Википедиа mnwiki https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D2%AF%D2%AF%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Медиа Тусгай Хэлэлцүүлэг Хэрэглэгч Хэрэглэгчийн яриа Википедиа Википедиагийн хэлэлцүүлэг Файл Файлын хэлэлцүүлэг МедиаВики МедиаВикигийн хэлэлцүүлэг Загвар Загварын хэлэлцүүлэг Тусламж Тусламжийн хэлэлцүүлэг Ангилал Ангиллын хэлэлцүүлэг TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4649 860215 852980 2026-06-26T10:59:19Z Fenglin1020 80310 /* */ 860215 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс улс | native_name = {{native name|zh-Hant|大清|italic=no}}<br />{{native name|mnc|{{ManchuSibeUnicode|lang=mnc|ᡩᠠᡳ᠌ᠴᡳᠩ<br />ᡤᡠᡵᡠᠨ|style=text-align:left}} |italics=no}} | conventional_long_name = Дайчин гүрэн | common_name = Чин | life_span = 1636–1912 | era = [[Азийн Түүх#Хожуу орчин үе|Хожуу орчин үе]] | demonym = [[Зүрчид]] | ethnic_groups = [[Хятадууд|Хань]], [[Манжууд]], [[Монголчууд]], [[Төвөдүүд]], [[Уйгурууд]], ба бусад | event_pre = Үүсгэн байгуулалт | date_pre = 1636 | event_start = [[Манжууд хятадыг эзэлсэн нь|Хятадын байлдан дагуулалт]] | year_start = 1644–1662 | event1 = [[Зүүнгар-Чин улсын дайн|Төвөд, Монгол, <br>Шинжааны байлдан дагуулалт]] | date_event1 = 1687–1757 | event2 = [[Арван их аян дайн]] | date_event2 = 1755–1792 | event3 = [[Хар тамхины нэгдүгээр дайн|1-р хар тамхины дайн]] | date_event3 = 1839–1842 | event4 = [[Тайпингийн бослого]] | date_event4 = 1850–1864 | event5 = [[Хар тамхины хоёрдугаар дайн|2-р хар тамхины дайн]] | date_event5 = 1856–1860 | event6 = {{nowrap|[[Өөрийгөө хүчирхэгжүүлэх хөдөлгөөн]]}} | date_event6 = 1861–1895 | event7 = [[Хятад-Японы нэгдүгээр дайн|1-р Хятад-Японы дайн]] | date_event7 = 1894–1895 | event8 = [[Зуун өдрийн шинэчлэл|100 өдрийн шинэчлэл]] | date_event8 = 1898 | event9 = [[Ихэтуанийн бослого]] | date_event9 = 1900–1901 | event10 = [[Шинэ засгийн бодлого]] | date_event10 = 1901–1911 | event_end = [[Синьхайн хувьсгал]] | year_end = 1911–1912 | event_post = Хаант засаглалын төгсгөл | date_post = 1912 оны хоёрдугаар сарын 12 | p1 = Хожуу Алтан улс{{!}}'''1636:'''<br />Хожуу Алтан улс | p2 = Шунь улс{{!}}'''1646:'''<br />Шунь улс | p3 = Өмнөд Мин улс{{!}}'''1662:'''<br />Өмнөд Мин улс | p4 = Зүүнгарын Хаант Улс{{!}}'''1755:'''<br />Зүүнгарын Хаант Улс | p5 = | s1 = Дундад Иргэн Улс{{!}}'''1912:'''<br />Дундад Иргэн Улс | flag_s1 = Flag of China (1912–1928).svg | s2 = Бүгд Найрамдах Желтуга Улс{{!}}'''1883:'''<br />Бүгд Найрамдах Желтуга Улс | flag_s2 = Flag of Zheltuga Republic.svg | s3 = Бүгд Найрамдах Тайвань Улс (1895){{!}}'''1895:'''<br />Бүгд Найрамдах Тайвань Улс | flag_s3 = Simplified Yellow Tiger Flag.svg | flag_s4 = Flag of Bogd Khaanate Mongolia.svg | s4 = Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс{{!}}'''1911:'''<br />Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс | s5 = Бүгд Найрамдах Урианхай Улс | flag_s6 = Flag of Tibet.svg | s6 = Төвөд (1912–1951){{!}}'''1912:'''<br />Төвөд | image_flag = Flag of the Qing Dynasty (1889-1912).svg | flag_type = [[Чин улсын далбаа|Далбаа]]<br />(1889–1912) | flag_border = no | image_coat = Seal of Qing dynasty.svg | symbol = | symbol_type = [[Тамга (Зүүн Ази)#Төрийн эрх баригчид|Эзэн хааны тамга]]<br />(1909–1912) | other_symbol = | image_map = Qing dynasty in 1760.svg | image_map_caption = 1760 оны Чин улсын газар нутгийг орчин үеийн газрын зураг дээр харуулав. Хяналтад байсан газар нутгийн тод ногооноор; нэхэмжилж байсан газар нутгийг цайвар ногооноор. | anthem = <br />{{lang|zh-hant|鞏金甌}}<br />{{transliteration|zh|Gǒng Jīn'ōu}}<br />"[[Шижир тунгаамал алтан бадар]]"<br />(1911–1912){{parabr}}{{center|[[File:Gǒng Jīn'ōu.ogg]]}} | capital = [[Шэньян|Мүгдэн]] (Шэньян)<br />(1636–1644){{efn|{{zh|c=盛京|p=Shèng Jīng|links=no}}; {{Lang-mnc|m={{ManchuSibeUnicode|lang=mnc|ᠮᡠᡴᡩᡝᠨ}} |v=Mukden|a=Mukden}}; capital after 1625 for Later Jin, secondary capital after 1644.}}<br />[[Бээжин]]<br />(1644–1912){{efn|{{zh|c=北京|p=Běijīng|links=no}}; {{Lang-mnc|m={{ManchuSibeUnicode|lang=mnc|ᠪᡝᡤᡳᠩ}} |v=Beging|a=Beging}}; primary capital afterwards}} | largest_city = Бээжин | official_languages = [[Манж хэл]], [[Хятад хэл]]{{sfnp|Norman|1988|pp=[https://books.google.com/books?id=wOPArZVCk-wC&q=official%20language 133–134]}} | government_type = {{nowrap|[[Хэмжээгүй эрхт хаант засаг]]<br>(1636–1911)<br>[[Үндсэн хуульт хаант засаг]]<br>(1911–1912)}} | title_leader = Эзэн хаан ([[Хуанди]]) | leader1 = [[Дээд эрдэмт]] | year_leader1 = 1636–1643 (үүсгэн байгуулагч) | leader2 = [[Эеэр засагч]] | year_leader2 = 1643–1661 (Бээжин дэх) | leader3 = [[Пүи]] | year_leader3 = 1908–1912 (сүүлчийн) | title_representative = [[Регент]] | representative1 = [[Доргон]] | representative2 = {{nowrap|[[Зайфэн]]}} | year_representative1 = 1643–1650 | year_representative2 = 1908–1911 | deputy1 = {{nowrap|[[Икуан]]}} | deputy2 = [[Юань Шикай]] | year_deputy1 = 1911 | year_deputy2 = 1911–1912 | title_deputy = [[Ерөнхий Сайд]] | legislature = {{nowrap|[[Ноёд, сайд нарын зөвлөлдөх зөвлөл|Зөвлөлдөх зөвлөл]]<br>(1636–1733)<br>Байхгүй ([[тогтоолоор захирах]])<br>(1733–1910)<br>[[Зөвлөх зөвлөл (Чин улс)|Зөвлөх зөвлөл]]<br>(1910–1912)}} | religion = {{nowrap|'''Албан ёсны шашин:'''<br>[[Күнзийн сургаал]]<ref>{{citation |chapter=Living in the Chinese Cosmos: Understanding Religion in Late Imperial China (1644–1911) |publisher=Columbia University |chapter-url=http://afe.easia.columbia.edu/cosmos/prb/whatis.htm |title=What is Popular Religion |year= |access-date=15 June 2021 |archive-date=19 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150119060922/http://afe.easia.columbia.edu/cosmos/prb/whatis.htm |url-status=live }}</ref><br>'''Олонхын шашин:''' [[Хятадын ардын шашин|Хятадын<br>ардын шашин]], [[Хятадын Буддизм|Хятадын<br>Буддизм]], ба [[Бумбын шашин]]<br>'''Цөөнхийн шашин:''' [[Төвөдийн Буддын шашин|Төвөдийн<br>Буддизм]], [[Хятадын теологи|Хятадын<br>теологи]], [[Ислам]],<br>[[Бөө мөргөл]],<br>[[Христ итгэл]],<br>ба бусад}} | stat_year1 = 1700 | stat_area1 = 8,800,000 | ref_area1 = <ref name="Taagepera1997p500">{{cite journal |last=Taagepera |first=Rein |author-link = Rein Taagepera |date=September 1997 |title=Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia |url=https://escholarship.org/content/qt3cn68807/qt3cn68807.pdf |url-status = live |journal=[[International Studies Quarterly]] |volume=41 |issue=3 |page=500 |doi=10.1111/0020-8833.00053 |jstor=2600793 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200707203055/https://escholarship.org/content/qt3cn68807/qt3cn68807.pdf |archive-date = 2020-07-07 |access-date = 2020-07-24}}</ref> | stat_year2 = 1790 | stat_area2 = 14700000 | ref_area2 = <ref name="Taagepera1997p500" /> | stat_year3 = 1860 | stat_area3 = 13400000 | ref_area3 = <ref name="Taagepera1997p500" /> | currency = [[Дайчин гүрний зоос|Вэнь]] (wén)<br />[[Лан]] (liǎng)<br />[[Чин улсын цаасан мөнгө|Цаасан мөнгө]] }} '''Чин улс''', '''Дайчин гүрэн''' — [[манж үндэстэн|манж үндэстэн]] үүсгэн байгуулж захирсан, 1636-1912 оны хооронд оршин тогтносон [[хаант засаг|хаант]] '''[[улс]]''' байв. [[Хятад|БНХАУ]], [[Монгол]], [[Тайвань]], [[Орос]], [[Казахстан]], [[Киргиз]], [[Тажикистан]] орны 14.7 сая км² нутаг дэвсгэрийг эзлэн, хятад, манж, монгол, төвөд, хуй таван өнгөтнийг захирсан гүрэн байлаа. Анх [[Манжуур|Өмнөд Манжуураас]] мандаж, 1636 онд [[Мүгдэн|Мүгдэн хотод]] анх төвлөж, 1644-1661 онд бүх хятад орныг эзлэж, 1636-1757 онд бүх Монгол улсыг байлдан дагуулж оргил тэлэлтэндээ хүрээд [[Дундад Иргэн Улс|ДИУ-д]] 1912 онд мөхжээ. == Нэр == [[Файл:2014 Manchu Forbidden City Daqing Gate 01.jpg|thumb|180px|left|Мүгдэн ордны «Дайчин дука» (Дайчин хаалга 大清門)]] Анх [[Нурхач|Нурхач баатар]] улсаа ''Да-Жинь'' буюу «Их Алтан» улс хэмээн нэрийдсэн ба хожим нь түүхчид [[Алтан улс|зүрчидийн "Алтан улсаас]]" ялгахын тулд '''"Хожуу Алтан» улс"''' гэжээ.<ref>[http://unuudur.mn/манжийн-талаар-товч-ойлголт-өгөх-түүхэн-баримтууд/ Манжийн талаар товч ойлголт өгөх түүхэн баримтууд]</ref> Харин түүний хүү [[Дээд эрдэмт]] хаан 1636 онд үндэстнийхээ нэрийг зүрчин байсныг манж болгохын сацуу улсын нэрийг Да Чин (大清) буюу «Дай Чин» ('''<big>{{MongolUnicode|ᡩᠠᡳ᠌ᠴᡳᠩ}}</big>''') болгон сольжээ. Да, Дай<ref>{{Cite book |last=Д |first=Болдбаатар |title=Хятад-Монгол толь |year=2004 |edition=1 |location=Улаанбаатар |pages=170}}</ref> (大) гэдэг ханз нь '''их, том''' гэсэн утгатай, Чин (清) гэх хятад ханз олон утгатайгаас "'''цэвэр'''<ref name=":4">{{Cite book |last=Д |first=Болдбаатар |title=Хятад-Монгол толь |year=2004 |edition=1 |location=Улаанбаатар |pages=560}}</ref>''', тунгалаг'''<ref name=":4" />''', гэгээн'''<ref name=":4" />''', ариун'''<ref>{{Cite book |last=Hitoshi |first=Kuribayashi |title=Mengwen Zonghui Mongolian-Chinese-Manchu Triglot Dictionary of 1891 |publisher=Center for Northeast Asian Studies, Tohoku University |year=2010 |location=Sendai |pages=30}}</ref>" гэсэн хэдэн утгыг түүхч судлаачид ашиглан тайлбарладаг бөгөөд нийлүүлж уншвал "Их Цэвэр Ариун Улс" гэсэн утгатай болно. Гэхдээ монгол хэлний "дайчин" гэх үгийг өөр нэг утгын тайлал байж магадгүй гэж үзэх санал байдаг. Манжууд бүх хятадыг эзлэсний дараа өөрсдийгөө манжаар "Dulimba<ref>{{Cite book |last=Hitoshi |first=Kuribayashi |title=Mengwen Zonghui Mongolian-Chinese-Manchu Triglot Dictionary of 1891 |year=2010 |location=Sendai |pages=148}}</ref> gurun" (Дундад гүрэн), хятадаар "中國" гэж нэрлэх болсон. Хятадаар Да Чин, манж монголоор Дай Чин гүрэн гэж хэлж бичиж заншижээ. Албаны бичиг баримт, төрийн тамганд Дай Чин гэдгийг холбож нэг үг мэтээр Дайчин гэж бичдэг байснаас үүдэн, монгол хэлний дайчин (<big>{{MongolUnicode|ᠳᠠᠢᠴᠢᠨ}}</big>) гэдэг үгтэй андуурах зүйл байдаг. == Түүх == {{Хятадын түүх}} === Үүсэл === Манж нар 8-р зуунд [[Бохай улс|Бохай]] хэмээх хүчирхэг гүрнийг анх байгуулсан. Сүүлд 1115 онд Зүрчид нар Алтан улсыг байгуулж 1125 онд хятаны [[Ляо Улс|Ляо улсыг]] эзлээд, 1127-1142 онд [[Сүн улс|Сүн улсын]] хойд нутгийг эзлэн авч, зүүн азид хүчирхэг улсын нэг болсон. 1234 онд Алтан улсыг монголчууд байлдан эзлэж, [[Их Монгол Улс|Их Монгол гүрний]] бүрэлдэхүүнд орсон. Манж нар бичиг үсгээ монголчуудаас өвлөн авч босоо уйгуржин бичигтэй болж, төрт ёс, цэргийн ухааныг монголчуудаас сурч авсан юм. [[Нурхачи]] баатар (1575-[[1626]]) [[манж]] аймгуудыг [[1616 он|1616]] онд нэгтгээд [[Монгол]]ын [[Лигдэн хаан]]д захидал илгээж, нийтийн дайсан [[Мин улс]]ын эсрэг хамтарч дайтахыг санал болгосноор Манж Чин улсын түүх эхэлнэ. Лигдэн хаан урьд нь Мин улсыг удаа дараа довтолж, Мин улс Лигдэн хааныг алт мөнгөөр хахуульдсан тул дахин [[Хятад]]тай байлдахыг сонирхохгүй байлаа. Мөн Нурхачиийг өөртэй нь тэгш зиндаанд харьцсанд дургүйцэж, хамтарч ажиллахаас татгалзсан байна. Тэр ч байтугай [[1619 он]]д [[Мин улс]]тай холбоо тогтоон, [[Манж]]ийн цэрэг рүү Өвөр Халхын тайж нарт 1 түмэн цэрэг өгч илгээн, байлдуулахад ялагджээ. Олзлогдсон тайж нарт Нурхачи баатар өршөөл үзүүлж тавьж явуулсан. Тэр цагаас [[Нурхачи]] [[Өвөр Халх]]ын [[тайж]] нарыг өөртөө татаж сэтгэлийг нь урвуулах болжээ. [[Чингис хаан]] "Бусдын сэтгэлийг эзэл, сэтгэлийг нь эзэлсэн байхад бие нь хаа одох" хэмээн сургаж байсан лугаа адил [[Нурхач]] баатар ''"Дайснаа зочин болгоё, зочноо нөхөр болгоё"'' гэж ярьдаг байв. Тэгсээр [[Хорчин]], [[Горлос]] зэрэг аймгийн тайж нар, мөн Өвөр Халхын [[тайж]] нар Нурхачтай холбоотон болж, Лигдэн хаан ганцаарджээ. Өвөр Халхын тайж нар Манжтай холбоо тогтоохдоо Мин улсын эсрэг хамтарч байлдана гэж тангарагласан. Харин Лигдэн хаан Мин улсын их хэмжээний алт эрдэнэст шунаж, бусад ноёдыг өөрөөсөө түлхэх нөхцөлийг бүрдүүлсэн нь эргээд өвөрлөгчийн ноёд, их хааны хооронд дайн гарахад хүрсэн. Тухайлбал, [[1622 он|1622 онд]] Лигдэний эсрэг байлдаж ухраасан байна. [[1623 он|1623 онд]] [[Лигдэн хаан]] [[Өвөр Монгол|Өвөр Монголын]] [[Түмэд]], [[Ордос]] зэрэг нутгуудыг Манжаас өрсөн өөртөө нэгтгэсэн байна. 1624 онд зүүн монголын [[Харчин]], [[Дөрвөд (салаа утга)|Дөрвөд]], [[Жалайд хошуу|Жалайд]], [[Горлос]] аймгууд манжид дагаар оров. Үүнийг Монголын сүүлчийн хаан [[Лигдэн хаан|Лигдэн]] тэргүүтэй ноёд язгууртнууд эсэргүүцэн манжтай байлдсан боловч төдий л амжилт олоогүй юм. 1626 онд [[Найман]], [[Баарин]], [[Огниуд]], [[Горлос]] аймгууд манжид дагав. Мөн онд Нурхач, [[Нинюань]] хотыг дайлах байлдаанд анхны ялагдалаа мингийн жанжин [[Юан Чунжуан]]<nowiki/>д хүлээж хэдэн сарын дараа нас нөгцжээ. [[1626]] онд [[Нурхачи]]ийг [[Дээд эрдэмт|Абахай сэцэн хаан]] (нэр. Хун тайж, [[1592 он|1592]]-[[1643 он|1643]]<ref name=":0">[https://mongoltoli.mn/history/h/875 Дээд эрдэмт хаан]</ref>) залгамжилж, [[Лигдэн хаан]]ыг өөрийн талд оруулахаар чармайж байв. [[Лигдэн хаан]] [[1631 он|1631]] онд Манжийн эсрэг дайтан эхэлж, нутагт нь гүн давшин орсон боловч [[1634 он|1634]] онд Манж ба түүний холбоотон [[монгол]] тайж нарын цэргийн нэгдсэн хүчинд цохигдож, [[Хөх нуур]]ын (одоогийн [[БНХАУ]]-ын [[Цинхай]] муж) зүг ухарч яваад өвчнөөр нас барав. Манжууд Хөх хотыг эзэлж, [[1636 он|1636]] онд Манжийн Абахай сэцэн хаан өөрийгөө бүх Монголын [[хаан]] өргөмжилж, улсаа "Чин улс" хэмээн нэрлэжээ. 1630 онд Хорчин, Түмэд, Юншээбүү, Ордос Авга зэрэг аймгууд, 1631 онд манж нар Харчин, Асуд, Найман, Жаруд, аймгуудтай нийлэн түүний эсрэг байлдан 1632 онд Цахарт цөмрөн Лигдэний цэргийг цохижээ. 1634 онд [[Лигдэн хаан]] Шар тал гэх газар нас барсан. Ингэснээр Манжууд баруун талаасаа айх аюулгүй болсон байна. Абахай сэцэн хааны Мингийн эсрэг анхны тулалдаан 1627 онд мөнөөх [[Юан Чунжуан]]ы эсрэг болсон бөгөөд Мин улсын Португалаас олж авсан үхэр бууны улмаас ялагдсан ба 1634 онд Абахай сэцэн хаан олзны хятад дархчуудаар үхэр буу хийлгэн анхны манж үхэр бууны хороотой болсон байна. 1635 онд өвөр монголын цэрэг манж тугийн цэрэгт бүрэн нэгджээ. 1636 онд [[Чусонь|Солонгост]] довтлон 1637 онд Манж, Монголоос гадна хятадын Хан цэргийг байгуулан 1640-1642 онуудад хятадын Мингийн эсрэг амжилттай тулалдаануудыг хийж зүүн хойд хятадыг эзлэв. Ингээд тэрээр [[Мин улс]]ын засаглалын хэлбэрийг авч хэрэгжүүлэн зарим хан хятадыг төрийн албанд томилсон ба Нурхачийн үеийн олзны хан хятад ямар алба язгууртайг үл тооцон 5-р зэрэглэлийн хүн гэсэн ойлголтыг өөрчлөн манжид алба хаах хятадуудыг манж үндэстэн гэх болжээ. Мөн 1635 онд бүх жүрчидийг манж хэмээх болж Лигдэн хааны хүү [[Эжэй хаан]] [[Юань Улс|Юан гүрний]] хас тамгыг Абахай сэцэн хаанд өргөлөө зар тарааж, ёслол үйлдэн 1636 онд улсын нэрийг '''Манж чин улс буюу манжаар Дайчин гүрүн''' хэмээн өөрчилж Дээд эрдэмт хааныг их эзэн хаан хэмээжээ. Энэ нь тэрээр Монголчуудад '''их эзэн Чингис хааны залгамжлагч их Юан гүрнийг дахин мандуулагч''' гэх, мөн хятадуудад урдын жүрчидийн Алтан улс буюу гадны булаан эзлэгч биш гэдэг ойлголтыг өгөх бодлого байлаа.<ref name=":0" /> Мөн онд халхын ноёд Дээд эрдэмт хааныг хэлэлцээр хийсэн ба өвөр монгол манжийн захиргаанд оржээ. Манжийн хаан 1638 онд жил бүр [[Есөн цагааны алба|есөн цагааны бэлэг]] өргөж байхыг халхын ноёдод тулгаж [[Субадай засагт хан|Засагт хан]] манжийг эсэргүүцэн [[Хөх хот]]<nowiki/>ыг уулгалан довтолжээ. 1643 онд Дээд эрдэмт хаан гэнэт өөд болж түүний ахмад хүү [[Хүүгэ]] болон эцэг нэгтэй дүү [[Доргон]] нар хаан ширээний төлөө тэмцэлдсэн боловч Манжийн хааны 5 настай хүү Фүлин<nowiki/>г өргөмжлөхөөр тохиролцож 1644 онд [[Эеэр засагч]] хаан гэх болов.<ref>{{Cite web |url=http://m.anews.mn/?nid=21002 |title=Манжийн төрийг залуурдаж явсан монгол гүнж Амирлангуйн түүх |access-date=2022-08-01 |archive-date=2022-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801111417/http://m.anews.mn/?nid=21002 |url-status=dead }}</ref> Энэ үед хятадын Мин улс дотоодын самуунтай байсны оргил нь 1644 оны 4 сард Бээжинг [[Ли Зичэн]]ы удирдсан босогчид эзлэн Мингийн сүүлчийн хаан [[Чунжэнь|Чонжэн]] амиа хорлон Мин улсын төгсгөл болсон үйл явдал байлаа. Ли Зичэн бээжинг эзэлсэний дараагаар 200.000 хүнтэй босогчдын армиа Бээжингээс зүүн хойш 80 гаруй км-т цагаан хэрэмийн [[Шанхайгуан]] боомтод байх Манжаас Мингийн нийслэлийг сэргийлэн суугаа торгон цэргийн ерөнхий командлагч [[Ү Сангуй]]н зүг хөдлөгжээ. Ү жанжины цэргийн тоо босогчдоос 2 дахин цөөн олон жил манжтай байлдаж сульдсан байсан мөн манжуудыг мэдэх болсон зэргээс үүдэн хэрэг дээрээ төр барьж байсан Доргонтой холбоо байгуулсан байна. Урдын дайсан шинэ холбоотнууд [[Чунжэнь|Чунжэн]] хааны өшөөг авах нэрээр 1644 оны 5 сарын 27-нд Ли-гийн босогчдыг бут цохин 6 сарын 6-нд Бээжинг эзлэв. Ингээд манжууд Мингийн сүүлчийн хааныг бунхлан өөрдийгөө мингийн залгамж лагч гээд 10 сарын 30-нд Эеэр засагч хааныг тэнгэрийн хөвгүүн [[хуанди]] хэмээвэй. Үүнээс хойш тэд 17 жилийг бүх хятадыг эзлэхэд зарцуулсан юм. Хятадын сүүлчийн хамгаалагч мөн сүүлчийн хунтайж Гуи гэгч Мин улсын дагуул улс байсан Бирмийн хаанаас орогнол эрж очсон авч Ү Сангуйн удирдсан манжийн нэхэх арми түүнийг олзлон Хунаньд авчран 1662 онд цаацалжээ. [[Эеэр засагч]]ийн эхний 7 жил хэрэг дээрээ [[Доргон]]ы засаглал байлаа. Мөн олон манж язгууртан ноёдын эсэргүүцлийг сөрөн Бээжинг Манжийн нийслэл болгосон нь хэт алсын хараагүй явдал болсон авч тухайн үедээ Мин улсыг эзлэх явдлыг түргэтгэсэн билээ. Түүний шууд оролцоотой 1645 онд гарсан бусад үндэстнийг манжуудын адил тав гэзэг тавих хааны зарлиг гаргасан нь хятадуудын хэр үнэнчийг шалгах шалгуур болсон юм. Энэ нь күнзийн уламжлалтай Хан үндэстний хувьд том доромжлол байсан ба зарлигийг үл дагагчдын толгойг авч байсан ч эсэргүүцэгчид 1650 он хүртэл байсаар асан бөгөөд зарлиг бүрэн хэрэгжтэл хятад даяар 25 сая хүн цаазлагдсан гэдэг байна. 1646 онд Сөнөдийн Тэнгис хэмээгч манжийг эсэргүүцэн босч албат иргэдээ аван халхад нүүж ирэн удаах он нь халхын ноёд Тэнгисийг өмгөөлөн манжтай тэмцэж байв. Доргон 1650 онд авд явж байгаад осолдож Эеэр засагч хаан 12 настай тул түүний эх хатан төрийн ихэнхи үйлийг явуулж байсан ба Эеэр засагч 1661 онд 24 насандаа цэцэг өвчнөөр өөд болов. Эеэр засагчийн өөрийн засаглалын үед халх манж хоёул аядуу бодлого барьж байсан бололтой. Үүний жишээ нь 1655 онд Өндөр гэгээн өөрийн урласан дэлгэмэл болон цутгамал бурханаар манжийн хаанд бэлэг хүргүүлсэн, 1657 онд Засагт хан манжийн хаанд элч илгээн бичиг барьсан, 1658 онд манжийн хаанаас халхын ноёдод бэлэг хүргүүлсэн зэрэг явдал болно. Манжийн хаад язгууртнууд Нурхайчийн үеэс улс төрийн болон бусад зорилгоор монголчуудтай ураг барилцсаар ирсэн ба хаад нь Монголын Юан гүрний хаадын удам алтан ургаас хатан авдаг байсан юм. Монгол хатнаас төрсөн анхны манж хаан бол Эеэр засагч хааны гутгаар хөвгүүн Шуани буюу 1662 онд хаан ор суусан Энх-Амгалан хаан юм. Тэрээр 61 жил төр барьсан бөгөөд түүний үеийг Энх амгалангийн үе гэх бөгөөд энэ үед манж гүрэн нийгэм эдийн засаг цэрэг улс төрийн хамгийн хүчирхэг оргилдоо хүрсэн юм. Найман настай хаан болсон түүний он удаан жилийн амжилтын эхийг эцэг нь тавьсан гэж үзэх үндэстэй юм. Учир нь Эеэр засагч хаан Доргоны дарангуйлалыг давтуулахгүйн тулд үхэхээсээ өмнө хүүдээ үйлчлэх 4 тэргүүн зөвлөх сайд Сонин, Эбилүн, Сүксаха, Обои нарыг томилж хааны нэрийн өмнөөс засаглах эрхийг өгч харилцан хоорондоо эсрэг нөлөө үзүүлэхээр алба тушаалын хуваарилалт хийж өгсөн байна. Бас 4 сайдын үнэнч байдлаас гадна хаан ширээнд санаархах хааны гэр бүлийн ойрын хамаатан садан бус улсыг сонгосон нь нэг чухал үйл болсон байна. Хэдий тийм авч цаг хугацааны уртад Обоид хаан ширээнд суух боломж гарсан бөгөөд хувь хүний чанар, хуучинсаг үзэл, биеэ тоосон ихэмсэглэлээсээ болж залуу хаантай сөргөлдсөн боловч 1669 онд 15 тай хаан хашир улс төрч цэргийн гарамгай жанжинг хүчгүйдүүлэн шоронд хорьж чадсан байна. === Чин гүрний алтан эрин === [[Энх амгалан|Энх амгаланг]] хааны (1654-1722 он) үед 1673 онд өмнөд хятадын Юньнан, Гуйжоу, Гуандон, Фүжиэны захирагч нар болох хан үндэстэн [[Шан Кэжи]], [[Жэн Зонмин]] болон [[Ү Сангуй]]<nowiki/>тан нийлэн бослого гарган тэмцлээ 8 жил үргэлжүүлсэн ба энэ нь тусгаар тогтнох гэхээсээ илүүтэй эрх ямбаны төлөөх тэмцэл байсан бөгөөд түүхэнд '''3 феодалын бослого''' гэгджээ. Мөн энэ үед Ойрад Монгол [[Галдан бошигт хаан|Галдан хааны]] засаглал дор хүчирхэгжин “[[Зүүнгарын хаант улс]]” хэмээгдсэн ойрад монгол 1640 оны “Дөчин дөрвөн хоёрын их цааз”-ыг зөрчин халх ойрад хоёр монгол 1673-74 онуудад хоорондоо дайтаж эвдрэлцэх болов. Галдан бошогт хаан 1676 -86 онуудад бүх ойрадыг нэгтгээд зогссонгүй [[Дээд монголчууд|Хөх нуур]], [[Моголистан]], [[Хамил тойрог|Хами]], [[Турфан хот|Турфан]], [[Кашгар]], [[Яркендын хант улс|Яркенд]], [[Сайрам]], [[Ферганы хөндий]], [[Бухар]], [[Самарканд]] хотууд руу довтлон эзэлжээ. Үүний зэрэгцээ манж болон оростой худалдаа хийж байв. Тэрээр 1687 онд цэргийн хүчээр халхыг нэгтгэх оролдлого хийсэн нь амжилтанд хүрээгүй юм. Халх ойрдын дайнд халхууд ялагдан зугтаж Чуулалт хаалган хүрч буудалсан болон манжийн цэргийн хүчин Улхын голд Галдантай байлдсан нь 1690 оны явдал болно. 1691 онд [[Долоннуурын чуулган]]д халхын 4 аймгийн ноёд Манж чин улсад дагаар оров. 1696 онд манж халхын цэрэг Галданг Тэрэлжийн зуун модонд байлдан цохижээ. 1697 онд Ойрдын хаанаар Цэвээнравдан тодорч Галдан бошогт хаан тэнгэрт халивай. Энх-Амгалангийн хаанчлалын үед хятадад одон орон, математик, газар зүй болон бусад шинжлэх ухаан гойд хөгжөн дэвшсэн ба мөн үед сарны тооллыг нарийвчлан засч сайжруулан шар зурхайг гарган нийтээр мөрдүүлжээ. 1689 оны 9-р сарын 6-нд Чин улс "[[Нерчийн гэрээ (1689 он)|Нерчийн гэрээ]]"-г Оросын хаант улстай байгуулж анх удаа умард хил хязгаараа тогтоож байжээ. 1722 оны өвөл [[Энх амгалан]] хаан өөд болж түүний 4 дөх хүү ''Юн чин ван'' Иньжэнь буюу [[Найралт төв]] хэмээгдэн 1723 онд хаан ор суув. Энхамгалангийн засаглалын сүүлийн жилүүдэд ах дүү нартайгаа таарамж муутай байснаас гадна хааны гэрээсийг өөрчлөн засч хаан суусан хэмээн хэлэгдэж асан Иньжэнь Манжийг хатуу чанд гараар барьж байв. Тэрээр төрийн албаны шалгалтыг хатуу чанд болгон төрийн албан хаагчдыг чанга шалгуураар шалган хан үндэстэн хятадуудад итгэл хүлээлгэн өөрийн ах дүү төрөл ургийн ноёдын оронд төрийн өндөр албан тушаалд тавьсан байна. Мөн тэрээр хээл хахуулийн эсрэг хатуу байр сууринаас хандан, мөнгөний ханшийг дураар тогтоох явдлыг эцэс болгож зөрчсөн этгээдийг цаацлах хүртэл хатуу чанга шийтгэж байв. Түүний засаглалын үед Халх дах ноёрхолоо бэхжүүлэн [[Сайн ноён аймаг|Сайн ноён аймгийг]] нэмж байгуулан халхыг 75 хошуунд хуваан халх дах манжийн цэргийн өртөөг бэхжүүлж монголын ноёдод цалин пүнлүү өгөх болжээ. 1735 онд Найралт төв хаан өөд болж түүний хүү ''Бао [[чин ван]]'' Хунли 1736 онд 24 насандаа [[Тэнгэр тэтгэгч|Тэнгэрийн тэтгэсэн хаан]] хэмээгдэн Тэнгэрийн тэтгэсний анхдугаар оныг эхлүүлэв. Түүний засаглалын үед 1755 онд Монголын тусгаар тогтнолын сүүлчийн голомт ойрад түмэн маань дотоодын зөрчлийн улмаас манж нарт эзлэгдэн алж хядуулах, нутаг заагдан цөлөгдөх, зугтан одох зэргээр таран бутарчээ. 1755-1758 онуудад хотгойдын [[Чингүнжав]], хойдын [[Амарсанаа]] нар халх ойрадын бослогыг эхлүүлж манжийн эсрэг тэмцсэн боловч нэгдмэл удирдлагагүй алаг цоог гарсан бослого тэмцлүүд санасан үр дүнд хүрээгүй билээ. === Манжийн доройтол === [[Тэнгэр тэтгэгч|Тэнгэрийн тэтгэсэний]] засаглалын үед Манж улсад хээл хахууль газар авч манжийн оргил үе дууссаны дохио гарч эхэлжээ. Үүний жишээ нь түүнийг үхмэгц буюу [[Сайшаалт ерөөлт|Сайшаал ерөөлтийн]] тэргүүн онд (1796) “'''цагаан лянхуа нийгэмлэг'''”-ийн бослого гарч 8 жил үргэлжилсэн нь Манжийн хүчийг ихээхэн сулруулсан юм. Энэ үед манжийн газар нутгийн хэмжээ 13 сая хавтгай дөрвөлжин километр хүрч ноёрхолынхоо оргилд хүрсэн ба [[Монгол нутаг|Монгол]]ыг гадаад монголын 4 аймаг (Сэцэн хан аймаг 23 хошуу, Түшээт хан аймаг 20 хошуу, Сайн ноён аймаг 24 хошуу, Засагт хан аймаг 19 хошуу), Дарьгангын хааны сүрэгчин тусгай хошуу, [[Тагнын Урианхайн хязгаар|Тагнын Урианхайн]] (5 хошуу болон Хөвсгөлийн овог), Ховдын хязгаар 30 хошуу, Ил тарвагатайн 13 хошуу, Хөх нуурын 29 хошуу, Эзний хошуу, Алшаа хошуу, дотоод монголын 24 аймаг 49 хошуу (Жирэм, Зост, Зуу үд, Шилийн гол, Улаанцав, Их зуу 6 чуулган), Цахар 8 хошуу, Түмэд 2 хошуу, [[Уйгурууд|Уйгар]]ыг Шинжааны урд 6 хот, Түвдийн Хашаг,<ref>{{Cite web |url=https://www.tolgoilogch.mn/_fyvrpygvg1 |title=Монголчууд ихэд нөлөө үзүүлсэн Түвдийн түүх |access-date=2022-07-30 |archive-date=2022-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730083455/https://www.tolgoilogch.mn/_fyvrpygvg1 |url-status=dead }}</ref> хятадийг 18 мужид хуваан захирч байв. 1860 оны 11-р сарын 2-нд "[[Бээжингийн гэрээ]]" байгуулсан. Оросын хаан улсын Засгийн газар хошууч генерал [[Н.П.Игнатьев]] тэргүүтэй онцгой төлөөлөгчдийг 1859 оны 3-р сард Бээжин рүү илгээж Чин гүрний ван Гүнтэй хэлэлцээ хийжээ. Энэ Гэрээний дагуу Уссури голоос далай хүртэл хилийн шугам тогтоожээ. Мөн уг Гэрээгээр Монголын Өргөөнд Оросын консул суулгахаар болсон. Ингээд тэнгэрийн тэтгэсний дараагаар 1796-1820 онд Юньян буюу [[Сайшаалт ерөөлт|Сайшаал ерөөлтийн]], 1821-1850 онд [[Төр гэрэлт|Төр гэрэлтийн]], 1851-1861 онд [[Түгээмэл элбэгт]]ийн, 1862-1874 онд [[Бүрэн засагч]]ийн, 1875-1908 он [[Бадаргуулт төр]]ийн хаанчлалаар Манж чин улсын үе үргэлжлэн, 1909-1911 онд [[Пүи|Хэвт ёс]]ны хаанчлалаар төгсгөл болжээ. 1861-1908 онуудад хэрэг дээрээ Цыши хатан Манжийн төрийг барьжээ. Тэрээр 1861 онд гарсан төрийн эргэлтээр Гон хунтайжийн тусламжтай Сүшүний ахалсан 8 засаг баригч ноёдыг хөөн гаргаж [[Түгээмэл элбэгт]] хааныг үхэхийнх нь өмнө Цышигийн хүү [[Бүрэн засагч]] хаанаар залгамжлуулахаар заалгажээ. Ингээд Бүрэн засагчийн мөн түүний залгамжлагч Цышигийн зээ дүү болох Зайтянь буюу Бадаргуулт төрийн нийт 47 жил Цыши “хөшигний араас захирагч” байсан байна. 19-р зуун 20-р зууны эхэн Манжийн бууралт мөхөлийн үе байж дотоодын нийгмийн хагарал мөргөлдөөн, манжийн эсрэг бослого тэмцэл, барууны түрэлт, эдийн засгийн царцалт, хээл хахууль, хүн амын огцом өсөлтөөс үүдсэн хүнсний хомсдол, байгалийн гамшиг зэрэг нь тус улсыг сульдаан доройтуулж, хятадын үндэсний үзэлтнүүд болон чинээлэг давхрагынханы хийсэн хөрөнгөтний хувьсгалаар Манж чин улс мөхжээ. Манжийн эсрэг бослого тэмцлүүдээс хамгийн том нь [[Тайпингийн бослого]] бөгөөд 1851 онд [[Хон Сюцюань]] гэгч [[Гуйжоу]] мужийг эзлэн “'''Их энхийн тэнгэрлэг хаант улс'''”-ыг байгуулан өөрийгөө хаан нь хэмээснээр эхэлж өргөн олныг хамарчээ. Энэ бослого нь өмнөд хятадыг бүхэлд нь хамарч иргэний дайны байдалд хүрч 1864 оныг хүртэл 14 жил үргэлжлэн 20-30 сая хүн үрэгдсэн ба Манжийн хааны хүсэлтээр ирүүлсэн Британи болон Францын орчин үеийн зэвсэглэлтэй цэргийн оролцоотой дарагджээ. Үүнээс гадна 1856-1873 оны [[Юньнань|Юньнан]]д гарсан [[Хмонг ястан|Мяо хүмүүс]]ийн болон [[Хотон (үндэстэн)|Хотон]] Пантайгийн эсэргүүцэл, 1862-1877 оны лалын шашинтнууд “[[Цагаан малгайтны бослого|Цагаан малгайтны]]”<ref>{{Webarchiv|url=https://www.tolgoilogch.mn/_00z6+fcj7z |wayback=20220730004802 |text=Ардын дуу "Гоолингоо"-гийн үнэн түүх ийм ажээ |archiv-bot=2023-10-06 21:12:58 InternetArchiveBot }} Tolgoilogch.</ref> бослогууд мөн Монгол оронд 1870 онд Их хүрээнд манжийг эсэргүүцсэн ардын хөдөлгөөн, 1880 онд [[Цэрэг Онолтын Улиастайн бослого|ард Онолтийн удирдлагаар Улиастайн цэргийн бослого]], Ордосын дугуйлан, 1900 онд Улиастайд манжийн эсрэг монгол цэргийн бослого, 1906 онд Их хүрээнд хятадын мөнгө хүүлэгч худалдаачдын эсрэг ардын хөдөлгөөн зэрэг бослого хөдөлгөөнүүд гарч байв. === Чин гүрний сүүлч үе === 19-р зуунд Ёвропын улсууд эрчтэй хөгжин колончлох, эдийн засгийн ашиг сонирхолдоо бусад улсыг хамруулах бодлогыг явуулж байсан нь Манжийн тэнгэрийн доорхи бүхнийг захирах бодлоготой мөргөлдөж эхэлсэн байна. Их Британи Британи болон Францын хятадад дахъ хар тамхины наймааг нь хаах гэсэн 1838 оны Манжийн оролдлогын хариуд дайн зарласнаар 1839 онд хар тамхины дайн эхлэв. Уг дайнд орчин үежсэн Британичууд тэнгис болон эх газарт хоцрогдсон Манжийн цэргийн хүчнийг хялбархан цохиж 1842 онд ялагдсан манжууд Нанкинд манайхны хэлдэгээр хилс гэрээ гэгчийг Британитай байгуулсан байна. Уг гэрээ ёсоор Манжууд дайны төлбөр төлөхөөс гадна боомтуудаа ёвропчуудад нээн онцгой эрх эдлүүлэх болон [[Хонконг]] Британид өгчээ. Барууныхан үүгээр ханасангүй, 1854 онд Британичууд Нанкины гэрээг дахин авч үзэх хятадын гол мөрөнд онцгой эрх эдлэх Бээжинд элчин сайдын яам нээх зэрэг зүйлийн тулгалтанд Манжууд эсэгүүцсэнд дахин дайн зарласанаар 1856 онд хар тамхины 2-р дайн эхэлсэн байна. Энэ дайн 1858 онд Британи болон Америк Француудтай өмнөхөөс илүү доромж гэрээг Тяньжинд байгуулснаар дуусаж Манжууд албаны бичиг баримтуудаа англи хэл дээр хийх, Британийн байлдааны онгоцуудад хятадын гол мөрнөөр чөлөөтэй нэвтрэх онцгой эрхийг өгчээ. Үүнээс гадна 1844 онд Вансяд Америктай хилс гэрээ, 1860 онд Бээжинд, 1881 онд Петербургт Оростой гэрээ байгуулан онцгой эрхүүдийг өгч 1894-1895 онд Японтой хийсэн дайнд ялагдал хүлээжээ. Энэ мэт дорой байдал нь Хятадын үндэсний үзэлтнүүд, шинэчлэгчдийн дургүйг ихээхэн хүргэж байсны дээр [[Цыши]] хатны өөрийн сүр хүчийг нэмэгдүүлэхийн тулд гаргасан их хэмжээний зардал тансаглал, энгийн ардын ядуурал зэргээс үүдэн Манжийн засаглалыг эсэргүүцэгчдийн тоо ихэд нэмэгдэхийн хажуугаар европынхон буюу гадныхныг үзэн ядах үзэл дэвэрчээ. 1898 онд [[Бадаргуулт төр]] хааны “[[Шинэтгэн засах 100 өдөр]]” гэгч шинэтгэлийн бодлогоор хуучин хууль журмуудыг хүчингүй болгон [[Ли Хунжан]] зэрэг хуучинсаг үзэлтэй гэгдсэн улсыг албанаас буулган Кан Юүвэй мэт шинэчлэгчдийг өндөр албанд томилсон боловч Цыши хатан түүнийг таслан зогсоож ордны хорионд оруулсан байна. Энэхүү өөрчлөлтөөс улбаалан Манжуудын Монголтой хийсэн хуучин гэрээ хэлцлүүд, Монголтой холбоотой хууль цаацуудад өөрчлөлт орж эхэлсэн ба Монголын газар нутагт хятадуудыг суурьшуулахгүй байх зэрэг тохиролцоо алдагдаж Монголд тариалан хөгжүүлэх нэрээр 1906 онд хятадуудыг монголд нүүлгэх товчоо гэгчийг Бээжинд байгуулсан зэрэг нь Монголчуудын дургүйг мөн ихээхэн хүргэсэн явдал болжээ. Түүхэнд “[[Ихэтуанийн бослого|Боксчдын бослого]]” хэмээгдсэн эсэргүүцлийн хөдөлгөөний тэргүүн зорилт нь Манжийн хаант засаглалыг түлхэн унагаж харийнханыг хятадаас хөөн гаргах байсан ч Цыши хатан сайд нараараа дамжуулан тэднийг хянаж удирдагчаар нь “Чин улсыг дэмжин гадныхныг устгая” гэсэн уриа гаргуулан эрчимжүүлжээ.<ref>[https://mn.unansea.com/боксчин-бослого-тайлбар-түүх-зорилго/ Боксчин Бослого: Тайлбар, Түүх, Зорилго, Шалтгаан, Үр Дагавар]</ref> 1899 онд боксчид хятадад байсан хэдэн мянган загалмайтны шашны номлогчдыг толгойг нь тасдах, амьдаар нь өвчих зэргээр хэрцгийгээр алж хэдэн аван мянган христэд итгэгч хятадуудыг алж хядсан үйлдэл хийснийг Цыши өөгшүүлэн дэмжиж байв. 1901 онд Германы элчин сайд алагдсанд 25.000 хүний бүрэлдэхүүнтэй 8 улсын цэргийн хүчин Бээжинг эзлэхэд зугтан гарсан Цыши болон Манжийн засаг захиргаа хамтын хүчний тавьсан шаардлагыг хүлээн авч их хэмжээний мөнгөөр төлбөр хийн Бээжинг эргүүлэн авчээ.<ref>[https://mn.eferrit.com/1900-оны-хятадын-боксчдын-бослого/ 1900 оны Хятадын боксчдын бослого]</ref> Энэ үед [[Ли Хунжан]] Чин улсын гадаад бодлогод их нөлөөтэй байсан. 19-р зууны хоёрдугаар хагас 20-р зууны эхэнд Чин улсын дотоод гадаад байдал ихээхэн сулран доройтсон тул өөрийн улсын хэмжээнд 1901 онд “[[Шинэ засгийн бодлого]]” хэмээн эдийн засгийн шинэчлэлийн хөтөлбөрийг зарласан. 1908 онд хатан хаан Цыши болон Бадаргуулт төр хаан хоёр ''Чунь чин ван'' буюу [[Зайфөн]]ий ахмад хөвгүүн 2 настай [[Пүи]]г хаан суулгахаар гэрээслэн сульдаж доройтсон хэзээ мөдгүй сүйрэх гэж буй хаант төрийг үлдээгээд хоёул ойролцоо өөд болцгоов. Цыши үхэхийнхээ өмнө итгэлтэй тайганаараа хаанд хор өгүүлжээ гэх нь бий ч өөр хувилбараар [[Юань Шикай|Юан Шикай]] хоёуланг нь гар буугаар буудаж хороосон гэх нь ч байдаг юм байна. Ингээд Зайфөн засаглалыг авснаар генерал Юан шикай албанаасаа буужээ. 1911 онд Зайфэн үндсэндээ Айшин гиоро овгийнхноос бүрдсэн “Хааны гэр бүлийн танхим”-ыг байгуулж төрийн хэргийг явуулах болсон байна. [[Цагаагчин гахай жилийн хувьсгал|Мөн оны 10 сарын 10-нд Учаны босогчи]]д Дундад Иргэн Улс (Бүгд найрамдах хятад улс)-ыг байгуулж Нанжинд [[Сунь Ятсен|Сүнь Ятсэн]]<nowiki/>ээр толгойлуулсан засгийн газар байгуулснаа зарласан байна. Үүний дараагаар хэд хэдэн муж Манжаас салж ДИУ-д орж эхэлсэн тул Манжийн засгийн газар хувьсгалчдыг даруулахаар Юан Шикайд Манжийн анхны орчин үеийн зэвсгээр зэвслэгдсэн орчин үеийн цэрэг байлдааны арга барилд суралцсан Бэйяны армиа захирах эрхийг нь буцаан өгчээ. Юан Шикай ерөнхий сайд болж өөрийн танхимаа бүрдүүлсний дараа хатан хаан Лонуйгийн оролцоотойгоор Зайфэнийг эрх мэдлээс нь салган Чин улсын улс төрийн гол тоглогч болов. [[Сунь Ятсен|Сунь Ятсэн]] үндсэн хуульт бүгд найрамдах засаглалыг хүсч байсан бол Юан Шикай үндсэн хуульт хаант засгийг байгуулахыг зорьж байсан ч хоёул Хятадын эрх ашгийг урьтал болгон үзэж байв. Ингээд Юан Шикай [[Лонуй хатан|Лонуй хатны]] зөвшөөрлөөр хувьсгалчидтай хэлэлцэн тохиролцох оролдлогыг хийж эхлэв. Сунь Ятсэн Бүгд найрамдах улс байгуулж дэмжлэг үзүүлбэл Юан Шикайг ерөнхийлөгч болгоход бэлэн байлаа. Хэд хэдэн удаагийн яриа, хэлэлцээний үр дүнд 1912 онд Лонгуй хатан, хааны хаан ширээнээс татгалзах тухай зарлигийг гаргаснаар хятадад 2000 гаруй жил тогтсон хаант засаг мөн 300 шахам жил (1616-1912) тогтносон Манж чин улсын ноёрхолд цэг тавьжээ.<ref>{{Webarchiv|url=https://www.sonin.mn/news/politics-economy/388 |wayback=20220729202808 |text=ХХ зууны Монголд тохиосон гурван хувьсгалын эхний 10 жилийн тухай эргэцүүлэл |archiv-bot=2023-10-06 21:12:58 InternetArchiveBot }} М.Далайхүү Эх сурвалж: "Монцамэ".</ref> == Засаг төр == === Төрийн бүтэц зохион байгуулалт === {| class="wikitable mw-collapsible" |+Чин гүрний яамдын харьяа хүрээлэн, хэлтэс товчоод ! rowspan="2" |Байгууллагийн нэр (манж нэр) ! rowspan="2" |Хятад ханз ! colspan="2" |Огноо ! rowspan="2" |Тайлбар |- !Байгуулсан он !Татан буугдсан он |- ! colspan="5" |Шинэ Засгийн бодлогоос өмнөх үеийн төрийн байгууллага (1616-1901) |- |Дотоод яам (dorgi yamun) |内閣 |1644 |1912 оны 2 сар | |- |Цэргийн төв зөвлөл (coohai nashūn i ba) |軍機処 |1729 |1911 | |- |Дотоод хэргийг бүгд ерөнхийлөн захирагч яам (dorgi baita be uheri kadalara yamun) |内務府 | | | |- |Угсааны хэргийг захирагч яам (uksun be kadalara yamun) |宗人府 |1652 |1912 оны 2 сар |[[Айсингиоро|Айсингиоро овгийнхны]] асуудлыг хариуцсан яам |- |Түшмэлийн яам (hafan i jurgan) |吏部 | rowspan="6" |1631 | rowspan="4" |1911 | |- |Өрхийн яам (boigon i jurgan) |戸部 | |- |Ёслолын яам(dorolon i jurgan) |礼部 | |- |Цэргийн яам(coohai jurgan) |兵部 | |- |Шүүх яам (beidere jurgan) |刑部 | rowspan="2" |1912 оны 2 сар | |- |Үйлдвэрлэх яам(weilere jurgan) |工部 | |- |[[Мүгдэн|Мүгдэнгийн]] таван яам |盛京五部 |1658-1691 | |1658-1691 оны хооронд Цэрэг, Ёслол, Өрх, Шүүх, Үйлдвэрлэх яамдыг тус бүрд нь байгуулсан. |- |Бунханы ёслолын яам |陵寝礼部 | |1913 | |- |[[Гадаад Монголын Төрийг Засах Явдлын Яам]] (tulergi golo be dasara jurgan) |理藩院 |1639 |1912 | |- |Бүгд байцаагч яам (uheri be baicara yamun) |都察院 |1636 | rowspan="7" |1912 оны 2 сар | |- |Дали хүрээлэн (beiden be tuwancihiyara yamun) |大理院 | rowspan="4" |1644 | |- |Бичгийн утгачийн хүрээлэн (bithei yamun) |翰林院 | |- |Улсын хөвгүүдийн сургууль (gurun i juse be hūwašabure yamun) |国子監 | |- |Тэнгэрийг сүслэх хүрээлэн (abka be ginggulere yamun) |欽天監 | |- |Хиа захирах газар (hiya i ba) |侍衛処 | | |- |Нийслэл хотын хянан байцаах хэлтэс |京城巡防処 |1853 | |- |Тайпу хэлтэс (adun be kadalara yamun) |太僕寺 | rowspan="4" |1644 | | |- |Тайчан хэлтэс (wecen i baita be aliha yamun) |太常寺 | | |- |Гуанлү хэлтэс (sarin be dagilara yamun) |光禄寺 | | |- |Хонлү хэлтэс (doro jorire yamun) |鴻臚寺 | | |- |Шэнжи хуаран (mergen fakjingga kūwaran) |神機営 |1861 | | |- |Жянрүй хуаран (silin dacungga kūwaran) |健鋭営 | | | |- |Хуоци хуаран (tuwa i agūra i kūwaran) |火器営 | | | |- |Хуйкао фу (acabufi baicara yamun) |会考府 |1723 | | |- |Шүньтянь фу |順天府 |1644 |1912 оны 2 сар |Бээжин хотын өөр нэр |- |Улсын түүхийн хүрээлэн (gurun i suduri kuren) |国史館 |1765 | | |- |Найман хошууны бүгдийн даргын яам (gūsai yamun) |八旗都統衙門 | | | |- |Цэргийн бүгд захирагчын яам (yafahan coohai uheri da yamun) |歩軍統領衙門 |1644 | | |- |Хармөрөний жанжины ордон (sahaliyan ula i jiyanggiyūn yamun) |黒竜江将軍衙門 |1683 | | |- ! colspan="5" |Шинэ Засгийн бодлогоос хойшх үеийн төрийн байгууллага (1901-1912) |- |Гадаад улсын хэргийг захирах яам (tulergi geren gurun i baita be icihiyara jurgan) |外務部 |1901 |1912 оны 2 сар |Гадаад хэргийн яам |- |[[Дай Чин гүрний банк]] (daiching gurun i boigon jurgan i menggun hūdai kūwaran) |大清戸部銀行 |1905 | | |- |Бичгийн яам (tacikū be kadalara jurgan) |学部 |1905 | | |- |Хууль зүйн яам |法部 |1906 | | |- |Тариалан, үйлдвэр, худалдааны яам(tarire weileme hūwašara jurgan) |農工商部 | rowspan="2" |1906 | rowspan="8" |1912 оны 2 сар | |- |Иргэнийг засагч яам (irgen be dasara jurgan) |民政部 | |- |Хянан цагдах яам |巡警部 |1905 | |- |Шуудангийн яам (giyamulame ulara jurgan) |郵伝部 |1906 | |- |Мэргэдийг засах хүрээлэн (dasan be hebdenere yamun) |資政院 |1907 | |- |Жюньзи фу |軍咨府 |1906 | |- |Хянан шалгах |検査庁 | | |- |Давс тээвэрлэлтийн хэлтэс |長蘆塩運使司 | | |} === Засаг захиргааны хуваарь === [[Зураг:Qing_Dynasty_1820.png|thumb|right|Газар нутаг. 1820 он]] Чин улс 18-р зууны сүүлээр [[Тэнгэр тэтгэгч|Тэнгэрийн тэтгэсэний]] хаанчлалын үед [[Дотор газар]] (18 муж), өнөөгийн зүүн хойд гурван муж ([[Хармөрөн муж|Хармөрөн]], [[Гирин муж|Жилинь]], [[Ляонин муж|Ляонин]]), [[Өвөр Монгол]], [[Ар Монгол]], [[Шинжаан]], [[Төвөд]]ийг хамарсан өргөн уудам нутгийг эрхшээхдээ 13 сая км² газар нутагтай болсон байв. 19-р зууны сүүлээр Чин улсын төрд хятад түшмэд олноор төрийн дээд эрх мэдэлд нөлөөлөх болсноор Манжуур, Шиньжяныг задалж, дотор газрын 18 муж дээр нэмж 22 муж болгон өсгөжээ. Фужянь дотор байсан Тайванийг дотоод 19 дэх мужаа болгосон авч 1895 онд болсон [[Хятад-Японы нэгдүгээр дайн|Япон-манжийн дайнд]] ялагдсанаар Японы мэдэлд шилжүүлсэн. Үүнээс гадна [[Солонгос]] (тухайн үеийн [[Чусонь]]), [[Дай Вьет|Вьетнам]], Афганы Катоор улс, [[Кокандын хант улс]], Непал зэрэг улсууд Чинд алба барьдаг хараат улс байсан. ==== Манжуурын захиргааны хуваарь ==== Чин Улсын төрөөс манжуур буюу өөрсдийн эх нутгийг [[Гириний жанжин]], [[Хармөрөний жанжин]], [[Мүгдэний жанжин]] гэсэн гурван жанжин захирах тусгай захиргааны бүс болгосон нь 1907 он хүртэл хүчинтэй байснаа, хятадууд олноор суурьшсан тул дотор газрын адилаар муж болгон өөрчилсөн. '''Гириний жанжин''' нь одоогийн [[БНХАУ]]-ын [[Жилин муж|Жилинь мужийн]] өмнө, [[Хармөрөн муж|Хармөрөн мужийн]] зүүн өмнө, [[ОХУ]]-ын [[Приморийн хязгаар]], [[Хабаровскийн хязгаар]] нутгийг харьяалж байсан. Гириний жанжингийн доор дараах туслагч жанжины нутгууд харьяалагдаж байсан. # Нингутагийн туслагч жанжин # Бэдунагийн туслагч жанжин # Гириний туслагч жанжин # Алачугийн туслагч жанжин # Лалины туслагч жанжин # Хунчуны туслагч жанжин # Иланы туслагч жанжин '''Хармөрөний жанжин''' нь одоогийн Хятадын Хармөрөн мужын ихэнх нутаг, Хөлөнбуйр, [[Орос|Оросын]] [[Амур муж|Амур мужийн]] нутаг багтаж байсан. Дараах туслагч жанжингийн хуваарь нутагт хувааж байсан. # Хармөрөний туслагч жанжин # Мэргэний туслагч жанжин # Цицихарын туслагч жанжин # Бутхагийн туслагч жанжин # Хайлаар дахь Хөлөнбуйрын туслагч жанжин # Тонкэний туслагч жанжин '''Мүгдэний жанжин''' нь одоогийн [[Ляонин муж|Ляонин мужийн]] нутаг бүхлээрээ багтана. # Мүгдэний туслагч жанжин # Жиньжоугийн туслагч жанжин # Зиньжоугийн туслагч жанжин # Хэтуалагийн туслагч жанжин ==== Дотор газрын захиргааны хуваарь ==== <div style="column-count: 2;"> #Жили, одоогийн [[Хэбэй]] #[[Хөнань]] #[[Шаньдун]] #[[Шаньси]] #[[Шэньси]] #[[Ганьсү]] #[[Хүбэй]] #[[Хүнань]] #[[Гуандун]] #[[Гуанши]] #[[Сычуань]] #[[Юньнань]] #[[Гуйжоу]] #[[Жянсү]] #[[Жянши]] #[[Жөжян]] #[[Фужянь]] (1895 он хүртэл Тайванийг багтаасан) #[[Аньхүй]] </div> * 19-20-р зуунд нэмэгдсэн 5 муж <div style="column-count: 2;"> #[[Шинжаан]] #[[Тайвань]] (1895 он хүртэл) # Фөнтянь, одоогийн [[Ляонин]] #[[Гирин]] #[[Хармөрөн]] </div> ==== Монгол, Төвөдийн захиргаа ==== Манжийн төрөөс монголчуудыг захирахдаа Гадаад монголын төрийг засах явдлын яамнаас тухайн газар оронд томилогдсон төлөөний сайд, жанжны шууд удирдлагын дор аймгуудын чуулган даргын газар ажиллаж байв.<ref name=":3">{{Cite book |last=Монгол Улсын |first=Шинжлэх Ухааны Академи |title=Монгол Улсын Түүх |publisher=Адмон ХХК |year=2003 |edition=1 |volume=4 |location=Улаанбаатар |pages=165-176}}</ref> Чуулган нь тухайн аймгийн хошууны үйл ажиллагааг хянаж байх үүрэгтэй бөгөөд чуулган бүрд чуулган дарга 1, дэд даргад тухайн чуулганд хамрагдах газар нутгийн их, багаас хамаарч 2-3 хүнийг тавьж байв.<ref name=":3" /> Засаг хошууг угсаа залгамжилсан ноён Манжийн хуулинд заагдсан эрх хэмжээний дотор захирах бөгөөд тамгын газрын тусламжтай ажил хэргээ явуулах ба тамгьгн газарт туслах түшмэл, захирагч, мэйрэн, залан зэрэг хүн ажилладаг, тэднийг сонгох дөрвөн тушаалтан гэдэг байв.<ref name=":3" /> Харин засаг ноёнгүй зарим хошууг бүгдийн дарга тушаалтан захирах боловч үе залгамжлахгүй зөвхөн томилогдон ажиллаж байв. {| class="wikitable mw-collapsible" |+Манжийн үеийн Монгол дахь захиргаа<ref name=":3" /><ref>{{Cite book |last=Л |first=Жамсран |title=Монголын Түүхийн Дээж Бичиг |year=1992 |edition=1 |volume=4 |location=Улаанбаатар |pages=101-102}}</ref> !Чуулган !Аймаг !Хошуу !Сум !Харьяалан захирах манж сайд, жанжин !Тайлбар |- ! colspan="6" |Ар Монгол |- |Богд хан уулын чуулган |[[Түшээт хан аймаг]] |20 |51 | rowspan="2" |[[Хүрээний хэрэг шийтгэгч сайдын газар|Их Хүрээний манж амбан]] | |- |Хэрлэн Барс хотын чуулган |[[Сэцэн хан аймаг]] |23 |40 | |- |Заг голын Биндэрья нуурын чуулган |[[Засагт хан аймаг]] |19 |17 | rowspan="4" |[[Улиастайн жанжны газар|Улиастайн Хязгаар дахиныг тогтоогч зүүн этгээдийн туслагч жанжин]] | |- |Цэцэрлэгийн чуулган |[[Сайн ноён аймаг]] |24 |31 | |- | rowspan="2" |Чуулгангүй |[[Тагнын Урианхайн хязгаар|Тагна урианхайн хязгаар]] |5 |5 | |- |Хөвсгөл нуурын урианхай | | | |- |Сайн заяатын зүүн гарын чуулган |[[Дөрвөд Далай хан аймаг|Дөрвөдийн Төгс хүлэг далай ханы аймаг]] |12 |22 | rowspan="9" |[[Ховдын манж сайдын газар|Ховдын манж амбан]] | |- |Сайн заяат баруун гарын чуулган |[[Дөрвөд Үнэн зоригт ханы аймаг|Дөрвөдийн Үнэн зоригт ханы аймаг]] |7 |24 | |- | rowspan="8" |Чуулгангүй |Алтайн Урианхайн долоон хошуу |7 |27 | |- |Торгуудын гурван хошуу |3 |4 | |- |Захчины хоёр хошуу |2 |5 | |- |Хошууд хошуу |1 | | |- |Өөлд хошуу |1 | | |- |[[Мянгад|Мянгад хошуу]] |1 | | |- |Ховдын тариачин хошуу |1 | | |- |[[Дарьганга|Дарьгангын таван гарын сүрэг]] | | |Сюаньхуад суух Цахарын хошуу захирагч амбан |5 гарын 198 суурь сүрэгтэй<ref>{{Cite book |last=Монгол Улсын |first=Шинжлэх Ухааны Академи |title=Монгол Улсын Түүх |publisher=Адмон |year=2003 |edition=1 |volume=4 |location=Улаанбаатар |pages=168}}</ref> |- ! colspan="6" |Дотоод Монгол |- | colspan="2" |[[Зостын чуулган]] |5 |322 | rowspan="2" |[[Жэхэ хотын хошуу захирагч амбан]] | |- | colspan="2" |[[Зуу Удын чуулган]] |11 |298 | |- | colspan="2" |[[Улаанцавын чуулган]] |6 |56 | rowspan="2" |Хөх хотын Хол дахиныг амаржуулагч хотын жанжин | |- | colspan="2" |[[Их Зуугийн чуулган]] |7 |274 | |- | colspan="2" |[[Шилийн Гол аймаг|Шилийн голын чуулган]] |10 |113 |Сюаньхуад суух Цахарын хошуу захирагч амбан | |- | colspan="2" |[[Жиримийн чуулган|Жирэмийн чуулган]] |10 |234 |[[Мүгдэний жанжин]] | |- | rowspan="3" |Чуулгангүй |Цахар аймаг |8 |62 |[[Сюаньхуа|Сюаньхуад]] суух [[Цахарын хошуу захирагч амбан]] |4 сүрэг |- |Түмэд аймаг |2 |45 |[[Хөх хот|Хөх хотын]] [[Хол дахиныг амаржуулагч хотын жанжин]] | |- |Хөлөнбуйрын Барга |8 | |[[Хармөрөний жанжин]] | |- | |[[Алашаа хошуу|Алашаагийн өөлд хошуу]] |1 |8 |Яргайд суусан хэрэг шийтгэгч хэлтэсийн түшмэл<ref>{{Cite book |last=Галдан |first=туслагч |title=Эрдэнийн эрих |year=2006 |edition=1 |location=Улаанбаатар |pages=160}}</ref> | |- | |[[Эзнээ хошуу|Эзнээ голын торгууд хошуу]] |1 |1 | | |- ! colspan="6" |Хөхнуурын Монгол |- |Хөхнуурын зүүнгарын чуулган | rowspan="2" |Хөхнуурын Монгол |13 |49 | rowspan="2" |Сининд суух Хөхнуурын монгол, Түвэдийн Бүгд Хэргийг Захиран Шийтгэх Сайд | |- |Хөхнуурын баруунгарын чуулган |16 |51 | |- ! colspan="6" |Шинжааны Монгол |- |Үнэн сүжигтийн өмнөд замын чуулган | rowspan="4" |Шинэ дагасан Торгууд аймаг |4 | rowspan="4" |79 | rowspan="7" |[[Илийн жанжин]] |Тэнгэр уулын емне бие, Хар Сайр орчмын нутаг |- |Үнэн сүжигтийн умар замын чуулган |3 |Ховог сайрын нутаг |- |Үнэн сүжигтийн өрнө замын чуулган |1 |Жин хэ орчмын нутаг |- |Үнэн сүжигтийн дорно замын чуулган |2 |Хүр, Хар ус хавийн нутаг |- |Бат сэтгэлтийн чуулган |Хошууд аймаг |3 |11 |Жултас гол орчмын нутаг |- |Чин сэтгэлтийн чуулган |Шинэ дагасан Хошууд |5 |4 | |- | |Илийн Цахар, Өөлд хошуу |8 | | |} # [[Тэнгэр уул]]ын ар өвөр (хожим Шиньжян болон нэгдсэн) - [[Хамил тойрог|Хамил]] зэрэг хагас өөртөө засах хант улсыг багтаасан. Мөн 10 хошуу торгуудын [[Чин сүсэгтийн чуулган]], 3 хошуу хошуудын [[Бат сэтгэлтийн чуулган]] багтаж байсан. # [[Чин Улсын эрхшээл дэх Монгол орон|Гадаад Монгол]] – [[Түшээт хан аймаг]], [[Сэцэн хан аймаг]], [[Засагт хан аймаг]], [[Сайн ноён аймаг]], [[Ховдын хязгаар]], [[Урианхай|Урианхайн хязгаар]] # [[Өвөр Монгол|Дотоод Монгол]]<ref>[https://mongoltoli.mn/history/h/126 Манж нар Өвөр 49 хошууг “Дотоод засаг” гэдэг нэр томьёогоор илэрхийлдэг байснаа XIX зууны эхнээс “Дотоод засаг”-ийг “Дотоод Монгол” гэдэг нэр томьёогоор илэрхийлэх болов. Энэ үеэс эхлэн энэхүү “Дотоод Монгол” хэмээгч нь монголчуудын өөр зуураа хэрэглэдэг “Өвөр Монгол” гэдэг ойлголттой агуулгын хувьд бараг нийцэх болжээ. Тиймээс “Өвөр Монгол буюу Дотоод Монгол”, “Ар Монгол буюу Гадаад Монгол” хэмээн ямарваа нэгэн ялгаваргүйгээр хэрэглэх болсон бололтой.] Ц.Цэрэндорж, Монголын түүх</ref> - 6 чуулганы 49 хошуу ([[Жиримийн чуулган]], [[Зостын чуулган]], [[Зуу Удын чуулган|Зуу үдийн чуулган]], [[Шилийн голын чуулган]], [[Улаанцавын чуулган]], [[Их Зуугийн чуулган]]) # Бусад монгол газар – Алшаагийн торгууд хошуу, Эзнээ голын өөлд хошуу, Или, [[Хөхнуур]], [[Дарьганга|Дарьгангын дээдсийн адууны сүрэг]], [[Цахар түмэн|Цахар найман хошуу]], [[Хөлөнбуйр]] дахь [[Барга|шинэ, хуучин Баргын]] хошууд. # [[Төвөд]] ([[Ү-Цан]], [[Кам]]ын баруун хагас, одоогийн [[Төвөдийн өөртөө засах орон|Төвөдийн ӨЗО]]-той бараг дүйнэ) # [[Манжуур]] буюу манжийн уугуул нутаг (одоогийн хятадын зүүн хойд орон, хожим [[Гирин]], [[Хармөрөн]] муж болон задарсан) === Манжийн ноёрхлын үед феодалын мөлжлөг ширүүссэн нь === {{main|Чин Улсын эрхшээл дэх Монгол орон}} Манж Энх Амгалан хааны үеэс цэцэглэн мандаж Тэнгэрийн тэтгэсэн хааны үе хүртэл үргэлжилсэн юм. Манжийн түрэмгийлэгчид, Монголын шар хар феодалыг түшин, хөдөлмөрчин ард, албат, хамжлагын эрхгүй байдлыг урьдынхаас нь бүр хүндрүүлсэн билээ. Монгол орныг Манжийн хааны төлөөний сайд нар болох Манж [[амбан]]ууд захирч байв.<ref>[https://gogo.mn/r/924o2 ТҮҮХЭН ЗУРГУУД: Манж амбан]</ref> Монголын тухай манж нараас “[[Монгол цаазын бичиг]]”-т оруулсан хууль цөм феодаль ангийн шинж чанартай нь илэрхий юм. Тэдгээр хууль ёсоор монголын хөдөлмөрчин олны аж төрөх хамаг юмыг нарийн чанд дүрэм хэмжээтэй болгож, монгол газарт Манжийн хянан цагдах дэглэм тогтжээ. ==Нийгэм== Мин улсын үед ойролцоогоор Хятад 150 сая хүн амтай байсан бол 18-р зууны төгсгөлд буюу Чин улсын үед 300 сая болж өссөн. Хүн ам өсөхөд нөлөөлсөн хэд хэдэн томоохон шалтгаан бий #Мин улсыг унасанаар Эртний [[Цинь улс|Цинь улсын]] үеэс баригдаж эхэлсэн хирээр жил бүр насанд хүрсэн олон мянган насанд хүрсэн хятад эрэгтэйчүүдийг дайчлан амь насыг авч оддог байсан Их цагаан хэрмийг барих явдлыг зогсоосон. #Мин улсын сүүлийн жилүүдэд мөрдөгдөж ирсэн дааж давшгүй элдэв татвар-гувчуур (өрхийн татвар, цонхны гувчуур) гэх мэтийг болиулсан #Зүүнгарын улсыг эзлэн авснаас хойш томоохон дайн хийгээгүй нь 18-р зуунд удаан хугацаагаар улс гүрэн нь тогтвортой тайван амгалан байсан #Мөн [[Америк]]аас шинэ төрлийн ургацууд болох [[эрдэнэ шиш]], амтат төмс, самар гэх мэт зүйлсийг импортлох болсон #Мөн зүүн өмнөд Азиас шинэ төрлийн цагаан будаа ирсэн нь үйлдвэрлэл нь их хэмжээгээр өсөхөд жил бүр үерлэж олон сая хүний амийг авч оддог байсан Шар ба Хөх Мөрний тариалангийн даланг сэргээн засварлах, нэмж барих ажлыг Чин улсын эхэн үед санаачлан амжилттай зохион байгуулсан нь нөлөөлсөн. ===Шашин=== [[Файл:Hohhot Dazhao temple.ecriteau miltilingue.jpg|thumb|Хөх хотын [[Их зуу хийд]]]] Манжийн хааныг сүүлчийн Монголын Лигдан хааны эсрэг кампанит ажилд [[Төвөдийн Буддын шашин]]ыг дэмжиж эхэлсэн юм. Манж Хунтайжийн цол нь Сэцэн буюу Дээд эрдэмт хаан гэгдэж байсан. 1642 онд Төвөдийн [[Далай лам]]аас Манзшури бурханы хувилгаан дүр өргөмжлөл хүртсэн. Мөн Манж гэдэг үг нь тэдний хэлээр эр зориг гэсэн үгтэй нь адилхан дуудагддаг гэх шалтгаануудаар тэд өөрсдийгөө нэрлэсэн байх магадлалтай. Монгол орон тэр үед их том орон байсан болохоор аймаг болгон угсаатан болгон өөр өөр байгаль, газар зүйн бүсэд, эдийн засаг, улс төрийн нэгдэлтэй болчихсон, үүнээс улбаалаад сэтгэлгээ, оюуны цар хүрээ эрх ашиг нь тусдаа болчихсон байлаа. Өвөр монголчууд онцолбол [[Цахар]]ууд олон жил улс төр, оюун санааны төв байсан бол аглагын 12 отог [[Халх]]ууд нь Монгол орны хамгийн зах хязгаарын хоцрогдмол, бүдүүлэг соёлжоогүй хязгаар 1911 он хүртэл байжээ. Иймд Манжууд Монголчуудад ялгавартай хандаж байсан бөгөөд анх дагаж орсон хөрш зэргэлдээ [[Хорчин]] зэрэг аймгуудад хүндэтгэлтэй хандаж ах, дүү холбоотны ёсоор ханддаг байсан учир тэднийг шарын шашинд гүн автуулах явдлыг хориглон Манжийн Сэцэн хаан 1633 онд “Монголчууд лам нарын үгэнд маш итгэж эд малыг бүрэлгэн өгч хилсийг арилга, сүнсийг сайн газар төрүүл хэмээн ёдор татуулж, овоо үйлдүүлэх зэрэг нь их л мунхаг тэрслүү, үүнээс хойш цөм цаазлан байлгаваас зохимуй” гэж байжээ. Учир нь Манж Хятадыг эзлэх, даран захирч байхад Өвөр монголчуудын цэрэг, эдийн засгийн хүчин чадал нь стратегийн хувьд чухал ач холбогдолтой байв.<ref name=":2"/> Өндөр гэгээн [[Занабазар]] нь монголын бурханы шашин, улс төрийн үйл хэрэгт идэвхтэй оролцож байсан юм. Мөн Монгол оронд бурхан шашныг хөгжүүлэхийн тулд хэд хэдэн сүм хийдүүдийг байгуулан, урлагийн олон арван бүтээлүүдийг туурвих, өөрийн дэг сургуулийг буй болгох ажлуудыг түүхэнд гүйцэтгэсэн юм. Тэрээр халх, ойрадын зөвчилдөөний улмаас өөрийн ард иргэдийг авч 1691 онд Долоннуурт Манж Чин улсыг түших чуулган чуулснаар халхыг Манж нар эрхшээх үүд болсон юм.<ref>Чулуун С. Өндөр гэгээн Занабазар ба Оросын хаант улс. // Өндөр гэгээн Занабазар: амьдрал, өв. УБ., тал 31-40.</ref> Харин тэд Халхыг найдваргүй этгээд хэмээн тооцож байсан агаад гадаад Монгол хэмээн өвөр Монголчуудаас тусад нь ялгаварлаж тусгай өөр бодлого хэрэгжүүлэв. Тэнгэрийн тэтгэсэн хаанд найдваргүй Халхын цэрэг, эдийн засаг Зүүнгарын хаант улс унаснаас хойш хэрэгцээгүй болсон юм. Тухайлбал Халхууд тун найдвар муутай холбоотон гэдгээ түүхийн турш харуулан Чингүүнжавийн бослого гэх мэтээс авахуулаад хожим Хятадад гарсан бослогуудыг дарах зэрэг үйлсэд цэрэг гаргалгүй хойш суун тэр байтугай босож байсныг XIX зууны Халхын түүхэнд гарсан цэрэг Онолт, Энхтайван зэргээр удирдуулсан үймээнүүд харуулдаг. Ингээд Халхаас илүү хүн амтай Өвөр монголд 49 хошуу байсан бол Халхад 86 хошуу дээр нь шавь нар гэж тусдаа засаг захиргаа байгуулан маш ихээр задалж хаясан байна. Иймээс тэд Халхад шарын шашин дэлгэрэхийг машид дэмжин [[Амарбаясгалант хийд]] гэх зэрэг хийдүүдийн барилгын ажлыг мөнгө санхүүгээр тэтгэж байлаа. Ингэснээр Халх нь дэлхийд төдийгүй Монгол угсаатан дундаа хамгийн бүдүүлэг хоцронгуй нь нэн хэтэрхий болж хүн амын ердийн өсөлт байтугай генетикийн хувьд бууран доройтсон.<ref name=":2">[https://gantulga.wordpress.com/2010/04/14/монгол-буддизм-4/ Түвдийн шарын шашны Монгол дахь бодлого] 2010 оны 4 дугаар сар 14</ref> {{Хянах}} [[Бөө мөргөл]] нь арван наймдугаар зууны өмнө Манжийн оюун санааны амьдралын гол цөм байсан юм. 1691 онд Ар Монголыг Чин улсын хавсаргасаны дараа бурханы шашин шүтлэгтэй газар нутгийн голлох шашин болж, бөөгийн шашин нь бурханы шашны элементүүдийг нэгтгэж эхлэв. == Эдийн засаг == {{Гол|Дайчин гүрний зоос}} [[Мин улс]]ыг түлхэн унагаасан үймээн самууны эцэст туйлдсан [[Хятад]]ын [[эдийн засаг]] 17-р зууны төгсгөлд сэргэж хэвэндээ оржээ. Дараагийн зуунд Мин улсын төгсгөл үеийнх мэт дотоодын зах зээл үргэлжлэн тэлсээр, гадаад зах зээлээс хамаарах хамаарал ихэсч, бүс нутгуудын хоорондын худалдаа өсөн, хүн ам ч түргэн нэмэгдсэн. 17-р зууны сүүл үеэр хаагдсан зүүн өмнөд эргээ дахин нээснээр гадаад худалдаа маш хурдан дахин сэргэж, 18-р зууны сүүлийн хагасын турш жил тутам 4% өсч байлаа. Хятад нь [[цай]], [[торго]] болон бусад бүтээгдхүүнүүдээ экспортлож, Баруунтай хийдэг гадаад худалдааны баланс нь ашигтай байв. Энэ урсгалын үр дүнд мөнгөний нийлүүлэлт маш их хэмжээгээр нэмэгдэж, өрсөлдөх чадвартай, тогтвортой эдийн засгийг бий болгожээ. 18-р зууны дунд үеэр феодалын эдийн засаг хөгжлийн шинэ оргилдоо хүрсэн ба түүнийг түүхэнд “Кан Чяний мандлын үе” хэмээн нэрийддэг.<ref name=":1">[http://mn.cctv.com/2017/08/04/ARTIcgHxUtS6d1AISNMDDjQY170804.shtml Чин улсын түүхээс] Гүнтөмөр 2017 оны дөрөвдүгээр сарын 18</ref> Мин улсын үед татвараа төлөх боломжгүйгээс хураагдаж, томоохон газар эзэмшигчдэд худалдагдсан газрыг Чин улсын засгийн газар хуучин эздэд нь эргүүлэн өгч, газар эзэмшигчид олшров. Иргэдийг зах зээлд идэвхтэй оролцуулахын тулд Мин улсын үеийнхээс татварын ачааллыг багасгаж, хамжлагат ёсыг халж, ажиллах хүчний толгойн татварыг тогтоожээ. Их Сувгийн захиргаанд шинэчлэл хийж, тээврийн системийг хувийн худалдаачид ч ашиглах боломжтой болгосон байна. Мөн үр тарианы үнийн хяналтын систем нь тариа будааны хомсдолыг арилгаж, ингэснээр цагаан будааны үнэ 18-р зууны турш зугуухан өссөөр байлаа. Чин улсын төр баригчид чинээлэг худалдаачдын эрх ашгаас болгоомжилж, худалдаа хийх эрхийг хягаарлан, мөн ядуу нутгаас бусад газарт шинэ уурхай нээхийг зөвшөөрдөггүй байв. Чин улсын сүүл үеэр улс төр ялзран доройтож, үзэл сэтгэхүй нь хоцрогдож, үхээнц дорой байдалд орсноор засаг төр уруудан буурах тийшээ хандсан байлаа. Ард иргэд туйлын зовлон зүдгүүртэй байсан учраас Тайпингийн бослого, Нианы бослого ар араасаа гарч байв.<ref name=":1"/> == Хаад == {| class="wikitable" |+ '''Дайчин гүрэн 1616-1912''' |- ! style="background: #efefef;" | Өвгөдийн сүмийн цол<br>(廟號 miàohào) ! style="background: #efefef;" | Нэхэн өргөмжилсөн цол<br>(諡號 shìhào) ! style="background: #efefef;" | Өөрийн нэр ! style="background: #efefef;" | Хаанчлалын үе ! style="background: #efefef;" | [[Монгол Хятад оны цол|Оны цол]] (年號 niánhào) |- | [[Нурхач|Тайзү]] (太祖) | Гао Хуанди | Нурхач (努爾哈赤) | 1616-1626 | Тэнгэрийн сүлдэт (天命) 1616-1626 |- | [[Дээд эрдэмт|Tайзун]] (太宗) | Вэн Хуанди | Хун тайж (皇太極) | 1626-1643 | Тэнгэрийн сэцэн (天聰) 1626-1636<br />Дээд эрдэмт (崇德) 1636-1643 |- | [[Эеэр засагч|Шизү]] (世祖) | Жан Хуанди | Фүлин (福臨) | 1643-1661 | Эеэр засагч (順治) 1644 – 1661 |- | [[Энх амгалан|Шэньзү]] (聖祖) | Рен Хуанди | Шуани (玄燁) | 1662-1723 | Энх амгалан (康熙) 1662-1723 |- | [[Найралт төв|Шизун]] (世宗) | Шиан Хуанди | Иньжэнь (胤禛) | 1723–1735 | Найралт төв (雍正) 1723–1735 |- | [[Тэнгэр тэтгэгч|Гаозун]] (高宗) | Чүн Хуанди | Хунли (弘曆) | 1735–1796 | Тэнгэр тэтгэгч (乾隆) 1736–1796 |- | [[Сайшаалт ерөөлт|Рэнзун]] (仁宗) | Руй Хуанди | Юньян (顒琰) | 1796–1820 | Сайшаалт ерөөлт (嘉慶) 1796–1820 |- | [[Төр гэрэлт|Сюанзун]] (宣宗) | Ченг Хуанди | Мяньнин (旻寧) | 1820–1850 | Төр гэрэлт (道光) 1821–1850 |- | [[Түгээмэл элбэгт|Вензун]] (文宗) | Шянь Хуанди | Ижу (奕詝) | 1850–1861 | Түгээмэл элбэгт (咸豐) 1851–1861 |- | [[Бүрэн засагч|Музун]] (穆宗) | И Хуанди | Зайчунь (載淳) | 1862–1875 | Бүрэн засагч (同治) 1862–1875 |- | [[Бадаргуулт төр|Дезун]] (德宗) | Жин Хуанди | Зайтянь (載湉) | 1875–1908 | Бадаргуулт төр (光緒) 1875–1908 |- | | Сюнди (逊帝) | [[Пүи]] (溥儀) | 1909–1912 | Хэвт ёс (宣統) 1909–1912 |} ==Газрын зураг== <gallery> Файл:Чин улс.png|Манжийн байлдан дагуулалт. Файл:Manjiin dovtolgoo.gif Файл:Манжийн байлдан дагуулалт 2.jpg Файл:Манжийн байлдан дагуулалт 3.gif Файл:Манжийн довтолгоо 1616-1644.jpg|Манжийн довтолгоо 1616-1644 Файл:Манжийн довтолгоо 1644-1662.jpg|Манжийн довтолгоо 1644-1662 Файл:Манжийн довтолгоо 1662-1683.jpg|Манжийн довтолгоо 1662-1683 Файл:Манжийн довтолгоо 1683-1747.jpg|Манжийн довтолгоо 1683-1747 Файл:Манжийн довтолгоо 1747-1796.jpeg|Манжийн довтолгоо 1747-1796 Файл:Манж 1795.jpg|Чин улс 1795 Файл:Манж улс 1815 он.jpg Файл:Манж улс 1838 он.jpg Файл:Qing Dzungar wars.jpg|Зүүнгар-Чин улсын дайн Файл:Manj boslogo.jpg Файл:Manj 1796-1839.jpg Файл:Manj 1884 on.jpg Файл:Manj 1861-1894.jpg Файл:Manj 1862-1911.jpg Файл:Манж-Оросын гэрээгээр Оросын бүрэлдэхүүнд орсон нутаг.jpg|Манж-Оросын гэрээгээр Оросын бүрэлдэхүүнд орсон нутаг Файл:Манжид болсон бослого.jpg Файл:Ching Dynasty 1892.png Файл:Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1895 он.gif|Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1895 он Файл:Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1905 он.gif|Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1905 он. Файл:Манж Чин улс.jpg Файл:Манж Чин.jpg Файл:Manjin zahirgaa.jpg Файл:Манж 1911 он - Балхаш нуур, Амарын хойд талын нутаг 19-р зуунд Оросын бүрэлдэхүүнд орсон.jpg Файл:China imperialism cartoon.jpg|Их Британи, Герман, Орос, Франц, Японы эзэнт гүрнүүд Чин гүрнийг хэрхэн хувааж буйг дүрсэлсэн шог зураг Файл:Манж улс.jpg|Чин гүрний өргөжин тэлэлт </gallery> == Мөн үзэх == * [[Манж үндэстэн]] *[[Зүрчид]] *[[Амбан]] == Тэмдэглэл == {{notelist|60em}} ==Эшлэл== {{reflist}} {{s-start}} {{Залгамжлал |өмнө=[[Мин улс]]<br/> [[Бага хаадын үе]]<br/>{{flag|Зүүнгарын Хаант Улс}} |он=1636-1912 |албан_тушаал={{flag|Чин улс}} |дараа= [[Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс]]<br/> [[Дундад Иргэн Улс]] }} {{end}} [[Ангилал:Хятадын династи]] [[Ангилал:Чин улс| ]] [[Ангилал:1616 онд байгуулагдсан]] [[Ангилал:Монголын түүх]] 8qeb16x2ere0w4isaewtnjl8gonccxu 0 7940 860193 675447 2026-06-26T07:18:59Z Zorigt 49 [[Special:Contributions/122.201.21.2|122.201.21.2]] ([[User talk:122.201.21.2|яриа]])-н хийсэн засваруудыг [[User:43.228.131.114|43.228.131.114]]-ий хийсэн сүүлийн засварт буцаан шилжүүллээ. 558382 wikitext text/x-wiki Монголын их эрдэмтэн түүхч, гүн ухаантан [[Зава Дамдин]] (1867-1936) ламын хойд дүр, Монголын Бурханы шашины томоохон зүтгэлтэнүүдийн нэг. Лувсандаржаа ламтан 1976 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. 1990 оноос сахил хүртэн хувраг болж, Амарбаясгалан хийд, Булган аймгийн Вангийн хүрээний хийд зэрэг газарт шавьлан сууж байгаад Швейцар улсын МонтПэлэрин гэдэг газарт байдаг Равдан Чойлин хэмээх хийдэд 1996-2001 оны хооронд шавьлан сууж Төвд [[гэвш]] лам Түвдэнпэрэнлэйг шүтэж бурханы гүн ухааны номыг судласан байна. РавданЧойлинд сургууль номоо дүүргэж Монголд буцаж ирээд Амарбаясгалант хийдийн цорж ламаар 2005 оныг хүртэл сууж байсан. 2003 онд Догшин Цамба буюу[[ Сэтав чойжон]]гийн лүндэнгээр Зава Дамдин ламын хойд дүрээр тодорч Амарбаясгалант хийдэд хувилгаан ламын ширээнд залагдсан. 2005 оноос урьд дүрийн ламын байгуулсан [[Дэлгэрийн Чойр]]ын хийдэд хэсэг шавь нарынхаа хамт очиж хуучин сүм дуганыг сэргээн засах, шинээр нэмж барих тэргүүтэнээр хийдээн өөд татаж суурьшсан. 2007 онд Дэлгэрийн Чойрын хийдийн Манзүширийн дуган болон Чойрын өргөөг шинээр бүтээн аравнай өргөсөн. 2007 онд урьд дүрийн Зава Дамдин ламын төвд хэлээр туурвисан Монголын түүхийн [[Алтан Дэвтэр]] гэдэг бүтээлийг нь орчин цагийн монгол хэлэнд орчуулан хэвлүүлсэн. 2007 оны 9 сард урьд дүрийн Зава Дамдин ламын мэлмий гийсний 140 жилийн ойг тэмдэглэх ажилыг зохион байгуулж, Зава Дамдины хүрэл дүрийн Мандалговь хотод залах, дотоод гадаадын эрдэмтэн мэргэд чуулсан эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах тэргүүтэн ажлыг хийжээ. Төвд, Герман, Англи хэл мэддэг, зарим нэг зохиолоо төвд, монгол хэд дээр туурвисан байна. Багш нар нь Гүрүдэва ринбүчи, Засэв Түлкү лам, Гонсар Түлкү, гэвш Түвдэнпэрэнлэй тэргүүтэн Монгол, Төвдийн олон эрдэмтэн мэргэд болой. Сүүлийн үеийн мэдээгээр ламтан 5 жилийн хугацаагаар бясалгалд суусан байгаа гэнэ. == Зава Ламын тухай Гадна холбоосууд == Лувсандаржаа ламын тухайн Герман хэлээлхи PDF[[http://www.freidok.uni-freiburg.de/volltexte/2579/pdf/schittich2005.pdf]] [[Ангилал:Буддын шашны санваартнууд]] 8f0hurneajzs9xbycmaedw62hyjykss 860194 860193 2026-06-26T07:19:13Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Лувсандаржаа]] to [[Дугаржавын Осгонбаяр]] 558382 wikitext text/x-wiki Монголын их эрдэмтэн түүхч, гүн ухаантан [[Зава Дамдин]] (1867-1936) ламын хойд дүр, Монголын Бурханы шашины томоохон зүтгэлтэнүүдийн нэг. Лувсандаржаа ламтан 1976 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. 1990 оноос сахил хүртэн хувраг болж, Амарбаясгалан хийд, Булган аймгийн Вангийн хүрээний хийд зэрэг газарт шавьлан сууж байгаад Швейцар улсын МонтПэлэрин гэдэг газарт байдаг Равдан Чойлин хэмээх хийдэд 1996-2001 оны хооронд шавьлан сууж Төвд [[гэвш]] лам Түвдэнпэрэнлэйг шүтэж бурханы гүн ухааны номыг судласан байна. РавданЧойлинд сургууль номоо дүүргэж Монголд буцаж ирээд Амарбаясгалант хийдийн цорж ламаар 2005 оныг хүртэл сууж байсан. 2003 онд Догшин Цамба буюу[[ Сэтав чойжон]]гийн лүндэнгээр Зава Дамдин ламын хойд дүрээр тодорч Амарбаясгалант хийдэд хувилгаан ламын ширээнд залагдсан. 2005 оноос урьд дүрийн ламын байгуулсан [[Дэлгэрийн Чойр]]ын хийдэд хэсэг шавь нарынхаа хамт очиж хуучин сүм дуганыг сэргээн засах, шинээр нэмж барих тэргүүтэнээр хийдээн өөд татаж суурьшсан. 2007 онд Дэлгэрийн Чойрын хийдийн Манзүширийн дуган болон Чойрын өргөөг шинээр бүтээн аравнай өргөсөн. 2007 онд урьд дүрийн Зава Дамдин ламын төвд хэлээр туурвисан Монголын түүхийн [[Алтан Дэвтэр]] гэдэг бүтээлийг нь орчин цагийн монгол хэлэнд орчуулан хэвлүүлсэн. 2007 оны 9 сард урьд дүрийн Зава Дамдин ламын мэлмий гийсний 140 жилийн ойг тэмдэглэх ажилыг зохион байгуулж, Зава Дамдины хүрэл дүрийн Мандалговь хотод залах, дотоод гадаадын эрдэмтэн мэргэд чуулсан эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах тэргүүтэн ажлыг хийжээ. Төвд, Герман, Англи хэл мэддэг, зарим нэг зохиолоо төвд, монгол хэд дээр туурвисан байна. Багш нар нь Гүрүдэва ринбүчи, Засэв Түлкү лам, Гонсар Түлкү, гэвш Түвдэнпэрэнлэй тэргүүтэн Монгол, Төвдийн олон эрдэмтэн мэргэд болой. Сүүлийн үеийн мэдээгээр ламтан 5 жилийн хугацаагаар бясалгалд суусан байгаа гэнэ. == Зава Ламын тухай Гадна холбоосууд == Лувсандаржаа ламын тухайн Герман хэлээлхи PDF[[http://www.freidok.uni-freiburg.de/volltexte/2579/pdf/schittich2005.pdf]] [[Ангилал:Буддын шашны санваартнууд]] 8f0hurneajzs9xbycmaedw62hyjykss 860196 860194 2026-06-26T07:23:14Z Zorigt 49 860196 wikitext text/x-wiki '''Дугаржавын Осгонбаяр '''(сахилын нэр нь '''Лувсандаржаа''') нь Монголын Бурханы шашны лам, [[Зава Дамдин]] (1867-1936) ламын хойд дүр гэгддэг. Лувсандаржаа 1976 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. 1990 оноос сахил хүртэн хувраг болж, Амарбаясгалан хийд, Булган аймгийн Вангийн хүрээний хийд зэрэг газарт шавилан сууж байгаад Швейцар улсын МонтПэлэрин гэдэг газарт байдаг Равдан Чойлин хэмээх хийдэд 1996-2001 оны хооронд шавилан сууж төвөд [[гэвш]] лам Түвдэнпэрэнлэйг шүтэж бурханы гүн ухааны номыг судласан байна. Равдан Чойлинд сургууль номоо дүүргэж Монголд буцаж ирээд Амарбаясгалант хийдийн цорж ламаар 2005 оныг хүртэл сууж байсан. 2003 онд Догшин Цамба буюу [[Сэтав чойжон]]гийн лүндэнгээр Зава Дамдин ламын хойд дүрээр тодорч Амарбаясгалант хийдэд хувилгаан ламын ширээнд залагдсан. 2005 оноос урьд дүрийн ламын байгуулсан [[Дэлгэрийн Чойр]]ын хийдэд хэсэг шавь нарынхаа хамт очиж хуучин сүм дуганыг сэргээн засах, шинээр нэмж барих тэргүүтэнээр хийдээн өөд татаж суурьшсан. 2007 онд Дэлгэрийн Чойрын хийдийн Манзүширийн дуган болон Чойрын өргөөг шинээр бүтээн аравнай өргөсөн. 2007 онд урьд дүрийн Зава Дамдин ламын төвөд хэлээр туурвисан Монголын түүхийн [[Алтан Дэвтэр]] гэдэг бүтээлийг нь орчин цагийн монгол хэл рүү хөрвүүлэн хэвлүүлсэн. 2007 оны 9 сард урьд дүрийн Зава Дамдин ламын мэлмий гийсний 140 жилийн ойг тэмдэглэх ажлыг зохион байгуулж, Зава Дамдины хүрэл дүрийн Мандалговь хотод залах, дотоод гадаадын эрдэмтэн мэргэд чуулсан эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах тэргүүтэн ажлыг хийжээ. Төвөд, герман, англи хэл мэддэг, зарим нэг зохиолоо төвөд, монгол хэлээр туурвисан байна. Багш нар нь Гүрүдэва ринбүчи, Засэв Түлкү лам, Гонсар Түлкү, гэвш Түвдэнпэрэнлэй тэргүүтэн Монгол, Төвөдийн олон эрдэмтэн мэргэд болой. == Гаднын холбоос == *[http://www.freidok.uni-freiburg.de/volltexte/2579/pdf/schittich2005.pdf Лувсандаржаа ламын тухайн герман хэлээрх PDF] {{DEFAULTSORT:Осгонбаяр, Дугаржавын}} [[Ангилал:Монголын лам]] [[Ангилал:Буддын шашны санваартнууд]] [[Ангилал:1976 онд төрсөн]] 0ohgwfim8w073vc0ot4ff5n354fmubv 0 8245 860168 859373 2026-06-26T01:28:31Z Avirmed Batsaikhan 53733 860168 wikitext text/x-wiki {{short description|Баруун Азийн Монгол удирдагч (ойр. 1217–1265)}} {{about|Ил Хан улсыг үндэслэн байгуулагчийн|Цагадайн ханыг|Хара Хүлэгү|Хүннүгийн шаньюйг|Хүлүгү шаньюй}} {{Инфобокс хаан | name = Хүлэгү хан<br>{{MongolUnicode|ᠬᠦᠯᠡᠭᠦ ᠬᠠᠭᠠᠨ|lang=mn|font-size=1em|style=middle}} | title = | image = Hulagu Khan.jpg | caption = [[Рашид ад-Дин]]ий зурсан Хүлэгү хааны зураг, 14-р зууны эхэн үе | reign = 1256 – 1265 оны 2 сарын 8 | coronation = | full name = | predecessor = | successor = [[Абаха]] | queen = {{plainlist| * Гүюг хатан * [[Докуз хатан]] * Есөнжин хатан * [[Кутуй хатан]] * Өлзий хатан}} | spouse = | issue = ''[[#Гэр бүл|Үзэх]]'' | house = [[Боржигин]] | father = [[Тулуй]] | mother = [[Сорхагтани Бэхи]] | birth_date = {{circa}} 1217 | birth_place = [[Монгол]] | death_date = {{Death date and given age|1265|02|08|47}} | death_place = [[Зеррине гол]] | date of burial = | place of burial = [[Шахи арал]], [[Урмиа арал]] | religion = [[Буддын шашин]] | succession = [[Ил Хан (цол)|Ил Хан]] | signature = Hulagutamgha.png | signature_type = [[Тамга]] }} '''Хүлэгү хан''' буюу '''Хулагу''', '''Үлэхү''', '''Хүлэг''' ([[Цагадай хэл]]/Перс хэл:هولاکو - Halaku; Араб хэл:هولاكو; тэрбээр 1217 онд Их Монгол Улсын нутагт төрж 1265 оны 2-р сарын 8-нд өнөөгийн Ираны [[Мерага]] хот орчим нас барсан)- [[Тулуй]] болон [[Хэрэйд]]ийн [[Сорхагтани Бэхи]] хоёрын дундаас гарсан гутгаар хүү, [[Чингис хаан]]ы ач, [[Аригбөх]]ийн ах, [[Мөнх хаан]], [[Хубилай хаан]] нарын дүү хан юм. Тэрээр [[Баруун Өмнөд Ази]]йн ихээхэн хэсгийг эзлэн авсан Монголын Эзэнт гүрний баруун өмнөд хэсгийг асар уудам нутгаар өргөжүүлж [[Иран|Персийн]] [[Ил Хан]] улсыг байгуулсан хан юм. Хүлэгүгээр удирдуулсан Монголчууд [[Лалын шашин|Лалын шашны]] хоёр том төв, [[Багдад]], [[Дамаск]] хотуудыг эзлэн авч, Лалын шашны нөлөөллийг [[Каир]] дахь [[Мамлюк]]ууд руу шилжихэд хүргэжээ. == Уг гарвал == Хүлэгү 1217 онд [[Тулуй]] болон [[Хэрэйд]]ийн [[Сорхагтани Бэхи]] хоёрын дундаас гарсан гутгаар хүү, [[Чингис хаан]]ы ач, [[Аригбөх]]ийн ах, [[Мөнх хаан]], [[Хубилай хаан]] нарын дүү юм. Тухайн үеийн Монголын хан хүү нарын нэгэн адил сурч хүмүүжсэн бөгөөд өвөг эцэг Чингис хаан амьд байхад дэргэд нь байж 10 орчим настайд нь эзэн хаан нас барсан байна. == Аян дайн == Хүлэгүгийн ах [[Мөнх]] 1251 онд Их Хаанаар өргөмжлөгдөв. 1255 онд Мөнх дүү Хүлэгүдаа их цэрэг өгөн баруун өмнөд Азид үлдсэн Лалын шашинт улсуудыг дайлуулахаар мордуулав. Хүлэгү өмнөд [[Иран]]ы [[Лур]]уудыг дагаар оруулах; [[Хашшашин]] бүлгийг устгах; [[Багдад]]ад төвлөрсөн [[Аббасидын Халифат Улс|Аббасидын Халифат улсыг]] дагаар оруулах буюу сөнөөх; [[Дамаск]]ад төвлөрсөн [[Сири]]йн [[Айюбид]] улсыг мөн дагаар оруулах буюу сөнөөх; эцэст нь [[Египет]]ийн [[Мамлюк]]ийн султант улс [[Бахри династи]]йг дагаар оруулах буюу сөнөөх зорилготой аян дайн хийв.<ref name= Amitai-Preiss > Amitai-Preiss, Reuven. ''The Mamluk-Ilkhanid War''</ref> Мөнх хаан Хүлэгүд дагаар орсон улсуудтай өршөөнгүй харьцаж, дагаар ороогүй улсуудыг өршөөлгүй устгахыг зарлигдсан. Хүлэгү энэ тушаалын сүүлийн заалтыг ихэд хичээнгүйлэн гүйцэтгэжээ. Хүлэгү урьд хожид цуглуулаагүй их Монгол цэрэг цуглуулж аян дайнд морджээ. Мөнх хааны зарлигаар нийт эзэнт гүрний арван дайчин бүрийн нэгийг Хүлэгүгийн цэрэгт дайчлан цуглуулсан.<ref>Saunders 1971</ref> Тэрбээр [[Лур]]уудыг амархан дийлсэн бөгөөд түүний нэр хүндээс аюун сүрдсэн Ассассинууд (мөн [[Хашшашин]] гэгддэг) нэвтэршгүй бат бөх цайз болох [[Аламут]]аа эсэргүүцэн тулалдахгүй тавьж өгчээ. == Багдадын тулалдаан (1258) == [[Зураг:Bagdad1258.jpg|thumb|280px|Хүлэгүгийн цэрэг Багдадыг довтолсон нь, [[1258]]. Наад талд нь хэрэм эвдэх төхөөрөмж байгааг харна уу.]] {{main|Багдадын тулалдаан (1258)}} Хүлэгү хан болон түүний шилдэг жанжид болох [[Хэтбуха]], Бухтөмөр, Байжу зэрэг ноёдоор удирдуулсан Монголын их цэрэг 1257 оны 11-р сард Багдадын зүг мордсон. Хүлэгү хотыг бууж өгөхийг шаардсан боловч халиф бууж өгөхөөс татгалзаж, хэрэв халифыг довтолбол Бурхны хилэн Монголчууд дээр бууна хэмээн анхааруулжээ. Хүлэгүгийн хүч хотыг бүсэлж, улмаар тус хот 1258 оны 12-р сарын 10-нд бууж өгсний дараа Монголчууд долоо хоног үргэлжилсэн хядлага үйлдсэн нь түүхэн дэх хамгийн их гарз учруулсан үйл явдлын нэг гэж Лалын шашинтнууд бичсэн байдаг. == Сирийг дайлсан нь (1260) == {{seealso|Монголчууд Палестинийг дайлсан нь}} Багдадыг эзлэн авсныхаа дараа 1260 онд Монголын хүч тус бүс нутаг дахь Христ шашинт вассалууд, тухайлбал [[I Хетум]]ын удирдсан Силисийн Армен болон [[Антиохын VI Бохемонд]] нарын хүчтэй нэгджээ. Энэхүү хамтарсан хүч [[Айюбид]] угсааны захиргаанд байдаг Лалын шашинт [[Сири]]йг дайллаа. Тэд хамтдаа [[Алеппо]] хотыг эзлээд, дараа нь [[1260]] оны [[гуравдугаар сарын 1]]-нд Христ шашинт жанжин [[Хитбух]]ын удирдлага дор [[Дамаск]]ыг буулган авав.<ref>{{Cite web |url=http://www.saudiaramcoworld.com/issue/200704/history.s.hinge.ain.jalut.htm |title=Saudi Aramco World "The Battle of Ain Jalut" |access-date=2008-06-09 |archive-date=2012-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120212063756/http://www.saudiaramcoworld.com/issue/200704/history.s.hinge.ain.jalut.htm |url-status=dead }}</ref><ref>Grousset, p.581</ref><ref name=runciman-307>"Гуравдугаар сарын 1-нд Хитбух Монгол цэргийг толгойлон Дамаскад орж ирлээ. Түүний хамт Арменийн ван болон Антиохын хунтайж нар хамт орж ирэв. Халифатын эртний нийслэлийн иргэд 600 жилд анх удаа Христ шашинт ноёд гудамжаар нь ялан дийлэгчийн хувиар давхин өнгөрөхийг харсан юм", Runciman, p.307</ref> Христ шашинтнууд [[Умайядын их мечет|Умайяд мечетэд]] (урьд нь [[Баптист Жон]]ы сүм байсан) их баяр ёслол хийж,<ref>Jean Richard, p.423</ref> олон сүм мечетийг доромжилжээ. Түүхийн олон номонд Христ шашинт гурван удирдагчийг (Хетум, Бохемонд, Хитбух) ялан дийлэгчийн хувиар Дамаск хот руу хамтдаа орж ирсэн гэж бичсэн байдаг боловч,<ref>Grousset, p.588</ref><ref name=runciman-307/> [[Дэвид Морган (түүхч)|Дэвид Морган]] нарын орчин үеийн түүхчид энэ түүхийг зохиомжилсон түүх гэж үздэг.<ref>David Morgan, ''The Mongols'' (2nd ed.); Peter Jackson, ''Mongols and the West''</ref> Энэхүү байлдан дагууллаар тэр үедээ [[Левант]], [[Египет]], [[Араб]]ын ихээхэн хэсгийг захирсан хүчирхэг улс байсан [[Айюбид династи]]йг нэгмөсөн дарав. Аюубидийн сүүлийн ван [[Ан-Насир Юсуф]]ыг Хүлэгү 1260 онд хороолоо.<ref>Atlas des Croisades, p.108</ref> Лалын шашны хүч төвлөрч байсан Багдад, Дамаск эзлэгдсэнээр [[Каир]] дахь Египетийн Мамлюкууд Лалын шашинт улсуудын дунд зонхилох боллоо. Тэр үедээ Хүлэгү өмнө зүг [[Палестин]]аар дайран [[Каир]] хүртэл давшиж, Мамлюкуудтай тулах зорилготой байлаа. Гэвч 1259 оны сүүлээр Их Хаан Мөнх нас барахад Хүлэгү дараачийн Их Хааныг тодруулах хуралдайд оролцохоор Хархорум руу буцах шаардлагатай боллоо. Хүлэгү Сирид Хитбухын удирдлага дор дөнгөж 10000 орчим цэрэг үлдээгээд ихэнх цэргээ аван буцав.<ref>Runciman, p.310</ref> Хитбухын цэрэг өмнө зүгт Египет рүү довтолж, [[Аскалон]], [[Иерусалем]] хүрсэн бөгөөд 1000 хүнтэй Монголын цэргүүд Газад байрлаж,<ref>Jean Richard, p.428</ref><ref>Amin Maalouf, p.264</ref><ref>Tyerman, p.806</ref> өөр нэг хэсэг нь [[Наплуз]]ад байрлажээ.<ref>Amin Maalouf, p.262</ref> === [[Айн Жалут]]ын тулалдаан (1260) === {{main|Айн Жалутын тулалдаан}} [[Мамлюк]]ууд Хитбухын хүч суларсаныг далимдуулав. [[Загалмайтнууд]] Мамлюкуудын эртний дайсан боловч Монголчуудыг илүү их аюул учруулж байна гэж үзжээ. Лалын болон Христ шашинтнууд Монголчуудын эсрэг хүчээ нэгтгэх эсэх талаар маргалдан хэлэлцсэн боловч Загалмайтнууд энэ талаар тохиролцож чадаагүй. Загалмайтнууд үүний оронд төвийг сахихаар шийдэж, Египетийн цэргийг хойд зүгт Загалмайтны нутаг дэвсгэрээр дайрч өнгөрөн Загалмайтны [[Акр]] дахь баазын ойролцоо хангалт авахыг зөвшөөрлөө.<ref>Morgan, p. 137</ref> Мамлюкууд [[Галилее]]д үлдсэн Монгол цэрэгтэй [[Айн Жалутын тулалдаан|Айн Жалутад]] тулалдав. Мамлюкууд энэ тулалдаанд ялалт байгуулж, Хитбухыг цаазаар авсан бөгөөд энэ тулалдаан болсон газар нь Монголын байлдан дагууллын хамгийн захын цэг болжээ. Урьд өмнөх ялагдлуудын хувьд Монголчууд тухайн нутаг дэвсгэрийг буцаан авах гэж эргэж ирдэг байлаа. Гэвч тэд [[Айн Жалут]] дахь ялагдлынхаа хариуг ерөөсөө авч чадаагүй юм. 13-р зууны сүүлийн хагаст Монголчууд Сирийг дахин дайлж байсан боловч хэдхэн сараас илүү хугацаагаар тогтоон барьж чадаагүй юм. Хүлэгүгийн угсааны үед Монголын [[Ил Хаант Улс]]ын хил [[Тигр мөрөн|Тигр мөрнөөр]] хязгаарлагдсан хэвээр байлаа. == Сүүл үеийн аян дайнууд == {{seealso|Бэрх-Хүлэгүгийн дайн}} Хүлэгү өөрийн ах [[Хубилай хаан]]ыг Их Хаанаар өргөмжилснийхөө дараа 1262 онд нутагтаа эргэж ирэв. Хүлэгү Айн Жалутын ялагдлынхаа хариуг авахаар их цэргээ цуглуулж, Мамлюкууд руу довтлохоор бэлдэж байсан боловч үүний оронд Бат ханы дүү [[Бэрх]]<nowiki/>тэй дайтахад хүржээ. Лалын шашинд орсон Бэрх хан Багдадыг эвдэн сүйтгэснийх нь дараа Хүлэгүд заавал шанг нь хүртээнэ гэж андгайлжээ. Бэрх хан амласнаа биелүүлж, Мамлюкуудтай эвсэж Хүлэгүгийн нутаг руу [[Ногай]] ханаар удирдуулсан цуврал довтолгоон хийв. Хүлэгү хан 1263 онд Кавказын хойд хэсгийг эзлэн авахыг оролдож байгаад хүнд ялагдал хүлээжээ. Энэ нь Монголчуудын угсаа залгамжлагч нарын хоорондох анхны ил мөргөлдөөн байсан бөгөөд нэгдсэн эзэнт улсын мөхлийн дохио болсон юм. Насир ад-Дин Туси === Европтой харилцаж байсан нь === {{seealso|Франц-Монголын эвсэл}} Хүлэгү Лалын шашинтнуудын эсрэг [[Франц-Монголын эвсэл]] байгуулахыг оролдон Европ руу олон элч илгээж байлаа. 1262 онд тэрбээр гадаадын бүх ван, ханхүү нарт элч илгээхдээ өөрийн түшмэл [[Рихалдус]]ыг хамт явуулав. Гэвч элчийг Мамлюкуудтай эвсэж, [[Пап IV Урбан]]тай зөрчилтэй байсан [[Сицилийн Манфред|Манфред]] ван [[Сицили]]д саатуулж хөлөг онгоцоор буцаасан ажээ.<ref>Jackson, p.173</ref> 1262 оны [[дөрөвдүгээр сарын 10]]-нд Хүлэгү Унгар Ионоор дамжуулан Францын хан [[IX Луи]] руу захиа илгээж эвсэл байгуулахыг санал болгожээ.<ref>Jackson, p.178</ref> Энэ захиа [[Парис|Парист]] сууж байсан IX Луи-д хүрсэн эсэх нь эргэлзээтэй. Учир нь энэ захианы цорын ганц гар бичмэл хувь [[Австри]]йн [[Вена]] хотод байдаг.<ref>Jackson, p.166</ref> Гэхдээ Хүлэгү энэ захиандаа Пап ламын тусын тулд Иерусалемийг авах хүслээ илэрхийлж, Луи хаанаас Египетийн эсрэг усан флот илгээхийг гуйсан байв: {{quote|"Би Монголын их цэргийг удирдан, Сарасины итгэл даахгүй улсыг сөнөөн дарах гэж байгаа тул тэнгис далайн нөгөө эргийг захирагч та манай хоёр улсын нийтийн дайсан эдгээр урван тэрслэгчдэд зугтах боломж өгөлгүй далай тэнгисийг сайтар харж байгтун."|Хүлэгүгээс Ариун Луйд илгээсэн захиа.<ref>Letter from Hulagu to Saint Louis, quoted in ''Les Croisades'', Thierry Delcourt, p.151</ref>}} Хүлэгү хаан болон түүнийг залгамжлагчид ийнхүү өчнөөн олон удаа оролдсон боловч Европтой эвсэл байгуулж чадаагүй ажээ. Гэхдээ 13-р зуунд Өрнөдөд Монголын юм бүхэн моодонд орж байжээ. Тэр үед Италид төрсөн олон хүүхэд Монгол удирдагчид, түүний дотор Хүлэгүгийн нэрээр нэрлэгдэж байв. Тухайлбал: Кан Гранде ("Их Хаан"), Алаоне (Хүлэгү), Аргоне ([[Аргун]]), Кассано ([[Газан]]) гэсэн нэрс бүртгэгджээ.<ref>Peter Jackson, ''The Mongols and the West'', p.315</ref> == Пологийнхон == [[Зураг:Arrivée des frères Polo à Bukhârâ.jpeg|thumb|280px|Николь ба Маффео нар [[Бухар]]т гурван жил саатсан юм. Хүлэгүгийн элч (баруун) тэднийг дорно зүгт Их Хаанд ([[Хубилай хаан]]) бараалхахыг урьсан ажээ.]] Николь ба [[Марко Поло]] нар Хүлэгүгийн нутаг дэвсгэр рүү аялж, өнөөгийн [[Узбекистан]] дахь [[Бухар]] хотод саатаж, 1261-1264 онд 3 жилийн турш тэндээ амьдарч, худалдаа наймаа хийжээ. Дараа нь Николь ба Маффео нар Хүлэгүгийн Их Хаан ахдаа ([[Хубилай хаан]]д) илгээсэн элчийг даган явсан. 1266 онд Пологийнхон Монголын нийслэл [[Ханбалик]] (өнөөгийн [[Хятад]]ын [[Бээжин]] хот) дахь Их Хааны өргөөнд хүрэлцэн очсон. 1291 онд Хубилай хаан Хүлэгүгийн ач [[Аргун]] ханд 17 настай гүнж Хөхөчинг дагалдуулан илгээх хүртэл тэд тэндээ олон жил суусан. == Нас барсан нь == Хүлэгү хан 1265 оны 2-р сарын 8-ндд нас барсан бөгөөд түүнийг [[Урмиа нуур]]ын голд байх [[Кабуди арал]]д оршуулсан. Түүний оршуулга нь олон хүнээр тахил өргөсөн Ил Ханы цорын ганц оршуулах ёслол болсон.<ref>Morgan, p. 139</ref> Түүнийг хүү [[Абаха]] нь залгамжилсан. Зарим сурвалжид [[Бэрх]] түүнийг хорлож алсан гэж тэмдэглэсэн байдаг. == Эшлэл == {{reflist}} == Лавлах бичиг == * Boyle, J.A., (Editor). ''The Cambridge History of Iran: Volume 5, The Saljuq and Mongol Periods ''. Cambridge University Press; Reissue edition (January 1, 1968). ISBN 0-521-06936-X. Perhaps the best overview of the history of the il-khanate. Covers politics, economics, religion, culture and the arts and sciences. Also has a section on the [[Isma'ilis]], Hulagu's nemesis. * [[Encyclopedia Iranica]] has scholar-reviewed articles on a wide range of Persian subjects, including Hulagu. * Morgan, David. ''The Mongols''. Blackwell Publishers; Reprint edition, April 1990. ISBN 0-631-17563-6. Best for an overview of the wider context of medieval Mongol history and culture. * Atwood, Christopher P. (2004). ''The Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire''. Facts on File, Inc. ISBN 0-8160-4671-9. == Цахим холбоос == * [https://web.archive.org/web/20121113094620/http://www.newyorker.com/fact/content/articles/050425fa_fact4 A long article] about Hulagu's conquest of [[Baghdad]], written by [[Ian Frazier]], appeared in the April 25, 2005 issue of ''[[The New Yorker]]''. * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2455845.stm An Osama bin Laden tape] in which [[Osama bin Laden]] compares Vice President [[Dick Cheney]] and Secretary of State [[Colin Powell]] to Hulagu and his attack on [[Baghdad]]. Dated November 12, [[2002]]. <!-- Spam black list is denying this link: *[http://mehmeteti.150m.com/ilkhanids/hulagu.htm A collection of coins from Hulagu's reign.] [[1256]] - [[1265]]. --> {{s-start}} {{s-bef | өмнө=''байхгүй''}} {{s-ttl | албан_тушаал=[[Ил Хан]] | он=1256-1265}} {{s-aft | дараа=[[Абаха]]}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Алтан ураг]] [[Ангилал:Ил хан]] [[Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн]] [[Ангилал:13-р зууны ноёрхогч]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1217 онд төрсөн]] [[Ангилал:1265 онд өнгөрсөн]] [[Ангилал:Монголын буддын шашны хүн]] ssy963p83w5iuzxnrsymdovc6kl4rmh 0 10266 860110 850006 2026-06-25T12:08:09Z Avirmed Batsaikhan 53733 860110 wikitext text/x-wiki {{thumbnail begin}} {{thumbnail Хөрөг|Niels Bohr.jpg|Нильс Бор}} {{thumbnail Нобелийн шагналтан|1922|Физик|Цөмийн бүтэц, түүний цацраг идэвхжлийн тухай судалгаа}} {{thumbnail end}} '''Нильс Хенрик Дэвид Бор''' ([[Дани хэл]]: ''Niels Henrik David Bohr'', [[1885]] оны [[10 сарын 7|10-р сарын 7]]-нд төрсөн - [[1962]] оны [[11 сарын 18|11-р сарын 18]]-нд [[Копенхаген]] хотод нас барсан) нь [[Дани]]йн [[Онолын физик|онолын физикч]], [[Квант механик|квант механикийг]] үндэслэгч гэгддэг бөгөөд [[цөмийн эрчим хүч]]ний шинжлэх ухаанд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан 1922 оны [[Нобелийн шагналтнуудын нэрс|Нобелийн физикийн шагналтан]] агуу эрдэмтэн юм. == Намтар == Тэрээр дунд сургуульд байхдаа физик, математик болон философид их сонирхолтой байсан. [[1903]] онд [[Копенхагены их сургууль]]д элсэн орж, [[1911]] онд Англид очиж суралцсан бөгөөд тэр үедээ [[Манчестерийн их сургууль]]д [[Эрнест Резерфорд]]ын удирдлаган дор [[цөмийн загвар]]ын судалгаанд оролцож байв. Копенхагены их сургуульдаа буцаж ирээд [[Макс Планк]]ын таамаглалыг Резерфордын [[цөмийн загвар]]т хэрэглэж, [[1913]] онд [[Борын цөмийн загвар]]ыг гаргаж авсан байна. [[1921]] онд [[Копенхаген]]д Онолын физикийн судалгааны хүрээлэнг байгуулж, гадаадын физикчдийг урьж, Копенхагены дэг сургууль гээч зүйлийг бий болгожээ. [[Цөмийн физик]]т, атомын бүтцийг судалсан түүний хувь нэмрийг үнэлж [[1922]] онд [[Нобелийн шагнал]] олгосон байна. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]] эхэлж, [[Нацист Герман]] [[Европ]]т түрэмгийллээ эхлэхэд Борын эх [[еврей]] хүн байсан тул [[Англи]]ар дамжин [[Америкийн Нэгдсэн Улс]] руу дүрвэхээс өөр зам байгаагүй ажээ. [[1939]] онд Борын нээсэн [[цөмийн задрал]]ын тухай таамаглал нь [[цөмийн бөмбөг]]ийн нээлтэд чухал үндэслэл нь болсон юм. Цөмийн эрчим хүчийг цэргийн зорилгоор ашиглах нь маш аюултай гэдгийг мэдэж байсан Бор барууны орнууд болон [[ЗХУ]]-ыг оролцуулсан олон улсын хэм хэмжээг бий болгохыг чармайж байсан ч амжилтад хүрээгүй юм. Данийн вант улсын 500 [[Дани крон|крон]]ы [[мөнгөн дэвсгэрт]] дээр түүний хөрөг байсан. Мөн [[1997]] онд нээгдсэн 107 дахь [[Элемент (хими)|элементийг]] Борын дурсгалыг хүндэтгэж "[[Бори]]" гэж нэрлэжээ. Тэр залуудаа [[хөлбөмбөг]] сайн тоглодог байсан ч дүү, нэрт [[математикч]] [[Харальд Бор]] нь бүр улсынхаа шигшээ багт багтан [[Лондоны олимп (1908 он)|олимп]]оос мөнгөн медаль хүртэж байсан сайн тамирчин байв. Түүний хүү [[Оге Нильс Бор]] нь мөн [[1975]] онд [[Нобелийн шагнал]]ыг физикийн салбараар хүртсэн юм. Мөн эцэг [[Кристиан Бор]] нь [[Борын үйлчлэл]]ээр алдаршсан физиологич байв. == Цахим холбоос == * {{Commons|Niels Henrik David Bohr|Нильс Бор}} * [[Зураг:Wikiquote-logo.svg|link=https://en.wikiquote.org/wiki/Niels_Bohr|20x20px]] <span class="plainlinks">[https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Wq/mn/%D0%9D%D2%AF%D2%AF%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%81&redirectfrom=infopage Wikiquote] ([[Англи хэл|en]])</span> – <span class="plainlinks">[https://en.wikiquote.org/wiki/Niels_Bohr?uselang=mn '''Нильс Бор''']</span> * {{DNB-Portal|118661051}} {{DEFAULTSORT:Бор, Нильс}} [[Ангилал:Нильс Бор| ]] [[Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан]] [[Ангилал:Физикийн химич]] [[Ангилал:Цөмийн физикч]] [[Ангилал:20-р зууны физикч]] [[Ангилал:20-р зууны химич]] [[Ангилал:Копенхаген их сургуулийн багш]] [[Ангилал:Манчестерийн их сургуулийн багш]] [[Ангилал:Данийн Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн ерөнхийлөгч]] [[Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:Баварийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:Зүүн Германы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн]] [[Ангилал:Унгарын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн]] [[Ангилал:Польшийн их сургуулийн хүндэт доктор]] [[Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг)]] [[Ангилал:Копли медаль шагналтан]] [[Ангилал:Заан одон шагналтан]] [[Ангилал:Шонхрын одон шагналтан (их загалмай)]] [[Ангилал:Папын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн]] [[Ангилал:Данийн Техникийн их сургуулийн хүндэт доктор]] [[Ангилал:Данийн эсэргүүцлийн хүн (1940-1945)]] [[Ангилал:Манхэттен төслийн хүн]] [[Ангилал:Даничууд]] [[Ангилал:1885 онд төрсөн]] [[Ангилал:1962 онд өнгөрсөн]] [[Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн]] fd7oc0gojzmyf31finvl07p9ggzmuhd 0 13465 860198 772300 2026-06-26T07:27:23Z Zorigt 49 860198 wikitext text/x-wiki '''Гольф''' ({{lang-en|Golf}}) гэдэг нь ногоон зүлгэн дээр тоглогч хэд хэдэн төрлийн цохиур ашиглан бөмбөгийг цохиж тусгай зориулалтын нүх рүү оруулдаг спорт тоглоом юм. == Үүссэн тухай домог == Нэгэн малчин хонь хариулж явахдаа хийх зүйлээ олж ядан жижиг бөөрөнхий чулууг модоор цохисонд нөгөө чулуу [[туулай|туулайны]] үүр нүх уруу орчихжээ. Түүний энэ тохиолдлоор санамсаргүй сэдсэн тоглоомд нөхөд нь ч татагдан, шинэ зугаа бүгдэд таалагдах болсноос өнөөгийн дээдсийн тоглоом хэмээн нэрлэгддэг гольф үүссэн гэх домог байдаг. == Түүх == [[Файл:Golfball.jpg|thumb|right|200px|Нүхэнд орох гэж буй гольфын бөмбөг]] Энэхүү тоглоом нь хөгжлийнхөө явцад олон үе шатыг туулан хувирч өөрчлөгдсөн төдийгүй түүний хэрэгсэл ч ямагт хувьсан өөрчлөгджээ. Анх чулуун бөмбөгөөр тоглодог байсан бол 1848 онд [[каучук]]тай төстэй хатуу эдээр хийсэн бөмбөгөөр солигдон, газар тусгайлан ухсан хонхорхой нүх гарган тоглох болж, саваа модны оронд махир үзүүртэй цохиур хэрэглэх болсон байна. Харин 1902 онд бөмбөг резинээр солигдсон бөгөөд энэ бөмбөгийг [[Америк]]ийн иргэн Кобурн Хаскел бүтээжээ. Гольф анх үүссэн орон хэмээх алдар нэрийг маш олон орон өөртөө хамаатуулдаг. Жишээ нь [[Нидерланд|Голланд]]ад "Колвен" хэмээх мөсөн дээр тоглодог тоглоом маш алдартай байсан байна. [[Эртний Ром|Эртний Ромд]] мөн гольфтой ижил "паганика" гэх тоглоом ихэд дэлгэрч байгаад шинэ тооллын 400-д оны үед тэндээс [[Британи]]д ирсэн хэмээн ярилцдаг. Харин [[Хятад]]ууд гольф тоглоомын өвөг эцэг нь НТӨ 3-2 зууны үед тэдний тоглодог байсан "Гуй ван" хэмээх тоглоом ч гэж үздэг. Мөн түүнээс гадна францчууд болон бельгичүүд иймэрхүү өөрийн гэсэн хувилбарыг дурсдаг аж. [[Файл:Wood putter iron.jpg|thumb|Зүүн талаас вуд, паттер, айрон хэмээх цохиурууд.]] [[Шотланд]]ын [[Сент Эндрюс]] гэх жижигхэн хотыг сонгодог гольфын эх нутаг хэмээн нэрлэдэг аж. Энэ хотод 6 зууны тэртээ байгуулагдан, өдгөө нурсан сүмийн ханын зураг дээр тахир цохиур мод барьсан хүний зураг байдаг. Энэ зураг 1350 онд хамрагдах ба гольф тоглоомыг гэрчилсэн хамгийн анхны баримт гэж тооцогдоно. Жеймс хэмээх ван түүний цэргүүд үндсэн үүрэгт ажил болох цэргийн бэлтгэл сургуулилт хийхээ умартан энэ тоглоомд татагдах болсон тул 1457 онд Шотландын парламент гольф тоглохыг хориглосон зарлиг гаргасныг тогтоолд дурдсан байдаг. Анхны гольф тоглогч эмэгтэйгээр Шотландын хатан хаан [[Мария Стюарт]] тооцогддог байна. Харин хамгийн анхны гольфын клуб аль болох нь тодорхойгүй буюу маргаантай байдаг байна. == Гадаад холбоос == * [http://www.randa.org/ The R&A, St Andrews] * [http://www.internationalgolffederation.org/ Олон Улсын Гольфын Холбоо (IGF)] [[Ангилал:Гольф| ]] ph9kq1rubu6vw2w7685xfh8fluh33sm 0 16169 860160 778983 2026-06-25T22:11:26Z Enkhsaihan2005 64429 860160 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|3 сарын}} '''3 сарын 7''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 66 дахь ([[өндөр жил]] бол 67 дахь) өдөр юм. Мөн он дуустал 299 өдөр үлдэж байна. == Онцлох үйл явдал == * 161 - Ромын эзэн хаан Антонинус Пиус нас барсаны дараа түүний орыг хүү нар болох Марк Аврелий, Лусиус Верус нар залгав. * 321 - Ромын эзэнт хаан I Константин нас барав. Энэ өдрийг "солис инвикти" буюу "бүтэн сайн" хэмээн зарлаж, эзэнт гүрэн даяар бүх нийтээрээ амарчээ. * 1573 - Венецийн бүгд найрамдах улс болон Османы эзэнт гүрний хооронд энхийн гэрээ байгуулагдав. Ингэснээр хоёр улсын хооронд өрнөсөн дайн гурван жилийн дараа эцэслэжээ. * 1799 - Францын эзэн хаан Наполеон Бонапарт Палестины Яффа хотыг эзлэн түрэмгийлэв. Үүний улмаас 2,000 гаруй хүн амиа алдсан байна. * 1814 - Краоннегийн тулаанд Наполеон ялалт байгуулав. * 1827 - Аргентины Патогонийн тэнгисийн цэргийн бааз руу Бразилийн тэнгисийн цэрэг халдсан боловч амжилттай болоогүй байна. * 1850 - АНУ-ын сенатор Даниел Уебстер иргэний дайн үүсэх боломжтой байгаа талаар анхлан мэдэгджээ. * 1862 - Америкийн иргэний дайн: Арканзас мужийн баруунхойд хэсэгт орших Пий гүүрний тулаанд Холбоотны арми Эх газрын армийг бут ниргэв. * 1876 - Алдарт зохион бүтээгч Александер Грам Белл өөрийн зохиосон бүтээлээ "телефон" хэмээн нэрлэж, зохиогчийн эрх авчээ. * 1914 - Албанийн хунтайж Уиллиам хаан ширээнд суув. * 1936 - Версалийн гэрээг зөрчин Германи улс Райн мужийг дахин эзлэн авчээ. * 1945 - [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]: Райн мөрний Ремаген хотод Людендорффын гүүрэнд Америкийн цэргүүд Германы цэргийг бүслэв. * 1950 - Хүйтэн дайн: ЗХУ-ын удирдлагууд Клаус Фуксыг зөвлөлтийн тагнуул гэдгийг албан ёсоор үгүйсгэв. * 1951 - Солонгосын дайн: Генерал Меттью Риджвейээр удирдуулсан НҮБ-ын цэргүүд Хятадын армийн эсрэг цэргийн ажиллагаагаа эхлүүлжээ. * 1965 - Цуст Ням гараг: Алабама мужийн Сельма хотын цагдаа нэр иргэний эрхийн төлөө тайван замаар тэмцэж байсан 600 жагсагчийн эсрэг хүч хэрэглэв. * 1968 - Вьетнамын дайн: Өмнөд Вьетнам болон Америкийн цэргийн хамтарсан хүч Трүонг Конг Дин ажиллагааг албан ёсоор эхлүүлжээ. * 1985 - Алдарт "We Are the World" дуу олон улсад цацагдав. * 1986 - Челленжер хөлгийн сүйрэл: АНУ-ын тэнгисийн цэргийн "Пресервер" хөлөг онгоц далайн мандлаас Челленжер хөлгийн бүхээгийг олжээ. * 1987 - Лейюгийн халдлага: Тайванийн Кинмен мужийн Лейю хотын Донгганг дүүрэгт Тайванийн арми Вьетнамын энгийн номхон дүрвэгсдийн эсрэг гал нээж, 19 дүрвэгч амиа алджээ. * 1989 - Сальман Рашдигийн бичсэн "Сатаны эсрэг" зохиолын эсрэг явуулж байгаа арга хэмжээнээс болж Иран болон Их Британи улс дипломат харилцаагаа бүрэн таслав. * 2007 - Британийн ард нийтийн танхим Лордын танхимын гишүүдийг 100% сонгож дуусчээ. * 2021 - Экваторын Гвиней улсын Бата хотод болсон цуврал дэлбэрэлтүүдийн улмаас наад зах нь 105 хүн амиа алдаж, 600 хүн шархдав. == Мэндэлсэн алдартнууд == * 189 - Ромын эзэн хаан Публиус Септимус Гета (211 онд нас барсан) * 1693 - Ромын пап XIII Клемент (1769 онд нас барсан) * 1730 - Францын Ерөнхий сайд Луй Аугуст Ле Тоннелье де Бретеуй (1807 онд нас барсан) * 1765 - Зургийн аппаратыг зохион бүтээгч Ницефор Ницще (1833 онд нас барсан) * 1792 - Америкийн одон оронч, математикч Жон Хершел (1871 онд нас барсан) * 1850 - Чехословак улсын анхны Ерөнхийлөгч Томаш Гарриг Масарик (1937 онд нас барсан) * 1857 - Нобелийн шагналт Австрийн физикч Жулиус Вагнер-Жорегг (1940 онд нас барсан) * [[1904]] - Олимп тив дэлхийн дөрвөн удаагийн аварга Норвегийн гүйлтийн тэшүүрч Ивар Баллангруп (1969 онд нас барсан) * 1915 - Францын Ерөнхий сайд Жак Шабан-Дельма (2000 онд нас барсан) * 1938 - Нобелийн шагналт Америкийн биологич Девид Балтимор * 1943 - "Зомбийс" хамтлагийн басс гитарч Крис Уайт * 1956 - "Breaking Bad", "Малколмын эргэн тойронд" киноны од Брайн Кренстон * 1984 - Францын хөлбөмбөгч Меттью Фламини * 1987 - Францын хөлбөмбөгч Хатем Бен Арфа == Нас барсан алдартнууд == * 161 - Ромын эзэн хаан Антонинус Пиус (86 онд төрсөн) * 1724 - Ромын пап XIII Клемент (1655 онд төрсөн) * 1932 - Нобелийн шагналт Францын Ерөнхий сайд Аристид Бриан (1862 онд төрсөн) * 1938 - Грекийн 116 дахь Ерөнхий сайд Андреас Микалакопулос (1876 онд төрсөн) * 1954 - Нобелийн шагналт Германы химич Отто Диелс (1876 онд төрсөн) * 1997 - Нобелийн шагналт Америкийн физикч Эдуард Миллс Пурселл (1912 онд төрсөн) * 1999 - Америкийн нэрт найруулагч Стенли Кубрик (1928 онд төрсөн) * 2014 - ЗХУ-ын ардын жүжигчин Анатолий Борисович Кузнецов (1930 онд төрсөн) == Тэмдэглэлт өдөр == * {{ALB}} Багш нарын өдөр ---- {{Commonscat|7 March|3 сарын 7}} [[Ангилал:Өдөр|0307]] [[Ангилал:Гуравдугаар сарын өдөр|#07]] lygvz0sgx0pq15qg2r26rs3z3igkorw 0 16409 860114 822958 2026-06-25T12:28:05Z Avirmed Batsaikhan 53733 860114 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|6 сарын}} '''6 сарын 25''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 176 дахь ([[өндөр жил]] бол 177 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 189 өдөр үлдэж байна. == Үйл явдлууд == * 1788 он- [[Виржини]] АНУ-ын 10 дахь муж болсон. * 1935 он- [[Парис|Парист]] Олон улсын зохиолчдын холбоо байгуулагджээ. * 1945 он- ЗХУ-ын нийслэл Москва хотын [[Улаан талбай|Улаан талбайд]] болсон Ялалтын баярын жагсаалд оролцогчдын хүлээн авалт дээр [[Иосиф Сталин]] “Оросын ард түмний төлөө” хэмээн хундаганы үг хэлж байв. * 1950 он- [[Умард Солонгос]] Өмнөдийн нутаг руу довтолж [[Солонгосын дайн]] эхэлжээ. * 1957 он- “Нисдэг таваг” тоглоом зохион бүтээгдсэн байна. * 1959 он- Москвад Америкийн үндэсний үзэсгэлэн нээгдэж, [[Ричард Никсон]], [[Никита Хрущёв]] нар цагаан тууз хайчлав. * 1971 он- Их Британийн Боловсролын сайд [[Маргарет Тэтчер]] бага сургуулийн хүүхдүүдэд сүү үнэгүй өгөхийг зогсоосон ажээ. * 1975 он- Мозамбик улс олон жилийн зэвсэгт тэмцлийн дараа тусгаар тогтнолоо зарлав. Тус улсын Ерөнхийлөгчөөр Самора Машел сонгогджээ. * 1978 он - Буэнос-Айрес хотод Дэлхийн Хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээний аваргын финалд Аргентины шигшээ баг Нидерландын шигшээг нэмэлт цагт 3:1 харьцаагаар хожсон. * 1991 он- Словени, Хорват улсууд Югославаас тусгаар тогтнов. * 1994 он - 33 настай [[Диего Марадона]] сүүлийн удаа Аргентины шигшээ багт тоголсон. * 1998 он -«Windows 98» үйлдлийн систем албан ёсоор гарсан. * 2009 он- БНХАУ-ын засаг захиргаа “Google”-ийг порно тараадаг гэж буруутгаж, хаажээ. == Энэ өдөр төрөгсөд == * 1864 — [[Вальтер Нернст]] (1941 онд нас барсан), физикийн химийг үндэслэгч германы эрдэмтэн. 1920 оны [[Нобелийн шагнал|Нобелийн шагналтан]]. * 1903 — [[Жорж Орвелл|Жорж Орвэлл]] (1950 онд нас барсан) английн зохиолч, нийтлэгч, алдарт «1984» романы зохиолч. * 1945 — Карли Саймон Америкийн дуучин, [[Оскарын шагнал|Оскарын]] , [[Грэммийн шагнал|Грэммийн]] шагналтан. * 1961 — Тимур Бекмамбетов, казахстаны болон оросын кино найруулач, продюсер. * 1964 — Эмма Суарес, испанийн дэлгэц, тайзын жүжигчин. * 1975 — [[Владимир Крамник]], оросын шатарчин, Мэргэжлийн шатрын Холбооны 14-р дэлхийн аварга. == Энэ өдөр нас барагсад == * 635 — [[Тан улс|Тан улсыг]] үндэслэгч, хятадын эзэн хаан [[Ли Юань]] (566 онд төрсөн). * 1997 —Францын далай судаач [[Жак-Ив Кусто]] (1910 онд төрсөн). * 2009 - Америкийн дуучин, бүжигчин "поп рөгжмийн хаан" '''[[Майкл Жэксон]]''' (1958 төрсөн). == Тэмдэглэлт баярууд == Өнөөдөр Филиппинд Мод тарих өдөр тохиож байгаа бол Гветемалд Багш нарын өдөр, Мозамбикт Тусгаар тогтнолын өдөр, ОХУ-д Статистикийн ажилтнуудын өдөр юм. ---- {{Commonscat|25 June|6 сарын 25}} [[Ангилал:Өдөр|0625]] [[Ангилал:Зургаадугаар сарын өдөр|#25]] rr3u7pier2woldipl8jiazayqi17pvm 0 16410 860167 856871 2026-06-26T00:56:12Z Avirmed Batsaikhan 53733 860167 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|6 сарын}} '''6 сарын 26''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 177 дахь ([[өндөр жил]] бол 178 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 188 өдөр үлдэж байна. == Үйл явдлууд == * * 1925 он- [[Холливүүд|Холливүүдэд]] [[Чарльз Спенсер Чаплин|Чарли Чаплины]] «Алтны галзуурал». * 1941 он- ЗХУ-ын Коммунист намын Төв хорооны Улс төрийн товчоо [[Владимир Ленин|В. Ленины]] цогцосыг [[Тюмень]] хот руу шилжүүлэх нууц шийдвэр гаргасан байна. * 1945 он- ЗХУ-д генералиссимус гэх цэргийн дээд цолыг бий болгож, [[Иосиф Сталин|И. В. Сталинд]] олгожээ. * 1945 он- Сан-Францискод болсон чуулганаар 50 улсын төлөөлөгч санал нэгтэйгээр НҮБ-ын дүрмийг баталсан байна. * 1960 он- Мадагаскар тусгаар тогтнолоо зарлав. * 1977 он- Америкийн [[Индианаполис|Индианаполис хотод]] [[Элвис Пресли]] сүүлчийнхээ концертыг тогложээ. * 1979 он- [[Мохаммед Али]] зодог тайлж буйгаа зарласан боловч сүүлд 1980 болон 1981 онд хоёр тоглолт хийжээ. * 1988 он- Францын Мюлуз хотод болсон шоуны үеэр “Airbus A320” онгоцны анхны осол болж, гурван хүн амь насаа алджээ. * 1994 он-“Майкрософт” компани MS-DOS системийн худалдааг зогсоосноо албан ёсоор зарлав. * 1997 он- Их Британид [[Харри Поттэр|Харри Поттэрын]] тухай ном гарсан. «[[Харри Поттер ба Философийн чулуу|Харри Поттер ба философийн чулуу]]<nowiki/>». * 2015 он- АНУ-ын Дээд шүүхээс Америкийн бүх мужид ижил хүйстнүүдийн гэрлэлтийг хүлээн зөвшөөрчээ. == Энэ өдөр төрөгсөд == * 1928 — [[Ёширо Накамацү]], японы зохион бүтээгч, Японы өндөр технологи инновацийн хүрээлэнгийн Ерөнхийлөгч. * 1944 — [[Геннадий Зюганов]], оросын улс төрч, 1995 оноос Оросын коммунист намын дарга. * 1963 — [[Михаил Ходорковский]], оросын ажил хэрэгч хүн, нийгэм улс төрийн зүтгэлтэн. Америкийн дуучин [[Ариана Гранде]], Италийн хөл бөмбөгч Паоло Мальдини, Америкийн сагсан бөмбөгч Дерон Уильямс, Японы зохион бүтээгч Ёширо Накамацү, Канадын жүжигчин Гару зэрэг алдартан төрсөн өдрөө тэмдэглэж байна. == Энэ өдөр нас барагсад == * 2010 он - [[Алгирдас Бразаускас]] (1932 онд төрсөн) [[Литва]] улсын ерөнхийлөгч (1992—1998) бөгөөд ерөнхий сайд (2001—2006). * 2015 он— [[Евгений Примаков]] (1929 онд төрсөн), зөвлөтийн болон оросын улс төр болон төрийн зүтгэлтэн. 1998—1999 онд Оросын Засгийн газрын дарга. == Тэмдэглэлт баярууд == Өнөөдөр Эрүүдэн шүүлтэд хохирогчдыг дэмжих олон улсын өдөр тохиож байна. Улс орнуудаас Азербайжанд Зэвсэгт хүчний өдөр, Мадагаскарт Тусгаар тогтнолын өдөр, Румынд Төрийн далбааны өдөр, ӨАБНУ-д Эрх чөлөөний баярын өдөр юм. ---- {{Commonscat|26 June|6 сарын 26}} [[Ангилал:Өдөр|0626]] [[Ангилал:Зургаадугаар сарын өдөр|#26]] rdtc7fvsemup289olcspn39kt86y1sx 860188 860167 2026-06-26T06:44:45Z Zorigt 49 860188 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|6 сарын}} '''6 сарын 26''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 177 дахь ([[өндөр жил]] бол 178 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 188 өдөр үлдэж байна. == Үйл явдлууд == * 1925 - [[Холливүүд|Холливүүдэд]] [[Чарльз Спенсер Чаплин|Чарли Чаплины]] «Алтны галзуурал» кино дэлгэцнээ гарав. * 1941 - ЗХУ-ын Коммунист намын Төв хорооны Улс төрийн товчоо [[Владимир Ленин|В. Лениний]] цогцсыг [[Тюмень]] хот руу шилжүүлэх нууц шийдвэр гаргасан байна. * 1945 - ЗХУ-д генералиссимус гэх цэргийн дээд цолыг бий болгож, [[Иосиф Сталин|И. В. Сталинд]] олгожээ. * 1945 - Сан-Францискод болсон чуулганаар 50 улсын төлөөлөгч санал нэгтэйгээр НҮБ-ын дүрмийг баталсан байна. * 1960 - Мадагаскар тусгаар тогтнолоо зарлав. * 1977 - Америкийн [[Индианаполис|Индианаполис хотод]] [[Элвис Пресли]] сүүлчийнхээ концертыг тогложээ. * 1979 - [[Мохаммед Али]] зодог тайлж буйгаа зарласан боловч сүүлд 1980 болон 1981 онд хоёр тоглолт хийжээ. * 1988 - Францын Мюлуз хотод болсон шоуны үеэр “Airbus A320” онгоцны анхны осол болж, гурван хүн амь насаа алджээ. * 1994 - "Майкрософт" компани MS-DOS системийн худалдааг зогсоосноо албан ёсоор зарлав. * 1997 - Их Британид [[Харри Поттэр|Харри Поттэрын]] тухай анхны ном «[[Харри Поттер ба Философийн чулуу]]» гарсан. * 2015 - АНУ-ын Дээд шүүхээс тус улсын бүх мужид ижил хүйстнүүдийн гэрлэлтийг хүлээн зөвшөөрчээ. == Энэ өдөр төрөгсөд == * 1928 — [[Ёширо Накамацү]], Японы зохион бүтээгч, Японы өндөр технологи инновацын хүрээлэнгийн Ерөнхийлөгч. * 1944 — [[Геннадий Зюганов]], Оросын улс төрч, 1995 оноос Оросын коммунист намын дарга. * 1963 — [[Михаил Ходорковский]], Оросын ажил хэрэгч хүн, нийгэм улс төрийн зүтгэлтэн. * 1968 — [[Паоло Мальдини]], Италийн хөлбөмбөгчин * 1984 — Дерон Уильямс, Америкийн сагсан бөмбөгч * 1993 — [[Ариана Гранде]], Америкийн дуучин == Энэ өдөр нас барагсад == * 2010 - [[Алгирдас Бразаускас]] (1932 онд төрсөн) [[Литва]] улсын ерөнхийлөгч (1992—1998) бөгөөд ерөнхий сайд (2001—2006). * 2015 — [[Евгений Примаков]] (1929 онд төрсөн), Зөвлөтийн болон Оросын улс төр болон төрийн зүтгэлтэн. 1998—1999 онд Оросын Засгийн газрын дарга. == Тэмдэглэлт баярууд == *Эрүүдэн шүүлтэд хохирогчдыг дэмжих олон улсын өдөр *{{AZE}} Зэвсэгт хүчний өдөр *{{MAD}} Тусгаар тогтнолын өдөр *{{ROM}} Төрийн далбааны өдөр ---- {{Commonscat|26 June|6 сарын 26}} [[Ангилал:Өдөр|0626]] [[Ангилал:Зургаадугаар сарын өдөр|#26]] 6861ou1izh1humcer5dry7ikkxpkypd 0 16411 860210 823083 2026-06-26T09:43:37Z Avirmed Batsaikhan 53733 860210 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|6 сарын}} '''6 сарын 27''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 178 дахь ([[өндөр жил]] бол 179 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 187 өдөр үлдэж байна. == Үйл явдлууд == * 1834 — [[Киевын их сургууль]] нээгдсэн. * 1865 — Оросын эзэнт улсад Зам харилцааны яам байгуулагдсан. * 1929 — Туркд Ерөнхийлөгч [[Мустафа Кемал Ататүрк|Мустафа Кемаль]] коммунист сурталчилгаатай тэмцэж эхэлсэн. * 1931 — АНУ-д зохин бүтээгч Игорь Сикорский жижиг нэг ротортой нисдэг тэрэгний хувилбарын патент авчээ. * 1932 — [[Сиам|Сиамд]] /Тайландад/ Үндсэн хууль тунхагалсан. * 1945 — [[Иосиф Сталин|Иосиф Сталинд]] ЗХУ-ын Генералиссимус цол олгосон. * 1997 — Тажикистанд иргэний дайн дуусав. == Энэ өдөр төрөгсөд == * 1462 —Францын хаан [[XII Луи]] (1515 онд нас барсан). * 1550 —Францын Валуа угсааны IX Шарль хаан (1574 онд нас барсан). * 1955 —Францын тайз, дэлгэцийн жүжигчин, дуучин [[Сезар шагнал]] 5 удаа хүртсэн [[Изабель Аджани|Изабель Ажани]]. * 1959 —Польшийн кино оператор ба найруулагч, оскарын 2 удаагийн шагналт [[Януш Камински]]. * 1983 —Оросын дуучин Алсу (''Алсу Ралифовна Сафина''). == Энэ өдөр нас барагсад == * 1944 — Түүхэн дахь анхны эмэгтэй шатрын дэлхийн аварга [[Вера Менчик]] (1906 онд төрсөн). == Тэмдэглэлт баярууд == ---- {{Commonscat|27 June|6 сарын 27}} [[Ангилал:Өдөр|0627]] [[Ангилал:Зургаадугаар сарын өдөр|#27]] mu2yqoaqmzvp9aul704i64kxuytoe50 860214 860210 2026-06-26T10:24:04Z Avirmed Batsaikhan 53733 860214 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|6 сарын}} '''6 сарын 27''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 178 дахь ([[өндөр жил]] бол 179 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 187 өдөр үлдэж байна. == Үйл явдлууд == * 1499 — Одоогийн Бразилийн Амапа мужийг [[Америго Веспуччи]] анх олжээ. * 1834 — [[Киевын их сургууль]] нээгдсэн. * 1865 — Оросын эзэнт улсад Зам харилцааны яам байгуулагдсан. * 1929 — Туркд Ерөнхийлөгч [[Мустафа Кемал Ататүрк|Мустафа Кемаль]] коммунист сурталчилгаатай тэмцэж эхэлсэн. * 1931 — АНУ-д зохин бүтээгч Игорь Сикорский жижиг нэг ротортой нисдэг тэрэгний хувилбарын патент авчээ. * 1932 — [[Сиам|Сиамд]] /Тайландад/ Үндсэн хууль тунхагалсан. * 1945 — [[Иосиф Сталин|Иосиф Сталинд]] ЗХУ-ын Генералиссимус цол олгосон. * 1950 — АНУ Солонгосын дайнд оролцохоор цэргээ илгээх шийдвэр гаргасан. * 1974 — АНУ-ын Ерөнхийлөгч [[Ричард Никсон]] Зөвлөлт Холбоот Улсад айлчилсан. * 1981 — [[Хятадын Коммунист Нам|Хятадын Коммунист Намын]] Төв Хороо "Бүгд Найрамдах Хятад Ард ​​Улс байгуулагдсанаас хойшхи намын түүхийн зарим асуудлын тухай тогтоол"-ыг гаргаж, [[Мао Зэдун|Мао Зэдуныг]] Хятадын [[БНХАУ-ын Соёлын хувьсгал|Соёлын хувьсгалд]] буруутгасан. * 1997 — Тажикистанд иргэний дайн дуусав. * 2007 — [[Тони Блэр]] 1997 оноос хойш хашиж байсан Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалаасаа огцорчээ. [[Гордон Браун]] түүний залгамжлагч болсон. * 2024 - АНУ-ын Ерөнхийлөгч [[Жо Байден]] АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан [[Доналд Трамп|Доналд Трампын]] нарын мэтгэлцээн болов. Жо Байдены муу үзүүлэлт нь түүнийг 7-р сарын 21-нд болох сонгуулиас нэрээ татахад хүргэв. == Энэ өдөр төрөгсөд == * 1462 —Францын хаан [[XII Луи]] (1515 онд нас барсан). * 1550 —Францын Валуа угсааны IX Шарль хаан (1574 онд нас барсан). * 1941 – Польшийн зохиолч, найруулагч [[Кшиштоф Киешловски]] (1996 онд нас барсан) * 1955 —Францын тайз, дэлгэцийн жүжигчин, дуучин [[Сезар шагнал]] 5 удаа хүртсэн [[Изабель Аджани|Изабель Ажани]]. * 1959 —Польшийн кино оператор ба найруулагч, оскарын 2 удаагийн шагналт [[Януш Камински]]. * 1983 —Оросын дуучин Алсу (''Алсу Ралифовна Сафина''). == Энэ өдөр нас барагсад == * 1944 — Түүхэн дахь анхны эмэгтэй шатрын дэлхийн аварга [[Вера Менчик]] (1906 онд төрсөн). == Тэмдэглэлт баярууд == ---- {{Commonscat|27 June|6 сарын 27}} [[Ангилал:Өдөр|0627]] [[Ангилал:Зургаадугаар сарын өдөр|#27]] fo0r34zaq0rro0uxpxz5owa0niacnco 0 20908 860109 860092 2026-06-25T12:02:54Z Enkhsaihan2005 64429 860109 wikitext text/x-wiki {{Short description|Зөвлөлтийн гаралтай байлдааны үндсэн танк/дунд танкийн цуврал, 1946}} {{Redirect-multi|2|Т-54|Т-55}} {{Инфобокс зэвсэг | name = T-54/55 | image = T-55 4.jpg | image_size = 300 | caption = [[Эзэнт гүрний дайны музей]] дэх Т-55 танк | type = {{plainlist| * [[Дунд танк]] (Варшавын гэрээний тодорхойлолт) * [[Байлдааны үндсэн танк]]}} (НАТО тодорхойлолт) <!-- Type selection -->| is_vehicle = yes | service = 1948–одоо <!-- Production history -->| designer = {{plainlist| * [[Харьков Морозовын нэрэмжит Машин үйлдвэрлэлийн дизайны товчоо|KMDB]] (T-54) * [[OKB-520]] (T-54A болон хожуу)}} | number = 96,500–100,000+ тооц., үүнд:{{ubl|35,000 гаруй Т-54 болон 27,500 гаруй Т-55 (ЗХУ)|13,000 Төрөл-59/69/79 (Хятад)|11,000 T-54/55 (Чехословак)|10,000 T-54/55 (Польш)}} | spec_label = Т-55 | length = {{convert|9.00| m|ftin|abbr=on}} | width = {{convert| 3.37| m|ftin|abbr=on}} | height = {{convert|2.40| m|ftin|abbr=on}} | origin = Зөвлөлт Холбоот Улс | is_UK = no<!--for BR-ENG spelling in infobox--> <!-- Service history -->| used_by = ''[[T-54/T-55 хэрэглэгчид ба хувилбар#Хэрэглэгчдийн жагсаалт|Хэрэглэгч]]'' | wars = ''[[#Байлдааны түүх|Байлдааны түүх]]'' | design_date = 1945–1958 | manufacturer = {{plainlist| * [[Малышевын үйлдвэр|KhPZ]], [[Уралвагонзавод|UVZ]] (ЗХУ) * [[Бумар-Лабенди]] (Польш) * ZTS Мартин (Чехословак)}} | unit_cost = {{currency|200000|USD}} ([[Египет]] руу экспортлох үнэ, 1956–1972)<ref>{{Cite journal|last=Эфрат|first=Моше|date=1983|title=The Economics of Soviet Arms Transfers to the Third World. A Case Study: Egypt|url=https://www.jstor.org/stable/151253|journal=Soviet Studies|volume=35|issue=4|pages=437–456|doi=10.1080/09668138308411496|jstor=151253|issn=0038-5859|access-date=2026-06-25|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112023629/https://www.jstor.org/stable/151253|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> | production_date = {{plainlist| * 1946–1981 (ЗХУ) * 1956–1979 (Польш) * 1957–1983 (Чехословак) * 1958-1985 (Хятад)}} | variants = [[#Хэрэглэгчид ба хувилбарууд|''Хэрэглэгчид ба хувилбарууд'']] <!-- General specifications -->| weight = 36 тонн | crew = 4 <!-- Vehicle/missile specifications -->| armour = {{ubl|205&nbsp;мм цамхагийн урд хэсэг |130&nbsp;мм цамхагийн талууд |60 мм цамхагийн арын хэсэг|30 мм цамхагийн дээвэр|120 мм их биеийн урд хэсэг 60° (1949 оны дараа 100&nbsp;мм)<ref>{{Cite web |url=http://tanki-tut.ru/ussr-russia/t-54/ |title=Т-54 - советский средний танк послевоенного периода |work=TANKI-TUT.RU - вся бронетехника мира тут |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522152242/http://tanki-tut.ru/ussr-russia/t-54/ |archive-date=2015-05-22 |url-status=live|language=ru}}</ref>|79 мм их биеийн дээд тал|20 мм их биеийн доод тал|60 мм их биеийн ар тал 0°|20 мм их биеийн ёроол|33–16 мм их биеийн дээвэр}} | primary_armament = [[Д-10Т]] 100&nbsp;мм винтов буу (43 сум) | secondary_armament = 7.62 мм [[СГ-43]] коаксиаль пулемёт, (12.7 мм [[ДШК]] хүнд пулемёт) | engine = [[В-2|В-55(В-54)]] загварын усан хөргөлттэй В-12. 38.88-литрийн дизель | engine_power = {{convert|500|hp|kW|0}} - {{convert|800|hp|kW}} (хожуу хувилбарууд) | pw_ratio = 14.6 морины хүч/метр тонн (10.9 кВт/т) | transmission = Механик (синхрон), 5 урагш араа, 1 урвуу араа | suspension = [[Мушгих төмөр туйван пүрш]] | clearance = {{convert|0.425| m|in|abbr=on}} | fuel_capacity = Дотор 580 литр, гадна 320 литр (эхний T54-д бага), 400 литрийн зайтай арын хүрд | vehicle_range = {{convert|325|km|mi}}, Нэмэлт түлштэй {{convert|610|km|mi}} (шороон зам дээр) | speed = {{convert|51|km/h|mph|abbr=on}} }} '''T-54''', '''T-55''' танкууд нь [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]ад үйлдвэрлэгдэж байсан [[байлдааны үндсэн танк]]ны цуврал юм. Анхны T-54 загвар 1945 оны 4 сард, [[дэлхийн хоёрдугаар дайн]] дуусахаас сарын өмнө бий болжээ. T-54 нь 1947 оноос үйлдвэрлэлд нэвтэрч, Зөвлөлтийн Арми, [[Варшавын гэрээ]]ний орнууд болон бусад орны зэвсэглэл дэх гол танк нь болсон юм. T-54, T-55-ууд нь 20-р зууны сүүлээр гарсан олон зэвсэгт мөргөлдөөнд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн билээ. T-54/55 цуврал нь түүхэнд хамгийн их үйлдвэрлэгдсэн танк юм. Уг танкийг 86,000 - 100,000 ширхгийг үйлдвэрлэсэн гэж тооцоолдог. Энэ танк нь Цөмийн цохилтийн ба цөмийн дэлбэрэлтийн дараа үед экипаж/баг/-ийн бие бүрэлдэхүүнийг цацраг идэвхит туяанаас хамгаалах төслийн хүрээнд зохион бүтээгдсэн анхны загвар хийцтэй танк гэж үздэг байна. Хожим Зөвлөлт, Оросын арми дахь T-54/55 танкууд [[Т-62]], [[Т-64]], [[Т-72]], [[Т-80]], [[Т-90]] танкуудаар солигдсон боловч өнөөдөр ч дэлхий даяар 50 гаруй армийн зэвсэглэлд үүний дотор [[Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин]]д 1966 оноос 650 гаруй ширхэг хүлээж авсанаар одоо хүртэл ашиглагдсаар байна. == Цахим холбоос == {{Commons|T-54/T-55}} * [https://web.archive.org/web/20080720153651/http://www.enemyforces.com/apc/btrt.htm BTR-T Heavy Armored Personnel Carrier] {{ref-en}} [[Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:ҮАА-н техник ба зэвсэг]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Челябинскийн тракторын үйлдвэр]] rcanjlnk3utjbazcce6lwwtoibxg173 860111 860109 2026-06-25T12:11:23Z Enkhsaihan2005 64429 860111 wikitext text/x-wiki {{Short description|Зөвлөлтийн гаралтай байлдааны үндсэн танк/дунд танкийн цуврал, 1946}} {{Redirect-multi|2|Т-54|Т-55}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Т-54/55 | image = T-55 4.jpg | image_size = 300 | caption = [[Эзэнт гүрний дайны музей]] дэх Т-55 танк | type = {{plainlist| * [[Дунд танк]] (Варшавын гэрээний тодорхойлолт) * [[Байлдааны үндсэн танк]]}} (НАТО тодорхойлолт) <!-- Type selection -->| is_vehicle = yes | service = 1948–одоо <!-- Production history -->| designer = {{plainlist| * [[Харьков Морозовын нэрэмжит Машин үйлдвэрлэлийн дизайны товчоо|KMDB]] (Т-54) * [[OKB-520]] (Т-54A болон хожуу)}} | number = 96,500–100,000+ тооц., үүнд:{{ubl|35,000 гаруй Т-54 болон 27,500 гаруй Т-55 (ЗХУ)|13,000 Төрөл-59/69/79 (Хятад)|11,000 T-54/55 (Чехословак)|10,000 T-54/55 (Польш)}} | spec_label = Т-55 | length = {{convert|9.00| m|ftin|abbr=on}} | width = {{convert| 3.37| m|ftin|abbr=on}} | height = {{convert|2.40| m|ftin|abbr=on}} | origin = Зөвлөлт Холбоот Улс | is_UK = no<!--for BR-ENG spelling in infobox--> <!-- Service history -->| used_by = ''[[Т-54/Т-55 хэрэглэгчид ба хувилбар#Хэрэглэгчдийн жагсаалт|Хэрэглэгч]]'' | wars = ''[[#Байлдааны түүх|Байлдааны түүх]]'' | design_date = 1945–1958 | manufacturer = {{plainlist| * [[Малышевын үйлдвэр|KhPZ]], [[Уралвагонзавод|UVZ]] (ЗХУ) * [[Бумар-Лабенди]] (Польш) * ZTS Мартин (Чехословак)}} | unit_cost = {{currency|200000|USD}} ([[Египет]] руу экспортлох үнэ, 1956–1972)<ref>{{Cite journal|last=Эфрат|first=Моше|date=1983|title=The Economics of Soviet Arms Transfers to the Third World. A Case Study: Egypt|url=https://www.jstor.org/stable/151253|journal=Soviet Studies|volume=35|issue=4|pages=437–456|doi=10.1080/09668138308411496|jstor=151253|issn=0038-5859|access-date=2026-06-25|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112023629/https://www.jstor.org/stable/151253|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> | production_date = {{plainlist| * 1946–1981 (ЗХУ) * 1956–1979 (Польш) * 1957–1983 (Чехословак) * 1958-1985 (Хятад)}} | variants = [[#Хэрэглэгчид ба хувилбарууд|''Хэрэглэгчид ба хувилбарууд'']] <!-- General specifications -->| weight = 36 тонн | crew = 4 <!-- Vehicle/missile specifications -->| armour = {{ubl|205&nbsp;мм цамхагийн урд хэсэг |130&nbsp;мм цамхагийн талууд |60 мм цамхагийн арын хэсэг|30 мм цамхагийн дээвэр|120 мм их биеийн урд хэсэг 60° (1949 оны дараа 100&nbsp;мм)<ref>{{Cite web |url=http://tanki-tut.ru/ussr-russia/t-54/ |title=Т-54 - советский средний танк послевоенного периода |work=TANKI-TUT.RU - вся бронетехника мира тут |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522152242/http://tanki-tut.ru/ussr-russia/t-54/ |archive-date=2015-05-22 |url-status=live|language=ru}}</ref>|79 мм их биеийн дээд тал|20 мм их биеийн доод тал|60 мм их биеийн ар тал 0°|20 мм их биеийн ёроол|33–16 мм их биеийн дээвэр}} | primary_armament = [[Д-10Т]] 100&nbsp;мм винтов буу (43 сум) | secondary_armament = 7.62 мм [[СГ-43]] коаксиаль пулемёт, (12.7 мм [[ДШК]] хүнд пулемёт) | engine = [[В-2|В-55(В-54)]] загварын усан хөргөлттэй В-12. 38.88-литрийн дизель | engine_power = {{convert|500|hp|kW|0}} - {{convert|800|hp|kW}} (хожуу хувилбарууд) | pw_ratio = 14.6 морины хүч/метр тонн (10.9 кВт/т) | transmission = Механик (синхрон), 5 урагш араа, 1 урвуу араа | suspension = [[Мушгих төмөр туйван пүрш]] | clearance = {{convert|0.425| m|in|abbr=on}} | fuel_capacity = Дотор 580 литр, гадна 320 литр (эхний T54-д бага), 400 литрийн зайтай арын хүрд | vehicle_range = {{convert|325|km|mi}}, Нэмэлт түлштэй {{convert|610|km|mi}} (шороон зам дээр) | speed = {{convert|51|km/h|mph|abbr=on}} }} '''T-54''', '''T-55''' танкууд нь [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]ад үйлдвэрлэгдэж байсан [[байлдааны үндсэн танк]]ны цуврал юм. Анхны T-54 загвар 1945 оны 4 сард, [[дэлхийн хоёрдугаар дайн]] дуусахаас сарын өмнө бий болжээ. T-54 нь 1947 оноос үйлдвэрлэлд нэвтэрч, Зөвлөлтийн Арми, [[Варшавын гэрээ]]ний орнууд болон бусад орны зэвсэглэл дэх гол танк нь болсон юм. T-54, T-55-ууд нь 20-р зууны сүүлээр гарсан олон зэвсэгт мөргөлдөөнд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн билээ. T-54/55 цуврал нь түүхэнд хамгийн их үйлдвэрлэгдсэн танк юм. Уг танкийг 86,000 - 100,000 ширхгийг үйлдвэрлэсэн гэж тооцоолдог. Энэ танк нь Цөмийн цохилтийн ба цөмийн дэлбэрэлтийн дараа үед экипаж/баг/-ийн бие бүрэлдэхүүнийг цацраг идэвхит туяанаас хамгаалах төслийн хүрээнд зохион бүтээгдсэн анхны загвар хийцтэй танк гэж үздэг байна. Хожим Зөвлөлт, Оросын арми дахь T-54/55 танкууд [[Т-62]], [[Т-64]], [[Т-72]], [[Т-80]], [[Т-90]] танкуудаар солигдсон боловч өнөөдөр ч дэлхий даяар 50 гаруй армийн зэвсэглэлд үүний дотор [[Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин]]д 1966 оноос 650 гаруй ширхэг хүлээж авсанаар одоо хүртэл ашиглагдсаар байна. == Цахим холбоос == {{Commons|T-54/T-55}} * [https://web.archive.org/web/20080720153651/http://www.enemyforces.com/apc/btrt.htm BTR-T Heavy Armored Personnel Carrier] {{ref-en}} [[Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:ҮАА-н техник ба зэвсэг]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Челябинскийн тракторын үйлдвэр]] k2rat3omv1yy29hhq08f02uo3mlto26 860115 860111 2026-06-25T12:58:44Z Enkhsaihan2005 64429 860115 wikitext text/x-wiki {{Short description|Зөвлөлтийн гаралтай байлдааны үндсэн танк/дунд танкийн цуврал, 1946}} {{Redirect-multi|2|Т-54|Т-55}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Т-54/55 | image = T-55 4.jpg | image_size = 300 | caption = [[Эзэнт гүрний дайны музей]] дэх Т-55 танк | type = {{plainlist| * [[Дунд танк]] (Варшавын гэрээний тодорхойлолт) * [[Байлдааны үндсэн танк]]}} (НАТО тодорхойлолт) <!-- Type selection -->| is_vehicle = yes | service = 1948–одоо <!-- Production history -->| designer = {{plainlist| * [[Харьков Морозовын нэрэмжит Машин үйлдвэрлэлийн дизайны товчоо|KMDB]] (Т-54) * [[OKB-520]] (Т-54A болон хожуу)}} | number = 96,500–100,000+ тооц., үүнд:{{ubl|35,000 гаруй Т-54 болон 27,500 гаруй Т-55 (ЗХУ)|13,000 Төрөл-59/69/79 (Хятад)|11,000 T-54/55 (Чехословак)|10,000 T-54/55 (Польш)}} | spec_label = Т-55 | length = {{convert|9.00| m|ftin|abbr=on}} | width = {{convert| 3.37| m|ftin|abbr=on}} | height = {{convert|2.40| m|ftin|abbr=on}} | origin = Зөвлөлт Холбоот Улс | is_UK = no<!--for BR-ENG spelling in infobox--> <!-- Service history -->| used_by = ''[[Т-54/Т-55 хэрэглэгчид ба хувилбарууд#Хэрэглэгчдийн жагсаалт|Хэрэглэгч]]'' | wars = ''[[#Байлдааны түүх|Байлдааны түүх]]'' | design_date = 1945–1958 | manufacturer = {{plainlist| * [[Малышевын үйлдвэр|KhPZ]], [[Уралвагонзавод|UVZ]] (ЗХУ) * [[Бумар-Лабенди]] (Польш) * ZTS Мартин (Чехословак)}} | unit_cost = {{currency|200000|USD}} ([[Египет]] руу экспортлох үнэ, 1956–1972)<ref>{{Cite journal|last=Эфрат|first=Моше|date=1983|title=The Economics of Soviet Arms Transfers to the Third World. A Case Study: Egypt|url=https://www.jstor.org/stable/151253|journal=Soviet Studies|volume=35|issue=4|pages=437–456|doi=10.1080/09668138308411496|jstor=151253|issn=0038-5859|access-date=2026-06-25|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112023629/https://www.jstor.org/stable/151253|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> | production_date = {{plainlist| * 1946–1981 (ЗХУ) * 1956–1979 (Польш) * 1957–1983 (Чехословак) * 1958-1985 (Хятад)}} | variants = [[#Хэрэглэгчид ба хувилбарууд|''Хэрэглэгчид ба хувилбарууд'']] <!-- General specifications -->| weight = 36 тонн | crew = 4 <!-- Vehicle/missile specifications -->| armour = {{ubl|205&nbsp;мм цамхагийн урд хэсэг |130&nbsp;мм цамхагийн талууд |60 мм цамхагийн арын хэсэг|30 мм цамхагийн дээвэр|120 мм их биеийн урд хэсэг 60° (1949 оны дараа 100&nbsp;мм)<ref>{{Cite web |url=http://tanki-tut.ru/ussr-russia/t-54/ |title=Т-54 - советский средний танк послевоенного периода |work=TANKI-TUT.RU - вся бронетехника мира тут |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522152242/http://tanki-tut.ru/ussr-russia/t-54/ |archive-date=2015-05-22 |url-status=live|language=ru}}</ref>|79 мм их биеийн дээд тал|20 мм их биеийн доод тал|60 мм их биеийн ар тал 0°|20 мм их биеийн ёроол|33–16 мм их биеийн дээвэр}} | primary_armament = [[Д-10Т]] 100&nbsp;мм винтов буу (43 сум) | secondary_armament = 7.62 мм [[СГ-43]] коаксиаль пулемёт, (12.7 мм [[ДШК]] хүнд пулемёт) | engine = [[В-2|В-55(В-54)]] загварын усан хөргөлттэй В-12. 38.88-литрийн дизель | engine_power = {{convert|500|hp|kW|0}} - {{convert|800|hp|kW}} (хожуу хувилбарууд) | pw_ratio = 14.6 морины хүч/метр тонн (10.9 кВт/т) | transmission = Механик (синхрон), 5 урагш араа, 1 урвуу араа | suspension = [[Мушгих төмөр туйван пүрш]] | clearance = {{convert|0.425| m|in|abbr=on}} | fuel_capacity = Дотор 580 литр, гадна 320 литр (эхний T54-д бага), 400 литрийн зайтай арын хүрд | vehicle_range = {{convert|325|km|mi}}, Нэмэлт түлштэй {{convert|610|km|mi}} (шороон зам дээр) | speed = {{convert|51|km/h|mph|abbr=on}} }} '''T-54''', '''T-55''' танкууд нь [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]ад үйлдвэрлэгдэж байсан [[байлдааны үндсэн танк]]ны цуврал юм. Анхны T-54 загвар 1945 оны 4 сард, [[дэлхийн хоёрдугаар дайн]] дуусахаас сарын өмнө бий болжээ. T-54 нь 1947 оноос үйлдвэрлэлд нэвтэрч, Зөвлөлтийн Арми, [[Варшавын гэрээ]]ний орнууд болон бусад орны зэвсэглэл дэх гол танк нь болсон юм. T-54, T-55-ууд нь 20-р зууны сүүлээр гарсан олон зэвсэгт мөргөлдөөнд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн билээ. T-54/55 цуврал нь түүхэнд хамгийн их үйлдвэрлэгдсэн танк юм. Уг танкийг 86,000 - 100,000 ширхгийг үйлдвэрлэсэн гэж тооцоолдог. Энэ танк нь Цөмийн цохилтийн ба цөмийн дэлбэрэлтийн дараа үед экипаж/баг/-ийн бие бүрэлдэхүүнийг цацраг идэвхит туяанаас хамгаалах төслийн хүрээнд зохион бүтээгдсэн анхны загвар хийцтэй танк гэж үздэг байна. Хожим Зөвлөлт, Оросын арми дахь T-54/55 танкууд [[Т-62]], [[Т-64]], [[Т-72]], [[Т-80]], [[Т-90]] танкуудаар солигдсон боловч өнөөдөр ч дэлхий даяар 50 гаруй армийн зэвсэглэлд үүний дотор [[Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин]]д 1966 оноос 650 гаруй ширхэг хүлээж авсанаар одоо хүртэл ашиглагдсаар байна. == Цахим холбоос == {{Commons|T-54/T-55}} * [https://web.archive.org/web/20080720153651/http://www.enemyforces.com/apc/btrt.htm BTR-T Heavy Armored Personnel Carrier] {{ref-en}} [[Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:ҮАА-н техник ба зэвсэг]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Челябинскийн тракторын үйлдвэр]] obzoro58tnv96bfc6nkl4tg57qxw6l9 0 20909 860148 164085 2026-06-25T19:32:22Z EmausBot 7864 исправление двойного перенаправления на [[Т-54/Т-55]] 860148 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Т-54/Т-55]] 0u9i9q0md13din842z608t1nfgf4415 0 20919 860130 856604 2026-06-25T15:28:15Z Enkhsaihan2005 64429 860130 wikitext text/x-wiki {{Short description|Германы байлдааны үндсэн танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Леопард 2 | image = Leopard 2 A7V 313 Bad Frankenhausen 2024.JPG | image_size = 300 | alt = | caption = Германы Леопард 2А7В | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | origin = Баруун Герман <!-- Type selection -->| is_ranged = | is_artillery = | is_vehicle = yes <!-- Service history -->| service = 1979–одоо<ref name=TGelbart /> | used_by = ''[[#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]]'' | wars = {{Tree list}} * [[Косовогийн дайн]] *[[Афганистаны дайн (2001–2021)|Афганистаны дайн]] *[[Сирийн иргэний дайн]] *[[Орос-Украины дайн]] **[[Оросын Украин руу хийсэн довтолгоо]] {{Tree list/end}} | designer = [[Краусс-Маффай]] | design_date = 1970s | manufacturer = {{Plain list| * [[KNDS Deutschland|KraussMaffei]] * [[Maschinenbau Kiel]] * [[Райнметалл]]<ref name="dmni">{{cite news|last1=Мажумдар|first1=Дейв|title=Get Ready, Russia: This European Power Has Plans For a Lethal New Tank|url=https://nationalinterest.org/blog/the-buzz/get-ready-russia-european-power-has-plans-lethal-new-tank-15251|publisher=The National Interest|date=2016-02-18}}</ref> * [[Santa Bárbara Sistemas]] * [[BAE Systems AB|Hägglunds AB]] * [[Oerlikon Contraves|Contraves]] * [[ELBO]] }} | unit_cost = 2A6 (хуучин): {{EU€|5.74 сая}} (FY 2007)<ref>{{cite web|work=Defense update|date=2007-04-16|url=http://defense-update.com/newscast/0407/news/160407_leo2.htm|title=Canada Acquires 120 Leopard 2 Tanks from German, Dutch Surplus|access-date=2026-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20091231060606/http://defense-update.com/newscast/0407/news/160407_leo2.htm|archive-date=2009-12-31|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> <br />2A7+: €13–15 сая (FY 2014)<ref>{{cite web|url=https://defence24.com/hungarian-leopard-mbts-unveiled-what-was-the-cost-analysis|title=Hungarian Leopard MBTS Unveiled. What was the cost? &#91;ANALYSIS&#93;|date=2020-07-07}}</ref> <br />2A8: €29 сая (2023)<ref>{{cite web|url=https://defence-industry.eu/germany-to-order-18-leopard-2a8-main-battle-tanks/|title=Germany to order 18 Leopard 2A8 main battle tanks|date=2023-05-24}}</ref> | production_date = 1979–одоо | number = 3,600<ref>{{cite news|url=https://www.tagesspiegel.de/wirtschaft/deutsche-panzer-fuer-katar/8371316.html|title=Deutsche Panzer für Katar|newspaper=Tagesspiegel Online|date=2013-06-19|access-date=2026-06-25|language=de}}</ref> | variants = ''[[#Хувилбарууд|Хувилбарууд]]'' <!-- General specifications -->| spec_label = | mass = 2А4: 55.2 тонн <br />2А5: 59.5 тонн <br />2А6: 62.3 тонн <br />2А7В: 66.5 тонн | length = 2А4: {{convert|9.97|m|ft|abbr=off}} (буу урагш) <br />2А6: {{convert|10.97|m|ft|abbr=off}} | part_length = | width = 2А4: {{convert|3.7|m|ft|abbr=off}} <br />2А6: {{convert|3.75|m|ft|abbr=on}} | height = 2А4: {{convert|2.8|m|ft|abbr=off}} <br />2А6: {{convert|3|m|ft|abbr=on}} | diameter = | crew = 4 | passengers = <!-- Ranged weapon specifications --> | cartridge = | cartridge_weight = | caliber = | barrels = | action = | rate = | velocity = | range = | max_range = | feed = | sights = <!-- Artillery specifications --> | breech = | recoil = | carriage = | elevation = | traverse = <!-- Vehicle/missile specifications --> | armour = 2А6: 3-р үеийн хосолмол материал; керамик бүрэлдэхүүн хэсэгтэй өндөр хатуулагтай ган, вольфрам болон хуванцар дүүргэгчийг багтаасан. | primary_armament = 1 × [[Райнметалл Rh-120#Rh-120 Л/44 120 мм|Rh-120 Л/44]] 120 мм эсвэл [[Райнметалл Rh-120#Rh-120 Л/55 120мм|Rh-120 Л/55]] 120 мм [[Райнметалл Rh-120]]<ref name= TGelbart /> (42 сум) | secondary_armament = 2 × [[7.62×51мм НАТО|7.62 мм]] [[MG 3|MG3A1]]<ref name= TGelbart /> or 2 × [[7.62×51мм НАТО|7.62 мм]] [[FN MAG]] (4,750 сум) | engine = [[MTU Friedrichshafen|MTU]] MB 873 Ka-501 [[Радиатор (хөдөлгүүрийн хөргөлт)|шингэн хөргөлттэй]] [[V12]] хос циклт [[дизель хөдөлгүүр]] | engine_power = {{cvt|1100|kW}} | pw_ratio = 2А6: 17.8 кВт/т <br />2А7В: 16.6 кВт/т | payload_capacity = | drive = | transmission = Renk HSWL 354 | suspension = [[Мушгих төмөр туйван пүрш]] | clearance = | fuel_capacity = {{Convert|1200|l|abbr=off|0}}<ref>{{Citation|last=Фосс|first=Кристофер F.|year=2002|title=Jane's Tanks and Combat Vehicles Recognition Guide|publisher=HarperCollins|place=Нью-Йорк|page=32}}</ref> | vehicle_range = {{Plain list| * Зам: {{cvt|340|km}} * Шороон зам: {{cvt|220|km}} * Дундаж: {{cvt|280|km}}<ref>{{cite web|url=https://www.bundeswehr.de/resource/blob/5031824/7b51f1e2b8e19099dacc615881c591a4/waffensysteme-und-grossgeraet-data.pdf|title=Weapon systems and heavy equipment in the Bundeswehr|access-date=2026-06-25}}</ref><!--<ref name=TGelbart /> --> }} | speed = {{cvt|70|kph}}<ref>{{cite web|url=https://www.kmweg.com/systems-products/tracked-vehicles/main-battle-tank/leopard-2-a6/|title=Die Leistungsmerkmale des LEOPARD 2 A6M|access-date=2026-06-25}}</ref><ref>{{cite web|title=LEOPARD 2 A6 – KMW|url=https://www.kmweg.com/systems-products/tracked-vehicles/main-battle-tank/leopard-2-a6/|access-date=2021-07-01|publisher= kmweg.com}}</ref> | guidance = | steering = <!-- For all --> | ref = }} '''Леопард 2''' ({{lang-de|Leopard 2}}) нь [[Герман]]ы гол байлдааны танк бөгөөд Краусс-Маффай компанид 1970-аад онд бүтээгдэж 1979 оноос хэрэглэгдэж эхэлжээ. Леопард 2 нь анхны гарсан [[Леопард 1]]-ийн шинэчилсэн хувилбар болно. Энэ танкийн хэд хэдэн хувилбар нь Германы арми, Австри, Унгар, Польш, Түрк, Сингапур, Норвеги, Швед, Швейцар, Испани, Дани, Грек, Финланд зэрэг орнуудын армид ашиглaгдаж байна. Нийт 2016 оны байдлаар 3480 Леопард 2 үйлдвэрлэгджээ. 2017 онд энэхүү танкийн 2516 ширхэг '''Леопард 2А5, Леопард 2А6, Leopard 2А7 + зэрэг''' шинэчилсэн хувилбарууд байгаа ажээ. [[Файл:Leo2A5.JPG|250px|right|thumbnail|Леопард 2A5]] == Цахим холбоос == {{Commons|Leopard 2}} * [https://web.archive.org/web/20171104021035/http://www.kmweg.de/ Краусс-Маффай Вегманн] * [http://www.deutschesheer.de/portal/a/heer/technik/waffens/kettenf/kampfpa Германы хуурай газрын зэвсэгт хүчний цахим хуудсан дахь Ирвэс 2 танкийн тухай] * [http://www.doppeladler.com/oebh/kette/leopard.htm Австрийн Холбооны Зэвсэгт Хүчний цахим хуудсан дахь Ирвэс 2A4 танкийн тухай] * [http://www.leo2.ch/ Швейцарын танк 87 Ирвэсийн тухай] == Эшлэл == <references/> [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Бундесверийн гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Холбооны Зэвсэгт Хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Швейцарын зэвсэгт хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Краусс-Маффай Вегманн]] qh6xz7cjh72kw3i8nnrw50z5f6y0kij 860131 860130 2026-06-25T15:28:34Z Enkhsaihan2005 64429 860131 wikitext text/x-wiki {{Short description|Германы байлдааны үндсэн танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Леопард 2 | image = Leopard 2 A7V 313 Bad Frankenhausen 2024.JPG | image_size = 300 | alt = | caption = Германы Леопард 2А7В | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | origin = Баруун Герман <!-- Type selection -->| is_ranged = | is_artillery = | is_vehicle = yes <!-- Service history -->| service = 1979–одоо<ref name=TGelbart /> | used_by = ''[[#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]]'' | wars = {{Tree list}} * [[Косовогийн дайн]] *[[Афганистаны дайн (2001–2021)|Афганистаны дайн]] *[[Сирийн иргэний дайн]] *[[Орос-Украины дайн]] **[[Оросын Украин руу хийсэн довтолгоо]] {{Tree list/end}} | designer = [[Краусс-Маффай]] | design_date = 1970s | manufacturer = {{Plain list| * [[KNDS Deutschland|KraussMaffei]] * [[Maschinenbau Kiel]] * [[Райнметалл]]<ref name="dmni">{{cite news|last1=Мажумдар|first1=Дейв|title=Get Ready, Russia: This European Power Has Plans For a Lethal New Tank|url=https://nationalinterest.org/blog/the-buzz/get-ready-russia-european-power-has-plans-lethal-new-tank-15251|publisher=The National Interest|date=2016-02-18}}</ref> * [[Santa Bárbara Sistemas]] * [[BAE Systems AB|Hägglunds AB]] * [[Oerlikon Contraves|Contraves]] * [[ELBO]] }} | unit_cost = 2A6 (хуучин): {{EU€|5.74 сая}} (FY 2007)<ref>{{cite web|work=Defense update|date=2007-04-16|url=http://defense-update.com/newscast/0407/news/160407_leo2.htm|title=Canada Acquires 120 Leopard 2 Tanks from German, Dutch Surplus|access-date=2026-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20091231060606/http://defense-update.com/newscast/0407/news/160407_leo2.htm|archive-date=2009-12-31|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> <br />2A7+: €13–15 сая (FY 2014)<ref>{{cite web|url=https://defence24.com/hungarian-leopard-mbts-unveiled-what-was-the-cost-analysis|title=Hungarian Leopard MBTS Unveiled. What was the cost? &#91;ANALYSIS&#93;|date=2020-07-07}}</ref> <br />2A8: €29 сая (2023)<ref>{{cite web|url=https://defence-industry.eu/germany-to-order-18-leopard-2a8-main-battle-tanks/|title=Germany to order 18 Leopard 2A8 main battle tanks|date=2023-05-24}}</ref> | production_date = 1979–одоо | number = 3,600<ref>{{cite news|url=https://www.tagesspiegel.de/wirtschaft/deutsche-panzer-fuer-katar/8371316.html|title=Deutsche Panzer für Katar|newspaper=Tagesspiegel Online|date=2013-06-19|access-date=2026-06-25|language=de}}</ref> | variants = ''[[#Хувилбарууд|Хувилбарууд]]'' <!-- General specifications -->| spec_label = | mass = 2А4: 55.2 тонн <br />2А5: 59.5 тонн <br />2А6: 62.3 тонн <br />2А7В: 66.5 тонн | length = 2А4: {{convert|9.97|m|ft|abbr=off}} (буу урагш) <br />2А6: {{convert|10.97|m|ft|abbr=off}} | part_length = | width = 2А4: {{convert|3.7|m|ft|abbr=off}} <br />2А6: {{convert|3.75|m|ft|abbr=on}} | height = 2А4: {{convert|2.8|m|ft|abbr=off}} <br />2А6: {{convert|3|m|ft|abbr=on}} | diameter = | crew = 4 | passengers = <!-- Ranged weapon specifications --> | cartridge = | cartridge_weight = | caliber = | barrels = | action = | rate = | velocity = | range = | max_range = | feed = | sights = <!-- Artillery specifications --> | breech = | recoil = | carriage = | elevation = | traverse = <!-- Vehicle/missile specifications --> | armour = 2А6: 3-р үеийн хосолмол материал; керамик бүрэлдэхүүн хэсэгтэй өндөр хатуулагтай ган, вольфрам болон хуванцар дүүргэгчийг багтаасан. | primary_armament = 1 × [[Райнметалл Rh-120#Rh-120 Л/44 120 мм|Rh-120 Л/44]] 120 мм эсвэл [[Райнметалл Rh-120#Rh-120 Л/55 120мм|Rh-120 Л/55]] 120 мм [[Райнметалл Rh-120]]<ref name= TGelbart /> (42 сум) | secondary_armament = 2 × [[7.62×51мм НАТО|7.62 мм]] [[MG 3|MG3A1]]<ref name= TGelbart /> or 2 × [[7.62×51мм НАТО|7.62 мм]] [[FN MAG]] (4,750 сум) | engine = [[MTU Friedrichshafen|MTU]] MB 873 Ka-501 [[Радиатор (хөдөлгүүрийн хөргөлт)|шингэн хөргөлттэй]] [[V12]] хос циклт [[дизель хөдөлгүүр]] | engine_power = {{cvt|1100|kW}} | pw_ratio = 2А6: 17.8 кВт/т <br />2А7В: 16.6 кВт/т | payload_capacity = | drive = | transmission = Renk HSWL 354 | suspension = [[Мушгих төмөр туйван пүрш]] | clearance = | fuel_capacity = 1200 литр<ref>{{Citation|last=Фосс|first=Кристофер F.|year=2002|title=Jane's Tanks and Combat Vehicles Recognition Guide|publisher=HarperCollins|place=Нью-Йорк|page=32}}</ref> | vehicle_range = {{Plain list| * Зам: {{cvt|340|km}} * Шороон зам: {{cvt|220|km}} * Дундаж: {{cvt|280|km}}<ref>{{cite web|url=https://www.bundeswehr.de/resource/blob/5031824/7b51f1e2b8e19099dacc615881c591a4/waffensysteme-und-grossgeraet-data.pdf|title=Weapon systems and heavy equipment in the Bundeswehr|access-date=2026-06-25}}</ref><!--<ref name=TGelbart /> --> }} | speed = {{cvt|70|kph}}<ref>{{cite web|url=https://www.kmweg.com/systems-products/tracked-vehicles/main-battle-tank/leopard-2-a6/|title=Die Leistungsmerkmale des LEOPARD 2 A6M|access-date=2026-06-25}}</ref><ref>{{cite web|title=LEOPARD 2 A6 – KMW|url=https://www.kmweg.com/systems-products/tracked-vehicles/main-battle-tank/leopard-2-a6/|access-date=2021-07-01|publisher= kmweg.com}}</ref> | guidance = | steering = <!-- For all --> | ref = }} '''Леопард 2''' ({{lang-de|Leopard 2}}) нь [[Герман]]ы гол байлдааны танк бөгөөд Краусс-Маффай компанид 1970-аад онд бүтээгдэж 1979 оноос хэрэглэгдэж эхэлжээ. Леопард 2 нь анхны гарсан [[Леопард 1]]-ийн шинэчилсэн хувилбар болно. Энэ танкийн хэд хэдэн хувилбар нь Германы арми, Австри, Унгар, Польш, Түрк, Сингапур, Норвеги, Швед, Швейцар, Испани, Дани, Грек, Финланд зэрэг орнуудын армид ашиглaгдаж байна. Нийт 2016 оны байдлаар 3480 Леопард 2 үйлдвэрлэгджээ. 2017 онд энэхүү танкийн 2516 ширхэг '''Леопард 2А5, Леопард 2А6, Leopard 2А7 + зэрэг''' шинэчилсэн хувилбарууд байгаа ажээ. [[Файл:Leo2A5.JPG|250px|right|thumbnail|Леопард 2A5]] == Цахим холбоос == {{Commons|Leopard 2}} * [https://web.archive.org/web/20171104021035/http://www.kmweg.de/ Краусс-Маффай Вегманн] * [http://www.deutschesheer.de/portal/a/heer/technik/waffens/kettenf/kampfpa Германы хуурай газрын зэвсэгт хүчний цахим хуудсан дахь Ирвэс 2 танкийн тухай] * [http://www.doppeladler.com/oebh/kette/leopard.htm Австрийн Холбооны Зэвсэгт Хүчний цахим хуудсан дахь Ирвэс 2A4 танкийн тухай] * [http://www.leo2.ch/ Швейцарын танк 87 Ирвэсийн тухай] == Эшлэл == <references/> [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Бундесверийн гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Холбооны Зэвсэгт Хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Швейцарын зэвсэгт хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Краусс-Маффай Вегманн]] grqq7jsvgdxsnw6szqj0vdjadcu52vf 0 20922 860156 750287 2026-06-25T22:07:57Z Enkhsaihan2005 64429 860156 wikitext text/x-wiki {{Short description|Америкийн 3-р үеийн гол байлдааны танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = М1 Абрамс | image = M1A2 SEP v3.jpg | image_size = 300px | alt = | caption = | origin = Америкийн Нэгдсэн Улс | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | is_artillery = yes | is_vehicle = yes | service = 1980–одоо | used_by = [[#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]] | wars = {{Tree list}} *[[Хүйтэн дайн]] **[[Персийн булангийн дайн|Булангийн дайн]] *[[НҮБ-ын Сомали дахь ажиллагаа|UNOSOM II]] *[[Югославын дайн]] **[[IFOR]] **[[SFOR]] **[[Косовогийн дайн]] *[[Терроризмын эсрэг дайн]] **[[Афганистаны дайн (2001–2021)|Афганистаны дайн]] **[[Иракийн дайн]] **[[Иракийн дайн (2013–2017)|Иракийн дайн]] *[[Арабын хавар]] **[[2011 оны Египетийн хувьсгал]] *[[Йемений иргэний дайн (2014–одоо)]] *[[Орос-Украины дайн]] **[[Оросын Украин руу хийсэн довтолгоо]] {{Tree list/end}} | designer = [[Chrysler Defense]] (одоо [[General Dynamics Land Systems]]) | design_date = 1972–1976 | manufacturer = [[Lima Army Tank Plant]] | unit_cost = '''М1А1:''' $4.3 сая (дотоодын үнэ, FY1989) (~$10.66 сая, FY2023)<ref name="pogo.org">{{Cite web |date=1990-01-01 |title=The Army's M1 Tank: Has It Lived Up To Expectations? |url= https://www.pogo.org/report/1990/01/armys-m1-tank-has-it-lived-up-to-expectations |access-date=2026-06-25 |website=Project On Government Oversight |language=en-US}}</ref><br />'''М1А2 SEPv3:''' $24 сая (экспортын үнэ, FY2022)<ref>{{cite news |last=Мизоками |first=Кайл |date= 2021-07-15 |title=Poland Just Bought America's M1 Abrams Tank. That's Ironic |work= Popular mechanics |url= https://www.popularmechanics.com/military/weapons/a37026843/poland-buys-us-m1a2-abrams-main-battle-tank/ |archive-date=2021-07-22 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210722062044/https://www.popularmechanics.com/military/weapons/a37026843/poland-buys-us-m1a2-abrams-main-battle-tank/ |url-status=live}}</ref> | production_date = 1979–одоо | number = 2017 оны байдлаар ойр. 10,300<ref>{{cite web |publisher= Deagel |url= http://www.deagel.com/Armored-Vehicles/M1A2-Abrams_a000516003.aspx |title= M1A2 Abrams |access-date=2026-06-25 |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20171213095546/http://www.deagel.com/Armored-Vehicles/M1A2-Abrams_a000516003.aspx |archive-date=2017-12-13}}</ref> | variants = [[М1 Абрамс#Хувилбарууд|Хувилбарууд]] | mass = М1: 54 тонн{{sfn|Hunnicutt|2015|p= 306}}<br />М1А1: 57 тонн{{sfn|Hunnicutt|2015|p= 306}}<br />М1А1 SA: 61.3 тонн<br />М1А2 SEPv2: 64.6 тонн<br />М1А2 SEPv3: 66.8 тонн<ref name="ASAALT2018">{{cite web |title=ASAALT Weapon Systems Handbook 2018 |url=https://api.army.mil/e2/c/downloads/533115.pdf |publisher=Office of the Assistant Secretary of the Army (Acquisition, Logistics and Technology) |access-date=2026-06-25 |archive-url= https://web.archive.org/web/20181019121934/https://www.army.mil/e2/c/downloads/533115.pdf |archive-date=2018-10-19 |url-status=live}}</ref> | length = Буу урагш: {{convert|32.04|ft|m|2|abbr=on}}<ref name="factfile">{{cite web |url= http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/abrams.html |title=Abrams Tank Fact File for the United States Army |publisher=Америкийн Нэгдсэн Улсын Арми |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20131115181622/http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/abrams.html |archive-date=2013-11-15 |access-date=2026-06-25}}</ref><br />Их биеийн урт: {{convert|26.02|ft|m|2|abbr=on}} | width = {{convert|12|ft|m|2|abbr=on}}<ref name="factfile" /> | height = {{convert|8|ft|m|2|abbr=on}}<ref name="factfile" /> | crew = 4 (командлагч, жолооч, чиглүүлэх бууч, сумлагч) | elevation = +20° / −10°{{sfn|Hunnicutt|2015|p=306}} | traverse = 9 секунд/360 градус{{sfn|Hunnicutt|2015|p=306}} | armour = [[Хосолмол хуяг]] | primary_armament = М1: 105&nbsp;мм Л/52 [[М68|M68A1]] винтовтой буу (55 сум)<br />М1А1+М1А2: 120&nbsp;мм Л/44 [[М256 (танкны буу)|М256]] [[толигор цооног]]той буу (40 сум) | secondary_armament = 1 × 0.50 калибр (12.7&nbsp;мм) [[М2 Браунинг|M2HB]] [[их пулемёт]] 900 сум<br />2 × [[7.62×51мм НАТО|7.62&nbsp;мм (.308 инч)]] [[M240]] [[пулемёт]] (10,400 сум) | engine = [[Honeywell AGT1500]] олон түлштэй [[Хийн турбин|турбин хөдөлгүүр]] | engine_power = 1,120&nbsp;кВт | pw_ratio = 20.05&nbsp;кВт/т - 17.74&nbsp;кВт/т | transmission = Allison DDA X-1100-3B | suspension = [[Мушгих төмөр туйван пүрш]] | clearance = М1, М1А1: {{convert|0.48|m|ft in|abbr=on}}<br />М1А2: {{convert|0.43|m|abbr=on}} | fuel_capacity = 1,909 литр | vehicle_range = М1А2, зам: {{convert|426|km|abbr=on|order=flip}}<br />Шороон зам: {{convert|150-200|km|mi|abbr=on|order=flip}}<ref name=JaneAA-162>{{cite book |last=Фосс |first=Крис |title=Jane's Armour and Artillery 2005–2006 |year=2005 |url= https://archive.org/details/mainbattletanksl00cffo |url-access=limited |isbn=0-7106-2686-X |publisher=[[Jane's Information Group]] |page= [https://archive.org/details/mainbattletanksl00cffo/page/n160 162]}}</ref> | speed = М1А1, кам: {{convert|45|mph|km/h|abbr=on}};<br />М1А2, зам: {{convert|67|km/h|mph|abbr=on|order=flip}};<br />Замгүй газар: {{convert|40|km/h|mph|abbr=on|order=flip}}<ref name=JaneAA-162 /> }} '''М1 Абрамс''' ({{lang-en|M1 Abrams}}) нь [[АНУ]]-ын 3-р үеийн гол байлдааны танк юм. Энэ танкийг Крайслер компанид зохион бүтээж, Лимагийн Танкийн компани ба Детройтын Танкийн компанид хамтран үйлдвэрлэдэг. Нийт 9000 гаруйг үйлдвэрлээд байна. Нэг бүрийн үнэ 6.2 сая ам. доллар. == Үүссэн түүх == Дэлхийн 2-р дайны үед Зөвлөлт болон Герман хоёр улс нь танк үйлдвэрлэлээрээ тэргүүлж байсан. Үүний жишээ нь "Сонгодог улаан" цолтой Т-34 дунд оврын танк, "Үхлийн аварга" Барс загварын хүнд танкнууд юм. ЗХУ болон Германы танктай, АНУ-ын Дэлхийн 2-р дайнд ашигласан танкнууд харьцуулалтгүй байсан. Тэр ч байтугай АНУ-ын армийн М4 загварын танк нь "шатамхай асаагуур" гэдэг хочтой байжээ. Дэлхийн 2-р дайн дууссаны дараа домогт дунд болон хүнд оврын танк гэх ангилал өдөр ирэх тусам бүдгэрч оронд нь байлдааны үндсэн танкны үе эхэллээ. АНУ танкаа сайжруулан судалж үргэлжлүүлэн М48 болон М60 танкнуудыг үйлдвэрлэсээр байсан ч дэлхийн шилдгүүдийн эгнээнд орж чадахгүй л байлаа. 1971 онд АНУ-ын хуурай замын арми шийдвэр гаргаж Женерал моторс болон Крайслер компаниудтай хамтран "ХМ1" шинэ төрлийн танк хийх төсөл хэрэгжүүлжээ. 10 жил судалсны эцэст 1981 оны 2-р сард АНУ-ын хуурай замын арми шинэ төрлийн танкийг шалгаж 7000 ширхэг М1 танкийг үйлдвэрлэхээр шийджээ. Түүнчлэн 2-р дайнд АНУ-ын хуягт цэргийн ангийн домогт генерал Абрамсын нэрээр нэрийджээ. Ийнхүү барууны 3 дахь үеийн танкны сор болсон бүтээл үүсч мөн М1 цувралын танкаар зэвсэглэсэн АНУ-ын арми сайн үнэлгээг авчээ. Пентагон М1 болон М2 хуягт тээвэрлэгч, "Эх оронч" агаараас хамгаалах пуужин, "Апаче" зэвсэглэсэн нисдэг тэрэг, М270 өөрөө явагч пуужин харвагч зэргийг АНУ-ын хуурай замын армийн "Таван аварга" хэмээн нэрлэжээ. М1 цувралын танк нь өнөөдрийг хүртэл дээд зэрэглэлд тооцогдох маш олон дэвшилтэт технологийг хэрэглэсэн: Үүнд, М1 нь хамгийн анхны 1500 морины хүчтэй мотортой байлдааны үндсэн танк, мөн хамгийн анхны чобхам хуяг ашигласан 3 дахь үеийн танк, бас хамгийн анхны байлдааны системээр тоноглогдсон танк юм. 1999 оноос 2001 он хүртэл 3 жилийн хугацаанд алдарт DMS олон улсын зэвсэг шүүмжлэгчдийн байгууллагаас М1 танкны хамгийн сүүлийн үеийн М1А2Sep загварыг дэлхийн шилдэг танкны жагсаалтын 2-р байранд жагсаажээ. Энэ нь М1 нь Оросын Т-90МС танкны дараа жагсаж байна гэсэн үг юм. ==Эшлэл== {{reflist|25em}} == Цахим холбоос == {{Commons|M1 Abrams}} * [http://www.army.mil/factfiles/equipment/tracked/abrams.html ''US Army M1 Abrams Fact file''] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20211016121323/https://www.gdls.com/products/tracked-combat.html ''Үйлдвэрлэгчийн албан ёсны цахим хуудас''] {{ref-en}} [[Ангилал:АНУ-ын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Женерал Динамикс]] [[Ангилал:Хийн турбин хөдөлгүүртэй тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] oecy195hp8zr6czdoea2edvj6cigo2d 0 20923 860153 642784 2026-06-25T21:38:01Z Enkhsaihan2005 64429 860153 wikitext text/x-wiki {{Short description|2001 оны Хятадын гол байлдааны танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = ЗТЗ-99 | image = ZTZ-99A tank front 20170902.jpg | caption = Front view of Type 99A tank | is_vehicle = yes | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | origin = Хятад | manufacturer = [[Baotou Tank Plant]] | designer = [[Norinco|201-р судалгааны хүрээлэн]] | unit_cost = $2.5 сая<ref>{{cite web |last1=Епископос |first1=Марк |title=Type 99 Tank: How China Is Preparing for a Land War |url=https://nationalinterest.org/blog/buzz/type-99-tank-how-china-preparing-land-war-175809 |website=The National Interest |publisher=Center for the National Interest |access-date=2026-06-25 |date=2021-01-05 |quote=}}</ref> | used_by = ''[[#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]]'' | production_date = 1998–2001 (ЗТЗ-98)<br /> 2001–2011 (ЗТЗ-99)<br />2007–одоо (ЗТЗ-99A) | service = 2001 (ЗТЗ-99)<br />2011–одоо (ЗТЗ-99A) | number = ~1,300<ref name="IISS2024_p255">{{cite book |author=Стратегийн судалгааны олон улсын хүрээлэн |title = The Military Balance 2024 | publisher = Routledge | year = 2024 | isbn = 978-1032780047 | author-link = Стратегийн судалгааны олон улсын хүрээлэн | page = 255}}</ref> | weight = 51 тонн (ЗТЗ-98) <br />55 тонн (ЗТЗ-99A) | length = Их бие: {{convert|7.6|m|ft}}<br />Буу урагш: {{convert|11|m|ft}}<ref name="army-tech">{{cite web|url=https://www.army-technology.com/projects/type99chinese-main/ |title=ZTZ99 Main Battle Tank |website=army-technology }}</ref> | width = Их бие: {{convert|3.7|m|ft}}<ref name="armyrecognition99a">{{Cite web|title = TYPE 99A A2 ZTZ-99A MBT MAIN BATTLE TANK|url = http://www.armyrecognition.com/china_chinese_heavy_armoured_vehicle_tank_uk/type_99a_99_a2_ztz-99a_main_battle_tank_china_11408171.html|website = armyrecognition|access-date = 2026-06-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20180411174259/http://www.armyrecognition.com/china_chinese_heavy_armoured_vehicle_tank_uk/type_99a_99_a2_ztz-99a_main_battle_tank_china_11408171.html|archive-date = 2018-04-11|url-status = live}}</ref> | height = Их бие: {{convert|2.35|m|ft}}<ref name="armyrecognition99a" /> | crew = 3 (командлагч, жолооч, чиглүүлэх бууч)<ref name="usarmytradoc_5-45">US Army TRADOC Intelligence Support Activity (2011:5-45)</ref> | armour = Нууцалсан. | primary_armament = 125мм ЗПТ-98 толигор голтой буу (42 сум; автомат цэнэг) | secondary_armament = [[W85 хүнд пулемёт|QJC-88]] [[хүнд пулемёт]]<ref name="usarmytradoc_5-45"/><br /> [[Төрөл 80 пулемёт|Төрөл 86]] коаксиаль пулемёт | engine = 150HB [[Радиатор (хөдөлгүүрийн хөргөлт)|шингэн хөргөлттэй]] [[V12]] хос турбо [[Дизель хөдөлгүүр|дизель]] 33.9 литр | engine_power = 1,500 морины хүч (1,119 кВт) | pw_ratio = 27.78 морины хүч/тонн <br /> | suspension = [[Мушгих төмөр туйван пүрш]] | vehicle_range = {{convert|600|km|mi}}–{{convert|650|km|mi}} | speed = Зам: {{convert|76|kph|mph}}<br /> (ЗТЗ-99А) Замгүй газар: {{convert|54|kph|mph}} }} '''ЗТЗ-99''' буюу '''ВЗ-99''' ({{lang-zh|ZTZ-99}}) нь [[БНХАУ]]-ын 3-р үеийн гол байлдааны танк болно. Энэ танк нь бусад улсуудын шинэ загварын танкуудтай өрсөлдөх техникийн үзүүлэлттэйгээр бүтээгджээ. Нэг бүрийн үнэ 2.5 сая ам.доллар, нийт 200 орчмыг үйлдвэрлэсэн. Гурван хүний ажиллагаатай. Жин 51 тонн, Бүрэн тоноглогдсон жин 54 тонн. == Цахим холбоос == {{Commonscat|Type 99 tanks}} * [http://www.sinodefence.com/army/tank/type99.asp ''Main Battle Tank''] == Эшлэл == <references> <ref name="global 99">{{Webarchiv | url=https://www.globalsecurity.org/military/world/china/type-99.htm| wayback= 20160304101607 | text=''Type 99 Main Battle Tank''}} globalsecurity.org цахим хуудаст</ref> <ref name="sino 99">{{Webarchiv | url=http://www.sinodefence.com/army/tank/type99.asp| wayback= 20080814223502 | text=''ZTZ99 (Type 99) Main Battle Tank''}} sinodefence.com цахим хуудаст</ref> </references> [[Ангилал:Хятадын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] qo12mw55r0rc5sijzts5eyzd3568uif 0 20924 860154 642789 2026-06-25T21:42:39Z Enkhsaihan2005 64429 860154 wikitext text/x-wiki {{short description|Японы байлдааны үндсэн танк}} {{Инфобокс зэвсэг | is_vehicle = yes | name = Тип 90 | image = File:Firing Type 90 tank.jpg | image_size = 300 | caption = | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | origin = Япон | production_date = 1990–2009 | unit_cost = ¥800 сая (2009) | designer = [[Mitsubishi Heavy Industries]]/[[Японы Батлан ​​​​хамгаалах яамны технологийн судалгаа, хөгжлийн хүрээлэн]] | manufacturer = [[Mitsubishi Heavy Industries]] | number = 341 | crew = 3 | length = 9.76 м | width = 3.43 м | height = 2.34 м | weight = 50.2 тонн | armour = Хосолмол хуяг | primary_armament = [[Райнметалл 120 мм|Райнметалл 120мм Л/44 толигор голтой буу]] | secondary_armament = [[M2HB]] 12.7 мм пулемёт<br />[[Сүмитомо Төрөл 62#Төрөл 74|Төрөл 74]] 7.62&nbsp;мм пулемёт | engine = Mitsubishi 10ZG32WT 10-цилиндр, хоёр цохилттой цикл,<br>1,500 морины хүчтэй [[Дизель хөдөлгүүр|дизель]] 21.5 литр | transmission = Mitsubishi MT1500 автомат (4 урагш араа, 2 ухрах араа ) | suspension = [[гидропневматик]] | speed = 70 км/ц | pw_ratio = 30 морины хүч/тонн | vehicle_range = 350 км }} '''Тип 90''' ({{lang-ja|90式}}) нь [[Япон]] улсын гол [[байлдааны танк|байлдааны]] [[танк]] болно. Мицүбиши Хүнд Үйлдвэрийн компанид нийт 341 ширхгийг үйлдвэрлэсэн. == Цахим холбоос == {{Commonscat|JGSDF Type 90 tanks|Тип 90}} * [http://www.army-guide.com/eng/product1008.html army-guide] * [http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/type-90.htm FAS] {{DEFAULTSORT:Тип 0090}} [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Японы зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Японы Газраас өөрийгөө хамгаалах зэвсэгт хүчин]] [[Ангилал:Мицүбиши хүнд үйлдвэр]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] bhyeo649elwxx28qsfiyvdckl62ojra 0 20925 860165 705114 2026-06-25T23:15:42Z Enkhsaihan2005 64429 860165 wikitext text/x-wiki {{Short description|Өмнөд Солонгосын байлдааны үндсэн танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = К1 | image = File:2013.4.1 육군11사단 야외기동전술훈련 Field Training Exercise, Republic of Korea Army 11th Division (8617306085).jpg | image_size = 300 | caption = | origin = [[Өмнөд Солонгос]] | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | is_vehicle = yes | design_date = {{Ubl | К1: 1978–1985 | К1А1: 1991–1996 }} | manufacturer = {{Ubl | [[Hyundai Rotem|Hyundai Precision Industry]] (1985–2000) | [[Hyundai Mobis]] (2000–2001) | [[Hyundai Rotem|Rotem Co., Ltd.]] (2001–2007) | [[Hyundai Rotem]] (2007–одоо) }} | unit_cost = {{Ubl | К1: {{SK won|2.3&nbsp;тэрбум|link=yes}} (1994)<ref>{{cite web|url=https://n.news.naver.com/mnews/article/001/0003782089?sid=100|title=北韓무력부 독자적 軍예산 편성|publisher=[[Yonhap News Agency]]|date=1994-07-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221224030207/https://n.news.naver.com/mnews/article/001/0003782089?sid=100|archivedate=2022-12-24|accessdate=2026-06-25|author=}}</ref> | К1А1: {{SK won|4.4&nbsp;тэрбум}} (2001) | К1А2: {{SK won|6.0&nbsp;тэрбум}} }} | designer = {{Tree list}} * [[Chrysler Defense]] ** [[General Dynamics Land Systems]] * [[Hyundai Rotem|Hyundai Precision Industry]] * [[Agency for Defense Development]] {{Tree list/end}} | service = {{Tree list}} * К1: 1987–одоо ** К1Е1: 2014–одоо * К1А1: 2001–2024 ** К1А2: 2013–одоо {{Tree list/end}} | used_by = [[#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]] | production_date = {{Tree list}} * К1: 1987–1997 ** К1Е1: 2013–present * К1А1: 1999–2011 ** К1А2: 2013–2024 {{Tree list/end}} | number = {{Ubl | К1/Е1: 1,027 | К1А1/А2: 484 }} | crew = 4 | length = {{Ubl | К1: 9.67&nbsp;м (буу урагш) | К1А1: 9.71&nbsp;м (буу урагш) }} | width = 3.60&nbsp;м | height = 2.25&nbsp;м | weight = {{Ubl | К1: {{Nowrap|51.1 тонн}} | К1А1: {{Nowrap|53.2 тонн}}<ref>{{cite web|url=https://www.hyundai-rotem.co.kr/Eng/Common/data/K1A1.pdf|title=K1A1 Main Battle Tank(MBT)|publisher=[[Hyundai Rotem]]|date=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120321030812/http://www.hyundai-rotem.co.kr/Eng/Common/data/K1A1.pdf|archivedate=2012-03-21|accessdate=2026-06-25|author=}}</ref> | К1А2: {{Nowrap|54.5 тонн}} }} | armour = {{Ubl | К1: [[Чобам хуяг|Тусгай хуяг (SAP)]] | К1А1: Солонгосын тусгай хуяг (KSAP) }} | primary_armament = {{Ubl | К1, К1Е1: * [[M68|KM68A1]] 105&nbsp;мм (47 сум) | К1А1, К1А2: * [[M256#KM256|KM256]] 120&nbsp;мм (32 сум), эсвэл<br /> [[Hyundai WIA]] CN03 120&nbsp;мм (32 сум) }} | secondary_armament = {{Ubl | [[M2]] эсвэл K6 [[.50 BMG|12.7x99 мм НАТО]] HMG | [[М60|М60Д]] [[7.62×51мм НАТО]] GPMG | [[М60#М60Е2|М60Е2-1]] [[7.62×51мм НАТО]] GPMG }} | engine = [[STX Engine]]/[[МТУ Фрийдрихсхафен]] MB871Ka-501 8-цилиндрт усан хөргөлттэй [[турбо цэнэглэгчтэй]] [[дизель хөдөлгүүр]] | engine_power = 1,200&nbsp;морины хүч (890&nbsp;кВт) | transmission = Hyundai Transys/[[ZF Friedrichshafen]] LSG 3000<br />Автомат, 4 урагш, 2 ухрах | suspension = Гидропневматик (дугуй 1, 2, 6),<br />мушгиралтын хөндлөвч (дугуй3, 4, 5) | clearance = {{convert|460|mm|in|abbr=on}} {{Ubl | уртааш налуу: 60 % | хажуугийн налуу: 30 % | босоо: 1.1 м | шуудуу: 2.74 м | гатлах зам: 1.2 м (шумбалтгүй) эсвэл 2.2 м (шумбалттай) }} | speed = {{Ubl | {{Convert|65|kph|mph|abbr=on}} (зам) | {{Convert|40|kph|mph|abbr=on}} (бартаат зам) }} | pw_ratio = {{Ubl | К1: 23.4&nbsp;морины хүч/тонн (17.44 кВт/т) | К1А1: 22.5&nbsp;морины хүч/тонн (16.77 кВт/т) | К1А2: 22&nbsp;морины хүч/тонн (16.40 кВт/т) }} | vehicle_range = 500&nbsp;км }} '''К1''' буюу '''К1А1''' нь [[БНСУ]]-ын гол байлдааны танк болно. Хьюндай Хүнд Үйлдвэрийн компанид нийт 1511 ширхгийг 1985-2010 оны үед үйлдвэрлэсэн. ==Эшлэл== {{reflist}} ==Гадаад холбоос== {{commons category|K1 88 tanks}} [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Өмнөд Солонгосын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Женерал Динамикс]] ji4q8178hdr40ts20uqalld7s8m8bk7 0 20926 860157 642742 2026-06-25T22:10:44Z Enkhsaihan2005 64429 Enkhsaihan2005 moved page [[Челленжэр 2]] to [[Челленжер 2]] 642742 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс танк | Name= Челленжэр 2 | Bild= [[Файл:Challenger2-Bergen-Hohne-Training-Area-2.jpg|250px|Челленжэр 2]] | Beschreibung= Их Британийн ззэвсэгт хүчний салбар анги Шотландын Ханы Драгүн Харуул Германы Берген дэх НАТО-ийн бэлтгэлийн талбай дээр маневр хийж байгаа нь, 2004 он | Besatzung= 4 (командлагч, жолооч, чиглүүлэх бууч, сумлагч) | Länge= 8,3 м (11,50 м их бууны хамт) | Breite= 3,5 м (4,2 м нэмэлт хуягтай) | Höhe= 3,04 м | Gewicht= 62,5 т | Panzerung= [[Чобам хуяг|Чобам]]-[[хосолмол хуяг]] | Hauptbewaffnung= 1 × [[Royal Ordnance L30|120-мм-Л30А1]]<br />50 сумтай | Sekundärbewaffnung= 1 × 7,62-мм-Л94А1 EX-34<br />1 × 7,62-мм-А37А2-пулемёт<br />4000 сумтай | Motor= Перкинс CV-12-цилиндрт дизель хөдөлгүүр | Leistung= 895 кВт (1217 мх) | Federung= гидропневматикийн, тохируулах боломжтой |Höchstgeschwindigkeit= 59 км/цаг | KGR= 14 кВт/т | Reichweite= 450 км | Kosten= ~ 4 сая £<ref>[http://www.armedforces.co.uk/army/listings/l0023.html armedforces.co.uk: Challenger 2]</ref> }} '''Челленжэр 2''' ({{lang-en|Challenger 2}}) нь [[Их Британи]]йн гол байлдааны танк болно. Викэрс Дифэнс Систэм компанид нийт 446 ширхгийг үйлдвэрлэсэн. Нэг бүрийн үнэ 6.5 сая ам.доллар. == Цахим холбоос == {{Commonscat|Challenger 2 tanks}} * [http://www.army-technology.com/projects/challenger2/ Дэлгэрэнгүй мэдээлэл] {{ref-en}} == Эшлэл == <references/> [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Британийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] qpzywho5pn91xoze7pqtx4noyvmbdsx 860161 860157 2026-06-25T22:23:23Z Enkhsaihan2005 64429 860161 wikitext text/x-wiki {{Short description|Британийн байлдааны үндсэн танк}} {{Инфобокс зэвсэг | is_vehicle = yes | name = FV4034 Челленжер 2 | image = Challenger 2 Main Battle Tank patrolling outside Basra, Iraq MOD 45148325.jpg | image_size = 300 | caption = | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | origin = Нэгдсэн Хаант Улс | is_UK = yes | used_by = {{ubl|[[Британийн арми]]|[[Оманы хааны арми]]|[[Украины хуурай газрын хүчин]]}} | service = 1998–одоо | wars = {{ubl|[[UNMIBH]]|[[Косовогийн дайн]]|[[Иракийн дайн]]|[[Орос-Украины дайн]]}} | designer = [[Vickers Defence Systems]]<ref>{{cite web | url=https://royaltankregiment.com/vehicle/cr2/ | title=Challenger 2 - Royal Tank Regiment | date=10 January 2021 }}</ref> | design_date = 1986–1993 | manufacturer = {{ubli|[[Alvis plc]]|[[Vickers plc]]|[[BAE Systems Land & Armaments]]}} | production_date = {{ubl|1990 (туршилтын загвар)|1993–2002 (үндсэн үйлдвэрлэл)}} | unit_cost = £4,217,000 (FY 1999)<ref>{{cite web |url=http://www.armedforces.co.uk/army/listings/l0023.html |title=Challenger 2 |publisher=armedforces.co.uk |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509150124/http://www.armedforces.co.uk/army/listings/l0023.html |archive-date=2008-05-09 |url-status=live}}</ref> | number = 447 гаруй | length = {{ubli | {{convert|8.3|m|ftin|abbr=on}}, | {{convert|13.5|m|ftin|abbr=on}} буу урагш }} | width = {{ubli | {{convert|3.5|m|ftin|abbr=on}}, | {{convert|4.2|m|ftin|abbr=on}} }} | height = {{convert|2.49|m|ftin|abbr=on}} | weight = {{ubli | 64 тонн,<ref name="Workshop Manual">{{cite book |last=Тейлор |first=Дик |date=2018 |title=Challenger 2 Main Battle Tank Owners' Workshop Manual: 1998 to Present |page=181 |publisher=J H Haynes & Co Ltd }}</ref> | байлдааны хуягны модулиудтай 75 тонн }} | suspension = [[Гидропневматик]] | transmission = [[David Brown Ltd.|David Brown]] TN54E [[эпицикл]] дамжуулалт (6 урагш., 2 арагш.) | speed = {{ubli | {{convert|59|km/h|mph|abbr=on|disp=flip}} зам дээр,<ref>{{cite web |url=http://www.army.mod.uk/documents/general/285986_ARMY_VEHICLESEQUIPMENT_V12.PDF_web.pdf |title=British Army Vehicles and Equipment |publisher=Army.mod.uk |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101119164824/http://www.army.mod.uk/documents/general/285986_ARMY_VEHICLESEQUIPMENT_V12.PDF_web.pdf |archive-date=2010-11-19}}</ref> | {{convert|40|km/h|mph|abbr=on|disp=flip}} замгүй газар<ref name="Janes143">{{cite book |last=Фосс |first=Крис |title=Jane's Armour and Artillery 2005–2006 |year=2005 |url=https://archive.org/details/mainbattletanksl00cffo |url-access=limited |isbn=0-7106-2686-X |publisher=Jane's Information Group |page=[https://archive.org/details/mainbattletanksl00cffo/page/n141 143]}}</ref> }} | clearance = {{convert|0.5|m|abbr=on}}<ref name="Janes143"/> | vehicle_range = {{ubli | {{convert|550|km|mi|abbr=on}} зам дээр,<ref name="youtube.com">{{citation |last=Maginnis |first=Chris |title=Tankfest 2013 Challenger 2 MBT (Ultra Modern Version) |date=6 July 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=JC1mtAR5uK0&feature=player_embedded |via=YouTube |access-date=27 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413061355/https://www.youtube.com/watch?v=JC1mtAR5uK0&feature=player_embedded |archive-date=2016-04-13 |url-status=live}}</ref> | {{convert|250|km|mi|abbr=on}} дотоод түлшээр бартаат замд<ref name="Janes143"/> }} | primary_armament = [[Royal Ordnance L30|Л30А1 120&nbsp;мм]] [[винтов]] буу {{avoid wrap|47 сумтай<ref>{{Cite web |url=http://www.army.mod.uk/equipment/23236.aspx |title=Combat Vehicles |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006150636/http://www.army.mod.uk/equipment/23236.aspx |archive-date=2014-10-06 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.army-technology.com/projects/challenger2/ |title=Challenger 2 Main Battle Tank |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051211173044/http://www.army-technology.com/projects/challenger2/ |archive-date=2005-12-11 |url-status=live}}</ref>}} | secondary_armament = {{ubli|7.62&nbsp;мм [[Л94А1 гинжин буу]]|7.62&nbsp;мм [[Л7 (пулемёт)|Л37А2]] ачигч-операторын автомат буу}} | armour = [[Чобам хуяг|Чобам]]{{\}}Dorchester Level 2 (нууцлалтай) | engine = [[Perkins Engines|Perkins]] CV12-6A [[V12]] [[дизель хөдөлгүүр|дизель]]<br/>26.1 литр | crew = 4 (командлагч, жолооч, чиглүүлэх бууч, сумлагч) | engine_power = 890–1,120 кВт | pw_ratio = {{ubli | 18.7&nbsp;морины хүч/тонн (13.9&nbsp;кВт/т) | 16&nbsp;морины хүч/тонн (11.9&nbsp;кВт/т) }} | fuel_capacity = 1592 литр<ref name="Janes143"/> }} '''Челленжер 2''' ({{lang-en|Challenger 2}}) нь [[Их Британи]]йн гол байлдааны танк болно. Викэрс Дифэнс Систэм компанид нийт 446 ширхгийг үйлдвэрлэсэн. Нэг бүрийн үнэ 6.5 сая ам.доллар. == Цахим холбоос == {{Commonscat|Challenger 2 tanks}} * [http://www.army-technology.com/projects/challenger2/ Дэлгэрэнгүй мэдээлэл] {{ref-en}} == Эшлэл == <references/> [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Британийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] sd0xzvsbz4q0mufc4k6fi729fiyqs14 0 20927 860163 642814 2026-06-25T22:40:36Z Enkhsaihan2005 64429 860163 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс зэвсэг | name = Леклерк | image = Leclerc-openphotonet PICT6015.JPG | image_size = 300 | caption = Цэргийн сургуулилтын үеэр | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | is_vehicle = yes | service = 1992–одоо | wars = [[KFOR]]<br/>[[ЮНИФИЛ]]<br/>[[Йемений иргэний дайн (2014–одоо)]]<ref name="youtube.com">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=kHwyBXnLRpI&t=2m03s |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/kHwyBXnLRpI |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|script-title=ar:تقرير ميداني من العلم .. نقطة الامداد الرئيسية للحوثيين وصالح تحت سيطرة المقاومة|website=youtube.com|date=2015-07-31|access-date=2026-06-25|language=ar}}{{cbignore}}</ref> | designer = | number = ≈862 | length = 9.87 м (буугүй 6.88 м<ref name=TGelbart />) | width = 3.60 м<ref name=TGelbart /> | height = 2.53 м<ref name=TGelbart /> | origin = Франц | is_UK = no | design_date = 1983–1989 | manufacturer = [[KNDS France]] | unit_cost = €16 сая (FY2022)<ref>{{cite web|url=https://www.c-dec.terre.defense.gouv.fr/images/documents/Le-franc-tireur-terre/20221117_NP_CDEC_EdGT_franc-tireur-terre-01.pdf|title=Le Franc-Tireur Terre #1 (2022)|page=50|access-date=2026-06-25|archive-date=2023-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230221101301/https://www.c-dec.terre.defense.gouv.fr/images/documents/Le-franc-tireur-terre/20221117_NP_CDEC_EdGT_franc-tireur-terre-01.pdf|url-status=dead}}</ref> | production_date = 1990–2008 | variants = | crew = 3<ref name=TGelbart /> (командлагч, жолооч, чиглүүлэх бууч) | weight = {{ubl|'''Цуврал 1:''' 54.5 тонн<ref name=TGelbart />|'''Цуврал 2:''' 56.3 тонн|'''Цуврал XXI''': 57.4 тонн<ref>{{cite web|url=http://farm9.staticflickr.com/8212/8390203044_6cbb6be4c9_b.jpg|website=staticflickr.com|title=Caractéristiques Principales|language=fr|access-date=2026-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304083444/http://farm9.staticflickr.com/8212/8390203044_6cbb6be4c9_b.jpg|archive-date=2016-03-04|url-status=live}}</ref>}} | armour = Хосолмол хуяг<br /> '''SXXI''' титан болон хагас урвалд ордог давхаргуудыг агуулдаг. | primary_armament = [[GIAT CN120-26/52]] 120мм [[танкны буу]]<ref name=TGelbart /> <br /> 40 сум | secondary_armament = * 12.7&nbsp;мм [[М2|M2HB]] пулемёт (1,100 сум) * 7.62&nbsp;мм пулемёт (3,000 сум) | engine = V8X SACM ([[Wärtsilä]]) 8-цилиндр [[дизель хөдөлгүүр]] | engine_power = {{cvt|1,100|kW|hp}}<ref name=TGelbart /> | transmission = Automatic SESM<ref>{{cite web|url=http://www.renk-france.fr/esm500-%e2%80%93-high-end-power-pack-for-50-tons-class-vehicles|title=ESM500 – High-end transmission for 50+ tons class vehicles|publisher=[[Renk]] France|access-date=2026-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181018042055/http://www.renk-france.fr/esm500-%E2%80%93-high-end-power-pack-for-50-tons-class-vehicles|archive-date=2018-10-18|url-status=live}}</ref> | fuel_capacity = 1300 литр (түлшний торхтой 1700) | suspension = Гидропневматик | clearance = | speed = {{ubl|{{convert|71|km/h|mph|abbr=on}} зам дээр|{{convert|55|km/h|mph|abbr=on}} бартаат зам дээр}} | pw_ratio = 27.52 морины хүч/тонн<ref name=TGelbart /> | vehicle_range = {{cvt|550|km|mi|0}}, нэмэлт түлштэй {{cvt|650|km|mi|0}}<ref name=TGelbart /> }} '''Леклерк''' ({{lang-fr|AMX Leclerc}}) нь [[Франц]] улсын гол байлдааны танк болно. Некстер компанид нийт 862 ширхгийг үйлдвэрлэсэн. Нэг бүрийн үнэ 4.2 сая ам.доллар. ==Эшлэл== {{reflist|40em}} == Цахим холбоос == {{Commons|Leclerc}} * [https://web.archive.org/web/20060104050556/http://www.defense-update.com/products/l/leclerc.htm Leclerc program update] [[Ангилал:Францын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын зэвсэгт хүчин]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] tmrcqfcajky3t9ltfv2ph2c14k11uwi 0 20928 860159 642696 2026-06-25T22:11:09Z Enkhsaihan2005 64429 860159 wikitext text/x-wiki [[File:Challenger II.jpg|thumb|right|[[Челленжер 2]]]] [[Image:Abrams-transparent.png|thumb|[[М1 Абрамс]]]] 1960-аад оны үед Английн Чобам дахь [[Их Британи]]йн танк зэвсэг судалгааны албаныхан давхраат хуягийн санааг боловсруулж, '''Чобам хуяг''' ({{lang-en|Chobham armour}}) гэж нэрлэжээ. Чобам хуягийн мэдээлэл нууцлагдсан ч гэсэн гол зарчим нь керамик хавтангуудыг төмөр торлосон хавтанд бэхлээд, ард нь бэхжүүлсэн хавтан ба хэдэн давхар зөөлөн сунадаг давхаргаар бэхэлсэн гэж тойм тайлбарладаг. Үүнд маш бат хатуу тусгай керамик хавтан ашигладаг учир бараг бүх төрлийн хүнд сум ба бусад төрлийн кинетик энергийн цөмлөгчүүдийг тэсэж чаддаг байна. Энэ зарчмыг хэдийгээр англичууд бүтээсэн боловч санхүүгийн шалтгааны улмаас америкчүүд анх танкдаа нэвтрүүлжээ. Одоогоор зөвхөн [[М1 Абрамс]], Челленжер 1, [[Челленжер 2]] танкууд ийм хуягтай гэж мэдэгдээд байна. ==Бүтэц== Сүүлийн үеийн шинэ чобам хуяг анхны зарчмаасаа 5 дахин тэсвэртэй түвшинд хүрсэн бөгөөд энгийн ижил жинтэй метал хавтантай харьцуулахад 5 дахин өндөр бүтээмжтэйгээр хамгаалалтыг сайжруулжээ. Гэхдээ үндсэн бүтэц нь хэд хэдэн керамик давхарга, торлосон төмөр бүтэц, бусад нарийн хольцтой металуудаас бүтсэн гэж үздэг. ==Нисэх хүчний хэрэглээ== 1965 оноос УХ-1 нисдэг тэргэнд анхны керамик хавтангуудыг нисгэгчийн суудлыг тойруулан суулгаж өгч, нисгэгчийг жижиг бууны сумнаас хамгаалагдах шийдлийг хийжээ. Уг керамик нь борын карбид бөгөөд асар үнэтэй боловч хөнгөн жинтэй учраас онгоцонд ашиглажээ. В-22 Оспрейд мөн хавтанг ашиглажээ. [[Ангилал:Хуяг]] otofduc4szvipxky4mmtxtw6qdx62yo 0 21637 860112 681683 2026-06-25T12:17:33Z Enkhsaihan2005 64429 860112 wikitext text/x-wiki {{Short description|Soviet medium tank, Second World War}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Т-34 | image = File:Tank T-34.JPG | image_size = 300 | caption = Т-34-85 дунд танк | alt = | origin = [[Зөвлөлт Холбоот Улс]] | type = [[Дунд танк]] | is_UK = yes <!-- sets spelling of armour in infobox to match article spelling --> <!-- Type selection -->| is_vehicle = yes <!-- Service history -->| service = 1940–одоо | used_by = [[Т-34#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]] | wars = {{bulleted list | [[Дэлхийн 2-р дайн]] | [[Солонгосын дайн]] | [[1953 оны Зүүн Германы бослого]] | [[1956 оны Унгарын хувьсгал]] | [[Вьетнамын дайн]] | [[Суэцийн хямрал]] | [[Гахайн булангийн довтолгоо]] | [[Хойд Йемений иргэний дайн]] | [[Зургаан өдрийн дайн]] | [[Йом Киппурийн дайн]] | [[1974 оны Киприйн төрийн эргэлт]] | [[Туркийн Кипр рүү хийсэн довтолгоо]] | [[Этиопын иргэний дайн]] | [[Анголын иргэний дайн]] | [[Ливаны иргэний дайн]] | [[Огадены дайн]] | [[Камбож–Вьетнамын дайн]] | [[Хятад-Вьетнамын дайн]] | [[Йемений хоёрдугаар дайн]] | [[Зөвлөлт–Афганистаны дайн]] | [[Иран-Иракийн дайн]] | [[Югославын дайн]] | [[Йемений иргэний дайн (2014–одоо)]] }} <!-- Production history -->| designer = [[Харьков Морозовын нэрэмжит Машин үйлдвэрлэлийн дизайны товчоо|ХМДТ]] | design_date = 1937–1940 | unit_cost = 3,094–9,000 хүн цаг<ref>Yermolov A Tankovaya promysshlenost St Petersberg (2012) х. 188</ref> <br /> 130,000–429,000&nbsp;[[Зөвлөлтийн рубль|рубль]]<ref>{{harvnb|Zaloga| 2015|p= [https://books.google.com/books?id=22gSCAAAQBAJ&pg=PA38 38]}}</ref> | manufacturer = | production_date = 1940–1946 (ЗХУ), <br />1951–1955 (Польш), <br />1951–1958 (Чехословак) | number = 84,070<ref name="Zaloga-1996-18">{{harvnb|Zaloga|Kinnear|1996|p=18}}</ref><br />35,120 Т-34<ref name="Zaloga-1996-18" /><br />48,950 Т-34-85<ref name="Zaloga-1996-18" /> | variants = [[Т-34 танкны хувилбарууд]] <!-- General specifications -->| spec_label = 1941 оны Т-34 загвар<ref>{{harvnb|Zaloga|Grandsen|1984|p=184}}</ref> | weight = {{plainlist| * 26.5 тонн * 32.4 тонн (Т-34-85) }} | length = {{cvt|6.68|m|ftin}} | width = {{cvt|3.00|m|ftin}} | height = {{cvt|2.46|m|ftin}} | crew = 4 (Т-34) <!-- Vehicle/missile specifications -->| armour = Их биеийн урд хэсэг 45&nbsp;мм /60° (дээд хэсэг)<ref name="WWIIVehicles_T34_1941">{{cite web |title=Specifications for T-34 model 41 |url=http://www.wwiivehicles.com/soviet-union/vehicle/medium-tank/t-34-76-1941-medium-tank.asp |website=WWIIVehicles.com |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150926143302/http://www.wwiivehicles.com/soviet-union/vehicle/medium-tank/t-34-76-1941-medium-tank.asp |archive-date=2015-09-26 |url-status=dead |language=en}}</ref> <br />45&nbsp;мм (1.8")/60° (доод хэсэг), <br />Их биеийн талууд 40&nbsp;мм<ref name="ReferenceC">{{harvnb|Zaloga| 1994|p=5}}</ref>/41°(дээд хэсэг), <br />Их биеийн ар тал 40&nbsp;мм, <br />Их биеийн дээд хэсэг 20&nbsp;мм, <br />Их биеийн ёроол 15&nbsp;мм; <br />Цамхагийн урд хэсэг 45&nbsp;мм (дугуй), <br />Цамхагийн тал 45&nbsp;мм/30°, <br />Цамхагийн арын хэсэг 45&nbsp;мм, <br />Цамхагийн орой 20&nbsp;мм {{verify source|date= November 2015}} | primary_armament = 76.2&nbsp;мм (3.00&nbsp;инч) [[Ф-34]] | secondary_armament = 2 × 7.62 ии (0.3&nbsp;инч) [[ДП]] | engine = [[В-2|Загвар В-2-34]] 38.8&nbsp;литр [[V12 хөдөлгүүр|V12]] [[Дизель хөдөлгүүр]] | engine_power = 500&nbsp;морины хүч (370&nbsp;кВт) | pw_ratio = 18.9 морины хүч (14 кВт) / тонн (Т-34) | suspension = [[Кристи пүрш|Кристи]] | clearance = {{cvt|0.4|m|in}} | vehicle_range = Зам: <br />{{convert|330|km|mi|abbr=on}}<br />Замгүй: <br /> {{convert|200|km|mi|abbr=on}}{{Efn|Нэмэлт түлшний савтай Т-34 Загвар 43-ын хувьд {{convert|450|km|mi|abbr=on}} болон {{convert|260|km|mi|abbr=on}}}}<ref>{{harvnb| Zaloga | Grandsen |1984|p= 184}}</ref> | speed = 53&nbsp;км/ц (33&nbsp;миль/ц) }} '''Т-34''' нь [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]ад 1940 оноос 1958 оныг хүртэл үйлдвэрлэгдэж байсан [[дунд оврын танк]] юм. 1942-1947 онуудад ЗХУ-ын Ажилчин тариаланчдын Улаан Армийн болон Зэвсэгт хүчний үндсэн танк байсан. 1944 оны эхний хагаст шинэчилсэн Т-34-85 танк үйдвэрлэж эхэлсэн байна. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед хамгийн олноор үйлдвэрлэж байсан танк юм. Монгол улсад 2 удаа буюу 1944 оны сүүлээр 76-мм их буу бүхий 33 ширхэг орж ирснээс 1950-аад онд ашиглалтаас хасагдаж байснаа 1960 аад онд 85 мм-ийн их буутай нь дахин Ардын Армийн зэвсэглэлд орж сургалтанд ашиглагдаж байжээ. ==Зохион бүтээсэн түүх== [[Файл:Tank_T34-85.jpg|thumb|240px|left|T34-85]] Хүнд танк КВ, дунд танк Т-34 ба хөнгөн танк Т-40 Улаан армийн зэвсэглэлд 1939 онд орж ирсэн ба агуу эх орны дайны хягт техникийн үндэс нь болсон юм. Дэлхийн II дайны хамгийн олон тооны дунд танкийг Т-34 гэх ба түүнийг ЗХУ-ын хөдөлмөрийн баатар Михаил Ильич Кошкины удирдсан Харьковын №183 дугаар үйлдвэрийн зохион бүтээх товчооны (Александр Александрович Морозов, Николай Алексеевич Кучеренко, Яков Ионович Барана, Василий Григорьевич Матюхин, Алексей Александрович Молоштанов, Марк Абрамович Набутовский ба бусад) хамт олон зохион бүтээжээ. Хамгийн нэр цуутай ч бас хамгийн "үл танигдсан" танк юм. Фашист Германыг ялсан ялалтын нэг бэлгэдэл нь Т-34. Дайны эхэн үеэр Германы танк эсэргүүцэгч хэрэгслүүд түүнийг устгаж чадахгүй шахуу байлаа. Зузаан хуяг, хуягийн ер бусын налуугаар уг танк давуу талаа авсан байв. 1941 онд Германы танкуудаас Т-34 хамаагүй давуу байсанд маргах зүйлгүй. Гэхдээ хэд хэдэн "но" байлаа. Дурангийн чанар сайн биш. Танкийн дарга нь сумлагчийг хамтран хийж байсан ба орчны хяналт нь хязгаарлагдмал байлаа. Германы танкуудад дарга нь сумлагчийг хийж байгаагүйгээс өөрөө байлдааны талбарыг бүрэн хянах боломжоор илүү байв. Германы танкууд дайны турш Т-34 танкийг хурдаараа гүйцээгүй билээ. Я.Е.Вихман, И.Я.Трашутин хоёрын бүтээсэн В-2 дизель хөдөлгүүр нь уг танкийн хурдыг хийж өгсөн ба тэр түлш голдоггүй, хэмнэлттэй байжээ. Энэ танк 1943 онд Улаан армийн хамгийн олон тооны машин болсон юм. Дайны үеэр энэ танкийг долоон үйлдвэрт хийсэн ба нийтдээ 33805 ширхэг Т-34, 21046 ширхэг Т-34-85 ба тэдний шасси дээр бүтээгдсэн өөрөө явах их буу 5780 ширхэгийг тус тус үйлдвэрлэжээ. ==Танкийн бүтэц== ==Сайжруулалт== Германы армид хүчтэй танкууд ба танк эсэргүүцэх шинэ зэвсэг гарч ирсэн билээ. Тэдний эсрэг ганц зам байсан нь Т-34-ыг шинэчлэн 85 мм-ын буутай урт хуягийг нь зузаалах хэрэгтэй болсон юм. Ингээд шинээр үйлдвэрлэгдсэн Т-34-85 танк олноор фрондод гарч ирэн энэ машины алдар нэрийг өсгөж өгчээ. {{зай авах}} == Цахим холбоос == {{Commons|T-34}} * [http://www.allworldwars.com/T-34%20Tank%20Service%20Manual.html ''T-34 service manual''] [[Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] [[Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Холбооны Зэвсэгт Хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Волгоградын тракторын үйлдвэр]] [[Ангилал:Малышевын үйлдвэр]] [[Ангилал:Челябинскийн тракторын үйлдвэр]] g8dpdwa4yech11c4jbe5bkizgb983vj 860113 860112 2026-06-25T12:18:08Z Enkhsaihan2005 64429 860113 wikitext text/x-wiki {{Short description|Soviet medium tank, Second World War}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Т-34 | image = File:Tank T-34.JPG | image_size = 300 | caption = Т-34-85 дунд танк | alt = | origin = [[Зөвлөлт Холбоот Улс]] | type = [[Дунд танк]] | is_UK = yes <!-- sets spelling of armour in infobox to match article spelling --> <!-- Type selection -->| is_vehicle = yes <!-- Service history -->| service = 1940–одоо | used_by = [[Т-34#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]] | wars = {{bulleted list | [[Дэлхийн 2-р дайн]] | [[Солонгосын дайн]] | [[1953 оны Зүүн Германы бослого]] | [[1956 оны Унгарын хувьсгал]] | [[Вьетнамын дайн]] | [[Суэцийн хямрал]] | [[Гахайн булангийн довтолгоо]] | [[Хойд Йемений иргэний дайн]] | [[Зургаан өдрийн дайн]] | [[Йом Киппурийн дайн]] | [[1974 оны Киприйн төрийн эргэлт]] | [[Туркийн Кипр рүү хийсэн довтолгоо]] | [[Этиопын иргэний дайн]] | [[Анголын иргэний дайн]] | [[Ливаны иргэний дайн]] | [[Огадены дайн]] | [[Камбож–Вьетнамын дайн]] | [[Хятад-Вьетнамын дайн]] | [[Йемений хоёрдугаар дайн]] | [[Зөвлөлт–Афганистаны дайн]] | [[Иран-Иракийн дайн]] | [[Югославын дайн]] | [[Йемений иргэний дайн (2014–одоо)]] }} <!-- Production history -->| designer = [[Харьков Морозовын нэрэмжит Машин үйлдвэрлэлийн дизайны товчоо|ХМДТ]] | design_date = 1937–1940 | unit_cost = 3,094–9,000 хүн цаг<ref>Yermolov A Tankovaya promysshlenost St Petersberg (2012) х. 188</ref> <br /> 130,000–429,000&nbsp;[[Зөвлөлтийн рубль|рубль]]<ref>{{harvnb|Zaloga| 2015|p= [https://books.google.com/books?id=22gSCAAAQBAJ&pg=PA38 38]}}</ref> | manufacturer = | production_date = 1940–1946 (ЗХУ), <br />1951–1955 (Польш), <br />1951–1958 (Чехословак) | number = 84,070<ref name="Zaloga-1996-18">{{harvnb|Zaloga|Kinnear|1996|p=18}}</ref><br />35,120 Т-34<ref name="Zaloga-1996-18" /><br />48,950 Т-34-85<ref name="Zaloga-1996-18" /> | variants = [[Т-34 танкны хувилбарууд]] <!-- General specifications -->| spec_label = 1941 оны Т-34 загвар<ref>{{harvnb|Zaloga|Grandsen|1984|p=184}}</ref> | weight = {{plainlist| * 26.5 тонн * 32.4 тонн (Т-34-85) }} | length = {{cvt|6.68|m|ftin}} | width = {{cvt|3.00|m|ftin}} | height = {{cvt|2.46|m|ftin}} | crew = 4 (Т-34) <!-- Vehicle/missile specifications -->| armour = Их биеийн урд хэсэг 45&nbsp;мм /60° (дээд хэсэг)<ref name="WWIIVehicles_T34_1941">{{cite web |title=Specifications for T-34 model 41 |url=http://www.wwiivehicles.com/soviet-union/vehicle/medium-tank/t-34-76-1941-medium-tank.asp |website=WWIIVehicles.com |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150926143302/http://www.wwiivehicles.com/soviet-union/vehicle/medium-tank/t-34-76-1941-medium-tank.asp |archive-date=2015-09-26 |url-status=dead |language=en}}</ref> <br />45&nbsp;мм (1.8")/60° (доод хэсэг), <br />Их биеийн талууд 40&nbsp;мм<ref name="ReferenceC">{{harvnb|Zaloga| 1994|p=5}}</ref>/41°(дээд хэсэг), <br />Их биеийн ар тал 40&nbsp;мм, <br />Их биеийн дээд хэсэг 20&nbsp;мм, <br />Их биеийн ёроол 15&nbsp;мм; <br />Цамхагийн урд хэсэг 45&nbsp;мм (дугуй), <br />Цамхагийн тал 45&nbsp;мм/30°, <br />Цамхагийн арын хэсэг 45&nbsp;мм, <br />Цамхагийн орой 20&nbsp;мм {{verify source|date= November 2015}} | primary_armament = 76.2&nbsp;мм (3.00&nbsp;инч) [[Ф-34]] | secondary_armament = 2 × 7.62 ии (0.3&nbsp;инч) [[ДП]] | engine = [[В-2|Загвар В-2-34]] 38.8&nbsp;литр [[V12 хөдөлгүүр|V12]] [[Дизель хөдөлгүүр]] | engine_power = 500&nbsp;морины хүч (370&nbsp;кВт) | pw_ratio = 18.9 морины хүч (14 кВт) / тонн (Т-34) | suspension = [[Кристи пүрш|Кристи]] | clearance = {{cvt|0.4|m|in}} | vehicle_range = Зам: <br />{{convert|330|km|mi|abbr=on}}<br />Замгүй: <br /> {{convert|200|km|mi|abbr=on}}{{Efn|Нэмэлт түлшний савтай Т-34 Загвар 43-ын хувьд {{convert|450|km|mi|abbr=on}} болон {{convert|260|km|mi|abbr=on}}}}<ref>{{harvnb| Zaloga | Grandsen |1984|p= 184}}</ref> | speed = 53&nbsp;км/ц (33&nbsp;миль/ц) }} '''Т-34''' нь [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]ад 1940 оноос 1958 оныг хүртэл үйлдвэрлэгдэж байсан [[дунд оврын танк]] юм. 1942-1947 онуудад ЗХУ-ын Ажилчин тариаланчдын Улаан Армийн болон Зэвсэгт хүчний үндсэн танк байсан. 1944 оны эхний хагаст шинэчилсэн Т-34-85 танк үйдвэрлэж эхэлсэн байна. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед хамгийн олноор үйлдвэрлэж байсан танк юм. Монгол улсад 2 удаа буюу 1944 оны сүүлээр 76-мм их буу бүхий 33 ширхэг орж ирснээс 1950-аад онд ашиглалтаас хасагдаж байснаа 1960 аад онд 85 мм-ийн их буутай нь дахин Ардын Армийн зэвсэглэлд орж сургалтанд ашиглагдаж байжээ. ==Зохион бүтээсэн түүх== [[Файл:Tank_T34-85.jpg|thumb|240px|left|T34-85]] Хүнд танк КВ, дунд танк Т-34 ба хөнгөн танк Т-40 Улаан армийн зэвсэглэлд 1939 онд орж ирсэн ба агуу эх орны дайны хягт техникийн үндэс нь болсон юм. Дэлхийн II дайны хамгийн олон тооны дунд танкийг Т-34 гэх ба түүнийг ЗХУ-ын хөдөлмөрийн баатар Михаил Ильич Кошкины удирдсан Харьковын №183 дугаар үйлдвэрийн зохион бүтээх товчооны (Александр Александрович Морозов, Николай Алексеевич Кучеренко, Яков Ионович Барана, Василий Григорьевич Матюхин, Алексей Александрович Молоштанов, Марк Абрамович Набутовский ба бусад) хамт олон зохион бүтээжээ. Хамгийн нэр цуутай ч бас хамгийн "үл танигдсан" танк юм. Фашист Германыг ялсан ялалтын нэг бэлгэдэл нь Т-34. Дайны эхэн үеэр Германы танк эсэргүүцэгч хэрэгслүүд түүнийг устгаж чадахгүй шахуу байлаа. Зузаан хуяг, хуягийн ер бусын налуугаар уг танк давуу талаа авсан байв. 1941 онд Германы танкуудаас Т-34 хамаагүй давуу байсанд маргах зүйлгүй. Гэхдээ хэд хэдэн "но" байлаа. Дурангийн чанар сайн биш. Танкийн дарга нь сумлагчийг хамтран хийж байсан ба орчны хяналт нь хязгаарлагдмал байлаа. Германы танкуудад дарга нь сумлагчийг хийж байгаагүйгээс өөрөө байлдааны талбарыг бүрэн хянах боломжоор илүү байв. Германы танкууд дайны турш Т-34 танкийг хурдаараа гүйцээгүй билээ. Я.Е.Вихман, И.Я.Трашутин хоёрын бүтээсэн В-2 дизель хөдөлгүүр нь уг танкийн хурдыг хийж өгсөн ба тэр түлш голдоггүй, хэмнэлттэй байжээ. Энэ танк 1943 онд Улаан армийн хамгийн олон тооны машин болсон юм. Дайны үеэр энэ танкийг долоон үйлдвэрт хийсэн ба нийтдээ 33805 ширхэг Т-34, 21046 ширхэг Т-34-85 ба тэдний шасси дээр бүтээгдсэн өөрөө явах их буу 5780 ширхэгийг тус тус үйлдвэрлэжээ. ==Танкийн бүтэц== ==Сайжруулалт== Германы армид хүчтэй танкууд ба танк эсэргүүцэх шинэ зэвсэг гарч ирсэн билээ. Тэдний эсрэг ганц зам байсан нь Т-34-ыг шинэчлэн 85 мм-ын буутай урт хуягийг нь зузаалах хэрэгтэй болсон юм. Ингээд шинээр үйлдвэрлэгдсэн Т-34-85 танк олноор фрондод гарч ирэн энэ машины алдар нэрийг өсгөж өгчээ. ==Тэмдэглэл== {{reflist|group="notes"}} {{notelist}} ;Эшлэл {{reflist|30em}} == Цахим холбоос == {{Commons|T-34}} * [http://www.allworldwars.com/T-34%20Tank%20Service%20Manual.html ''T-34 service manual''] [[Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] [[Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Холбооны Зэвсэгт Хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Волгоградын тракторын үйлдвэр]] [[Ангилал:Малышевын үйлдвэр]] [[Ангилал:Челябинскийн тракторын үйлдвэр]] 4hkdueeohho17b25rhvtd0dwfwgjd70 0 22978 860178 832145 2026-06-26T05:39:08Z MongolPatriotGuy 105451 /* Дүрүүд */ 860178 wikitext text/x-wiki '''Family Guy''' нь [[Америкийн Нэгдсэн Улс|Америкийн]] насанд хүрэгчдийн цуврал хүүхэлдэйн сериал юм. Эхний анги нь [[1999]] оны [[1 сарын 31]]-нд дэлгэцнээ гарсан. 20th Century Fox-гийн бүтээл. Энэ киноны үйл явдал нь Quahog, Rhode Island гэсэн зохиомол хотод өрнөдөг ба ихэвчлэн Америкийн соёлыг lampoon Cutaway gags хэлбэрээр хошиноор дүрсэлдэг байна. ==Дүрүүд == [[Peter Griffin|Питер Ловенбрав Гриффин]] Луис Пефтершвифт [[Family Guy|Луис Пефтершвифт Гриффин]] ==Холбоос== *[https://web.archive.org/web/20150919210744/http://www2.fox.com/familyguy/ Албан ёсны сайт] {{DEFAULTSORT:Family Guy}} [[Ангилал:Family Guy| ]] [[Ангилал:АНУ-ын телевизийн цуврал]] [[Ангилал:1990-д оны цуврал нэвтрүүлэг]] [[Ангилал:2000-д оны цуврал нэвтрүүлэг]] [[Ангилал:2010-д оны цуврал нэвтрүүлэг]] [[Ангилал:Инээдмийн телевизийн цуврал кино]] [[Ангилал:Fox Broadcasting Company]] nemqxjx8j7ayv7hl1948trrti15jcc6 860179 860178 2026-06-26T05:39:54Z MongolPatriotGuy 105451 /* Дүрүүд */ 860179 wikitext text/x-wiki '''Family Guy''' нь [[Америкийн Нэгдсэн Улс|Америкийн]] насанд хүрэгчдийн цуврал хүүхэлдэйн сериал юм. Эхний анги нь [[1999]] оны [[1 сарын 31]]-нд дэлгэцнээ гарсан. 20th Century Fox-гийн бүтээл. Энэ киноны үйл явдал нь Quahog, Rhode Island гэсэн зохиомол хотод өрнөдөг ба ихэвчлэн Америкийн соёлыг lampoon Cutaway gags хэлбэрээр хошиноор дүрсэлдэг байна. ==Дүрүүд == [[Peter Griffin|Питер Ловенбрав Гриффин]] [[Family Guy|Луис Пефтершвифт Гриффин]] Мегатрон Гриффин Крис Бүдүүн Гриффин Стийвий Гриффин ==Холбоос== *[https://web.archive.org/web/20150919210744/http://www2.fox.com/familyguy/ Албан ёсны сайт] {{DEFAULTSORT:Family Guy}} [[Ангилал:Family Guy| ]] [[Ангилал:АНУ-ын телевизийн цуврал]] [[Ангилал:1990-д оны цуврал нэвтрүүлэг]] [[Ангилал:2000-д оны цуврал нэвтрүүлэг]] [[Ангилал:2010-д оны цуврал нэвтрүүлэг]] [[Ангилал:Инээдмийн телевизийн цуврал кино]] [[Ангилал:Fox Broadcasting Company]] 6811c2h4upey7mqt5pvlu25ogvqum6z 0 26837 860172 853977 2026-06-26T03:54:24Z CommonsDelinker 211 Donezk_Donbass_Arena_09.JPG файлыг коммонсд [[c:User:Krd|Krd]] хэрэглэгч устгасан тул арилгагдлаа. Шалтгаан: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Donezk Donbass Arena 09.JPG|]]. 860172 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Олон Улсын хөлбөмбөгийн тэмцээн | tourney_name = 2012 оны хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн | other_titles = {{nowrap|Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012}}<br />''{{pl icon}}''<br />Чемпіонат Європи з футболу 2012<br />''{{uk icon}}'' | image = | size = | caption = | country = Польш | country2 = Украин | dates = 6 сарын 8 – 7 сарын 1 | num_teams = 16 | venues = 8 | cities = 8 | cities = 8 | champion = ESP | count = 3 | second = ITA | matches = 31 | goals = 76 | top_scorer = {{flagicon|CRO}} [[Марио Манжукич]]<br />{{flagicon|GER}} [[Марио Гомес]]<br />{{flagicon|ITA}} [[Марио Балотелли]]<br />{{flagicon|POR}} [[Кристиано Рональдо]]<br />{{flagicon|RUS}} [[Алан Загоев]]<br />{{flagicon|ESP}} [[Фернандо Торрес]]<br />(тус бүр 3 гоол) | player = {{flagicon|ESP}} [[Андрес Иньеста]] | attendance = {{#expr: 56070 + 40803 + 35923 + 32990 + 38869 + 39550 + 47400 + 64290 + 41105 + 55920 + 31840 + 37750 + 37096 + 39150 + 48000 + 64640 + 41480 + 55614 + 37445 + 32990 + 39076 + 38794 + 48700 + 63010 + 55590 + 38751 + 47000 + 64340 + 48000 + 55540 + 63170}} | prevseason = [[2008 оны хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн|2008]] | nextseason = [[2016 оны хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн|2016]] }} ==Зохион байгуулагчийн сонгон шалгаруулалт== {{main|ЕХБХ Eвро 2012 зохион байгуулагчийн сонгон шалгаруулалт}} ==Сонгон шалгаруулалт== {{Main|ЕХБХ Eвро 2012 сонгон шалгаруулах тоглолтууд}} ===Шалгарсан багууд=== ===Хэсэгт хуваарилах сугалаа=== {| |- valign=top | {| class="wikitable" |- ! colspan=3| Багц 1^[[#1|1]] |- ! width=180| Багууд !! {{Tooltip|Итгэлцүүр|Country Coefficient}} !! {{Tooltip|Чансаа|Ranking on UEFA Country Coefficient}} |- | {{fb|ESP}}^[[#2|2]] || align=right| 43,116 || align=center| 1 |- | {{fb|NED}} || align=right| 40,860 || align=center| 2 |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3| Багц 2 |- ! width=180| Багууд !! {{Tooltip|Итгэлцүүр|Country Coefficient}} !! {{Tooltip|Чансаа|Ranking on UEFA Country Coefficient}} |- | {{fb|GER}} || align=right| 40,446 || align=center| 3 |- | {{fb|ITA}} || align=right| 34,357 || align=center| 4 |- | {{fb|ENG}} || align=right| 33,563 || align=center| 5 |- | {{fb|RUS}} || align=right| 33,212 || align=center| 6 |} |-valign=top | {| class="wikitable" |- ! colspan=3| Багц 3 |- ! width=180| Багууд !! {{Tooltip|Итгэлцүүр|Country Coefficient}} !! {{Tooltip|Чансаа|Ranking on UEFA Country Coefficient}} |- | {{fb|CRO}} || align=right| 33,003 || align=center| 7 |- | {{fb|GRE}} || align=right| 32,455 || align=center| 8 |- | {{fb|POR}} || align=right| 31,717 || align=center| 9 |- | {{fb|SWE}} || align=right| 31,675 || align=center| 10 |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3| Багц 4 |- ! width=180| Багууд !! {{Tooltip|Итгэлцүүр|Country Coefficient}} !! {{Tooltip|Чансаа|Ranking on UEFA Country Coefficient}} |- | {{fb|DEN}} || align=right| 31,205 || align=center| 11 |- | {{fb|FRA}} || align=right| 30,508 || align=center| 12 |- | {{fb|CZE}} || align=right| 29,602 || align=center| 13 |- | {{fb|IRL}} || align=right| 28,576 || align=center| 14 |} |} ==Тэмцээнийг зохион байгуулах газрууд== ===Цэнгэлдэхүүд=== Евро 2012-ын туршид нийт 31 тоглолт болсон бөгөөд үүнээс 16 нь Украин, 15 нь Польш улсад зохион байгуулагдсан. {{clear}} <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; background:#FDEFGH;" |- ! colspan=4|Польш |- | [[Варшав]] | [[Гданск]] | [[Вроцлав]] | [[Познан]] |- | '''[[Үндэсний цэнгэлдэх, Варшав|Үндэсний цэнгэлдэх]]'''<br />Шинээр байгуулсан<br />Суудлын тоо: '''56,070'''<ref>{{cite web |title=National Stadium Warsaw |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/poland/city=3149/stadium/index.html |publisher=UEFA |accessdate=16 June 2012 }}</ref> | '''[[ПЖЕ Арена Гданск|ПЖЕ Арена]]'''<br />Шинээр байгуулсан<br />Суудлын тоо: '''39,150'''<ref>{{cite web |title=Arena Gdansk |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/poland/city=1677/stadium/index.html |publisher=UEFA |accessdate=16 June 2012 }}</ref> | '''[[Вроцлав хотын цэнгэлдэх|Хотын цэнгэлдэх]]'''<br />Шинээр байгуулсан<br />Суудлын тоо: '''40,000'''<ref>{{cite web |title=Municipal Stadium Wroclaw |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/poland/city=3187/stadium/index.html |publisher=UEFA |accessdate=16 June 2012 }}</ref> | '''[[Познан хотын цэнгэлдэх|Хотын цэнгэлдэх]]'''<br />Дахин засварласан<br />Суудлын тоо: '''39,550'''<ref>{{cite web |title=Municipal Stadium Poznan |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/poland/city=2556/stadium/index.html |publisher=UEFA |accessdate=16 June 2012 }}</ref> |- | [[ЕХБХ Eвро 2012 А хэсэг|А хэсгийн]] 3 тоглолт<br />(нээлтийн тоглолтыг оролцуулан),<br />1 шөвгийн наймын ба<br /> 1 хагас шигшээ | [[ЕХБХ Eвро 2012 C хэсэг|C хэсгийн]] 3 тоглолт ба<br />1 шөвгийн найм | [[ЕХБХ Eвро 2012 А хэсэг|А хэсгийн]] 3 тоглолт | [[ЕХБХ Eвро 2012 GC хэсэг|C хэсгийн]] 3 тоглолт |- | [[File:Stadion Narodowy w Warszawie 20120422.jpg|190px]] | [[File:PGE Arena.jpeg|198px]] | [[File:Stadion we Wrocławiu 2013.jpg|170px]] | [[File:Stadion Miejski Poznan, 2011-08-23.jpg|185px]] |- !colspan="4"|<center> {| class="wikitable" style="text-align:center;" width="745" |- !colspan="4" align="center"| <center><div style="position: relative;width:500px;"> [[File:UEFA Euro 2012 pol.svg|500px|center]] {{Image label|x=0.04 |y=0.02 |scale=700|text={{flagicon|DEN|size=21px}}}} {{Image label|x=0.088 |y=0.026 |scale=700|text={{flagicon|IRL|size=21px}}}} {{Image label|x=0.116 |y=0 |scale=700|text={{flagicon|ESP|size=21px}}}} {{Image label|x=0.144 |y=0.026|scale=700|text={{flagicon|GER|size=21px}}}} {{Image label|x=0.037 |y=0.102 |scale=700|text={{flagicon|POR|size=21px}}}} {{Image label|x=0.056 |y=0.187 |scale=700|text={{flagicon|CZE|size=21px}}}} {{Image label|x=0.125 |y=0.20|scale=700|text={{flagicon|ENG|size=21px}}}} {{Image label|x=0.125 |y=0.22|scale=700|text={{flagicon|NED|size=21px}}}} {{Image label|x=0.125 |y=0.244|scale=700|text={{flagicon|ITA|size=21px}}}} {{Image label|x=0.196 |y=0.125|scale=700|text={{flagicon|CRO|size=21px}}}} {{Image label|x=0.196 |y=0.144|scale=700|text={{flagicon|POL|size=21px}}}} {{Image label|x=0.135 |y=0.123|scale=700|text={{flagicon|GRE|size=21px}}}} {{Image label|x=0.135 |y=0.145|scale=700|text={{flagicon|RUS|size=21px}}}} {{Image label|x=0.435 |y=0.223|scale=700|text={{flagicon|UKR|size=21px}}}} {{Image label|x=0.435 |y=0.248|scale=700|text={{flagicon|SWE|size=21px}}}} {{Image label|x=0.665 |y=0.28|scale=700|text={{flagicon|FRA|size=21px}}}} {{Image label|x=-0.15 |y=0.44|scale=700|text={{flagicon|FRA|size=21px}}}} {{Image label|x=-0.11 |y=0.438|scale=700|text=: Багуудын байрласан хот}} {{Image label|x=-0.145 |y=0.408 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|16px]]}} {{Image label|x=-0.11 |y=0.405 |scale=700|text=: Тэмцээн болох хот}} {{Image label|x=0.063 |y=0.162 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|link=Вроцлав хотын цэнгэлдэх|16px]]}} {{Image label|x=0.036 |y=0.138 |scale=700|text='''[[Вроцлав|<span style="color:black">Вроцлав</span>]]'''}} {{Image label|x=0.44 |y=0.197 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|link=Olimpiyskiy National Sports Complex|16px]]}} {{Image label|x=0.395 |y=0.194 |scale=700|text='''[[Киев|<span style="color:black">Киев</span>]]'''}} {{Image label|x=0.258 |y=0.23 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|link=Arena Lviv|16px]]}} {{Image label|x=0.282 |y=0.227 |scale=700|text='''[[Лвив|<span style="color:black">Лвив</span>]]'''}} {{Image label|x=0.64 |y=0.279 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|link=Donbass Arena|16px]]}} {{Image label|x=0.555 |y=0.289 |scale=700|text='''[[Донецк|<span style="color:black">Донецк</span>]]'''}} {{Image label|x=0.17 |y=0.117 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|link=National Stadium, Warsaw|16px]]}} {{Image label|x=0.145 |y=0.095 |scale=700|text='''[[Варшав|<span style="color:black">Варшав</span>]]'''}} {{Image label|x=0.122 |y=0.025 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|link=PGE Arena Gdańsk|16px]]}} {{Image label|x=0.098 |y=0.043 |scale=700|text='''[[Гданск|<span style="color:black">Гданск</span>]]'''}} {{Image label|x=0.595 |y=0.205 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|link=Metalist Oblast Sports Complex|16px]]}} {{Image label|x=0.515 |y=0.202 |scale=700|text='''[[Харьков|<span style="color:black">Харьков</span>]]'''}} {{Image label|x=0.073 |y=0.105 |scale=700|text=[[File:Soccer_ball.svg|link=Stadion Miejski (Poznań)|16px]]}} {{Image label|x=0.043 |y=0.08 |scale=700|text='''[[Познан|<span style="color:black">Познан</span>]]'''}} <!-- Please notice that venues are marked by a dot. Names of cities do not tell anything else than the name--> {{Image label|x=0.005 |y=0.039 |scale=700|text='''[[Колобрцег|<span style="color:black;font-size:10px;background-color:#FFFFFF;">Колобрцег</span>]]'''}} {{Image label|x=0.160 |y=0.217 |scale=700|text='''[[Краков|<span style="color:black;font-size:10px;">Краков</span>]]'''}} </div></center> |}</center> |- ! colspan=4|Украин |- | [[Киев]] | [[Донецк]] | [[Харьков]] | [[Лвив]] |- | '''[[Олимпын Спортын Үндэсний Цогцолбор|Олимпын цэнгэлдэх]]'''<br />Дахин засварласан<br />Суудлын тоо: '''64,640'''<ref>{{cite web |title=Olympic Stadium, Kyiv |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/ukraine/city=1947/stadium/index.html |publisher=UEFA |accessdate=16 June 2012 }}</ref> | '''[[Донбасс Арена]]'''<br/>Шинээр байгуулсан<br />Суудлын тоо: '''49,400'''<ref>{{cite web |title=Donbass Arena |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/ukraine/city=1525/stadium/index.html |publisher=UEFA |accessdate=16 June 2012 }}</ref> | '''[[Metalist Oblast Sports Complex|Metalist Stadium]]'''<br/>Дахин засварласан<br />Суудлын тоо: '''37,750'''<ref>{{cite web |title=Metalist Stadium |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/ukraine/city=1943/stadium/index.html |publisher=UEFA |accessdate=16 June 2012 }}</ref> | '''[[Арена Лвив]]'''<br/>Шинээр байгуулсан<br />Суудлын тоо: '''32,990'''<ref>{{cite web |title=Arena Lviv |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/hostcountries/ukraine/city=2152/stadium/index.html |publisher=UEFA |accessdate=16 June 2012 }}</ref> |- | [[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг|D хэсгийн]] 3 тоглолт,<br />1 шөвгийн найм ба<br />[[ЕХБХ Eвро 2012 шигшээ тоглолт|шигшээ тоглолт]] | [[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг|D хэсгийн]] 3 тоглолт,<br />1 шөвгийн найм ба<br />1 хагас шигшээ | [[ЕХБХ Eвро 2012 B хэсэг|B хэсгийн]] 3 тоглолт | [[ЕХБХ Eвро 2012 B хэсэг|B хэсгийн]] 3 тоглолт |- | [[File:Фінал Євро-2012. НСК «Олімпійський». 3 хвилини після фінального свистка.JPG|197px]] | | [[File:MetalistCharkow.png|197px]] | |}</center> ===Тасалбар=== ===Шууд нэвтрүүлэх=== {{Main|ЕХБХ Eвро 2012 Шууд нэвтрүүлэх эрх}} ==Багууд== {{See also|UEFA Euro 2012 squads}} ==Тоглолтын бөмбөг== {{Main|Адидас Танго 12}} Адидас Танго 12 нь ЕХБХ Евро 2012 тэмцээний албан ёсны бөмбөг юм.<ref name=uefaintro>{{cite news |first1=Kevin |last1=Ashby |first2=Sam |last2=Adams |title=adidas Tango 12 unveiled as official ball |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/news/newsid=1726610.html |publisher=UEFA |date=2 December 2011 |accessdate=6 December 2011 }}</ref> Энэхүү бөмбөг нь [[Адидас Танго]] цувралын дор нэрлэгдсэн боловч загвар болон хийцийн хувьд бүрэн шинэчлэгдэж чадсан байна. Энэ бөмбөгний өөр төрлүүд нь [[2012 Африкийн Үндэстнүүдийн Цом|Африкийн Үндэстнүүдийн Цом]] ба [[2012 Зуны Олимп|Олимпын тоглолт]]од хэрэглэгдэнэ. Энэ бөмбөг нь [[2010 ДХБХ Дэлхийн Цом]]ын [[Aдидас Ябулани]] бөмбөгтэй харьцуулахад бөмбөг залах болон тоглоход илүү хялбар болсон.<ref>{{cite news |title=Adidas's new Tango 12 ball moves on from the World Cup Jabulani |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/european-championships-2012/8923391/Euro-2012-Adidass-new-Tango-12-ball-moves-on-from-the-World-Cup-Jabulani.html |work=The Daily Telegraph |date=2 December 2011 |accessdate=3 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120421052701/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/european-championships-2012/8923391/Euro-2012-Adidass-new-Tango-12-ball-moves-on-from-the-World-Cup-Jabulani.html |archivedate=21 Дөрөвдүгээр сар 2012 |deadurl=no |location=London |first=Jonathan |last=Liew |url-status=dead }}</ref> ==Үр дүн== ===Хэсгийн шат=== ====A хэсэг==== {| class=wikitable style="text-align:center" |- !width="165"|Баг !width="20"|{{Tooltip| Тг | Тоглосон тоо}} !width="20"|{{Tooltip| Хожсон | Хожсон тоо}} !width="20"|{{Tooltip| Тэнцсэн | Тэнцсэн тоо}} !width="20"|{{Tooltip| Хожигдсон | Хожигдсон тоо}} !width="20"|{{Tooltip| Об | Оруулсан бөмбөг}} !width="20"|{{Tooltip| Аб | Алдсан бөмбөг}} !width="20"|{{Tooltip| Бз | Бөмбөгний зөрүү}} !width="20"|{{Tooltip| Оноо | Оноо}} |- style="background:#cfc;" |align=left|{{fb|CZE}} |3||2||0||1||4||5||−1||'''6''' |- style="background:#cfc;" |align=left|{{fb|GRE}} |3||1||1||1||3||3||0||'''4''' |- |align=left|{{fb|RUS}} |3||1||1||1||5||3||+2||'''4''' |- |align=left|{{fb|POL}} |3||0||2||1||2||3||−1||'''2''' |}</onlyinclude> {{Football box |date = 2012.6.8 |time = 18:00 |team1 = {{fb-rt|POL}} |score = 1–1 |report = [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/matches/round=15172/match=2003319/postmatch/report/index.html мэдээ] |team2 = {{fb|GRE}} |goals1 = [[Роберт Левандовский|Левандовский]] {{goal|17}} |goals2 = [[Димитрис Салпингидис|Салпингидис]] {{goal|51}} |stadium = [[Варшав]] хотын үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн |attendance = 56,070<ref name="pol-gre report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003319_fr.pdf |title=Full-time report Poland-Greece |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |format=PDF |date=8 June 2012}}</ref> |referee = Испанийн шүүгч }} {{Football box |date = 2012.06.08 |time = 20:45 |team1 = {{fb-rt|RUS}} |score = 4–1 |report = [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/matches/round=15172/match=2003320/postmatch/report/index.html мэдээ] |team2 = {{fb|CZE}} |goals1 = [[Алан Загоев|Загоев]] {{goal|15||79}}<br />[[Роман Широков|Широков]] {{goal|24}}<br />[[Роман Павлюченко|Павлюченко]] {{goal|82}} |goals2 = [[Вацлав Пиларж|Пиларж]] {{goal|52}} |stadium = [[Вроцлав]] хотын цэнгэлдэх хүрээлэн |attendance = 40,803<ref name="rus-cze report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003320_fr.pdf |title=Full-time report Russia-Czech Republic |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |format=PDF |date=8 June 2012}}</ref> |referee = Английн шүүгч }} ---- {{Football box |date = 2012.06.12 |time = 18:00 |team1 = {{fb-rt|GRE}} |score = 1–2 |report = [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/matches/round=15172/match=2003328/postmatch/report/index.html мэдээ] |team2 = {{fb|CZE}} |goals1 = [[Теофанис Гекас|Гекас]] {{goal|53}} |goals2 = [[Петр Йирачек|Йирачек]] {{goal|3}}<br />[[Вацлав Пиларж|Пиларж]] {{goal|6}} |stadium = [[Вроцлав]] хотын цэнгэлдэх хүрээлэн |attendance = 41,105<ref name="gre-cze report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003328_fr.pdf |title=Full-time report Greece-Czech Republic |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |format=PDF |date=12 June 2012}}</ref> |referee = Францын шүүгч }} {{Football box |date = 2012.06.12 |time = 20:45 |team1 = {{fb-rt|POL}} |score = 1–1 |report = [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/matches/round=15172/match=2003327/postmatch/report/index.html мэдээ] |team2 = {{fb|RUS}} |goals1 = [[Якуб Блащиковский|Блащиковский]] {{goal|57}} |goals2 = [[Алан Загоев|Загоев]] {{goal|37}} |stadium = [[Варшав]] хотын үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн |attendance = 55,920<ref name="pol-rus report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003327_fr.pdf |title=Full-time report Poland-Russia |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |format=PDF |date=12 June 2012}}</ref> |referee = Германы шүүгч }} ---- {{Football box |date = 2012.06.16 |time = 20:45 |team1 = {{fb-rt|CZE}} |score = 1–0 |report = [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/matches/round=15172/match=2003336/postmatch/report/index.html мэдээ] |team2 = {{fb|POL}} |goals1 = [[Петр Йирачек|Йирачек]] {{goal|72}} |goals2 = |stadium = [[Вроцлав]] хотын цэнгэлдэх хүрээлэн |attendance = 41,480<ref name="cze-pol report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003336_fr.pdf |title=Full-time report Czech Republic-Poland |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |format=PDF |date=16 June 2012}}</ref> |referee = Шотландын шүүгч }} {{Football box |date = 2012.06.16 |time = 20:45 |team1 = {{fb-rt|GRE}} |score = 1–0 |report = [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/matches/round=15172/match=2003335/postmatch/report/index.html мэдээ] |team2 = {{fb|RUS}} |goals1 = [[Йоргос Карагунис|Карагунис]] {{goal|45+2}} |goals2 = |stadium = [[Варшав]] хотын үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн |attendance = 55,614<ref name="gre-rus report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003335_fr.pdf |title=Full-time report Greece-Russia |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |format=PDF |date=16 June 2012}}</ref> |referee = Шведийн шүүгч }} ====B хэсэг==== {| class=wikitable style="text-align:center" |- ! style="width:165px;"|Баг !width="20"|{{Tooltip| Тг | Хэдэн удаа тоглосон бэ?}} !width="20"|{{Tooltip| Хо | Хэдэн удаа хожсон бэ?}} !width="20"|{{Tooltip| Тэ | Хэдэн удаа тэнцсэн бэ?}} !width="20"|{{Tooltip| Хд | Хэдэн удаа хожигдсон бэ?}} !rowspan="5" | !width="20"|{{Tooltip| Об | Хэдэн бөмбөг оруулсан бэ?}} !width="20"|{{Tooltip| Аб | Хэдэн удаа алдсан бэ?}} !width="20"|{{Tooltip| Бз | Оруулсан алдсан бөмбөгийн зөрүү}} !rowspan="5" | !width="20"|{{Tooltip| Оноо | Хураасан оноо}} |- style="background:#cfc;" |align=left|{{fb|GER}} |3||3||0||0||5||2||+3||'''9''' |- style="background:#cfc;" |align=left|{{fb|POR}} |3||2||0||1||5||4||+1||'''6''' |- |align=left|{{fb|DEN}} |3||1||0||2||4||5||−1||'''3''' |- |align=left|{{fb|NED}} |3||0||0||3||2||5||−3||'''0''' |} {| style="width:100%;" cellspacing="1" |- !width=25%| !width=10%| ! |- |2012 оны 6 сарын 9 |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|NED}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Евро 2012 B хэсэг#Netherlands vs Denmark|0–1]]'''||'''{{fb|DEN}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|GER}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Евро 2012 B хэсэг#Germany vs Portugal|1–0]]'''||'''{{fb|POR}}''' |- |2012 оны 6 сарын 13 |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|DEN}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Евро 2012 B хэсэг#Denmark vs Portugal|2–3]]'''||'''{{fb|POR}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|NED}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Евро 2012 B хэсэг#Netherlands vs Germany|1–2]]'''||'''{{fb|GER}}''' |- |2012 оны 6 сарын 17 |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|POR}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Евро 2012 B хэсэг#Portugal vs Netherlands|2–1]]'''||'''{{fb|NED}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|DEN}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Евро 2012 B хэсэг#Denmark vs Germany|1–2]]'''||'''{{fb|GER}}''' |} ====C хэсэг==== {{Main|ЕХБХ Eвро 2012 С хэсэг}} {| style="width:100%;" cellspacing="1" |- !width=25%| !width=10%| ! |- |2012 оны 6 сарын 10 |- style="font-size:90%" |align=right|'''{{fb-rt|ESP}}'''|| style="text-align:center" |'''[[UEFA Euro 2012 Group C#Spain vs Italy|1–1]]'''||'''{{fb|ITA}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|IRL}}'''||style="text-align:center" |'''[[UEFA Euro 2012 Group C#Republic of Ireland vs Croatia|1–3]]'''||'''{{fb|CRO}}''' |- |2012 оны 6 сарын 14 |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|ITA}}'''||style="text-align:center" |'''[[UEFA Euro 2012 Group C#Italy vs Croatia|1–1]]'''||'''{{fb|CRO}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|ESP}}'''||style="text-align:center" |'''[[UEFA Euro 2012 Group C#Spain vs Republic of Ireland|4–0]]'''||'''{{fb|IRL}}''' |- |2012 оны 6 сарын 18 |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|CRO}}'''||style="text-align:center" |'''[[UEFA Euro 2012 Group C#Croatia vs Spain|0–1]]'''||'''{{fb|ESP}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|ITA}}'''||style="text-align:center" |'''[[UEFA Euro 2012 Group C#Italy vs Republic of Ireland|2–0]]'''||'''{{fb|IRL}}''' |} ====D хэсэг==== {{Main|ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг}} {| style="width:100%;" cellspacing="1" |- !width=25%| !width=10%| ! |- |2012 оны 6 сарын 11 |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|FRA}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг#France vs England|1–1]]'''||'''{{fb|ENG}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|UKR}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг#Ukraine vs Sweden|2–1]]'''||'''{{fb|SWE}}''' |- |2012 оны 6 сарын 15 |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|UKR}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг#Ukraine vs France|0–2]]'''||'''{{fb|FRA}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|SWE}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг#Sweden vs England|2–3]]'''||'''{{fb|ENG}}''' |- |2012 оны 6 сарын 19 |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|ENG}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг#England vs Ukraine|1–0]]'''||'''{{fb|UKR}}''' |- style=font-size:90% |align=right|'''{{fb-rt|SWE}}'''||align=center|'''[[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг#Sweden vs France|2–0]]'''||'''{{fb|FRA}}''' |} ''Украины баг нь Шведтэй хийсэн тоглолтын дүнгээсээ хамааран хэсэгтээ Шведийн дээр бичигдсэн. ([[ЕХБХ Eвро 2012 D хэсэг#Ukraine vs Sweden|2–1]]).'' ==Тоон үзүүлэлтүүд== {{main|ЕХБХ Евро 2012 тоон үзүүлэлтүүд}} ===Гоол оруулсан тоглогчид=== ;3 гоол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagicon|CRO}} [[Марио Манжукич]] *{{flagicon|GER}} [[Марио Гомес]] {{col-3}} *{{flagicon|ITA}} [[Марио Балотелли]] *{{flagicon|POR}} [[Кристиано Рональдо]] {{col-3}} *{{flagicon|RUS}} [[Алан Загоев]] *{{flagicon|ESP}} [[Фернандо Торрес]] {{col-end}} ;2 гоол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagicon|CZE}} [[Петр Жирачек]] *{{flagicon|CZE}} [[Вацлав Пилар]] *{{flagicon|DEN}} [[Никлас Бендтнер]] *{{flagicon|DEN}} [[Майкл Крон-Дели]] {{col-3}} *{{flagicon|GRE}} [[Димитрис Салпингидис]] *{{flagicon|ESP}} [[Хави Алонсо]] *{{flagicon|ESP}} [[Сеск Фабрегас]] {{col-3}} *{{flagicon|ESP}} [[Давид Силва]] *{{flagicon|SWE}} [[Златан Ибрагимович]] *{{flagicon|UKR}} [[Андрей Шевченко]] {{col-end}} ;1 гоол {{col-start|width=75%}} {{col-3}} *{{flagicon|CRO}} [[Никича Иелавич]] *{{flagicon|ENG}} [[Энди Кэрролл]] *{{flagicon|ENG}} [[Елеон Лэскотт]] *{{flagicon|ENG}} [[Уэйн Рүүни]] *{{flagicon|ENG}} [[Тео Уолкотт]] *{{flagicon|ENG}} [[Данни Велбек]] *{{flagicon|FRA}} [[Иохан Кабае]] *{{flagicon|FRA}} [[Жереми Менез]] *{{flagicon|FRA}} [[Самир Насри]] *{{flagicon|GER}} [[Ларс Бендер]] *{{flagicon|GER}} [[Сами Хедира]] *{{flagicon|GER}} [[Мирослав Клозе]] *{{flagicon|GER}} [[Филипп Лам]] {{col-3}} *{{flagicon|GER}} [[Месут Өзил]] *{{flagicon|GER}} [[Лукас Подолски]] *{{flagicon|GER}} [[Марко Ройс]] *{{flagicon|GRE}} [[Теофанис Гекас]] *{{flagicon|GRE}} [[Гиоргос Карагунис]] *{{flagicon|GRE}} [[Георгис Самарас]] *{{flagicon|IRL}} [[Шон Ст Леджер]] *{{flagicon|ITA}} [[Антонио Кассано]] *{{flagicon|ITA}} [[Aнтонио Ди Натале]] *{{flagicon|ITA}} [[Андреа Пирло]] *{{flagicon|NED}} [[Рафаел ван дер Ваарт]] *{{flagicon|NED}} [[Робин ван Перси]] {{col-3}} *{{flagicon|POL}} [[Якуб Бласцчиковси]] *{{flagicon|POL}} [[Роберт Левандовски]] *{{flagicon|POR}} [[Пепе (Хөлбөмбөгчин, 1983 онд төрсөн)|Пепе]] *{{flagicon|POR}} [[Елдер Поштига]] *{{flagicon|POR}} [[Силвестре Варела]] *{{flagicon|RUS}} [[Роман Павлюченко]] *{{flagicon|RUS}} [[Роман Широков]] *{{flagicon|ESP}} [[Хорди Алба]] *{{flagicon|ESP}} [[Хуан Мата]] *{{flagicon|ESP}} [[Есүс Навас]] *{{flagicon|SWE}} [[Себастьян Ларссон]] *{{flagicon|SWE}} [[Олоф Меллберг]] {{col-end}} ;1 авто гоол {{col-start|width=75%}} *{{flagicon|ENG}} [[Глен Жонсон (Английн хөлбөмбөгчин)|Глен Жонсон]] (Шведийн эсрэг тоглолтод) {{col-end}} ==Ивээн тэтгэгчид== ЕХБХ нь дэлхий дахины арван ивээн тэтгэчид болон Польш ба Украинд үндэсний гурван ивээн тэтгэгчдийг зарласан:<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/01/72/21/35/1722135_DOWNLOAD.pdf |title=Sponsor contacts: UEFA Euro 2012 Public Screening Licensing Programme |year=2010 |publisher=UEFA |format=PDF |accessdate=1 July 2012}}</ref> ===Дэлхий дахины ивээн тэтгэгчид=== *[[Адидас]] *[[Канон (компани)|Канон]]<ref> {{cite news |title=Canon becomes UEFA EURO 2012 global sponsor |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1651076.html |publisher=[[UEFA]] |date=15 July 2011 |accessdate=2011-07-27}}</ref> *[[Кастрол]] *[[Кока-Кола компани|Кока-Кола]]<ref>{{cite news |title=Coca-Cola signs for EURO 2012, 2016 |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1452657.html |publisher=[[UEFA]] |date=22 February 2010 |accessdate=2011-07-27}}</ref> *[[Континентал АГ|Континентал]]<ref>{{cite news |title=Continental to sponsor EURO 2012 and 2016 | url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1700729.html |publisher=[[UEFA]] |date=20 October 2011 |accessdate=2011-10-23}}</ref> *[[Оранж (харилцаа холбоо)|Оранж]] ба [[Телекоммуникэйшн Польш]]<ref> {{cite news |title=Orange signs up as official EURO sponsor |url=http://en.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1586897.html |publisher=[[UEFA]] |date=19 January 2011 }}</ref> *[[Хьюндай Мотор компани|Хьюндай]]-[[Киа Моторс|Киа]] *[[Карлсберг групп|Карлсберг]]<ref>{{cite news |title=Carlsberg on board for EURO 2012 |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1490328.html |publisher=[[UEFA]] |date=21 May 2010 |accessdate=2011-07-27}}</ref> *[[МакДоналдс]]<ref>{{cite news |title=McDonald's sign up as official EURO sponsor |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1492650.html |publisher=[[UEFA]] |date=26 May 2010 |accessdate=2010-05-26}}</ref> *[[Шарп корпораци|ШАРП]]<ref>{{cite news |title=Sharp signs EUROTOP agreement with UEFA |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1522091.html |publisher=[[UEFA]] |date=2 September 2010 |accessdate=2011-07-27}}</ref> ===Үндэсний ивээн тэтгэгчид=== ====Украин==== *[[Укртелеком]] *[[Эпицентре_K|Эпицентер]] *[[Юникредит|Укрсоцбанк ПиЖиЭсСи]]<ref>{{cite news |title=Ukrsotsbank PJSC becomes national sponsor |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1651730.html |publisher=[[UEFA]] |date=20 July 2011 |accessdate=2011-07-27}}</ref> ====Польш==== *[[Э. Вэдэл]]<ref>{{cite news |title=Sweet moment for Poland's first EURO sponsor |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1612869.html |publisher=[[UEFA]] |date=29 March 2011 |accessdate=2011-07-27}}</ref> *[[Банк Пэкао]] *[[МастерКарт]] ==Эшлэл== {{лавлах холбоос|2}} ==Гадны холбоосууд== {{commonscat|UEFA Euro 2012|2012 оны хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн}} * {{Official website|http://en.uefa.com/uefaeuro2012/index.html}} [[Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн| ]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн|#2012]] [[Ангилал:Польшийн спортын арга хэмжээ]] [[Ангилал:Украины спортын арга хэмжээ]] dlzpozsf8j01j96u3rq32a806q3g44z 0 27968 860107 844056 2026-06-25T11:59:50Z Avirmed Batsaikhan 53733 860107 wikitext text/x-wiki '''БНХАУ-ын Төрийн зөвлөл''' ([[монгол бичиг|мо.б.]] {{MongolUnicode|ᠲᠥᠷᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠵᠥᠪᠯᠡᠯ|h}} - ''törü-yin jöblel'' - ''төрү-йин зөблэл''; {{lang-zh|国务院}} ''Guówùyuàn''; {{lang-en|State Council}} ) — [[Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс|Бүгд Найрамдах Хятад Ардын Улс]] (БНХАУ)-ын төрийн дээд гүйцэтгэх байгууллага, буюу БНХАУ-ын [[Засгийн газар]]. Төрийн Зөвлөл гэхээс гадна бас '''Төвийн ардын Засгийн газар''' ({{MongolUnicode|ᠲᠥᠪ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠷᠠᠳ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠦ᠋ᠨ ᠣᠷᠳᠥᠨ|h}}, 中央人民政府, ''Central People's Government'') гэж мөн нэрэлдэг. Нийт 35 гишүүнтэй 2013-2023 онд [[Ли Көчян]] тэргүүлсэн, 2023 оны 3-р сарын 11-нээс [[Ли Цян]] тэргүүлж байна. Төрийн Зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд: * БНХАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн Ерөнхий сайд * Ерөнхий сайдын орлогч нар * Төрийн Зөвлөлийн гишүүд * Нарийн бичгийн газрын дарга * Яам, газрын удирдлага * Улсын хорооны дарга нар * БНХАУ-ын Ардын Банкны дарга * Улсын Хянан шалгах газрын дарга. ==Төрийн Зөвлөлийн Байнгын хорооны өнөөгийн бүрэлдэхүүн== ===Ерөнхий сайд=== [[Ли Цян]] Засгийн газарт хөгжил, шинэчлэл, үнэ, санхүү-эдийн засгийн үйл ажиллагаа, статистик болон макро эдийн засгийн асуудлууд эрхэлдэг. ===Ерөнхий сайдын орлогч нар=== * Хань Жэн (韩正) - нэгдүгээр орлогч, эдийн засгийн хөгжил, орон сууц, байгаль орчин хамгаалах, байгалийн нөөц зэргийн асуудал хариуцдаг. * Сунь Чуньлань (孙春兰) - шинжлэх ухаан, боловсрол, соёл, эрүүл мэнд, спортын зэрэг асуудал эрхэлдэг. * Ху Чуньхуа (胡春华) - гааль, аялал жуулчлал, хөдөө аж ахуйн салбарын асуудал эрхэлдэг. * Лю Хэ (刘鹤) - санхүү, шинжлэх ухаан, технологи, аж үйлдвэр, тээврийн асуудлын салбар хариуцдаг. ===Төрийн Зөвлөлийн Байнгын хорооны бусад гишүүд=== * Сяо Зэ (肖捷), Төрийн Зөвлөлийн хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга; * Вэй Фэнхэ (魏凤和), Хятадын Ардын Чөлөөлөх Армийн хурандаа генерал, Батлан хамгаалхын сайд; * [[Ван И]] (王毅), Гадаад хэргийн сайд, гадаад харилцааны асуудал эрхэлдэг; * Жао Кэчжи (赵克志), Цагдаагийн Ерөнхий комиссар, НАХЯ-ны сайд; * Ван Юн (王勇), Төрийн өмчийн удирдан хянах хорооны дарга, онцгой байдлын асуудал эрхэлдэг; Үүн дээр төрийн яамдын сайд нар ордог байна. Холбоотой: [[БНХАУ-ын яамд|'''Хятадын яамд''']] == БНХАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн Ерөнхий сайд нар == Энэ албан тушаал БНХАУ байгуулагдсан 1949 оны 10 дугаар сарын 1-нд бий болсон. {| class="wikitable" !№ !нэрс !Албан тушаалд очсон !Албан тушаалаа өгсөн !БНХАУ-ын дарга |- |1 |[[Жоу Эньлай]] (1898—1976) |1949.10.01 |1976.01.08 |[[Мао Зэдун]], Лю Шаозы, Дун Биу |- |2 |[[Хуа Гофэн]] (1921—2008) |1976.02.04 |1980.09.10 |Хуа Гофэн /өөрөө/ |- |3 |[[Жао Зыян]] (1919—2005) |1980.09.10 |1987.11.24 |Е Зяньин, Ли Сяньнянь |- |4 |[[Ли Пэн]] (1928-2019) |1988.03.25 |1998.03.17 |Ли Сяньнянь, [[Ян Шанкунь]], [[Зян Зэминь]] |- |5 |[[Жу Жунзи]] (1928-) |1998.03.17 |2003.03.16 |[[Зян Зэминь]] |- |6 |[[Вэнь Зябао]] (1942-) |2003.03.16 |2013.03.15 |[[Ху Жиньтао]] |- |7 |[[Ли Көчян]] (1955-) |2013.03.15 |2023.03.11 |[[Ши Жиньпин]] |- |8 |[[Ли Цян]] (1959—) |2023.03.11 | |Ши Жиньпин |} {{DEFAULTSORT:Төрийн Зөвлөл}} [[Ангилал:БНХАУ-ын улс төр]] [[Ангилал:Хятадын төрийн эрх зүй]] [[Ангилал:Хятадын засгийн газар]] [[Ангилал:Улсын Засгийн газар]] 54834hmhvrxqimrk9zifw8xy554t860 0 30776 860116 642798 2026-06-25T13:18:00Z Enkhsaihan2005 64429 860116 wikitext text/x-wiki {{Short description|Зөвлөлт/Оросын байлдааны үндсэн танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Т-72 | image = Alabino05042017-40.jpg | image_size = 300 | caption = | origin = [[Зөвлөлт Холбоот Улс]] | type = [[Байлдааны үндсэн танк|Үндсэн]] <!-- Type selection -->| is_vehicle = yes | is_UK = yes <!-- Service history -->| service = 1969–одоо | used_by = ''[[T-72 хэрэглэгчид ба хувилбарууд#Одоогийн хэрэглэгчид|Хэрэглэгч]]'' | wars = {{collapsible list|[[Иран-Иракийн дайн]]|[[1982 оны Ливаны дайн]]|[[1982 Этиоп–Сомалийн хилийн дайн]]|[[Шри Ланкын иргэний дайн]]|[[Карабахын нэгдүгээр дайн]]|[[Персийн булангийн дайн]]|[[1991 оны Иракийн бослого]]|[[1991–1993 оны Гүржийн иргэний дайн|Гүржийн иргэний дайн]]|[[Тажикистаны иргэний дайн]]||[[Сьерра Леоны иргэний дайн]]|[[Югославын дайн]]|[[Алжирын иргэний дайн]]|[[Руандагийн иргэний дайн]]|[[Чеченийн нэгдүгээр дайн]]|[[Каргилын дайн]]|[[Чеченийн хоёрдугаар дайн]]|[[2003 онд Ирак руу хийсэн довтолгоо]]|[[Орос-Гүржийн дайн]]|[[Ливийн нэгдүгээр иргэний дайн]]|[[Сирийн иргэний дайн]]|[[Өмнөд Суданы иргэний дайн]]|[[Иракийн дайн (2013–2017)]]|<!--intentional link to dab page-->|[[Ливийн иргэний дайн (2014–2020)]]|[[Боко Харамын бослого]]|[[2016 оны Уулын-Карабахын мөргөлдөөн]]|[[Карабахын хоёрдугаар дайн]]|[[Тигрейн дайн]]|[[Орос-Украины дайн]]|[[2023 оны Суданы мөргөлдөөн]]}} <!-- Production history -->| designer = [[Уралвагонзавод|Леонид Карцев-Валерий Венедиктов]] | design_date = 1967–1973 | manufacturer = [[Уралвагонзавод]], [[Heavy Vehicles Factory]] | unit_cost = 1994–1996 онд $0.5–1.2 сая,<ref>{{cite web |url=http://www.kap-yar.ru/index.php?pg=244 |title=Сравнение характеристик ЗРК С-300 ПМУ-1 и Пэтриот |trans-title=S-300 PMU-1 болон Patriot агаарын довтолгооноос хамгаалах системийн шинж чанаруудын харьцуулалт |language=ru |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141013072626/http://www.kap-yar.ru/index.php?pg=244 |archive-date=13 October 2014 |url-status=live |website=kap-yar.ru}}</ref> 2009 онд $1–2 сая (30,962,000–61,924,000 рубль),{{citation needed|date=2023}} 2011 онд $0.5 сая<ref>{{cite web |url=https://www.reuters.com/article/ozatp-ethiopia-tanks-ukraine-20110610-idAFJOE7590IR20110610 |title=Ethiopia signs deal to purchase 200 tanks from Ukraine: official |date=2011-06-10 |publisher=Reuters |access-date=2026-06-25 |website=reuters.com}}</ref> | production_date = 1973–одоо | number = ойр. 25,000<ref>{{cite web |url=https://tankmuseum.org/tank-nuts/tank-collection/t-72 |title=T-72 |website=Tankmuseum.org |access-date=2026-06-25}}</ref><ref>{{cite web |url=https://tanks-encyclopedia.com/coldwar/ussr/soviet_t-72.php |title=T-72 main battle tank (1972) |website=Tanks-encyclopedia.com |date=2014-11-23 |access-date=2026-06-25}}</ref> | variants = <!-- General specifications --> | spec_label = Т-72А<ref name="Chris Foss 101">{{Cite book |last=Фосс |first=Крис |year=2005 |title=Jane's Armour and Artillery 2005–2006 |isbn=0-7106-2686-X |publisher=Jane's Information Group |page=101}}</ref> | weight = {{unbulleted list | 41.0 тонн (Т-72 Урал) | 41.5 тонн (Т-72А) | 44.5 тонн (Т-72Б) }} | length = {{unbulleted list | {{convert|9.73|m|ftin|abbr=on}} буу урагшаа | {{convert|6.67 to 6.86|m|ftin|abbr=on}} их бие }} | width = {{convert|3.40 - 3.59|m|ftin|abbr=on}} | height = {{convert|2.23|m|ftin|abbr=on}} | crew = 3 (командлагч, буучин, жолооч) | elevation = +14° / -6° <!-- Vehicle/missile specifications -->| armour = [[Хосолмол хуяг]] | primary_armament = 125&nbsp;мм 2А26М2/2А46/[[2А46 125 мм|2А46М]]/2А46М-5<ref>{{cite web |url=http://www.militaryparitet.com/perevodnie/data/ic_perevodnie/5932/ |title=05.10.14 -723 |website=Militaryparitet.com |access-date=2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141012093026/http://www.militaryparitet.com/perevodnie/data/ic_perevodnie/5932/ |archive-date=2014-10-12 |url-status=usurped}}</ref> толигор голтой буу | secondary_armament = {{unbulleted list | 7.62&nbsp;мм [[ПК]] [[зэрэгцээ буу|тэнхлэг дагуу]] буу | 12.7&nbsp;мм [[НСВ (автомат буу)|НСВТ]] }} | engine = {{unbulleted list|V12 diesel|V-46-4 (T-72 Ural), V-46-6 (Т-72А), V-84-1 (Т-72Б), V-92S2F (Т-72Б3 & Т-72Б3М) }} | engine_power = {{unbulleted list | {{convert|780|hp|kW|abbr=on}} (V-46-4/V-46-6) | {{convert|840|hp|kW|abbr=on}} (V-84-1) | {{convert|1130|hp|kW|abbr=on}} (V-92S2F) }} | pw_ratio = 19.0{{nbsp}}hp/тонн (Т-72 Урал), 18.8{{nbsp}}hp/тонн (Т-72 А/Б) | transmission = | suspension = [[Мушгиа гүүшин]] | clearance = {{convert|0.49|m|in|abbr=on}} | fuel_capacity = 1200 литр | vehicle_range = {{convert|500|km|mi|abbr=on}}, {{convert|650 to 700|km|mi|abbr=on}} түлшний торхтой | speed = {{convert|60|km/h|mph|abbr=on}}<br/> {{convert|4|km/h|mph|abbr=on}} (урвуу) }} '''Т-72''' нь [[ЗХУ]]-д 1971 оноос эхлэн үйлдвэрлэгдсэн, хоёр дахь үеийн танк бөгөөд одоогоор дэлхийн 40 орчим улс, тэдний дотор [[ОХУ]]-ын хуурай замын хүчинд идэвхтэй үүрэг гүйцэтгэдэг юм. Т-72 танк өмнөх үеийн танкнаас илүү хүчирхэг 125 мм-ийн их буу, илүү сайн хөдөлгүүртэй хийгдсэн. ОХУ-ын зэвсэгт хүчинд 5000 орчим янз бүрийн загварын Т-72 танк идэвхтэй үүрэг гүйцэтгэдэг гэсэн мэдээ бий. Т-72 хэд хэдэн дайн, тулаанд оролцсоны дотор, Чечений дайн багтаж байв. Өнөөдөр Т-72 нь Сирийн иргэний дайнд засгийн газрын хүчний давуу байдлыг хадгалахад чухал үүрэг гүйцэтгэж байна. Гэхдээ Т-72-т ЗХУ-д үйлдвэрлэсэн өмнөх үеийн танкуудын нэг дутагдал хэвээрээ гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолжээ. Тулалдааны практикаас үзэхэд, Т-72 нь [[РПГ]] болон бусад төрлийн танк эсэргүүцэгч жижиг пуужинд эмзэг юм. Энэ нь танкийн сум, галт хэрэгсэл нь тусгаарласан тасалгаанд бус, харин цамхагт багийн хүмүүстэйгээ нэг дор байх тул, сум буюу пуужин онож, хуягийг нь нэвтлэх үед галт хэрэгсэл тэсэрч, багийнхан нь амь үрэгдэх магадлал ихтэй. Сирийн иргэний дайны туршлага дээр үндэслэн Т-72 танкийг хотын тулаанд зориулан сайжруулсан ажээ. Мөн, оросууд Т-72-ын дараах үеийн танк, Т-90-ийг сайжруулахдаа, дээрх дутагдлыг зохих хэмжээнд зассан ба Т-90 танк нь сум, галт хэрэгслийг тусгаарлах тасалгаа, нэмэлт хамгаалалттай болжээ. == Загвар == === ЗХУ === # T-72M # T-72M1 # T-72Б # T-72 "Урал" (Обьект 172M) (1973) # T-72K # T-72 (Обьект 172M-E, Обьект 172M-E1) # T-72 "урал-1" (Object 172M1) (1976) # T-72A (Обьект 176) (1979) # T-72AK (Обьект 176K) # T-72AВ # T-72M (Обьект 172M-E2,172M-E3, 172M-E4) # T-72MK (T-72M(K) # T-72M1 (Обьект 172M-E5, Ob'yekt 172M-E6) # T-72M1К # T-72M1В # T-72Б (Обьект 184) (NATO code: SMT M1988) # T-72БА # T-72БК (Обьект 184K) # T-72С "ШИЛДЕНЬ" (T-72M1M1) # T-72Б1 (Обьект 184-1) # T-72Б1K (Обьект 184K-1) # T-72Б obr.1990 он # T-90 (Object 188) # T-72БА (Обьект 184A/A1) # T-72Б3 # T-72Б3M # БМПМ (Обьект 199) # ТОС-1 # ТЗМ-T # БРЕМ-1 # ИМР-2M1 # ИМР-2M2 # ИМР-2MA # Клин-1 # МТУ-72 (Обьект 632) # РХМ-7 "Берлога-1" # Обьект 327 ===Болгар=== # Т-72АК # T-72M2 # M-95 Дегман # M-84Д # T-72M1 (Хятадын хуулбар) ===Чех=== # T-72M4Ч # ВT-72M4 # ВT-72Б # T-72M (Обьект 172M-E3) # Т-72M1 (Обьект 172M-E5) # БТ-72 (BRAM-72) (Вяпроштоваки танк) ===Зүүн Герман=== # T-72МС # ФАБ 172М хуягт # T 72M # T 72M "Уберганшерсион" # T 72(K) and T-72(K1) # T 72TK # ФАБ 172M эсвэл ФАП 172У # ВТ-72B (BRAM-72B) ===Гүрж=== # T-72 СИМ-1 # Ажева МК2 # Ажева МК2 # Эанк ЕХ # T-72 "Вавилоны арслан" ===Ирак=== # T-72 "Вавилоны арслан" # Саддам – T-72M # T-72 "Адра" ===Польш=== # ПТ-91 Тварди # ВЗТ-3M АРВ # T-72M (Обьект 172M-E3) # T-72M1 (Обьект 172M-E5) # T-72M1D # T-72M1Z # T-72 Вилк # ПЗА Лоара # ПЗА Лоара-A # СЖ-09 # ВЗТ-3 # ВЗТ-3M ===Румын=== # ТР-125 ===Серб=== # M-84АС # M-84AI ===Словак=== # T-72M1 # T-72M1A # T-72M2 # ВТ-72C # ВТ-72Ž # МТ-72 ===Югослав=== # M-84 # M-84A # M-84AК # M-84AБ # M-84AБК # M-84АБХ ===Өмнөд Африк=== # T-72 "Барс" ===Украйн=== # T-72АМ "Банана" # T-72АГ # T-72-120 # T-72УА1 # T-72E # БМТ-72 == Монгол Улсад ашиглагдсан байдал == 2012 оны зун [[Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин|Монголын зэвсэгт хүчинд]] Төв аймгийн Сэргэлэн суманд байрладаг Зэвсэгт хүчний XXX дугаар ангид Т-72А хэмээх 1979 оноос үйлдвэрлэж эхэлсэн, 50 хүртэлх тооны танк хүлээлгэж өгсөн. ==Холбоотой мэдээ== # [[Т-90]] # [[Т-80]] # [[Танк]] == Цахим холбоос == {{Commons|T-72|Т-72}} * {{Webarchiv | url=http://www.dtig.org/docs/Russian_Tanks.pdf | wayback=20100414192443 | text=''DTIG.org цахим хуудсан дахь Оросын/Зөвлөлтийн байлдааны танкны тойм''}} (PDF; 155 kB) == Зүүлт тайлбар == <references /> [[Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Оросын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:ҮАА-н техник ба зэвсэг]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] j46fbieejiykqp9o6kda9zxpi8aqgmd 0 30892 860152 642831 2026-06-25T21:30:19Z Enkhsaihan2005 64429 860152 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс зэвсэг | name=БРДМ-2 | image=File:BRDM-2 (1964) owned by James Stewart pic1.JPG | image_size=300 | caption= | origin=[[Зөвлөлт Холбоот Улс]] | type=[[Газар уснаа явагч|Газар усны]] хуягт [[тагнуулын машин]] | is_vehicle=yes | service=1962–одоо | used_by=See [[#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]] | wars=See [[#Байлдааны түүх|Байлдааны түүх]] | designer={{ill|Всеволод Константинович Рубцов|ru|Рубцов, Всеволод Константинович}} | manufacturer=[[Горькийн автомашины үйлдвэр]] (ГАЗ), [[Доод Новгород]] | production_date=1962–1989 (ЗХУ-д) | number=7,200<ref name="Militarium.net"/> | variants=[[#Хувилбарууд|Хувилбарууд]] | length={{convert|5.75|m|ftin|abbr=on}} | width={{convert|2.37|m|ftin|abbr=on}}<ref>{{citation |title=Notes on the Soviet Ground Forces |volume=70735 |publisher=Батлан ​​​​хамгаалах яам |oclc=506052583}}</ref>{{page needed|date=October 2014}} | height={{convert|2.31|m|ftin|abbr=on}} | weight=7 тонн<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> | suspension=Дугуйтай [[4x4]] (+ 4 туслах дугуй), Дугуйтай [[4x4]] (+ 4 туслах дугуй), гидравлик амортизатортой навчит пүрш | clearance={{convert|430|mm|abbr=on}}<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> | speed={{convert|100|km/h|abbr=on}} (зам) <br> {{convert|10|km/h|abbr=on}} (ус)<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> | fuel_capacity=290 литр<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> | vehicle_range={{convert|750|km|abbr=on}} | primary_armament=14.5 мм [[КПВТ]] хүнд пулемёт (500 сум)<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> | secondary_armament=7.62×54мм [[ПК пулемёт|ПКТ]] ерөнхий зориулалттай пулемёт (2,000 сум)<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> | armour=Гагнасан ган <br> 10 мм цамхагийн урд хэсэг<ref name="FAS" /> <br> 7 мм цамхагийн талууд, ар тал ба дээд хэсэг<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /><br> 14 мм их биеийн хамар хавтан<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> <br> 5 мм их бие, дээд урд хэсэг<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide"/> <br> 7 мм их биеийн доод урд, талууд, хойд болон дээд хэсэг<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> <br> 2 мм их биеийн урд давхар<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide"/> <br> 3 мм их биеийн арын шал<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide" /> | engine=[[ГАЗ]]-41 бензин V-8 | engine_power=140 морины хүч (104 кВт)<ref name="Militarium.net"/> | pw_ratio=13.5&nbsp;кВт/тонн | crew=4 (командлагч, чиглүүлэх бууч, сумлагч, жолооч) }} '''БРДМ-2''' тагнуулын машин нь [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]ад үйлдвэрлэгдэж байсан юм. Анхны БРДМ-2 загвар нь 1962 онд бий болжээ. БРДМ-2-ууд нь 20-р зууны сүүлээр гарсан олон зэвсэгт мөргөлдөөнд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн билээ. Уг тагнуулын машинаас 7,200 ширхгийг үйлдвэрлэсэн гэж тооцоолдог. ==Эшлэл== {{Reflist|30em}} == Цахим холбоос == {{Commons|BRDM-2|БРДМ-2}} [[Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Дугуйт хуягт]] [[Ангилал:Газар уснаа явагч хуягт]] [[Ангилал:Тандагч хуягт]] [[Ангилал:Сөнөөгч танк]] [[Ангилал:ҮАА-н техник ба зэвсэг]] t95nhlr5vnqi6gimb085l6jwop0ykep 0 34542 860145 537529 2026-06-25T19:31:52Z EmausBot 7864 исправление двойного перенаправления на [[Тигр I]] 860145 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Тигр I]] msy3hstmfwiizw5dvgbpgve111sa5b4 0 34586 860141 675893 2026-06-25T18:27:16Z Enkhsaihan2005 64429 860141 wikitext text/x-wiki {{short description|Германы дунд танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = ''Panzerkampfwagen V Panther'' | image = Bundesarchiv Bild 183-H26258, Panzer V "Panther".jpg | image_size = 300 | caption = Panther Ausf. D танк, 1943 | origin = [[Нацист Герман]] | type = [[Дунд танк]] | is_vehicle = yes | is_UK = yes | service = {{plainlist| * 1943–1945 (Нацист Герман) * 1944–1945 (Унгарын хаант улс) * 1944–1952 (Франц) }} | used_by = {{plainlist| * [[Нацист Герман]] * [[Бүгд Найрамдах Дөрөвдүгээр Франц Улс|Франц]] * [[Унгарын хаант улс (1920–1946)|Унгар]] * Бусад хязгаарлагдмал хэрэглээ ([[#Дайны дараах болон гадаад хэрэглэгчид|Дайны дараах болон гадаад хэрэглэгчид]]) }} | wars = [[Дэлхийн 2-р дайн]] | designer = [[MAN SE|MAN AG]] | design_date = 1942 | manufacturer = MAN, [[Даймлер-Бенц]], {{ill|Maschinenfabrik Niedersachsen-Hannover|lt=MNH|de}} | unit_cost = {{Райхсмарк|117,100|link=yes}} (зэвсэг, оптик, радиогүй)<br />{{Райхсмарк|143,912}} (тулалдаанд бэлэн)<ref>Zaloga 2015, ''Armored Champion'' p. [https://books.google.com/books?id=22gSCAAAQBAJ&pg=PA37 37]</ref><ref>Walter J Spielberger 1993, Panther & Its Variants p. 232.</ref> <br /> 2,000 Man hours<ref>Walter J Spielberger 1993, Panther & Its Variants p. 244.</ref> | production_date = 1943–1945 (1946-1949 оны дайны дараах үеийн Британийн арми) | number = ~6,000<ref name="Jentz284"/> | variants = {{plainlist| * ''Befehlspanzer'' (команд танк), * [[Bergepanther]] (хуягт машин), * [[Jagdpanther]] }} | weight = 44.8 тонн<ref name="Doyle28">Doyle and Jentz 1997, p. 28.</ref> | length = {{ubl|{{convert|6.87|m|ftin|abbr=on}}|{{convert|8.66|m|ftin|abbr=on}} (with gun forward)<ref name="Doyle28"/>}} | part_length = | width = {{ubl|{{convert|3.27|m|ftin|abbr=on}}<ref name="Doyle28"/>|{{convert|3.42|m|ftin|abbr=on}}}} | height = {{convert|2.99|m|ftin|abbr=on}} | crew = 5 (жолооч, радио оператор/куплюс пулемётчин, командлагч, буучин, сумлагч) <!-- Vehicle specifications -->| armour = {{convert|16|–|100| mm|in|abbr=on}} | primary_armament = {{plainlist| * 1 × [[7.5 см КвК 42|75 мм КвК 42 Л/70 танкны буу]] (79 сум)<ref name="Doyle28"/> }} | secondary_armament = {{plainlist| * 2 × [[7,92 x 57 мм|7.92&nbsp;мм]] [[MG 34]] 5,100 сумтай пулемёт }} | engine = [[V12]] [[Maybach HL230|Maybach HL230 P30]] [[бензин хөдөлгүүр]]<ref name="Doyle28"/> | engine_power = 515 кВт | transmission = ZF AK 7-200. (7 урагш 1 урвуу)<ref name="Doyle28"/> | fuel_capacity = 730 литр | pw_ratio = 11.5 кВт/тонн, 13.77 морины хүч/тонн | suspension = Мушгиа гүүшин | clearance = | vehicle_range = {{ubl|Зам: {{convert|260|km|mi|abbr=on}}|Шороон зам: {{convert|100|km|mi|abbr=on}}}}<ref name="Panzer Tracts 5-1"/><ref>Wehrtechnische Gemeinschaft des VDI in Berlin 1945 February 7.</ref> | speed = {{ubl|{{convert|55|km/h|mph|abbr=on}} (эрт үеийн загвар)|{{convert|46|km/h|mph|abbr=on}} (хожуу загвар)}} }} '''Хуягт тулааны тэрэг V „Ирвэс“''' нь [[герман]]ы [[дунд танк]]ийг 1942 онд [[MAN AG]] компани зохион бүтээсэн байна. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы үед 1943 оноос дайн дуустал 5976 ширхгийг үйлдвэрлэн армийн зэвсэглэлд авсан. == Тэмдэглэл == {{reflist|group=Notes}} == Эшлэл == {{Reflist|24em}} ==Гадаад холбоос== {{Commons}} [[Ангилал:Вермаxтын гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] i17lu0ae1nrmyshyojyiul5c3h89wp8 0 34587 860132 642832 2026-06-25T15:29:17Z Enkhsaihan2005 64429 Enkhsaihan2005 moved page [[Шерман танк]] to [[М4 Шерман]] 642832 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс танк | Name= М4 Шерман | Bild= [[Файл:M4 Sherman tank - Flickr - Joost J. Bakker IJmuiden.jpg|250px|М4 Шерман]] | Beschreibung= М4 Шерман | Besatzung= 5 (командлагч, жолооч, холбоочин, чиглүүлэгч, сумлагч) | Länge= 5,84 м | Breite= 2,62 м | Höhe= 2,74 м | Gewicht= 30,3 [[тонн]] | Panzerung= 38–76 мм | Hauptbewaffnung= 1 × 75-мм-их буу M3 L/37,5 | Sekundärbewaffnung= 1 × 12,7-мм-пулемёт [[Browning M2]]<br />2 × 7,62-мм-пулемёт [[Browning M1919]] | Motor= 9-цилиндрт бензин хөдөлгүүр (одон хөдөлгүүр) | Leistung= 350 [[Морины хүч|мх]] | Federung= Босоо конусан пүрш | Höchstgeschwindigkeit= 40 км/цаг | KGR= 11,5 мх/т | Reichweite= 190 км }} [[Файл:SC180455t.jpg|thumb|right|]] '''М4 Шерман''' ({{lang-en|M4 Sherman}}) буюу [[Шерман]] танк нь АНУ-ын дунд ангиллын үндсэн танкаар [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]д оролцжээ. [[Шерман]] [[дунд танк]]ийг 1940 онд зохион бүтээж, 1941 оноос эхлэн олноор үйлдвэрлэсэн бөгөөд [[АНУ]]-ын армийн зэвсэглэлд 1955 он хүртэл байсан ба үйлдвэрлэсэн тоогоороо [[Орос]]ын [[Т-34]] танкийн дараа ордог байна. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы үед 1942 оноос дайн дуустал 49,234 ширхгийг үйлдвэрлэн армийн зэвсэглэлд авсан. == Цахим холбоос == {{Commonscat|M4 Sherman|}} [[Ангилал:АНУ-ын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгслийн төрөл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] [[Ангилал:Солонгосын дайн]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] dvkegfcupv63rx0otzls8dh3pt8mbgc 860136 860132 2026-06-25T16:26:19Z Enkhsaihan2005 64429 860136 wikitext text/x-wiki {{short description|World War II era medium tank}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Medium Tank, M4 | image = M4 Sherman tank - Flickr - Joost J. Bakker IJmuiden.jpg | image_size = 280 | caption = | type = [[Дунд танк]] | origin = [[Америкийн Нэгдсэн Улс]] | is_vehicle = yes <!-- Service history -->| service = 1942–2018{{efn|Парагвай 2018 онд Ерөнхийлөгчийн Харуулын Хороонд байсан сүүлийн гурван Шерманыг хэрэглээнээс гаргасан.}} <br>1942–1957 (АНУ) | used_by = АНУ, болон бусад улс орон ([[#Гадаад хувилбар ба хэрэглээ|Гадаад хувилбар ба хэрэглээ]]) | wars = {{plainlist| * [[Дэлхийн 2-р дайн]] * [[Индонезийн Үндэсний Хувьсгал]] * [[Грекийн иргэний дайн]] * [[Энэтхэг-Хятадын нэгдүгээр дайн]] * [[1948 оны Араб–Израилын дайн]] * [[Солонгосын дайн]] * [[Кубын хувьсгал]] * [[Чөлөөлөх хувьсгал]] * [[Суэцийн хямрал]] * [[1958 оны Ливаны хямрал]] * [[Никарагуагийн хувьсгал]] * [[1965 оны Энэтхэг-Пакистаны дайн]] * [[Зургаан өдрийн дайн]] * [[1971 оны Энэтхэг-Пакистаны дайн]] * [[Йом Киппурийн дайн]] * [[Ливаны иргэний дайн]] * [[Уганда-Танзанийн дайн]] * [[Иран-Иракийн дайн]]}} <!-- Production history -->| designer = АНУ-ын Армийн Зэвсгийн газар | design_date = 1940 | manufacturer = {{plainlist| * [[American Locomotive Company]] * [[Baldwin Locomotive Works]] * [[Chrysler Defense|Detroit Tank Arsenal]] * Federal Machine and Welder Company * [[Fisher Body#Fisher Body Corporation and General Motors|Fisher Tank Arsenal]] * [[Форд Мотор Компани]] * [[Lima Locomotive Works]] * [[Paccar|Pacific Car and Foundry Company]] * [[Pressed Steel Car Company]] * [[Пульман|Pullman-Standard Car Company]]}} | unit_cost = 1945 оны доллароор $44,556–64,455, хувилбараас хамааран (2025 оны доллароор $803,988–$1,163,054){{sfn|''Army Service Forces Catalog ORD 5-3-1'', 9 August 1945}} | production_date = 1941 оны 9 сар (туршилтын загвар)<br /> 1942 оны 2 сар – 1945 оны 7 сар | number = 49,234, туршилтын загварыг тооцолгүй{{sfn|Zaloga|2008|p=57}} | variants = [[#АНУ-ын хувилбарууд|АНУ-ын хувилбар]] болон [[#Гадаад хувилбар ба хэрэглээ|гадаад хувилбарууд]] | crew = 5 (командлагч, буучин, ачигч, жолооч, туслах жолооч/буучин) | length = хувилбараас хамааран 19 фут 2 инч–20 фут 7 инч (5.84–6.27 м){{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | width = хувилбараас хамааран {{convert|8|ft|7|in|m|abbr=on}} - {{convert|9|ft|10|in|m|abbr=on}}{{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | height = хувилбараас хамааран 9 фут 0 инч–9 фут 9 инч (2.74–2.97 м){{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | weight = хувилбараас хамааран 66,800–84,000 фунт (30.3–38.1 тонн){{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | armour = байршил болон хувилбараас хамааран {{convert| 12.7 |-|177.8 |mm|abbr=on}}{{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | primary_armament = [[75 мм-ийн танкны их буу М2/М3/М6#М3|75&nbsp;мм-ийн М3]] (90–104 сум) <br />эсвэл <br />[[76 мм-ийн их буу М1|76&nbsp;мм-ийн их буу M1A1, M1A1C, or M1A2]] (71 сум) <br />эсвэл <br />[[M101 гаубиц|105&nbsp;мм-ийн гаубиц M4]] (66 сум){{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | secondary_armament = хувилбараас хамааран [[.50 BMG|.50 калибр]] [[M2 Браунинг|Браунинг M2HB]] пулемёт (300–600 сум),<br />2 - 4 [[.30-06 Springfield|.30 калибр]] [[М1919 Браунинг пулемёт|Браунинг M1919A4]] пулемёт (6,000–6,750 сум){{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}}<ref name=smw>{{cite web |url=http://the.shadock.free.fr/sherman_minutia/manufacturer/t6/T6.html|title=T6 |author=<!--Not stated--> |website=Sherman minutia website |access-date=2026-06-25}}</ref> | transmission = | engine = М4 болон М4А1 загвар: [[Wright R-975|Continental R975]]-C1 эсвэл -C4 9–цилиндрт бензин хөдөлгүүр | engine_power = | suspension = Босоо конусан пүрш | speed = Зам дээр {{convert|22|-|30|mph|abbr=on}}, хувилбараас хамааран замгүй газар {{convert|15|-|20|mph|abbr=on}}{{sfn|Zaloga|1993|p=19}}{{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | pw_ratio = хувилбараас хамааран 8.60–11.09 кВт/т{{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | vehicle_range = Зам: <br />хувилбараас хамааран {{convert|100|–|150| mile|abbr=on}}{{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} <br />Шороон зам: <br />хувилбараас хамааран {{convert|60|–|100| mile|abbr=on}}{{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} | fuel_capacity = хувилбараас хамааран 138–175 литр{{sfn|Conners, ''Medium Tank M4A1 Sherman'' (2013)}} }} '''М4 Шерман''' ({{lang-en|M4 Sherman}}) буюу [[Шерман]] танк нь АНУ-ын дунд ангиллын үндсэн танкаар [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]д оролцжээ. [[Шерман]] [[дунд танк]]ийг 1940 онд зохион бүтээж, 1941 оноос эхлэн олноор үйлдвэрлэсэн бөгөөд [[АНУ]]-ын армийн зэвсэглэлд 1955 он хүртэл байсан ба үйлдвэрлэсэн тоогоороо [[Орос]]ын [[Т-34]] танкийн дараа ордог байна. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы үед 1942 оноос дайн дуустал 49,234 ширхгийг үйлдвэрлэн армийн зэвсэглэлд авсан. ==Тэмдэглэл== {{notelist}} ==Эшлэл== {{Reflist|30em}} == Цахим холбоос == {{Commonscat|M4 Sherman|}} [[Ангилал:АНУ-ын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгслийн төрөл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] [[Ангилал:Солонгосын дайн]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] 85ujjjby1gyqtc27lzfqwigycm084xl 0 34589 860162 642701 2026-06-25T22:31:49Z Enkhsaihan2005 64429 860162 wikitext text/x-wiki {{Short description|Британийн хүнд танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = Mk IV Черчиль | image = Tanks and Afvs of the British Army 1939-45 KID1265.jpg | image_size = 300 | caption = Черчиль Марк IV танк | origin = Нэгдсэн Хаант Улс | type = [[Явган цэргийн танк]] | is_vehicle = yes | is_UK = yes | service = 1941–1952 ([[Британийн эзэнт гүрэн]])<ref group="note">TOAD Flail in reserve for British Army until mid-1960s</ref> | used_by = [[#Хэрэглэгчид|''Хэрэглэгчид'']] | wars = [[Дэлхийн 2-р дайн]], [[Солонгосын дайн]] | designer = {{plainlist| * [[Harland & Wolff]] (А20) * [[Vauxhall Motors]] (А22)}} | design_date = | manufacturer = [[Vauxhall Motors]] болон бусад | unit_cost = | production_date = 1941–1945 | number = ~5,640 <ref>Tank Museum, Bovington. Tank Infantry Mark IV A22F, Churchill VII</ref> | variants = [[#Хувилбарууд|''Хувилбарууд'']] | weight = {{plainlist| * 39.1 тонн (Марк I) * 40.7 тонн (Марк VII)}} | length = {{convert|24|ft|5|in|m|abbr=on}} | width = {{convert|10|ft|8|in|m|abbr=on}} | height = {{convert|8|ft|2|in|m|abbr=on}} | crew = 5 (командлагч, жолооч, чиглүүлэх бууч, сумлагч, пулемётын бууч) | armour = {{plainlist| * Черчиль I–VI: 102 мм их биеийн урд хэсэг, 76 мм их биеийн тал, 51 мм их биеийн ар тал, 89 мм цамхагийн урд хэсэг, 76 мм цамхагийн хажуу ба ар тал * Марк VII–VIII: 152 мм их бие болон цамхагийн урд хэсэг, 95 мм их биеийн хажуу ба цамхагийн хажуу ба ар тал, 51 мм их биеийн ар тал}} | primary_armament = {{plainlist| * [[QF 2 pounder]] (Марк I болон II) * [[QF 6 pounder]] (Марк III болон IV) * [[Ordnance QF 75 мм|QF 75мм]] (Марк VI болон VII) * [[Ordnance QF 95 мм гаубиц|QF 95мм]] (Марк V болон VIII)}} | secondary_armament = {{plainlist| * нэг коаксиаль 7.92 мм [[Besa пулемёт]] * [[Ordnance QF 3-инчийн гаубиц|3 инчийн гаубиц]] (Марк I) эсвэл нэг Besa MG (бусад загвар)}} | engine = Bedford 12-цилиндр, 4 шатлалт, усан хөргөлттэй, хэвтээ эсрэг чиглэлтэй, L-толгойтой бензин хөдөлгүүр | engine_power = 325-350 морины хүч (242-261 кВт)<ref name="Heritage">{{cite web |title=Canadian Military Headquarters, London : C-5772 |url=https://heritage.canadiana.ca/view/oocihm.lac_reel_c5772/4512 |website=Canadiana Héritage |publisher=Canadian Research Knowledge NetworkFooter |access-date=2026-06-25 |pages=4512–4528}}</ref> | transmission = [[David Brown Limited|Merritt-Brown]] 4 шатлалт тогтмол тортой эпициклик хурдны хайрцаг | steering = Хурдны хайрцагны гурвалсан дифференциал жолоодлого | fuel_capacity = 682 литр<ref>Churchill Infantry Tank by David Fletcher page 31</ref> | pw_ratio = 8.4-8.8 морины хүч (6.1-6.4 кВт) / тонн<ref name="Heritage"/> | suspension = Ороомогтой пүрш | vehicle_range = {{convert|120-210|km|mi|order=flip}}<ref>Churchill Infantry Tank by David Fletcher page 8</ref> | speed = {{convert|13.5-16.4|mph|km/h|abbr=on}}<ref name="Heritage"/> }} '''PMk IV (A22)''' буюу товчоор [[Черчиль]] гэж нэршсэн [[Их Британи]]йн [[хүнд танк]]ийг [[Harland and Wolff (A20)/ Vauxhall Motors (A22)]] компаниуд зохион бүтээсэн байна. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы үед 1941 оноос дайн дуустал 7,368 ширхгийг үйлдвэрлэн армийн зэвсэглэлд авсан бөгөөд Их Британийн армийн зэвсэглэлд 1941–1952 онд байсан түүхтэй. == Тэмдэглэл == {{Reflist|group="note"}} == Эшлэл == {{Reflist}} == Цахим холбоос == {{Commons|Churchill tank|Черчиль}} * [http://www.wwiivehicles.com/unitedkingdom/infantry/churchill.asp ''www.wwiivehicles.com''] {{ref-en}} [[Ангилал:Британийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Хүнд танк]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгслийн төрөл]] [[Ангилал:Солонгосын дайн]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн британийн зэвсэгт хүчний түүх]] sy600lkycrprus2gzskv18ax4ggpw4e 0 34590 860155 642834 2026-06-25T21:48:07Z Enkhsaihan2005 64429 860155 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс зэвсэг |is_vehicle=yes |name=Тип 97 Чи-Ха | image= Type 97 Chi-Ha in the Great Patriotic War Museum 5-jun-2014.jpg | image_size = 300 |caption=Оросын Агуу Эх орны дайны музей дэх Тип 97 Чи-Ха дунд танк |origin= [[Японы эзэнт үрэн|Япон]] |wars=*[[Хятад-Японы хоёрдугаар дайн]] *[[Зөвлөлт–Японы хилийн мөргөлдөөнүүд]] *[[Дэлхийн 2-р дайн]] *[[Индонезийн үндэсний хувьсгал]] *[[Хятадын иргэний дайн]] *[[Солонгосын дайн]] |used_by= ''[[#Хэрэглэгчид|Хэрэглэгчид]]'' |type=[[Дунд танк]] |design_date=1936 |production_date=1938–1943{{sfn|Zaloga|2007|pp=10, 14}} |unit_cost=1939 оны 8 сард 126,000 [[иен]] ($33,856 USD), зэвсэглэлийг оруулаагүй<ref>{{cite web|title= 兵器臨時定価、予価、表送付の件 Military catalogue of the Japanese military|url=https://www.jacar.archives.go.jp/aj/meta/listPhoto?LANG=eng&BID=F2006083120452299318&ID=M2006083120453599356&REFCODE=C01004699100|orig-date=1939|publisher= Армийн яам|website=Японы Үндэсний Архив}}</ref><ref>{{cite web|title=Banking and Monetary Statistics, 1914-1941, Part I|url=https://fraser.stlouisfed.org/title/38#6408|orig-date=1943|publisher=Board of Governors of the Federal Reserve System (U.S.)|website=Federal Reserve Bank of St. Louis|date=1943 }}</ref> |number=1,162{{sfn|Zaloga|2007|pp=10, 17}} |variants=Type 97-''Кай'' ''Шинхоотоо Чи-Ха''{{sfn|Zaloga|2007|p=14}} |spec_label=Тип 97 ''Чи-Ха''{{sfn|Tomczyk|2007|p=19}} |length={{convert|5.50|m|ftin|abbr=on}}{{sfn|Tomczyk|2007|p=19}} |width={{convert|2.33|m|ftin|abbr=on}}{{sfn|Tomczyk|2007|p=19}} |height={{convert|2.21|m|ftin|abbr=on}}{{sfn|Tomczyk|2007|p=19}} |weight=14.3-15.2 тонн |suspension=[[өнцгөн хөшүүрэг]] |speed=38 км/ц |vehicle_range={{convert|210|km|abbr=on}} |primary_armament=[[Тип 97 57 мм танкны буу]]{{sfn|Tomczyk|2007|p=19}} |secondary_armament=2 × 7.7 мм [[Тип 97 хүнд танкны пулемёт|Тип 97 пулемёт]]{{sfn|Tomczyk|2007|p=19}} |armour=8–25 мм{{sfn|Tomczyk|2007|p=19}} |engine=Mitsubishi SA12200VD [[Air-cooled engine|air-cooled]] V-12 [[дизель хөдөлгүүр|дизель]] (21.7 литр) |crew=4 |engine_power=170 морины хүч (127 кВт) |pw_ratio=11.3 морины хүч/тонн }} {{nihongo|'''97-р загварын ''Чи-Ха'''''|九七式中戦車 チハ|Kyunana-shiki chu-sensha chiha}} буюу товчоор '''Чи-Ха''' гэж алдаршсан [[Японы эзэнт гүрэн|Япон]]ы [[дунд танк]]ийг 1936 онд зохион бүтээсэн байна. Энэ танкийг 1938-1943 онуудад нийтдээ 1,162 ширхгийг үйлдвэрлэн [[Японы эзэн хааны арми]]йн зэвсэглэлд авсан. Энэ дунд танк нь [[Хятад-Японы хоёрдугаар дайн]], [[Халхын голын байлдаан]] болон [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]д оролцсон байна. ==Тэмдэглэл== {{Reflist|20em}} == Цахим холбоос == {{Commonscat|Type 97 Chi-Ha|Тип 97 Чи-Ха}} * [http://www.wwiivehicles.com/japan/tanks_medium/type97_chi_ha.html Техникийн үзүүлэлт ба зураг бүхий тайлбар] {{ref-en}} [[Ангилал:Японы дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгслийн төрөл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Дунд танк]] [[Ангилал:Мицүбиши хүнд үйлдвэр]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] 03keibfn2ecq2jqhj1ffsrf0xankhh4 0 35964 860200 811053 2026-06-26T08:08:42Z Zorigt 49 860200 wikitext text/x-wiki «'''Сүхбаатар'''» — [[1942 он]]д бүтсэн [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт]]-[[Монгол улс|Монголын]] [[уран сайхны кино]]. ЗХУ-ын Ташкент хотын “Цокс” болон Ленинградын “Ленфильм” студид хийсэн 12 бүлэг хар цагаан кино. Энэ кино нь анх удаа [[Ардын хувьсгал]]ын удирдагч жанжин Сүхбаатарын дүрийг уран сайхны кинонд тодруулан гаргаснаараа манай үзэгчдийн сэтгэлд мөнхрөн үлдсэн бөгөөд Монгол кино урлагт түүх хувьсгалын сэдэвтэй том бүтээл гарахад түлхэц өгч манай киноны залуу уран бүтээлчдийн ур чадвар сэтгэхүйд мэдрэгдэхүйц нөлөө үзүүлсэн бүтээл юм. == Уран бүтээлчид == * Зохиогч: Б.Лапин, А.Г. Зархи, И.Е. Хейфиц, З.Л. Хацревин * Найруулагч: А.Г. Зархи, И.Е. Хейфиц * Зураач: А.Босулаев, [[Лувсангийн Гаваа]] * Зураглаач: А.И. Гинцбург, Балдангийн Дэмбэрэл * Хөгжмийн зохиолч: В.В. Пушков, Б.А.Арапов * Дууны оператор: А.Шаргородский, С.Дэмбэрэл (оператор, 1968 онд БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн). * Эвлүүлэгч: В.В.Горюнов === Дүрүүд === * [[Дамдины Сүхбаатар|Сүхбаатар]] [[Лев Свердлин]] (Сталины (төрийн) 3 удаагийн (1947, 1949, 1951) шагналт, 1954 онд ЗХУ-ын ардын жүжигчин) * Гомбо - В.В.Грибков * [[Барон Унгерн фон Штернберг|Барон Унгерн]] - Н.К.Черкасов (Сталины (төрийн) 5 удаагийн (1941, 1946, 1950, 1951-хошой) шагналт, 1964 онд Лениний шагналт, 1947 онд ЗХУ-ын ардын жүжигчин) * [[Сүхбаатарын Янжмаа|Янжмаа]]- Ө.Эрэнцэнноров * [[Хорлоогийн Чойбалсан|Чойбалсан]] – Гэлэгдорж * [[Богд хаан|Богд]] – [[Нямын Цэгмид|Н.Цэгмид]] * Бадам эмч, галзуу өвгөн- Б.Равдан [[Ангилал:1942 оны кино]] [[Ангилал:20-р зууны монгол кино]] [[Ангилал:Уран сайхны кино]] 3uzgvz5s0bm8g6snkx4ytm1l1v5bzzp 860201 860200 2026-06-26T08:08:53Z Zorigt 49 860201 wikitext text/x-wiki «'''Сүхбаатар'''» — [[1942 он]]д бүтсэн [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт]]-[[Монгол улс|Монголын]] [[уран сайхны кино]]. ЗХУ-ын Ташкент хотын “Цокс” болон Ленинградын “Ленфильм” студид хийсэн 12 бүлэг хар цагаан кино. Энэ кино нь анх удаа [[Ардын хувьсгал]]ын удирдагч жанжин Сүхбаатарын дүрийг уран сайхны кинонд тодруулан гаргаснаараа манай үзэгчдийн сэтгэлд мөнхрөн үлдсэн бөгөөд Монгол кино урлагт түүх хувьсгалын сэдэвтэй том бүтээл гарахад түлхэц өгч манай киноны залуу уран бүтээлчдийн ур чадвар сэтгэхүйд мэдрэгдэхүйц нөлөө үзүүлсэн бүтээл юм. == Уран бүтээлчид == * Зохиогч: Б.Лапин, А.Г. Зархи, И.Е. Хейфиц, З.Л. Хацревин * Найруулагч: А.Г. Зархи, И.Е. Хейфиц * Зураач: А.Босулаев, [[Лувсангийн Гаваа]] * Зураглаач: А.И. Гинцбург, Балдангийн Дэмбэрэл * Хөгжмийн зохиолч: В.В. Пушков, Б.А.Арапов * Дууны оператор: А.Шаргородский, С.Дэмбэрэл (оператор, 1968 онд БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн). * Эвлүүлэгч: В.В.Горюнов === Дүрүүд === * [[Дамдины Сүхбаатар|Сүхбаатар]] - [[Лев Свердлин]] (Сталины (төрийн) 3 удаагийн (1947, 1949, 1951) шагналт, 1954 онд ЗХУ-ын ардын жүжигчин) * Гомбо - В.В.Грибков * [[Барон Унгерн фон Штернберг|Барон Унгерн]] - Н.К.Черкасов (Сталины (төрийн) 5 удаагийн (1941, 1946, 1950, 1951-хошой) шагналт, 1964 онд Лениний шагналт, 1947 онд ЗХУ-ын ардын жүжигчин) * [[Сүхбаатарын Янжмаа|Янжмаа]]- Ө.Эрэнцэнноров * [[Хорлоогийн Чойбалсан|Чойбалсан]] – Гэлэгдорж * [[Богд хаан|Богд]] – [[Нямын Цэгмид|Н.Цэгмид]] * Бадам эмч, галзуу өвгөн- Б.Равдан [[Ангилал:1942 оны кино]] [[Ангилал:20-р зууны монгол кино]] [[Ангилал:Уран сайхны кино]] nypmbe9dogzm03eosz2ua494gn9615w 860203 860201 2026-06-26T08:49:54Z Avirmed Batsaikhan 53733 860203 wikitext text/x-wiki «'''Сүхбаатар'''» —([[Орос хэл|орос.]] ''Его зовут Сухэ-Батор'') [[1942 он]]д бүтсэн [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт]]-[[Монгол улс|Монголын]] [[уран сайхны кино]]. ЗХУ-ын Ташкент хотын “Цокс” болон Ленинградын “Ленфильм” студид хийсэн 12 бүлэг хар цагаан кино. Энэ кино нь анх удаа [[Ардын хувьсгал]]ын удирдагч жанжин Сүхбаатарын дүрийг уран сайхны кинонд тодруулан гаргаснаараа манай үзэгчдийн сэтгэлд мөнхрөн үлдсэн бөгөөд Монгол кино урлагт түүх хувьсгалын сэдэвтэй том бүтээл гарахад түлхэц өгч манай киноны залуу уран бүтээлчдийн ур чадвар сэтгэхүйд мэдрэгдэхүйц нөлөө үзүүлсэн бүтээл юм. == Уран бүтээлчид == * Зохиогч: [[Борис Лапин]], Александр Зархи, [[Иосиф Хейфиц]], [[Захар Хацревин]] * Найруулагч: [[Александр Зархи]], Иосиф Хейфиц * Зураач: [[Анатолий Босулаев]], [[Лувсангийн Гаваа]] * Зураглаач: Александр Гинцбург, Балдангийн Дэмбэрэл * Хөгжмийн зохиолч: [[Венедикт Пушков]], [[Борис Арапов]] * Дууны оператор: [[Арнольд Шаргородский]], С.Дэмбэрэл (оператор, 1968 онд БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн). * Эвлүүлэгч: [[Василий Горюнов]] === Дүрүүд === * [[Дамдины Сүхбаатар|Сүхбаатар]] - [[Лев Свердлин]] (Сталины (төрийн) 3 удаагийн (1947, 1949, 1951) шагналт, 1954 онд ЗХУ-ын Ардын жүжигчин) * Гомбо - [[Владимир Грибков]] * [[Барон Унгерн фон Штернберг|Барон Унгерн]] - [[Николай Черкасов]] (Сталины (төрийн) 5 удаагийн (1941, 1946, 1950, 1951-хошой) шагналт, 1964 онд Лениний шагналт, 1947 онд ЗХУ-ын Ардын жүжигчин) * [[Владимир Ленин]] - [[Максим Штраух]] * [[Иосиф Сталин]] - [[Семён Гольдштаб]] * [[Сүхбаатарын Янжмаа|Янжмаа]]- Ө.Эрэнцэнноров * [[Хорлоогийн Чойбалсан|Чойбалсан]] – Гэлэгдорж * [[Богд хаан|Богд]] – [[Нямын Цэгмид]] * Бадам эмч, галзуу өвгөн- Б.Равдан [[Ангилал:1942 оны кино]] [[Ангилал:20-р зууны монгол кино]] [[Ангилал:Уран сайхны кино]] qocvinuxykqeicp3o5lrq9a430o7abp 860204 860203 2026-06-26T08:50:50Z Avirmed Batsaikhan 53733 860204 wikitext text/x-wiki «'''Сүхбаатар'''» —([[Орос хэл|орос.]] ''Его зовут Сухэ-Батор'') [[1942 он]]д бүтсэн [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт]]-[[Монгол улс|Монголын]] [[уран сайхны кино]]. ЗХУ-ын Ташкент хотын “Цокс” болон Ленинградын “Ленфильм” студид хийсэн 12 бүлэг хар цагаан кино. Энэ кино нь анх удаа [[Ардын хувьсгал]]ын удирдагч жанжин Сүхбаатарын дүрийг уран сайхны кинонд тодруулан гаргаснаараа манай үзэгчдийн сэтгэлд мөнхрөн үлдсэн бөгөөд Монгол кино урлагт түүх хувьсгалын сэдэвтэй том бүтээл гарахад түлхэц өгч манай киноны залуу уран бүтээлчдийн ур чадвар сэтгэхүйд мэдрэгдэхүйц нөлөө үзүүлсэн бүтээл юм. == Уран бүтээлчид == * Зохиогч: [[Борис Лапин]], Александр Зархи, [[Иосиф Хейфиц]], [[Захар Хацревин]] * Найруулагч: [[Александр Зархи]], Иосиф Хейфиц * Зураач: [[Анатолий Босулаев]], [[Лувсангийн Гаваа]] * Зураглаач: [[Александр Гинцбург]], [[Балдангийн Дэмбэрэл]] * Хөгжмийн зохиолч: [[Венедикт Пушков]], [[Борис Арапов]] * Дууны оператор: [[Арнольд Шаргородский]], С.Дэмбэрэл (оператор, 1968 онд БНМАУ-ын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн). * Эвлүүлэгч: [[Василий Горюнов]] === Дүрүүд === * [[Дамдины Сүхбаатар|Сүхбаатар]] - [[Лев Свердлин]] (Сталины (төрийн) 3 удаагийн (1947, 1949, 1951) шагналт, 1954 онд ЗХУ-ын Ардын жүжигчин) * Гомбо - [[Владимир Грибков]] * [[Барон Унгерн фон Штернберг|Барон Унгерн]] - [[Николай Черкасов]] (Сталины (төрийн) 5 удаагийн (1941, 1946, 1950, 1951-хошой) шагналт, 1964 онд Лениний шагналт, 1947 онд ЗХУ-ын Ардын жүжигчин) * [[Владимир Ленин]] - [[Максим Штраух]] * [[Иосиф Сталин]] - [[Семён Гольдштаб]] * [[Сүхбаатарын Янжмаа|Янжмаа]]- Ө.Эрэнцэнноров * [[Хорлоогийн Чойбалсан|Чойбалсан]] – Гэлэгдорж * [[Богд хаан|Богд]] – [[Нямын Цэгмид]] * Бадам эмч, галзуу өвгөн- Б.Равдан [[Ангилал:1942 оны кино]] [[Ангилал:20-р зууны монгол кино]] [[Ангилал:Уран сайхны кино]] l9rb569zyyh2ydakdbxrkdivryanxu2 0 36830 860147 365167 2026-06-25T19:32:12Z EmausBot 7864 исправление двойного перенаправления на [[Дарвин, Хойд Нутаг Дэвсгэр]] 860147 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Дарвин, Хойд Нутаг Дэвсгэр]] kb8pfzzu53h9mapqvknh19ugw6ydeh3 0 36831 860146 365168 2026-06-25T19:32:02Z EmausBot 7864 исправление двойного перенаправления на [[Дарвин, Хойд Нутаг Дэвсгэр]] 860146 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Дарвин, Хойд Нутаг Дэвсгэр]] kb8pfzzu53h9mapqvknh19ugw6ydeh3 0 37173 860184 533256 2026-06-26T06:28:10Z Zorigt 49 860184 wikitext text/x-wiki {{Тэмдэгт|∢}}[[File:Steradian.svg|thumb|right|200px|1 стерадиан өнцгийг харуулсан график дүрслэл. [[Бөмбөлөг|Бөмбөлгийн]] [[радиус]]ын квадраттай тэнцүү талбайтай бөмбөлгийн гадаргад тулсан огторгуйн өнцөг нь 1 стерадиан юм.]] '''Огторгуйн өнцөг''' буюу '''Биет өнцөг''' нь [[3 хэмжээс]]т огторгуйг хэмжих [[2 хэмжээс]]т өнцөг юм. Өөрөөр хэлбэл огторгуйн өнцөг нь ямарваа нэгэн цэгээс аливаа биеийн хэр том хэмжээтэй харагдахыг хэмждэг юм. Тэмдэглэгээ нь '''Ω'''. Олон улсын нэгжийн [[СИ]] системийн нэгж нь '''ср'''. [[ангилал:огторгуйн геометр]] [[Ангилал:Өнцөг]] fz51cpwuc2n6l5wbzq9oy81ymjalwv0 0 38947 860164 642630 2026-06-25T23:07:53Z Enkhsaihan2005 64429 860164 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс зэвсэг | name = Алтай | image = Altay Tank.jpg | image_size = 300px | caption = Алтай Т1 | type = [[Байлдааны үндсэн танк]] | origin = [[Турк]] | is_vehicle = yes | designer = * [[Otokar]] <small>(анхны загвар)</small><ref name="roketsan1"/> * [[BMC (Турк)|BMC]] <small>(revised design)</small><ref name="SSB 1">{{cite web|url= https://www.ssb.gov.tr/urunkatalog/en/22/|title= ALTAY|publisher= TURKISH DEFENCE INDUSTRY PRODUCT CATALOGUE|access-date= 2026-06-25|archive-date= 2021-08-09|archive-url= https://web.archive.org/web/20210809211428/https://www.ssb.gov.tr/urunkatalog/en/22/|url-status= dead}}</ref> * [[Hyundai Rotem]] <small>(дизайны туслалцаа болон технологийн дамжуулалт)</small><ref name="Design assistance and transfer of Technology 1">{{cite web|url=https://www.hyundai-rotem.co.kr/PRCenter/News_View.asp?type=%EC%96%B8%EB%A1%A0%EB%B3%B4%EB%8F%84&idx=1415&ref=|title=터키 전차개발 기술협력 계약 체결|publisher=[[Hyundai Rotem]]|date=2008-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20211010183718/https://www.hyundai-rotem.co.kr/PRCenter/News_View.asp?type=%EC%96%B8%EB%A1%A0%EB%B3%B4%EB%8F%84&idx=1415&ref=|archive-date=2021-10-10|access-date=2026-06-25|author=[[Hyundai Rotem]]}}</ref> * [[Алтай танк#Гүйцэтгэгчид ба туслан гүйцэтгэгчид|Бусад]] | manufacturer = [[BMC (Турк)|BMC]]<ref name="SSB 1"/> | unit_cost = Т1: $13.75 сая <small>(FY 2025)</small><ref>{{cite news|title=Altay tankı projesi için teklifler haftaya|url=http://www.fortuneturkey.com/altay-tanki-projesi-icin-teklifler-haftaya-26358/|date=2016-01-11|access-date=2026-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160517215000/http://www.fortuneturkey.com/altay-tanki-projesi-icin-teklifler-haftaya-26358|archive-date=2016-05-17|url-status=live}}</ref><br> Т2: $11.75 сая <small>(FY 2025)</small><ref>{{cite web | title=ALTAY'ın birim maliyeti çok mu yüksek? &#124; SavunmaSanayiST | date=2019-07-07 | url=https://www.savunmasanayist.com/altayin-birim-maliyeti-cok-mu-yuksek/ }}</ref> | design_date = 2008–2016 <small>(initial)</small><br> 2018-2022 <small>(revised)</small> | production_date = 2025–одоо<ref>{{cite web | title=Mass production of Turkish main battle tank Altay begins - Türkiye News | date=2025-09-05 | url=https://www.hurriyetdailynews.com/mass-production-of-turkish-main-battle-tank-altay-begins-213279 }}</ref> | service = 2025–одоо<ref>{{cite web | url=https://www.savunmasanayist.com/altay-tankinin-yeni-seri-uretim-tarihi-aciklandi/ | title=ALTAY Tankı'nın Yeni Seri Üretim Tarihi Açıklandı | date=2023-01-09 }}</ref> | used_by = [[Туркийн хуурай замын хүчин]] | wars = | number = 7 <small>(2 туршилтын загвар)</small><ref>{{Cite web|url=https://www.defensehere.com/tr/iki-adet-yeni-altay-tanki-testleri-icin-kara-kuvvetleri-komutanligina-teslim-edildi|title=İki adet yeni Altay Tankı, testleri için Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na teslim edildi|date=2023-04-23|website=Defense Here|access-date=2026-06-25}}</ref> | variants = ''[[#Хувилбарууд|Хувилбарууд]]'' | length = {{convert|7.3|m|ft}} (их бие), {{convert|10.3|m|ft}} (буу урагш)<ref name=armyguide>{{cite web|title=Army Guide – Altay|url=http://www.armyguide.com/eng/product4347.html|work=Army Guide|access-date=2026-06-25}}</ref> | width = {{convert|3.9|m|ft}}<ref name=armyguide /> | height = {{convert|2.6|m|ft}}<ref name=armyguide /> | weight = 65 тонн<ref name=autogenerated1>{{cite web|url=http://www.army-technology.com/projects/altaymainbattletank/|title=Altay Main Battle Tank|publisher=Army Technology|date=2011-06-15|access-date=2026-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120919065047/http://www.army-technology.com/projects/altaymainbattletank|archive-date=2012-09-19|url-status=live}}</ref> | crew = 4 | armour = *[[Тээврийн хэрэгслийн хуяг|Танкны хуяг]]: [[Roketsan]] [[хосолмол хуяг]] *[[Идэвхтэй хамгаалалтын систем]]: [[Aselsan]] AKKOR хатуу ба зөөлөн алах төхөөрөмж<ref name="Aselsan AKKOR official pdf">{{cite web |url= https://www.aselsan.com.tr/AKKOR_Active_Protection_System_6816.pdf|title = AKKOR |publisher= Aselsan |access-date= 2026-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429084624/https://www.aselsan.com.tr/AKKOR_Active_Protection_System_6816.pdf| archive-date=2020-04-29|url-status=dead}}</ref> | primary_armament = [[MKE 120 MM 55C]] 120&nbsp;мм толигор голт их буу <ref name="SSB Altay Gun">{{cite web|url= https://www.ssb.gov.tr/urunkatalog/en/239/|title= ALTAY WEAPON SYSTEM|publisher= TURKISH DEFENCE INDUSTRY PRODUCT CATALOGUE|access-date= 2026-06-25|archive-date= 2021-10-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20211010210117/https://www.ssb.gov.tr/urunkatalog/en/239/|url-status= dead}}</ref> | secondary_armament = 1 × [[Алсын удирдлагатай зэвсгийн станц]] 12.7&nbsp;мм / 7.62&nbsp;мм пулемёттой <br />1 x 7.62&nbsp;мм пулемёт | engine = Т1: [[HD Hyundai Infracore]] DV27K 4-урттай, 12-цилиндртэй, усан хөргөлттэй дизель, с: 2550&nbsp;кг<br />1,500&nbsp;морины хүч (1,110&nbsp;кВт)<ref name="Korean Powerpack 1">{{cite web|url=https://www.dailysabah.com/business/defense/engine-to-power-turkeys-long-awaited-mbt-altay-arrives-from-s-korea|title=Engine to power Turkey's long-awaited MBT Altay arrives from S. Korea|publisher=Daily Sabah|date=2022-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220316005959/https://www.dailysabah.com/business/defense/engine-to-power-turkeys-long-awaited-mbt-altay-arrives-from-s-korea|archive-date=2022-03-16|access-date=2026-06-25|author=}}</ref><br />Т2: [[BMC (Турк)|BMC Power]] BATU V12 4-богино шатлалт, 12-цилиндртэй усан хөргөлттэй дизель <br />1,500 морины хүч (1,100 кВт)<ref name="Korean Powerpack 1" /> | transmission = Т1: [[SNT Dynamics]] EST15K (6 урагш, 3 ухрах араатай), хуурай жин: 2500&nbsp;кг<ref name="Korean Powerpack 1" /><br />Т2: [[BMC (Турк)|BMC Power]] BATU V12 Cross Drive (6 урагш, 2 ухрах араатай)<ref name="Korean Powerpack 1" /> | suspension = [[Гидропневматик]] (ISU)<ref name="BMC ALTAY 1">{{cite web|url=https://www.bmc.com.tr/yeni-altay/altay.html|title=ALTAY Ana Muharebe Tankı|publisher=[[BMC Otomotiv]]|date=2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20240430161910/https://www.bmc.com.tr/yeni-altay/altay.html|archive-date=2024-04-30|access-date=2026-06-25|author1=}}</ref> | speed = Зам дээр: {{convert|65|km/h|abbr=on}} <br />Замгүй газар: {{convert|45|km/h|abbr=on}} (Т1)<ref name="BMC ALTAY 2" /> | pw_ratio = 23&nbsp;морины хүч/тонн (17.15&nbsp;кВт/т) | vehicle_range = {{convert|450|km|mi}}(Т1)<ref name="TankAltayT1">{{cite web |url= https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:TankAltayT1_(2).jpg#mw-jump-to-license |title = TankAltayT1 |date=2019-05-02 | website= Wikimedia Commons (official info by BMC) |access-date= 2026-06-25}}</ref> }} '''Алтай танк''' нь [[Турк]]ийн гурав дахь үеийн [[байлдааны үндсэн танк]]. Энэ [[танк]]ийг [[Туркийн тусгаар тогтнолын төлөөх 1919-1923 оны дайн]]ы баатар, 5-р морьт корпусын захирагч, [[армийн генерал Фахреттин Алтай]]н дурсгалд зориулан нэрлэсэн байна. Алтай танк нь 5,5 сая долларын өртөгтэй бөгөөд 4 ширхэгийг үйлдвэрлэсэн байна. == Эшлэл == <references/> [[Ангилал:Байлдааны танк]] [[Ангилал:Туркийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл]] 9febqg89z6qmja4vpreai5ndibxngy6 0 39524 860142 832574 2026-06-25T18:35:46Z ~2026-36654-42 105546 /* */ 860142 wikitext text/x-wiki [[Зураг:Wrestling Palace.jpg|thumb|[[Монгол бөхийн өргөө|Бөхийн Өргөө]]]] Монгол оронд уламжлалт спортын төрлүүдээс гадна хөл бөмбөг, чөлөөт бөх, сагсан бөмбөг зэрэг олон спорт хөгжиж байна. [[Монголын Үндэсний Олимпын Хороо]] нь Монгол улсад спортыг хөгжүүлэх, олимпизмийн хөдөлгөөнийг дэлгэрүүлэхэд чиглэсэн үйл ажиллагаа явуулж байна. [[Эрийн гурван наадам]] болох [[морины уралдаан]], [[сур харваа]], [[үндэсний бөх]] нь Монгол даяар хамгийн их тархсан, хамгийн олон үзэгчтэй спортын төрлүүд юм. Наадмын үеэр [[шагай харвах]] тэмцээнүүд ч гэсэн болдог. Хамгийн их дэлгэрсэн спорт бол эрийн гурван наадмын гол төрөл, [[үндэсний бөх]] юм. Монгол бөхийг анх 7000 жилийн өмнө үүссэн гэж түүхчид үздэг байна. Монгол бөхөөр элдэв маргааныг цэгцлэж шийдвэрлэх явдал нь [[Монголын нууц товчоо|Монголын нууц товчоонд]] ч гардаг ажээ. Улсын бөхийн тэмцээнүүдэд улсын өнцөг булан бүрээс хэдэн зуун бөхчүүд ирж өрсөлддөг. Сүүлийн үед [[ширээний теннис]], [[жүдо]], [[сагсан бөмбөг]], [[хөлбөмбөг]] ихээхэн дэлгэрч, монгол тамирчид эдгээр төрлүүдээр олон улсын тэмцээнүүдэд амжилттай оролцож байна. Монголчууд 1990-ээд оны сүүлчээс [[Япон]]ы [[сүмо]] бөхөд хүчээ сорих болж, өндөр амжилт гаргаж ирсэн. 2003 онд [[Долгорсүрэнгийн Дагвадорж|Асашёорюү]] нь анхны монгол Ёкозүна (сүмогийн аварга) болсон ба 2007 онд [[Мөнхбатын Даваажаргал|Хакүхо]] хоёр дахь, 2012 онд [[Даваанямын Бямбадорж|Ама]] гуравдахь, 2014 онд [[М. Ананд|Какүрюү]] 4 дэх монгол Ёкозүна болжээ. Одоогоор буюу 2025 оны байдлаар Монгол Улсын тамирчид [[Зуны Олимпын наадам|зуны Олимпын наадмаас]] 2 алт, 12 мөнгө, 17 хүрэл медаль хүртээд буй. Жүдогийн 100 кг-ийн жинд [[Найдангийн Түвшинбаяр]] [[Бээжингийн олимп (2008 он)|Бээжингийн Олимпын]] үеэр Монголын анхны алтан медалийг авчирсан.<ref>{{cite web | url = http://edition.cnn.com/2008/SPORT/08/15/mongolia.medal/index.html | title = Mongolia wins first-ever gold medal | author = Mark Bixler | publisher = CNN.com/world sport | date = 2008-08-15 | retrieved = 2008-08-16 | access-date = 2015-06-06 | archive-date = 2008-08-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080822162813/http://edition.cnn.com/2008/SPORT/08/15/mongolia.medal/index.html | url-status = dead }}</ref> Тэрээр 4 жилийн дараа олимпоос мөнгөн медаль зүүснээр Олимпын хос медальтай Монголын анхны тамирчин болсон. Мөн Олимпын хүрэл медальт [[Хашбаатарын Цагаанбаатар]] нь Монголоос төрсөн жүдогийн анхны дэлхийн аварга юм. [[Буудлага|Буудлагын төрөлд]] монгол эмэгтэйчүүд амжилт үзүүлэх болсон. [[Доржсүрэнгийн Мөнхбаяр]] нь хоёр удаагийн дэлхийн аварга, Олимпын хүрэл медальт (одоо [[Герман]]ы иргэн болсон) тамирчин бөгөөд [[Отрядын Гүндэгмаа]] нь Олимпын мөнгөн медальтай. [[Сонирхогчдын бокс]]ын төрөлд сүүлийн үед ихээхэн амжилт гаргаж байна. Бээжингийн олимпод 4 боксчин оролцсоноос [[Энхбатын Бадар-Ууган]] алт, [[Пүрэвдоржийн Сэрдамба]] мөнгөн медаль авсан. П.Сэрдамба 2009 онд Монголын тамирчдаас анх удаа дэлхийн аварга болсон. [[Байт харваа]]ны төрөлд [[Бээжингийн паралимп]]аас [[Дамбадондогийн Баатаржав]] алтан медаль авсан. [[Хүндийн өргөлт]]ийн төрлөөр [[Мөнхжанцангийн Анхцэцэг]] 2017 онд Монголдоо анх удаа Дэлхийн АШТ-ий хүрэл медаль авчирчээ. [[Хөлбөмбөг]] нь залуучууд, хүүхдүүдийн дунд түгээмэл болсон. 1990-ээд оноос Монголын хөлбөмбөгийн шигшээ нь дахин тоглох болсон боловч том хэмжээний тэмцээнд орж чадаагүй л байна. [[Лондоны олимп (2012 он)|2012 оны зуны олимпоос]] Монгол Улс алтан медаль авч чадаагүй ч түүхэндээ хамгийн олон буюу 5 медаль хүртжээ. ==Аэробик== ==Байт харваа== {{гол|Байт харвааны ДАШТ}} Байт харваа нь Монголын спортын гол төрлүүдийн нэг болдог. === [[:en:World Archery Championships|ДАШТ]] === {| class="wikitable" |- ! Медаль !! Тамирчин !! Он !! Төрөл |- |{{алтан медаль}} || [[Должингийн Дэмбэрэл]] || [[:en:1971 World Archery Championships|1971 Их Британи, Кардифф]] || эмэгтэйчүүдийн ганцаарчилсан төрөл<ref>[http://www.worldarchery.org/MEDIA/AllNews/tabid/1325/CategoryID/292/ArtMID/1693/ArticleID/7488/language/fr-FR/Default.aspx Olympic Solidarity contribution to Mongolian Archery]</ref> |} == Бенди== Монголын бендийн баг [[:en:Bandy_World_Championship_2014#Final_standings_2|2014]] оны ДАШТ-д B дивизионы 9 багаас 6-д оржээ. ==Биллъярд== ==Бокс== {{гол|Олимпын боксын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Азийн боксын аварга шалгаруулах тэмцээн}} Бокс Монголд 1948 оноос хөгжиж эхэлжээ. 1960-аад онд 3 жил орчим социалист үзэл сурталд тохирохгүй гэж хориглосоны дараа эргэн сэргэжээ. СГЗ, яруу найрагч С.Оюун боксыг эргэн хөгжүүлэх талаар идэвхтэй санал санаачилга гаргаж байсан байдаг. Куба улс мэргэжлийн боксыг мөн адил шалтгаанаар хориглож байсан ч сүүлийн үед мэргэжлийн боксыг хөгжүүлэхэд анхаарч байна. 1970 оноос боксын УАШТ зохиогдож эхэлжээ. ==Буудлага== === [[:en:ISSF World Shooting Championships|ДАШТ]]=== {| class="wikitable sortable" |- ! Медаль !! Тамирчин !! Он !! Төрөл |- | {{алтан медаль}}|| [[Доржсүрэнгийн Мөнхбаяр]] || [[:en:10 metre air pistol#World Championships.2C Women|1998 Испани, Барселон]] ||эмэгтэйчүүдийн 10 метрийн хийн гар буу |- |{{хүрэл медаль}}||[[Отрядын Гүндэгмаа]] ||[[:en:2006 ISSF World Shooting Championships|2006]] [[Хорват]], [[Загреб]]||эмэгтэйчүүдийн 25 метрийн гар буу |- |{{хүрэл медаль}} ||[[Отрядын Гүндэгмаа]], [[Доржсүрэнгийн Мөнхбаяр]], Д.Оюун|| 1998 Испани|| эмэгтэйчүүдийн багийн 10 метрийн хийн гар буу |- |{{мөнгөн медаль}} ||[[Отрядын Гүндэгмаа]], [[Цогбадрахын Мөнхзул]], Т.Баярцэцэг|| [[:en:2014 ISSF World Shooting Championships|2014 Испани]]|| эмэгтэйчүүдийн багийн 25 метрийн гар буу |} ===[[:en:Asian Shooting Championships|Тивийн АШТ]]=== ==Бүстэй бөх== ==Гимнастик== ==Даам== ==Дартс== ==Дугуйн спорт== ===Монгол улс дугуйн ДАШТ-д === {| class="wikitable" |- ! Медаль !! Тамирчин !! Он !! Төрөл |- |{{хүрэл медаль}}||[[Жамсрангийн Өлзий-Орших]]|||1997|| |- |{{мөнгөн медаль}} ||[[Жамсрангийн Өлзий-Орших]]|| 2002|| |} == Хоккей== Монголын хоккейн баг ДАШТ-ий доод (D) дивизионд хэд хэдэн удаа оролцож байсан ба 2007 онд C буюу дээрээсээ 3 дахь дивизионд дэвшин оролцсон нь ДАШТ-д гаргасан хамгийн том амжилт болжээ. Сонирхуулахад Канадчууд Монголын хоккейчидтой уулзахдаа дундад зууны үеийн монголчууд анх хоккейг үүсгэсэн гэсэн байдаг. ==Хөл бөмбөг== ==Жиүжицү== Жиүжицү 2007 оноос Монголд дэлгэрчээ. ==Жүдо== {{гол|Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Жүдогийн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээн}} Эрэгтэйчүүдийн УАШТ 1977, эмэгтэйчүүдийн УАШТ 1992 оноос, багийн УАШТ 2012 оноос зохиогдож байна. ===Дэлхийн жүдогийн мастеруудын тэмцээн=== Энэ тэмцээнд жин тус бүрт дэлхийд чансаагаараа эхний 16-д орсон тамирчдыг оролцуулдаг. Зарим тамирчин оролцоогүй тохиолдолд чансаагаараа 16-с хойш бичигдсэн тамирчид орж болдог. {| class="wikitable" |- ! Медаль !! Байр !! Тамирчин !! Он !! Жин |- |{{алтан медаль}}|| ||[[Санжаасүрэнгийн Мияарагчаа]] ||2010 [[Сувон]], [[өмнөд Солонгос]]<ref>[http://www.judoinside.com/event/view/6464/ judoinside.com]</ref>||эрэгтэй 66&nbsp;кг |- |{{алтан медаль}}|| ||[[Хашбаатарын Цагаанбаатар]] ||2011 [[Баку]], [[Азербайжан]]<ref>[http://www.judoinside.com/event/view/7108/ judoinside.com]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.intjudo.eu/Galery/cikk1804/cikk1205-Galeria_mutat |title=International Judo Federation |access-date=2014-09-17 |archive-date=2014-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141002195227/http://www.intjudo.eu/Galery/cikk1804/cikk1205-Galeria_mutat |url-status=dead }}</ref> ||эрэгтэй 66&nbsp;кг |- |{{хүрэл медаль}} || ||[[Баттулгын Тэмүүлэн]] ||2011 ||эрэгтэй 100&nbsp;кг |- |{{алтан медаль}}|| ||Санжаасүрэнгийн Мияарагчаа||2012<ref>[http://www.judoinside.com/event/view/7303/ judoinside.com]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.intjudo.eu/News/cikk2099 |title=intjudo.eu |access-date=2014-09-17 |archive-date=2014-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140716144917/http://intjudo.eu/News/cikk2099 |url-status=dead }}</ref> ||эрэгтэй 66&nbsp;кг |- |{{мөнгөн медаль}}|| ||[[Хашбаатарын Цагаанбаатар]] ||2012 ||эрэгтэй 66&nbsp;кг |- |{{мөнгөн медаль}} ||align=center|2 ||[[Ганбатын Болдбаатар]] ||2013, [[Тюмень]], [[ОХУ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.worldjudoday.com/en/IJF-News-17-World-Judo-Masters-Tyumen-2013-DAY-1-113.html?nc=27&e=bm1lc3NuZXJAaWpmLm9yZw%3D%3D |title=worldjudoday.com |access-date=2014-09-17 |archive-date=2013-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005010403/http://www.worldjudoday.com/en/IJF-News-17-World-Judo-Masters-Tyumen-2013-DAY-1-113.html?nc=27&e=bm1lc3NuZXJAaWpmLm9yZw== |url-status=dead }}</ref> ||эрэгтэй 60&nbsp;кг |- |{{алтан медаль}} ||align=center|2 || [[Сайнжаргалын Ням-Очир]]||2013||эрэгтэй 73&nbsp;кг |- | {{хүрэл медаль}}||align=center|2 ||[[Хашбаатарын Цагаанбаатар]] ||2013 || эрэгтэй 66&nbsp;кг |- |{{мөнгөн медаль}}||align=center|2|| [[Адъяасамбуугийн Цолмон]]||2013<ref>[http://www.judoinside.com/event/view/8741/ Judoinside.com]</ref>||эмэгтэй 52&nbsp;кг |- |{{алтан медаль}} ||align=center|2 ||[[Доржсүрэнгийн Сумъяа]]||2013<ref>{{Cite web |url=http://www.intjudo.eu/Galery/cikk1804-Galeria_mutat_n |title=intjudo.eu |access-date=2014-09-17 |archive-date=2014-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141001115608/http://www.intjudo.eu/Galery/cikk1804-Galeria_mutat_n |url-status=dead }}</ref>||эмэгтэй 57&nbsp;кг |} ==Заалны хөл бөмбөг== ==Каратэ== ==Кикбокс== ==Кураш бөх== [[Кураш]] нь [[түрэг]] үндэсний бөхийн тэмцээн бөгөөд [[Узбекистан]] улс сүүлийн жилүүдэд олон улсын хэмжээнд хөгжүүлэх болжээ. ===Монгол улс кураш бөхийн ДАШТ-д=== {| class="wikitable" |- ! Медаль !! Байр !! Тамирчин !! Он !! Жин |- |{{алтан медаль}} ||align=center| ||[[Доржготовын Цэрэнханд]]||2007||эмэгтэй +63 кг |- |{{алтан медаль}} ||align=center| ||[[Доржготовын Цэрэнханд]]||2007||эмэгтэй үнэмлэхүй кг |- |{{алтан медаль}} ||align=center| ||[[Мөнхбатын Уранцэцэг]]||2007||эмэгтэй 48 кг |} 3х3 сагсан бөмбөг хөгжиж байгаа. ==Пауэрлифтинг== 2003 онд холбооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Д.Баттулга, улсын гарьд Д.Рагчаа, улсын начин П.Моломжамц, Пауэрлифтингийн дэлхийн аварга Б.Алтангэрэл тэргүүтэй хүмүүс Монголын пауэрлифтингийн нэгдсэн холбоог байгуулсан түүхтэй. ==Самбо== {{гол|Самбогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн}} ==Сонгомол бөх== ==Сумо== ==Олон улсын Таеквондо== ==Ушу== ==Холимог тулааны урлаг== ==Хөл бөмбөг== ==Хүндийн өргөлт== ==Чөлөөт бөх== {{гол|Монгол улс бөхийн төрлүүдийн ДАШТ-д|Бөх барилдааны Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн}} ==Универсиад== Монгол улс анх 1965 онд [[:en:Universiade|Универсиадад]] оролцжээ.<ref>{{Cite web |url=http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1224509 |title=Дэлхийн “Универсиад” их наадамд анх удаа сагсанбөмбөгийн төрөлд өрсөлдөнө |access-date=2014-05-13 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116204132/http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1224509 |url-status=dead }}</ref> {| class=wikitable |- !colspan=10| Зуны Универсиад |- ! Он |! bgcolor="gold" | '''Алт''' |! bgcolor="silver" | '''Мөнгө''' |! bgcolor="CC9966" | '''Хүрэл''' !Байр |- |- align=center |[[:en:1973 Summer Universiade#Medal table|1973 Зөвлөлт, Москва]]|| 1 || 0|| 1||16 |- align=center |[[:en:1977 Summer Universiade#Medal table|1977]]||1 || 0||2||15 |- align=center |[[:en:1999 Summer Universiade#Medal table|1999]]||1 || 0||2||26 |- align=center |[[:en:2003 Summer Universiade#Medal table|2003]] || || || 1||45 |- align=center |[[:en:2005 Summer Universiade#Medal table|2005]] ||1 || || ||37 |- align=center |[[:en:2007 Summer Universiade#Medal table|2007]] ||1 ||1 || ||37 |- align=center |[[:en:2009 Summer Universiade#Medal table|2009]] || ||2 ||1 ||45 |- align=center |[[:en:2011 Summer Universiade#Medal table|2011 Хятад]] || ||4 || ||43 |- align=center |[[:en:2013 Summer Universiade#Medal table|2013 Орос]] ||3||6 ||16 ||20 |- align=center |} == Эшлэл == {{reflist}} == Мөн үзэх== *[[Монгол Улс Олимпод]] ==Гадаад холбоос== *[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympic_games/world_olympic_dreams/8745596.stm Mongolia's boxing hero ready for the fight] *[http://www.youtube.com/watch?v=LeBa7UrluG0 Mongolian boxer Badar-Uugan on BBC World Olympic Dreams. pt 1/2] *[http://www.youtube.com/watch?v=sr56TAerKdw Mongolian boxer Badar-Uugan on BBC World Olympic Dreams. pt 2/2] *[http://amateur-boxing.strefa.pl/ Amateur-boxing.strefa.pl - The results] *[http://boxrec.com/ Boxrec.com] *[http://www.youtube.com/watch?v=Tk9m-LDXkg0 Light Welter (64kg) R16- Mehdi T. (IRI) VS Munkh Erdene U. (MGL)-2011 AIBA World Champ] *[http://www.youtube.com/watch?v=by0gu-tCjEM Finals - Asian Olympic Qualifying Event 2012] *[http://www.youtube.com/watch?v=RUE_NiEvuJg Finals (Session 2) - Asian Olympic Qualifying Event 2012] *[http://www.youtube.com/watch?v=MMqAK1Gx47Q Semi Finals (Session 1) - Asian Olympic Qualifying Event 2012] *[http://www.youtube.com/watch?v=JVBbJWVWIcM Fly (52kg) SF - Susa (JPN) vs Nyambayar (MGL) - 2012 AIBA Asian Olympic Qualifying Event] *[http://amateur-boxing.strefa.pl/Tournaments/Mongolia.html Ulaanbaatar Tournament 1969-1990] [[Ангилал:Монголын спорт| ]] kah44xp1zzq2gjjub4to4qf2g6aw2bb 0 40819 860150 858299 2026-06-25T19:41:17Z Fenglin1020 80310 /* Бослого гарсан нь */ 860150 wikitext text/x-wiki '''Улаан малгайтны бослого'''<ref>Бас өөрөөр '''Улаан малгайтны урвалгаан, Жиньдандаогийн үймээн''' гэж нэрлэдэг.</ref> ([[Англи хэл|англи]]:''Jindandao incident'') нь 1891 онд Хятад тариачин '''Ян Юэчүнь''' удирдсан, хятад тариачдын самуун дэгдэж, Өмнөд Монголын 49 хошууны [[Зостын чуулган]], [[Зуу Удын чуулган]]<nowiki/>ы нутгийг хамарсан. Нийт 150,000 - 500,000 гаруй монголчуудыг хядсан нь [[Монгол үндэстэн|монголчууд]]<nowiki/>ын түүхэнд монгол үндэстний эсрэг хамгийн том [[геноцид]]үүдийн нэг болсон юм. Ийн цагаан хэрэм орчмын монгол хошуудыг сүйрүүлж, олон монголчуудыг нутгаа орхин дүрвэхэд хүргэсэн юм. Дараа нь энэхүү алан хядлагыг бослого хэмээн Хятадууд нэрийдсэн юм. == Бослого гарсан нь == Улаан малгайт нар '''“Чин улсыг ялж, монголчуудыг устгая”''', '''“Монгол хүнийг нь алж, газрыг нь булаая!”''' гэж уулгалан, [[Зостын чуулган]]<nowiki/>д (одоогийн [[Улаанхад]]), Харчин гурван хошуу, Зуу Удын чуулганы Аохан хошуу, Баарин хоёр хошуу зэрэг олон хошуу нутгийг хамарч, 48 өдөрт 150,000 - 500,000 гаруй монголчуудыг хяджээ. Монголчуудыг мянга мянгаар нь бөөгнүүлж, нэг ч хүн үлдээлгүй алж байв. Нялх хүүхдийг хөлөөс нь барин савах, жадны үзүүрт өлгөх зэргээр хороож байлаа. Жирэмсэн эхийн гэдсийг хүүлж, ургийг нь харуулна. Хожим тэр хүмүүсийг оршуулах гэхэд толгой байвч бие үгүй, бие байвч толгой үгүй, бие толгой байвч мөчис үгүй гэхчлэн үзэшгүй аймшигт дүр зураг угтжээ. Маш болхи зэрлэгээр цавчилж, цохилж, тамлаж зовоож хядсан аж. Жили мужийн бүгдийг захирагч сайд Ли Хунжан Жили мужийн жанжин Е Жичаог бослогыг дарахаар Зостын чуулган руу томилон явуулжээ. Цэрэг арми нь цагаан хэрмийг давж өмнөд ба баруун өмнөд зүгээс орж ирэн, зүүн зүгээс болох [[Мүгдэн]] хотоос цэргүүд ирж босогчдыг бүсэлсэн аж. 12-р сард бослогыг бүрэн дарж, улмаар Ян Юэчүнь [[Тяньжинь]] хотод цаазлуулжээ. Олон монгол хүн цөс хэмхэртэл эмээж, араас улаан малгайтнууд гарч ирэх вий хэмээн Хянганыг давтал зугтаж дүрвэжээ. Сод зохиолч [[Инжаннаш|Инжиннаш]] хамаг бүхнээ орхин зугтаж, [[Ляонин]]<nowiki/>д нэгэн хуучин балгасанд орогнож нуугдаж байгаад удалгүй тэнгэрт халив. Олон монгол хүн шударга өшөө хорсолд автаж, эрслэн тэмцэх болжээ. == Үр дүн == Тус хядлага болж өнгөрсөнөөр дараах үр гарсан. # Зостын чуулганы нутагт [[Хятад үндэстэн|хятад]] тариачдын тосгон суурин ихээр байгуулагдаж, газар хагалж, тариа тарих болсон. Энэ үеэс хятад тариачид монгол малчдыг хойд зүг түрэх үйл явц эрчимжиж эхэлсэн. # Энэ бүс нутгаас Монгол ардууд шахагдаж, хяналтаасаа алдсан. Энэ бүс нутгийг хожим [[Хэбэй|Хөбэй муж]], [[Ляонин|Ляонин мужид]] таслан өгсөн. # Монгол үндэстний хувьд хүн амын ихээхэн хохирол хүлээж, 150,000 - 500,000 хүн амиа насаа алдсан. Ингэснэр Цагаан хэрэм дагуух нутгаа алдсан. == Судлагдсан байдал == [[Хятад улс|Хятад]]<nowiki/>ын улс төрийн үзэл сурталд дарагдаж ирсэн нь бүрэн сайтар судлахад саад болж байгаа юм. Өвөр монголчууд энэ асуудлыг сөхөхөд хятадууд ''“Танай Монголын байлдан дагуулагчид 30 сая хятад хүнийг алсан. Түүний л хариу байгаа биз”'' гээд тоодоггүй аж. Монгол эрдэмтэдийн зүгээс тавьдаг санал нь дараах зүйл дээр төвлөрч байдаг. # [[Монгол үндэстэн|Монголчууд]] дайны бус үед нэг дор гэмгүй [[Хятад үндэстэн|хятад иргэдийг]] алж хядаагүй, зөвхөн дайн байлдааны үед л хохирол үзэх зүйл байдаг. # [[Хятад үндэстэн|Хятад]]<nowiki/>уу<nowiki/>дын олон зууны турш цусан өш санаж хэрэгжүүлж явах мунхаг сэтгэлгээ хүн төрөлхтөнд байж болохгүй, # [[Юань улс|Юань гүрнийг]] мөхөөхдөө ч, бусад олон тохиолдолд ч монголчуудыг алж хядаж, хариу гээчээ авахын дээдээр аваад зогсолгүй, асар ихээр хохироож ирсэн нь тус удаагийн хэрэгт хамааралгүй зүйл. Энэхүү улаан малгайтны (улаан алчууртны) урвалгаан нь хожмын улаан алчууртны буюу '''Шударга нударгын''' ([[Ихэтуаний бослого|Ихэтуаний]]) бослогын эх үүсвэр болсон гэж үздэг. ==Эшлэл== [[Ангилал:Монголын түүх]] bbsdstv468rhpulrn9thm92pihq0jbe 4 40836 860119 859898 2026-06-25T13:29:48Z MediaWiki message delivery 26946 /* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ шинэ хэсэг 860119 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{/header}} == The Vector 2022 skin as the default in two weeks? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikimania 2022 Vector (2022) Presentation.pdf|thumb|The slides for our presentation at Wikimania 2022|page=26]] Hello. I'm writing on behalf of the [[mw:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. '''In two weeks, we would like to make the Vector 2022 skin the default on this wiki.''' We have been working on it for the past three years. So far, it has been the default on more than 30 wikis, including sister projects, all accounting for more than 1 billion pageviews per month. On average [[phab:T317529#8246686|87% of active logged-in users]] of those wikis use Vector 2022. It would become the default for all logged-out users, and also all logged-in users who currently use Vector legacy. Logged-in users can at any time switch to [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|any other skins]]. No changes are expected for users of these skins. <div style="width:100%; margin:auto;"><gallery widths="220" heights="150" mode="packed" caption="Top of an article"> Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 top.png|Vector legacy (current default) Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 top.png|Vector 2022 </gallery><gallery widths="220" heights="150" mode="packed" caption="A section of an article"> Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 scrolled.png|Vector legacy (current default) Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 scrolled.png|Vector 2022 </gallery></div> === About the skin === '''[Why is a change necessary]''' The current default skin meets the needs of the readers and editors as these were 13 years ago. Since then, new users have begun using Wikimedia projects. [https://diff.wikimedia.org/2022/08/18/prioritizing-equity-within-wikipedias-new-desktop/ The old Vector doesn't meet their needs.] '''[Objective]''' The objective for the new skin is to make the interface more welcoming and comfortable for readers and useful for advanced users. It draws inspiration from previous requests, the [[metawiki:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey|Community Wishlist Surveys]], and gadgets and scripts. The work helped our code follow the standards and improve all other skins. [[phab:phame/post/view/290/how_and_why_we_moved_our_skins_to_mustache/|We reduced PHP code in Wikimedia deployed skins by 75%]]. The project has also focused on making it easier to support gadgets and use APIs. '''[Changes and test results]''' The skin introduces a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features|series of changes]] that improve readability and usability. The new skin does not remove any functionality currently available on the Vector skin. * The sticky header makes it easier to find tools that editors use often. It decreases scrolling to the top of the page by 16%. * The new table of contents makes it easier to navigate to different sections. Readers and editors jumped to different sections of the page 50% more than with the old table of contents. It also looks a bit different on talk pages. * The new search bar is easier to find and makes it easier to find the correct search result from the list. This increased the amount of searches started by 30% on the wikis we tested on. * The skin does not negatively affect pageviews, edit rates, or account creation. There is evidence of increases in pageviews and account creation across partner communities. '''[Try it out]''' Try out the new skin by going to the appearance tab in [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|your preferences]] and selecting Vector 2022 from the list of skins. === How can editors change and customize this skin? === It's possible to configure and personalize our changes. We support volunteers who create new gadgets and user scripts. Check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Repository|our repository]] for a list of currently available customizations, or add your own. === Our plan === '''If no large concerns are raised, we plan on deploying in the week of October 3, 2022'''. If your community would like to request more time to discuss the changes, hit the button and write to us. We can adjust the calendar. <div style="text-align: center;">[[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|<span class="plainlinks mw-ui-button">Request for more time to discuss the change</span>]]</div> If you'd like ask our team anything, if you have questions, concerns, or additional thoughts, please ping me here or write on the [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|talk page of the project]]. We will gladly answer! Also, [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions|see our FAQ]]. Thank you! [[mw:User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[mw:User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) 04:15, 22 Есдүгээр сар 2022 (UTC) :Hey, was wondering how you were going with this - looks like the old skin is still intact? [[User_talk:Chinneeb|<span style="color:blue">chinneeb</span>]] 11:35, 18 Аравдугаар сар 2022 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&oldid=23838600 --> == Update on Vector 2022 == [[File:Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 scrolled.png|thumb]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello. I'm sorry for not communicating in your language. I'll be grateful if you translated my message. I'm writing on behalf of the [[mw:Reading/Web|Web team]] working on the new skin, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]]. We wanted to apologize for the delays in the deployment of Vector 2022. We know many of you are waiting for this eagerly. We have been delaying the deployment because we have been working on the logos. It has taken us more time than originally expected. Once the logos are ready, we will let you know the exact date of deployment. '''We are planning for either the next (more likely) or the following week'''. If your wiki doesn't currently have a localized logo, we encourage you to [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|reach out to us]] and we can help make one. We invite you to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements#contact|get involved in the project]]. Contact us if you have any questions or need any help, particularly with the compatibility of gadgets and user scripts. Thank you! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) 23:24, 19 Аравдугаар сар 2022 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&oldid=23955535 --> == Invitation to attend “Ask Me Anything about Movement Charter” Sessions == <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] Hello all, During the 2022 Wikimedia Summit, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) presented the first outline of the Movement Charter, giving a glimpse on the direction of its future work, and the Charter itself. The MCDC then integrated the initial feedback collected during the Summit. Before proceeding with writing the Charter for the whole Movement, the MCDC wants to interact with community members and gather feedback on the drafts of the three sections: Preamble, Values & Principles, and Roles & Responsibilities (intentions statement). The Movement Charter drafts will be available on the Meta page [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|here]] on November 14, 2022. Community wide consultation period on MC will take place from November 20 to December 18, 2022. Learn more about it [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]. With the goal of ensuring that people are well informed to fully participate in the conversations and are empowered to contribute their perspective on the Movement Charter, three '''“Ask Me Anything about Movement Charter"''' sessions have been scheduled in different time zones. Everyone in the Wikimedia Movement is invited to attend these conversations. The aim is to learn about Movement Charter - its goal, purpose, why it matters, and how it impacts your community. MCDC members will attend these sessions to answer your questions and hear community feedback. The “Ask Me Anything” sessions accommodate communities from different time zones. Only the presentation of the session is recorded and shared afterwards, no recording of conversations. Below is the list of planned events: *<s>'''Asia/Pacific''': November 4, 2022 at 09:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 your local time]). Interpretation is available in Chinese and Japanese.</s> * '''Europe/MENA/Sub Saharan Africa''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in Arabic, French and Russian. * '''North and South America/ Western Europe''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in Spanish and Portuguese. On the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|Meta page]] you will find more details; Zoom links will be shared 48 hours ahead of the call. '''Call for Movement Charter Ambassadors''' Individuals or groups from all communities who wish to help include and start conversations in their communities on the Movement Charter are encouraged to become [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassadors]] (MC Ambassadors). MC Ambassadors will carry out their own activities and get financial support for enabling conversations in their own languages. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Regional facilitators]] from the Movement Strategy and Governance team are available to support applicants with MC Ambassadors grantmaking. If you are interested please sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|here]]. Should you have specific questions, please reach out to the MSG team via email: strategy2030@wikimedia.org or on the MS forum. We thank you for your time and participation. On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,<section end="announcement-content" /> [[User:MNadzikiewicz (WMF)|MNadzikiewicz (WMF)]] 15:33, 7 Арваннэгдүгээр сар 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Movement_Strategy_and_Governance/Delivery&oldid=23914777 --> == Apply for Funding through the Movement Strategy Community Engagement Package to Support Your Community == :''{{More languages}}'' <section begin="announcement-content" /> The Wikimedia Movement Strategy implementation is a collaborative effort for all Wikimedians. [[m:Special:MyLanguage/Grants:MSIG/About|Movement Strategy Implementation Grants]] support projects that take the current state of a [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives|Movement Strategy Initiative]] and push it one step forward. If you are looking for an example or some guide on how to engage your community further on Movement Strategy and the Movement Strategy Implementation Grants specifically, you may find this '''[[m:Special:MyLanguage/Grants:MSIG/Community Engagement Package|community engagement package]]''' helpful. The goal of this community engagement package is to support more people to access the funding they might need for the implementation work. By becoming a recipient of this grant, you will be able to support other community members to develop further grant applications that fit with your local contexts to benefit your own communities. With this package, the hope is to break down language barriers and to ensure community members have needed information on Movement Strategy to connect with each other. Movement Strategy is a two-way exchange, we can always learn more from the experiences and knowledge of Wikimedians everywhere. We can train and support our peers by using this package, so more people can make use of this great funding opportunity. If this information interests you or if you have any further thoughts or questions, please do not hesitate to reach out to us as your [[m:Special:MyLanguage/Movement_Strategy_and_Governance/Team|regional facilitators]] to discuss further. We will be more than happy to support you. When you are ready, follow the steps on [[m:Special:MyLanguage/Grants:MSIG/About |this page]] to apply. We look forward to receiving your application. Best regards, <br> Movement Strategy and Governance Team <br> Wikimedia Foundation<section end="announcement-content" /> [[User:MNadzikiewicz (WMF)|MNadzikiewicz (WMF)]] 16:26, 14 Арваннэгдүгээр сар 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Movement_Strategy_and_Governance/Delivery&oldid=23914777 --> == Opportunities open for the Ombuds commission and the Case Review Committee == <section begin="announcement-content" /> <div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;"> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']] ''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Announcement/2023 OC and CRC appointments process}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>'' </div> Hi everyone! The Ombuds commission (OC) and the Case Review Committee (CRC) are looking for members. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to do so. There is more information below about the opportunity and the skills that are needed. '''About the Ombuds commission''' The Ombuds commission (OC) works on all Wikimedia projects to investigate complaints about violations of the privacy policy, especially in use of [[m:Special:MyLanguage/CheckUser policy|CheckUser]] and [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|Oversight]] (also known as Suppression) tools. The Commission mediates between the parties of the investigation and, when violations of the policies are identified, advises the Wikimedia Foundation on best handling. They may also assist the General Counsel, the Chief Executive Officer, or the Board of Trustees of the Foundation in these investigations when legally necessary. For more on the OC's duties and roles, '''[[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|see Ombuds commission on Meta-Wiki]]'''. Volunteers serving in this role should be experienced Wikimedians, active on any project, who have previously used the CheckUser/Oversight tools OR who have the technical ability to understand these tools and the willingness to learn them. They must be able to communicate in English, the common language of the commission. They are expected to be able to engage neutrally in investigating these concerns and to know when to recuse when other roles and relationships may cause conflict. Commissioners will serve '''two-year terms''' (note that this is different from past years, when the terms have been for one year). '''About the Case Review Committee''' The Case Review Committee (CRC) reviews appeals of eligible Trust & Safety office actions. The CRC is a critical layer of oversight to ensure that Wikimedia Foundation office actions are fair and unbiased. They also make sure the Wikimedia Foundation doesn’t overstep established practices or boundaries. For more about the role, '''[[m:Special:MyLanguage/Case Review Committee|see Case Review Committee on Meta-Wiki]]'''. We are looking for current or former functionaries and experienced volunteers with an interest in joining this group. Applicants must be fluent in English (additional languages are a strong plus) and willing to abide by the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee/Charter|terms of the Committee charter]]. If the work resonates and you qualify, please apply. Committee members will serve '''two-year terms''' (note that this is different from past years, when the terms have been for one year). '''Applying to join either of these groups''' Members are required to sign the [[m:Special:MyLanguage/Confidentiality agreement for nonpublic information|Confidentiality agreement for nonpublic information]] and must be willing to comply with the appropriate Wikimedia Foundation board policies (such as the [[m:Special:MyLanguage/Access to nonpublic information policy|access to non-public information policy]] and the [[foundation:Special:MyLanguage/Privacy policy|Foundation privacy policy]]). These positions requires a high degree of discretion and trust. Members must also be over 18 years of age. '''If you are interested in serving in either capacity listed above,''' please write in English to the Trust and Safety team at ca[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org (to apply to the OC) or to the Legal Team at legal[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org (to apply to the CRC) with information about: * Your primary projects * Languages you speak/write * Any experience you have serving on committees, whether movement or non-movement * Your thoughts on what you could bring to the OC or CRC if appointed * Any experience you have with the Checkuser or Oversight tools (OC only) * Any other information you think is relevant '''The deadline for applications is 31 December 2022 in any timezone.''' Please feel free to pass this invitation along to any users who you think may be qualified and interested. Thank you! On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" /> <!-- Message sent by User:MNadzikiewicz (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Movement_Strategy_and_Governance/Delivery&oldid=23914777 --> == Community Wishlist Survey 2023 opens in January! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:Please-translate}}'' {{int:Hello}} The [[m:Community Wishlist Survey 2023|'''Community Wishlist Survey (CWS) 2023''']], which lets contributors propose and vote for tools and improvements, starts next month on Monday, [https://zonestamp.toolforge.org/1674496831 23 January 2023, at 18:00 UTC] and will continue annually. We are inviting you to share your ideas for technical improvements to our tools and platforms. Long experience in editing or technical skills is not required. If you have ever used our software and thought of an idea to improve it, this is the place to come share those ideas! The dates for the phases of the Survey will be as follows: * Phase 1: Submit, discuss, and revise proposals – Monday, Jan 23, 2023 to Sunday, Feb 6, 2023 * Phase 2: WMF/Community Tech reviews and organizes proposals – Monday, Jan 30, 2023 to Friday, Feb 10, 2023 * Phase 3: Vote on proposals – Friday, Feb 10, 2023 to Friday, Feb 24, 2023 * Phase 4: Results posted – Tuesday, Feb 28, 2023 If you want to start writing out your ideas ahead of the Survey, you can start thinking about your proposals and draft them in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. We are grateful to all who participated last year. See you in January 2023! </div> {{int:Feedback-thanks-title}} <bdi lang="en" dir="ltr">Community Tech, [[m:User:STei (WMF)|STei (WMF)]]</bdi> 12:59, 13 Арванхоёрдугаар сар 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:STei_(WMF)/CWS_2023_List&oldid=24226232 --> == Vote for your favourite Wikimedia sound logo == ''{{int:Please-translate}}'' ''We are really sorry for posting in English'' [[Файл:Sound_Logo_Cover_Image_-_Linkedin.png|center|800x800px]] Voting in the Wikimedia sound logo contest [[c:Commons:Sound_Logo_Vote|'''has started''']]. From December 6 to 19, 2022, please play a part and help chose the sound that will identify Wikimedia content on audio devices. [[wmfblog:2022/12/06/vote-for-the-sound-of-all-human-knowledge/|Learn more on Diff]]. The sound logo team is grateful to everyone who participated in this global contest. We received 3,235 submissions from 2,094 participants in 135 countries. We are incredibly grateful to the team of [[wmfblog:2022/10/31/screening-3235-sound-submissions/|volunteer screeners]] and the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Communications/Sound_Logo/Contest_proposal#How_will_the_final_selection_happen? selection committee] who, among others, helped bring us to where we are today. It is now up to Wikimedia to choose the Sound Of All Human Knowledge. Best wishes, [[Хэрэглэгч:Arupako-WMF|Arupako-WMF]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:Arupako-WMF|talk]]) 10:50, 17 Арванхоёрдугаар сар 2022 (UTC) == Questionable article == Hello Mongolian Wikipedia editors. I do not speak Mongolian, but I think that the [[MongoDB]] page is just a tutorial copied from somewhere, and I think it should be rewritten or deleted. Thanks in advance for anybody willing to help {{smiley}}. [[Хэрэглэгч:QuickQuokka|QuickQuokka]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:QuickQuokka|talk]]) 16:41, 20 Арванхоёрдугаар сар 2022 (UTC) == Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|talk]]) 10:23, 24 Арванхоёрдугаар сар 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == Global ban for PlanespotterA320/RespectCE == Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Zabe@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&oldid=24501599 --> == Editing news 2023 #1 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work: # The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it. # They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]]. <strong>Talk pages project</strong> [[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]] The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]]. It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new "{{int:skin-action-addsection}}" button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]]. [[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]] An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site. <strong>New Project: Edit Check</strong> The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click "{{int:publishchanges}}". The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&nbsp;March&nbsp;2023]] to learn more.<section end="message"/> </div> –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:24, 22 Хоёрдугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=24611966 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-03-01|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-03-01|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 21:20, 27 Хоёрдугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge "'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! </div> [[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="wikimania-program-submissions"/>[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.<section end="wikimania-program-submissions"/> </div> <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-04-26|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-04-26T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-04-26T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-04-26|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:41, 21 Дөрөвдүгээр сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=24748237 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello, As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are: * Community members in good standing * Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects * Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type * Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023 * Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations * Confidently able to communicate in English The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff. The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''. Best regards,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:00, 26 Дөрөвдүгээр сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24941045 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Automatic citations based on ISBN are broken</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message" /> Apologies if this message does not reach you in your favorite language. [[:m:User:Elitre (WMF)/ISBN|You can help translate it centrally at Meta]]. Thanks for your help. We have recently become unable to access the WorldCat API which provided the ability to generate citations using ISBN numbers. The Wikimedia Foundation's [[mw:Editing_team|Editing team]] is investigating several options to restore the functionality, but will need to disable ISBN citation generation for now. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts, such as the autofill button on [[:en:Wikipedia:RefToolbar|refToolbar]]. Please note that all the other automatic ways of generating citations, including via URL or DOI, are still available. You can keep updated on the situation [[phab:T336298|via Phabricator]], or by reading the next issues of [[m:Tech News]]. If you know of any users or groups who rely heavily on this feature (for instance, someone who has an upcoming editathon), I'd appreciate it if you shared this update with them. [[User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]], on behalf of the Editing team.<section end="message" /> </div> [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|talk]]) 19:45, 11 Тавдугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&oldid=25009633 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Selection of the U4C Building Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 Тавдугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == A new entry point available in Mongolian Wikipedia == {{int:Hello}} Mongolian Wikipedians! Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language. The WMF Language team has introduced a new entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other Product teams on [[mw:Edit_Discovery|Edit discovery]]. The Product teams evaluated different paths people took to contribute to the Wikimedia project and located a persistent and constant place where contributors (both old and new) could discover and understand how to contribute and improve any content in Wikipedia. So, you can access the Content and Section translation tool from a desktop or mobile device with ease, without a link from your Wikipedia account. To access the new entry point, just login into your account, click on the User drop-down menu and choose the Contribute icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to “view contributions” is also available to access the list of your contributions. [[Файл:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|alt=Mobile contribute menu (detailed)|right|670x670px]] [[Файл:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]         This entry point is designed to be a central point to discover contribution tools. Currently, a limited number of options are provided, but different MediaWiki extensions can add more options to expand the list. This is also a new infrastructure, so there may be some issues to fix (such as [[phab:T336838|issues on mobile]] and [[phab:T337366|with some skins]]) and other ideas to improve. Since this is a new feature in active development, issues are expected to be resolved soon.   We have made this feature available in your Wikipedia and four others (Albanian, Malayalam, Bangla, Tagalog) because we want your community to use this entry point and [[mw:Talk:Edit_Discovery|provide feedback]] to help us improve its discoverability and iterate in other Wikipedias. We [[mw:Content_translation/Section_translation#Boost_initiative:_communities_with_potential_to_grow_with_translation|chose your Wikipedia]] to be the first to have it because of your valuable contributions to bridging the knowledge gap using the Content and Section translation tool and your previous involvement in testing some of our tools. We look forward to your valuable feedback soon. Thank you! [[Хэрэглэгч:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:UOzurumba (WMF)|talk]]) 15:47, 30 Тавдугаар сар 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team. == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Announcing the new Elections Committee members</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello there, We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future. On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 Зургаадугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == MinT Machine Translation added to your Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:Hello}}! Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language. The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation Content Translation] in your Wikipedia called MinT; you can use [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Machine_Translation/MinT MinT machine translation] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool. The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [https://en.wikipedia.org/wiki/Neural_machine_translation neural machine translation] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200], [https://opus.nlpl.eu/ OpusMT], [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2 IndicTrans2] and [https://github.com/Softcatala/nmt-models Softcatalà]. This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting "Start with empty paragraph" from the "Initial Translation" dropdown menu. Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT machine translation and the models on [https://www.mediawiki.org/wiki/Content%20translation/Machine%20Translation/MinT this page]. Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to: *use it to improve the quality of the Machine Translation service *[https://www.mediawiki.org/wiki/Talk:Content_translation provide feedback] about its quality, and '''if you prefer the MinT machine translation as default in your Wikipedia'''. We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool. Thank you! </div> [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|яриа]]) 22:02, 4 Долоодугаар сар 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team. <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_MinT_announcement_list_2&oldid=25258883 --> == Deploying the Phonos in-line audio player to your Wiki == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:Hello}}! Apologies if this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language. This wiki will soon be able to use the [[mw:Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player]] implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. This is part of fulfilling a wishlist proposal of providing [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Multimedia_and_Commons/Audio_links_that_play_on_click|audio links that play on click]]. With the inline audio player, you can add text-to-speech audio snippets to wiki pages by simply using a tag: <syntaxhighlight lang="wikitext"> <phonos file="audio file" label="Listen"/> </syntaxhighlight> The above tag will show the text next to a speaker icon, and clicking on it will play the audio instantly without taking you to another page. A common example where you can use this feature is in adding pronunciation to words as illustrated on the [[wiktionary:en:English#Pronunciation|English Wiktionary]] below. <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{audio|en|En-uk-English.oga|Audio (UK)}} </syntaxhighlight> Could become: <syntaxhighlight lang="wikitext"> <phonos file="En-uk-English.oga" label="Audio (UK)"/> </syntaxhighlight> The inline audio player will be available in your wiki in 2 weeks time; in the meantime, we would like you to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos|read about the features]] and give us feedback or ask questions about it in this [[mw:Help_talk:Extension:Phonos|talk page]]. Thank you!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], on behalf of the Foundation's Language team</bdi> </div> 02:26, 27 Долоодугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_announcement_list_(In-line_audio_player)&oldid=25350821 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello all, I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward. Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]]. Best,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 Наймдугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25392152 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-09-20|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-09-20T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-09-20T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-09-20|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|talk]]) 09:23, 15 Есдүгээр сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=25018086 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee ==</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> <div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;"> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']] ''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''</div> Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 Аравдугаар сар 2023 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]]. Best, Katie Chan <br> Chair of the Elections Committee<br /><section end="announcement-content" /> </div> 01:13, 17 Аравдугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Coming soon: Reference Previews</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="ReferencePreviewsDefault"/> [[File:Example_of_a_Reference_Preview.png|right|300px]] A new feature is coming to your wiki soon: Reference Previews are popups for references. Such popups have existed on wikis as local gadgets for many years. Now there is a central solution, available on all wikis, and consistent with the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. Reference Previews will be visible to everyone, including readers. If you don’t want to see them, [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|you can opt out]]. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews unless you disable the gadget. Reference Previews have been a beta feature on many wikis since 2019, and a default feature on some since 2021. Deployment is planned for November 22. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Help page]] * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Project page with more information (in English)]]. * Feedback is welcome [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|on this talk page]]. -- For [[m:WMDE Technical Wishes|Wikimedia Deutschland’s Technical Wishes]] team, <section end="ReferencePreviewsDefault"/> </div> [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 13:11, 15 Арваннэгдүгээр сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25866958 --> == Is there actually a specific rule dictating that all pages on Mongolian Wikipedia must directly relate to the county of Mongloia? == Based on the logs, it would appear that the Mongolian Wikipedia article about the 67th ''yokozuna'' [[Мүсашимарү Кооёо|Musashimaru Kōyō]] was deleted in compliance with such a rule. [[Хэрэглэгч:ArguaBILL|ArguaBILL]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:ArguaBILL|talk]]) 10:28, 8 Арванхоёрдугаар сар 2023 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">(New) Feature on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]]: Adding geopoints via QID</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="Body"/>Since September 2022, it is possible to create geopoints using a QID. Many wiki contributors have asked for this feature, but it is not being used much. Therefore, we would like to remind you about it. More information can be found on the [[M:WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|project page]]. If you have any comments, please let us know on the [[M:Talk:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|talk page]]. – Best regards, the team of Technical Wishes at Wikimedia Deutschland <section end="Body"/> </div> [[M:User:Thereza Mengs (WMDE)|Thereza Mengs (WMDE)]] 12:31, 13 Арванхоёрдугаар сар 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25955829 --> == Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.'' Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.<br> ''Currently, we are only able to conduct interviews in English.'' The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time. For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.<br>We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite&oldid=26027495 --> == Reusing references: Can we look over your shoulder? == ''Apologies for writing in English.'' The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references. * The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here]. * Interviews can be conducted in English, German or Dutch. * [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]]. * Sessions will be held in January and February. * [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.] * Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment. We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]] <!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25956752 --> == Feminism and Folklore 2024 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2024, to March 31, 2024 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|talk]]) 07:26, 18 Нэгдүгээр сар 2024 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' -- [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|talk]]) 07:26, 18 Нэгдүгээр сар 2024 (UTC) </div></div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:08, 19 Нэгдүгээр сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 Нэгдүгээр сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks. Please look forward to hearing about the next steps soon. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:23, 12 Хоёрдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26160150 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) </div> <!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26166467 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 Гуравдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26276337 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> : ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' : ''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 2024: Call for candidates and call for questions * June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5] * June-August 2024: Campaign period * End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period * October–November 2024: Background check of selected candidates * Board's Meeting in December 2024: New trustees seated Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan. '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]]. Best regards, [[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group) [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.<section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 Гуравдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26349432 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2024-03-20|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2024-03-20T14:00|en}} {{#time:H:i e|2024-03-20T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2024-03-20|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]], 00:01, 15 Гуравдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=25636619 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:21, 25 Дөрөвдүгээр сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/>Hello all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page]. This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource. Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]]. We look forward to your participation! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:22, 14 Тавдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' [[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]] Dear community members, The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language. On behalf of the CAC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:25, 22 Тавдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello, The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term: * North America (USA and Canada) ** – * Northern and Western Europe ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]] * Latin America and Caribbean ** – * Central and East Europe (CEE) ** — * Sub-Saharan Africa ** – * Middle East and North Africa ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]] * East, South East Asia and Pacific (ESEAP) ** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]] * South Asia ** – The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term: * [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]] * – * – * – * – Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 Зургаадугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hi everyone, The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading. '''What is the Wikimedia Movement Charter?''' The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. '''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”''' Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote. '''Movement Charter ratification vote''' Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta. If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org]. On behalf of the MCDC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:44, 11 Зургаадугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading. Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]]. After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further. If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org''']. On behalf of the CEC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:51, 25 Зургаадугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''. If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:45, 8 Долоодугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">U4C Special Election - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024. The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]]. In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]]. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 Долоодугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimedia Movement Charter ratification voting results</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.   As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy. The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: '''Individual vote:''' Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333). '''Affiliates vote:''' Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111). '''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:''' The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].   With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''. We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance. The Charter Electoral Commission, [[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]<section end="announcement-content" /> </div> [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 17:52, 18 Долоодугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:47, 27 Долоодугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now. '''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:30, 6 Наймдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Sub-referencing"/> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]] Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]]. '''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you: * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand. Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC) <section end="Sub-referencing"/> </div> <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 --> == Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC == Hi all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page]. This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites. Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation! [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 23:19, 22 Наймдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]]. I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026: * North America (USA and Canada) ** Ajraddatz The following seats were not filled during this special election: * Latin America and Caribbean * Central and East Europe (CEE) * Sub-Saharan Africa * South Asia * The four remaining Community-At-Large seats Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]]. On behalf of the U4C and the Elections Committee,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 Есдүгээр сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board. Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]]. When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]]. Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group<section end="announcement-content" /> </div> [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 12:14, 3 Есдүгээр сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2024-09-25|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2024-09-25T15:00|en}} {{#time:H:i e|2024-09-25T15:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2024-09-25|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[User:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]], 09:37, 20 Есдүгээр сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27248326 --> == 'Wikidata item' link is moving. Find out where... == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><i>Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.</i>{{tracked|T66315}} Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project. The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the <span style="color: #54595d;"><u>''General''</u></span> section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the <span style="color: #54595d;"><u>''In Other Projects''</u></span> section. We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2. More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].<br><br>We welcome your feedback and questions.<br> [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 18:57, 27 Есдүгээр сар 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27524260 --> == Invitation to Participate in Wiki Loves Ramadan Community Engagement Survey == Dear all, Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. We are excited to announce the upcoming [[m:Wiki Loves Ramadan|Wiki Loves Ramadan]] event, a global initiative aimed at celebrating Ramadan by enriching Wikipedia and its sister projects with content related to this significant time of year. As we plan to organize this event globally, your insights and experiences are crucial in shaping the best possible participation experience for the community. To ensure that Wiki Loves Ramadan is engaging, inclusive, and impactful, we kindly invite you to participate in our community engagement survey. Your feedback will help us understand the needs of the community, set the event's focus, and guide our strategies for organizing this global event. Survey link: https://forms.gle/f66MuzjcPpwzVymu5 Please take a few minutes to share your thoughts. Your input will make a difference! Thank you for being a part of our journey to make Wiki Loves Ramadan a success. Warm regards, User:ZI Jony 03:20, 6 Аравдугаар сар 2024 (UTC) Wiki Loves Ramadan Organizing Team <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27510935 --> == <span lang="en" dir="ltr">Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted. The following four candidates were the most voted: # [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]] # [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]] # [[User:Victoria|Victoria Doronina]] # [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]] While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]] Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group <section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:25, 14 Аравдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 Аравдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27601062 --> == 'Wikidata item' link is moving, finally. == Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 Аравдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27535421 --> == Final Reminder: Join us in Making Wiki Loves Ramadan Success == Dear all, We’re thrilled to announce the Wiki Loves Ramadan event, a global initiative to celebrate Ramadan by enhancing Wikipedia and its sister projects with valuable content related to this special time of year. As we organize this event globally, we need your valuable input to make it a memorable experience for the community. Last Call to Participate in Our Survey: To ensure that Wiki Loves Ramadan is inclusive and impactful, we kindly request you to complete our community engagement survey. Your feedback will shape the event’s focus and guide our organizing strategies to better meet community needs. * Survey Link: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSffN4prPtR5DRSq9nH-t1z8hG3jZFBbySrv32YoxV8KbTwxig/viewform?usp=sf_link Complete the Survey] * Deadline: November 10, 2024 Please take a few minutes to share your thoughts. Your input will truly make a difference! '''Volunteer Opportunity''': Join the Wiki Loves Ramadan Team! We’re seeking dedicated volunteers for key team roles essential to the success of this initiative. If you’re interested in volunteer roles, we invite you to apply. * Application Link: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfXiox_eEDH4yJ0gxVBgtL7jPe41TINAWYtpNp1JHSk8zhdgw/viewform?usp=sf_link Apply Here] * Application Deadline: October 31, 2024 Explore Open Positions: For a detailed list of roles and their responsibilities, please refer to the position descriptions here: [https://docs.google.com/document/d/1oy0_tilC6kow5GGf6cEuFvdFpekcubCqJlaxkxh-jT4/ Position Descriptions] Thank you for being part of this journey. We look forward to working together to make Wiki Loves Ramadan a success! Warm regards,<br> The Wiki Loves Ramadan Organizing Team 05:12, 29 Аравдугаар сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27568454 --> == Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC == Hello everyone, The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone <https://zonestamp.toolforge.org/1732896000>). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: <https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024>. This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation. Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 Арваннэгдүгээр сар 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! == Dear All, We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture. * Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]] * When: Jan 19, 2025 * Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025). * Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 * Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]] To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025. Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language. Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all. Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate. Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success! For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, 16 Нэгдүгээр сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27568454 --> == Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikipedians, Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations! The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody! For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month. If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: <code>Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org</code> in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page. Thank you! On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 22:14, 21 Нэгдүгээр сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&oldid=28153450 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 Нэгдүгээр сар 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 02:36, 29 Нэгдүгээр сар 2025 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 02:36, 29 Нэгдүгээр сар 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 Хоёрдугаар сар 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 Хоёрдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 Гуравдугаар сар 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 Гуравдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:14, 14 Гуравдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=28307742 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 Дөрөвдүгээр сар 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 16:11, 16 Дөрөвдүгээр сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 Дөрөвдүгээр сар 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:03, 28 Дөрөвдүгээр сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 Дөрөвдүгээр сар 2025 (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! == ''(Apologies for posting in English)'' Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them. As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]]. After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki. The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org. If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 Тавдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|хэлэлцүүлэг]])</bdi> 22:07, 15 Тавдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:27, 22 Тавдугаар сар 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 03:07, 28 Тавдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 Зургаадугаар сар 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 17:44, 17 Зургаадугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 Зургаадугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 12:45, 14 Долоодугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 Наймдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 15:41, 18 Есдүгээр сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 04:48, 9 Аравдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 Аравдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 Аравдугаар сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 Арваннэгдүгээр сар 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Нэгдүгээр сар 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 13:21, 18 Нэгдүгээр сар 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == Report possible machine-translated article by user who engaged in cross-wiki abuse == Dear admins, I'm an active user from Commons and Wikidata. I was led here because I'm investigating a [[wikidata:Wikidata:Requests_for_checkuser/Case/Yukitanooki|sockpuppetry in Wikidata]] of [[User:Yukitanooki]], who was mainly active in enwiki with [[:en:Special:Diff/1232853533|babels]] (Non-native speaker here) and basically adds machine translations to the other languages' Wikipedias with sock puppets and temp accounts. I suspect the article [[Баруун Филиппиний тэнгис]] was also created by Yukitanooki' temp accounts with machine translation service. All in all, I suggest that article be reviewed carefully. Thanks. [[Хэрэглэгч:0x0a|0x0a]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:0x0a|яриа]]) 14:26, 18 Нэгдүгээр сар 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 Нэгдүгээр сар 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 17:11, 3 Дөрөвдүгээр сар 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 21:13, 13 Дөрөвдүгээр сар 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-16_Wikipedias&oldid=30402528 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Хэрэглэгч:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MediaWiki message delivery|яриа]]) 00:58, 26 Дөрөвдүгээр сар 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Тавдугаар сар 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|хэлэлцүүлэг]])</bdi> 17:11, 23 Зургаадугаар сар 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 Зургаадугаар сар 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> lzm1el89fqohnfxxjm33ea1xxmkborg 0 45285 860191 838339 2026-06-26T07:12:37Z Zorigt 49 860191 wikitext text/x-wiki {{short description|Украины Донецк мужийн хот}} {{Инфобокс суурин | official_name = Енакиево | native_name = Єнакієве | native_name_lang = uk | settlement_type = [[Украины хотын жагсаалт|Хот]] | image_shield = Coat of Arms of Yenakiieve.svg | image_flag = Flag of Yenakiieve.svg | shield_size = 110px | image_skyline = {{Photomontage||color=#ffffff|photo1a=Трамвай 71-623, Енакиево.jpg|photo2a=Вокзал у Єнакієвому звідки відправлялись дружини.jpg|photo2b=Памятник Карлу Марксу на станции Енакиево 10.03.2012г.jpg|photo3a=Yenakievo sq lenin.jpg|spacing=2|border=0|size=276}} | image_map = | map_caption = | pushpin_map = Украин Донецк муж#Украин | mapsize = 225px | pushpin_map_caption = Енакиевог тодруулсан Донецк мужийн газрын зураг. | subdivision_type = [[Дэлхийн улс орны жагсаалт]] | subdivision_name = {{flag|Украин}} | subdivision_type1 = [[Украины мужууд|Муж]] | subdivision_name1 = [[Донецк муж]] | subdivision_type2 = [[Украины тойргууд|тойрог]] | subdivision_name2 = [[Горловка тойрог]] | subdivision_type3 = [[Нийгэмлэг (Украин)|Нийгэмлэг]] | subdivision_name3 = [[Енакиево хотын нийгэмлэг]] | leader_title = Хотын дарга | leader_name = | established_title = Байгуулагдсан | established_date = 1898 | established_title2 = Хотын эрх | established_date2 = 1925 | area_total_km2 = 39.2 | population_as_of = 2022 | population_total = 76673 | population_metro = 104857 | population_density_km2 = auto | timezone = ДЕЦ | utc_offset = +2 | timezone_DST = ДЕЗЦ | utc_offset_DST = +3 | coordinates = {{coord|48|13|00|N|38|12|00|E|region:UA|display=inline,title}} | postal_code_type = [[Шуудангийн код]] | postal_code = 86400—86470 | area_code_type = [[Украин дахь утасны дугаар|Бүс нутгийн код]] | area_code = +380 6252 | website = [http://enrada.gov.ua/ Енакиево хотын зөвлөл] }} '''Енакиево''' ({{lang-uk|Єнакієве}}) — [[Украин]] улсын [[Донецк муж]]ийн харьяа [[хот]]. Енакиево хот мужийн төв [[Донецк]]оос 50 км зайтай. Газар нутаг: 39.4 км². Хүн ам: 84,187 хүн (2012 оны тооцоо). Украины ерөнхийлөгч асан [[Виктор Янукович]] энд төрсөн. [[Ангилал:Енакиево| ]] [[Ангилал:Донецк мужийн суурин]] htda7ajg8wo9bbm2632z2phopmmhz34 828 55256 860108 860104 2026-06-25T12:01:19Z Enkhsaihan2005 64429 860108 Scribunto text/plain -- Conversion data used by [[Module:Convert]] which uses mw.loadData() for -- read-only access to this module so that it is loaded only once per page. -- See [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] if copying to another wiki. -- -- These data tables follow: -- all_units all properties for a unit, including default output -- default_exceptions exceptions for default output ('kg' and 'g' have different defaults) -- link_exceptions exceptions for links ('kg' and 'g' have different links) -- -- These tables are generated by a script which reads the wikitext of a page that -- documents the required properties of each unit; see [[:en:Module:Convert/doc]]. --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local all_units = { ["Gy"] = { _name1 = "gray", _symbol = "Gy", utype = "absorbed radiation dose", scale = 1, prefixes = 1, default = "rad", link = "Gray (unit)", }, ["rad"] = { _name1 = "rad", _symbol = "rad", utype = "absorbed radiation dose", scale = 0.01, prefixes = 1, default = "Gy", link = "Rad (unit)", }, ["cm/s2"] = { name1 = "centimetre per second squared", name1_us = "centimeter per second squared", name2 = "centimetres per second squared", name2_us = "centimeters per second squared", symbol = "cm/s²", utype = "acceleration", scale = 0.01, default = "ft/s2", link = "Gal (unit)", }, ["ft/s2"] = { name1 = "foot per second squared", name2 = "feet per second squared", symbol = "ft/s²", utype = "acceleration", scale = 0.3048, default = "m/s2", }, ["g0"] = { name1 = "standard gravity", name2 = "standard gravities", symbol = "''g''₀", utype = "acceleration", scale = 9.80665, default = "m/s2", }, ["g-force"] = { name2 = "''g''", symbol = "''g''", utype = "acceleration", scale = 9.80665, default = "m/s2", link = "g-force", }, ["km/hs"] = { name1 = "kilometre per hour per second", name1_us = "kilometer per hour per second", name2 = "kilometres per hour per second", name2_us = "kilometers per hour per second", symbol = "km/(h⋅s)", utype = "acceleration", scale = 0.27777777777777779, default = "mph/s", link = "Acceleration", }, ["km/s2"] = { name1 = "kilometre per second squared", name1_us = "kilometer per second squared", name2 = "kilometres per second squared", name2_us = "kilometers per second squared", symbol = "km/s²", utype = "acceleration", scale = 1000, default = "mph/s", link = "Acceleration", }, ["m/s2"] = { name1 = "metre per second squared", name1_us = "meter per second squared", name2 = "metres per second squared", name2_us = "meters per second squared", symbol = "m/s²", utype = "acceleration", scale = 1, default = "ft/s2", }, ["mph/s"] = { name1 = "mile per hour per second", name2 = "miles per hour per second", symbol = "mph/s", utype = "acceleration", scale = 0.44704, default = "km/hs", link = "Acceleration", }, ["km/h/s"] = { target = "km/hs", }, ["standard gravity"] = { target = "g0", }, ["1000sqft"] = { name1 = "thousand square feet", name2 = "thousand square feet", symbol = "1000&nbsp;sq&nbsp;ft", utype = "area", scale = 92.90304, default = "m2", link = "Square foot", }, ["a"] = { _name1 = "are", _symbol = "a", utype = "area", scale = 100, prefixes = 1, default = "sqft", link = "Hectare#Are", }, ["acre"] = { symbol = "акр", usename = 1, utype = "area", scale = 4046.8564224, default = "ha", subdivs = { ["rood"] = { 4, default = "ha" }, ["sqperch"] = { 160, default = "ha" } }, }, ["acre-sing"] = { target = "acre", }, ["arpent"] = { symbol = "arpent", usename = 1, utype = "area", scale = 3418.89, default = "ha", }, ["cda"] = { name1 = "cuerda", symbol = "cda", utype = "area", scale = 3930.395625, default = "ha acre", }, ["daa"] = { name1 = "decare", symbol = "daa", utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", }, ["dunam"] = { symbol = "dunam", usename = 1, utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", }, ["dunum"] = { symbol = "dunum", usename = 1, utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", link = "Dunam", }, ["ha"] = { name1 = "гектар", symbol = "га", utype = "area", scale = 10000, default = "acre", }, ["hectare"] = { name1 = "гектар", symbol = "га", usename = 1, utype = "area", scale = 10000, default = "acre", }, ["Irish acre"] = { name1 = "Irish acre", symbol = "Irish&nbsp;acres", utype = "area", scale = 6555.2385024, default = "ha", link = "Acre (Irish)", }, ["m2"] = { _name1 = "хавтгай дөрвөлжин метр", _name1_us= "хавтгай дөрвөлжин метр", _symbol = "м²", prefix_position= 35, utype = "area", scale = 1, prefixes = 2, default = "sqft", link = "Метр квадрат", }, ["pondemaat"] = { name1 = "pondemaat", name2 = "pondemaat", symbol = "pond", utype = "area", scale = 3674.363358816, default = "m2", link = ":nl:pondemaat", }, ["pyeong"] = { name2 = "pyeong", symbol = "pyeong", usename = 1, utype = "area", scale = 3.3057851239669422, default = "m2", }, ["rai"] = { name2 = "rai", symbol = "rai", utype = "area", scale = 1600, default = "m2", link = "Rai (unit)", }, ["rood"] = { symbol = "rood", usename = 1, utype = "area", scale = 1011.7141056, default = "sqft m2", subdivs = { ["sqperch"] = { 40, default = "m2" } }, link = "Rood (unit)", }, ["sqfoot"] = { name1 = "square foot", name2 = "square foot", symbol = "sq&nbsp;ft", utype = "area", scale = 0.09290304, default = "m2", }, ["sqft"] = { name1 = "square foot", name2 = "square feet", symbol = "фут²", utype = "area", scale = 0.09290304, default = "m2", }, ["sqin"] = { name1 = "square inch", name2 = "square inches", symbol = "sq&nbsp;in", utype = "area", scale = 0.00064516, default = "cm2", }, ["sqmi"] = { name1 = "square mile", symbol = "миль²", utype = "area", scale = 2589988.110336, default = "km2", }, ["sqnmi"] = { name1 = "square nautical mile", symbol = "sq&nbsp;nmi", utype = "area", scale = 3429904, default = "km2 sqmi", link = "Далайн миль", }, ["sqperch"] = { name2 = "perches", symbol = "perch", usename = 1, utype = "area", scale = 25.29285264, default = "m2", link = "Rod (unit)#Area and volume", }, ["sqverst"] = { symbol = "square verst", usename = 1, utype = "area", scale = 1138062.24, default = "km2 sqmi", link = "Verst", }, ["sqyd"] = { name1 = "square yard", symbol = "sq&nbsp;yd", utype = "area", scale = 0.83612736, default = "m2", }, ["tsubo"] = { name2 = "tsubo", symbol = "tsubo", usename = 1, utype = "area", scale = 3.3057851239669422, default = "m2", link = "Japanese units of measurement#Area", }, ["acres"] = { target = "acre", }, ["are"] = { target = "a", }, ["decare"] = { target = "daa", }, ["foot2"] = { target = "sqfoot", }, ["ft2"] = { target = "sqft", }, ["in2"] = { target = "sqin", symbol = "in²", }, ["km²"] = { target = "km2", }, ["mi2"] = { target = "sqmi", }, ["million acre"] = { target = "e6acre", }, ["million acres"] = { target = "e6acre", }, ["million hectares"] = { target = "e6ha", }, ["m²"] = { target = "m2", }, ["nmi2"] = { target = "sqnmi", }, ["pond"] = { target = "pondemaat", }, ["sq arp"] = { target = "arpent", }, ["sqkm"] = { target = "km2", }, ["sqm"] = { target = "m2", }, ["square verst"] = { target = "sqverst", }, ["verst2"] = { target = "sqverst", }, ["yd2"] = { target = "sqyd", }, ["m2/ha"] = { name1 = "square metre per hectare", name1_us = "square meter per hectare", name2 = "square metres per hectare", name2_us = "square meters per hectare", symbol = "m²/ha", utype = "area per unit area", scale = 0.0001, default = "sqft/acre", link = "Basal area", }, ["sqft/acre"] = { name1 = "square foot per acre", name2 = "square feet per acre", symbol = "sq&nbsp;ft/acre", utype = "area per unit area", scale = 2.295684113865932e-5, default = "m2/ha", link = "Basal area", }, ["cent"] = { name1 = "cent", symbol = "¢", utype = "cent", scale = 1, default = "cent", link = "Cent (currency)", }, ["¢"] = { target = "cent", }, ["A.h"] = { name1 = "ampere hour", symbol = "A⋅h", utype = "charge", scale = 3600, default = "coulomb", }, ["coulomb"] = { _name1 = "coulomb", _symbol = "C", utype = "charge", scale = 1, prefixes = 1, default = "e", link = "Coulomb", }, ["e"] = { name1 = "elementary charge", symbol = "''e''", utype = "charge", scale = 1.602176487e-19, default = "coulomb", }, ["g-mol"] = { name1 = "gram-mole", symbol = "g&#8209;mol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["gmol"] = { name1 = "gram-mole", symbol = "gmol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["kmol"] = { name1 = "kilomole", symbol = "kmol", utype = "chemical amount", scale = 1000, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["lb-mol"] = { name1 = "pound-mole", symbol = "lb&#8209;mol", utype = "chemical amount", scale = 453.59237, default = "mol", }, ["lbmol"] = { name1 = "pound-mole", symbol = "lbmol", utype = "chemical amount", scale = 453.59237, default = "mol", }, ["mol"] = { name1 = "mole", symbol = "mol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["kgCO2/L"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg(CO₂)/L", utype = "co2 per unit volume", scale = 1000, default = "lbCO2/USgal", link = "Exhaust gas", }, ["lbCO2/USgal"] = { name1 = "pound per US gallon", name2 = "pounds per US gallon", symbol = "lbCO2/US&nbsp;gal", utype = "co2 per unit volume", scale = 119.82642731689663, default = "kgCO2/L", link = "Exhaust gas", }, ["oz/lb"] = { per = { "oz", "lb" }, utype = "concentration", default = "mg/kg", }, ["mg/kg"] = { per = { "mg", "kg" }, utype = "concentration", default = "oz/lb", }, ["g/dm3"] = { name1 = "gram per cubic decimetre", name1_us = "gram per cubic decimeter", name2 = "grams per cubic decimetre", name2_us = "grams per cubic decimeter", symbol = "g/dm³", utype = "density", scale = 1, default = "kg/m3", link = "Density", }, ["g/L"] = { name1 = "gram per litre", name1_us = "gram per liter", name2 = "grams per litre", name2_us = "grams per liter", symbol = "g/L", utype = "density", scale = 1, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["g/mL"] = { name1 = "gram per millilitre", name1_us = "gram per milliliter", name2 = "grams per millilitre", name2_us = "grams per milliliter", symbol = "g/mL", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["g/ml"] = { name1 = "gram per millilitre", name1_us = "gram per milliliter", name2 = "grams per millilitre", name2_us = "grams per milliliter", symbol = "g/ml", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["kg/dm3"] = { name1 = "kilogram per cubic decimetre", name1_us = "kilogram per cubic decimeter", name2 = "kilograms per cubic decimetre", name2_us = "kilograms per cubic decimeter", symbol = "kg/dm³", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuft", link = "Density", }, ["kg/L"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg/L", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/USgal", link = "Density", }, ["kg/l"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg/l", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/USgal", link = "Density", }, ["kg/m3"] = { name1 = "kilogram per cubic metre", name1_us = "kilogram per cubic meter", name2 = "kilograms per cubic metre", name2_us = "kilograms per cubic meter", symbol = "kg/m³", utype = "density", scale = 1, default = "lb/cuyd", link = "Density", }, ["lb/cuft"] = { name1 = "pound per cubic foot", name2 = "pounds per cubic foot", symbol = "lb/cu&nbsp;ft", utype = "density", scale = 16.018463373960142, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/cuin"] = { name1 = "pound per cubic inch", name2 = "pounds per cubic inch", symbol = "lb/cu&nbsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/cuyd"] = { name1 = "pound per cubic yard", name2 = "pounds per cubic yard", symbol = "lb/cu&nbsp;yd", utype = "density", scale = 0.5932764212577829, default = "kg/m3", link = "Density", }, ["lb/impgal"] = { name1 = "pound per imperial gallon", name2 = "pounds per imperial gallon", symbol = "lb/imp&nbsp;gal", utype = "density", scale = 99.776372663101697, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lb/in3"] = { name1 = "pound per cubic inch", name2 = "pounds per cubic inch", symbol = "lb/cu&thinsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/U.S.gal"] = { name1 = "pound per U.S. gallon", name2 = "pounds per U.S. gallon", symbol = "lb/U.S.&nbsp;gal", utype = "density", scale = 119.82642731689663, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lb/USbu"] = { name1 = "pound per US bushel", name2 = "pounds per US bushel", symbol = "lb/US&nbsp;bu", utype = "density", scale = 12.871859780974471, default = "kg/m3", link = "Bushel", }, ["lb/USgal"] = { name1 = "pound per US gallon", name2 = "pounds per US gallon", symbol = "lb/US&nbsp;gal", utype = "density", scale = 119.82642731689663, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lbm/cuin"] = { name1 = "pound mass per cubic inch", name2 = "pounds mass per cubic inch", symbol = "lbm/cu&thinsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["mg/L"] = { name1 = "milligram per litre", name1_us = "milligram per liter", name2 = "milligrams per litre", name2_us = "milligrams per liter", symbol = "mg/L", utype = "density", scale = 0.001, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["oz/cuin"] = { name1 = "ounce per cubic inch", name2 = "ounces per cubic inch", symbol = "oz/cu&nbsp;in", utype = "density", scale = 1729.9940443876951, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["g/cm3"] = { per = { "g", "cm3" }, utype = "density", default = "lb/cuin", }, ["g/m3"] = { per = { "g", "m3" }, utype = "density", default = "lb/cuyd", link = "Density", }, ["Mg/m3"] = { per = { "Mg", "m3" }, utype = "density", default = "lb/cuft", }, ["mg/l"] = { per = { "mg", "ll" }, utype = "density", default = "oz/cuin", }, ["μg/dL"] = { per = { "μg", "dL" }, utype = "density", default = "lb/cuin", }, ["μg/l"] = { per = { "μg", "ll" }, utype = "density", default = "oz/cuin", }, ["lb/ft3"] = { target = "lb/cuft", }, ["lb/yd3"] = { target = "lb/cuyd", }, ["lbm/in3"] = { target = "lbm/cuin", }, ["mcg/dL"] = { target = "μg/dL", }, ["oz/in3"] = { target = "oz/cuin", }, ["ug/dL"] = { target = "μg/dL", }, ["ug/l"] = { target = "μg/l", }, ["B.O.T.U."] = { name1 = "Board of Trade Unit", symbol = "B.O.T.U.", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["bboe"] = { name1 = "barrel of oil equivalent", name2 = "barrels of oil equivalent", symbol = "bboe", utype = "energy", scale = 6117863200, default = "GJ", }, ["BOE"] = { name1 = "barrel of oil equivalent", name2 = "barrels of oil equivalent", symbol = "BOE", utype = "energy", scale = 6117863200, default = "GJ", }, ["BTU"] = { name1 = "British thermal unit", symbol = "BTU", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", }, ["Btu"] = { name1 = "British thermal unit", symbol = "Btu", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", }, ["BTU-39F"] = { name1 = "British thermal unit (39°F)", name2 = "British thermal units (39°F)", symbol = "BTU_39°F", utype = "energy", scale = 1059.67, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-39F"] = { name1 = "British thermal unit (39°F)", name2 = "British thermal units (39°F)", symbol = "Btu_39°F", utype = "energy", scale = 1059.67, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-59F"] = { name1 = "British thermal unit (59°F)", name2 = "British thermal units (59°F)", symbol = "BTU_59°F", utype = "energy", scale = 1054.804, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-59F"] = { name1 = "British thermal unit (59°F)", name2 = "British thermal units (59°F)", symbol = "Btu_59°F", utype = "energy", scale = 1054.804, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-60F"] = { name1 = "British thermal unit (60°F)", name2 = "British thermal units (60°F)", symbol = "BTU_60°F", utype = "energy", scale = 1054.68, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-60F"] = { name1 = "British thermal unit (60°F)", name2 = "British thermal units (60°F)", symbol = "Btu_60°F", utype = "energy", scale = 1054.68, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-63F"] = { name1 = "British thermal unit (63°F)", name2 = "British thermal units (63°F)", symbol = "BTU_63°F", utype = "energy", scale = 1054.6, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-63F"] = { name1 = "British thermal unit (63°F)", name2 = "British thermal units (63°F)", symbol = "Btu_63°F", utype = "energy", scale = 1054.6, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-ISO"] = { name1 = "British thermal unit (ISO)", name2 = "British thermal units (ISO)", symbol = "BTU_ISO", utype = "energy", scale = 1055.056, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-ISO"] = { target = "BTU-ISO", }, ["BTU-IT"] = { name1 = "British thermal unit (IT)", name2 = "British thermal units (IT)", symbol = "BTU_IT", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-IT"] = { name1 = "British thermal unit (IT)", name2 = "British thermal units (IT)", symbol = "Btu_IT", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-mean"] = { name1 = "British thermal unit (mean)", name2 = "British thermal units (mean)", symbol = "BTU_mean", utype = "energy", scale = 1055.87, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-mean"] = { name1 = "British thermal unit (mean)", name2 = "British thermal units (mean)", symbol = "Btu_mean", utype = "energy", scale = 1055.87, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-th"] = { name1 = "British thermal unit (thermochemical)", name2 = "British thermal units (thermochemical)", symbol = "BTU_th", utype = "energy", scale = 1054.35026444, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-th"] = { name1 = "British thermal unit (thermochemical)", name2 = "British thermal units (thermochemical)", symbol = "Btu_th", utype = "energy", scale = 1054.35026444, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Cal"] = { name1 = "calorie", symbol = "Cal", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", }, ["cal"] = { name1 = "calorie", symbol = "cal", utype = "energy", scale = 4.184, default = "J", }, ["Cal-15"] = { name1 = "Calorie (15°C)", name2 = "Calories (15°C)", symbol = "Cal₁₅", utype = "energy", scale = 4185.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-15"] = { name1 = "calorie (15°C)", name2 = "calories (15°C)", symbol = "cal₁₅", utype = "energy", scale = 4.1858, default = "J", link = "Calorie", }, ["Cal-IT"] = { name1 = "Calorie (International Steam Table)", name2 = "Calories (International Steam Table)", symbol = "Cal_IT", utype = "energy", scale = 4186.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-IT"] = { name1 = "calorie (International Steam Table)", name2 = "calories (International Steam Table)", symbol = "cal_IT", utype = "energy", scale = 4.1868, default = "J", link = "Calorie", }, ["Cal-th"] = { name1 = "Calorie (thermochemical)", name2 = "Calories (thermochemical)", symbol = "Cal_th", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-th"] = { name1 = "calorie (thermochemical)", name2 = "calories (thermochemical)", symbol = "cal_th", utype = "energy", scale = 4.184, default = "J", link = "Calorie", }, ["CHU-IT"] = { name1 = "Celsius heat unit (International Table)", name2 = "Celsius heat units (International Table)", symbol = "CHU_IT", utype = "energy", scale = 1899.100534716, default = "kJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["cufootnaturalgas"] = { name1 = "cubic foot of natural gas", name2 = "cubic foot of natural gas", symbol = "cuftnaturalgas", usename = 1, utype = "energy", scale = 1055055.85262, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["cuftnaturalgas"] = { name1 = "cubic foot of natural gas", name2 = "cubic feet of natural gas", symbol = "cuftnaturalgas", usename = 1, utype = "energy", scale = 1055055.85262, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["Eh"] = { name1 = "Hartree", symbol = "''E''_h", utype = "energy", scale = 4.35974417e-18, default = "eV", }, ["erg"] = { symbol = "erg", utype = "energy", scale = 0.0000001, default = "μJ", }, ["eV"] = { name1 = "electronvolt", symbol = "eV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-19, default = "aJ", }, ["feV"] = { name1 = "femtoelectronvolt", symbol = "feV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-34, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["foe"] = { symbol = "foe", utype = "energy", scale = 1e44, default = "YJ", link = "Foe (unit)", }, ["ftlb"] = { name1 = "foot-pound", symbol = "ft⋅lb", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftlb-f"] = { name1 = "foot-pound force", name2 = "foot-pounds force", symbol = "ft⋅lb_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftlbf"] = { name1 = "foot-pound force", name2 = "foot-pounds force", symbol = "ft⋅lbf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftpdl"] = { name1 = "foot-poundal", symbol = "ft⋅pdl", utype = "energy", scale = 0.0421401100938048, default = "J", }, ["GeV"] = { name1 = "gigaelectronvolt", symbol = "GeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-10, default = "nJ", link = "Electronvolt", }, ["gTNT"] = { name2 = "grams of TNT", symbol = "gram of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "TNT equivalent", }, ["Gtoe"] = { name1 = "gigatonne of oil equivalent", name2 = "gigatonnes of oil equivalent", symbol = "Gtoe", utype = "energy", scale = 4.1868e19, default = "EJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["GtonTNT"] = { name2 = "gigatons of TNT", symbol = "gigaton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e18, default = "EJ", link = "TNT equivalent", }, ["GtTNT"] = { name2 = "gigatonnes of TNT", symbol = "gigatonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e18, default = "EJ", link = "TNT equivalent", }, ["GW.h"] = { name1 = "gigawatt-hour", symbol = "GW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6e12, default = "TJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["GWh"] = { name1 = "gigawatt-hour", symbol = "GWh", utype = "energy", scale = 3.6e12, default = "TJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["hph"] = { name1 = "horsepower-hour", symbol = "hp⋅h", utype = "energy", scale = 2684519.537696172792, default = "kWh", link = "Horsepower", }, ["inlb"] = { name1 = "inch-pound", symbol = "in⋅lb", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inlb-f"] = { name1 = "inch-pound force", name2 = "inch-pounds force", symbol = "in⋅lb_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inlbf"] = { name1 = "inch-pound force", name2 = "inch-pounds force", symbol = "in⋅lbf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inoz-f"] = { name1 = "inch-ounce force", name2 = "inch-ounces force", symbol = "in⋅oz_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.00706155181422604375, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inozf"] = { name1 = "inch-ounce force", name2 = "inch-ounces force", symbol = "in⋅ozf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.00706155181422604375, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["J"] = { _name1 = "joule", _symbol = "J", utype = "energy", scale = 1, prefixes = 1, default = "cal", link = "Joule", }, ["kBOE"] = { name1 = "kilo barrel of oil equivalent", name2 = "kilo barrels of oil equivalent", symbol = "kBOE", utype = "energy", scale = 6.1178632e12, default = "TJ", link = "Barrel of oil equivalent", }, ["kcal"] = { name1 = "kilocalorie", symbol = "kcal", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-15"] = { name1 = "kilocalorie (15°C)", name2 = "kilocalories (15°C)", symbol = "kcal₁₅", utype = "energy", scale = 4185.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-IT"] = { name1 = "kilocalorie (International Steam Table)", name2 = "kilocalories (International Steam Table)", symbol = "kcal_IT", utype = "energy", scale = 4186.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-th"] = { name1 = "kilocalorie (thermochemical)", name2 = "kilocalories (thermochemical)", symbol = "kcal_th", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kerg"] = { name1 = "kiloerg", symbol = "kerg", utype = "energy", scale = 0.0001, default = "mJ", link = "Erg", }, ["keV"] = { name1 = "kiloelectronvolt", symbol = "keV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-16, default = "fJ", link = "Electronvolt", }, ["kgTNT"] = { name2 = "kilograms of TNT", symbol = "kilogram of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["kt(TNT)"] = { name1 = "kilotonne", name1_us = "kiloton", symbol = "kt", utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["ktoe"] = { name1 = "kilotonne of oil equivalent", name2 = "kilotonnes of oil equivalent", symbol = "ktoe", utype = "energy", scale = 4.1868e13, default = "TJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["ktonTNT"] = { name1 = "kiloton of TNT", name2 = "kilotons of TNT", symbol = "kt", utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["ktTNT"] = { name2 = "kilotonnes of TNT", symbol = "kilotonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["kW.h"] = { name1 = "kilowatt-hour", symbol = "kW⋅h", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", }, ["kWh"] = { name1 = "kilowatt-hour", symbol = "kWh", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", }, ["Mcal"] = { name1 = "megacalorie", symbol = "Mcal", utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal"] = { name1 = "millicalorie", symbol = "mcal", utype = "energy", scale = 0.004184, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-15"] = { name1 = "megacalorie (15°C)", name2 = "megacalories (15°C)", symbol = "Mcal₁₅", utype = "energy", scale = 4185800, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-15"] = { name1 = "millicalorie (15°C)", name2 = "millicalories (15°C)", symbol = "mcal₁₅", utype = "energy", scale = 0.0041858, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-IT"] = { name1 = "megacalorie (International Steam Table)", name2 = "megacalories (International Steam Table)", symbol = "Mcal_IT", utype = "energy", scale = 4186800, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-IT"] = { name1 = "millicalorie (International Steam Table)", name2 = "millicalories (International Steam Table)", symbol = "mcal_IT", utype = "energy", scale = 0.0041868, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-th"] = { name1 = "megacalorie (thermochemical)", name2 = "megacalories (thermochemical)", symbol = "Mcal_th", utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-th"] = { name1 = "millicalorie (thermochemical)", name2 = "millicalories (thermochemical)", symbol = "mcal_th", utype = "energy", scale = 0.004184, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Merg"] = { name1 = "megaerg", symbol = "Merg", utype = "energy", scale = 0.1, default = "J", link = "Erg", }, ["merg"] = { name1 = "millierg", symbol = "merg", utype = "energy", scale = 0.0000000001, default = "μJ", link = "Erg", }, ["MeV"] = { name1 = "megaelectronvolt", symbol = "MeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-13, default = "pJ", link = "Electronvolt", }, ["meV"] = { name1 = "millielectronvolt", symbol = "meV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-22, default = "zJ", link = "Electronvolt", }, ["MMBtu"] = { name1 = "million British thermal units", name2 = "million British thermal units", symbol = "MMBtu", utype = "energy", scale = 1055055852.62, default = "GJ", link = "British thermal unit", }, ["Mt(TNT)"] = { name1 = "megatonne", name1_us = "megaton", symbol = "Mt", utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["Mtoe"] = { name1 = "megatonne of oil equivalent", name2 = "megatonnes of oil equivalent", symbol = "Mtoe", utype = "energy", scale = 4.1868e16, default = "PJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["MtonTNT"] = { name1 = "megaton of TNT", name2 = "megatons of TNT", symbol = "Mt", utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["mtonTNT"] = { name2 = "millitons of TNT", symbol = "milliton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["MtTNT"] = { name2 = "megatonnes of TNT", symbol = "megatonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["mtTNT"] = { name2 = "millitonnes of TNT", symbol = "millitonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["MW.h"] = { name1 = "megawatt-hour", symbol = "MW⋅h", utype = "energy", scale = 3600000000, default = "GJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["mW.h"] = { name1 = "milliwatt-hour", symbol = "mW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6, default = "J", link = "Kilowatt-hour", }, ["MWh"] = { name1 = "megawatt-hour", symbol = "MWh", utype = "energy", scale = 3600000000, default = "GJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["mWh"] = { name1 = "milliwatt-hour", symbol = "mWh", utype = "energy", scale = 3.6, default = "J", link = "Kilowatt-hour", }, ["neV"] = { name1 = "nanoelectronvolt", symbol = "neV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-28, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["PeV"] = { name1 = "petaelectronvolt", symbol = "PeV", utype = "energy", scale = 0.0001602176487, default = "mJ", link = "Electronvolt", }, ["peV"] = { name1 = "picoelectronvolt", symbol = "peV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-31, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["PSh"] = { name1 = "Pferdestärkenstunde", symbol = "PSh", utype = "energy", scale = 2647795.5, default = "kWh", }, ["quad"] = { name1 = "quadrillion British thermal units", name2 = "quadrillion British thermal units", symbol = "quad", utype = "energy", scale = 1.054804e18, default = "EJ", link = "Quad (unit)", }, ["Ry"] = { name1 = "rydberg", symbol = "Ry", utype = "energy", scale = 2.1798741e-18, default = "eV", link = "Rydberg constant", }, ["scf"] = { name1 = "standard cubic foot", name2 = "standard cubic feet", symbol = "scf", utype = "energy", scale = 2869.2044809344, default = "kJ", }, ["scfoot"] = { name1 = "standard cubic foot", name2 = "standard cubic foot", symbol = "scf", utype = "energy", scale = 2869.2044809344, default = "kJ", }, ["t(TNT)"] = { name1 = "tonne", name1_us = "ton", symbol = "t", utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["TeV"] = { name1 = "teraelectronvolt", symbol = "TeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-7, default = "μJ", link = "Electronvolt", }, ["th"] = { name1 = "thermie", symbol = "th", utype = "energy", scale = 4186800, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["thm-EC"] = { name1 = "therm (EC)", name2 = "therms (EC)", symbol = "thm (EC)", utype = "energy", scale = 105506000, default = "MJ", link = "Therm", }, ["thm-UK"] = { name1 = "therm (UK)", name2 = "therms (UK)", symbol = "thm (UK)", utype = "energy", scale = 105505585.257348, default = "MJ", link = "Therm", }, ["thm-US"] = { name1 = "therm (US)", name1_us = "therm (U.S.)", name2 = "therms (US)", name2_us = "therms (U.S.)", symbol = "thm (US)", sym_us = "thm (U.S.)", utype = "energy", scale = 105480400, default = "MJ", link = "Therm", }, ["toe"] = { name1 = "tonne of oil equivalent", name2 = "tonnes of oil equivalent", symbol = "toe", utype = "energy", scale = 41868000000, default = "GJ", }, ["tonTNT"] = { name2 = "tons of TNT", symbol = "ton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["tTNT"] = { name2 = "tonnes of TNT", symbol = "tonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["TtonTNT"] = { name2 = "teratons of TNT", symbol = "teraton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e21, default = "ZJ", link = "TNT equivalent", }, ["TtTNT"] = { name2 = "teratonnes of TNT", symbol = "teratonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e21, default = "ZJ", link = "TNT equivalent", }, ["TW.h"] = { name1 = "terawatt-hour", symbol = "TW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6e15, default = "PJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["TWh"] = { name1 = "terawatt-hour", symbol = "TWh", utype = "energy", scale = 3.6e15, default = "PJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["W.h"] = { name1 = "watt-hour", symbol = "W⋅h", utype = "energy", scale = 3600, default = "kJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["Wh"] = { name1 = "watt-hour", symbol = "Wh", utype = "energy", scale = 3600, default = "kJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["μerg"] = { name1 = "microerg", symbol = "μerg", utype = "energy", scale = 1e-13, default = "nJ", link = "Erg", }, ["μeV"] = { name1 = "microelectronvolt", symbol = "μeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-25, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["μW.h"] = { name1 = "microwatt-hour", symbol = "μW⋅h", utype = "energy", scale = 0.0036, default = "mJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["μWh"] = { name1 = "microwatt-hour", symbol = "μWh", utype = "energy", scale = 0.0036, default = "mJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["-kW.h"] = { target = "kW.h", link = "Kilowatt hour", }, ["btu"] = { target = "BTU", }, ["Calorie"] = { target = "Cal", }, ["ft.lbf"] = { target = "ftlbf", }, ["ft·lbf"] = { target = "ftlbf", }, ["g-cal-15"] = { target = "cal-15", }, ["g-cal-IT"] = { target = "cal-IT", }, ["g-cal-th"] = { target = "cal-th", }, ["g-kcal-15"] = { target = "kcal-15", }, ["g-kcal-IT"] = { target = "kcal-IT", }, ["g-kcal-th"] = { target = "kcal-th", }, ["g-Mcal-15"] = { target = "Mcal-15", }, ["g-mcal-15"] = { target = "mcal-15", }, ["g-Mcal-IT"] = { target = "Mcal-IT", }, ["g-mcal-IT"] = { target = "mcal-IT", }, ["g-Mcal-th"] = { target = "Mcal-th", }, ["g-mcal-th"] = { target = "mcal-th", }, ["GW-h"] = { target = "GW.h", }, ["GW·h"] = { target = "GW.h", }, ["Hartree"] = { target = "Eh", }, ["hp.h"] = { target = "hph", }, ["in.lb-f"] = { target = "inlb-f", }, ["in.lbf"] = { target = "inlbf", }, ["in.oz-f"] = { target = "inoz-f", }, ["in.ozf"] = { target = "inozf", }, ["kbboe"] = { target = "kBOE", symbol = "kbboe", }, ["kg-cal-15"] = { target = "Cal-15", }, ["kg-cal-IT"] = { target = "Cal-IT", }, ["kg-cal-th"] = { target = "Cal-th", }, ["kW-h"] = { target = "kW.h", }, ["kW·h"] = { target = "kW.h", }, ["MW-h"] = { target = "MW.h", }, ["mW-h"] = { target = "mW.h", }, ["MW·h"] = { target = "MW.h", }, ["TW-h"] = { target = "TW.h", }, ["uerg"] = { target = "μerg", }, ["ueV"] = { target = "μeV", }, ["uW-h"] = { target = "μW.h", }, ["uW.h"] = { target = "μW.h", }, ["uWh"] = { target = "μWh", }, ["W-h"] = { target = "W.h", }, ["eVpar"] = { _name1 = "electronvolt", _symbol = "eV", utype = "energy per chemical amount", scale = 96485.329522144166, prefixes = 1, default = "kcal/mol", link = "Electronvolt", }, ["kcal/mol"] = { per = { "kcal", "mol" }, utype = "energy per chemical amount", default = "kJ/mol", link = "Kilocalorie per mole", }, ["kJ/mol"] = { per = { "kJ", "mol" }, utype = "energy per chemical amount", default = "kcal/mol", link = "Joule per mole", }, ["kWh/100 km"] = { name1 = "kilowatt-hour per 100 kilometres", name1_us = "kilowatt-hour per 100 kilometers", name2 = "kilowatt-hours per 100 kilometres", name2_us = "kilowatt-hours per 100 kilometers", symbol = "kW⋅h/100&nbsp;km", utype = "energy per unit length", scale = 36, default = "MJ/km kWh/mi", link = "Kilowatt-hour", }, ["kWh/100 mi"] = { name1 = "kilowatt-hour per 100 miles", name2 = "kilowatt-hours per 100 miles", symbol = "kW⋅h/100&nbsp;mi", utype = "energy per unit length", scale = 22.3694, default = "mpge", link = "Miles per gallon gasoline equivalent", }, ["MJ/100 km"] = { name1 = "megajoule per 100 kilometres", name1_us = "megajoule per 100 kilometers", name2 = "megajoules per 100 kilometres", name2_us = "megajoules per 100 kilometers", symbol = "MJ/100&nbsp;km", utype = "energy per unit length", scale = 10, default = "BTU/mi", link = "British thermal unit", }, ["mpge"] = { name1 = "mile per gallon gasoline equivalent", name2 = "miles per gallon gasoline equivalent", symbol = "mpg&#8209;e", utype = "energy per unit length", scale = 1.3263314048360777e-5, invert = -1, iscomplex= true, default = "kWh/100 mi", link = "Miles per gallon gasoline equivalent", }, ["BTU/mi"] = { per = { "BTU", "mi" }, utype = "energy per unit length", default = "v > 1525 ! M ! k ! J/km", }, ["kJ/km"] = { per = { "kJ", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "BTU/mi", }, ["kWh/km"] = { per = { "-kW.h", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "MJ/km kWh/mi", }, ["kWh/mi"] = { per = { "-kW.h", "mi" }, utype = "energy per unit length", default = "kWh/km MJ/km", }, ["MJ/km"] = { per = { "MJ", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "BTU/mi", }, ["mpg-e"] = { target = "mpge", }, ["BTU/lb"] = { name1 = "British thermal unit per pound", name2 = "British thermal units per pound", symbol = "BTU/lb", utype = "energy per unit mass", scale = 2326, default = "kJ/kg", link = "British thermal unit", }, ["cal/g"] = { name1 = "calorie per gram", name2 = "calories per gram", symbol = "cal/g", utype = "energy per unit mass", scale = 4184, default = "J/g", }, ["GJ/kg"] = { name1 = "gigajoule per kilogram", name2 = "gigajoules per kilogram", symbol = "GJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1e9, default = "ktTNT/t", link = "Specific energy", }, ["J/g"] = { name1 = "joule per gram", name2 = "joules per gram", symbol = "J/g", utype = "energy per unit mass", scale = 1000, default = "kcal/g", link = "Specific energy", }, ["kcal/g"] = { name1 = "kilocalorie per gram", name2 = "kilocalories per gram", symbol = "kcal/g", utype = "energy per unit mass", scale = 4184000, default = "kJ/g", }, ["kJ/g"] = { name1 = "kilojoule per gram", name2 = "kilojoules per gram", symbol = "kJ/g", utype = "energy per unit mass", scale = 1000000, default = "kcal/g", link = "Specific energy", }, ["kJ/kg"] = { name1 = "kilojoule per kilogram", name2 = "kilojoules per kilogram", symbol = "kJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1000, default = "BTU/lb", link = "Specific energy", }, ["ktonTNT/MT"] = { name2 = "kilotons of TNT per metric ton", symbol = "kiloton of TNT per metric ton", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4184000000, default = "GJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["ktTNT/t"] = { name2 = "kilotonnes of TNT per tonne", symbol = "kilotonne of TNT per tonne", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4184000000, default = "GJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["MtonTNT/MT"] = { name2 = "megatons of TNT per metric ton", symbol = "megaton of TNT per metric ton", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4.184e12, default = "TJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["MtTNT/MT"] = { name2 = "megatonnes of TNT per tonne", symbol = "megatonne of TNT per tonne", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4.184e12, default = "TJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["TJ/kg"] = { name1 = "terajoule per kilogram", name2 = "terajoules per kilogram", symbol = "TJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1e12, default = "MtTNT/MT", link = "Specific energy", }, ["Cal/g"] = { per = { "Cal", "g" }, utype = "energy per unit mass", default = "kJ/g", }, ["BTU/cuft"] = { per = { "BTU", "cuft" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/12USoz(mL)serve"] = { per = { "Cal", "-12USoz(mL)serve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/12USoz(ml)serve"] = { per = { "Cal", "-12USoz(ml)serve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/l", }, ["Cal/12USozserve"] = { per = { "Cal", "-12USozserve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/USoz"] = { per = { "Cal", "USoz" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/ml", }, ["kJ/L"] = { per = { "kJ", "L" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["kJ/l"] = { per = { "kJ", "ll" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["kJ/ml"] = { per = { "kJ", "ml" }, utype = "energy per unit volume", default = "Cal/USoz", }, ["MJ/m3"] = { per = { "MJ", "m3" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["Sv"] = { _name1 = "sievert", _symbol = "Sv", utype = "equivalent radiation dose", scale = 1, prefixes = 1, default = "rem", link = "Sievert", }, ["rem"] = { _name1 = "rem", _symbol = "rem", utype = "equivalent radiation dose", scale = 0.01, prefixes = 1, default = "Sv", link = "Roentgen equivalent man", }, ["g/km"] = { name1 = "gram per kilometre", name1_us = "gram per kilometer", name2 = "grams per kilometre", name2_us = "grams per kilometer", symbol = "g/km", utype = "exhaust emission", scale = 1e-6, default = "oz/mi", link = "Exhaust gas", }, ["g/mi"] = { name1 = "gram per mile", name2 = "grams per mile", symbol = "g/mi", utype = "exhaust emission", scale = 6.2137119223733397e-7, default = "g/km", link = "Exhaust gas", }, ["gCO2/km"] = { name1 = "gram of CO₂ per kilometre", name1_us = "gram of CO₂ per kilometer", name2 = "grams of CO₂ per kilometre", name2_us = "grams of CO₂ per kilometer", symbol = "g(CO₂)/km", utype = "exhaust emission", scale = 1e-6, default = "ozCO2/mi", link = "Exhaust gas", }, ["gCO2/mi"] = { name1 = "gram of CO₂ per mile", name2 = "grams of CO₂ per mile", symbol = "g(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 6.2137119223733397e-7, default = "gCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["kg/km"] = { name1 = "kilogram per kilometre", name1_us = "kilogram per kilometer", name2 = "kilograms per kilometre", name2_us = "kilograms per kilometer", symbol = "kg/km", utype = "exhaust emission", scale = 0.001, default = "lb/mi", link = "Exhaust gas", }, ["kgCO2/km"] = { name1 = "kilogram of CO₂ per kilometre", name1_us = "kilogram of CO₂ per kilometer", name2 = "kilograms of CO₂ per kilometre", name2_us = "kilograms of CO₂ per kilometer", symbol = "kg(CO₂)/km", utype = "exhaust emission", scale = 0.001, default = "lbCO2/mi", link = "Exhaust gas", }, ["lb/mi"] = { name1 = "pound per mile", name2 = "pounds per mile", symbol = "lb/mi", utype = "exhaust emission", scale = 0.00028184923173665794, default = "kg/km", link = "Exhaust gas", }, ["lbCO2/mi"] = { name1 = "pound of CO₂ per mile", name2 = "pounds of CO₂ per mile", symbol = "lb(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 0.00028184923173665794, default = "kgCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["oz/mi"] = { name1 = "ounce per mile", name2 = "ounces per mile", symbol = "oz/mi", utype = "exhaust emission", scale = 1.7615576983541121e-5, default = "g/km", link = "Exhaust gas", }, ["ozCO2/mi"] = { name1 = "ounce of CO₂ per mile", name2 = "ounces of CO₂ per mile", symbol = "oz(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 1.7615576983541121e-5, default = "gCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["cuft/a"] = { name1 = "cubic foot per annum", name2 = "cubic feet per annum", symbol = "cu&nbsp;ft/a", utype = "flow", scale = 8.9730672142368242e-10, default = "m3/a", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/d"] = { name1 = "cubic foot per day", name2 = "cubic feet per day", symbol = "cu&nbsp;ft/d", utype = "flow", scale = 3.2774128000000003e-7, default = "m3/d", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/h"] = { name1 = "cubic foot per hour", name2 = "cubic feet per hour", symbol = "cu&nbsp;ft/h", utype = "flow", scale = 7.8657907200000004e-6, default = "m3/h", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/min"] = { name1 = "cubic foot per minute", name2 = "cubic feet per minute", symbol = "cu&nbsp;ft/min", utype = "flow", scale = 0.00047194744319999999, default = "m3/min", }, ["cuft/s"] = { name1 = "cubic foot per second", name2 = "cubic feet per second", symbol = "cu&nbsp;ft/s", utype = "flow", scale = 28316846592e-12, default = "m3/s", }, ["cumi/a"] = { name1 = "cubic mile per annum", name2 = "cubic miles per annum", symbol = "cu&nbsp;mi/a", utype = "flow", scale = 132.08171170940057, default = "km3/a", link = "Cubic foot per second", }, ["cuyd/h"] = { name1 = "cubic yard per hour", name2 = "cubic yards per hour", symbol = "cuyd/h", utype = "flow", scale = 0.00021237634944000001, default = "m3/h", link = "Cubic foot per second", }, ["cuyd/s"] = { name1 = "cubic yard per second", name2 = "cubic yards per second", symbol = "cu&nbsp;yd/s", utype = "flow", scale = 0.76455485798400002, default = "m3/s", }, ["Goilbbl/a"] = { name1 = "billion barrels per year", name2 = "billion barrels per year", symbol = "Gbbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933836, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["impgal/h"] = { name1 = "imperial gallon per hour", name2 = "imperial gallons per hour", symbol = "imp&nbsp;gal/h", utype = "flow", scale = 1.2628027777777779e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", }, ["impgal/min"] = { name1 = "imperial gallon per minute", name2 = "imperial gallons per minute", symbol = "imp gal/min", utype = "flow", scale = 7.5768166666666671e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["impgal/s"] = { name1 = "imperial gallon per second", name2 = "imperial gallons per second", symbol = "impgal/s", utype = "flow", scale = 0.00454609, default = "m3/s", link = "Imperial gallons per second", }, ["km3/a"] = { name1 = "cubic kilometre per annum", name1_us = "cubic kilometer per annum", name2 = "cubic kilometres per annum", name2_us = "cubic kilometers per annum", symbol = "km³/a", utype = "flow", scale = 31.68808781402895, default = "cumi/a", link = "Cubic metre per second", }, ["km3/d"] = { name1 = "cubic kilometre per day", name1_us = "cubic kilometer per day", name2 = "cubic kilometres per day", name2_us = "cubic kilometers per day", symbol = "km³/d", utype = "flow", scale = 11574.074074074075, default = "cuft/d", link = "Cubic metre per second", }, ["koilbbl/a"] = { name1 = "thousand barrels per year", name2 = "thousand barrels per year", symbol = "kbbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933841e-6, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["koilbbl/d"] = { name1 = "thousand barrels per day", name2 = "thousand barrels per day", symbol = "kbbl/d", utype = "flow", scale = 0.0018401307283333335, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/d", link = "Barrel per day", }, ["L/h"] = { name1 = "litre per hour", name1_us = "liter per hour", name2 = "litres per hour", name2_us = "liters per hour", symbol = "L/h", utype = "flow", scale = 2.7777777777777776e-7, default = "impgal/h USgal/h", link = "Cubic metre per second", }, ["L/min"] = { name1 = "litre per minute", name1_us = "liter per minute", name2 = "litres per minute", name2_us = "liters per minute", symbol = "L/min", utype = "flow", scale = 1.6666666666666667e-5, default = "impgal/min USgal/min", link = "Cubic metre per second", }, ["L/s"] = { name1 = "litre per second", name1_us = "liter per second", name2 = "litres per second", name2_us = "liters per second", symbol = "L/s", utype = "flow", scale = 0.001, default = "cuft/s", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/a"] = { name1 = "cubic metre per annum", name1_us = "cubic meter per annum", name2 = "cubic metres per annum", name2_us = "cubic meters per annum", symbol = "m³/a", utype = "flow", scale = 3.1688087814028947e-8, default = "cuft/a", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/d"] = { name1 = "cubic metre per day", name1_us = "cubic meter per day", name2 = "cubic metres per day", name2_us = "cubic meters per day", symbol = "m³/d", utype = "flow", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "cuft/d", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/h"] = { name1 = "cubic metre per hour", name1_us = "cubic meter per hour", name2 = "cubic metres per hour", name2_us = "cubic meters per hour", symbol = "m³/h", utype = "flow", scale = 0.00027777777777777778, default = "cuft/h", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/min"] = { name1 = "cubic metre per minute", name1_us = "cubic meter per minute", name2 = "cubic metres per minute", name2_us = "cubic meters per minute", symbol = "m³/min", utype = "flow", scale = 0.016666666666666666, default = "cuft/min", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/s"] = { name1 = "cubic metre per second", name1_us = "cubic meter per second", name2 = "cubic metres per second", name2_us = "cubic meters per second", symbol = "m³/s", utype = "flow", scale = 1, default = "cuft/s", }, ["Moilbbl/a"] = { name1 = "million barrels per year", name2 = "million barrels per year", symbol = "Mbbl/a", utype = "flow", scale = 0.0050380033629933837, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["Moilbbl/d"] = { name1 = "million barrels per day", name2 = "million barrels per day", symbol = "Mbbl/d", utype = "flow", scale = 1.8401307283333335, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/d", link = "Barrel per day", }, ["oilbbl/a"] = { name1 = "barrel per year", name2 = "barrels per year", symbol = "bbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933841e-9, default = "m3/a", link = "Barrel per day", }, ["oilbbl/d"] = { name1 = "barrel per day", name2 = "barrels per day", symbol = "bbl/d", utype = "flow", scale = 1.8401307283333336e-6, default = "m3/d", }, ["Toilbbl/a"] = { name1 = "trillion barrels per year", name2 = "trillion barrels per year", symbol = "Tbbl/a", utype = "flow", scale = 5038.0033629933832, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["U.S.gal/d"] = { name1 = "U.S. gallon per day", name2 = "U.S. gallons per day", symbol = "U.S.&nbsp;gal/d", utype = "flow", scale = 4.3812636388888893e-8, default = "m3/s", customary= 1, }, ["U.S.gal/h"] = { name1 = "gallon per hour", name2 = "gallons per hour", symbol = "gal/h", utype = "flow", scale = 1.0515032733333334e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", customary= 2, }, ["U.S.gal/min"] = { name1 = "U.S. gallon per minute", name2 = "U.S. gallons per minute", symbol = "U.S.&nbsp;gal/min", utype = "flow", scale = 6.3090196400000003e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["USgal/a"] = { name1 = "US gallon per year", name2 = "US gallons per year", symbol = "US&nbsp;gal/a", utype = "flow", scale = 1.1995246102365199e-10, default = "m3/s", }, ["USgal/d"] = { name1 = "US gallon per day", name2 = "US gallons per day", symbol = "US&nbsp;gal/d", utype = "flow", scale = 4.3812636388888893e-8, default = "m3/s", }, ["USgal/h"] = { name1 = "gallon per hour", name2 = "gallons per hour", symbol = "gal/h", utype = "flow", scale = 1.0515032733333334e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", customary= 1, }, ["USgal/min"] = { name1 = "US gallon per minute", name2 = "US gallons per minute", symbol = "US&nbsp;gal/min", utype = "flow", scale = 6.3090196400000003e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["USgal/s"] = { name1 = "US gallon per second", name1_us = "U.S. gallon per second", name2 = "US gallons per second", name2_us = "U.S. gallons per second", symbol = "USgal/s", utype = "flow", scale = 0.003785411784, default = "m3/s", link = "US gallons per second", }, ["ft3/a"] = { target = "cuft/a", }, ["ft3/d"] = { target = "cuft/d", }, ["ft3/h"] = { target = "cuft/h", }, ["ft3/s"] = { target = "cuft/s", }, ["Gcuft/a"] = { target = "e9cuft/a", }, ["Gcuft/d"] = { target = "e9cuft/d", }, ["kcuft/a"] = { target = "e3cuft/a", }, ["kcuft/d"] = { target = "e3cuft/d", }, ["kcuft/s"] = { target = "e3cuft/s", }, ["Mcuft/a"] = { target = "e6cuft/a", }, ["Mcuft/d"] = { target = "e6cuft/d", }, ["Mcuft/s"] = { target = "e6cuft/s", }, ["m³/s"] = { target = "m3/s", }, ["Tcuft/a"] = { target = "e12cuft/a", }, ["Tcuft/d"] = { target = "e12cuft/d", }, ["u.s.gal/min"] = { target = "U.S.gal/min", }, ["usgal/min"] = { target = "USgal/min", }, ["-LTf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LTf", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["-STf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "STf", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["dyn"] = { name1 = "dyne", symbol = "dyn", utype = "force", scale = 0.00001, default = "gr-f", }, ["g-f"] = { name1 = "gram-force", name2 = "grams-force", symbol = "g_f", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN oz-f", link = "Kilogram-force", }, ["gf"] = { name1 = "gram-force", name2 = "grams-force", symbol = "gf", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN ozf", link = "Kilogram-force", }, ["gr-f"] = { name1 = "grain-force", name2 = "grains-force", symbol = "gr_f", utype = "force", scale = 0.0006354602307515, default = "μN", link = "Pound (force)", }, ["grf"] = { name1 = "grain-force", name2 = "grains-force", symbol = "grf", utype = "force", scale = 0.0006354602307515, default = "μN", link = "Pound (force)", }, ["kdyn"] = { name1 = "kilodyne", symbol = "kdyn", utype = "force", scale = 0.01, default = "oz-f", link = "Dyne", }, ["kg-f"] = { name1 = "kilogram-force", name2 = "kilograms-force", symbol = "kg_f", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lb-f", }, ["kgf"] = { name1 = "kilogram-force", name2 = "kilograms-force", symbol = "kgf", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lbf", }, ["kp"] = { name1 = "kilopond", symbol = "kp", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lb-f", link = "Kilogram-force", }, ["L/T-f"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "L/T_f", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["L/Tf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "L/Tf", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["lb-f"] = { name1 = "pound-force", name2 = "pounds-force", symbol = "lb_f", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["lbf"] = { name1 = "pound-force", name2 = "pounds-force", symbol = "lbf", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["lb(f)"] = { name1 = "pound", symbol = "lb", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["LT-f"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LT_f", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["LTf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LTf", usename = 1, utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["Mdyn"] = { name1 = "megadyne", symbol = "Mdyn", utype = "force", scale = 10, default = "lb-f", link = "Dyne", }, ["mdyn"] = { name1 = "millidyne", symbol = "mdyn", utype = "force", scale = 0.00000001, default = "gr-f", link = "Dyne", }, ["mg-f"] = { name1 = "milligram-force", name2 = "milligrams-force", symbol = "mg_f", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN gr-f", link = "Kilogram-force", }, ["mgf"] = { name1 = "milligram-force", name2 = "milligrams-force", symbol = "mgf", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN grf", link = "Kilogram-force", }, ["Mp"] = { name1 = "megapond", symbol = "Mp", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LT-f ST-f", link = "Kilogram-force", }, ["mp"] = { name1 = "millipond", symbol = "mp", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN gr-f", link = "Kilogram-force", }, ["N"] = { _name1 = "newton", _symbol = "N", utype = "force", scale = 1, prefixes = 1, default = "lb-f", link = "Newton (unit)", }, ["oz-f"] = { name1 = "ounce-force", name2 = "ounces-force", symbol = "oz_f", utype = "force", scale = 0.2780138203095378125, default = "mN", link = "Pound (force)", }, ["ozf"] = { name1 = "ounce-force", name2 = "ounces-force", symbol = "ozf", utype = "force", scale = 0.2780138203095378125, default = "mN", link = "Pound (force)", }, ["p"] = { name1 = "pond", symbol = "p", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN oz-f", link = "Kilogram-force", }, ["pdl"] = { name1 = "poundal", symbol = "pdl", utype = "force", scale = 0.138254954376, default = "N", }, ["S/T-f"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "S/T_f", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["S/Tf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "S/Tf", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["ST-f"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "ST_f", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["STf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "STf", usename = 1, utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["t-f"] = { name1 = "tonne-force", name2 = "tonnes-force", symbol = "t_f", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LT-f ST-f", link = "Ton-force#Tonne-force", }, ["tf"] = { name1 = "tonne-force", name2 = "tonnes-force", symbol = "tf", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LTf STf", link = "Ton-force#Tonne-force", }, ["dyne"] = { target = "dyn", }, ["newtons"] = { target = "N", }, ["poundal"] = { target = "pdl", }, ["tonne-force"] = { target = "tf", }, ["impgal/mi"] = { per = { "@impgal", "mi" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km USgal/mi", }, ["km/L"] = { per = { "km", "L" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["km/l"] = { per = { "km", "ll" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["L/100 km"] = { per = { "L", "100km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|L/100&nbsp;km]]", }, ["l/100 km"] = { per = { "ll", "100km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|l/100&nbsp;km]]", }, ["L/km"] = { per = { "L", "km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["l/km"] = { per = { "ll", "km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["mi/impqt"] = { per = { "mi", "impqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/U.S.qt"] = { per = { "mi", "U.S.qt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/USqt"] = { per = { "mi", "USqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/usqt"] = { per = { "mi", "usqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mpgimp"] = { per = { "mi", "@impgal" }, symbol = "mpg_&#8209;imp", utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "L/100 km+mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[Imperial units|imp]]}", }, ["mpgus"] = { per = { "mi", "+USgal" }, symbol = "mpg_&#8209;US", utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "L/100 km+mpgimp", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|US]]}", }, ["U.S.gal/mi"] = { per = { "*U.S.gal", "mi" }, sp_us = true, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km impgal/mi", }, ["usgal/mi"] = { per = { "+USgal", "mi" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km impgal/mi", }, ["L/100km"] = { target = "L/100 km", }, ["l/100km"] = { target = "l/100 km", }, ["mpg"] = { shouldbe = "Use %{mpgus%} for miles per US gallon or %{mpgimp%} for miles per imperial gallon (not %{mpg%})", }, ["mpgU.S."] = { target = "mpgus", symbol = "mpg_&#8209;U.S.", sp_us = true, symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|U.S.]]}", }, ["mpgu.s."] = { target = "mpgus", symbol = "mpg_&#8209;U.S.", sp_us = true, symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|U.S.]]}", }, ["mpgUS"] = { target = "mpgus", }, ["USgal/mi"] = { target = "usgal/mi", }, ["kPa/m"] = { per = { "kPa", "-m-frac" }, utype = "fracture gradient", default = "psi/ft", }, ["psi/ft"] = { per = { "psi", "-ft-frac" }, utype = "fracture gradient", default = "kPa/m", }, ["cm/km"] = { name1 = "centimetre per kilometre", name1_us = "centimeter per kilometer", name2 = "centimetres per kilometre", name2_us = "centimeters per kilometer", symbol = "cm/km", utype = "gradient", scale = 0.00001, default = "ft/mi", link = "Grade (slope)", }, ["ft/mi"] = { name1 = "foot per mile", name2 = "feet per mile", symbol = "ft/mi", utype = "gradient", scale = 0.00018939393939393939, default = "v < 5.28 ! c ! ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["ft/nmi"] = { name1 = "foot per nautical mile", name2 = "feet per nautical mile", symbol = "ft/nmi", utype = "gradient", scale = 0.00016457883369330455, default = "v < 6.076 ! c ! ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["in/ft"] = { name1 = "inch per foot", name2 = "inches per foot", symbol = "in/ft", utype = "gradient", scale = 0.083333333333333329, default = "mm/m", link = "Grade (slope)", }, ["in/mi"] = { name1 = "inch per mile", name2 = "inches per mile", symbol = "in/mi", utype = "gradient", scale = 1.5782828282828283e-5, default = "v < 0.6336 ! m ! c ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["m/km"] = { name1 = "metre per kilometre", name1_us = "meter per kilometer", name2 = "metres per kilometre", name2_us = "meters per kilometer", symbol = "m/km", utype = "gradient", scale = 0.001, default = "ft/mi", link = "Grade (slope)", }, ["mm/km"] = { name1 = "millimetre per kilometre", name1_us = "millimeter per kilometer", name2 = "millimetres per kilometre", name2_us = "millimeters per kilometer", symbol = "mm/km", utype = "gradient", scale = 0.000001, default = "in/mi", link = "Grade (slope)", }, ["mm/m"] = { name1 = "millimetre per metre", name1_us = "millimeter per meter", name2 = "millimetres per metre", name2_us = "millimeters per meter", symbol = "mm/m", utype = "gradient", scale = 0.001, default = "in/ft", link = "Grade (slope)", }, ["admi"] = { name1 = "admiralty mile", symbol = "nmi&nbsp;(admiralty)", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", link = "Далайн миль", }, ["AU"] = { name1 = "astronomical unit", symbol = "AU", utype = "length", scale = 149597870700, default = "km mi", }, ["Brnmi"] = { name1 = "British nautical mile", symbol = "(Brit)&nbsp;nmi", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", link = "Далайн миль", }, ["bu"] = { name2 = "bu", symbol = "bu", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0030303030303030303, default = "mm", link = "Japanese units of measurement#Length", }, ["ch"] = { name1 = "chain", symbol = "ch", utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } }, link = "Chain (unit)", }, ["chlk"] = { name1 = "[[Chain (unit)|chain]]", symbol = "[[Chain (unit)|ch]]", utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", link = "", }, ["chain"] = { symbol = "chain", usename = 1, utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } }, link = "Chain (unit)", }, ["chainlk"] = { symbol = "[[Chain (unit)|chain]]", usename = 1, utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", link = "", }, ["dpcm"] = { name2 = "dot/cm", symbol = "dot/cm", utype = "length", scale = 100, invert = -1, iscomplex= true, default = "dpi", link = "Dots per inch", }, ["dpi"] = { name2 = "DPI", symbol = "DPI", utype = "length", scale = 39.370078740157481, invert = -1, iscomplex= true, default = "pitch", link = "Dots per inch", }, ["fathom"] = { symbol = "fathom", usename = 1, utype = "length", scale = 1.8288, default = "ft m", }, ["foot"] = { name1 = "foot", name2 = "foot", symbol = "ft", utype = "length", scale = 0.3048, default = "m", subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } }, link = "Foot (unit)", }, ["ft"] = { name1 = "foot", name2 = "feet", symbol = "фут", utype = "length", scale = 0.3048, exception= "integer_more_precision", default = "m", subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } }, link = "Фут", }, ["furlong"] = { symbol = "furlong", usename = 1, utype = "length", scale = 201.168, default = "ft m", }, ["Gly"] = { name1 = "gigalight-year", symbol = "Gly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e24, default = "Mpc", link = "Light-year#Definitions", }, ["Gpc"] = { name1 = "gigaparsec", symbol = "Gpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e25, default = "Gly", link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs", }, ["hand"] = { name1 = "hand", symbol = "h", utype = "length", builtin = "hand", scale = 0.1016, iscomplex= true, default = "in cm", link = "Hand (unit)", }, ["in"] = { name1 = "inch", name2 = "inches", symbol = "инч", utype = "length", scale = 0.0254, exception= "subunit_more_precision", default = "mm", }, ["inabbreviated"] = { name2 = "in", symbol = "in", utype = "length", scale = 0.0254, default = "mm", link = "Inch", }, ["kly"] = { name1 = "kilolight-year", symbol = "kly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e18, default = "pc", link = "Light-year#Definitions", }, ["kpc"] = { name1 = "kiloparsec", symbol = "kpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e19, default = "kly", link = "Parsec#Parsecs and kiloparsecs", }, ["LD"] = { name1 = "lunar distance", symbol = "LD", utype = "length", scale = 384403000, default = "km mi", link = "Lunar distance (astronomy)", }, ["league"] = { symbol = "league", usename = 1, utype = "length", scale = 4828.032, default = "km", link = "League (unit)", }, ["ly"] = { name1 = "light-year", symbol = "ly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e15, default = "AU", }, ["m"] = { _name1 = "метр", _name1_us= "метр", _symbol = "м", utype = "length", scale = 1, prefixes = 1, default = "v > 0 and v < 3 ! ftin ! ft", link = "Метр", }, ["mi"] = { name1 = "mile", symbol = "бээр", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", subdivs = { ["ch"] = { 80, default = "km" }, ["chlk"] = { 80, default = "km" }, ["chain"] = { 80, default = "km" }, ["chainlk"] = { 80, default = "km" }, ["ft"] = { 5280, default = "km" }, ["furlong"] = { 8, default = "km" }, ["yd"] = { 1760, default = "km" } }, }, ["mil"] = { symbol = "mil", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0000254, default = "mm", link = "Thousandth of an inch", }, ["Mly"] = { name1 = "megalight-year", symbol = "Mly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e21, default = "kpc", link = "Light-year#Definitions", }, ["Mpc"] = { name1 = "megaparsec", symbol = "Mpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e22, default = "Mly", link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs", }, ["NM"] = { name1 = "далайн миль", symbol = "NM", utype = "length", scale = 1852, default = "km mi", }, ["nmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1852, default = "km mi", }, ["oldUKnmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", }, ["oldUSnmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", }, ["pc"] = { name1 = "parsec", symbol = "pc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e16, default = "ly", }, ["perch"] = { name2 = "perches", symbol = "perch", usename = 1, utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["pitch"] = { name2 = "μm", symbol = "μm", utype = "length", scale = 1e-6, default = "dpi", defkey = "pitch", linkey = "pitch", link = "Dots per inch", }, ["pole"] = { symbol = "pole", usename = 1, utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["pre1954U.S.nmi"] = { name1 = "(pre-1954&nbsp;U.S.) nautical mile", symbol = "(pre&#8209;1954&nbsp;U.S.) nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", link = "Nautical mile", }, ["pre1954USnmi"] = { name1 = "(pre-1954&nbsp;US) nautical mile", name1_us = "(pre-1954&nbsp;U.S.) nautical mile", symbol = "(pre&#8209;1954&nbsp;US) nmi", sym_us = "(pre&#8209;1954&nbsp;U.S.) nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", link = "Nautical mile", }, ["rd"] = { name1 = "rod", symbol = "rd", utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["royal cubit"] = { name1 = "royal cubit", symbol = "cu", utype = "length", scale = 0.524, default = "mm", }, ["rtkm"] = { name1 = "route kilometre", name1_us = "route kilometer", symbol = "км", utype = "length", scale = 1000, default = "mi", link = "Километр", }, ["rtmi"] = { name1 = "route mile", symbol = "бээр", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", link = "Бээр", }, ["shaku"] = { name2 = "shaku", symbol = "shaku", usename = 1, utype = "length", scale = 0.30303030303030304, default = "m", link = "Shaku (unit)", }, ["sm"] = { name1 = "smoot", symbol = "sm", utype = "length", scale = 1.70180, default = "m", link = "Smoot (unit)", }, ["smi"] = { name1 = "statute mile", symbol = "mi", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", subdivs = { ["chain"] = { 80, default = "km" } }, }, ["solar radius"] = { name1 = "solar radius", name2 = "solar radii", symbol = "''R''_☉", utype = "length", scale = 695700e3, default = "km", }, ["sun"] = { name2 = "sun", symbol = "sun", usename = 1, utype = "length", scale = 0.030303030303030304, default = "mm", link = "Japanese units of measurement#Length", }, ["thou"] = { name2 = "thou", symbol = "thou", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0000254, default = "mm", link = "Thousandth of an inch", }, ["verst"] = { symbol = "verst", usename = 1, utype = "length", scale = 1066.8, default = "km mi", }, ["yd"] = { name1 = "yard", symbol = "yd", utype = "length", scale = 0.9144, default = "m", subdivs = { ["ft"] = { 3, default = "m" } }, }, ["μin"] = { name1 = "microinch", name2 = "microinches", symbol = "μin", utype = "length", scale = 0.0000000254, default = "nm", link = "SI prefix#Non-metric units", }, ["Å"] = { name1 = "ångström", symbol = "Å", utype = "length", scale = 0.0000000001, default = "in", }, ["Hz"] = { _name1 = "hertz", _name2 = "hertz", _symbol = "Hz", utype = "length", scale = 3.3356409519815204e-9, invert = -1, iscomplex= true, prefixes = 1, default = "m", link = "Hertz", }, ["rpm"] = { name1 = "revolution per minute", name2 = "revolutions per minute", symbol = "rpm", utype = "length", scale = 5.5594015866358675e-11, invert = -1, iscomplex= true, default = "Hz", link = "Revolutions per minute", }, ["-ft-frac"] = { target = "ft", link = "Fracture gradient", }, ["-in-stiff"] = { target = "in", link = "Stiffness", }, ["-m-frac"] = { target = "m", link = "Fracture gradient", }, ["-m-stiff"] = { target = "m", link = "Stiffness", }, ["100km"] = { target = "km", multiplier= 100, }, ["100mi"] = { target = "mi", multiplier= 100, }, ["100miles"] = { target = "mi", symbol = "miles", multiplier= 100, }, ["admiralty nmi"] = { target = "oldUKnmi", }, ["angstrom"] = { target = "Å", }, ["au"] = { target = "AU", symbol = "au", }, ["feet"] = { target = "ft", }, ["hands"] = { target = "hand", }, ["inch"] = { target = "in", }, ["inches"] = { target = "in", }, ["light-year"] = { target = "ly", }, ["meter"] = { target = "m", sp_us = true, }, ["meters"] = { target = "m", sp_us = true, }, ["metre"] = { target = "m", }, ["metres"] = { target = "m", }, ["micrometre"] = { target = "μm", }, ["micron"] = { target = "μm", default = "μin", }, ["mile"] = { target = "mi", usename = 1, }, ["miles"] = { target = "mi", usename = 1, }, ["parsec"] = { target = "pc", }, ["rod"] = { target = "rd", }, ["smoot"] = { target = "sm", }, ["uin"] = { target = "μin", }, ["yard"] = { target = "yd", }, ["yards"] = { target = "yd", }, ["yds"] = { target = "yd", }, ["dtex"] = { name1 = "decitex", name2 = "decitex", symbol = "dtex", utype = "linear density", scale = 1e-7, default = "lb/yd", link = "Units of textile measurement#Units", }, ["kg/cm"] = { name1 = "kilogram per centimetre", name1_us = "kilogram per centimeter", name2 = "kilograms per centimetre", name2_us = "kilograms per centimeter", symbol = "kg/cm", utype = "linear density", scale = 100, default = "lb/yd", link = "Linear density", }, ["kg/m"] = { name1 = "kilogram per metre", name1_us = "kilogram per meter", name2 = "kilograms per metre", name2_us = "kilograms per meter", symbol = "kg/m", utype = "linear density", scale = 1, default = "lb/yd", link = "Linear density", }, ["lb/ft"] = { name1 = "pound per foot", name2 = "pounds per foot", symbol = "lb/ft", utype = "linear density", scale = 1.4881639435695539, default = "kg/m", link = "Linear density", }, ["lb/yd"] = { name1 = "pound per yard", name2 = "pounds per yard", symbol = "lb/yd", utype = "linear density", scale = 0.49605464785651798, default = "kg/m", link = "Linear density", }, ["G"] = { _name1 = "gauss", _name2 = "gauss", _symbol = "G", utype = "magnetic field strength", scale = 0.0001, prefixes = 1, default = "T", link = "Gauss (unit)", }, ["T"] = { _name1 = "tesla", _symbol = "T", utype = "magnetic field strength", scale = 1, prefixes = 1, default = "G", link = "Tesla (unit)", }, ["A/m"] = { name1 = "ampere per metre", name1_us = "ampere per meter", name2 = "amperes per metre", name2_us = "amperes per meter", symbol = "A/m", utype = "magnetizing field", scale = 1, default = "Oe", }, ["kA/m"] = { name1 = "kiloampere per metre", name1_us = "kiloampere per meter", name2 = "kiloamperes per metre", name2_us = "kiloamperes per meter", symbol = "kA/m", utype = "magnetizing field", scale = 1000, default = "kOe", link = "Ampere per metre", }, ["MA/m"] = { name1 = "megaampere per metre", name1_us = "megaampere per meter", name2 = "megaamperes per metre", name2_us = "megaamperes per meter", symbol = "MA/m", utype = "magnetizing field", scale = 1e6, default = "kOe", link = "Ampere per metre", }, ["Oe"] = { _name1 = "oersted", _symbol = "Oe", utype = "magnetizing field", scale = 79.5774715, prefixes = 1, default = "kA/m", link = "Oersted", }, ["-Lcwt"] = { name1 = "hundredweight", name2 = "hundredweight", symbol = "cwt", utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb", }, ["-Scwt"] = { name1 = "hundredweight", name2 = "hundredweight", symbol = "cwt", utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb", }, ["-ST"] = { name1 = "short ton", symbol = "ST", utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["carat"] = { symbol = "carat", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.0002, default = "g", link = "Carat (mass)", }, ["drachm"] = { name1_us = "dram", symbol = "drachm", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.001771845195, default = "g", link = "Dram (unit)", }, ["dram"] = { target = "drachm", }, ["dwt"] = { name1 = "pennyweight", symbol = "dwt", utype = "mass", scale = 0.00155517384, default = "oz g", }, ["DWton"] = { symbol = "deadweight ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "DWtonne", link = "Deadweight tonnage", }, ["DWtonne"] = { name1_us = "deadweight metric ton", symbol = "deadweight tonne", sym_us = "~deadweight metric ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1000, default = "DWton", link = "Deadweight tonnage", }, ["g"] = { _name1 = "gram", _symbol = "г", utype = "mass", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "oz", link = "Грамм", }, ["gr"] = { name1 = "grain", symbol = "gr", utype = "mass", scale = 0.00006479891, default = "g", link = "Grain (unit)", }, ["Gt"] = { name1 = "gigatonne", symbol = "Gt", utype = "mass", scale = 1000000000000, default = "LT ST", link = "Tonne", }, ["impgalh2o"] = { name1 = "imperial gallon of water", name2 = "imperial gallons of water", symbol = "imp&nbsp;gal H₂O", utype = "mass", scale = 4.5359236999999499, default = "lb kg", link = "Imperial gallon", }, ["kt"] = { name1 = "kilotonne", symbol = "kt", utype = "mass", scale = 1000000, default = "LT ST", link = "Tonne", }, ["lb"] = { name1 = "pound", symbol = "фунт", utype = "mass", scale = 0.45359237, exception= "integer_more_precision", default = "kg", subdivs = { ["oz"] = { 16, default = "kg" } }, link = "Фунт (нэгж)", }, ["Lcwt"] = { name1 = "long hundredweight", name2 = "long hundredweight", symbol = "Lcwt", usename = 1, utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb", subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" }, ["st"] = { 8, default = "kg" } }, link = "Hundredweight", }, ["long cwt"] = { name1 = "long hundredweight", name2 = "long hundredweight", symbol = "long&nbsp;cwt", utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb kg", subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" } }, link = "Hundredweight", }, ["long qtr"] = { name1 = "long quarter", symbol = "long&nbsp;qtr", utype = "mass", scale = 12.70058636, default = "lb kg", }, ["LT"] = { symbol = "long ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "t", subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } }, }, ["lt"] = { name1 = "long ton", symbol = "LT", utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "t", subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } }, }, ["metric ton"] = { symbol = "metric ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1000, default = "long ton", link = "Тонн", }, ["MT"] = { name1 = "metric ton", symbol = "т", utype = "mass", scale = 1000, default = "LT ST", link = "Тонн", }, ["Mt"] = { name1 = "megatonne", symbol = "Mt", utype = "mass", scale = 1000000000, default = "LT ST", link = "Тонн", }, ["oz"] = { name1 = "ounce", symbol = "унц", utype = "mass", scale = 0.028349523125, default = "g", }, ["ozt"] = { name1 = "troy ounce", symbol = "ozt", utype = "mass", scale = 0.0311034768, default = "oz g", }, ["pdr"] = { name1 = "pounder", symbol = "pdr", utype = "mass", scale = 0.45359237, default = "kg", link = "Pound (mass)", }, ["qtr"] = { name1 = "quarter", symbol = "qtr", utype = "mass", scale = 12.70058636, default = "lb kg", subdivs = { ["lb"] = { 28, default = "kg" } }, link = "Long quarter", }, ["Scwt"] = { name1 = "short hundredweight", name2 = "short hundredweight", symbol = "Scwt", usename = 1, utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb", link = "Hundredweight", }, ["short cwt"] = { name1 = "short hundredweight", name2 = "short hundredweight", symbol = "short&nbsp;cwt", utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb kg", link = "Hundredweight", }, ["short qtr"] = { name1 = "short quarter", symbol = "short&nbsp;qtr", utype = "mass", scale = 11.33980925, default = "lb kg", }, ["ST"] = { symbol = "short ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", subdivs = { ["Scwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Scwt" } }, }, ["shtn"] = { name1 = "short ton", symbol = "sh&nbsp;tn", utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["shton"] = { symbol = "ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["solar mass"] = { name1 = "solar mass", name2 = "solar masses", symbol = "''M''_☉", utype = "mass", scale = 1.98855e30, default = "kg", }, ["st"] = { name1 = "stone", name2 = "stone", symbol = "ст", utype = "mass", scale = 6.35029318, default = "lb kg", subdivs = { ["lb"] = { 14, default = "kg lb" } }, link = "Стон (нэгж)", }, ["t"] = { name1 = "тонн", name1_us = "metric ton", symbol = "t", utype = "mass", scale = 1000, default = "LT ST", }, ["tonne"] = { name1 = "тонн", name1_us = "metric ton", symbol = "t", utype = "mass", scale = 1000, default = "shton", }, ["troy pound"] = { symbol = "troy pound", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.3732417216, default = "lb kg", link = "Troy weight", }, ["usgalh2o"] = { name1 = "US gallon of water", name1_us = "U.S. gallon of water", name2 = "US gallons of water", name2_us = "U.S. gallons of water", symbol = "US&nbsp;gal H₂O", utype = "mass", scale = 3.7776215836051126, default = "lb kg", link = "United States customary units#Fluid volume", }, ["viss"] = { name2 = "viss", symbol = "viss", utype = "mass", scale = 1.632932532, default = "kg", link = "Myanmar units of measurement#Mass", }, ["billion tonne"] = { target = "e9t", }, ["grain"] = { target = "gr", }, ["kilogram"] = { target = "kg", }, ["kilotonne"] = { target = "kt", }, ["lbs"] = { target = "lb", }, ["lbt"] = { target = "troy pound", }, ["lcwt"] = { target = "Lcwt", }, ["long ton"] = { target = "LT", }, ["mcg"] = { target = "μg", }, ["million tonne"] = { target = "e6t", }, ["scwt"] = { target = "Scwt", }, ["short ton"] = { target = "ST", }, ["stone"] = { target = "st", }, ["thousand tonne"] = { target = "e3t", }, ["tonnes"] = { target = "t", }, ["kg/kW"] = { name1 = "kilogram per kilowatt", name2 = "kilograms per kilowatt", symbol = "kg/kW", utype = "mass per unit power", scale = 0.001, default = "lb/hp", link = "Kilowatt", }, ["lb/hp"] = { name1 = "pound per horsepower", name2 = "pounds per horsepower", symbol = "lb/hp", utype = "mass per unit power", scale = 0.00060827738784176115, default = "kg/kW", link = "Horsepower", }, ["kg/h"] = { per = { "kg", "h" }, utype = "mass per unit time", default = "lb/h", }, ["lb/h"] = { per = { "lb", "h" }, utype = "mass per unit time", default = "kg/h", }, ["g-mol/d"] = { name1 = "gram-mole per day", name2 = "gram-moles per day", symbol = "g&#8209;mol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/h"] = { name1 = "gram-mole per hour", name2 = "gram-moles per hour", symbol = "g&#8209;mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/min"] = { name1 = "gram-mole per minute", name2 = "gram-moles per minute", symbol = "g&#8209;mol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "g-mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/s"] = { name1 = "gram-mole per second", name2 = "gram-moles per second", symbol = "g&#8209;mol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lb-mol/min", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/d"] = { name1 = "gram-mole per day", name2 = "gram-moles per day", symbol = "gmol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/h"] = { name1 = "gram-mole per hour", name2 = "gram-moles per hour", symbol = "gmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/min"] = { name1 = "gram-mole per minute", name2 = "gram-moles per minute", symbol = "gmol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "gmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/s"] = { name1 = "gram-mole per second", name2 = "gram-moles per second", symbol = "gmol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lbmol/min", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/d"] = { name1 = "kilomole per day", name2 = "kilomoles per day", symbol = "kmol/d", utype = "molar rate", scale = 0.011574074074074073, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/h"] = { name1 = "kilomole per hour", name2 = "kilomoles per hour", symbol = "kmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.27777777777777779, default = "mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/min"] = { name1 = "kilomole per minute", name2 = "kilomoles per minute", symbol = "kmol/min", utype = "molar rate", scale = 16.666666666666668, default = "mol/s", link = "Kilomole (unit)", }, ["kmol/s"] = { name1 = "kilomole per second", name2 = "kilomoles per second", symbol = "kmol/s", utype = "molar rate", scale = 1000, default = "lb-mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["lb-mol/d"] = { name1 = "pound-mole per day", name2 = "pound-moles per day", symbol = "lb&#8209;mol/d", utype = "molar rate", scale = 0.0052499116898148141, default = "mmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/h"] = { name1 = "pound-mole per hour", name2 = "pound-moles per hour", symbol = "lb&#8209;mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.12599788055555555, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/min"] = { name1 = "pound-mole per minute", name2 = "pound-moles per minute", symbol = "lb&#8209;mol/min", utype = "molar rate", scale = 7.5598728333333334, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/s"] = { name1 = "pound-mole per second", name2 = "pound-moles per second", symbol = "lb&#8209;mol/s", utype = "molar rate", scale = 453.59237, default = "kmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/d"] = { name1 = "pound-mole per day", name2 = "pound-moles per day", symbol = "lbmol/d", utype = "molar rate", scale = 0.0052499116898148141, default = "mmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/h"] = { name1 = "pound-mole per hour", name2 = "pound-moles per hour", symbol = "lbmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.12599788055555555, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/min"] = { name1 = "pound-mole per minute", name2 = "pound-moles per minute", symbol = "lbmol/min", utype = "molar rate", scale = 7.5598728333333334, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/s"] = { name1 = "pound-mole per second", name2 = "pound-moles per second", symbol = "lbmol/s", utype = "molar rate", scale = 453.59237, default = "kmol/s", link = "Pound-mole", }, ["mmol/s"] = { name1 = "millimole per second", name2 = "millimoles per second", symbol = "mmol/s", utype = "molar rate", scale = 0.001, default = "lb-mol/d", link = "Mole (unit)", }, ["mol/d"] = { name1 = "mole per day", name2 = "moles per day", symbol = "mol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/h"] = { name1 = "mole per hour", name2 = "moles per hour", symbol = "mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/min"] = { name1 = "mole per minute", name2 = "moles per minute", symbol = "mol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/s"] = { name1 = "mole per second", name2 = "moles per second", symbol = "mol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lb-mol/min", link = "Mole (unit)", }, ["μmol/s"] = { name1 = "micromole per second", name2 = "micromoles per second", symbol = "μmol/s", utype = "molar rate", scale = 0.000001, default = "lb-mol/d", link = "Mole (unit)", }, ["umol/s"] = { target = "μmol/s", }, ["/acre"] = { name1 = "per acre", name2 = "per acre", symbol = "/acre", utype = "per unit area", scale = 0.00024710538146716532, default = "/ha", link = "Acre", }, ["/ha"] = { name1 = "per hectare", name2 = "per hectare", symbol = "/ha", utype = "per unit area", scale = 100e-6, default = "/acre", link = "Hectare", }, ["/sqcm"] = { name1 = "per square centimetre", name1_us = "per square centimeter", name2 = "per square centimetre", name2_us = "per square centimeter", symbol = "/cm²", utype = "per unit area", scale = 1e4, default = "/sqin", link = "Square centimetre", }, ["/sqin"] = { name1 = "per square inch", name2 = "per square inch", symbol = "/in²", utype = "per unit area", scale = 1550.0031000062002, default = "/sqcm", link = "Square inch", }, ["/sqkm"] = { name1 = "per square kilometre", name1_us = "per square kilometer", name2 = "per square kilometre", name2_us = "per square kilometer", symbol = "/km²", utype = "per unit area", scale = 1e-6, default = "/sqmi", link = "Square kilometre", }, ["/sqmi"] = { name1 = "per square mile", name2 = "per square mile", symbol = "/sq&nbsp;mi", utype = "per unit area", scale = 3.8610215854244582e-7, default = "/sqkm", link = "Square mile", }, ["PD/acre"] = { name1 = "inhabitant per acre", name2 = "inhabitants per acre", symbol = "/acre", utype = "per unit area", scale = 0.00024710538146716532, default = "PD/ha", link = "Acre", }, ["PD/ha"] = { name1 = "inhabitant per hectare", name2 = "inhabitants per hectare", symbol = "/ha", utype = "per unit area", scale = 100e-6, default = "PD/acre", link = "Hectare", }, ["PD/sqkm"] = { name1 = "inhabitant per square kilometre", name1_us = "inhabitant per square kilometer", name2 = "inhabitants per square kilometre", name2_us = "inhabitants per square kilometer", symbol = "/km²", utype = "per unit area", scale = 1e-6, default = "PD/sqmi", link = "Square kilometre", }, ["PD/sqmi"] = { name1 = "inhabitant per square mile", name2 = "inhabitants per square mile", symbol = "/sq&nbsp;mi", utype = "per unit area", scale = 3.8610215854244582e-7, default = "PD/sqkm", link = "Square mile", }, ["/cm2"] = { target = "/sqcm", }, ["/in2"] = { target = "/sqin", }, ["/km2"] = { target = "/sqkm", }, ["pd/acre"] = { target = "PD/acre", }, ["pd/ha"] = { target = "PD/ha", }, ["PD/km2"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/km2"] = { target = "PD/sqkm", }, ["PD/km²"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/sqkm"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/sqmi"] = { target = "PD/sqmi", }, ["/l"] = { name1 = "per litre", name1_us = "per liter", name2 = "per litre", name2_us = "per liter", symbol = "/l", utype = "per unit volume", scale = 1000, default = "/usgal", link = "Litre", }, ["/L"] = { name1 = "per litre", name1_us = "per liter", name2 = "per litre", name2_us = "per liter", symbol = "/L", utype = "per unit volume", scale = 1000, default = "/usgal", link = "Litre", }, ["/USgal"] = { name1 = "per gallon", name2 = "per gallon", symbol = "/gal", utype = "per unit volume", scale = 264.172052, default = "/L", link = "US gallon", customary= 2, }, ["/usgal"] = { target = "/USgal", }, ["bhp"] = { name1 = "brake horsepower", name2 = "brake horsepower", symbol = "bhp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Brake horsepower", }, ["Cal/d"] = { name1 = "large calorie per day", name2 = "large calories per day", symbol = "Cal/d", utype = "power", scale = 0.048425925925925928, default = "kJ/d", link = "Calorie", }, ["Cal/h"] = { name1 = "large calorie per hour", name2 = "large calories per hour", symbol = "Cal/h", utype = "power", scale = 1.1622222222222223, default = "kJ/h", link = "Calorie", }, ["cal/h"] = { name1 = "calorie per hour", name2 = "calories per hour", symbol = "cal/h", utype = "power", scale = 0.0011622222222222223, default = "W", link = "Calorie", }, ["CV"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "CV", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["hk"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "hk", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["hp"] = { name1 = "морины хүч", name2 = "морины хүч", symbol = "hp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "кВт", }, ["hp-electric"] = { name1 = "electric horsepower", name2 = "electric horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 746, default = "kW", link = "Horsepower#Electrical horsepower", }, ["hp-electrical"] = { name1 = "electrical horsepower", name2 = "electrical horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 746, default = "kW", link = "Horsepower#Electrical horsepower", }, ["hp-metric"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["ihp"] = { name1 = "indicated horsepower", name2 = "indicated horsepower", symbol = "ihp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Indicated horsepower", }, ["kcal/h"] = { name1 = "kilocalorie per hour", name2 = "kilocalories per hour", symbol = "kcal/h", utype = "power", scale = 1.1622222222222223, default = "kW", link = "Calorie", }, ["kJ/d"] = { name1 = "kilojoule per day", name2 = "kilojoules per day", symbol = "kJ/d", utype = "power", scale = 0.011574074074074073, default = "Cal/d", link = "Kilojoule", }, ["kJ/h"] = { name1 = "kilojoule per hour", name2 = "kilojoules per hour", symbol = "kJ/h", utype = "power", scale = 0.27777777777777779, default = "W", link = "Kilojoule", }, ["PS"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "PS", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["shp"] = { name1 = "shaft horsepower", name2 = "shaft horsepower", symbol = "shp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Shaft horsepower", }, ["W"] = { _name1 = "ватт", _symbol = "Вт", utype = "power", scale = 1, prefixes = 1, default = "hp", link = "Ватт (нэгж)", }, ["BTU/h"] = { per = { "BTU", "h" }, utype = "power", default = "W", }, ["Btu/h"] = { per = { "Btu", "h" }, utype = "power", default = "W", }, ["BHP"] = { target = "bhp", }, ["btu/h"] = { target = "BTU/h", }, ["HP"] = { target = "hp", }, ["Hp"] = { target = "hp", }, ["hp-mechanical"] = { target = "hp", }, ["IHP"] = { target = "ihp", }, ["SHP"] = { target = "shp", }, ["whp"] = { target = "hp", }, ["hp/lb"] = { name1 = "horsepower per pound", name2 = "horsepower per pound", symbol = "hp/lb", utype = "power per unit mass", scale = 1643.986806, default = "kW/kg", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/LT"] = { name1 = "horsepower per long ton", name2 = "horsepower per long ton", symbol = "hp/LT", utype = "power per unit mass", scale = 0.73392268125000004, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/ST"] = { name1 = "horsepower per short ton", name2 = "horsepower per short ton", symbol = "hp/ST", utype = "power per unit mass", scale = 0.821993403, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/t"] = { name1 = "horsepower per tonne", name2 = "horsepower per tonne", symbol = "hp/t", utype = "power per unit mass", scale = 0.74569987158227022, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["kW/kg"] = { name1 = "kilowatt per kilogram", name2 = "kilowatts per kilogram", symbol = "kW/kg", utype = "power per unit mass", scale = 1000, default = "hp/lb", link = "Power-to-weight ratio", }, ["kW/t"] = { name1 = "kilowatt per tonne", name2 = "kilowatts per tonne", symbol = "kW/t", utype = "power per unit mass", scale = 1, default = "PS/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["PS/t"] = { name1 = "metric horsepower per tonne", name2 = "metric horsepower per tonne", symbol = "PS/t", utype = "power per unit mass", scale = 0.73549875, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["shp/lb"] = { name1 = "shaft horsepower per pound", name2 = "shaft horsepower per pound", symbol = "shp/lb", utype = "power per unit mass", scale = 1643.986806, default = "kW/kg", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/tonne"] = { target = "hp/t", symbol = "hp/tonne", default = "kW/tonne", }, ["kW/tonne"] = { target = "kW/t", symbol = "kW/tonne", }, ["-lb/in2"] = { name1 = "pound per square inch", name2 = "pounds per square inch", symbol = "lb/in²", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa kgf/cm2", }, ["atm"] = { name1 = "standard atmosphere", symbol = "atm", utype = "pressure", scale = 101325, default = "kPa", link = "Atmosphere (unit)", }, ["Ba"] = { name1 = "barye", symbol = "Ba", utype = "pressure", scale = 0.1, default = "Pa", }, ["bar"] = { symbol = "bar", utype = "pressure", scale = 100000, default = "kPa", link = "Bar (unit)", }, ["dbar"] = { name1 = "decibar", symbol = "dbar", utype = "pressure", scale = 10000, default = "kPa", link = "Bar (unit)", }, ["inHg"] = { name1 = "inch of mercury", name2 = "inches of mercury", symbol = "inHg", utype = "pressure", scale = 3386.388640341, default = "kPa", }, ["kBa"] = { name1 = "kilobarye", symbol = "kBa", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Barye", }, ["kg-f/cm2"] = { name1 = "kilogram-force per square centimetre", name1_us = "kilogram-force per square centimeter", name2 = "kilograms-force per square centimetre", name2_us = "kilograms-force per square centimeter", symbol = "kg_f/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["kg/cm2"] = { name1 = "kilogram per square centimetre", name1_us = "kilogram per square centimeter", name2 = "kilograms per square centimetre", name2_us = "kilograms per square centimeter", symbol = "kg/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["kgf/cm2"] = { name1 = "kilogram-force per square centimetre", name1_us = "kilogram-force per square centimeter", name2 = "kilograms-force per square centimetre", name2_us = "kilograms-force per square centimeter", symbol = "kgf/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["ksi"] = { name1 = "kilopound per square inch", name2 = "kilopounds per square inch", symbol = "ksi", utype = "pressure", scale = 6894757.2931683613, default = "MPa", link = "Pound per square inch", }, ["lbf/in2"] = { name1 = "pound-force per square inch", name2 = "pounds-force per square inch", symbol = "lbf/in²", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa kgf/cm2", }, ["mb"] = { name1 = "millibar", symbol = "mb", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Bar (unit)", }, ["mbar"] = { name1 = "millibar", symbol = "mbar", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Bar (unit)", }, ["mmHg"] = { name1 = "millimetre of mercury", name1_us = "millimeter of mercury", name2 = "millimetres of mercury", name2_us = "millimeters of mercury", symbol = "mmHg", utype = "pressure", scale = 133.322387415, default = "kPa", }, ["Pa"] = { _name1 = "pascal", _symbol = "Pa", utype = "pressure", scale = 1, prefixes = 1, default = "psi", link = "Pascal (unit)", }, ["psf"] = { name1 = "pound per square foot", name2 = "pounds per square foot", symbol = "psf", utype = "pressure", scale = 47.880258980335839, default = "kPa", link = "Pound per square inch", }, ["psi"] = { name1 = "pound per square inch", name2 = "pounds per square inch", symbol = "psi", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa", }, ["Torr"] = { name1 = "torr", symbol = "Torr", utype = "pressure", scale = 133.32236842105263, default = "kPa", }, ["N/cm2"] = { per = { "N", "cm2" }, utype = "pressure", default = "psi", }, ["N/m2"] = { per = { "N", "m2" }, utype = "pressure", default = "psi", }, ["g/cm2"] = { per = { "g", "cm2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["g/m2"] = { per = { "g", "m2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["kg/ha"] = { per = { "kg", "ha" }, utype = "pressure", default = "lb/acre", multiplier= 9.80665, }, ["kg/m2"] = { per = { "kg", "m2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["lb/1000sqft"] = { per = { "lb", "1000sqft" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["lb/acre"] = { per = { "lb", "acre" }, utype = "pressure", default = "kg/ha", multiplier= 9.80665, }, ["lb/sqft"] = { per = { "lb", "sqft" }, utype = "pressure", default = "kg/m2", multiplier= 9.80665, }, ["lb/sqyd"] = { per = { "lb", "sqyd" }, utype = "pressure", default = "kg/m2", multiplier= 9.80665, }, ["LT/acre"] = { per = { "LT", "acre" }, utype = "pressure", default = "t/ha", multiplier= 9.80665, }, ["MT/ha"] = { per = { "MT", "ha" }, utype = "pressure", default = "LT/acre ST/acre", multiplier= 9.80665, }, ["oz/sqft"] = { per = { "oz", "sqft" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["oz/sqyd"] = { per = { "oz", "sqyd" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["ST/acre"] = { per = { "ST", "acre" }, utype = "pressure", default = "t/ha", multiplier= 9.80665, }, ["t/ha"] = { per = { "t", "ha" }, utype = "pressure", default = "LT/acre ST/acre", multiplier= 9.80665, }, ["tonne/acre"] = { per = { "tonne", "acre" }, utype = "pressure", default = "tonne/ha", multiplier= 9.80665, }, ["tonne/ha"] = { per = { "tonne", "ha" }, utype = "pressure", default = "tonne/acre", multiplier= 9.80665, }, ["kgfpsqcm"] = { target = "kgf/cm2", }, ["kgpsqcm"] = { target = "kg/cm2", }, ["kN/m2"] = { target = "kPa", }, ["lb/in2"] = { target = "lbf/in2", }, ["torr"] = { target = "Torr", }, ["Bq"] = { _name1 = "becquerel", _symbol = "Bq", utype = "radioactivity", scale = 1, prefixes = 1, default = "pCi", link = "Becquerel", }, ["Ci"] = { _name1 = "curie", _symbol = "Ci", utype = "radioactivity", scale = 3.7e10, prefixes = 1, default = "GBq", link = "Curie (unit)", }, ["Rd"] = { _name1 = "rutherford", _symbol = "Rd", utype = "radioactivity", scale = 1e6, prefixes = 1, default = "MBq", link = "Rutherford (unit)", }, ["cm/h"] = { name1 = "centimetre per hour", name1_us = "centimeter per hour", name2 = "centimetres per hour", name2_us = "centimeters per hour", symbol = "cm/h", utype = "speed", scale = 2.7777777777777775e-6, default = "in/h", link = "Metre per second", }, ["cm/s"] = { name1 = "centimetre per second", name1_us = "centimeter per second", name2 = "centimetres per second", name2_us = "centimeters per second", symbol = "cm/s", utype = "speed", scale = 0.01, default = "in/s", link = "Metre per second", }, ["cm/year"] = { name1 = "centimetre per year", name1_us = "centimeter per year", name2 = "centimetres per year", name2_us = "centimeters per year", symbol = "cm/year", utype = "speed", scale = 3.168873850681143e-10, default = "in/year", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["foot/s"] = { name1 = "foot per second", name2 = "foot per second", symbol = "ft/s", utype = "speed", scale = 0.3048, default = "m/s", }, ["ft/min"] = { name1 = "foot per minute", name2 = "feet per minute", symbol = "ft/min", utype = "speed", scale = 0.00508, default = "m/min", link = "Feet per second", }, ["ft/s"] = { name1 = "foot per second", name2 = "feet per second", symbol = "ft/s", utype = "speed", scale = 0.3048, default = "m/s", link = "Feet per second", }, ["furlong per fortnight"] = { name2 = "furlongs per fortnight", symbol = "furlong per fortnight", usename = 1, utype = "speed", scale = 0.00016630952380952381, default = "km/h mph", link = "FFF system", }, ["in/h"] = { name1 = "inch per hour", name2 = "inches per hour", symbol = "in/h", utype = "speed", scale = 7.0555555555555559e-6, default = "cm/h", link = "Inch", }, ["in/s"] = { name1 = "inch per second", name2 = "inches per second", symbol = "in/s", utype = "speed", scale = 0.0254, default = "cm/s", link = "Inch", }, ["in/year"] = { name1 = "inch per year", name2 = "inches per year", symbol = "in/year", utype = "speed", scale = 8.0489395807301024e-10, default = "cm/year", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["isp"] = { name1 = "second", symbol = "s", utype = "speed", scale = 9.80665, default = "km/s", link = "Specific impulse", }, ["km/d"] = { name1 = "kilometre per day", name1_us = "kilometer per day", name2 = "kilometres per day", name2_us = "kilometers per day", symbol = "km/d", utype = "speed", scale = 1.1574074074074074e-2, default = "mi/d", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["km/h"] = { name1 = "kilometre per hour", name1_us = "kilometer per hour", name2 = "kilometres per hour", name2_us = "kilometers per hour", symbol = "км/ц", utype = "speed", scale = 0.27777777777777779, default = "mph", link = "Kilometres per hour", }, ["km/s"] = { name1 = "kilometre per second", name1_us = "kilometer per second", name2 = "kilometres per second", name2_us = "kilometers per second", symbol = "km/s", utype = "speed", scale = 1000, default = "mi/s", link = "Metre per second", }, ["kn"] = { name1 = "knot", symbol = "kn", utype = "speed", scale = 0.51444444444444448, default = "km/h mph", link = "Knot (unit)", }, ["kNs/kg"] = { name2 = "kN&#8209;s/kg", symbol = "kN&#8209;s/kg", utype = "speed", scale = 1000, default = "isp", link = "Specific impulse", }, ["m/min"] = { name1 = "metre per minute", name1_us = "meter per minute", name2 = "metres per minute", name2_us = "meters per minute", symbol = "m/min", utype = "speed", scale = 0.016666666666666666, default = "ft/min", link = "Metre per second", }, ["m/s"] = { name1 = "metre per second", name1_us = "meter per second", name2 = "metres per second", name2_us = "meters per second", symbol = "m/s", utype = "speed", scale = 1, default = "ft/s", }, ["Mach"] = { name2 = "Mach", symbol = "Mach", utype = "speed", builtin = "mach", scale = 0, iscomplex= true, default = "km/h mph", link = "Mach number", }, ["mi/d"] = { name1 = "mile per day", name2 = "miles per day", symbol = "mi/d", utype = "speed", scale = 1.8626666666666667e-2, default = "km/d", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["mi/s"] = { name1 = "mile per second", name2 = "miles per second", symbol = "mi/s", utype = "speed", scale = 1609.344, default = "km/s", link = "Mile", }, ["mm/h"] = { name1 = "millimetre per hour", name1_us = "millimeter per hour", name2 = "millimetres per hour", name2_us = "millimeters per hour", symbol = "mm/h", utype = "speed", scale = 2.7777777777777781e-7, default = "in/h", link = "Metre per second", }, ["mph"] = { name1 = "mile per hour", name2 = "miles per hour", symbol = "миль/ц", utype = "speed", scale = 0.44704, default = "km/h", link = "Miles per hour", }, ["Ns/kg"] = { name2 = "N&#8209;s/kg", symbol = "N&#8209;s/kg", utype = "speed", scale = 1, default = "isp", link = "Specific impulse", }, ["si tsfc"] = { name2 = "g/(kN⋅s)", symbol = "g/(kN⋅s)", utype = "speed", scale = 9.9999628621379242e-7, invert = -1, iscomplex= true, default = "tsfc", link = "Thrust specific fuel consumption", }, ["tsfc"] = { name2 = "lb/(lbf⋅h)", symbol = "lb/(lbf⋅h)", utype = "speed", scale = 2.832545036049801e-5, invert = -1, iscomplex= true, default = "si tsfc", link = "Thrust specific fuel consumption", }, ["cm/y"] = { target = "cm/year", }, ["cm/yr"] = { target = "cm/year", }, ["in/y"] = { target = "in/year", }, ["in/yr"] = { target = "in/year", }, ["knot"] = { target = "kn", }, ["knots"] = { target = "kn", }, ["kph"] = { target = "km/h", }, ["mi/h"] = { target = "mph", }, ["mm/s"] = { per = { "mm", "s" }, utype = "speed", default = "in/s", link = "Metre per second", }, ["C"] = { name1 = "degree Celsius", name2 = "degrees Celsius", symbol = "°C", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 1, offset = -273.15, iscomplex= true, istemperature= true, default = "F", link = "Celsius", }, ["F"] = { name1 = "degree Fahrenheit", name2 = "degrees Fahrenheit", symbol = "°F", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 0.55555555555555558, offset = 32-273.15*(9/5), iscomplex= true, istemperature= true, default = "C", link = "Fahrenheit", }, ["K"] = { _name1 = "kelvin", _symbol = "K", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 1, offset = 0, iscomplex= true, istemperature= true, prefixes = 1, default = "C F", link = "Kelvin", }, ["keVT"] = { name1 = "kiloelectronvolt", symbol = "keV", utype = "temperature", scale = 11.604505e6, offset = 0, iscomplex= true, default = "MK", link = "Electronvolt", }, ["R"] = { name1 = "degree Rankine", name2 = "degrees Rankine", symbol = "°R", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 0.55555555555555558, offset = 0, iscomplex= true, istemperature= true, default = "K F C", link = "Rankine scale", }, ["Celsius"] = { target = "C", }, ["°C"] = { target = "C", }, ["°F"] = { target = "F", }, ["°R"] = { target = "R", }, ["C-change"] = { name1 = "degree Celsius change", name2 = "degrees Celsius change", symbol = "°C", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 1, default = "F-change", link = "Celsius", }, ["F-change"] = { name1 = "degree Fahrenheit change", name2 = "degrees Fahrenheit change", symbol = "°F", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 0.55555555555555558, default = "C-change", link = "Fahrenheit", }, ["K-change"] = { name1 = "kelvin change", name2 = "kelvins change", symbol = "K", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 1, default = "F-change", link = "Kelvin", }, ["°C-change"] = { target = "C-change", }, ["°F-change"] = { target = "F-change", }, ["century"] = { name1 = "century", name2 = "centuries", symbol = "ha", utype = "time", scale = 3155760000, default = "Gs", }, ["d"] = { name1 = "day", symbol = "d", utype = "time", scale = 86400, default = "ks", }, ["decade"] = { name1 = "decade", symbol = "daa", utype = "time", scale = 315576000, default = "Ms", }, ["dog year"] = { name1 = "dog year", symbol = "dog yr", utype = "time", scale = 220903200, default = "years", link = "List of unusual units of measurement#Dog year", }, ["fortnight"] = { symbol = "fortnight", usename = 1, utype = "time", scale = 1209600, default = "week", }, ["h"] = { name1 = "hour", symbol = "h", utype = "time", scale = 3600, default = "ks", }, ["long billion year"] = { name1 = "billion years", name2 = "billion years", symbol = "Ta", utype = "time", scale = 31557600000000000000, default = "Es", link = "Annum", }, ["millennium"] = { name1 = "millennium", name2 = "millennia", symbol = "ka", utype = "time", scale = 31557600000, default = "Gs", }, ["milliard year"] = { name1 = "milliard years", name2 = "milliard years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["million year"] = { name1 = "million years", name2 = "million years", symbol = "Ma", utype = "time", scale = 31557600000000, default = "Ts", link = "Annum", }, ["min"] = { name1 = "minute", symbol = "min", utype = "time", scale = 60, default = "s", }, ["month"] = { symbol = "month", usename = 1, utype = "time", scale = 2629800, default = "Ms", }, ["months"] = { name1 = "month", symbol = "mo", utype = "time", scale = 2629800, default = "year", }, ["s"] = { _name1 = "second", _symbol = "s", utype = "time", scale = 1, prefixes = 1, default = "v < 7200 ! min ! h", link = "Second", }, ["short billion year"] = { name1 = "billion years", name2 = "billion years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["short trillion year"] = { name1 = "trillion years", name2 = "trillion years", symbol = "Ta", utype = "time", scale = 31557600000000000000, default = "Es", link = "Annum", }, ["thousand million year"] = { name1 = "thousand million years", name2 = "thousand million years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["wk"] = { symbol = "week", usename = 1, utype = "time", scale = 604800, default = "Ms", }, ["year"] = { name1 = "year", symbol = "a", utype = "time", scale = 31557600, default = "Ms", link = "Annum", }, ["years"] = { name1 = "year", symbol = "yr", utype = "time", scale = 31557600, default = "Ms", link = "Annum", }, ["byr"] = { target = "short billion year", }, ["day"] = { target = "d", }, ["days"] = { target = "d", }, ["dog yr"] = { target = "dog year", }, ["Gyr"] = { target = "thousand million year", }, ["hour"] = { target = "h", }, ["hours"] = { target = "h", }, ["kMyr"] = { target = "thousand million year", }, ["kmyr"] = { target = "thousand million year", }, ["kyr"] = { target = "millennium", }, ["long byr"] = { target = "long billion year", }, ["minute"] = { target = "min", }, ["minutes"] = { target = "min", }, ["mth"] = { target = "month", }, ["Myr"] = { target = "million year", }, ["myr"] = { target = "million year", }, ["sec"] = { target = "s", }, ["second"] = { target = "s", }, ["seconds"] = { target = "s", }, ["tmyr"] = { target = "thousand million year", }, ["tryr"] = { target = "short trillion year", }, ["tyr"] = { target = "millennium", }, ["week"] = { target = "wk", }, ["weeks"] = { target = "wk", }, ["yr"] = { target = "year", }, ["kg.m"] = { name1 = "kilogram metre", name1_us = "kilogram meter", symbol = "kg⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kgf.m"] = { name1 = "kilogram force-metre", name1_us = "kilogram force-meter", symbol = "kgf⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kgm"] = { name1 = "kilogram metre", name1_us = "kilogram meter", symbol = "kg⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kpm"] = { name1 = "kilopond metre", name1_us = "kilopond meter", symbol = "kp⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["lb-fft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "ft⋅lb_f", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lb.ft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "lb⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lb.in"] = { name1 = "pound force-inch", symbol = "lb⋅in", utype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mN.m", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lbfft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "lbf⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lbft"] = { name1 = "pound-foot", name2 = "pound-feet", symbol = "lb⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["m.kg-f"] = { name1 = "metre kilogram-force", name1_us = "meter kilogram-force", name2 = "metre kilograms-force", name2_us = "meter kilograms-force", symbol = "m⋅kg_f", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["m.kgf"] = { name1 = "metre kilogram-force", name1_us = "meter kilogram-force", name2 = "metre kilograms-force", name2_us = "meter kilograms-force", symbol = "m⋅kgf", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["mN.m"] = { name1 = "millinewton-metre", name1_us = "millinewton-meter", symbol = "mN⋅m", utype = "torque", scale = 0.001, default = "lb.in", link = "Newton-metre", }, ["Nm"] = { _name1 = "newton-metre", _name1_us= "newton-meter", _symbol = "N⋅m", utype = "torque", alttype = "energy", scale = 1, prefixes = 1, default = "lbfft", link = "Newton-metre", }, ["kN/m"] = { per = { "kN", "-m-stiff" }, utype = "torque", default = "lbf/in", }, ["lbf/in"] = { per = { "lbf", "-in-stiff" }, utype = "torque", default = "kN/m", }, ["lb-f.ft"] = { target = "lb-fft", }, ["lbf.ft"] = { target = "lbfft", }, ["lbf·ft"] = { target = "lbfft", }, ["lb·ft"] = { target = "lb.ft", }, ["mkg-f"] = { target = "m.kg-f", }, ["mkgf"] = { target = "m.kgf", }, ["N.m"] = { target = "Nm", }, ["N·m"] = { target = "Nm", }, ["ton-mile"] = { symbol = "ton-mile", usename = 1, utype = "transportation", scale = 1.4599723182105602, default = "tkm", }, ["tkm"] = { name1 = "tonne-kilometre", name1_us = "tonne-kilometer", symbol = "tkm", utype = "transportation", scale = 1, default = "ton-mile", }, ["-12USoz(mL)serve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "mL", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["-12USoz(ml)serve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "ml", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["-12USozserve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "mL", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["acre-foot"] = { name1 = "acre-foot", name2 = "acre-foot", symbol = "acre⋅ft", utype = "volume", scale = 1233.48183754752, default = "m3", }, ["acre-ft"] = { name1 = "acre-foot", name2 = "acre-feet", symbol = "acre⋅ft", utype = "volume", scale = 1233.48183754752, default = "m3", }, ["AUtbsp"] = { name1 = "Australian tablespoon", symbol = "AU&nbsp;tbsp", utype = "volume", scale = 0.000020, default = "ml", }, ["Bcuft"] = { name1 = "billion cubic foot", name2 = "billion cubic feet", symbol = "billion cu&nbsp;ft", utype = "volume", scale = 28316846.592, default = "Gl", link = "Cubic foot", }, ["bdft"] = { name1 = "board foot", name2 = "board feet", symbol = "bd&nbsp;ft", utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["board feet"] = { name2 = "board feet", symbol = "board foot", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["board foot"] = { name2 = "board foot", symbol = "board foot", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["cc"] = { name1 = "cubic centimetre", name1_us = "cubic centimeter", symbol = "cc", utype = "volume", scale = 0.000001, default = "cuin", }, ["CID"] = { name1 = "cubic inch", name2 = "cubic inches", symbol = "cu&nbsp;in", utype = "volume", scale = 0.000016387064, default = "cc", link = "Cubic inch#Engine displacement", }, ["cord"] = { symbol = "cord", utype = "volume", scale = 3.624556363776, default = "m3", link = "Cord (unit)", }, ["cufoot"] = { name1 = "cubic foot", name2 = "cubic foot", symbol = "фут³", utype = "volume", scale = 0.028316846592, default = "m3", }, ["cuft"] = { name1 = "cubic foot", name2 = "cubic feet", symbol = "фут³", utype = "volume", scale = 0.028316846592, default = "m3", }, ["cuin"] = { name1 = "cubic inch", name2 = "cubic inches", symbol = "cu&nbsp;in", utype = "volume", scale = 0.000016387064, default = "cm3", }, ["cumi"] = { name1 = "cubic mile", symbol = "cu&nbsp;mi", utype = "volume", scale = 4168181825.440579584, default = "km3", }, ["cuyd"] = { name1 = "cubic yard", symbol = "cu&nbsp;yd", utype = "volume", scale = 0.764554857984, default = "m3", }, ["firkin"] = { symbol = "firkin", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.04091481, default = "L impgal USgal", link = "Firkin (unit)", }, ["foot3"] = { target = "cufoot", }, ["Goilbbl"] = { name1 = "billion barrels", name2 = "billion barrels", symbol = "Gbbl", utype = "volume", scale = 158987294.928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["gr water"] = { name1 = "grains water", name2 = "grains water", symbol = "gr H₂O", utype = "volume", scale = 0.00000006479891, default = "cm3", link = "Grain (unit)", }, ["grt"] = { name1 = "gross register ton", symbol = "grt", utype = "volume", scale = 2.8316846592, default = "m3", link = "Gross register tonnage", }, ["impbbl"] = { name1 = "imperial barrel", symbol = "imp&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.16365924, default = "L impgal USgal", link = "Barrel (unit)", }, ["impbsh"] = { name1 = "imperial bushel", symbol = "imp&nbsp;bsh", utype = "volume", scale = 0.03636872, default = "L impgal USdrygal", }, ["impbu"] = { name1 = "imperial bushel", symbol = "imp&nbsp;bu", utype = "volume", scale = 0.03636872, default = "m3", }, ["impgal"] = { name1 = "imperial gallon", symbol = "imp&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.00454609, default = "L USgal", }, ["impgi"] = { name1 = "gill", symbol = "gi", utype = "volume", scale = 0.0001420653125, default = "ml USoz", link = "Gill (unit)", }, ["impkenning"] = { name1 = "imperial kenning", symbol = "kenning", utype = "volume", scale = 0.01818436, default = "L USdrygal", link = "Kenning (unit)", }, ["impoz"] = { name1 = "imperial fluid ounce", symbol = "imp&nbsp;fl&nbsp;oz", utype = "volume", scale = 0.0000284130625, default = "ml USoz", }, ["imppk"] = { name1 = "imperial peck", symbol = "pk", utype = "volume", scale = 0.00909218, default = "L USdrygal", link = "Peck", }, ["imppt"] = { name1 = "imperial pint", symbol = "imp&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.00056826125, default = "L", }, ["impqt"] = { name1 = "imperial quart", symbol = "imp&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.0011365225, default = "ml USoz", customary= 3, }, ["kilderkin"] = { symbol = "kilderkin", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.08182962, default = "L impgal USgal", }, ["koilbbl"] = { name1 = "thousand barrels", name2 = "thousand barrels", symbol = "kbbl", utype = "volume", scale = 158.987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["L"] = { _name1 = "litre", _name1_us= "liter", _symbol = "Л", utype = "volume", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "impgal USgal", link = "Литр", }, ["l"] = { _name1 = "litre", _name1_us= "liter", _symbol = "л", utype = "volume", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "impgal USgal", link = "Литр", }, ["ll"] = { name1 = "litre", name1_us = "liter", symbol = "l", utype = "volume", scale = 0.001, default = "impgal USgal", }, ["m3"] = { _name1 = "cubic metre", _name1_us= "cubic meter", _symbol = "м³", prefix_position= 7, utype = "volume", scale = 1, prefixes = 3, default = "cuft", link = "Шоо метр", }, ["Mbbl"] = { name1 = "thousand barrels", name2 = "thousand barrels", symbol = "Mbbl", utype = "volume", scale = 158.987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["MMoilbbl"] = { name1 = "million barrels", name2 = "million barrels", symbol = "MMbbl", utype = "volume", scale = 158987.294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["Moilbbl"] = { name1 = "million barrels", name2 = "million barrels", symbol = "Mbbl", utype = "volume", scale = 158987.294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["MTON"] = { name1 = "measurement ton", symbol = "MTON", utype = "volume", scale = 1.13267386368, default = "m3", }, ["MUSgal"] = { name1 = "million US gallons", name1_us = "million U.S. gallons", name2 = "million US gallons", name2_us = "million U.S. gallons", symbol = "million US&nbsp;gal", sym_us = "million U.S.&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 3785.411784, default = "Ml", link = "US gallon", }, ["oilbbl"] = { name1 = "barrel", symbol = "bbl", utype = "volume", scale = 0.158987294928, default = "m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["stere"] = { symbol = "stere", usename = 1, utype = "volume", scale = 1, default = "cuft", }, ["Toilbbl"] = { name1 = "trillion barrels", name2 = "trillion barrels", symbol = "Tbbl", utype = "volume", scale = 158987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["USbbl"] = { name1 = "US barrel", name1_us = "U.S. barrel", symbol = "US&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.119240471196, default = "L USgal impgal", link = "Barrel (unit)", }, ["USbeerbbl"] = { name1 = "US beer barrel", name1_us = "U.S. beer barrel", symbol = "US&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.117347765304, default = "L USgal impgal", link = "Barrel (unit)", }, ["USbsh"] = { name1 = "US bushel", name1_us = "U.S. bushel", symbol = "US&nbsp;bsh", sym_us = "U.S.&nbsp;bsh", utype = "volume", scale = 0.03523907016688, default = "L USdrygal impgal", link = "Bushel", }, ["USbu"] = { name1 = "US bushel", name1_us = "U.S. bushel", symbol = "US&nbsp;bu", sym_us = "U.S.&nbsp;bu", utype = "volume", scale = 0.03523907016688, default = "L USdrygal impgal", link = "Bushel", }, ["USdrybbl"] = { name1 = "US dry barrel", name1_us = "U.S. dry barrel", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.11562819898508, default = "m3", link = "Barrel (unit)", }, ["USdrygal"] = { name1 = "US dry gallon", name1_us = "U.S. dry gallon", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;gal", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.00440488377086, default = "L", link = "Gallon", }, ["USdrypt"] = { name1 = "US dry pint", name1_us = "U.S. dry pint", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;pt", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.0005506104713575, default = "ml", link = "Pint", }, ["USdryqt"] = { name1 = "US dry quart", name1_us = "U.S. dry quart", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.001101220942715, default = "ml", link = "Quart", }, ["USflgal"] = { name1 = "US gallon", name1_us = "U.S. gallon", symbol = "US fl gal", sym_us = "U.S.&nbsp;fl&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.003785411784, default = "L impgal", link = "Gallon", }, ["USgal"] = { name1 = "US gallon", name1_us = "U.S. gallon", symbol = "US&nbsp;gal", sym_us = "U.S.&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.003785411784, default = "L impgal", }, ["USgi"] = { name1 = "gill", symbol = "gi", utype = "volume", scale = 0.0001182941183, default = "ml impoz", link = "Gill (unit)", }, ["USkenning"] = { name1 = "US kenning", name1_us = "U.S. kenning", symbol = "US&nbsp;kenning", sym_us = "U.S.&nbsp;kenning", utype = "volume", scale = 0.01761953508344, default = "L impgal", link = "Kenning (unit)", }, ["USmin"] = { name1 = "US minim", name1_us = "U.S. minim", symbol = "US&nbsp;min", sym_us = "U.S.&nbsp;min", utype = "volume", scale = 0.000000061611519921875, default = "ml", link = "Minim (unit)", }, ["USoz"] = { name1 = "US fluid ounce", name1_us = "U.S. fluid ounce", symbol = "US&nbsp;fl&nbsp;oz", sym_us = "U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz", utype = "volume", scale = 0.0000295735295625, default = "ml", }, ["USpk"] = { name1 = "US peck", name1_us = "U.S. peck", symbol = "US&nbsp;pk", sym_us = "U.S.&nbsp;pk", utype = "volume", scale = 0.00880976754172, default = "L impgal", link = "Peck", }, ["USpt"] = { name1 = "US pint", name1_us = "U.S. pint", symbol = "US&nbsp;pt", sym_us = "U.S.&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.000473176473, default = "L imppt", link = "Pint", }, ["USqt"] = { name1 = "US quart", name1_us = "U.S. quart", symbol = "US&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.000946352946, default = "ml", link = "Quart", customary= 1, }, ["USquart"] = { name1 = "US quart", name1_us = "U.S. quart", symbol = "US&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.000946352946, default = "ml impoz", link = "Quart", }, ["UStbsp"] = { name1 = "US tablespoon", name1_us = "U.S. tablespoon", symbol = "US&nbsp;tbsp", sym_us = "U.S.&nbsp;tbsp", utype = "volume", scale = 1.4786764781250001e-5, default = "ml", }, ["winecase"] = { symbol = "case", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.009, default = "L", link = "Case (goods)", }, ["*U.S.drygal"] = { target = "USdrygal", sp_us = true, customary= 2, }, ["*U.S.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, customary= 2, }, ["+USdrygal"] = { target = "USdrygal", customary= 1, }, ["+usfloz"] = { target = "USoz", link = "Fluid ounce", customary= 1, }, ["+USgal"] = { target = "USgal", customary= 1, }, ["+USoz"] = { target = "USoz", customary= 1, }, ["@impgal"] = { target = "impgal", link = "Gallon", customary= 3, }, ["acre feet"] = { target = "acre-ft", }, ["acre foot"] = { target = "acre-foot", }, ["acre ft"] = { target = "acre-ft", }, ["acre-feet"] = { target = "acre-ft", }, ["acre.foot"] = { target = "acre-foot", }, ["acre.ft"] = { target = "acre-ft", }, ["acre·ft"] = { target = "acre-ft", }, ["bushels"] = { target = "USbsh", }, ["cid"] = { target = "CID", }, ["ft3"] = { target = "cuft", }, ["gal"] = { target = "USgal", }, ["gallon"] = { shouldbe = "Use %{USgal%} for US gallons or %{impgal%} for imperial gallons (not %{gallon%})", }, ["gallons"] = { shouldbe = "Use %{USgal%} for US gallons or %{impgal%} for imperial gallons (not %{gallons%})", }, ["Gcuft"] = { target = "e9cuft", }, ["impfloz"] = { target = "impoz", }, ["Impgal"] = { target = "impgal", }, ["in3"] = { target = "cuin", symbol = "in³", }, ["hm³"] = { target = "hm3", }, ["kcuft"] = { target = "e3cuft", }, ["kcum"] = { target = "e3m3", }, ["km³"] = { target = "km3", }, ["liter"] = { target = "L", sp_us = true, }, ["liters"] = { target = "L", sp_us = true, }, ["litre"] = { target = "L", }, ["litres"] = { target = "L", }, ["Mcuft"] = { target = "e6cuft", }, ["Mcum"] = { target = "e6m3", }, ["Mft3"] = { target = "e6cuft", }, ["mi3"] = { target = "cumi", }, ["m³"] = { target = "m3", }, ["Pcuft"] = { target = "e15cuft", }, ["pt"] = { shouldbe = "Use %{USpt%} for US pints or %{imppt%} for imperial pints (not %{pt%})", }, ["qt"] = { shouldbe = "Use %{USqt%} for US quarts or %{impqt%} for imperial quarts (not %{qt%})", }, ["Tcuft"] = { target = "e12cuft", }, ["Tft3"] = { target = "e12cuft", }, ["U.S.bbl"] = { target = "USbbl", sp_us = true, default = "L U.S.gal impgal", }, ["U.S.beerbbl"] = { target = "USbeerbbl", sp_us = true, default = "L U.S.gal impgal", }, ["U.S.bsh"] = { target = "USbsh", sp_us = true, default = "L U.S.drygal impgal", }, ["U.S.bu"] = { target = "USbu", sp_us = true, default = "L U.S.drygal impgal", }, ["U.S.drybbl"] = { target = "USdrybbl", sp_us = true, }, ["U.S.drygal"] = { target = "USdrygal", sp_us = true, }, ["U.S.drypt"] = { target = "USdrypt", sp_us = true, }, ["U.S.dryqt"] = { target = "USdryqt", sp_us = true, }, ["U.S.flgal"] = { target = "USflgal", sp_us = true, }, ["U.S.floz"] = { target = "USoz", sp_us = true, }, ["U.S.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, link = "U.S. gallon", }, ["u.s.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, link = "U.S. gallon", }, ["U.S.gi"] = { target = "USgi", sp_us = true, }, ["U.S.kenning"] = { target = "USkenning", sp_us = true, }, ["U.S.oz"] = { target = "USoz", sp_us = true, }, ["U.S.pk"] = { target = "USpk", sp_us = true, }, ["U.S.pt"] = { target = "USpt", sp_us = true, }, ["U.S.qt"] = { target = "USqt", sp_us = true, default = "L impqt", customary= 2, }, ["usbbl"] = { target = "USbbl", }, ["usbeerbbl"] = { target = "USbeerbbl", }, ["usbsh"] = { target = "USbsh", }, ["usbu"] = { target = "USbu", }, ["usdrybbl"] = { target = "USdrybbl", }, ["usdrygal"] = { target = "USdrygal", }, ["usdrypt"] = { target = "USdrypt", }, ["usdryqt"] = { target = "USdryqt", }, ["USfloz"] = { target = "USoz", }, ["usfloz"] = { target = "USoz", }, ["USGAL"] = { target = "USgal", }, ["usgal"] = { target = "USgal", }, ["usgi"] = { target = "USgi", }, ["uskenning"] = { target = "USkenning", }, ["usoz"] = { target = "USoz", }, ["uspk"] = { target = "USpk", }, ["uspt"] = { target = "USpt", }, ["usqt"] = { target = "USqt", }, ["yd3"] = { target = "cuyd", }, ["cuft/sqmi"] = { per = { "cuft", "sqmi" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["m3/ha"] = { name1 = "cubic metre per hectare", name1_us = "cubic meter per hectare", name2 = "cubic metres per hectare", name2_us = "cubic meters per hectare", symbol = "m³/ha", utype = "volume per unit area", scale = 0.0001, default = "USbu/acre", link = "Hectare", }, ["m3/km2"] = { per = { "m3", "km2" }, utype = "volume per unit area", default = "cuft/sqmi", }, ["U.S.gal/acre"] = { per = { "U.S.gal", "acre" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["USbu/acre"] = { name2 = "US bushels per acre", symbol = "US bushel per acre", usename = 1, utype = "volume per unit area", scale = 8.7077638761350888e-6, default = "m3/ha", link = "Bushel", }, ["USgal/acre"] = { per = { "USgal", "acre" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["cuyd/mi"] = { per = { "cuyd", "mi" }, utype = "volume per unit length", default = "m3/km", }, ["m3/km"] = { per = { "m3", "km" }, utype = "volume per unit length", default = "cuyd/mi", }, ["mich"] = { combination= { "ch", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["michlk"] = { combination= { "chlk", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["michainlk"] = { combination= { "chainlk", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["miyd"] = { combination= { "yd", "mi" }, multiple = { 1760 }, utype = "length", }, ["miydftin"] = { combination= { "in", "ft", "yd", "mi" }, multiple = { 12, 3, 1760 }, utype = "length", }, ["mift"] = { combination= { "ft", "mi" }, multiple = { 5280 }, utype = "length", }, ["ydftin"] = { combination= { "in", "ft", "yd" }, multiple = { 12, 3 }, utype = "length", }, ["ydft"] = { combination= { "ft", "yd" }, multiple = { 3 }, utype = "length", }, ["ftin"] = { combination= { "in", "ft" }, multiple = { 12 }, utype = "length", }, ["footin"] = { combination= { "in", "foot" }, multiple = { 12 }, utype = "length", }, ["handin"] = { combination= { "in", "hand" }, multiple = { 4 }, utype = "length", }, ["lboz"] = { combination= { "oz", "lb" }, multiple = { 16 }, utype = "mass", }, ["stlb"] = { combination= { "lb", "st" }, multiple = { 14 }, utype = "mass", }, ["stlboz"] = { combination= { "oz", "lb", "st" }, multiple = { 16, 14 }, utype = "mass", }, ["st and lb"] = { combination= { "lb", "st" }, multiple = { 14 }, utype = "mass", }, ["GN LTf"] = { combination= { "GN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["GN LTf STf"] = { combination= { "GN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["GN STf"] = { combination= { "GN", "-STf" }, utype = "force", }, ["GN STf LTf"] = { combination= { "GN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["kN LTf"] = { combination= { "kN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["kN LTf STf"] = { combination= { "kN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["kN STf"] = { combination= { "kN", "-STf" }, utype = "force", }, ["kN STf LTf"] = { combination= { "kN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["LTf STf"] = { combination= { "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN LTf"] = { combination= { "MN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["MN LTf STf"] = { combination= { "MN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN STf"] = { combination= { "MN", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN STf LTf"] = { combination= { "MN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["STf LTf"] = { combination= { "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["L/100 km mpgimp"] = { combination= { "L/100 km", "mpgimp" }, utype = "fuel efficiency", }, ["l/100 km mpgimp"] = { combination= { "l/100 km", "mpgimp" }, utype = "fuel efficiency", }, ["L/100 km mpgUS"] = { combination= { "L/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["L/100 km mpgus"] = { combination= { "L/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["l/100 km mpgus"] = { combination= { "l/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["mpgimp L/100 km"] = { combination= { "mpgimp", "L/100 km" }, utype = "fuel efficiency", }, ["LT ST t"] = { combination= { "lt", "-ST", "t" }, utype = "mass", }, ["LT t ST"] = { combination= { "lt", "t", "-ST" }, utype = "mass", }, ["ST LT t"] = { combination= { "-ST", "lt", "t" }, utype = "mass", }, ["ST t LT"] = { combination= { "-ST", "t", "lt" }, utype = "mass", }, ["t LT ST"] = { combination= { "t", "lt", "-ST" }, utype = "mass", }, ["ton"] = { combination= { "LT", "ST" }, utype = "mass", }, ["kPa kg/cm2"] = { combination= { "kPa", "kgf/cm2" }, utype = "pressure", }, ["kPa lb/in2"] = { combination= { "kPa", "-lb/in2" }, utype = "pressure", }, ["floz"] = { combination= { "impoz", "USoz" }, utype = "volume", }, } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local default_exceptions = { -- Prefixed units with a default different from that of the base unit. -- Each key item is a prefixed symbol (unitcode for engineering notation). ["cm²"] = "sqin", ["dm²"] = "sqin", ["e3acre"] = "km2", ["e3m2"] = "e6sqft", ["e6acre"] = "km2", ["e6ha"] = "e6acre", ["e6km2"] = "e6sqmi", ["e6m2"] = "e6sqft", ["e6sqft"] = "v * 9.290304 < 100 ! e3 ! e6 ! m2", ["e6sqmi"] = "e6km2", ["hm²"] = "acre", ["км²"] = "sqmi", ["mm²"] = "sqin", ["aJ"] = "eV", ["e3BTU"] = "MJ", ["e6BTU"] = "GJ", ["EJ"] = "kWh", ["fJ"] = "keV", ["GJ"] = "kWh", ["MJ"] = "kWh", ["PJ"] = "kWh", ["pJ"] = "MeV", ["TJ"] = "kWh", ["YJ"] = "kWh", ["yJ"] = "μeV", ["ZJ"] = "kWh", ["zJ"] = "meV", ["e12cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/a", ["e12cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/d", ["e12m3/a"] = "Tcuft/a", ["e12m3/d"] = "Tcuft/d", ["e3cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/a", ["e3cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/d", ["e3cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/s", ["e3m3/a"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/a", ["e3m3/d"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/d", ["e3m3/s"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/s", ["e3USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! ! e3 ! m3/a", ["e6cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/a", ["e6cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/d", ["e6cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/s", ["e6m3/a"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/a", ["e6m3/d"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/d", ["e6m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e6 ! e9 ! cuft/s", ["e6USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e3 ! e6 ! m3/a", ["e9cuft/a"] = "m3/a", ["e9cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3/d", ["e9m3/a"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/a", ["e9m3/d"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/d", ["e9m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e9 ! e12 ! cuft/s", ["e9USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/a", ["e9USgal/s"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/s", ["nN"] = "gr-f", ["μN"] = "gr-f", ["mN"] = "oz-f", ["am"] = "in", ["cm"] = "in", ["dam"] = "ft", ["dm"] = "in", ["e12km"] = "e12mi", ["e12mi"] = "e12km", ["e3AU"] = "ly", ["e3km"] = "e3mi", ["e3mi"] = "e3km", ["e6km"] = "e6mi", ["e6mi"] = "e6km", ["e9km"] = "AU", ["e9mi"] = "e9km", ["Em"] = "mi", ["fm"] = "in", ["Gm"] = "mi", ["hm"] = "ft", ["км"] = "mi", ["mm"] = "in", ["Mm"] = "mi", ["nm"] = "in", ["Pm"] = "mi", ["pm"] = "in", ["Tm"] = "mi", ["Ym"] = "mi", ["ym"] = "in", ["Zm"] = "mi", ["zm"] = "in", ["μm"] = "in", ["e12lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! Mt ! Gt", ["e3lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kg ! t", ["e3ozt"] = "v * 0.311034768 < 10 ! kg ! t", ["e3t"] = "LT ST", ["e6carat"] = "t", ["e6lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! t ! kilotonne", ["e6ozt"] = "lb kg", ["e6ST"] = "Mt", ["e6t"] = "LT ST", ["e9lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kilotonne ! Mt", ["e9t"] = "LT ST", ["Gg"] = "lb", ["kg"] = "lb", ["mg"] = "gr", ["Mg"] = "LT ST", ["ng"] = "gr", ["μg"] = "gr", ["mBq"] = "fCi", ["kBq"] = "nCi", ["MBq"] = "μCi", ["GBq"] = "mCi", ["TBq"] = "Ci", ["PBq"] = "kCi", ["EBq"] = "kCi", ["fCi"] = "mBq", ["pCi"] = "Bq", ["nCi"] = "Bq", ["μCi"] = "kBq", ["mCi"] = "MBq", ["kCi"] = "TBq", ["MCi"] = "PBq", ["ns"] = "μs", ["μs"] = "ms", ["ms"] = "s", ["ks"] = "h", ["Ms"] = "week", ["Gs"] = "decade", ["Ts"] = "millennium", ["Ps"] = "million year", ["Es"] = "thousand million year", ["MK"] = "keVT", ["cL"] = "impoz usoz", ["cl"] = "impoz usoz", ["cm³"] = "cuin", ["dL"] = "impoz usoz", ["dl"] = "impoz usoz", ["mm³"] = "cuin", ["dm³"] = "cuin", ["e12cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3", ["e12impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! T ! P ! l", ["e12m3"] = "v < 28.316846592 ! T ! P ! cuft", ["e12U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l", ["e12USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l", ["e15cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e12 ! e15 ! m3", ["e15m3"] = "Pcuft", ["e3bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e3cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3", ["e3impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! k ! M ! l", ["e3m3"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft", ["e3U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l", ["e3USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l", ["e6bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6cuyd"] = "v * 7.64554857984 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! M ! G ! l", ["e6L"] = "USgal", ["e6m3"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft", ["e6U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l", ["e6USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l", ["e9bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e6 ! e9 ! m3", ["e9cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3", ["e9impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! G ! T ! l", ["e9m3"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft", ["e9U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l", ["e9USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l", ["GL"] = "cuft", ["Gl"] = "cuft", ["kL"] = "cuft", ["kl"] = "cuft", ["km³"] = "cumi", ["mL"] = "impoz usoz", ["ml"] = "impoz usoz", ["Ml"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft", ["ML"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft", ["TL"] = "cumi", ["Tl"] = "cumi", ["μL"] = "cuin", ["μl"] = "cuin", } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local link_exceptions = { -- Prefixed units with a linked article different from that of the base unit. -- Each key item is a prefixed symbol (not unitcode). ["mm²"] = "Square millimetre", ["cm²"] = "Square centimetre", ["dm²"] = "Square decimetre", ["km²"] = "Square kilometre", ["kJ"] = "Kilojoule", ["MJ"] = "Megajoule", ["GJ"] = "Gigajoule", ["TJ"] = "Terajoule", ["fm"] = "Femtometre", ["pm"] = "Picometre", ["nm"] = "Nanometre", ["μm"] = "Micrometre", ["mm"] = "Millimetre", ["cm"] = "Centimetre", ["dm"] = "Decimetre", ["dam"] = "Decametre", ["hm"] = "Hectometre", ["km"] = "Километр", ["Mm"] = "Megametre", ["Gm"] = "Gigametre", ["Tm"] = "Terametre", ["Pm"] = "Petametre", ["Em"] = "Exametre", ["Zm"] = "Zettametre", ["Ym"] = "Yottametre", ["μg"] = "Microgram", ["mg"] = "Milligram", ["kg"] = "Kilogram", ["Mg"] = "Tonne", ["yW"] = "Yoctowatt", ["zW"] = "Zeptowatt", ["aW"] = "Attowatt", ["fW"] = "Femtowatt", ["pW"] = "Picowatt", ["nW"] = "Nanowatt", ["μW"] = "Microwatt", ["mW"] = "Milliwatt", ["kW"] = "Kilowatt", ["MW"] = "Megawatt", ["GW"] = "Gigawatt", ["TW"] = "Terawatt", ["PW"] = "Petawatt", ["EW"] = "Exawatt", ["ZW"] = "Zettawatt", ["YW"] = "Yottawatt", ["as"] = "Attosecond", ["fs"] = "Femtosecond", ["ps"] = "Picosecond", ["ns"] = "Nanosecond", ["μs"] = "Microsecond", ["ms"] = "Millisecond", ["ks"] = "Kilosecond", ["Ms"] = "Megasecond", ["Gs"] = "Gigasecond", ["Ts"] = "Terasecond", ["Ps"] = "Petasecond", ["Es"] = "Exasecond", ["Zs"] = "Zettasecond", ["Ys"] = "Yottasecond", ["mm³"] = "Cubic millimetre", ["cm³"] = "Cubic centimetre", ["dm³"] = "Cubic decimetre", ["dam³"] = "Cubic decametre", ["км³"] = "Cubic kilometre", ["μL"] = "Microlitre", ["μl"] = "Microlitre", ["mL"] = "Millilitre", ["ml"] = "Millilitre", ["cL"] = "Centilitre", ["cl"] = "Centilitre", ["dL"] = "Decilitre", ["dl"] = "Decilitre", ["daL"] = "Decalitre", ["dal"] = "Decalitre", ["hL"] = "Hectolitre", ["hl"] = "Hectolitre", ["kL"] = "Kilolitre", ["kl"] = "Kilolitre", ["ML"] = "Megalitre", ["Ml"] = "Megalitre", ["GL"] = "Gigalitre", ["Gl"] = "Gigalitre", ["TL"] = "Teralitre", ["Tl"] = "Teralitre", ["PL"] = "Petalitre", ["Pl"] = "Petalitre", } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local per_unit_fixups = { -- Automatically created per units of form "x/y" may have their unit type -- changed, for example, "length/time" is changed to "speed". -- Other adjustments can also be specified. ["/area"] = "per unit area", ["/volume"] = "per unit volume", ["area/area"] = "area per unit area", ["energy/length"] = "energy per unit length", ["energy/mass"] = "energy per unit mass", ["energy/time"] = { utype = "power", link = "Power (physics)" }, ["energy/volume"] = "energy per unit volume", ["force/area"] = { utype = "pressure", link = "Pressure" }, ["length/length"] = { utype = "gradient", link = "Grade (slope)" }, ["length/time"] = { utype = "speed", link = "Speed" }, ["length/time/time"] = { utype = "acceleration", link = "Acceleration" }, ["mass/area"] = { utype = "pressure", multiplier = 9.80665 }, ["mass/length"] = "linear density", ["mass/mass"] = "concentration", ["mass/power"] = "mass per unit power", ["mass/time"] = "mass per unit time", ["mass/volume"] = { utype = "density", link = "Density" }, ["power/mass"] = "power per unit mass", ["power/volume"] = { link = "Power density" }, ["pressure/length"] = "fracture gradient", ["speed/time"] = { utype = "acceleration", link = "Acceleration" }, ["volume/area"] = "volume per unit area", ["volume/length"] = "volume per unit length", ["volume/time"] = "flow", } return { all_units = all_units, default_exceptions = default_exceptions, link_exceptions = link_exceptions, per_unit_fixups = per_unit_fixups, } 4xmhk97qynhz4l8i6ztgt6g7zgu5ako 860129 860108 2026-06-25T15:20:52Z Enkhsaihan2005 64429 860129 Scribunto text/plain -- Conversion data used by [[Module:Convert]] which uses mw.loadData() for -- read-only access to this module so that it is loaded only once per page. -- See [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] if copying to another wiki. -- -- These data tables follow: -- all_units all properties for a unit, including default output -- default_exceptions exceptions for default output ('kg' and 'g' have different defaults) -- link_exceptions exceptions for links ('kg' and 'g' have different links) -- -- These tables are generated by a script which reads the wikitext of a page that -- documents the required properties of each unit; see [[:en:Module:Convert/doc]]. --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local all_units = { ["Gy"] = { _name1 = "gray", _symbol = "Gy", utype = "absorbed radiation dose", scale = 1, prefixes = 1, default = "rad", link = "Gray (unit)", }, ["rad"] = { _name1 = "rad", _symbol = "rad", utype = "absorbed radiation dose", scale = 0.01, prefixes = 1, default = "Gy", link = "Rad (unit)", }, ["cm/s2"] = { name1 = "centimetre per second squared", name1_us = "centimeter per second squared", name2 = "centimetres per second squared", name2_us = "centimeters per second squared", symbol = "cm/s²", utype = "acceleration", scale = 0.01, default = "ft/s2", link = "Gal (unit)", }, ["ft/s2"] = { name1 = "foot per second squared", name2 = "feet per second squared", symbol = "ft/s²", utype = "acceleration", scale = 0.3048, default = "m/s2", }, ["g0"] = { name1 = "standard gravity", name2 = "standard gravities", symbol = "''g''₀", utype = "acceleration", scale = 9.80665, default = "m/s2", }, ["g-force"] = { name2 = "''g''", symbol = "''g''", utype = "acceleration", scale = 9.80665, default = "m/s2", link = "g-force", }, ["km/hs"] = { name1 = "kilometre per hour per second", name1_us = "kilometer per hour per second", name2 = "kilometres per hour per second", name2_us = "kilometers per hour per second", symbol = "km/(h⋅s)", utype = "acceleration", scale = 0.27777777777777779, default = "mph/s", link = "Acceleration", }, ["km/s2"] = { name1 = "kilometre per second squared", name1_us = "kilometer per second squared", name2 = "kilometres per second squared", name2_us = "kilometers per second squared", symbol = "km/s²", utype = "acceleration", scale = 1000, default = "mph/s", link = "Acceleration", }, ["m/s2"] = { name1 = "metre per second squared", name1_us = "meter per second squared", name2 = "metres per second squared", name2_us = "meters per second squared", symbol = "m/s²", utype = "acceleration", scale = 1, default = "ft/s2", }, ["mph/s"] = { name1 = "mile per hour per second", name2 = "miles per hour per second", symbol = "mph/s", utype = "acceleration", scale = 0.44704, default = "km/hs", link = "Acceleration", }, ["km/h/s"] = { target = "km/hs", }, ["standard gravity"] = { target = "g0", }, ["1000sqft"] = { name1 = "thousand square feet", name2 = "thousand square feet", symbol = "1000&nbsp;sq&nbsp;ft", utype = "area", scale = 92.90304, default = "m2", link = "Square foot", }, ["a"] = { _name1 = "are", _symbol = "a", utype = "area", scale = 100, prefixes = 1, default = "sqft", link = "Hectare#Are", }, ["acre"] = { symbol = "акр", usename = 1, utype = "area", scale = 4046.8564224, default = "ha", subdivs = { ["rood"] = { 4, default = "ha" }, ["sqperch"] = { 160, default = "ha" } }, }, ["acre-sing"] = { target = "acre", }, ["arpent"] = { symbol = "arpent", usename = 1, utype = "area", scale = 3418.89, default = "ha", }, ["cda"] = { name1 = "cuerda", symbol = "cda", utype = "area", scale = 3930.395625, default = "ha acre", }, ["daa"] = { name1 = "decare", symbol = "daa", utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", }, ["dunam"] = { symbol = "dunam", usename = 1, utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", }, ["dunum"] = { symbol = "dunum", usename = 1, utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", link = "Dunam", }, ["ha"] = { name1 = "гектар", symbol = "га", utype = "area", scale = 10000, default = "acre", }, ["hectare"] = { name1 = "гектар", symbol = "га", usename = 1, utype = "area", scale = 10000, default = "acre", }, ["Irish acre"] = { name1 = "Irish acre", symbol = "Irish&nbsp;acres", utype = "area", scale = 6555.2385024, default = "ha", link = "Acre (Irish)", }, ["m2"] = { _name1 = "хавтгай дөрвөлжин метр", _name1_us= "хавтгай дөрвөлжин метр", _symbol = "м²", prefix_position= 35, utype = "area", scale = 1, prefixes = 2, default = "sqft", link = "Метр квадрат", }, ["pondemaat"] = { name1 = "pondemaat", name2 = "pondemaat", symbol = "pond", utype = "area", scale = 3674.363358816, default = "m2", link = ":nl:pondemaat", }, ["pyeong"] = { name2 = "pyeong", symbol = "pyeong", usename = 1, utype = "area", scale = 3.3057851239669422, default = "m2", }, ["rai"] = { name2 = "rai", symbol = "rai", utype = "area", scale = 1600, default = "m2", link = "Rai (unit)", }, ["rood"] = { symbol = "rood", usename = 1, utype = "area", scale = 1011.7141056, default = "sqft m2", subdivs = { ["sqperch"] = { 40, default = "m2" } }, link = "Rood (unit)", }, ["sqfoot"] = { name1 = "square foot", name2 = "square foot", symbol = "sq&nbsp;ft", utype = "area", scale = 0.09290304, default = "m2", }, ["sqft"] = { name1 = "square foot", name2 = "square feet", symbol = "фут²", utype = "area", scale = 0.09290304, default = "m2", }, ["sqin"] = { name1 = "square inch", name2 = "square inches", symbol = "sq&nbsp;in", utype = "area", scale = 0.00064516, default = "cm2", }, ["sqmi"] = { name1 = "square mile", symbol = "миль²", utype = "area", scale = 2589988.110336, default = "km2", }, ["sqnmi"] = { name1 = "square nautical mile", symbol = "sq&nbsp;nmi", utype = "area", scale = 3429904, default = "km2 sqmi", link = "Далайн миль", }, ["sqperch"] = { name2 = "perches", symbol = "perch", usename = 1, utype = "area", scale = 25.29285264, default = "m2", link = "Rod (unit)#Area and volume", }, ["sqverst"] = { symbol = "square verst", usename = 1, utype = "area", scale = 1138062.24, default = "km2 sqmi", link = "Verst", }, ["sqyd"] = { name1 = "square yard", symbol = "sq&nbsp;yd", utype = "area", scale = 0.83612736, default = "m2", }, ["tsubo"] = { name2 = "tsubo", symbol = "tsubo", usename = 1, utype = "area", scale = 3.3057851239669422, default = "m2", link = "Japanese units of measurement#Area", }, ["acres"] = { target = "acre", }, ["are"] = { target = "a", }, ["decare"] = { target = "daa", }, ["foot2"] = { target = "sqfoot", }, ["ft2"] = { target = "sqft", }, ["in2"] = { target = "sqin", symbol = "in²", }, ["km²"] = { target = "km2", }, ["mi2"] = { target = "sqmi", }, ["million acre"] = { target = "e6acre", }, ["million acres"] = { target = "e6acre", }, ["million hectares"] = { target = "e6ha", }, ["m²"] = { target = "m2", }, ["nmi2"] = { target = "sqnmi", }, ["pond"] = { target = "pondemaat", }, ["sq arp"] = { target = "arpent", }, ["sqkm"] = { target = "km2", }, ["sqm"] = { target = "m2", }, ["square verst"] = { target = "sqverst", }, ["verst2"] = { target = "sqverst", }, ["yd2"] = { target = "sqyd", }, ["m2/ha"] = { name1 = "square metre per hectare", name1_us = "square meter per hectare", name2 = "square metres per hectare", name2_us = "square meters per hectare", symbol = "m²/ha", utype = "area per unit area", scale = 0.0001, default = "sqft/acre", link = "Basal area", }, ["sqft/acre"] = { name1 = "square foot per acre", name2 = "square feet per acre", symbol = "sq&nbsp;ft/acre", utype = "area per unit area", scale = 2.295684113865932e-5, default = "m2/ha", link = "Basal area", }, ["cent"] = { name1 = "cent", symbol = "¢", utype = "cent", scale = 1, default = "cent", link = "Cent (currency)", }, ["¢"] = { target = "cent", }, ["A.h"] = { name1 = "ampere hour", symbol = "A⋅h", utype = "charge", scale = 3600, default = "coulomb", }, ["coulomb"] = { _name1 = "coulomb", _symbol = "C", utype = "charge", scale = 1, prefixes = 1, default = "e", link = "Coulomb", }, ["e"] = { name1 = "elementary charge", symbol = "''e''", utype = "charge", scale = 1.602176487e-19, default = "coulomb", }, ["g-mol"] = { name1 = "gram-mole", symbol = "g&#8209;mol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["gmol"] = { name1 = "gram-mole", symbol = "gmol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["kmol"] = { name1 = "kilomole", symbol = "kmol", utype = "chemical amount", scale = 1000, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["lb-mol"] = { name1 = "pound-mole", symbol = "lb&#8209;mol", utype = "chemical amount", scale = 453.59237, default = "mol", }, ["lbmol"] = { name1 = "pound-mole", symbol = "lbmol", utype = "chemical amount", scale = 453.59237, default = "mol", }, ["mol"] = { name1 = "mole", symbol = "mol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["kgCO2/L"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg(CO₂)/L", utype = "co2 per unit volume", scale = 1000, default = "lbCO2/USgal", link = "Exhaust gas", }, ["lbCO2/USgal"] = { name1 = "pound per US gallon", name2 = "pounds per US gallon", symbol = "lbCO2/US&nbsp;gal", utype = "co2 per unit volume", scale = 119.82642731689663, default = "kgCO2/L", link = "Exhaust gas", }, ["oz/lb"] = { per = { "oz", "lb" }, utype = "concentration", default = "mg/kg", }, ["mg/kg"] = { per = { "mg", "kg" }, utype = "concentration", default = "oz/lb", }, ["g/dm3"] = { name1 = "gram per cubic decimetre", name1_us = "gram per cubic decimeter", name2 = "grams per cubic decimetre", name2_us = "grams per cubic decimeter", symbol = "g/dm³", utype = "density", scale = 1, default = "kg/m3", link = "Density", }, ["g/L"] = { name1 = "gram per litre", name1_us = "gram per liter", name2 = "grams per litre", name2_us = "grams per liter", symbol = "g/L", utype = "density", scale = 1, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["g/mL"] = { name1 = "gram per millilitre", name1_us = "gram per milliliter", name2 = "grams per millilitre", name2_us = "grams per milliliter", symbol = "g/mL", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["g/ml"] = { name1 = "gram per millilitre", name1_us = "gram per milliliter", name2 = "grams per millilitre", name2_us = "grams per milliliter", symbol = "g/ml", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["kg/dm3"] = { name1 = "kilogram per cubic decimetre", name1_us = "kilogram per cubic decimeter", name2 = "kilograms per cubic decimetre", name2_us = "kilograms per cubic decimeter", symbol = "kg/dm³", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuft", link = "Density", }, ["kg/L"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg/L", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/USgal", link = "Density", }, ["kg/l"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg/l", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/USgal", link = "Density", }, ["kg/m3"] = { name1 = "kilogram per cubic metre", name1_us = "kilogram per cubic meter", name2 = "kilograms per cubic metre", name2_us = "kilograms per cubic meter", symbol = "kg/m³", utype = "density", scale = 1, default = "lb/cuyd", link = "Density", }, ["lb/cuft"] = { name1 = "pound per cubic foot", name2 = "pounds per cubic foot", symbol = "lb/cu&nbsp;ft", utype = "density", scale = 16.018463373960142, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/cuin"] = { name1 = "pound per cubic inch", name2 = "pounds per cubic inch", symbol = "lb/cu&nbsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/cuyd"] = { name1 = "pound per cubic yard", name2 = "pounds per cubic yard", symbol = "lb/cu&nbsp;yd", utype = "density", scale = 0.5932764212577829, default = "kg/m3", link = "Density", }, ["lb/impgal"] = { name1 = "pound per imperial gallon", name2 = "pounds per imperial gallon", symbol = "lb/imp&nbsp;gal", utype = "density", scale = 99.776372663101697, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lb/in3"] = { name1 = "pound per cubic inch", name2 = "pounds per cubic inch", symbol = "lb/cu&thinsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/U.S.gal"] = { name1 = "pound per U.S. gallon", name2 = "pounds per U.S. gallon", symbol = "lb/U.S.&nbsp;gal", utype = "density", scale = 119.82642731689663, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lb/USbu"] = { name1 = "pound per US bushel", name2 = "pounds per US bushel", symbol = "lb/US&nbsp;bu", utype = "density", scale = 12.871859780974471, default = "kg/m3", link = "Bushel", }, ["lb/USgal"] = { name1 = "pound per US gallon", name2 = "pounds per US gallon", symbol = "lb/US&nbsp;gal", utype = "density", scale = 119.82642731689663, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lbm/cuin"] = { name1 = "pound mass per cubic inch", name2 = "pounds mass per cubic inch", symbol = "lbm/cu&thinsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["mg/L"] = { name1 = "milligram per litre", name1_us = "milligram per liter", name2 = "milligrams per litre", name2_us = "milligrams per liter", symbol = "mg/L", utype = "density", scale = 0.001, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["oz/cuin"] = { name1 = "ounce per cubic inch", name2 = "ounces per cubic inch", symbol = "oz/cu&nbsp;in", utype = "density", scale = 1729.9940443876951, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["g/cm3"] = { per = { "g", "cm3" }, utype = "density", default = "lb/cuin", }, ["g/m3"] = { per = { "g", "m3" }, utype = "density", default = "lb/cuyd", link = "Density", }, ["Mg/m3"] = { per = { "Mg", "m3" }, utype = "density", default = "lb/cuft", }, ["mg/l"] = { per = { "mg", "ll" }, utype = "density", default = "oz/cuin", }, ["μg/dL"] = { per = { "μg", "dL" }, utype = "density", default = "lb/cuin", }, ["μg/l"] = { per = { "μg", "ll" }, utype = "density", default = "oz/cuin", }, ["lb/ft3"] = { target = "lb/cuft", }, ["lb/yd3"] = { target = "lb/cuyd", }, ["lbm/in3"] = { target = "lbm/cuin", }, ["mcg/dL"] = { target = "μg/dL", }, ["oz/in3"] = { target = "oz/cuin", }, ["ug/dL"] = { target = "μg/dL", }, ["ug/l"] = { target = "μg/l", }, ["B.O.T.U."] = { name1 = "Board of Trade Unit", symbol = "B.O.T.U.", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["bboe"] = { name1 = "barrel of oil equivalent", name2 = "barrels of oil equivalent", symbol = "bboe", utype = "energy", scale = 6117863200, default = "GJ", }, ["BOE"] = { name1 = "barrel of oil equivalent", name2 = "barrels of oil equivalent", symbol = "BOE", utype = "energy", scale = 6117863200, default = "GJ", }, ["BTU"] = { name1 = "British thermal unit", symbol = "BTU", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", }, ["Btu"] = { name1 = "British thermal unit", symbol = "Btu", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", }, ["BTU-39F"] = { name1 = "British thermal unit (39°F)", name2 = "British thermal units (39°F)", symbol = "BTU_39°F", utype = "energy", scale = 1059.67, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-39F"] = { name1 = "British thermal unit (39°F)", name2 = "British thermal units (39°F)", symbol = "Btu_39°F", utype = "energy", scale = 1059.67, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-59F"] = { name1 = "British thermal unit (59°F)", name2 = "British thermal units (59°F)", symbol = "BTU_59°F", utype = "energy", scale = 1054.804, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-59F"] = { name1 = "British thermal unit (59°F)", name2 = "British thermal units (59°F)", symbol = "Btu_59°F", utype = "energy", scale = 1054.804, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-60F"] = { name1 = "British thermal unit (60°F)", name2 = "British thermal units (60°F)", symbol = "BTU_60°F", utype = "energy", scale = 1054.68, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-60F"] = { name1 = "British thermal unit (60°F)", name2 = "British thermal units (60°F)", symbol = "Btu_60°F", utype = "energy", scale = 1054.68, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-63F"] = { name1 = "British thermal unit (63°F)", name2 = "British thermal units (63°F)", symbol = "BTU_63°F", utype = "energy", scale = 1054.6, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-63F"] = { name1 = "British thermal unit (63°F)", name2 = "British thermal units (63°F)", symbol = "Btu_63°F", utype = "energy", scale = 1054.6, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-ISO"] = { name1 = "British thermal unit (ISO)", name2 = "British thermal units (ISO)", symbol = "BTU_ISO", utype = "energy", scale = 1055.056, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-ISO"] = { target = "BTU-ISO", }, ["BTU-IT"] = { name1 = "British thermal unit (IT)", name2 = "British thermal units (IT)", symbol = "BTU_IT", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-IT"] = { name1 = "British thermal unit (IT)", name2 = "British thermal units (IT)", symbol = "Btu_IT", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-mean"] = { name1 = "British thermal unit (mean)", name2 = "British thermal units (mean)", symbol = "BTU_mean", utype = "energy", scale = 1055.87, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-mean"] = { name1 = "British thermal unit (mean)", name2 = "British thermal units (mean)", symbol = "Btu_mean", utype = "energy", scale = 1055.87, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-th"] = { name1 = "British thermal unit (thermochemical)", name2 = "British thermal units (thermochemical)", symbol = "BTU_th", utype = "energy", scale = 1054.35026444, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-th"] = { name1 = "British thermal unit (thermochemical)", name2 = "British thermal units (thermochemical)", symbol = "Btu_th", utype = "energy", scale = 1054.35026444, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Cal"] = { name1 = "calorie", symbol = "Cal", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", }, ["cal"] = { name1 = "calorie", symbol = "cal", utype = "energy", scale = 4.184, default = "J", }, ["Cal-15"] = { name1 = "Calorie (15°C)", name2 = "Calories (15°C)", symbol = "Cal₁₅", utype = "energy", scale = 4185.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-15"] = { name1 = "calorie (15°C)", name2 = "calories (15°C)", symbol = "cal₁₅", utype = "energy", scale = 4.1858, default = "J", link = "Calorie", }, ["Cal-IT"] = { name1 = "Calorie (International Steam Table)", name2 = "Calories (International Steam Table)", symbol = "Cal_IT", utype = "energy", scale = 4186.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-IT"] = { name1 = "calorie (International Steam Table)", name2 = "calories (International Steam Table)", symbol = "cal_IT", utype = "energy", scale = 4.1868, default = "J", link = "Calorie", }, ["Cal-th"] = { name1 = "Calorie (thermochemical)", name2 = "Calories (thermochemical)", symbol = "Cal_th", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-th"] = { name1 = "calorie (thermochemical)", name2 = "calories (thermochemical)", symbol = "cal_th", utype = "energy", scale = 4.184, default = "J", link = "Calorie", }, ["CHU-IT"] = { name1 = "Celsius heat unit (International Table)", name2 = "Celsius heat units (International Table)", symbol = "CHU_IT", utype = "energy", scale = 1899.100534716, default = "kJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["cufootnaturalgas"] = { name1 = "cubic foot of natural gas", name2 = "cubic foot of natural gas", symbol = "cuftnaturalgas", usename = 1, utype = "energy", scale = 1055055.85262, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["cuftnaturalgas"] = { name1 = "cubic foot of natural gas", name2 = "cubic feet of natural gas", symbol = "cuftnaturalgas", usename = 1, utype = "energy", scale = 1055055.85262, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["Eh"] = { name1 = "Hartree", symbol = "''E''_h", utype = "energy", scale = 4.35974417e-18, default = "eV", }, ["erg"] = { symbol = "erg", utype = "energy", scale = 0.0000001, default = "μJ", }, ["eV"] = { name1 = "electronvolt", symbol = "eV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-19, default = "aJ", }, ["feV"] = { name1 = "femtoelectronvolt", symbol = "feV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-34, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["foe"] = { symbol = "foe", utype = "energy", scale = 1e44, default = "YJ", link = "Foe (unit)", }, ["ftlb"] = { name1 = "foot-pound", symbol = "ft⋅lb", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftlb-f"] = { name1 = "foot-pound force", name2 = "foot-pounds force", symbol = "ft⋅lb_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftlbf"] = { name1 = "foot-pound force", name2 = "foot-pounds force", symbol = "ft⋅lbf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftpdl"] = { name1 = "foot-poundal", symbol = "ft⋅pdl", utype = "energy", scale = 0.0421401100938048, default = "J", }, ["GeV"] = { name1 = "gigaelectronvolt", symbol = "GeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-10, default = "nJ", link = "Electronvolt", }, ["gTNT"] = { name2 = "grams of TNT", symbol = "gram of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "TNT equivalent", }, ["Gtoe"] = { name1 = "gigatonne of oil equivalent", name2 = "gigatonnes of oil equivalent", symbol = "Gtoe", utype = "energy", scale = 4.1868e19, default = "EJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["GtonTNT"] = { name2 = "gigatons of TNT", symbol = "gigaton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e18, default = "EJ", link = "TNT equivalent", }, ["GtTNT"] = { name2 = "gigatonnes of TNT", symbol = "gigatonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e18, default = "EJ", link = "TNT equivalent", }, ["GW.h"] = { name1 = "gigawatt-hour", symbol = "GW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6e12, default = "TJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["GWh"] = { name1 = "gigawatt-hour", symbol = "GWh", utype = "energy", scale = 3.6e12, default = "TJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["hph"] = { name1 = "horsepower-hour", symbol = "hp⋅h", utype = "energy", scale = 2684519.537696172792, default = "kWh", link = "Horsepower", }, ["inlb"] = { name1 = "inch-pound", symbol = "in⋅lb", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inlb-f"] = { name1 = "inch-pound force", name2 = "inch-pounds force", symbol = "in⋅lb_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inlbf"] = { name1 = "inch-pound force", name2 = "inch-pounds force", symbol = "in⋅lbf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inoz-f"] = { name1 = "inch-ounce force", name2 = "inch-ounces force", symbol = "in⋅oz_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.00706155181422604375, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inozf"] = { name1 = "inch-ounce force", name2 = "inch-ounces force", symbol = "in⋅ozf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.00706155181422604375, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["J"] = { _name1 = "joule", _symbol = "J", utype = "energy", scale = 1, prefixes = 1, default = "cal", link = "Joule", }, ["kBOE"] = { name1 = "kilo barrel of oil equivalent", name2 = "kilo barrels of oil equivalent", symbol = "kBOE", utype = "energy", scale = 6.1178632e12, default = "TJ", link = "Barrel of oil equivalent", }, ["kcal"] = { name1 = "kilocalorie", symbol = "kcal", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-15"] = { name1 = "kilocalorie (15°C)", name2 = "kilocalories (15°C)", symbol = "kcal₁₅", utype = "energy", scale = 4185.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-IT"] = { name1 = "kilocalorie (International Steam Table)", name2 = "kilocalories (International Steam Table)", symbol = "kcal_IT", utype = "energy", scale = 4186.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-th"] = { name1 = "kilocalorie (thermochemical)", name2 = "kilocalories (thermochemical)", symbol = "kcal_th", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kerg"] = { name1 = "kiloerg", symbol = "kerg", utype = "energy", scale = 0.0001, default = "mJ", link = "Erg", }, ["keV"] = { name1 = "kiloelectronvolt", symbol = "keV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-16, default = "fJ", link = "Electronvolt", }, ["kgTNT"] = { name2 = "kilograms of TNT", symbol = "kilogram of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["kt(TNT)"] = { name1 = "kilotonne", name1_us = "kiloton", symbol = "kt", utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["ktoe"] = { name1 = "kilotonne of oil equivalent", name2 = "kilotonnes of oil equivalent", symbol = "ktoe", utype = "energy", scale = 4.1868e13, default = "TJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["ktonTNT"] = { name1 = "kiloton of TNT", name2 = "kilotons of TNT", symbol = "kt", utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["ktTNT"] = { name2 = "kilotonnes of TNT", symbol = "kilotonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["kW.h"] = { name1 = "kilowatt-hour", symbol = "kW⋅h", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", }, ["kWh"] = { name1 = "kilowatt-hour", symbol = "kWh", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", }, ["Mcal"] = { name1 = "megacalorie", symbol = "Mcal", utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal"] = { name1 = "millicalorie", symbol = "mcal", utype = "energy", scale = 0.004184, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-15"] = { name1 = "megacalorie (15°C)", name2 = "megacalories (15°C)", symbol = "Mcal₁₅", utype = "energy", scale = 4185800, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-15"] = { name1 = "millicalorie (15°C)", name2 = "millicalories (15°C)", symbol = "mcal₁₅", utype = "energy", scale = 0.0041858, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-IT"] = { name1 = "megacalorie (International Steam Table)", name2 = "megacalories (International Steam Table)", symbol = "Mcal_IT", utype = "energy", scale = 4186800, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-IT"] = { name1 = "millicalorie (International Steam Table)", name2 = "millicalories (International Steam Table)", symbol = "mcal_IT", utype = "energy", scale = 0.0041868, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-th"] = { name1 = "megacalorie (thermochemical)", name2 = "megacalories (thermochemical)", symbol = "Mcal_th", utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-th"] = { name1 = "millicalorie (thermochemical)", name2 = "millicalories (thermochemical)", symbol = "mcal_th", utype = "energy", scale = 0.004184, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Merg"] = { name1 = "megaerg", symbol = "Merg", utype = "energy", scale = 0.1, default = "J", link = "Erg", }, ["merg"] = { name1 = "millierg", symbol = "merg", utype = "energy", scale = 0.0000000001, default = "μJ", link = "Erg", }, ["MeV"] = { name1 = "megaelectronvolt", symbol = "MeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-13, default = "pJ", link = "Electronvolt", }, ["meV"] = { name1 = "millielectronvolt", symbol = "meV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-22, default = "zJ", link = "Electronvolt", }, ["MMBtu"] = { name1 = "million British thermal units", name2 = "million British thermal units", symbol = "MMBtu", utype = "energy", scale = 1055055852.62, default = "GJ", link = "British thermal unit", }, ["Mt(TNT)"] = { name1 = "megatonne", name1_us = "megaton", symbol = "Mt", utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["Mtoe"] = { name1 = "megatonne of oil equivalent", name2 = "megatonnes of oil equivalent", symbol = "Mtoe", utype = "energy", scale = 4.1868e16, default = "PJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["MtonTNT"] = { name1 = "megaton of TNT", name2 = "megatons of TNT", symbol = "Mt", utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["mtonTNT"] = { name2 = "millitons of TNT", symbol = "milliton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["MtTNT"] = { name2 = "megatonnes of TNT", symbol = "megatonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["mtTNT"] = { name2 = "millitonnes of TNT", symbol = "millitonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["MW.h"] = { name1 = "megawatt-hour", symbol = "MW⋅h", utype = "energy", scale = 3600000000, default = "GJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["mW.h"] = { name1 = "milliwatt-hour", symbol = "mW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6, default = "J", link = "Kilowatt-hour", }, ["MWh"] = { name1 = "megawatt-hour", symbol = "MWh", utype = "energy", scale = 3600000000, default = "GJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["mWh"] = { name1 = "milliwatt-hour", symbol = "mWh", utype = "energy", scale = 3.6, default = "J", link = "Kilowatt-hour", }, ["neV"] = { name1 = "nanoelectronvolt", symbol = "neV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-28, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["PeV"] = { name1 = "petaelectronvolt", symbol = "PeV", utype = "energy", scale = 0.0001602176487, default = "mJ", link = "Electronvolt", }, ["peV"] = { name1 = "picoelectronvolt", symbol = "peV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-31, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["PSh"] = { name1 = "Pferdestärkenstunde", symbol = "PSh", utype = "energy", scale = 2647795.5, default = "kWh", }, ["quad"] = { name1 = "quadrillion British thermal units", name2 = "quadrillion British thermal units", symbol = "quad", utype = "energy", scale = 1.054804e18, default = "EJ", link = "Quad (unit)", }, ["Ry"] = { name1 = "rydberg", symbol = "Ry", utype = "energy", scale = 2.1798741e-18, default = "eV", link = "Rydberg constant", }, ["scf"] = { name1 = "standard cubic foot", name2 = "standard cubic feet", symbol = "scf", utype = "energy", scale = 2869.2044809344, default = "kJ", }, ["scfoot"] = { name1 = "standard cubic foot", name2 = "standard cubic foot", symbol = "scf", utype = "energy", scale = 2869.2044809344, default = "kJ", }, ["t(TNT)"] = { name1 = "tonne", name1_us = "ton", symbol = "t", utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["TeV"] = { name1 = "teraelectronvolt", symbol = "TeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-7, default = "μJ", link = "Electronvolt", }, ["th"] = { name1 = "thermie", symbol = "th", utype = "energy", scale = 4186800, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["thm-EC"] = { name1 = "therm (EC)", name2 = "therms (EC)", symbol = "thm (EC)", utype = "energy", scale = 105506000, default = "MJ", link = "Therm", }, ["thm-UK"] = { name1 = "therm (UK)", name2 = "therms (UK)", symbol = "thm (UK)", utype = "energy", scale = 105505585.257348, default = "MJ", link = "Therm", }, ["thm-US"] = { name1 = "therm (US)", name1_us = "therm (U.S.)", name2 = "therms (US)", name2_us = "therms (U.S.)", symbol = "thm (US)", sym_us = "thm (U.S.)", utype = "energy", scale = 105480400, default = "MJ", link = "Therm", }, ["toe"] = { name1 = "tonne of oil equivalent", name2 = "tonnes of oil equivalent", symbol = "toe", utype = "energy", scale = 41868000000, default = "GJ", }, ["tonTNT"] = { name2 = "tons of TNT", symbol = "ton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["tTNT"] = { name2 = "tonnes of TNT", symbol = "tonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["TtonTNT"] = { name2 = "teratons of TNT", symbol = "teraton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e21, default = "ZJ", link = "TNT equivalent", }, ["TtTNT"] = { name2 = "teratonnes of TNT", symbol = "teratonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e21, default = "ZJ", link = "TNT equivalent", }, ["TW.h"] = { name1 = "terawatt-hour", symbol = "TW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6e15, default = "PJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["TWh"] = { name1 = "terawatt-hour", symbol = "TWh", utype = "energy", scale = 3.6e15, default = "PJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["W.h"] = { name1 = "watt-hour", symbol = "W⋅h", utype = "energy", scale = 3600, default = "kJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["Wh"] = { name1 = "watt-hour", symbol = "Wh", utype = "energy", scale = 3600, default = "kJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["μerg"] = { name1 = "microerg", symbol = "μerg", utype = "energy", scale = 1e-13, default = "nJ", link = "Erg", }, ["μeV"] = { name1 = "microelectronvolt", symbol = "μeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-25, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["μW.h"] = { name1 = "microwatt-hour", symbol = "μW⋅h", utype = "energy", scale = 0.0036, default = "mJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["μWh"] = { name1 = "microwatt-hour", symbol = "μWh", utype = "energy", scale = 0.0036, default = "mJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["-kW.h"] = { target = "kW.h", link = "Kilowatt hour", }, ["btu"] = { target = "BTU", }, ["Calorie"] = { target = "Cal", }, ["ft.lbf"] = { target = "ftlbf", }, ["ft·lbf"] = { target = "ftlbf", }, ["g-cal-15"] = { target = "cal-15", }, ["g-cal-IT"] = { target = "cal-IT", }, ["g-cal-th"] = { target = "cal-th", }, ["g-kcal-15"] = { target = "kcal-15", }, ["g-kcal-IT"] = { target = "kcal-IT", }, ["g-kcal-th"] = { target = "kcal-th", }, ["g-Mcal-15"] = { target = "Mcal-15", }, ["g-mcal-15"] = { target = "mcal-15", }, ["g-Mcal-IT"] = { target = "Mcal-IT", }, ["g-mcal-IT"] = { target = "mcal-IT", }, ["g-Mcal-th"] = { target = "Mcal-th", }, ["g-mcal-th"] = { target = "mcal-th", }, ["GW-h"] = { target = "GW.h", }, ["GW·h"] = { target = "GW.h", }, ["Hartree"] = { target = "Eh", }, ["hp.h"] = { target = "hph", }, ["in.lb-f"] = { target = "inlb-f", }, ["in.lbf"] = { target = "inlbf", }, ["in.oz-f"] = { target = "inoz-f", }, ["in.ozf"] = { target = "inozf", }, ["kbboe"] = { target = "kBOE", symbol = "kbboe", }, ["kg-cal-15"] = { target = "Cal-15", }, ["kg-cal-IT"] = { target = "Cal-IT", }, ["kg-cal-th"] = { target = "Cal-th", }, ["kW-h"] = { target = "kW.h", }, ["kW·h"] = { target = "kW.h", }, ["MW-h"] = { target = "MW.h", }, ["mW-h"] = { target = "mW.h", }, ["MW·h"] = { target = "MW.h", }, ["TW-h"] = { target = "TW.h", }, ["uerg"] = { target = "μerg", }, ["ueV"] = { target = "μeV", }, ["uW-h"] = { target = "μW.h", }, ["uW.h"] = { target = "μW.h", }, ["uWh"] = { target = "μWh", }, ["W-h"] = { target = "W.h", }, ["eVpar"] = { _name1 = "electronvolt", _symbol = "eV", utype = "energy per chemical amount", scale = 96485.329522144166, prefixes = 1, default = "kcal/mol", link = "Electronvolt", }, ["kcal/mol"] = { per = { "kcal", "mol" }, utype = "energy per chemical amount", default = "kJ/mol", link = "Kilocalorie per mole", }, ["kJ/mol"] = { per = { "kJ", "mol" }, utype = "energy per chemical amount", default = "kcal/mol", link = "Joule per mole", }, ["kWh/100 km"] = { name1 = "kilowatt-hour per 100 kilometres", name1_us = "kilowatt-hour per 100 kilometers", name2 = "kilowatt-hours per 100 kilometres", name2_us = "kilowatt-hours per 100 kilometers", symbol = "kW⋅h/100&nbsp;km", utype = "energy per unit length", scale = 36, default = "MJ/km kWh/mi", link = "Kilowatt-hour", }, ["kWh/100 mi"] = { name1 = "kilowatt-hour per 100 miles", name2 = "kilowatt-hours per 100 miles", symbol = "kW⋅h/100&nbsp;mi", utype = "energy per unit length", scale = 22.3694, default = "mpge", link = "Miles per gallon gasoline equivalent", }, ["MJ/100 km"] = { name1 = "megajoule per 100 kilometres", name1_us = "megajoule per 100 kilometers", name2 = "megajoules per 100 kilometres", name2_us = "megajoules per 100 kilometers", symbol = "MJ/100&nbsp;km", utype = "energy per unit length", scale = 10, default = "BTU/mi", link = "British thermal unit", }, ["mpge"] = { name1 = "mile per gallon gasoline equivalent", name2 = "miles per gallon gasoline equivalent", symbol = "mpg&#8209;e", utype = "energy per unit length", scale = 1.3263314048360777e-5, invert = -1, iscomplex= true, default = "kWh/100 mi", link = "Miles per gallon gasoline equivalent", }, ["BTU/mi"] = { per = { "BTU", "mi" }, utype = "energy per unit length", default = "v > 1525 ! M ! k ! J/km", }, ["kJ/km"] = { per = { "kJ", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "BTU/mi", }, ["kWh/km"] = { per = { "-kW.h", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "MJ/km kWh/mi", }, ["kWh/mi"] = { per = { "-kW.h", "mi" }, utype = "energy per unit length", default = "kWh/km MJ/km", }, ["MJ/km"] = { per = { "MJ", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "BTU/mi", }, ["mpg-e"] = { target = "mpge", }, ["BTU/lb"] = { name1 = "British thermal unit per pound", name2 = "British thermal units per pound", symbol = "BTU/lb", utype = "energy per unit mass", scale = 2326, default = "kJ/kg", link = "British thermal unit", }, ["cal/g"] = { name1 = "calorie per gram", name2 = "calories per gram", symbol = "cal/g", utype = "energy per unit mass", scale = 4184, default = "J/g", }, ["GJ/kg"] = { name1 = "gigajoule per kilogram", name2 = "gigajoules per kilogram", symbol = "GJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1e9, default = "ktTNT/t", link = "Specific energy", }, ["J/g"] = { name1 = "joule per gram", name2 = "joules per gram", symbol = "J/g", utype = "energy per unit mass", scale = 1000, default = "kcal/g", link = "Specific energy", }, ["kcal/g"] = { name1 = "kilocalorie per gram", name2 = "kilocalories per gram", symbol = "kcal/g", utype = "energy per unit mass", scale = 4184000, default = "kJ/g", }, ["kJ/g"] = { name1 = "kilojoule per gram", name2 = "kilojoules per gram", symbol = "kJ/g", utype = "energy per unit mass", scale = 1000000, default = "kcal/g", link = "Specific energy", }, ["kJ/kg"] = { name1 = "kilojoule per kilogram", name2 = "kilojoules per kilogram", symbol = "kJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1000, default = "BTU/lb", link = "Specific energy", }, ["ktonTNT/MT"] = { name2 = "kilotons of TNT per metric ton", symbol = "kiloton of TNT per metric ton", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4184000000, default = "GJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["ktTNT/t"] = { name2 = "kilotonnes of TNT per tonne", symbol = "kilotonne of TNT per tonne", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4184000000, default = "GJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["MtonTNT/MT"] = { name2 = "megatons of TNT per metric ton", symbol = "megaton of TNT per metric ton", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4.184e12, default = "TJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["MtTNT/MT"] = { name2 = "megatonnes of TNT per tonne", symbol = "megatonne of TNT per tonne", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4.184e12, default = "TJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["TJ/kg"] = { name1 = "terajoule per kilogram", name2 = "terajoules per kilogram", symbol = "TJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1e12, default = "MtTNT/MT", link = "Specific energy", }, ["Cal/g"] = { per = { "Cal", "g" }, utype = "energy per unit mass", default = "kJ/g", }, ["BTU/cuft"] = { per = { "BTU", "cuft" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/12USoz(mL)serve"] = { per = { "Cal", "-12USoz(mL)serve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/12USoz(ml)serve"] = { per = { "Cal", "-12USoz(ml)serve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/l", }, ["Cal/12USozserve"] = { per = { "Cal", "-12USozserve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/USoz"] = { per = { "Cal", "USoz" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/ml", }, ["kJ/L"] = { per = { "kJ", "L" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["kJ/l"] = { per = { "kJ", "ll" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["kJ/ml"] = { per = { "kJ", "ml" }, utype = "energy per unit volume", default = "Cal/USoz", }, ["MJ/m3"] = { per = { "MJ", "m3" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["Sv"] = { _name1 = "sievert", _symbol = "Sv", utype = "equivalent radiation dose", scale = 1, prefixes = 1, default = "rem", link = "Sievert", }, ["rem"] = { _name1 = "rem", _symbol = "rem", utype = "equivalent radiation dose", scale = 0.01, prefixes = 1, default = "Sv", link = "Roentgen equivalent man", }, ["g/km"] = { name1 = "gram per kilometre", name1_us = "gram per kilometer", name2 = "grams per kilometre", name2_us = "grams per kilometer", symbol = "g/km", utype = "exhaust emission", scale = 1e-6, default = "oz/mi", link = "Exhaust gas", }, ["g/mi"] = { name1 = "gram per mile", name2 = "grams per mile", symbol = "g/mi", utype = "exhaust emission", scale = 6.2137119223733397e-7, default = "g/km", link = "Exhaust gas", }, ["gCO2/km"] = { name1 = "gram of CO₂ per kilometre", name1_us = "gram of CO₂ per kilometer", name2 = "grams of CO₂ per kilometre", name2_us = "grams of CO₂ per kilometer", symbol = "g(CO₂)/km", utype = "exhaust emission", scale = 1e-6, default = "ozCO2/mi", link = "Exhaust gas", }, ["gCO2/mi"] = { name1 = "gram of CO₂ per mile", name2 = "grams of CO₂ per mile", symbol = "g(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 6.2137119223733397e-7, default = "gCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["kg/km"] = { name1 = "kilogram per kilometre", name1_us = "kilogram per kilometer", name2 = "kilograms per kilometre", name2_us = "kilograms per kilometer", symbol = "kg/km", utype = "exhaust emission", scale = 0.001, default = "lb/mi", link = "Exhaust gas", }, ["kgCO2/km"] = { name1 = "kilogram of CO₂ per kilometre", name1_us = "kilogram of CO₂ per kilometer", name2 = "kilograms of CO₂ per kilometre", name2_us = "kilograms of CO₂ per kilometer", symbol = "kg(CO₂)/km", utype = "exhaust emission", scale = 0.001, default = "lbCO2/mi", link = "Exhaust gas", }, ["lb/mi"] = { name1 = "pound per mile", name2 = "pounds per mile", symbol = "lb/mi", utype = "exhaust emission", scale = 0.00028184923173665794, default = "kg/km", link = "Exhaust gas", }, ["lbCO2/mi"] = { name1 = "pound of CO₂ per mile", name2 = "pounds of CO₂ per mile", symbol = "lb(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 0.00028184923173665794, default = "kgCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["oz/mi"] = { name1 = "ounce per mile", name2 = "ounces per mile", symbol = "oz/mi", utype = "exhaust emission", scale = 1.7615576983541121e-5, default = "g/km", link = "Exhaust gas", }, ["ozCO2/mi"] = { name1 = "ounce of CO₂ per mile", name2 = "ounces of CO₂ per mile", symbol = "oz(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 1.7615576983541121e-5, default = "gCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["cuft/a"] = { name1 = "cubic foot per annum", name2 = "cubic feet per annum", symbol = "cu&nbsp;ft/a", utype = "flow", scale = 8.9730672142368242e-10, default = "m3/a", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/d"] = { name1 = "cubic foot per day", name2 = "cubic feet per day", symbol = "cu&nbsp;ft/d", utype = "flow", scale = 3.2774128000000003e-7, default = "m3/d", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/h"] = { name1 = "cubic foot per hour", name2 = "cubic feet per hour", symbol = "cu&nbsp;ft/h", utype = "flow", scale = 7.8657907200000004e-6, default = "m3/h", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/min"] = { name1 = "cubic foot per minute", name2 = "cubic feet per minute", symbol = "cu&nbsp;ft/min", utype = "flow", scale = 0.00047194744319999999, default = "m3/min", }, ["cuft/s"] = { name1 = "cubic foot per second", name2 = "cubic feet per second", symbol = "cu&nbsp;ft/s", utype = "flow", scale = 28316846592e-12, default = "m3/s", }, ["cumi/a"] = { name1 = "cubic mile per annum", name2 = "cubic miles per annum", symbol = "cu&nbsp;mi/a", utype = "flow", scale = 132.08171170940057, default = "km3/a", link = "Cubic foot per second", }, ["cuyd/h"] = { name1 = "cubic yard per hour", name2 = "cubic yards per hour", symbol = "cuyd/h", utype = "flow", scale = 0.00021237634944000001, default = "m3/h", link = "Cubic foot per second", }, ["cuyd/s"] = { name1 = "cubic yard per second", name2 = "cubic yards per second", symbol = "cu&nbsp;yd/s", utype = "flow", scale = 0.76455485798400002, default = "m3/s", }, ["Goilbbl/a"] = { name1 = "billion barrels per year", name2 = "billion barrels per year", symbol = "Gbbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933836, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["impgal/h"] = { name1 = "imperial gallon per hour", name2 = "imperial gallons per hour", symbol = "imp&nbsp;gal/h", utype = "flow", scale = 1.2628027777777779e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", }, ["impgal/min"] = { name1 = "imperial gallon per minute", name2 = "imperial gallons per minute", symbol = "imp gal/min", utype = "flow", scale = 7.5768166666666671e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["impgal/s"] = { name1 = "imperial gallon per second", name2 = "imperial gallons per second", symbol = "impgal/s", utype = "flow", scale = 0.00454609, default = "m3/s", link = "Imperial gallons per second", }, ["km3/a"] = { name1 = "cubic kilometre per annum", name1_us = "cubic kilometer per annum", name2 = "cubic kilometres per annum", name2_us = "cubic kilometers per annum", symbol = "km³/a", utype = "flow", scale = 31.68808781402895, default = "cumi/a", link = "Cubic metre per second", }, ["km3/d"] = { name1 = "cubic kilometre per day", name1_us = "cubic kilometer per day", name2 = "cubic kilometres per day", name2_us = "cubic kilometers per day", symbol = "km³/d", utype = "flow", scale = 11574.074074074075, default = "cuft/d", link = "Cubic metre per second", }, ["koilbbl/a"] = { name1 = "thousand barrels per year", name2 = "thousand barrels per year", symbol = "kbbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933841e-6, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["koilbbl/d"] = { name1 = "thousand barrels per day", name2 = "thousand barrels per day", symbol = "kbbl/d", utype = "flow", scale = 0.0018401307283333335, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/d", link = "Barrel per day", }, ["L/h"] = { name1 = "litre per hour", name1_us = "liter per hour", name2 = "litres per hour", name2_us = "liters per hour", symbol = "L/h", utype = "flow", scale = 2.7777777777777776e-7, default = "impgal/h USgal/h", link = "Cubic metre per second", }, ["L/min"] = { name1 = "litre per minute", name1_us = "liter per minute", name2 = "litres per minute", name2_us = "liters per minute", symbol = "L/min", utype = "flow", scale = 1.6666666666666667e-5, default = "impgal/min USgal/min", link = "Cubic metre per second", }, ["L/s"] = { name1 = "litre per second", name1_us = "liter per second", name2 = "litres per second", name2_us = "liters per second", symbol = "L/s", utype = "flow", scale = 0.001, default = "cuft/s", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/a"] = { name1 = "cubic metre per annum", name1_us = "cubic meter per annum", name2 = "cubic metres per annum", name2_us = "cubic meters per annum", symbol = "m³/a", utype = "flow", scale = 3.1688087814028947e-8, default = "cuft/a", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/d"] = { name1 = "cubic metre per day", name1_us = "cubic meter per day", name2 = "cubic metres per day", name2_us = "cubic meters per day", symbol = "m³/d", utype = "flow", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "cuft/d", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/h"] = { name1 = "cubic metre per hour", name1_us = "cubic meter per hour", name2 = "cubic metres per hour", name2_us = "cubic meters per hour", symbol = "m³/h", utype = "flow", scale = 0.00027777777777777778, default = "cuft/h", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/min"] = { name1 = "cubic metre per minute", name1_us = "cubic meter per minute", name2 = "cubic metres per minute", name2_us = "cubic meters per minute", symbol = "m³/min", utype = "flow", scale = 0.016666666666666666, default = "cuft/min", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/s"] = { name1 = "cubic metre per second", name1_us = "cubic meter per second", name2 = "cubic metres per second", name2_us = "cubic meters per second", symbol = "m³/s", utype = "flow", scale = 1, default = "cuft/s", }, ["Moilbbl/a"] = { name1 = "million barrels per year", name2 = "million barrels per year", symbol = "Mbbl/a", utype = "flow", scale = 0.0050380033629933837, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["Moilbbl/d"] = { name1 = "million barrels per day", name2 = "million barrels per day", symbol = "Mbbl/d", utype = "flow", scale = 1.8401307283333335, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/d", link = "Barrel per day", }, ["oilbbl/a"] = { name1 = "barrel per year", name2 = "barrels per year", symbol = "bbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933841e-9, default = "m3/a", link = "Barrel per day", }, ["oilbbl/d"] = { name1 = "barrel per day", name2 = "barrels per day", symbol = "bbl/d", utype = "flow", scale = 1.8401307283333336e-6, default = "m3/d", }, ["Toilbbl/a"] = { name1 = "trillion barrels per year", name2 = "trillion barrels per year", symbol = "Tbbl/a", utype = "flow", scale = 5038.0033629933832, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["U.S.gal/d"] = { name1 = "U.S. gallon per day", name2 = "U.S. gallons per day", symbol = "U.S.&nbsp;gal/d", utype = "flow", scale = 4.3812636388888893e-8, default = "m3/s", customary= 1, }, ["U.S.gal/h"] = { name1 = "gallon per hour", name2 = "gallons per hour", symbol = "gal/h", utype = "flow", scale = 1.0515032733333334e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", customary= 2, }, ["U.S.gal/min"] = { name1 = "U.S. gallon per minute", name2 = "U.S. gallons per minute", symbol = "U.S.&nbsp;gal/min", utype = "flow", scale = 6.3090196400000003e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["USgal/a"] = { name1 = "US gallon per year", name2 = "US gallons per year", symbol = "US&nbsp;gal/a", utype = "flow", scale = 1.1995246102365199e-10, default = "m3/s", }, ["USgal/d"] = { name1 = "US gallon per day", name2 = "US gallons per day", symbol = "US&nbsp;gal/d", utype = "flow", scale = 4.3812636388888893e-8, default = "m3/s", }, ["USgal/h"] = { name1 = "gallon per hour", name2 = "gallons per hour", symbol = "gal/h", utype = "flow", scale = 1.0515032733333334e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", customary= 1, }, ["USgal/min"] = { name1 = "US gallon per minute", name2 = "US gallons per minute", symbol = "US&nbsp;gal/min", utype = "flow", scale = 6.3090196400000003e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["USgal/s"] = { name1 = "US gallon per second", name1_us = "U.S. gallon per second", name2 = "US gallons per second", name2_us = "U.S. gallons per second", symbol = "USgal/s", utype = "flow", scale = 0.003785411784, default = "m3/s", link = "US gallons per second", }, ["ft3/a"] = { target = "cuft/a", }, ["ft3/d"] = { target = "cuft/d", }, ["ft3/h"] = { target = "cuft/h", }, ["ft3/s"] = { target = "cuft/s", }, ["Gcuft/a"] = { target = "e9cuft/a", }, ["Gcuft/d"] = { target = "e9cuft/d", }, ["kcuft/a"] = { target = "e3cuft/a", }, ["kcuft/d"] = { target = "e3cuft/d", }, ["kcuft/s"] = { target = "e3cuft/s", }, ["Mcuft/a"] = { target = "e6cuft/a", }, ["Mcuft/d"] = { target = "e6cuft/d", }, ["Mcuft/s"] = { target = "e6cuft/s", }, ["m³/s"] = { target = "m3/s", }, ["Tcuft/a"] = { target = "e12cuft/a", }, ["Tcuft/d"] = { target = "e12cuft/d", }, ["u.s.gal/min"] = { target = "U.S.gal/min", }, ["usgal/min"] = { target = "USgal/min", }, ["-LTf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LTf", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["-STf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "STf", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["dyn"] = { name1 = "dyne", symbol = "dyn", utype = "force", scale = 0.00001, default = "gr-f", }, ["g-f"] = { name1 = "gram-force", name2 = "grams-force", symbol = "g_f", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN oz-f", link = "Kilogram-force", }, ["gf"] = { name1 = "gram-force", name2 = "grams-force", symbol = "gf", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN ozf", link = "Kilogram-force", }, ["gr-f"] = { name1 = "grain-force", name2 = "grains-force", symbol = "gr_f", utype = "force", scale = 0.0006354602307515, default = "μN", link = "Pound (force)", }, ["grf"] = { name1 = "grain-force", name2 = "grains-force", symbol = "grf", utype = "force", scale = 0.0006354602307515, default = "μN", link = "Pound (force)", }, ["kdyn"] = { name1 = "kilodyne", symbol = "kdyn", utype = "force", scale = 0.01, default = "oz-f", link = "Dyne", }, ["kg-f"] = { name1 = "kilogram-force", name2 = "kilograms-force", symbol = "kg_f", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lb-f", }, ["kgf"] = { name1 = "kilogram-force", name2 = "kilograms-force", symbol = "kgf", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lbf", }, ["kp"] = { name1 = "kilopond", symbol = "kp", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lb-f", link = "Kilogram-force", }, ["L/T-f"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "L/T_f", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["L/Tf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "L/Tf", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["lb-f"] = { name1 = "pound-force", name2 = "pounds-force", symbol = "lb_f", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["lbf"] = { name1 = "pound-force", name2 = "pounds-force", symbol = "lbf", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["lb(f)"] = { name1 = "pound", symbol = "lb", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["LT-f"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LT_f", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["LTf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LTf", usename = 1, utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["Mdyn"] = { name1 = "megadyne", symbol = "Mdyn", utype = "force", scale = 10, default = "lb-f", link = "Dyne", }, ["mdyn"] = { name1 = "millidyne", symbol = "mdyn", utype = "force", scale = 0.00000001, default = "gr-f", link = "Dyne", }, ["mg-f"] = { name1 = "milligram-force", name2 = "milligrams-force", symbol = "mg_f", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN gr-f", link = "Kilogram-force", }, ["mgf"] = { name1 = "milligram-force", name2 = "milligrams-force", symbol = "mgf", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN grf", link = "Kilogram-force", }, ["Mp"] = { name1 = "megapond", symbol = "Mp", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LT-f ST-f", link = "Kilogram-force", }, ["mp"] = { name1 = "millipond", symbol = "mp", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN gr-f", link = "Kilogram-force", }, ["N"] = { _name1 = "newton", _symbol = "N", utype = "force", scale = 1, prefixes = 1, default = "lb-f", link = "Newton (unit)", }, ["oz-f"] = { name1 = "ounce-force", name2 = "ounces-force", symbol = "oz_f", utype = "force", scale = 0.2780138203095378125, default = "mN", link = "Pound (force)", }, ["ozf"] = { name1 = "ounce-force", name2 = "ounces-force", symbol = "ozf", utype = "force", scale = 0.2780138203095378125, default = "mN", link = "Pound (force)", }, ["p"] = { name1 = "pond", symbol = "p", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN oz-f", link = "Kilogram-force", }, ["pdl"] = { name1 = "poundal", symbol = "pdl", utype = "force", scale = 0.138254954376, default = "N", }, ["S/T-f"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "S/T_f", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["S/Tf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "S/Tf", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["ST-f"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "ST_f", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["STf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "STf", usename = 1, utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["t-f"] = { name1 = "tonne-force", name2 = "tonnes-force", symbol = "t_f", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LT-f ST-f", link = "Ton-force#Tonne-force", }, ["tf"] = { name1 = "tonne-force", name2 = "tonnes-force", symbol = "tf", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LTf STf", link = "Ton-force#Tonne-force", }, ["dyne"] = { target = "dyn", }, ["newtons"] = { target = "N", }, ["poundal"] = { target = "pdl", }, ["tonne-force"] = { target = "tf", }, ["impgal/mi"] = { per = { "@impgal", "mi" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km USgal/mi", }, ["km/L"] = { per = { "km", "L" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["km/l"] = { per = { "km", "ll" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["L/100 km"] = { per = { "L", "100km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|L/100&nbsp;km]]", }, ["l/100 km"] = { per = { "ll", "100km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|l/100&nbsp;km]]", }, ["L/km"] = { per = { "L", "km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["l/km"] = { per = { "ll", "km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["mi/impqt"] = { per = { "mi", "impqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/U.S.qt"] = { per = { "mi", "U.S.qt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/USqt"] = { per = { "mi", "USqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/usqt"] = { per = { "mi", "usqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mpgimp"] = { per = { "mi", "@impgal" }, symbol = "mpg_&#8209;imp", utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "L/100 km+mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[Imperial units|imp]]}", }, ["mpgus"] = { per = { "mi", "+USgal" }, symbol = "mpg_&#8209;US", utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "L/100 km+mpgimp", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|US]]}", }, ["U.S.gal/mi"] = { per = { "*U.S.gal", "mi" }, sp_us = true, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km impgal/mi", }, ["usgal/mi"] = { per = { "+USgal", "mi" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km impgal/mi", }, ["L/100km"] = { target = "L/100 km", }, ["l/100km"] = { target = "l/100 km", }, ["mpg"] = { shouldbe = "Use %{mpgus%} for miles per US gallon or %{mpgimp%} for miles per imperial gallon (not %{mpg%})", }, ["mpgU.S."] = { target = "mpgus", symbol = "mpg_&#8209;U.S.", sp_us = true, symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|U.S.]]}", }, ["mpgu.s."] = { target = "mpgus", symbol = "mpg_&#8209;U.S.", sp_us = true, symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|U.S.]]}", }, ["mpgUS"] = { target = "mpgus", }, ["USgal/mi"] = { target = "usgal/mi", }, ["kPa/m"] = { per = { "kPa", "-m-frac" }, utype = "fracture gradient", default = "psi/ft", }, ["psi/ft"] = { per = { "psi", "-ft-frac" }, utype = "fracture gradient", default = "kPa/m", }, ["cm/km"] = { name1 = "centimetre per kilometre", name1_us = "centimeter per kilometer", name2 = "centimetres per kilometre", name2_us = "centimeters per kilometer", symbol = "cm/km", utype = "gradient", scale = 0.00001, default = "ft/mi", link = "Grade (slope)", }, ["ft/mi"] = { name1 = "foot per mile", name2 = "feet per mile", symbol = "ft/mi", utype = "gradient", scale = 0.00018939393939393939, default = "v < 5.28 ! c ! ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["ft/nmi"] = { name1 = "foot per nautical mile", name2 = "feet per nautical mile", symbol = "ft/nmi", utype = "gradient", scale = 0.00016457883369330455, default = "v < 6.076 ! c ! ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["in/ft"] = { name1 = "inch per foot", name2 = "inches per foot", symbol = "in/ft", utype = "gradient", scale = 0.083333333333333329, default = "mm/m", link = "Grade (slope)", }, ["in/mi"] = { name1 = "inch per mile", name2 = "inches per mile", symbol = "in/mi", utype = "gradient", scale = 1.5782828282828283e-5, default = "v < 0.6336 ! m ! c ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["m/km"] = { name1 = "metre per kilometre", name1_us = "meter per kilometer", name2 = "metres per kilometre", name2_us = "meters per kilometer", symbol = "m/km", utype = "gradient", scale = 0.001, default = "ft/mi", link = "Grade (slope)", }, ["mm/km"] = { name1 = "millimetre per kilometre", name1_us = "millimeter per kilometer", name2 = "millimetres per kilometre", name2_us = "millimeters per kilometer", symbol = "mm/km", utype = "gradient", scale = 0.000001, default = "in/mi", link = "Grade (slope)", }, ["mm/m"] = { name1 = "millimetre per metre", name1_us = "millimeter per meter", name2 = "millimetres per metre", name2_us = "millimeters per meter", symbol = "mm/m", utype = "gradient", scale = 0.001, default = "in/ft", link = "Grade (slope)", }, ["admi"] = { name1 = "admiralty mile", symbol = "nmi&nbsp;(admiralty)", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", link = "Далайн миль", }, ["AU"] = { name1 = "astronomical unit", symbol = "AU", utype = "length", scale = 149597870700, default = "km mi", }, ["Brnmi"] = { name1 = "British nautical mile", symbol = "(Brit)&nbsp;nmi", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", link = "Далайн миль", }, ["bu"] = { name2 = "bu", symbol = "bu", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0030303030303030303, default = "mm", link = "Japanese units of measurement#Length", }, ["ch"] = { name1 = "chain", symbol = "ch", utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } }, link = "Chain (unit)", }, ["chlk"] = { name1 = "[[Chain (unit)|chain]]", symbol = "[[Chain (unit)|ch]]", utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", link = "", }, ["chain"] = { symbol = "chain", usename = 1, utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } }, link = "Chain (unit)", }, ["chainlk"] = { symbol = "[[Chain (unit)|chain]]", usename = 1, utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", link = "", }, ["dpcm"] = { name2 = "dot/cm", symbol = "dot/cm", utype = "length", scale = 100, invert = -1, iscomplex= true, default = "dpi", link = "Dots per inch", }, ["dpi"] = { name2 = "DPI", symbol = "DPI", utype = "length", scale = 39.370078740157481, invert = -1, iscomplex= true, default = "pitch", link = "Dots per inch", }, ["fathom"] = { symbol = "fathom", usename = 1, utype = "length", scale = 1.8288, default = "ft m", }, ["foot"] = { name1 = "foot", name2 = "foot", symbol = "ft", utype = "length", scale = 0.3048, default = "m", subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } }, link = "Foot (unit)", }, ["ft"] = { name1 = "фут", name2 = "фут", symbol = "фут", utype = "length", scale = 0.3048, exception= "integer_more_precision", default = "m", subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } }, link = "Фут", }, ["furlong"] = { symbol = "furlong", usename = 1, utype = "length", scale = 201.168, default = "ft m", }, ["Gly"] = { name1 = "gigalight-year", symbol = "Gly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e24, default = "Mpc", link = "Light-year#Definitions", }, ["Gpc"] = { name1 = "gigaparsec", symbol = "Gpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e25, default = "Gly", link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs", }, ["hand"] = { name1 = "hand", symbol = "h", utype = "length", builtin = "hand", scale = 0.1016, iscomplex= true, default = "in cm", link = "Hand (unit)", }, ["in"] = { name1 = "inch", name2 = "inches", symbol = "инч", utype = "length", scale = 0.0254, exception= "subunit_more_precision", default = "mm", }, ["inabbreviated"] = { name2 = "in", symbol = "in", utype = "length", scale = 0.0254, default = "mm", link = "Inch", }, ["kly"] = { name1 = "kilolight-year", symbol = "kly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e18, default = "pc", link = "Light-year#Definitions", }, ["kpc"] = { name1 = "kiloparsec", symbol = "kpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e19, default = "kly", link = "Parsec#Parsecs and kiloparsecs", }, ["LD"] = { name1 = "lunar distance", symbol = "LD", utype = "length", scale = 384403000, default = "km mi", link = "Lunar distance (astronomy)", }, ["league"] = { symbol = "league", usename = 1, utype = "length", scale = 4828.032, default = "km", link = "League (unit)", }, ["ly"] = { name1 = "light-year", symbol = "ly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e15, default = "AU", }, ["m"] = { _name1 = "метр", _name1_us= "метр", _symbol = "м", utype = "length", scale = 1, prefixes = 1, default = "v > 0 and v < 3 ! ftin ! ft", link = "Метр", }, ["mi"] = { name1 = "mile", symbol = "бээр", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", subdivs = { ["ch"] = { 80, default = "km" }, ["chlk"] = { 80, default = "km" }, ["chain"] = { 80, default = "km" }, ["chainlk"] = { 80, default = "km" }, ["ft"] = { 5280, default = "km" }, ["furlong"] = { 8, default = "km" }, ["yd"] = { 1760, default = "km" } }, }, ["mil"] = { symbol = "mil", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0000254, default = "mm", link = "Thousandth of an inch", }, ["Mly"] = { name1 = "megalight-year", symbol = "Mly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e21, default = "kpc", link = "Light-year#Definitions", }, ["Mpc"] = { name1 = "megaparsec", symbol = "Mpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e22, default = "Mly", link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs", }, ["NM"] = { name1 = "далайн миль", symbol = "NM", utype = "length", scale = 1852, default = "km mi", }, ["nmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1852, default = "km mi", }, ["oldUKnmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", }, ["oldUSnmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", }, ["pc"] = { name1 = "parsec", symbol = "pc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e16, default = "ly", }, ["perch"] = { name2 = "perches", symbol = "perch", usename = 1, utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["pitch"] = { name2 = "μm", symbol = "μm", utype = "length", scale = 1e-6, default = "dpi", defkey = "pitch", linkey = "pitch", link = "Dots per inch", }, ["pole"] = { symbol = "pole", usename = 1, utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["pre1954U.S.nmi"] = { name1 = "(pre-1954&nbsp;U.S.) nautical mile", symbol = "(pre&#8209;1954&nbsp;U.S.) nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", link = "Nautical mile", }, ["pre1954USnmi"] = { name1 = "(pre-1954&nbsp;US) nautical mile", name1_us = "(pre-1954&nbsp;U.S.) nautical mile", symbol = "(pre&#8209;1954&nbsp;US) nmi", sym_us = "(pre&#8209;1954&nbsp;U.S.) nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", link = "Nautical mile", }, ["rd"] = { name1 = "rod", symbol = "rd", utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["royal cubit"] = { name1 = "royal cubit", symbol = "cu", utype = "length", scale = 0.524, default = "mm", }, ["rtkm"] = { name1 = "route kilometre", name1_us = "route kilometer", symbol = "км", utype = "length", scale = 1000, default = "mi", link = "Километр", }, ["rtmi"] = { name1 = "route mile", symbol = "бээр", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", link = "Бээр", }, ["shaku"] = { name2 = "shaku", symbol = "shaku", usename = 1, utype = "length", scale = 0.30303030303030304, default = "m", link = "Shaku (unit)", }, ["sm"] = { name1 = "smoot", symbol = "sm", utype = "length", scale = 1.70180, default = "m", link = "Smoot (unit)", }, ["smi"] = { name1 = "statute mile", symbol = "mi", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", subdivs = { ["chain"] = { 80, default = "km" } }, }, ["solar radius"] = { name1 = "solar radius", name2 = "solar radii", symbol = "''R''_☉", utype = "length", scale = 695700e3, default = "km", }, ["sun"] = { name2 = "sun", symbol = "sun", usename = 1, utype = "length", scale = 0.030303030303030304, default = "mm", link = "Japanese units of measurement#Length", }, ["thou"] = { name2 = "thou", symbol = "thou", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0000254, default = "mm", link = "Thousandth of an inch", }, ["verst"] = { symbol = "verst", usename = 1, utype = "length", scale = 1066.8, default = "km mi", }, ["yd"] = { name1 = "yard", symbol = "yd", utype = "length", scale = 0.9144, default = "m", subdivs = { ["ft"] = { 3, default = "m" } }, }, ["μin"] = { name1 = "microinch", name2 = "microinches", symbol = "μin", utype = "length", scale = 0.0000000254, default = "nm", link = "SI prefix#Non-metric units", }, ["Å"] = { name1 = "ångström", symbol = "Å", utype = "length", scale = 0.0000000001, default = "in", }, ["Hz"] = { _name1 = "hertz", _name2 = "hertz", _symbol = "Hz", utype = "length", scale = 3.3356409519815204e-9, invert = -1, iscomplex= true, prefixes = 1, default = "m", link = "Hertz", }, ["rpm"] = { name1 = "revolution per minute", name2 = "revolutions per minute", symbol = "rpm", utype = "length", scale = 5.5594015866358675e-11, invert = -1, iscomplex= true, default = "Hz", link = "Revolutions per minute", }, ["-ft-frac"] = { target = "ft", link = "Fracture gradient", }, ["-in-stiff"] = { target = "in", link = "Stiffness", }, ["-m-frac"] = { target = "m", link = "Fracture gradient", }, ["-m-stiff"] = { target = "m", link = "Stiffness", }, ["100km"] = { target = "km", multiplier= 100, }, ["100mi"] = { target = "mi", multiplier= 100, }, ["100miles"] = { target = "mi", symbol = "miles", multiplier= 100, }, ["admiralty nmi"] = { target = "oldUKnmi", }, ["angstrom"] = { target = "Å", }, ["au"] = { target = "AU", symbol = "au", }, ["feet"] = { target = "ft", }, ["hands"] = { target = "hand", }, ["inch"] = { target = "in", }, ["inches"] = { target = "in", }, ["light-year"] = { target = "ly", }, ["meter"] = { target = "m", sp_us = true, }, ["meters"] = { target = "m", sp_us = true, }, ["metre"] = { target = "m", }, ["metres"] = { target = "m", }, ["micrometre"] = { target = "μm", }, ["micron"] = { target = "μm", default = "μin", }, ["mile"] = { target = "mi", usename = 1, }, ["miles"] = { target = "mi", usename = 1, }, ["parsec"] = { target = "pc", }, ["rod"] = { target = "rd", }, ["smoot"] = { target = "sm", }, ["uin"] = { target = "μin", }, ["yard"] = { target = "yd", }, ["yards"] = { target = "yd", }, ["yds"] = { target = "yd", }, ["dtex"] = { name1 = "decitex", name2 = "decitex", symbol = "dtex", utype = "linear density", scale = 1e-7, default = "lb/yd", link = "Units of textile measurement#Units", }, ["kg/cm"] = { name1 = "kilogram per centimetre", name1_us = "kilogram per centimeter", name2 = "kilograms per centimetre", name2_us = "kilograms per centimeter", symbol = "kg/cm", utype = "linear density", scale = 100, default = "lb/yd", link = "Linear density", }, ["kg/m"] = { name1 = "kilogram per metre", name1_us = "kilogram per meter", name2 = "kilograms per metre", name2_us = "kilograms per meter", symbol = "kg/m", utype = "linear density", scale = 1, default = "lb/yd", link = "Linear density", }, ["lb/ft"] = { name1 = "pound per foot", name2 = "pounds per foot", symbol = "lb/ft", utype = "linear density", scale = 1.4881639435695539, default = "kg/m", link = "Linear density", }, ["lb/yd"] = { name1 = "pound per yard", name2 = "pounds per yard", symbol = "lb/yd", utype = "linear density", scale = 0.49605464785651798, default = "kg/m", link = "Linear density", }, ["G"] = { _name1 = "gauss", _name2 = "gauss", _symbol = "G", utype = "magnetic field strength", scale = 0.0001, prefixes = 1, default = "T", link = "Gauss (unit)", }, ["T"] = { _name1 = "tesla", _symbol = "T", utype = "magnetic field strength", scale = 1, prefixes = 1, default = "G", link = "Tesla (unit)", }, ["A/m"] = { name1 = "ampere per metre", name1_us = "ampere per meter", name2 = "amperes per metre", name2_us = "amperes per meter", symbol = "A/m", utype = "magnetizing field", scale = 1, default = "Oe", }, ["kA/m"] = { name1 = "kiloampere per metre", name1_us = "kiloampere per meter", name2 = "kiloamperes per metre", name2_us = "kiloamperes per meter", symbol = "kA/m", utype = "magnetizing field", scale = 1000, default = "kOe", link = "Ampere per metre", }, ["MA/m"] = { name1 = "megaampere per metre", name1_us = "megaampere per meter", name2 = "megaamperes per metre", name2_us = "megaamperes per meter", symbol = "MA/m", utype = "magnetizing field", scale = 1e6, default = "kOe", link = "Ampere per metre", }, ["Oe"] = { _name1 = "oersted", _symbol = "Oe", utype = "magnetizing field", scale = 79.5774715, prefixes = 1, default = "kA/m", link = "Oersted", }, ["-Lcwt"] = { name1 = "hundredweight", name2 = "hundredweight", symbol = "cwt", utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb", }, ["-Scwt"] = { name1 = "hundredweight", name2 = "hundredweight", symbol = "cwt", utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb", }, ["-ST"] = { name1 = "short ton", symbol = "ST", utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["carat"] = { symbol = "carat", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.0002, default = "g", link = "Carat (mass)", }, ["drachm"] = { name1_us = "dram", symbol = "drachm", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.001771845195, default = "g", link = "Dram (unit)", }, ["dram"] = { target = "drachm", }, ["dwt"] = { name1 = "pennyweight", symbol = "dwt", utype = "mass", scale = 0.00155517384, default = "oz g", }, ["DWton"] = { symbol = "deadweight ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "DWtonne", link = "Deadweight tonnage", }, ["DWtonne"] = { name1_us = "deadweight metric ton", symbol = "deadweight tonne", sym_us = "~deadweight metric ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1000, default = "DWton", link = "Deadweight tonnage", }, ["g"] = { _name1 = "gram", _symbol = "г", utype = "mass", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "oz", link = "Грамм", }, ["gr"] = { name1 = "grain", symbol = "gr", utype = "mass", scale = 0.00006479891, default = "g", link = "Grain (unit)", }, ["Gt"] = { name1 = "gigatonne", symbol = "Gt", utype = "mass", scale = 1000000000000, default = "LT ST", link = "Tonne", }, ["impgalh2o"] = { name1 = "imperial gallon of water", name2 = "imperial gallons of water", symbol = "imp&nbsp;gal H₂O", utype = "mass", scale = 4.5359236999999499, default = "lb kg", link = "Imperial gallon", }, ["kt"] = { name1 = "kilotonne", symbol = "kt", utype = "mass", scale = 1000000, default = "LT ST", link = "Tonne", }, ["lb"] = { name1 = "pound", symbol = "фунт", utype = "mass", scale = 0.45359237, exception= "integer_more_precision", default = "kg", subdivs = { ["oz"] = { 16, default = "kg" } }, link = "Фунт (нэгж)", }, ["Lcwt"] = { name1 = "long hundredweight", name2 = "long hundredweight", symbol = "Lcwt", usename = 1, utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb", subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" }, ["st"] = { 8, default = "kg" } }, link = "Hundredweight", }, ["long cwt"] = { name1 = "long hundredweight", name2 = "long hundredweight", symbol = "long&nbsp;cwt", utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb kg", subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" } }, link = "Hundredweight", }, ["long qtr"] = { name1 = "long quarter", symbol = "long&nbsp;qtr", utype = "mass", scale = 12.70058636, default = "lb kg", }, ["LT"] = { symbol = "long ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "t", subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } }, }, ["lt"] = { name1 = "long ton", symbol = "LT", utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "t", subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } }, }, ["metric ton"] = { symbol = "metric ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1000, default = "long ton", link = "Тонн", }, ["MT"] = { name1 = "metric ton", symbol = "т", utype = "mass", scale = 1000, default = "LT ST", link = "Тонн", }, ["Mt"] = { name1 = "megatonne", symbol = "Mt", utype = "mass", scale = 1000000000, default = "LT ST", link = "Тонн", }, ["oz"] = { name1 = "ounce", symbol = "унц", utype = "mass", scale = 0.028349523125, default = "g", }, ["ozt"] = { name1 = "troy ounce", symbol = "ozt", utype = "mass", scale = 0.0311034768, default = "oz g", }, ["pdr"] = { name1 = "pounder", symbol = "pdr", utype = "mass", scale = 0.45359237, default = "kg", link = "Pound (mass)", }, ["qtr"] = { name1 = "quarter", symbol = "qtr", utype = "mass", scale = 12.70058636, default = "lb kg", subdivs = { ["lb"] = { 28, default = "kg" } }, link = "Long quarter", }, ["Scwt"] = { name1 = "short hundredweight", name2 = "short hundredweight", symbol = "Scwt", usename = 1, utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb", link = "Hundredweight", }, ["short cwt"] = { name1 = "short hundredweight", name2 = "short hundredweight", symbol = "short&nbsp;cwt", utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb kg", link = "Hundredweight", }, ["short qtr"] = { name1 = "short quarter", symbol = "short&nbsp;qtr", utype = "mass", scale = 11.33980925, default = "lb kg", }, ["ST"] = { symbol = "short ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", subdivs = { ["Scwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Scwt" } }, }, ["shtn"] = { name1 = "short ton", symbol = "sh&nbsp;tn", utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["shton"] = { symbol = "ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["solar mass"] = { name1 = "solar mass", name2 = "solar masses", symbol = "''M''_☉", utype = "mass", scale = 1.98855e30, default = "kg", }, ["st"] = { name1 = "stone", name2 = "stone", symbol = "ст", utype = "mass", scale = 6.35029318, default = "lb kg", subdivs = { ["lb"] = { 14, default = "kg lb" } }, link = "Стон (нэгж)", }, ["t"] = { name1 = "тонн", name1_us = "metric ton", symbol = "t", utype = "mass", scale = 1000, default = "LT ST", }, ["tonne"] = { name1 = "тонн", name1_us = "metric ton", symbol = "t", utype = "mass", scale = 1000, default = "shton", }, ["troy pound"] = { symbol = "troy pound", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.3732417216, default = "lb kg", link = "Troy weight", }, ["usgalh2o"] = { name1 = "US gallon of water", name1_us = "U.S. gallon of water", name2 = "US gallons of water", name2_us = "U.S. gallons of water", symbol = "US&nbsp;gal H₂O", utype = "mass", scale = 3.7776215836051126, default = "lb kg", link = "United States customary units#Fluid volume", }, ["viss"] = { name2 = "viss", symbol = "viss", utype = "mass", scale = 1.632932532, default = "kg", link = "Myanmar units of measurement#Mass", }, ["billion tonne"] = { target = "e9t", }, ["grain"] = { target = "gr", }, ["kilogram"] = { target = "kg", }, ["kilotonne"] = { target = "kt", }, ["lbs"] = { target = "lb", }, ["lbt"] = { target = "troy pound", }, ["lcwt"] = { target = "Lcwt", }, ["long ton"] = { target = "LT", }, ["mcg"] = { target = "μg", }, ["million tonne"] = { target = "e6t", }, ["scwt"] = { target = "Scwt", }, ["short ton"] = { target = "ST", }, ["stone"] = { target = "st", }, ["thousand tonne"] = { target = "e3t", }, ["tonnes"] = { target = "t", }, ["kg/kW"] = { name1 = "kilogram per kilowatt", name2 = "kilograms per kilowatt", symbol = "kg/kW", utype = "mass per unit power", scale = 0.001, default = "lb/hp", link = "Kilowatt", }, ["lb/hp"] = { name1 = "pound per horsepower", name2 = "pounds per horsepower", symbol = "lb/hp", utype = "mass per unit power", scale = 0.00060827738784176115, default = "kg/kW", link = "Horsepower", }, ["kg/h"] = { per = { "kg", "h" }, utype = "mass per unit time", default = "lb/h", }, ["lb/h"] = { per = { "lb", "h" }, utype = "mass per unit time", default = "kg/h", }, ["g-mol/d"] = { name1 = "gram-mole per day", name2 = "gram-moles per day", symbol = "g&#8209;mol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/h"] = { name1 = "gram-mole per hour", name2 = "gram-moles per hour", symbol = "g&#8209;mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/min"] = { name1 = "gram-mole per minute", name2 = "gram-moles per minute", symbol = "g&#8209;mol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "g-mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/s"] = { name1 = "gram-mole per second", name2 = "gram-moles per second", symbol = "g&#8209;mol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lb-mol/min", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/d"] = { name1 = "gram-mole per day", name2 = "gram-moles per day", symbol = "gmol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/h"] = { name1 = "gram-mole per hour", name2 = "gram-moles per hour", symbol = "gmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/min"] = { name1 = "gram-mole per minute", name2 = "gram-moles per minute", symbol = "gmol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "gmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/s"] = { name1 = "gram-mole per second", name2 = "gram-moles per second", symbol = "gmol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lbmol/min", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/d"] = { name1 = "kilomole per day", name2 = "kilomoles per day", symbol = "kmol/d", utype = "molar rate", scale = 0.011574074074074073, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/h"] = { name1 = "kilomole per hour", name2 = "kilomoles per hour", symbol = "kmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.27777777777777779, default = "mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/min"] = { name1 = "kilomole per minute", name2 = "kilomoles per minute", symbol = "kmol/min", utype = "molar rate", scale = 16.666666666666668, default = "mol/s", link = "Kilomole (unit)", }, ["kmol/s"] = { name1 = "kilomole per second", name2 = "kilomoles per second", symbol = "kmol/s", utype = "molar rate", scale = 1000, default = "lb-mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["lb-mol/d"] = { name1 = "pound-mole per day", name2 = "pound-moles per day", symbol = "lb&#8209;mol/d", utype = "molar rate", scale = 0.0052499116898148141, default = "mmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/h"] = { name1 = "pound-mole per hour", name2 = "pound-moles per hour", symbol = "lb&#8209;mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.12599788055555555, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/min"] = { name1 = "pound-mole per minute", name2 = "pound-moles per minute", symbol = "lb&#8209;mol/min", utype = "molar rate", scale = 7.5598728333333334, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/s"] = { name1 = "pound-mole per second", name2 = "pound-moles per second", symbol = "lb&#8209;mol/s", utype = "molar rate", scale = 453.59237, default = "kmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/d"] = { name1 = "pound-mole per day", name2 = "pound-moles per day", symbol = "lbmol/d", utype = "molar rate", scale = 0.0052499116898148141, default = "mmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/h"] = { name1 = "pound-mole per hour", name2 = "pound-moles per hour", symbol = "lbmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.12599788055555555, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/min"] = { name1 = "pound-mole per minute", name2 = "pound-moles per minute", symbol = "lbmol/min", utype = "molar rate", scale = 7.5598728333333334, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/s"] = { name1 = "pound-mole per second", name2 = "pound-moles per second", symbol = "lbmol/s", utype = "molar rate", scale = 453.59237, default = "kmol/s", link = "Pound-mole", }, ["mmol/s"] = { name1 = "millimole per second", name2 = "millimoles per second", symbol = "mmol/s", utype = "molar rate", scale = 0.001, default = "lb-mol/d", link = "Mole (unit)", }, ["mol/d"] = { name1 = "mole per day", name2 = "moles per day", symbol = "mol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/h"] = { name1 = "mole per hour", name2 = "moles per hour", symbol = "mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/min"] = { name1 = "mole per minute", name2 = "moles per minute", symbol = "mol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/s"] = { name1 = "mole per second", name2 = "moles per second", symbol = "mol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lb-mol/min", link = "Mole (unit)", }, ["μmol/s"] = { name1 = "micromole per second", name2 = "micromoles per second", symbol = "μmol/s", utype = "molar rate", scale = 0.000001, default = "lb-mol/d", link = "Mole (unit)", }, ["umol/s"] = { target = "μmol/s", }, ["/acre"] = { name1 = "per acre", name2 = "per acre", symbol = "/acre", utype = "per unit area", scale = 0.00024710538146716532, default = "/ha", link = "Acre", }, ["/ha"] = { name1 = "per hectare", name2 = "per hectare", symbol = "/ha", utype = "per unit area", scale = 100e-6, default = "/acre", link = "Hectare", }, ["/sqcm"] = { name1 = "per square centimetre", name1_us = "per square centimeter", name2 = "per square centimetre", name2_us = "per square centimeter", symbol = "/cm²", utype = "per unit area", scale = 1e4, default = "/sqin", link = "Square centimetre", }, ["/sqin"] = { name1 = "per square inch", name2 = "per square inch", symbol = "/in²", utype = "per unit area", scale = 1550.0031000062002, default = "/sqcm", link = "Square inch", }, ["/sqkm"] = { name1 = "per square kilometre", name1_us = "per square kilometer", name2 = "per square kilometre", name2_us = "per square kilometer", symbol = "/km²", utype = "per unit area", scale = 1e-6, default = "/sqmi", link = "Square kilometre", }, ["/sqmi"] = { name1 = "per square mile", name2 = "per square mile", symbol = "/sq&nbsp;mi", utype = "per unit area", scale = 3.8610215854244582e-7, default = "/sqkm", link = "Square mile", }, ["PD/acre"] = { name1 = "inhabitant per acre", name2 = "inhabitants per acre", symbol = "/acre", utype = "per unit area", scale = 0.00024710538146716532, default = "PD/ha", link = "Acre", }, ["PD/ha"] = { name1 = "inhabitant per hectare", name2 = "inhabitants per hectare", symbol = "/ha", utype = "per unit area", scale = 100e-6, default = "PD/acre", link = "Hectare", }, ["PD/sqkm"] = { name1 = "inhabitant per square kilometre", name1_us = "inhabitant per square kilometer", name2 = "inhabitants per square kilometre", name2_us = "inhabitants per square kilometer", symbol = "/km²", utype = "per unit area", scale = 1e-6, default = "PD/sqmi", link = "Square kilometre", }, ["PD/sqmi"] = { name1 = "inhabitant per square mile", name2 = "inhabitants per square mile", symbol = "/sq&nbsp;mi", utype = "per unit area", scale = 3.8610215854244582e-7, default = "PD/sqkm", link = "Square mile", }, ["/cm2"] = { target = "/sqcm", }, ["/in2"] = { target = "/sqin", }, ["/km2"] = { target = "/sqkm", }, ["pd/acre"] = { target = "PD/acre", }, ["pd/ha"] = { target = "PD/ha", }, ["PD/km2"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/km2"] = { target = "PD/sqkm", }, ["PD/km²"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/sqkm"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/sqmi"] = { target = "PD/sqmi", }, ["/l"] = { name1 = "per litre", name1_us = "per liter", name2 = "per litre", name2_us = "per liter", symbol = "/l", utype = "per unit volume", scale = 1000, default = "/usgal", link = "Litre", }, ["/L"] = { name1 = "per litre", name1_us = "per liter", name2 = "per litre", name2_us = "per liter", symbol = "/L", utype = "per unit volume", scale = 1000, default = "/usgal", link = "Litre", }, ["/USgal"] = { name1 = "per gallon", name2 = "per gallon", symbol = "/gal", utype = "per unit volume", scale = 264.172052, default = "/L", link = "US gallon", customary= 2, }, ["/usgal"] = { target = "/USgal", }, ["bhp"] = { name1 = "brake horsepower", name2 = "brake horsepower", symbol = "bhp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Brake horsepower", }, ["Cal/d"] = { name1 = "large calorie per day", name2 = "large calories per day", symbol = "Cal/d", utype = "power", scale = 0.048425925925925928, default = "kJ/d", link = "Calorie", }, ["Cal/h"] = { name1 = "large calorie per hour", name2 = "large calories per hour", symbol = "Cal/h", utype = "power", scale = 1.1622222222222223, default = "kJ/h", link = "Calorie", }, ["cal/h"] = { name1 = "calorie per hour", name2 = "calories per hour", symbol = "cal/h", utype = "power", scale = 0.0011622222222222223, default = "W", link = "Calorie", }, ["CV"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "CV", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["hk"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "hk", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["hp"] = { name1 = "морины хүч", name2 = "морины хүч", symbol = "hp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "кВт", }, ["hp-electric"] = { name1 = "electric horsepower", name2 = "electric horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 746, default = "kW", link = "Horsepower#Electrical horsepower", }, ["hp-electrical"] = { name1 = "electrical horsepower", name2 = "electrical horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 746, default = "kW", link = "Horsepower#Electrical horsepower", }, ["hp-metric"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["ihp"] = { name1 = "indicated horsepower", name2 = "indicated horsepower", symbol = "ihp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Indicated horsepower", }, ["kcal/h"] = { name1 = "kilocalorie per hour", name2 = "kilocalories per hour", symbol = "kcal/h", utype = "power", scale = 1.1622222222222223, default = "kW", link = "Calorie", }, ["kJ/d"] = { name1 = "kilojoule per day", name2 = "kilojoules per day", symbol = "kJ/d", utype = "power", scale = 0.011574074074074073, default = "Cal/d", link = "Kilojoule", }, ["kJ/h"] = { name1 = "kilojoule per hour", name2 = "kilojoules per hour", symbol = "kJ/h", utype = "power", scale = 0.27777777777777779, default = "W", link = "Kilojoule", }, ["PS"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "PS", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["shp"] = { name1 = "shaft horsepower", name2 = "shaft horsepower", symbol = "shp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Shaft horsepower", }, ["W"] = { _name1 = "ватт", _symbol = "Вт", utype = "power", scale = 1, prefixes = 1, default = "hp", link = "Ватт (нэгж)", }, ["BTU/h"] = { per = { "BTU", "h" }, utype = "power", default = "W", }, ["Btu/h"] = { per = { "Btu", "h" }, utype = "power", default = "W", }, ["BHP"] = { target = "bhp", }, ["btu/h"] = { target = "BTU/h", }, ["HP"] = { target = "hp", }, ["Hp"] = { target = "hp", }, ["hp-mechanical"] = { target = "hp", }, ["IHP"] = { target = "ihp", }, ["SHP"] = { target = "shp", }, ["whp"] = { target = "hp", }, ["hp/lb"] = { name1 = "horsepower per pound", name2 = "horsepower per pound", symbol = "hp/lb", utype = "power per unit mass", scale = 1643.986806, default = "kW/kg", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/LT"] = { name1 = "horsepower per long ton", name2 = "horsepower per long ton", symbol = "hp/LT", utype = "power per unit mass", scale = 0.73392268125000004, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/ST"] = { name1 = "horsepower per short ton", name2 = "horsepower per short ton", symbol = "hp/ST", utype = "power per unit mass", scale = 0.821993403, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/t"] = { name1 = "horsepower per tonne", name2 = "horsepower per tonne", symbol = "hp/t", utype = "power per unit mass", scale = 0.74569987158227022, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["kW/kg"] = { name1 = "kilowatt per kilogram", name2 = "kilowatts per kilogram", symbol = "kW/kg", utype = "power per unit mass", scale = 1000, default = "hp/lb", link = "Power-to-weight ratio", }, ["kW/t"] = { name1 = "kilowatt per tonne", name2 = "kilowatts per tonne", symbol = "kW/t", utype = "power per unit mass", scale = 1, default = "PS/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["PS/t"] = { name1 = "metric horsepower per tonne", name2 = "metric horsepower per tonne", symbol = "PS/t", utype = "power per unit mass", scale = 0.73549875, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["shp/lb"] = { name1 = "shaft horsepower per pound", name2 = "shaft horsepower per pound", symbol = "shp/lb", utype = "power per unit mass", scale = 1643.986806, default = "kW/kg", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/tonne"] = { target = "hp/t", symbol = "hp/tonne", default = "kW/tonne", }, ["kW/tonne"] = { target = "kW/t", symbol = "kW/tonne", }, ["-lb/in2"] = { name1 = "pound per square inch", name2 = "pounds per square inch", symbol = "lb/in²", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa kgf/cm2", }, ["atm"] = { name1 = "standard atmosphere", symbol = "atm", utype = "pressure", scale = 101325, default = "kPa", link = "Atmosphere (unit)", }, ["Ba"] = { name1 = "barye", symbol = "Ba", utype = "pressure", scale = 0.1, default = "Pa", }, ["bar"] = { symbol = "bar", utype = "pressure", scale = 100000, default = "kPa", link = "Bar (unit)", }, ["dbar"] = { name1 = "decibar", symbol = "dbar", utype = "pressure", scale = 10000, default = "kPa", link = "Bar (unit)", }, ["inHg"] = { name1 = "inch of mercury", name2 = "inches of mercury", symbol = "inHg", utype = "pressure", scale = 3386.388640341, default = "kPa", }, ["kBa"] = { name1 = "kilobarye", symbol = "kBa", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Barye", }, ["kg-f/cm2"] = { name1 = "kilogram-force per square centimetre", name1_us = "kilogram-force per square centimeter", name2 = "kilograms-force per square centimetre", name2_us = "kilograms-force per square centimeter", symbol = "kg_f/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["kg/cm2"] = { name1 = "kilogram per square centimetre", name1_us = "kilogram per square centimeter", name2 = "kilograms per square centimetre", name2_us = "kilograms per square centimeter", symbol = "kg/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["kgf/cm2"] = { name1 = "kilogram-force per square centimetre", name1_us = "kilogram-force per square centimeter", name2 = "kilograms-force per square centimetre", name2_us = "kilograms-force per square centimeter", symbol = "kgf/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["ksi"] = { name1 = "kilopound per square inch", name2 = "kilopounds per square inch", symbol = "ksi", utype = "pressure", scale = 6894757.2931683613, default = "MPa", link = "Pound per square inch", }, ["lbf/in2"] = { name1 = "pound-force per square inch", name2 = "pounds-force per square inch", symbol = "lbf/in²", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa kgf/cm2", }, ["mb"] = { name1 = "millibar", symbol = "mb", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Bar (unit)", }, ["mbar"] = { name1 = "millibar", symbol = "mbar", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Bar (unit)", }, ["mmHg"] = { name1 = "millimetre of mercury", name1_us = "millimeter of mercury", name2 = "millimetres of mercury", name2_us = "millimeters of mercury", symbol = "mmHg", utype = "pressure", scale = 133.322387415, default = "kPa", }, ["Pa"] = { _name1 = "pascal", _symbol = "Pa", utype = "pressure", scale = 1, prefixes = 1, default = "psi", link = "Pascal (unit)", }, ["psf"] = { name1 = "pound per square foot", name2 = "pounds per square foot", symbol = "psf", utype = "pressure", scale = 47.880258980335839, default = "kPa", link = "Pound per square inch", }, ["psi"] = { name1 = "pound per square inch", name2 = "pounds per square inch", symbol = "psi", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa", }, ["Torr"] = { name1 = "torr", symbol = "Torr", utype = "pressure", scale = 133.32236842105263, default = "kPa", }, ["N/cm2"] = { per = { "N", "cm2" }, utype = "pressure", default = "psi", }, ["N/m2"] = { per = { "N", "m2" }, utype = "pressure", default = "psi", }, ["g/cm2"] = { per = { "g", "cm2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["g/m2"] = { per = { "g", "m2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["kg/ha"] = { per = { "kg", "ha" }, utype = "pressure", default = "lb/acre", multiplier= 9.80665, }, ["kg/m2"] = { per = { "kg", "m2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["lb/1000sqft"] = { per = { "lb", "1000sqft" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["lb/acre"] = { per = { "lb", "acre" }, utype = "pressure", default = "kg/ha", multiplier= 9.80665, }, ["lb/sqft"] = { per = { "lb", "sqft" }, utype = "pressure", default = "kg/m2", multiplier= 9.80665, }, ["lb/sqyd"] = { per = { "lb", "sqyd" }, utype = "pressure", default = "kg/m2", multiplier= 9.80665, }, ["LT/acre"] = { per = { "LT", "acre" }, utype = "pressure", default = "t/ha", multiplier= 9.80665, }, ["MT/ha"] = { per = { "MT", "ha" }, utype = "pressure", default = "LT/acre ST/acre", multiplier= 9.80665, }, ["oz/sqft"] = { per = { "oz", "sqft" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["oz/sqyd"] = { per = { "oz", "sqyd" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["ST/acre"] = { per = { "ST", "acre" }, utype = "pressure", default = "t/ha", multiplier= 9.80665, }, ["t/ha"] = { per = { "t", "ha" }, utype = "pressure", default = "LT/acre ST/acre", multiplier= 9.80665, }, ["tonne/acre"] = { per = { "tonne", "acre" }, utype = "pressure", default = "tonne/ha", multiplier= 9.80665, }, ["tonne/ha"] = { per = { "tonne", "ha" }, utype = "pressure", default = "tonne/acre", multiplier= 9.80665, }, ["kgfpsqcm"] = { target = "kgf/cm2", }, ["kgpsqcm"] = { target = "kg/cm2", }, ["kN/m2"] = { target = "kPa", }, ["lb/in2"] = { target = "lbf/in2", }, ["torr"] = { target = "Torr", }, ["Bq"] = { _name1 = "becquerel", _symbol = "Bq", utype = "radioactivity", scale = 1, prefixes = 1, default = "pCi", link = "Becquerel", }, ["Ci"] = { _name1 = "curie", _symbol = "Ci", utype = "radioactivity", scale = 3.7e10, prefixes = 1, default = "GBq", link = "Curie (unit)", }, ["Rd"] = { _name1 = "rutherford", _symbol = "Rd", utype = "radioactivity", scale = 1e6, prefixes = 1, default = "MBq", link = "Rutherford (unit)", }, ["cm/h"] = { name1 = "centimetre per hour", name1_us = "centimeter per hour", name2 = "centimetres per hour", name2_us = "centimeters per hour", symbol = "cm/h", utype = "speed", scale = 2.7777777777777775e-6, default = "in/h", link = "Metre per second", }, ["cm/s"] = { name1 = "centimetre per second", name1_us = "centimeter per second", name2 = "centimetres per second", name2_us = "centimeters per second", symbol = "cm/s", utype = "speed", scale = 0.01, default = "in/s", link = "Metre per second", }, ["cm/year"] = { name1 = "centimetre per year", name1_us = "centimeter per year", name2 = "centimetres per year", name2_us = "centimeters per year", symbol = "cm/year", utype = "speed", scale = 3.168873850681143e-10, default = "in/year", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["foot/s"] = { name1 = "foot per second", name2 = "foot per second", symbol = "ft/s", utype = "speed", scale = 0.3048, default = "m/s", }, ["ft/min"] = { name1 = "foot per minute", name2 = "feet per minute", symbol = "ft/min", utype = "speed", scale = 0.00508, default = "m/min", link = "Feet per second", }, ["ft/s"] = { name1 = "foot per second", name2 = "feet per second", symbol = "ft/s", utype = "speed", scale = 0.3048, default = "m/s", link = "Feet per second", }, ["furlong per fortnight"] = { name2 = "furlongs per fortnight", symbol = "furlong per fortnight", usename = 1, utype = "speed", scale = 0.00016630952380952381, default = "km/h mph", link = "FFF system", }, ["in/h"] = { name1 = "inch per hour", name2 = "inches per hour", symbol = "in/h", utype = "speed", scale = 7.0555555555555559e-6, default = "cm/h", link = "Inch", }, ["in/s"] = { name1 = "inch per second", name2 = "inches per second", symbol = "in/s", utype = "speed", scale = 0.0254, default = "cm/s", link = "Inch", }, ["in/year"] = { name1 = "inch per year", name2 = "inches per year", symbol = "in/year", utype = "speed", scale = 8.0489395807301024e-10, default = "cm/year", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["isp"] = { name1 = "second", symbol = "s", utype = "speed", scale = 9.80665, default = "km/s", link = "Specific impulse", }, ["km/d"] = { name1 = "kilometre per day", name1_us = "kilometer per day", name2 = "kilometres per day", name2_us = "kilometers per day", symbol = "km/d", utype = "speed", scale = 1.1574074074074074e-2, default = "mi/d", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["km/h"] = { name1 = "kilometre per hour", name1_us = "kilometer per hour", name2 = "kilometres per hour", name2_us = "kilometers per hour", symbol = "км/ц", utype = "speed", scale = 0.27777777777777779, default = "mph", link = "Kilometres per hour", }, ["km/s"] = { name1 = "kilometre per second", name1_us = "kilometer per second", name2 = "kilometres per second", name2_us = "kilometers per second", symbol = "km/s", utype = "speed", scale = 1000, default = "mi/s", link = "Metre per second", }, ["kn"] = { name1 = "knot", symbol = "kn", utype = "speed", scale = 0.51444444444444448, default = "km/h mph", link = "Knot (unit)", }, ["kNs/kg"] = { name2 = "kN&#8209;s/kg", symbol = "kN&#8209;s/kg", utype = "speed", scale = 1000, default = "isp", link = "Specific impulse", }, ["m/min"] = { name1 = "metre per minute", name1_us = "meter per minute", name2 = "metres per minute", name2_us = "meters per minute", symbol = "m/min", utype = "speed", scale = 0.016666666666666666, default = "ft/min", link = "Metre per second", }, ["m/s"] = { name1 = "metre per second", name1_us = "meter per second", name2 = "metres per second", name2_us = "meters per second", symbol = "m/s", utype = "speed", scale = 1, default = "ft/s", }, ["Mach"] = { name2 = "Mach", symbol = "Mach", utype = "speed", builtin = "mach", scale = 0, iscomplex= true, default = "km/h mph", link = "Mach number", }, ["mi/d"] = { name1 = "mile per day", name2 = "miles per day", symbol = "mi/d", utype = "speed", scale = 1.8626666666666667e-2, default = "km/d", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["mi/s"] = { name1 = "mile per second", name2 = "miles per second", symbol = "mi/s", utype = "speed", scale = 1609.344, default = "km/s", link = "Mile", }, ["mm/h"] = { name1 = "millimetre per hour", name1_us = "millimeter per hour", name2 = "millimetres per hour", name2_us = "millimeters per hour", symbol = "mm/h", utype = "speed", scale = 2.7777777777777781e-7, default = "in/h", link = "Metre per second", }, ["mph"] = { name1 = "mile per hour", name2 = "miles per hour", symbol = "миль/ц", utype = "speed", scale = 0.44704, default = "km/h", link = "Miles per hour", }, ["Ns/kg"] = { name2 = "N&#8209;s/kg", symbol = "N&#8209;s/kg", utype = "speed", scale = 1, default = "isp", link = "Specific impulse", }, ["si tsfc"] = { name2 = "g/(kN⋅s)", symbol = "g/(kN⋅s)", utype = "speed", scale = 9.9999628621379242e-7, invert = -1, iscomplex= true, default = "tsfc", link = "Thrust specific fuel consumption", }, ["tsfc"] = { name2 = "lb/(lbf⋅h)", symbol = "lb/(lbf⋅h)", utype = "speed", scale = 2.832545036049801e-5, invert = -1, iscomplex= true, default = "si tsfc", link = "Thrust specific fuel consumption", }, ["cm/y"] = { target = "cm/year", }, ["cm/yr"] = { target = "cm/year", }, ["in/y"] = { target = "in/year", }, ["in/yr"] = { target = "in/year", }, ["knot"] = { target = "kn", }, ["knots"] = { target = "kn", }, ["kph"] = { target = "km/h", }, ["mi/h"] = { target = "mph", }, ["mm/s"] = { per = { "mm", "s" }, utype = "speed", default = "in/s", link = "Metre per second", }, ["C"] = { name1 = "degree Celsius", name2 = "degrees Celsius", symbol = "°C", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 1, offset = -273.15, iscomplex= true, istemperature= true, default = "F", link = "Celsius", }, ["F"] = { name1 = "degree Fahrenheit", name2 = "degrees Fahrenheit", symbol = "°F", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 0.55555555555555558, offset = 32-273.15*(9/5), iscomplex= true, istemperature= true, default = "C", link = "Fahrenheit", }, ["K"] = { _name1 = "kelvin", _symbol = "K", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 1, offset = 0, iscomplex= true, istemperature= true, prefixes = 1, default = "C F", link = "Kelvin", }, ["keVT"] = { name1 = "kiloelectronvolt", symbol = "keV", utype = "temperature", scale = 11.604505e6, offset = 0, iscomplex= true, default = "MK", link = "Electronvolt", }, ["R"] = { name1 = "degree Rankine", name2 = "degrees Rankine", symbol = "°R", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 0.55555555555555558, offset = 0, iscomplex= true, istemperature= true, default = "K F C", link = "Rankine scale", }, ["Celsius"] = { target = "C", }, ["°C"] = { target = "C", }, ["°F"] = { target = "F", }, ["°R"] = { target = "R", }, ["C-change"] = { name1 = "degree Celsius change", name2 = "degrees Celsius change", symbol = "°C", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 1, default = "F-change", link = "Celsius", }, ["F-change"] = { name1 = "degree Fahrenheit change", name2 = "degrees Fahrenheit change", symbol = "°F", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 0.55555555555555558, default = "C-change", link = "Fahrenheit", }, ["K-change"] = { name1 = "kelvin change", name2 = "kelvins change", symbol = "K", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 1, default = "F-change", link = "Kelvin", }, ["°C-change"] = { target = "C-change", }, ["°F-change"] = { target = "F-change", }, ["century"] = { name1 = "century", name2 = "centuries", symbol = "ha", utype = "time", scale = 3155760000, default = "Gs", }, ["d"] = { name1 = "day", symbol = "d", utype = "time", scale = 86400, default = "ks", }, ["decade"] = { name1 = "decade", symbol = "daa", utype = "time", scale = 315576000, default = "Ms", }, ["dog year"] = { name1 = "dog year", symbol = "dog yr", utype = "time", scale = 220903200, default = "years", link = "List of unusual units of measurement#Dog year", }, ["fortnight"] = { symbol = "fortnight", usename = 1, utype = "time", scale = 1209600, default = "week", }, ["h"] = { name1 = "hour", symbol = "h", utype = "time", scale = 3600, default = "ks", }, ["long billion year"] = { name1 = "billion years", name2 = "billion years", symbol = "Ta", utype = "time", scale = 31557600000000000000, default = "Es", link = "Annum", }, ["millennium"] = { name1 = "millennium", name2 = "millennia", symbol = "ka", utype = "time", scale = 31557600000, default = "Gs", }, ["milliard year"] = { name1 = "milliard years", name2 = "milliard years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["million year"] = { name1 = "million years", name2 = "million years", symbol = "Ma", utype = "time", scale = 31557600000000, default = "Ts", link = "Annum", }, ["min"] = { name1 = "minute", symbol = "min", utype = "time", scale = 60, default = "s", }, ["month"] = { symbol = "month", usename = 1, utype = "time", scale = 2629800, default = "Ms", }, ["months"] = { name1 = "month", symbol = "mo", utype = "time", scale = 2629800, default = "year", }, ["s"] = { _name1 = "second", _symbol = "s", utype = "time", scale = 1, prefixes = 1, default = "v < 7200 ! min ! h", link = "Second", }, ["short billion year"] = { name1 = "billion years", name2 = "billion years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["short trillion year"] = { name1 = "trillion years", name2 = "trillion years", symbol = "Ta", utype = "time", scale = 31557600000000000000, default = "Es", link = "Annum", }, ["thousand million year"] = { name1 = "thousand million years", name2 = "thousand million years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["wk"] = { symbol = "week", usename = 1, utype = "time", scale = 604800, default = "Ms", }, ["year"] = { name1 = "year", symbol = "a", utype = "time", scale = 31557600, default = "Ms", link = "Annum", }, ["years"] = { name1 = "year", symbol = "yr", utype = "time", scale = 31557600, default = "Ms", link = "Annum", }, ["byr"] = { target = "short billion year", }, ["day"] = { target = "d", }, ["days"] = { target = "d", }, ["dog yr"] = { target = "dog year", }, ["Gyr"] = { target = "thousand million year", }, ["hour"] = { target = "h", }, ["hours"] = { target = "h", }, ["kMyr"] = { target = "thousand million year", }, ["kmyr"] = { target = "thousand million year", }, ["kyr"] = { target = "millennium", }, ["long byr"] = { target = "long billion year", }, ["minute"] = { target = "min", }, ["minutes"] = { target = "min", }, ["mth"] = { target = "month", }, ["Myr"] = { target = "million year", }, ["myr"] = { target = "million year", }, ["sec"] = { target = "s", }, ["second"] = { target = "s", }, ["seconds"] = { target = "s", }, ["tmyr"] = { target = "thousand million year", }, ["tryr"] = { target = "short trillion year", }, ["tyr"] = { target = "millennium", }, ["week"] = { target = "wk", }, ["weeks"] = { target = "wk", }, ["yr"] = { target = "year", }, ["kg.m"] = { name1 = "kilogram metre", name1_us = "kilogram meter", symbol = "kg⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kgf.m"] = { name1 = "kilogram force-metre", name1_us = "kilogram force-meter", symbol = "kgf⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kgm"] = { name1 = "kilogram metre", name1_us = "kilogram meter", symbol = "kg⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kpm"] = { name1 = "kilopond metre", name1_us = "kilopond meter", symbol = "kp⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["lb-fft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "ft⋅lb_f", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lb.ft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "lb⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lb.in"] = { name1 = "pound force-inch", symbol = "lb⋅in", utype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mN.m", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lbfft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "lbf⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lbft"] = { name1 = "pound-foot", name2 = "pound-feet", symbol = "lb⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["m.kg-f"] = { name1 = "metre kilogram-force", name1_us = "meter kilogram-force", name2 = "metre kilograms-force", name2_us = "meter kilograms-force", symbol = "m⋅kg_f", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["m.kgf"] = { name1 = "metre kilogram-force", name1_us = "meter kilogram-force", name2 = "metre kilograms-force", name2_us = "meter kilograms-force", symbol = "m⋅kgf", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["mN.m"] = { name1 = "millinewton-metre", name1_us = "millinewton-meter", symbol = "mN⋅m", utype = "torque", scale = 0.001, default = "lb.in", link = "Newton-metre", }, ["Nm"] = { _name1 = "newton-metre", _name1_us= "newton-meter", _symbol = "N⋅m", utype = "torque", alttype = "energy", scale = 1, prefixes = 1, default = "lbfft", link = "Newton-metre", }, ["kN/m"] = { per = { "kN", "-m-stiff" }, utype = "torque", default = "lbf/in", }, ["lbf/in"] = { per = { "lbf", "-in-stiff" }, utype = "torque", default = "kN/m", }, ["lb-f.ft"] = { target = "lb-fft", }, ["lbf.ft"] = { target = "lbfft", }, ["lbf·ft"] = { target = "lbfft", }, ["lb·ft"] = { target = "lb.ft", }, ["mkg-f"] = { target = "m.kg-f", }, ["mkgf"] = { target = "m.kgf", }, ["N.m"] = { target = "Nm", }, ["N·m"] = { target = "Nm", }, ["ton-mile"] = { symbol = "ton-mile", usename = 1, utype = "transportation", scale = 1.4599723182105602, default = "tkm", }, ["tkm"] = { name1 = "tonne-kilometre", name1_us = "tonne-kilometer", symbol = "tkm", utype = "transportation", scale = 1, default = "ton-mile", }, ["-12USoz(mL)serve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "mL", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["-12USoz(ml)serve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "ml", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["-12USozserve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "mL", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["acre-foot"] = { name1 = "acre-foot", name2 = "acre-foot", symbol = "acre⋅ft", utype = "volume", scale = 1233.48183754752, default = "m3", }, ["acre-ft"] = { name1 = "acre-foot", name2 = "acre-feet", symbol = "acre⋅ft", utype = "volume", scale = 1233.48183754752, default = "m3", }, ["AUtbsp"] = { name1 = "Australian tablespoon", symbol = "AU&nbsp;tbsp", utype = "volume", scale = 0.000020, default = "ml", }, ["Bcuft"] = { name1 = "billion cubic foot", name2 = "billion cubic feet", symbol = "billion cu&nbsp;ft", utype = "volume", scale = 28316846.592, default = "Gl", link = "Cubic foot", }, ["bdft"] = { name1 = "board foot", name2 = "board feet", symbol = "bd&nbsp;ft", utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["board feet"] = { name2 = "board feet", symbol = "board foot", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["board foot"] = { name2 = "board foot", symbol = "board foot", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["cc"] = { name1 = "cubic centimetre", name1_us = "cubic centimeter", symbol = "cc", utype = "volume", scale = 0.000001, default = "cuin", }, ["CID"] = { name1 = "cubic inch", name2 = "cubic inches", symbol = "cu&nbsp;in", utype = "volume", scale = 0.000016387064, default = "cc", link = "Cubic inch#Engine displacement", }, ["cord"] = { symbol = "cord", utype = "volume", scale = 3.624556363776, default = "m3", link = "Cord (unit)", }, ["cufoot"] = { name1 = "cubic foot", name2 = "cubic foot", symbol = "фут³", utype = "volume", scale = 0.028316846592, default = "m3", }, ["cuft"] = { name1 = "cubic foot", name2 = "cubic feet", symbol = "фут³", utype = "volume", scale = 0.028316846592, default = "m3", }, ["cuin"] = { name1 = "cubic inch", name2 = "cubic inches", symbol = "cu&nbsp;in", utype = "volume", scale = 0.000016387064, default = "cm3", }, ["cumi"] = { name1 = "cubic mile", symbol = "cu&nbsp;mi", utype = "volume", scale = 4168181825.440579584, default = "km3", }, ["cuyd"] = { name1 = "cubic yard", symbol = "cu&nbsp;yd", utype = "volume", scale = 0.764554857984, default = "m3", }, ["firkin"] = { symbol = "firkin", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.04091481, default = "L impgal USgal", link = "Firkin (unit)", }, ["foot3"] = { target = "cufoot", }, ["Goilbbl"] = { name1 = "billion barrels", name2 = "billion barrels", symbol = "Gbbl", utype = "volume", scale = 158987294.928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["gr water"] = { name1 = "grains water", name2 = "grains water", symbol = "gr H₂O", utype = "volume", scale = 0.00000006479891, default = "cm3", link = "Grain (unit)", }, ["grt"] = { name1 = "gross register ton", symbol = "grt", utype = "volume", scale = 2.8316846592, default = "m3", link = "Gross register tonnage", }, ["impbbl"] = { name1 = "imperial barrel", symbol = "imp&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.16365924, default = "L impgal USgal", link = "Barrel (unit)", }, ["impbsh"] = { name1 = "imperial bushel", symbol = "imp&nbsp;bsh", utype = "volume", scale = 0.03636872, default = "L impgal USdrygal", }, ["impbu"] = { name1 = "imperial bushel", symbol = "imp&nbsp;bu", utype = "volume", scale = 0.03636872, default = "m3", }, ["impgal"] = { name1 = "imperial gallon", symbol = "imp&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.00454609, default = "L USgal", }, ["impgi"] = { name1 = "gill", symbol = "gi", utype = "volume", scale = 0.0001420653125, default = "ml USoz", link = "Gill (unit)", }, ["impkenning"] = { name1 = "imperial kenning", symbol = "kenning", utype = "volume", scale = 0.01818436, default = "L USdrygal", link = "Kenning (unit)", }, ["impoz"] = { name1 = "imperial fluid ounce", symbol = "imp&nbsp;fl&nbsp;oz", utype = "volume", scale = 0.0000284130625, default = "ml USoz", }, ["imppk"] = { name1 = "imperial peck", symbol = "pk", utype = "volume", scale = 0.00909218, default = "L USdrygal", link = "Peck", }, ["imppt"] = { name1 = "imperial pint", symbol = "imp&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.00056826125, default = "L", }, ["impqt"] = { name1 = "imperial quart", symbol = "imp&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.0011365225, default = "ml USoz", customary= 3, }, ["kilderkin"] = { symbol = "kilderkin", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.08182962, default = "L impgal USgal", }, ["koilbbl"] = { name1 = "thousand barrels", name2 = "thousand barrels", symbol = "kbbl", utype = "volume", scale = 158.987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["L"] = { _name1 = "litre", _name1_us= "liter", _symbol = "Л", utype = "volume", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "impgal USgal", link = "Литр", }, ["l"] = { _name1 = "litre", _name1_us= "liter", _symbol = "л", utype = "volume", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "impgal USgal", link = "Литр", }, ["ll"] = { name1 = "litre", name1_us = "liter", symbol = "l", utype = "volume", scale = 0.001, default = "impgal USgal", }, ["m3"] = { _name1 = "cubic metre", _name1_us= "cubic meter", _symbol = "м³", prefix_position= 7, utype = "volume", scale = 1, prefixes = 3, default = "cuft", link = "Шоо метр", }, ["Mbbl"] = { name1 = "thousand barrels", name2 = "thousand barrels", symbol = "Mbbl", utype = "volume", scale = 158.987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["MMoilbbl"] = { name1 = "million barrels", name2 = "million barrels", symbol = "MMbbl", utype = "volume", scale = 158987.294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["Moilbbl"] = { name1 = "million barrels", name2 = "million barrels", symbol = "Mbbl", utype = "volume", scale = 158987.294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["MTON"] = { name1 = "measurement ton", symbol = "MTON", utype = "volume", scale = 1.13267386368, default = "m3", }, ["MUSgal"] = { name1 = "million US gallons", name1_us = "million U.S. gallons", name2 = "million US gallons", name2_us = "million U.S. gallons", symbol = "million US&nbsp;gal", sym_us = "million U.S.&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 3785.411784, default = "Ml", link = "US gallon", }, ["oilbbl"] = { name1 = "barrel", symbol = "bbl", utype = "volume", scale = 0.158987294928, default = "m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["stere"] = { symbol = "stere", usename = 1, utype = "volume", scale = 1, default = "cuft", }, ["Toilbbl"] = { name1 = "trillion barrels", name2 = "trillion barrels", symbol = "Tbbl", utype = "volume", scale = 158987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["USbbl"] = { name1 = "US barrel", name1_us = "U.S. barrel", symbol = "US&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.119240471196, default = "L USgal impgal", link = "Barrel (unit)", }, ["USbeerbbl"] = { name1 = "US beer barrel", name1_us = "U.S. beer barrel", symbol = "US&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.117347765304, default = "L USgal impgal", link = "Barrel (unit)", }, ["USbsh"] = { name1 = "US bushel", name1_us = "U.S. bushel", symbol = "US&nbsp;bsh", sym_us = "U.S.&nbsp;bsh", utype = "volume", scale = 0.03523907016688, default = "L USdrygal impgal", link = "Bushel", }, ["USbu"] = { name1 = "US bushel", name1_us = "U.S. bushel", symbol = "US&nbsp;bu", sym_us = "U.S.&nbsp;bu", utype = "volume", scale = 0.03523907016688, default = "L USdrygal impgal", link = "Bushel", }, ["USdrybbl"] = { name1 = "US dry barrel", name1_us = "U.S. dry barrel", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.11562819898508, default = "m3", link = "Barrel (unit)", }, ["USdrygal"] = { name1 = "US dry gallon", name1_us = "U.S. dry gallon", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;gal", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.00440488377086, default = "L", link = "Gallon", }, ["USdrypt"] = { name1 = "US dry pint", name1_us = "U.S. dry pint", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;pt", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.0005506104713575, default = "ml", link = "Pint", }, ["USdryqt"] = { name1 = "US dry quart", name1_us = "U.S. dry quart", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.001101220942715, default = "ml", link = "Quart", }, ["USflgal"] = { name1 = "US gallon", name1_us = "U.S. gallon", symbol = "US fl gal", sym_us = "U.S.&nbsp;fl&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.003785411784, default = "L impgal", link = "Gallon", }, ["USgal"] = { name1 = "US gallon", name1_us = "U.S. gallon", symbol = "US&nbsp;gal", sym_us = "U.S.&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.003785411784, default = "L impgal", }, ["USgi"] = { name1 = "gill", symbol = "gi", utype = "volume", scale = 0.0001182941183, default = "ml impoz", link = "Gill (unit)", }, ["USkenning"] = { name1 = "US kenning", name1_us = "U.S. kenning", symbol = "US&nbsp;kenning", sym_us = "U.S.&nbsp;kenning", utype = "volume", scale = 0.01761953508344, default = "L impgal", link = "Kenning (unit)", }, ["USmin"] = { name1 = "US minim", name1_us = "U.S. minim", symbol = "US&nbsp;min", sym_us = "U.S.&nbsp;min", utype = "volume", scale = 0.000000061611519921875, default = "ml", link = "Minim (unit)", }, ["USoz"] = { name1 = "US fluid ounce", name1_us = "U.S. fluid ounce", symbol = "US&nbsp;fl&nbsp;oz", sym_us = "U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz", utype = "volume", scale = 0.0000295735295625, default = "ml", }, ["USpk"] = { name1 = "US peck", name1_us = "U.S. peck", symbol = "US&nbsp;pk", sym_us = "U.S.&nbsp;pk", utype = "volume", scale = 0.00880976754172, default = "L impgal", link = "Peck", }, ["USpt"] = { name1 = "US pint", name1_us = "U.S. pint", symbol = "US&nbsp;pt", sym_us = "U.S.&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.000473176473, default = "L imppt", link = "Pint", }, ["USqt"] = { name1 = "US quart", name1_us = "U.S. quart", symbol = "US&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.000946352946, default = "ml", link = "Quart", customary= 1, }, ["USquart"] = { name1 = "US quart", name1_us = "U.S. quart", symbol = "US&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.000946352946, default = "ml impoz", link = "Quart", }, ["UStbsp"] = { name1 = "US tablespoon", name1_us = "U.S. tablespoon", symbol = "US&nbsp;tbsp", sym_us = "U.S.&nbsp;tbsp", utype = "volume", scale = 1.4786764781250001e-5, default = "ml", }, ["winecase"] = { symbol = "case", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.009, default = "L", link = "Case (goods)", }, ["*U.S.drygal"] = { target = "USdrygal", sp_us = true, customary= 2, }, ["*U.S.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, customary= 2, }, ["+USdrygal"] = { target = "USdrygal", customary= 1, }, ["+usfloz"] = { target = "USoz", link = "Fluid ounce", customary= 1, }, ["+USgal"] = { target = "USgal", customary= 1, }, ["+USoz"] = { target = "USoz", customary= 1, }, ["@impgal"] = { target = "impgal", link = "Gallon", customary= 3, }, ["acre feet"] = { target = "acre-ft", }, ["acre foot"] = { target = "acre-foot", }, ["acre ft"] = { target = "acre-ft", }, ["acre-feet"] = { target = "acre-ft", }, ["acre.foot"] = { target = "acre-foot", }, ["acre.ft"] = { target = "acre-ft", }, ["acre·ft"] = { target = "acre-ft", }, ["bushels"] = { target = "USbsh", }, ["cid"] = { target = "CID", }, ["ft3"] = { target = "cuft", }, ["gal"] = { target = "USgal", }, ["gallon"] = { shouldbe = "Use %{USgal%} for US gallons or %{impgal%} for imperial gallons (not %{gallon%})", }, ["gallons"] = { shouldbe = "Use %{USgal%} for US gallons or %{impgal%} for imperial gallons (not %{gallons%})", }, ["Gcuft"] = { target = "e9cuft", }, ["impfloz"] = { target = "impoz", }, ["Impgal"] = { target = "impgal", }, ["in3"] = { target = "cuin", symbol = "in³", }, ["hm³"] = { target = "hm3", }, ["kcuft"] = { target = "e3cuft", }, ["kcum"] = { target = "e3m3", }, ["km³"] = { target = "km3", }, ["liter"] = { target = "L", sp_us = true, }, ["liters"] = { target = "L", sp_us = true, }, ["litre"] = { target = "L", }, ["litres"] = { target = "L", }, ["Mcuft"] = { target = "e6cuft", }, ["Mcum"] = { target = "e6m3", }, ["Mft3"] = { target = "e6cuft", }, ["mi3"] = { target = "cumi", }, ["m³"] = { target = "m3", }, ["Pcuft"] = { target = "e15cuft", }, ["pt"] = { shouldbe = "Use %{USpt%} for US pints or %{imppt%} for imperial pints (not %{pt%})", }, ["qt"] = { shouldbe = "Use %{USqt%} for US quarts or %{impqt%} for imperial quarts (not %{qt%})", }, ["Tcuft"] = { target = "e12cuft", }, ["Tft3"] = { target = "e12cuft", }, ["U.S.bbl"] = { target = "USbbl", sp_us = true, default = "L U.S.gal impgal", }, ["U.S.beerbbl"] = { target = "USbeerbbl", sp_us = true, default = "L U.S.gal impgal", }, ["U.S.bsh"] = { target = "USbsh", sp_us = true, default = "L U.S.drygal impgal", }, ["U.S.bu"] = { target = "USbu", sp_us = true, default = "L U.S.drygal impgal", }, ["U.S.drybbl"] = { target = "USdrybbl", sp_us = true, }, ["U.S.drygal"] = { target = "USdrygal", sp_us = true, }, ["U.S.drypt"] = { target = "USdrypt", sp_us = true, }, ["U.S.dryqt"] = { target = "USdryqt", sp_us = true, }, ["U.S.flgal"] = { target = "USflgal", sp_us = true, }, ["U.S.floz"] = { target = "USoz", sp_us = true, }, ["U.S.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, link = "U.S. gallon", }, ["u.s.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, link = "U.S. gallon", }, ["U.S.gi"] = { target = "USgi", sp_us = true, }, ["U.S.kenning"] = { target = "USkenning", sp_us = true, }, ["U.S.oz"] = { target = "USoz", sp_us = true, }, ["U.S.pk"] = { target = "USpk", sp_us = true, }, ["U.S.pt"] = { target = "USpt", sp_us = true, }, ["U.S.qt"] = { target = "USqt", sp_us = true, default = "L impqt", customary= 2, }, ["usbbl"] = { target = "USbbl", }, ["usbeerbbl"] = { target = "USbeerbbl", }, ["usbsh"] = { target = "USbsh", }, ["usbu"] = { target = "USbu", }, ["usdrybbl"] = { target = "USdrybbl", }, ["usdrygal"] = { target = "USdrygal", }, ["usdrypt"] = { target = "USdrypt", }, ["usdryqt"] = { target = "USdryqt", }, ["USfloz"] = { target = "USoz", }, ["usfloz"] = { target = "USoz", }, ["USGAL"] = { target = "USgal", }, ["usgal"] = { target = "USgal", }, ["usgi"] = { target = "USgi", }, ["uskenning"] = { target = "USkenning", }, ["usoz"] = { target = "USoz", }, ["uspk"] = { target = "USpk", }, ["uspt"] = { target = "USpt", }, ["usqt"] = { target = "USqt", }, ["yd3"] = { target = "cuyd", }, ["cuft/sqmi"] = { per = { "cuft", "sqmi" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["m3/ha"] = { name1 = "cubic metre per hectare", name1_us = "cubic meter per hectare", name2 = "cubic metres per hectare", name2_us = "cubic meters per hectare", symbol = "m³/ha", utype = "volume per unit area", scale = 0.0001, default = "USbu/acre", link = "Hectare", }, ["m3/km2"] = { per = { "m3", "km2" }, utype = "volume per unit area", default = "cuft/sqmi", }, ["U.S.gal/acre"] = { per = { "U.S.gal", "acre" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["USbu/acre"] = { name2 = "US bushels per acre", symbol = "US bushel per acre", usename = 1, utype = "volume per unit area", scale = 8.7077638761350888e-6, default = "m3/ha", link = "Bushel", }, ["USgal/acre"] = { per = { "USgal", "acre" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["cuyd/mi"] = { per = { "cuyd", "mi" }, utype = "volume per unit length", default = "m3/km", }, ["m3/km"] = { per = { "m3", "km" }, utype = "volume per unit length", default = "cuyd/mi", }, ["mich"] = { combination= { "ch", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["michlk"] = { combination= { "chlk", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["michainlk"] = { combination= { "chainlk", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["miyd"] = { combination= { "yd", "mi" }, multiple = { 1760 }, utype = "length", }, ["miydftin"] = { combination= { "in", "ft", "yd", "mi" }, multiple = { 12, 3, 1760 }, utype = "length", }, ["mift"] = { combination= { "ft", "mi" }, multiple = { 5280 }, utype = "length", }, ["ydftin"] = { combination= { "in", "ft", "yd" }, multiple = { 12, 3 }, utype = "length", }, ["ydft"] = { combination= { "ft", "yd" }, multiple = { 3 }, utype = "length", }, ["ftin"] = { combination= { "in", "ft" }, multiple = { 12 }, utype = "length", }, ["footin"] = { combination= { "in", "foot" }, multiple = { 12 }, utype = "length", }, ["handin"] = { combination= { "in", "hand" }, multiple = { 4 }, utype = "length", }, ["lboz"] = { combination= { "oz", "lb" }, multiple = { 16 }, utype = "mass", }, ["stlb"] = { combination= { "lb", "st" }, multiple = { 14 }, utype = "mass", }, ["stlboz"] = { combination= { "oz", "lb", "st" }, multiple = { 16, 14 }, utype = "mass", }, ["st and lb"] = { combination= { "lb", "st" }, multiple = { 14 }, utype = "mass", }, ["GN LTf"] = { combination= { "GN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["GN LTf STf"] = { combination= { "GN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["GN STf"] = { combination= { "GN", "-STf" }, utype = "force", }, ["GN STf LTf"] = { combination= { "GN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["kN LTf"] = { combination= { "kN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["kN LTf STf"] = { combination= { "kN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["kN STf"] = { combination= { "kN", "-STf" }, utype = "force", }, ["kN STf LTf"] = { combination= { "kN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["LTf STf"] = { combination= { "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN LTf"] = { combination= { "MN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["MN LTf STf"] = { combination= { "MN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN STf"] = { combination= { "MN", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN STf LTf"] = { combination= { "MN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["STf LTf"] = { combination= { "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["L/100 km mpgimp"] = { combination= { "L/100 km", "mpgimp" }, utype = "fuel efficiency", }, ["l/100 km mpgimp"] = { combination= { "l/100 km", "mpgimp" }, utype = "fuel efficiency", }, ["L/100 km mpgUS"] = { combination= { "L/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["L/100 km mpgus"] = { combination= { "L/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["l/100 km mpgus"] = { combination= { "l/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["mpgimp L/100 km"] = { combination= { "mpgimp", "L/100 km" }, utype = "fuel efficiency", }, ["LT ST t"] = { combination= { "lt", "-ST", "t" }, utype = "mass", }, ["LT t ST"] = { combination= { "lt", "t", "-ST" }, utype = "mass", }, ["ST LT t"] = { combination= { "-ST", "lt", "t" }, utype = "mass", }, ["ST t LT"] = { combination= { "-ST", "t", "lt" }, utype = "mass", }, ["t LT ST"] = { combination= { "t", "lt", "-ST" }, utype = "mass", }, ["ton"] = { combination= { "LT", "ST" }, utype = "mass", }, ["kPa kg/cm2"] = { combination= { "kPa", "kgf/cm2" }, utype = "pressure", }, ["kPa lb/in2"] = { combination= { "kPa", "-lb/in2" }, utype = "pressure", }, ["floz"] = { combination= { "impoz", "USoz" }, utype = "volume", }, } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local default_exceptions = { -- Prefixed units with a default different from that of the base unit. -- Each key item is a prefixed symbol (unitcode for engineering notation). ["cm²"] = "sqin", ["dm²"] = "sqin", ["e3acre"] = "km2", ["e3m2"] = "e6sqft", ["e6acre"] = "km2", ["e6ha"] = "e6acre", ["e6km2"] = "e6sqmi", ["e6m2"] = "e6sqft", ["e6sqft"] = "v * 9.290304 < 100 ! e3 ! e6 ! m2", ["e6sqmi"] = "e6km2", ["hm²"] = "acre", ["км²"] = "sqmi", ["mm²"] = "sqin", ["aJ"] = "eV", ["e3BTU"] = "MJ", ["e6BTU"] = "GJ", ["EJ"] = "kWh", ["fJ"] = "keV", ["GJ"] = "kWh", ["MJ"] = "kWh", ["PJ"] = "kWh", ["pJ"] = "MeV", ["TJ"] = "kWh", ["YJ"] = "kWh", ["yJ"] = "μeV", ["ZJ"] = "kWh", ["zJ"] = "meV", ["e12cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/a", ["e12cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/d", ["e12m3/a"] = "Tcuft/a", ["e12m3/d"] = "Tcuft/d", ["e3cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/a", ["e3cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/d", ["e3cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/s", ["e3m3/a"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/a", ["e3m3/d"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/d", ["e3m3/s"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/s", ["e3USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! ! e3 ! m3/a", ["e6cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/a", ["e6cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/d", ["e6cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/s", ["e6m3/a"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/a", ["e6m3/d"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/d", ["e6m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e6 ! e9 ! cuft/s", ["e6USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e3 ! e6 ! m3/a", ["e9cuft/a"] = "m3/a", ["e9cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3/d", ["e9m3/a"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/a", ["e9m3/d"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/d", ["e9m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e9 ! e12 ! cuft/s", ["e9USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/a", ["e9USgal/s"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/s", ["nN"] = "gr-f", ["μN"] = "gr-f", ["mN"] = "oz-f", ["am"] = "in", ["cm"] = "in", ["dam"] = "ft", ["dm"] = "in", ["e12km"] = "e12mi", ["e12mi"] = "e12km", ["e3AU"] = "ly", ["e3km"] = "e3mi", ["e3mi"] = "e3km", ["e6km"] = "e6mi", ["e6mi"] = "e6km", ["e9km"] = "AU", ["e9mi"] = "e9km", ["Em"] = "mi", ["fm"] = "in", ["Gm"] = "mi", ["hm"] = "ft", ["км"] = "mi", ["mm"] = "in", ["Mm"] = "mi", ["nm"] = "in", ["Pm"] = "mi", ["pm"] = "in", ["Tm"] = "mi", ["Ym"] = "mi", ["ym"] = "in", ["Zm"] = "mi", ["zm"] = "in", ["μm"] = "in", ["e12lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! Mt ! Gt", ["e3lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kg ! t", ["e3ozt"] = "v * 0.311034768 < 10 ! kg ! t", ["e3t"] = "LT ST", ["e6carat"] = "t", ["e6lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! t ! kilotonne", ["e6ozt"] = "lb kg", ["e6ST"] = "Mt", ["e6t"] = "LT ST", ["e9lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kilotonne ! Mt", ["e9t"] = "LT ST", ["Gg"] = "lb", ["kg"] = "lb", ["mg"] = "gr", ["Mg"] = "LT ST", ["ng"] = "gr", ["μg"] = "gr", ["mBq"] = "fCi", ["kBq"] = "nCi", ["MBq"] = "μCi", ["GBq"] = "mCi", ["TBq"] = "Ci", ["PBq"] = "kCi", ["EBq"] = "kCi", ["fCi"] = "mBq", ["pCi"] = "Bq", ["nCi"] = "Bq", ["μCi"] = "kBq", ["mCi"] = "MBq", ["kCi"] = "TBq", ["MCi"] = "PBq", ["ns"] = "μs", ["μs"] = "ms", ["ms"] = "s", ["ks"] = "h", ["Ms"] = "week", ["Gs"] = "decade", ["Ts"] = "millennium", ["Ps"] = "million year", ["Es"] = "thousand million year", ["MK"] = "keVT", ["cL"] = "impoz usoz", ["cl"] = "impoz usoz", ["cm³"] = "cuin", ["dL"] = "impoz usoz", ["dl"] = "impoz usoz", ["mm³"] = "cuin", ["dm³"] = "cuin", ["e12cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3", ["e12impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! T ! P ! l", ["e12m3"] = "v < 28.316846592 ! T ! P ! cuft", ["e12U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l", ["e12USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l", ["e15cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e12 ! e15 ! m3", ["e15m3"] = "Pcuft", ["e3bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e3cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3", ["e3impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! k ! M ! l", ["e3m3"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft", ["e3U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l", ["e3USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l", ["e6bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6cuyd"] = "v * 7.64554857984 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! M ! G ! l", ["e6L"] = "USgal", ["e6m3"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft", ["e6U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l", ["e6USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l", ["e9bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e6 ! e9 ! m3", ["e9cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3", ["e9impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! G ! T ! l", ["e9m3"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft", ["e9U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l", ["e9USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l", ["GL"] = "cuft", ["Gl"] = "cuft", ["kL"] = "cuft", ["kl"] = "cuft", ["km³"] = "cumi", ["mL"] = "impoz usoz", ["ml"] = "impoz usoz", ["Ml"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft", ["ML"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft", ["TL"] = "cumi", ["Tl"] = "cumi", ["μL"] = "cuin", ["μl"] = "cuin", } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local link_exceptions = { -- Prefixed units with a linked article different from that of the base unit. -- Each key item is a prefixed symbol (not unitcode). ["mm²"] = "Square millimetre", ["cm²"] = "Square centimetre", ["dm²"] = "Square decimetre", ["km²"] = "Square kilometre", ["kJ"] = "Kilojoule", ["MJ"] = "Megajoule", ["GJ"] = "Gigajoule", ["TJ"] = "Terajoule", ["fm"] = "Femtometre", ["pm"] = "Picometre", ["nm"] = "Nanometre", ["μm"] = "Micrometre", ["mm"] = "Millimetre", ["cm"] = "Centimetre", ["dm"] = "Decimetre", ["dam"] = "Decametre", ["hm"] = "Hectometre", ["km"] = "Километр", ["Mm"] = "Megametre", ["Gm"] = "Gigametre", ["Tm"] = "Terametre", ["Pm"] = "Petametre", ["Em"] = "Exametre", ["Zm"] = "Zettametre", ["Ym"] = "Yottametre", ["μg"] = "Microgram", ["mg"] = "Milligram", ["kg"] = "Kilogram", ["Mg"] = "Tonne", ["yW"] = "Yoctowatt", ["zW"] = "Zeptowatt", ["aW"] = "Attowatt", ["fW"] = "Femtowatt", ["pW"] = "Picowatt", ["nW"] = "Nanowatt", ["μW"] = "Microwatt", ["mW"] = "Milliwatt", ["kW"] = "Kilowatt", ["MW"] = "Megawatt", ["GW"] = "Gigawatt", ["TW"] = "Terawatt", ["PW"] = "Petawatt", ["EW"] = "Exawatt", ["ZW"] = "Zettawatt", ["YW"] = "Yottawatt", ["as"] = "Attosecond", ["fs"] = "Femtosecond", ["ps"] = "Picosecond", ["ns"] = "Nanosecond", ["μs"] = "Microsecond", ["ms"] = "Millisecond", ["ks"] = "Kilosecond", ["Ms"] = "Megasecond", ["Gs"] = "Gigasecond", ["Ts"] = "Terasecond", ["Ps"] = "Petasecond", ["Es"] = "Exasecond", ["Zs"] = "Zettasecond", ["Ys"] = "Yottasecond", ["mm³"] = "Cubic millimetre", ["cm³"] = "Cubic centimetre", ["dm³"] = "Cubic decimetre", ["dam³"] = "Cubic decametre", ["км³"] = "Cubic kilometre", ["μL"] = "Microlitre", ["μl"] = "Microlitre", ["mL"] = "Millilitre", ["ml"] = "Millilitre", ["cL"] = "Centilitre", ["cl"] = "Centilitre", ["dL"] = "Decilitre", ["dl"] = "Decilitre", ["daL"] = "Decalitre", ["dal"] = "Decalitre", ["hL"] = "Hectolitre", ["hl"] = "Hectolitre", ["kL"] = "Kilolitre", ["kl"] = "Kilolitre", ["ML"] = "Megalitre", ["Ml"] = "Megalitre", ["GL"] = "Gigalitre", ["Gl"] = "Gigalitre", ["TL"] = "Teralitre", ["Tl"] = "Teralitre", ["PL"] = "Petalitre", ["Pl"] = "Petalitre", } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local per_unit_fixups = { -- Automatically created per units of form "x/y" may have their unit type -- changed, for example, "length/time" is changed to "speed". -- Other adjustments can also be specified. ["/area"] = "per unit area", ["/volume"] = "per unit volume", ["area/area"] = "area per unit area", ["energy/length"] = "energy per unit length", ["energy/mass"] = "energy per unit mass", ["energy/time"] = { utype = "power", link = "Power (physics)" }, ["energy/volume"] = "energy per unit volume", ["force/area"] = { utype = "pressure", link = "Pressure" }, ["length/length"] = { utype = "gradient", link = "Grade (slope)" }, ["length/time"] = { utype = "speed", link = "Speed" }, ["length/time/time"] = { utype = "acceleration", link = "Acceleration" }, ["mass/area"] = { utype = "pressure", multiplier = 9.80665 }, ["mass/length"] = "linear density", ["mass/mass"] = "concentration", ["mass/power"] = "mass per unit power", ["mass/time"] = "mass per unit time", ["mass/volume"] = { utype = "density", link = "Density" }, ["power/mass"] = "power per unit mass", ["power/volume"] = { link = "Power density" }, ["pressure/length"] = "fracture gradient", ["speed/time"] = { utype = "acceleration", link = "Acceleration" }, ["volume/area"] = "volume per unit area", ["volume/length"] = "volume per unit length", ["volume/time"] = "flow", } return { all_units = all_units, default_exceptions = default_exceptions, link_exceptions = link_exceptions, per_unit_fixups = per_unit_fixups, } 1dxfwj059euurakm9lj8gfs4vkk574i 860135 860129 2026-06-25T16:25:37Z Enkhsaihan2005 64429 860135 Scribunto text/plain -- Conversion data used by [[Module:Convert]] which uses mw.loadData() for -- read-only access to this module so that it is loaded only once per page. -- See [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] if copying to another wiki. -- -- These data tables follow: -- all_units all properties for a unit, including default output -- default_exceptions exceptions for default output ('kg' and 'g' have different defaults) -- link_exceptions exceptions for links ('kg' and 'g' have different links) -- -- These tables are generated by a script which reads the wikitext of a page that -- documents the required properties of each unit; see [[:en:Module:Convert/doc]]. --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local all_units = { ["Gy"] = { _name1 = "gray", _symbol = "Gy", utype = "absorbed radiation dose", scale = 1, prefixes = 1, default = "rad", link = "Gray (unit)", }, ["rad"] = { _name1 = "rad", _symbol = "rad", utype = "absorbed radiation dose", scale = 0.01, prefixes = 1, default = "Gy", link = "Rad (unit)", }, ["cm/s2"] = { name1 = "centimetre per second squared", name1_us = "centimeter per second squared", name2 = "centimetres per second squared", name2_us = "centimeters per second squared", symbol = "cm/s²", utype = "acceleration", scale = 0.01, default = "ft/s2", link = "Gal (unit)", }, ["ft/s2"] = { name1 = "foot per second squared", name2 = "feet per second squared", symbol = "ft/s²", utype = "acceleration", scale = 0.3048, default = "m/s2", }, ["g0"] = { name1 = "standard gravity", name2 = "standard gravities", symbol = "''g''₀", utype = "acceleration", scale = 9.80665, default = "m/s2", }, ["g-force"] = { name2 = "''g''", symbol = "''g''", utype = "acceleration", scale = 9.80665, default = "m/s2", link = "g-force", }, ["km/hs"] = { name1 = "kilometre per hour per second", name1_us = "kilometer per hour per second", name2 = "kilometres per hour per second", name2_us = "kilometers per hour per second", symbol = "km/(h⋅s)", utype = "acceleration", scale = 0.27777777777777779, default = "mph/s", link = "Acceleration", }, ["km/s2"] = { name1 = "kilometre per second squared", name1_us = "kilometer per second squared", name2 = "kilometres per second squared", name2_us = "kilometers per second squared", symbol = "km/s²", utype = "acceleration", scale = 1000, default = "mph/s", link = "Acceleration", }, ["m/s2"] = { name1 = "metre per second squared", name1_us = "meter per second squared", name2 = "metres per second squared", name2_us = "meters per second squared", symbol = "m/s²", utype = "acceleration", scale = 1, default = "ft/s2", }, ["mph/s"] = { name1 = "mile per hour per second", name2 = "miles per hour per second", symbol = "mph/s", utype = "acceleration", scale = 0.44704, default = "km/hs", link = "Acceleration", }, ["km/h/s"] = { target = "km/hs", }, ["standard gravity"] = { target = "g0", }, ["1000sqft"] = { name1 = "thousand square feet", name2 = "thousand square feet", symbol = "1000&nbsp;sq&nbsp;ft", utype = "area", scale = 92.90304, default = "m2", link = "Square foot", }, ["a"] = { _name1 = "are", _symbol = "a", utype = "area", scale = 100, prefixes = 1, default = "sqft", link = "Hectare#Are", }, ["acre"] = { symbol = "акр", usename = 1, utype = "area", scale = 4046.8564224, default = "ha", subdivs = { ["rood"] = { 4, default = "ha" }, ["sqperch"] = { 160, default = "ha" } }, }, ["acre-sing"] = { target = "acre", }, ["arpent"] = { symbol = "arpent", usename = 1, utype = "area", scale = 3418.89, default = "ha", }, ["cda"] = { name1 = "cuerda", symbol = "cda", utype = "area", scale = 3930.395625, default = "ha acre", }, ["daa"] = { name1 = "decare", symbol = "daa", utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", }, ["dunam"] = { symbol = "dunam", usename = 1, utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", }, ["dunum"] = { symbol = "dunum", usename = 1, utype = "area", scale = 1000, default = "km2 sqmi", link = "Dunam", }, ["ha"] = { name1 = "гектар", symbol = "га", utype = "area", scale = 10000, default = "acre", }, ["hectare"] = { name1 = "гектар", symbol = "га", usename = 1, utype = "area", scale = 10000, default = "acre", }, ["Irish acre"] = { name1 = "Irish acre", symbol = "Irish&nbsp;acres", utype = "area", scale = 6555.2385024, default = "ha", link = "Acre (Irish)", }, ["m2"] = { _name1 = "хавтгай дөрвөлжин метр", _name1_us= "хавтгай дөрвөлжин метр", _symbol = "м²", prefix_position= 35, utype = "area", scale = 1, prefixes = 2, default = "sqft", link = "Метр квадрат", }, ["pondemaat"] = { name1 = "pondemaat", name2 = "pondemaat", symbol = "pond", utype = "area", scale = 3674.363358816, default = "m2", link = ":nl:pondemaat", }, ["pyeong"] = { name2 = "pyeong", symbol = "pyeong", usename = 1, utype = "area", scale = 3.3057851239669422, default = "m2", }, ["rai"] = { name2 = "rai", symbol = "rai", utype = "area", scale = 1600, default = "m2", link = "Rai (unit)", }, ["rood"] = { symbol = "rood", usename = 1, utype = "area", scale = 1011.7141056, default = "sqft m2", subdivs = { ["sqperch"] = { 40, default = "m2" } }, link = "Rood (unit)", }, ["sqfoot"] = { name1 = "square foot", name2 = "square foot", symbol = "sq&nbsp;ft", utype = "area", scale = 0.09290304, default = "m2", }, ["sqft"] = { name1 = "square foot", name2 = "square feet", symbol = "фут²", utype = "area", scale = 0.09290304, default = "m2", }, ["sqin"] = { name1 = "square inch", name2 = "square inches", symbol = "sq&nbsp;in", utype = "area", scale = 0.00064516, default = "cm2", }, ["sqmi"] = { name1 = "square mile", symbol = "бээр²", utype = "area", scale = 2589988.110336, default = "km2", }, ["sqnmi"] = { name1 = "square nautical mile", symbol = "sq&nbsp;nmi", utype = "area", scale = 3429904, default = "km2 sqmi", link = "Далайн бээр", }, ["sqperch"] = { name2 = "perches", symbol = "perch", usename = 1, utype = "area", scale = 25.29285264, default = "m2", link = "Rod (unit)#Area and volume", }, ["sqverst"] = { symbol = "square verst", usename = 1, utype = "area", scale = 1138062.24, default = "km2 sqmi", link = "Verst", }, ["sqyd"] = { name1 = "square yard", symbol = "sq&nbsp;yd", utype = "area", scale = 0.83612736, default = "m2", }, ["tsubo"] = { name2 = "tsubo", symbol = "tsubo", usename = 1, utype = "area", scale = 3.3057851239669422, default = "m2", link = "Japanese units of measurement#Area", }, ["acres"] = { target = "acre", }, ["are"] = { target = "a", }, ["decare"] = { target = "daa", }, ["foot2"] = { target = "sqfoot", }, ["ft2"] = { target = "sqft", }, ["in2"] = { target = "sqin", symbol = "in²", }, ["km²"] = { target = "km2", }, ["mi2"] = { target = "sqmi", }, ["million acre"] = { target = "e6acre", }, ["million acres"] = { target = "e6acre", }, ["million hectares"] = { target = "e6ha", }, ["m²"] = { target = "m2", }, ["nmi2"] = { target = "sqnmi", }, ["pond"] = { target = "pondemaat", }, ["sq arp"] = { target = "arpent", }, ["sqkm"] = { target = "km2", }, ["sqm"] = { target = "m2", }, ["square verst"] = { target = "sqverst", }, ["verst2"] = { target = "sqverst", }, ["yd2"] = { target = "sqyd", }, ["m2/ha"] = { name1 = "square metre per hectare", name1_us = "square meter per hectare", name2 = "square metres per hectare", name2_us = "square meters per hectare", symbol = "m²/ha", utype = "area per unit area", scale = 0.0001, default = "sqft/acre", link = "Basal area", }, ["sqft/acre"] = { name1 = "square foot per acre", name2 = "square feet per acre", symbol = "sq&nbsp;ft/acre", utype = "area per unit area", scale = 2.295684113865932e-5, default = "m2/ha", link = "Basal area", }, ["cent"] = { name1 = "cent", symbol = "¢", utype = "cent", scale = 1, default = "cent", link = "Cent (currency)", }, ["¢"] = { target = "cent", }, ["A.h"] = { name1 = "ampere hour", symbol = "A⋅h", utype = "charge", scale = 3600, default = "coulomb", }, ["coulomb"] = { _name1 = "coulomb", _symbol = "C", utype = "charge", scale = 1, prefixes = 1, default = "e", link = "Coulomb", }, ["e"] = { name1 = "elementary charge", symbol = "''e''", utype = "charge", scale = 1.602176487e-19, default = "coulomb", }, ["g-mol"] = { name1 = "gram-mole", symbol = "g&#8209;mol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["gmol"] = { name1 = "gram-mole", symbol = "gmol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["kmol"] = { name1 = "kilomole", symbol = "kmol", utype = "chemical amount", scale = 1000, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["lb-mol"] = { name1 = "pound-mole", symbol = "lb&#8209;mol", utype = "chemical amount", scale = 453.59237, default = "mol", }, ["lbmol"] = { name1 = "pound-mole", symbol = "lbmol", utype = "chemical amount", scale = 453.59237, default = "mol", }, ["mol"] = { name1 = "mole", symbol = "mol", utype = "chemical amount", scale = 1, default = "lbmol", link = "Mole (unit)", }, ["kgCO2/L"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg(CO₂)/L", utype = "co2 per unit volume", scale = 1000, default = "lbCO2/USgal", link = "Exhaust gas", }, ["lbCO2/USgal"] = { name1 = "pound per US gallon", name2 = "pounds per US gallon", symbol = "lbCO2/US&nbsp;gal", utype = "co2 per unit volume", scale = 119.82642731689663, default = "kgCO2/L", link = "Exhaust gas", }, ["oz/lb"] = { per = { "oz", "lb" }, utype = "concentration", default = "mg/kg", }, ["mg/kg"] = { per = { "mg", "kg" }, utype = "concentration", default = "oz/lb", }, ["g/dm3"] = { name1 = "gram per cubic decimetre", name1_us = "gram per cubic decimeter", name2 = "grams per cubic decimetre", name2_us = "grams per cubic decimeter", symbol = "g/dm³", utype = "density", scale = 1, default = "kg/m3", link = "Density", }, ["g/L"] = { name1 = "gram per litre", name1_us = "gram per liter", name2 = "grams per litre", name2_us = "grams per liter", symbol = "g/L", utype = "density", scale = 1, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["g/mL"] = { name1 = "gram per millilitre", name1_us = "gram per milliliter", name2 = "grams per millilitre", name2_us = "grams per milliliter", symbol = "g/mL", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["g/ml"] = { name1 = "gram per millilitre", name1_us = "gram per milliliter", name2 = "grams per millilitre", name2_us = "grams per milliliter", symbol = "g/ml", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["kg/dm3"] = { name1 = "kilogram per cubic decimetre", name1_us = "kilogram per cubic decimeter", name2 = "kilograms per cubic decimetre", name2_us = "kilograms per cubic decimeter", symbol = "kg/dm³", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/cuft", link = "Density", }, ["kg/L"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg/L", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/USgal", link = "Density", }, ["kg/l"] = { name1 = "kilogram per litre", name1_us = "kilogram per liter", name2 = "kilograms per litre", name2_us = "kilograms per liter", symbol = "kg/l", utype = "density", scale = 1000, default = "lb/USgal", link = "Density", }, ["kg/m3"] = { name1 = "kilogram per cubic metre", name1_us = "kilogram per cubic meter", name2 = "kilograms per cubic metre", name2_us = "kilograms per cubic meter", symbol = "kg/m³", utype = "density", scale = 1, default = "lb/cuyd", link = "Density", }, ["lb/cuft"] = { name1 = "pound per cubic foot", name2 = "pounds per cubic foot", symbol = "lb/cu&nbsp;ft", utype = "density", scale = 16.018463373960142, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/cuin"] = { name1 = "pound per cubic inch", name2 = "pounds per cubic inch", symbol = "lb/cu&nbsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/cuyd"] = { name1 = "pound per cubic yard", name2 = "pounds per cubic yard", symbol = "lb/cu&nbsp;yd", utype = "density", scale = 0.5932764212577829, default = "kg/m3", link = "Density", }, ["lb/impgal"] = { name1 = "pound per imperial gallon", name2 = "pounds per imperial gallon", symbol = "lb/imp&nbsp;gal", utype = "density", scale = 99.776372663101697, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lb/in3"] = { name1 = "pound per cubic inch", name2 = "pounds per cubic inch", symbol = "lb/cu&thinsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["lb/U.S.gal"] = { name1 = "pound per U.S. gallon", name2 = "pounds per U.S. gallon", symbol = "lb/U.S.&nbsp;gal", utype = "density", scale = 119.82642731689663, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lb/USbu"] = { name1 = "pound per US bushel", name2 = "pounds per US bushel", symbol = "lb/US&nbsp;bu", utype = "density", scale = 12.871859780974471, default = "kg/m3", link = "Bushel", }, ["lb/USgal"] = { name1 = "pound per US gallon", name2 = "pounds per US gallon", symbol = "lb/US&nbsp;gal", utype = "density", scale = 119.82642731689663, default = "kg/L", link = "Density", }, ["lbm/cuin"] = { name1 = "pound mass per cubic inch", name2 = "pounds mass per cubic inch", symbol = "lbm/cu&thinsp;in", utype = "density", scale = 27679.904710203122, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["mg/L"] = { name1 = "milligram per litre", name1_us = "milligram per liter", name2 = "milligrams per litre", name2_us = "milligrams per liter", symbol = "mg/L", utype = "density", scale = 0.001, default = "lb/cuin", link = "Density", }, ["oz/cuin"] = { name1 = "ounce per cubic inch", name2 = "ounces per cubic inch", symbol = "oz/cu&nbsp;in", utype = "density", scale = 1729.9940443876951, default = "g/cm3", link = "Density", }, ["g/cm3"] = { per = { "g", "cm3" }, utype = "density", default = "lb/cuin", }, ["g/m3"] = { per = { "g", "m3" }, utype = "density", default = "lb/cuyd", link = "Density", }, ["Mg/m3"] = { per = { "Mg", "m3" }, utype = "density", default = "lb/cuft", }, ["mg/l"] = { per = { "mg", "ll" }, utype = "density", default = "oz/cuin", }, ["μg/dL"] = { per = { "μg", "dL" }, utype = "density", default = "lb/cuin", }, ["μg/l"] = { per = { "μg", "ll" }, utype = "density", default = "oz/cuin", }, ["lb/ft3"] = { target = "lb/cuft", }, ["lb/yd3"] = { target = "lb/cuyd", }, ["lbm/in3"] = { target = "lbm/cuin", }, ["mcg/dL"] = { target = "μg/dL", }, ["oz/in3"] = { target = "oz/cuin", }, ["ug/dL"] = { target = "μg/dL", }, ["ug/l"] = { target = "μg/l", }, ["B.O.T.U."] = { name1 = "Board of Trade Unit", symbol = "B.O.T.U.", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["bboe"] = { name1 = "barrel of oil equivalent", name2 = "barrels of oil equivalent", symbol = "bboe", utype = "energy", scale = 6117863200, default = "GJ", }, ["BOE"] = { name1 = "barrel of oil equivalent", name2 = "barrels of oil equivalent", symbol = "BOE", utype = "energy", scale = 6117863200, default = "GJ", }, ["BTU"] = { name1 = "British thermal unit", symbol = "BTU", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", }, ["Btu"] = { name1 = "British thermal unit", symbol = "Btu", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", }, ["BTU-39F"] = { name1 = "British thermal unit (39°F)", name2 = "British thermal units (39°F)", symbol = "BTU_39°F", utype = "energy", scale = 1059.67, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-39F"] = { name1 = "British thermal unit (39°F)", name2 = "British thermal units (39°F)", symbol = "Btu_39°F", utype = "energy", scale = 1059.67, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-59F"] = { name1 = "British thermal unit (59°F)", name2 = "British thermal units (59°F)", symbol = "BTU_59°F", utype = "energy", scale = 1054.804, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-59F"] = { name1 = "British thermal unit (59°F)", name2 = "British thermal units (59°F)", symbol = "Btu_59°F", utype = "energy", scale = 1054.804, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-60F"] = { name1 = "British thermal unit (60°F)", name2 = "British thermal units (60°F)", symbol = "BTU_60°F", utype = "energy", scale = 1054.68, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-60F"] = { name1 = "British thermal unit (60°F)", name2 = "British thermal units (60°F)", symbol = "Btu_60°F", utype = "energy", scale = 1054.68, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-63F"] = { name1 = "British thermal unit (63°F)", name2 = "British thermal units (63°F)", symbol = "BTU_63°F", utype = "energy", scale = 1054.6, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-63F"] = { name1 = "British thermal unit (63°F)", name2 = "British thermal units (63°F)", symbol = "Btu_63°F", utype = "energy", scale = 1054.6, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-ISO"] = { name1 = "British thermal unit (ISO)", name2 = "British thermal units (ISO)", symbol = "BTU_ISO", utype = "energy", scale = 1055.056, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-ISO"] = { target = "BTU-ISO", }, ["BTU-IT"] = { name1 = "British thermal unit (IT)", name2 = "British thermal units (IT)", symbol = "BTU_IT", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-IT"] = { name1 = "British thermal unit (IT)", name2 = "British thermal units (IT)", symbol = "Btu_IT", utype = "energy", scale = 1055.05585262, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-mean"] = { name1 = "British thermal unit (mean)", name2 = "British thermal units (mean)", symbol = "BTU_mean", utype = "energy", scale = 1055.87, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-mean"] = { name1 = "British thermal unit (mean)", name2 = "British thermal units (mean)", symbol = "Btu_mean", utype = "energy", scale = 1055.87, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["BTU-th"] = { name1 = "British thermal unit (thermochemical)", name2 = "British thermal units (thermochemical)", symbol = "BTU_th", utype = "energy", scale = 1054.35026444, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Btu-th"] = { name1 = "British thermal unit (thermochemical)", name2 = "British thermal units (thermochemical)", symbol = "Btu_th", utype = "energy", scale = 1054.35026444, default = "kJ", link = "British thermal unit", }, ["Cal"] = { name1 = "calorie", symbol = "Cal", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", }, ["cal"] = { name1 = "calorie", symbol = "cal", utype = "energy", scale = 4.184, default = "J", }, ["Cal-15"] = { name1 = "Calorie (15°C)", name2 = "Calories (15°C)", symbol = "Cal₁₅", utype = "energy", scale = 4185.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-15"] = { name1 = "calorie (15°C)", name2 = "calories (15°C)", symbol = "cal₁₅", utype = "energy", scale = 4.1858, default = "J", link = "Calorie", }, ["Cal-IT"] = { name1 = "Calorie (International Steam Table)", name2 = "Calories (International Steam Table)", symbol = "Cal_IT", utype = "energy", scale = 4186.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-IT"] = { name1 = "calorie (International Steam Table)", name2 = "calories (International Steam Table)", symbol = "cal_IT", utype = "energy", scale = 4.1868, default = "J", link = "Calorie", }, ["Cal-th"] = { name1 = "Calorie (thermochemical)", name2 = "Calories (thermochemical)", symbol = "Cal_th", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["cal-th"] = { name1 = "calorie (thermochemical)", name2 = "calories (thermochemical)", symbol = "cal_th", utype = "energy", scale = 4.184, default = "J", link = "Calorie", }, ["CHU-IT"] = { name1 = "Celsius heat unit (International Table)", name2 = "Celsius heat units (International Table)", symbol = "CHU_IT", utype = "energy", scale = 1899.100534716, default = "kJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["cufootnaturalgas"] = { name1 = "cubic foot of natural gas", name2 = "cubic foot of natural gas", symbol = "cuftnaturalgas", usename = 1, utype = "energy", scale = 1055055.85262, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["cuftnaturalgas"] = { name1 = "cubic foot of natural gas", name2 = "cubic feet of natural gas", symbol = "cuftnaturalgas", usename = 1, utype = "energy", scale = 1055055.85262, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["Eh"] = { name1 = "Hartree", symbol = "''E''_h", utype = "energy", scale = 4.35974417e-18, default = "eV", }, ["erg"] = { symbol = "erg", utype = "energy", scale = 0.0000001, default = "μJ", }, ["eV"] = { name1 = "electronvolt", symbol = "eV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-19, default = "aJ", }, ["feV"] = { name1 = "femtoelectronvolt", symbol = "feV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-34, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["foe"] = { symbol = "foe", utype = "energy", scale = 1e44, default = "YJ", link = "Foe (unit)", }, ["ftlb"] = { name1 = "foot-pound", symbol = "ft⋅lb", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftlb-f"] = { name1 = "foot-pound force", name2 = "foot-pounds force", symbol = "ft⋅lb_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftlbf"] = { name1 = "foot-pound force", name2 = "foot-pounds force", symbol = "ft⋅lbf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "J", link = "Foot-pound (energy)", }, ["ftpdl"] = { name1 = "foot-poundal", symbol = "ft⋅pdl", utype = "energy", scale = 0.0421401100938048, default = "J", }, ["GeV"] = { name1 = "gigaelectronvolt", symbol = "GeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-10, default = "nJ", link = "Electronvolt", }, ["gTNT"] = { name2 = "grams of TNT", symbol = "gram of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "TNT equivalent", }, ["Gtoe"] = { name1 = "gigatonne of oil equivalent", name2 = "gigatonnes of oil equivalent", symbol = "Gtoe", utype = "energy", scale = 4.1868e19, default = "EJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["GtonTNT"] = { name2 = "gigatons of TNT", symbol = "gigaton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e18, default = "EJ", link = "TNT equivalent", }, ["GtTNT"] = { name2 = "gigatonnes of TNT", symbol = "gigatonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e18, default = "EJ", link = "TNT equivalent", }, ["GW.h"] = { name1 = "gigawatt-hour", symbol = "GW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6e12, default = "TJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["GWh"] = { name1 = "gigawatt-hour", symbol = "GWh", utype = "energy", scale = 3.6e12, default = "TJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["hph"] = { name1 = "horsepower-hour", symbol = "hp⋅h", utype = "energy", scale = 2684519.537696172792, default = "kWh", link = "Horsepower", }, ["inlb"] = { name1 = "inch-pound", symbol = "in⋅lb", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inlb-f"] = { name1 = "inch-pound force", name2 = "inch-pounds force", symbol = "in⋅lb_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inlbf"] = { name1 = "inch-pound force", name2 = "inch-pounds force", symbol = "in⋅lbf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inoz-f"] = { name1 = "inch-ounce force", name2 = "inch-ounces force", symbol = "in⋅oz_f", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.00706155181422604375, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["inozf"] = { name1 = "inch-ounce force", name2 = "inch-ounces force", symbol = "in⋅ozf", utype = "energy", alttype = "torque", scale = 0.00706155181422604375, default = "mJ", link = "Foot-pound (energy)", }, ["J"] = { _name1 = "joule", _symbol = "J", utype = "energy", scale = 1, prefixes = 1, default = "cal", link = "Joule", }, ["kBOE"] = { name1 = "kilo barrel of oil equivalent", name2 = "kilo barrels of oil equivalent", symbol = "kBOE", utype = "energy", scale = 6.1178632e12, default = "TJ", link = "Barrel of oil equivalent", }, ["kcal"] = { name1 = "kilocalorie", symbol = "kcal", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-15"] = { name1 = "kilocalorie (15°C)", name2 = "kilocalories (15°C)", symbol = "kcal₁₅", utype = "energy", scale = 4185.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-IT"] = { name1 = "kilocalorie (International Steam Table)", name2 = "kilocalories (International Steam Table)", symbol = "kcal_IT", utype = "energy", scale = 4186.8, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kcal-th"] = { name1 = "kilocalorie (thermochemical)", name2 = "kilocalories (thermochemical)", symbol = "kcal_th", utype = "energy", scale = 4184, default = "kJ", link = "Calorie", }, ["kerg"] = { name1 = "kiloerg", symbol = "kerg", utype = "energy", scale = 0.0001, default = "mJ", link = "Erg", }, ["keV"] = { name1 = "kiloelectronvolt", symbol = "keV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-16, default = "fJ", link = "Electronvolt", }, ["kgTNT"] = { name2 = "kilograms of TNT", symbol = "kilogram of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["kt(TNT)"] = { name1 = "kilotonne", name1_us = "kiloton", symbol = "kt", utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["ktoe"] = { name1 = "kilotonne of oil equivalent", name2 = "kilotonnes of oil equivalent", symbol = "ktoe", utype = "energy", scale = 4.1868e13, default = "TJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["ktonTNT"] = { name1 = "kiloton of TNT", name2 = "kilotons of TNT", symbol = "kt", utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["ktTNT"] = { name2 = "kilotonnes of TNT", symbol = "kilotonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e12, default = "TJ", link = "TNT equivalent", }, ["kW.h"] = { name1 = "kilowatt-hour", symbol = "kW⋅h", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", }, ["kWh"] = { name1 = "kilowatt-hour", symbol = "kWh", utype = "energy", scale = 3600000, default = "MJ", }, ["Mcal"] = { name1 = "megacalorie", symbol = "Mcal", utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal"] = { name1 = "millicalorie", symbol = "mcal", utype = "energy", scale = 0.004184, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-15"] = { name1 = "megacalorie (15°C)", name2 = "megacalories (15°C)", symbol = "Mcal₁₅", utype = "energy", scale = 4185800, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-15"] = { name1 = "millicalorie (15°C)", name2 = "millicalories (15°C)", symbol = "mcal₁₅", utype = "energy", scale = 0.0041858, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-IT"] = { name1 = "megacalorie (International Steam Table)", name2 = "megacalories (International Steam Table)", symbol = "Mcal_IT", utype = "energy", scale = 4186800, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-IT"] = { name1 = "millicalorie (International Steam Table)", name2 = "millicalories (International Steam Table)", symbol = "mcal_IT", utype = "energy", scale = 0.0041868, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Mcal-th"] = { name1 = "megacalorie (thermochemical)", name2 = "megacalories (thermochemical)", symbol = "Mcal_th", utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "Calorie", }, ["mcal-th"] = { name1 = "millicalorie (thermochemical)", name2 = "millicalories (thermochemical)", symbol = "mcal_th", utype = "energy", scale = 0.004184, default = "mJ", link = "Calorie", }, ["Merg"] = { name1 = "megaerg", symbol = "Merg", utype = "energy", scale = 0.1, default = "J", link = "Erg", }, ["merg"] = { name1 = "millierg", symbol = "merg", utype = "energy", scale = 0.0000000001, default = "μJ", link = "Erg", }, ["MeV"] = { name1 = "megaelectronvolt", symbol = "MeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-13, default = "pJ", link = "Electronvolt", }, ["meV"] = { name1 = "millielectronvolt", symbol = "meV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-22, default = "zJ", link = "Electronvolt", }, ["MMBtu"] = { name1 = "million British thermal units", name2 = "million British thermal units", symbol = "MMBtu", utype = "energy", scale = 1055055852.62, default = "GJ", link = "British thermal unit", }, ["Mt(TNT)"] = { name1 = "megatonne", name1_us = "megaton", symbol = "Mt", utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["Mtoe"] = { name1 = "megatonne of oil equivalent", name2 = "megatonnes of oil equivalent", symbol = "Mtoe", utype = "energy", scale = 4.1868e16, default = "PJ", link = "Tonne of oil equivalent", }, ["MtonTNT"] = { name1 = "megaton of TNT", name2 = "megatons of TNT", symbol = "Mt", utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["mtonTNT"] = { name2 = "millitons of TNT", symbol = "milliton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["MtTNT"] = { name2 = "megatonnes of TNT", symbol = "megatonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e15, default = "PJ", link = "TNT equivalent", }, ["mtTNT"] = { name2 = "millitonnes of TNT", symbol = "millitonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000, default = "MJ", link = "TNT equivalent", }, ["MW.h"] = { name1 = "megawatt-hour", symbol = "MW⋅h", utype = "energy", scale = 3600000000, default = "GJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["mW.h"] = { name1 = "milliwatt-hour", symbol = "mW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6, default = "J", link = "Kilowatt-hour", }, ["MWh"] = { name1 = "megawatt-hour", symbol = "MWh", utype = "energy", scale = 3600000000, default = "GJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["mWh"] = { name1 = "milliwatt-hour", symbol = "mWh", utype = "energy", scale = 3.6, default = "J", link = "Kilowatt-hour", }, ["neV"] = { name1 = "nanoelectronvolt", symbol = "neV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-28, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["PeV"] = { name1 = "petaelectronvolt", symbol = "PeV", utype = "energy", scale = 0.0001602176487, default = "mJ", link = "Electronvolt", }, ["peV"] = { name1 = "picoelectronvolt", symbol = "peV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-31, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["PSh"] = { name1 = "Pferdestärkenstunde", symbol = "PSh", utype = "energy", scale = 2647795.5, default = "kWh", }, ["quad"] = { name1 = "quadrillion British thermal units", name2 = "quadrillion British thermal units", symbol = "quad", utype = "energy", scale = 1.054804e18, default = "EJ", link = "Quad (unit)", }, ["Ry"] = { name1 = "rydberg", symbol = "Ry", utype = "energy", scale = 2.1798741e-18, default = "eV", link = "Rydberg constant", }, ["scf"] = { name1 = "standard cubic foot", name2 = "standard cubic feet", symbol = "scf", utype = "energy", scale = 2869.2044809344, default = "kJ", }, ["scfoot"] = { name1 = "standard cubic foot", name2 = "standard cubic foot", symbol = "scf", utype = "energy", scale = 2869.2044809344, default = "kJ", }, ["t(TNT)"] = { name1 = "tonne", name1_us = "ton", symbol = "t", utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["TeV"] = { name1 = "teraelectronvolt", symbol = "TeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-7, default = "μJ", link = "Electronvolt", }, ["th"] = { name1 = "thermie", symbol = "th", utype = "energy", scale = 4186800, default = "MJ", link = "Conversion of units#Energy", }, ["thm-EC"] = { name1 = "therm (EC)", name2 = "therms (EC)", symbol = "thm (EC)", utype = "energy", scale = 105506000, default = "MJ", link = "Therm", }, ["thm-UK"] = { name1 = "therm (UK)", name2 = "therms (UK)", symbol = "thm (UK)", utype = "energy", scale = 105505585.257348, default = "MJ", link = "Therm", }, ["thm-US"] = { name1 = "therm (US)", name1_us = "therm (U.S.)", name2 = "therms (US)", name2_us = "therms (U.S.)", symbol = "thm (US)", sym_us = "thm (U.S.)", utype = "energy", scale = 105480400, default = "MJ", link = "Therm", }, ["toe"] = { name1 = "tonne of oil equivalent", name2 = "tonnes of oil equivalent", symbol = "toe", utype = "energy", scale = 41868000000, default = "GJ", }, ["tonTNT"] = { name2 = "tons of TNT", symbol = "ton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["tTNT"] = { name2 = "tonnes of TNT", symbol = "tonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4184000000, default = "GJ", link = "TNT equivalent", }, ["TtonTNT"] = { name2 = "teratons of TNT", symbol = "teraton of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e21, default = "ZJ", link = "TNT equivalent", }, ["TtTNT"] = { name2 = "teratonnes of TNT", symbol = "teratonne of TNT", usename = 1, utype = "energy", scale = 4.184e21, default = "ZJ", link = "TNT equivalent", }, ["TW.h"] = { name1 = "terawatt-hour", symbol = "TW⋅h", utype = "energy", scale = 3.6e15, default = "PJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["TWh"] = { name1 = "terawatt-hour", symbol = "TWh", utype = "energy", scale = 3.6e15, default = "PJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["W.h"] = { name1 = "watt-hour", symbol = "W⋅h", utype = "energy", scale = 3600, default = "kJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["Wh"] = { name1 = "watt-hour", symbol = "Wh", utype = "energy", scale = 3600, default = "kJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["μerg"] = { name1 = "microerg", symbol = "μerg", utype = "energy", scale = 1e-13, default = "nJ", link = "Erg", }, ["μeV"] = { name1 = "microelectronvolt", symbol = "μeV", utype = "energy", scale = 1.602176487e-25, default = "yJ", link = "Electronvolt", }, ["μW.h"] = { name1 = "microwatt-hour", symbol = "μW⋅h", utype = "energy", scale = 0.0036, default = "mJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["μWh"] = { name1 = "microwatt-hour", symbol = "μWh", utype = "energy", scale = 0.0036, default = "mJ", link = "Kilowatt-hour", }, ["-kW.h"] = { target = "kW.h", link = "Kilowatt hour", }, ["btu"] = { target = "BTU", }, ["Calorie"] = { target = "Cal", }, ["ft.lbf"] = { target = "ftlbf", }, ["ft·lbf"] = { target = "ftlbf", }, ["g-cal-15"] = { target = "cal-15", }, ["g-cal-IT"] = { target = "cal-IT", }, ["g-cal-th"] = { target = "cal-th", }, ["g-kcal-15"] = { target = "kcal-15", }, ["g-kcal-IT"] = { target = "kcal-IT", }, ["g-kcal-th"] = { target = "kcal-th", }, ["g-Mcal-15"] = { target = "Mcal-15", }, ["g-mcal-15"] = { target = "mcal-15", }, ["g-Mcal-IT"] = { target = "Mcal-IT", }, ["g-mcal-IT"] = { target = "mcal-IT", }, ["g-Mcal-th"] = { target = "Mcal-th", }, ["g-mcal-th"] = { target = "mcal-th", }, ["GW-h"] = { target = "GW.h", }, ["GW·h"] = { target = "GW.h", }, ["Hartree"] = { target = "Eh", }, ["hp.h"] = { target = "hph", }, ["in.lb-f"] = { target = "inlb-f", }, ["in.lbf"] = { target = "inlbf", }, ["in.oz-f"] = { target = "inoz-f", }, ["in.ozf"] = { target = "inozf", }, ["kbboe"] = { target = "kBOE", symbol = "kbboe", }, ["kg-cal-15"] = { target = "Cal-15", }, ["kg-cal-IT"] = { target = "Cal-IT", }, ["kg-cal-th"] = { target = "Cal-th", }, ["kW-h"] = { target = "kW.h", }, ["kW·h"] = { target = "kW.h", }, ["MW-h"] = { target = "MW.h", }, ["mW-h"] = { target = "mW.h", }, ["MW·h"] = { target = "MW.h", }, ["TW-h"] = { target = "TW.h", }, ["uerg"] = { target = "μerg", }, ["ueV"] = { target = "μeV", }, ["uW-h"] = { target = "μW.h", }, ["uW.h"] = { target = "μW.h", }, ["uWh"] = { target = "μWh", }, ["W-h"] = { target = "W.h", }, ["eVpar"] = { _name1 = "electronvolt", _symbol = "eV", utype = "energy per chemical amount", scale = 96485.329522144166, prefixes = 1, default = "kcal/mol", link = "Electronvolt", }, ["kcal/mol"] = { per = { "kcal", "mol" }, utype = "energy per chemical amount", default = "kJ/mol", link = "Kilocalorie per mole", }, ["kJ/mol"] = { per = { "kJ", "mol" }, utype = "energy per chemical amount", default = "kcal/mol", link = "Joule per mole", }, ["kWh/100 km"] = { name1 = "kilowatt-hour per 100 kilometres", name1_us = "kilowatt-hour per 100 kilometers", name2 = "kilowatt-hours per 100 kilometres", name2_us = "kilowatt-hours per 100 kilometers", symbol = "kW⋅h/100&nbsp;km", utype = "energy per unit length", scale = 36, default = "MJ/km kWh/mi", link = "Kilowatt-hour", }, ["kWh/100 mi"] = { name1 = "kilowatt-hour per 100 miles", name2 = "kilowatt-hours per 100 miles", symbol = "kW⋅h/100&nbsp;mi", utype = "energy per unit length", scale = 22.3694, default = "mpge", link = "Miles per gallon gasoline equivalent", }, ["MJ/100 km"] = { name1 = "megajoule per 100 kilometres", name1_us = "megajoule per 100 kilometers", name2 = "megajoules per 100 kilometres", name2_us = "megajoules per 100 kilometers", symbol = "MJ/100&nbsp;km", utype = "energy per unit length", scale = 10, default = "BTU/mi", link = "British thermal unit", }, ["mpge"] = { name1 = "mile per gallon gasoline equivalent", name2 = "miles per gallon gasoline equivalent", symbol = "mpg&#8209;e", utype = "energy per unit length", scale = 1.3263314048360777e-5, invert = -1, iscomplex= true, default = "kWh/100 mi", link = "Miles per gallon gasoline equivalent", }, ["BTU/mi"] = { per = { "BTU", "mi" }, utype = "energy per unit length", default = "v > 1525 ! M ! k ! J/km", }, ["kJ/km"] = { per = { "kJ", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "BTU/mi", }, ["kWh/km"] = { per = { "-kW.h", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "MJ/km kWh/mi", }, ["kWh/mi"] = { per = { "-kW.h", "mi" }, utype = "energy per unit length", default = "kWh/km MJ/km", }, ["MJ/km"] = { per = { "MJ", "km" }, utype = "energy per unit length", default = "BTU/mi", }, ["mpg-e"] = { target = "mpge", }, ["BTU/lb"] = { name1 = "British thermal unit per pound", name2 = "British thermal units per pound", symbol = "BTU/lb", utype = "energy per unit mass", scale = 2326, default = "kJ/kg", link = "British thermal unit", }, ["cal/g"] = { name1 = "calorie per gram", name2 = "calories per gram", symbol = "cal/g", utype = "energy per unit mass", scale = 4184, default = "J/g", }, ["GJ/kg"] = { name1 = "gigajoule per kilogram", name2 = "gigajoules per kilogram", symbol = "GJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1e9, default = "ktTNT/t", link = "Specific energy", }, ["J/g"] = { name1 = "joule per gram", name2 = "joules per gram", symbol = "J/g", utype = "energy per unit mass", scale = 1000, default = "kcal/g", link = "Specific energy", }, ["kcal/g"] = { name1 = "kilocalorie per gram", name2 = "kilocalories per gram", symbol = "kcal/g", utype = "energy per unit mass", scale = 4184000, default = "kJ/g", }, ["kJ/g"] = { name1 = "kilojoule per gram", name2 = "kilojoules per gram", symbol = "kJ/g", utype = "energy per unit mass", scale = 1000000, default = "kcal/g", link = "Specific energy", }, ["kJ/kg"] = { name1 = "kilojoule per kilogram", name2 = "kilojoules per kilogram", symbol = "kJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1000, default = "BTU/lb", link = "Specific energy", }, ["ktonTNT/MT"] = { name2 = "kilotons of TNT per metric ton", symbol = "kiloton of TNT per metric ton", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4184000000, default = "GJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["ktTNT/t"] = { name2 = "kilotonnes of TNT per tonne", symbol = "kilotonne of TNT per tonne", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4184000000, default = "GJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["MtonTNT/MT"] = { name2 = "megatons of TNT per metric ton", symbol = "megaton of TNT per metric ton", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4.184e12, default = "TJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["MtTNT/MT"] = { name2 = "megatonnes of TNT per tonne", symbol = "megatonne of TNT per tonne", usename = 1, utype = "energy per unit mass", scale = 4.184e12, default = "TJ/kg", link = "TNT equivalent", }, ["TJ/kg"] = { name1 = "terajoule per kilogram", name2 = "terajoules per kilogram", symbol = "TJ/kg", utype = "energy per unit mass", scale = 1e12, default = "MtTNT/MT", link = "Specific energy", }, ["Cal/g"] = { per = { "Cal", "g" }, utype = "energy per unit mass", default = "kJ/g", }, ["BTU/cuft"] = { per = { "BTU", "cuft" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/12USoz(mL)serve"] = { per = { "Cal", "-12USoz(mL)serve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/12USoz(ml)serve"] = { per = { "Cal", "-12USoz(ml)serve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/l", }, ["Cal/12USozserve"] = { per = { "Cal", "-12USozserve" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/L", }, ["Cal/USoz"] = { per = { "Cal", "USoz" }, utype = "energy per unit volume", default = "kJ/ml", }, ["kJ/L"] = { per = { "kJ", "L" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["kJ/l"] = { per = { "kJ", "ll" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["kJ/ml"] = { per = { "kJ", "ml" }, utype = "energy per unit volume", default = "Cal/USoz", }, ["MJ/m3"] = { per = { "MJ", "m3" }, utype = "energy per unit volume", default = "BTU/cuft", }, ["Sv"] = { _name1 = "sievert", _symbol = "Sv", utype = "equivalent radiation dose", scale = 1, prefixes = 1, default = "rem", link = "Sievert", }, ["rem"] = { _name1 = "rem", _symbol = "rem", utype = "equivalent radiation dose", scale = 0.01, prefixes = 1, default = "Sv", link = "Roentgen equivalent man", }, ["g/km"] = { name1 = "gram per kilometre", name1_us = "gram per kilometer", name2 = "grams per kilometre", name2_us = "grams per kilometer", symbol = "g/km", utype = "exhaust emission", scale = 1e-6, default = "oz/mi", link = "Exhaust gas", }, ["g/mi"] = { name1 = "gram per mile", name2 = "grams per mile", symbol = "g/mi", utype = "exhaust emission", scale = 6.2137119223733397e-7, default = "g/km", link = "Exhaust gas", }, ["gCO2/km"] = { name1 = "gram of CO₂ per kilometre", name1_us = "gram of CO₂ per kilometer", name2 = "grams of CO₂ per kilometre", name2_us = "grams of CO₂ per kilometer", symbol = "g(CO₂)/km", utype = "exhaust emission", scale = 1e-6, default = "ozCO2/mi", link = "Exhaust gas", }, ["gCO2/mi"] = { name1 = "gram of CO₂ per mile", name2 = "grams of CO₂ per mile", symbol = "g(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 6.2137119223733397e-7, default = "gCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["kg/km"] = { name1 = "kilogram per kilometre", name1_us = "kilogram per kilometer", name2 = "kilograms per kilometre", name2_us = "kilograms per kilometer", symbol = "kg/km", utype = "exhaust emission", scale = 0.001, default = "lb/mi", link = "Exhaust gas", }, ["kgCO2/km"] = { name1 = "kilogram of CO₂ per kilometre", name1_us = "kilogram of CO₂ per kilometer", name2 = "kilograms of CO₂ per kilometre", name2_us = "kilograms of CO₂ per kilometer", symbol = "kg(CO₂)/km", utype = "exhaust emission", scale = 0.001, default = "lbCO2/mi", link = "Exhaust gas", }, ["lb/mi"] = { name1 = "pound per mile", name2 = "pounds per mile", symbol = "lb/mi", utype = "exhaust emission", scale = 0.00028184923173665794, default = "kg/km", link = "Exhaust gas", }, ["lbCO2/mi"] = { name1 = "pound of CO₂ per mile", name2 = "pounds of CO₂ per mile", symbol = "lb(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 0.00028184923173665794, default = "kgCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["oz/mi"] = { name1 = "ounce per mile", name2 = "ounces per mile", symbol = "oz/mi", utype = "exhaust emission", scale = 1.7615576983541121e-5, default = "g/km", link = "Exhaust gas", }, ["ozCO2/mi"] = { name1 = "ounce of CO₂ per mile", name2 = "ounces of CO₂ per mile", symbol = "oz(CO₂)/mi", utype = "exhaust emission", scale = 1.7615576983541121e-5, default = "gCO2/km", link = "Exhaust gas", }, ["cuft/a"] = { name1 = "cubic foot per annum", name2 = "cubic feet per annum", symbol = "cu&nbsp;ft/a", utype = "flow", scale = 8.9730672142368242e-10, default = "m3/a", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/d"] = { name1 = "cubic foot per day", name2 = "cubic feet per day", symbol = "cu&nbsp;ft/d", utype = "flow", scale = 3.2774128000000003e-7, default = "m3/d", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/h"] = { name1 = "cubic foot per hour", name2 = "cubic feet per hour", symbol = "cu&nbsp;ft/h", utype = "flow", scale = 7.8657907200000004e-6, default = "m3/h", link = "Cubic foot per second", }, ["cuft/min"] = { name1 = "cubic foot per minute", name2 = "cubic feet per minute", symbol = "cu&nbsp;ft/min", utype = "flow", scale = 0.00047194744319999999, default = "m3/min", }, ["cuft/s"] = { name1 = "cubic foot per second", name2 = "cubic feet per second", symbol = "cu&nbsp;ft/s", utype = "flow", scale = 28316846592e-12, default = "m3/s", }, ["cumi/a"] = { name1 = "cubic mile per annum", name2 = "cubic miles per annum", symbol = "cu&nbsp;mi/a", utype = "flow", scale = 132.08171170940057, default = "km3/a", link = "Cubic foot per second", }, ["cuyd/h"] = { name1 = "cubic yard per hour", name2 = "cubic yards per hour", symbol = "cuyd/h", utype = "flow", scale = 0.00021237634944000001, default = "m3/h", link = "Cubic foot per second", }, ["cuyd/s"] = { name1 = "cubic yard per second", name2 = "cubic yards per second", symbol = "cu&nbsp;yd/s", utype = "flow", scale = 0.76455485798400002, default = "m3/s", }, ["Goilbbl/a"] = { name1 = "billion barrels per year", name2 = "billion barrels per year", symbol = "Gbbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933836, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["impgal/h"] = { name1 = "imperial gallon per hour", name2 = "imperial gallons per hour", symbol = "imp&nbsp;gal/h", utype = "flow", scale = 1.2628027777777779e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", }, ["impgal/min"] = { name1 = "imperial gallon per minute", name2 = "imperial gallons per minute", symbol = "imp gal/min", utype = "flow", scale = 7.5768166666666671e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["impgal/s"] = { name1 = "imperial gallon per second", name2 = "imperial gallons per second", symbol = "impgal/s", utype = "flow", scale = 0.00454609, default = "m3/s", link = "Imperial gallons per second", }, ["km3/a"] = { name1 = "cubic kilometre per annum", name1_us = "cubic kilometer per annum", name2 = "cubic kilometres per annum", name2_us = "cubic kilometers per annum", symbol = "km³/a", utype = "flow", scale = 31.68808781402895, default = "cumi/a", link = "Cubic metre per second", }, ["km3/d"] = { name1 = "cubic kilometre per day", name1_us = "cubic kilometer per day", name2 = "cubic kilometres per day", name2_us = "cubic kilometers per day", symbol = "km³/d", utype = "flow", scale = 11574.074074074075, default = "cuft/d", link = "Cubic metre per second", }, ["koilbbl/a"] = { name1 = "thousand barrels per year", name2 = "thousand barrels per year", symbol = "kbbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933841e-6, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["koilbbl/d"] = { name1 = "thousand barrels per day", name2 = "thousand barrels per day", symbol = "kbbl/d", utype = "flow", scale = 0.0018401307283333335, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/d", link = "Barrel per day", }, ["L/h"] = { name1 = "litre per hour", name1_us = "liter per hour", name2 = "litres per hour", name2_us = "liters per hour", symbol = "L/h", utype = "flow", scale = 2.7777777777777776e-7, default = "impgal/h USgal/h", link = "Cubic metre per second", }, ["L/min"] = { name1 = "litre per minute", name1_us = "liter per minute", name2 = "litres per minute", name2_us = "liters per minute", symbol = "L/min", utype = "flow", scale = 1.6666666666666667e-5, default = "impgal/min USgal/min", link = "Cubic metre per second", }, ["L/s"] = { name1 = "litre per second", name1_us = "liter per second", name2 = "litres per second", name2_us = "liters per second", symbol = "L/s", utype = "flow", scale = 0.001, default = "cuft/s", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/a"] = { name1 = "cubic metre per annum", name1_us = "cubic meter per annum", name2 = "cubic metres per annum", name2_us = "cubic meters per annum", symbol = "m³/a", utype = "flow", scale = 3.1688087814028947e-8, default = "cuft/a", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/d"] = { name1 = "cubic metre per day", name1_us = "cubic meter per day", name2 = "cubic metres per day", name2_us = "cubic meters per day", symbol = "m³/d", utype = "flow", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "cuft/d", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/h"] = { name1 = "cubic metre per hour", name1_us = "cubic meter per hour", name2 = "cubic metres per hour", name2_us = "cubic meters per hour", symbol = "m³/h", utype = "flow", scale = 0.00027777777777777778, default = "cuft/h", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/min"] = { name1 = "cubic metre per minute", name1_us = "cubic meter per minute", name2 = "cubic metres per minute", name2_us = "cubic meters per minute", symbol = "m³/min", utype = "flow", scale = 0.016666666666666666, default = "cuft/min", link = "Cubic metre per second", }, ["m3/s"] = { name1 = "cubic metre per second", name1_us = "cubic meter per second", name2 = "cubic metres per second", name2_us = "cubic meters per second", symbol = "m³/s", utype = "flow", scale = 1, default = "cuft/s", }, ["Moilbbl/a"] = { name1 = "million barrels per year", name2 = "million barrels per year", symbol = "Mbbl/a", utype = "flow", scale = 0.0050380033629933837, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["Moilbbl/d"] = { name1 = "million barrels per day", name2 = "million barrels per day", symbol = "Mbbl/d", utype = "flow", scale = 1.8401307283333335, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/d", link = "Barrel per day", }, ["oilbbl/a"] = { name1 = "barrel per year", name2 = "barrels per year", symbol = "bbl/a", utype = "flow", scale = 5.0380033629933841e-9, default = "m3/a", link = "Barrel per day", }, ["oilbbl/d"] = { name1 = "barrel per day", name2 = "barrels per day", symbol = "bbl/d", utype = "flow", scale = 1.8401307283333336e-6, default = "m3/d", }, ["Toilbbl/a"] = { name1 = "trillion barrels per year", name2 = "trillion barrels per year", symbol = "Tbbl/a", utype = "flow", scale = 5038.0033629933832, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3/a", link = "Barrel per day", }, ["U.S.gal/d"] = { name1 = "U.S. gallon per day", name2 = "U.S. gallons per day", symbol = "U.S.&nbsp;gal/d", utype = "flow", scale = 4.3812636388888893e-8, default = "m3/s", customary= 1, }, ["U.S.gal/h"] = { name1 = "gallon per hour", name2 = "gallons per hour", symbol = "gal/h", utype = "flow", scale = 1.0515032733333334e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", customary= 2, }, ["U.S.gal/min"] = { name1 = "U.S. gallon per minute", name2 = "U.S. gallons per minute", symbol = "U.S.&nbsp;gal/min", utype = "flow", scale = 6.3090196400000003e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["USgal/a"] = { name1 = "US gallon per year", name2 = "US gallons per year", symbol = "US&nbsp;gal/a", utype = "flow", scale = 1.1995246102365199e-10, default = "m3/s", }, ["USgal/d"] = { name1 = "US gallon per day", name2 = "US gallons per day", symbol = "US&nbsp;gal/d", utype = "flow", scale = 4.3812636388888893e-8, default = "m3/s", }, ["USgal/h"] = { name1 = "gallon per hour", name2 = "gallons per hour", symbol = "gal/h", utype = "flow", scale = 1.0515032733333334e-6, default = "m3/h", link = "Gallon", customary= 1, }, ["USgal/min"] = { name1 = "US gallon per minute", name2 = "US gallons per minute", symbol = "US&nbsp;gal/min", utype = "flow", scale = 6.3090196400000003e-5, default = "m3/s", link = "Gallon", }, ["USgal/s"] = { name1 = "US gallon per second", name1_us = "U.S. gallon per second", name2 = "US gallons per second", name2_us = "U.S. gallons per second", symbol = "USgal/s", utype = "flow", scale = 0.003785411784, default = "m3/s", link = "US gallons per second", }, ["ft3/a"] = { target = "cuft/a", }, ["ft3/d"] = { target = "cuft/d", }, ["ft3/h"] = { target = "cuft/h", }, ["ft3/s"] = { target = "cuft/s", }, ["Gcuft/a"] = { target = "e9cuft/a", }, ["Gcuft/d"] = { target = "e9cuft/d", }, ["kcuft/a"] = { target = "e3cuft/a", }, ["kcuft/d"] = { target = "e3cuft/d", }, ["kcuft/s"] = { target = "e3cuft/s", }, ["Mcuft/a"] = { target = "e6cuft/a", }, ["Mcuft/d"] = { target = "e6cuft/d", }, ["Mcuft/s"] = { target = "e6cuft/s", }, ["m³/s"] = { target = "m3/s", }, ["Tcuft/a"] = { target = "e12cuft/a", }, ["Tcuft/d"] = { target = "e12cuft/d", }, ["u.s.gal/min"] = { target = "U.S.gal/min", }, ["usgal/min"] = { target = "USgal/min", }, ["-LTf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LTf", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["-STf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "STf", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["dyn"] = { name1 = "dyne", symbol = "dyn", utype = "force", scale = 0.00001, default = "gr-f", }, ["g-f"] = { name1 = "gram-force", name2 = "grams-force", symbol = "g_f", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN oz-f", link = "Kilogram-force", }, ["gf"] = { name1 = "gram-force", name2 = "grams-force", symbol = "gf", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN ozf", link = "Kilogram-force", }, ["gr-f"] = { name1 = "grain-force", name2 = "grains-force", symbol = "gr_f", utype = "force", scale = 0.0006354602307515, default = "μN", link = "Pound (force)", }, ["grf"] = { name1 = "grain-force", name2 = "grains-force", symbol = "grf", utype = "force", scale = 0.0006354602307515, default = "μN", link = "Pound (force)", }, ["kdyn"] = { name1 = "kilodyne", symbol = "kdyn", utype = "force", scale = 0.01, default = "oz-f", link = "Dyne", }, ["kg-f"] = { name1 = "kilogram-force", name2 = "kilograms-force", symbol = "kg_f", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lb-f", }, ["kgf"] = { name1 = "kilogram-force", name2 = "kilograms-force", symbol = "kgf", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lbf", }, ["kp"] = { name1 = "kilopond", symbol = "kp", utype = "force", scale = 9.80665, default = "N lb-f", link = "Kilogram-force", }, ["L/T-f"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "L/T_f", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["L/Tf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "L/Tf", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["lb-f"] = { name1 = "pound-force", name2 = "pounds-force", symbol = "lb_f", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["lbf"] = { name1 = "pound-force", name2 = "pounds-force", symbol = "lbf", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["lb(f)"] = { name1 = "pound", symbol = "lb", utype = "force", scale = 4.4482216152605, default = "N", link = "Pound (force)", }, ["LT-f"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LT_f", utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["LTf"] = { name1 = "long ton-force", name2 = "long tons-force", symbol = "LTf", usename = 1, utype = "force", scale = 9964.01641818352, default = "kN", }, ["Mdyn"] = { name1 = "megadyne", symbol = "Mdyn", utype = "force", scale = 10, default = "lb-f", link = "Dyne", }, ["mdyn"] = { name1 = "millidyne", symbol = "mdyn", utype = "force", scale = 0.00000001, default = "gr-f", link = "Dyne", }, ["mg-f"] = { name1 = "milligram-force", name2 = "milligrams-force", symbol = "mg_f", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN gr-f", link = "Kilogram-force", }, ["mgf"] = { name1 = "milligram-force", name2 = "milligrams-force", symbol = "mgf", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN grf", link = "Kilogram-force", }, ["Mp"] = { name1 = "megapond", symbol = "Mp", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LT-f ST-f", link = "Kilogram-force", }, ["mp"] = { name1 = "millipond", symbol = "mp", utype = "force", scale = 0.00000980665, default = "μN gr-f", link = "Kilogram-force", }, ["N"] = { _name1 = "newton", _symbol = "N", utype = "force", scale = 1, prefixes = 1, default = "lb-f", link = "Newton (unit)", }, ["oz-f"] = { name1 = "ounce-force", name2 = "ounces-force", symbol = "oz_f", utype = "force", scale = 0.2780138203095378125, default = "mN", link = "Pound (force)", }, ["ozf"] = { name1 = "ounce-force", name2 = "ounces-force", symbol = "ozf", utype = "force", scale = 0.2780138203095378125, default = "mN", link = "Pound (force)", }, ["p"] = { name1 = "pond", symbol = "p", utype = "force", scale = 0.00980665, default = "mN oz-f", link = "Kilogram-force", }, ["pdl"] = { name1 = "poundal", symbol = "pdl", utype = "force", scale = 0.138254954376, default = "N", }, ["S/T-f"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "S/T_f", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["S/Tf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "S/Tf", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["ST-f"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "ST_f", utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["STf"] = { name1 = "short ton-force", name2 = "short tons-force", symbol = "STf", usename = 1, utype = "force", scale = 8896.443230521, default = "kN", }, ["t-f"] = { name1 = "tonne-force", name2 = "tonnes-force", symbol = "t_f", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LT-f ST-f", link = "Ton-force#Tonne-force", }, ["tf"] = { name1 = "tonne-force", name2 = "tonnes-force", symbol = "tf", utype = "force", scale = 9806.65, default = "kN LTf STf", link = "Ton-force#Tonne-force", }, ["dyne"] = { target = "dyn", }, ["newtons"] = { target = "N", }, ["poundal"] = { target = "pdl", }, ["tonne-force"] = { target = "tf", }, ["impgal/mi"] = { per = { "@impgal", "mi" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km USgal/mi", }, ["km/L"] = { per = { "km", "L" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["km/l"] = { per = { "km", "ll" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["L/100 km"] = { per = { "L", "100km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|L/100&nbsp;km]]", }, ["l/100 km"] = { per = { "ll", "100km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|l/100&nbsp;km]]", }, ["L/km"] = { per = { "L", "km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["l/km"] = { per = { "ll", "km" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "mpgimp mpgus", }, ["mi/impqt"] = { per = { "mi", "impqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/U.S.qt"] = { per = { "mi", "U.S.qt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/USqt"] = { per = { "mi", "USqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mi/usqt"] = { per = { "mi", "usqt" }, utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "km/L", }, ["mpgimp"] = { per = { "mi", "@impgal" }, symbol = "mpg_&#8209;imp", utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "L/100 km+mpgus", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[Imperial units|imp]]}", }, ["mpgus"] = { per = { "mi", "+USgal" }, symbol = "mpg_&#8209;US", utype = "fuel efficiency", invert = -1, iscomplex= true, default = "L/100 km+mpgimp", symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|US]]}", }, ["U.S.gal/mi"] = { per = { "*U.S.gal", "mi" }, sp_us = true, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km impgal/mi", }, ["usgal/mi"] = { per = { "+USgal", "mi" }, utype = "fuel efficiency", invert = 1, iscomplex= true, default = "L/km impgal/mi", }, ["L/100km"] = { target = "L/100 km", }, ["l/100km"] = { target = "l/100 km", }, ["mpg"] = { shouldbe = "Use %{mpgus%} for miles per US gallon or %{mpgimp%} for miles per imperial gallon (not %{mpg%})", }, ["mpgU.S."] = { target = "mpgus", symbol = "mpg_&#8209;U.S.", sp_us = true, symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|U.S.]]}", }, ["mpgu.s."] = { target = "mpgus", symbol = "mpg_&#8209;U.S.", sp_us = true, symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]_{&#8209;[[United States customary units|U.S.]]}", }, ["mpgUS"] = { target = "mpgus", }, ["USgal/mi"] = { target = "usgal/mi", }, ["kPa/m"] = { per = { "kPa", "-m-frac" }, utype = "fracture gradient", default = "psi/ft", }, ["psi/ft"] = { per = { "psi", "-ft-frac" }, utype = "fracture gradient", default = "kPa/m", }, ["cm/km"] = { name1 = "centimetre per kilometre", name1_us = "centimeter per kilometer", name2 = "centimetres per kilometre", name2_us = "centimeters per kilometer", symbol = "cm/km", utype = "gradient", scale = 0.00001, default = "ft/mi", link = "Grade (slope)", }, ["ft/mi"] = { name1 = "foot per mile", name2 = "feet per mile", symbol = "ft/mi", utype = "gradient", scale = 0.00018939393939393939, default = "v < 5.28 ! c ! ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["ft/nmi"] = { name1 = "foot per nautical mile", name2 = "feet per nautical mile", symbol = "ft/nmi", utype = "gradient", scale = 0.00016457883369330455, default = "v < 6.076 ! c ! ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["in/ft"] = { name1 = "inch per foot", name2 = "inches per foot", symbol = "in/ft", utype = "gradient", scale = 0.083333333333333329, default = "mm/m", link = "Grade (slope)", }, ["in/mi"] = { name1 = "inch per mile", name2 = "inches per mile", symbol = "in/mi", utype = "gradient", scale = 1.5782828282828283e-5, default = "v < 0.6336 ! m ! c ! m/km", link = "Grade (slope)", }, ["m/km"] = { name1 = "metre per kilometre", name1_us = "meter per kilometer", name2 = "metres per kilometre", name2_us = "meters per kilometer", symbol = "m/km", utype = "gradient", scale = 0.001, default = "ft/mi", link = "Grade (slope)", }, ["mm/km"] = { name1 = "millimetre per kilometre", name1_us = "millimeter per kilometer", name2 = "millimetres per kilometre", name2_us = "millimeters per kilometer", symbol = "mm/km", utype = "gradient", scale = 0.000001, default = "in/mi", link = "Grade (slope)", }, ["mm/m"] = { name1 = "millimetre per metre", name1_us = "millimeter per meter", name2 = "millimetres per metre", name2_us = "millimeters per meter", symbol = "mm/m", utype = "gradient", scale = 0.001, default = "in/ft", link = "Grade (slope)", }, ["admi"] = { name1 = "admiralty mile", symbol = "nmi&nbsp;(admiralty)", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", link = "Далайн бээр", }, ["AU"] = { name1 = "astronomical unit", symbol = "AU", utype = "length", scale = 149597870700, default = "km mi", }, ["Brnmi"] = { name1 = "British nautical mile", symbol = "(Brit)&nbsp;nmi", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", link = "Далайн бээр", }, ["bu"] = { name2 = "bu", symbol = "bu", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0030303030303030303, default = "mm", link = "Japanese units of measurement#Length", }, ["ch"] = { name1 = "chain", symbol = "ch", utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } }, link = "Chain (unit)", }, ["chlk"] = { name1 = "[[Chain (unit)|chain]]", symbol = "[[Chain (unit)|ch]]", utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", link = "", }, ["chain"] = { symbol = "chain", usename = 1, utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } }, link = "Chain (unit)", }, ["chainlk"] = { symbol = "[[Chain (unit)|chain]]", usename = 1, utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", link = "", }, ["dpcm"] = { name2 = "dot/cm", symbol = "dot/cm", utype = "length", scale = 100, invert = -1, iscomplex= true, default = "dpi", link = "Dots per inch", }, ["dpi"] = { name2 = "DPI", symbol = "DPI", utype = "length", scale = 39.370078740157481, invert = -1, iscomplex= true, default = "pitch", link = "Dots per inch", }, ["fathom"] = { symbol = "fathom", usename = 1, utype = "length", scale = 1.8288, default = "ft m", }, ["foot"] = { name1 = "foot", name2 = "foot", symbol = "ft", utype = "length", scale = 0.3048, default = "m", subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } }, link = "Foot (unit)", }, ["ft"] = { name1 = "фут", name2 = "фут", symbol = "фут", utype = "length", scale = 0.3048, exception= "integer_more_precision", default = "m", subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } }, link = "Фут", }, ["furlong"] = { symbol = "furlong", usename = 1, utype = "length", scale = 201.168, default = "ft m", }, ["Gly"] = { name1 = "gigalight-year", symbol = "Gly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e24, default = "Mpc", link = "Light-year#Definitions", }, ["Gpc"] = { name1 = "gigaparsec", symbol = "Gpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e25, default = "Gly", link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs", }, ["hand"] = { name1 = "hand", symbol = "h", utype = "length", builtin = "hand", scale = 0.1016, iscomplex= true, default = "in cm", link = "Hand (unit)", }, ["in"] = { name1 = "inch", name2 = "inches", symbol = "инч", utype = "length", scale = 0.0254, exception= "subunit_more_precision", default = "mm", }, ["inabbreviated"] = { name2 = "in", symbol = "in", utype = "length", scale = 0.0254, default = "mm", link = "Inch", }, ["kly"] = { name1 = "kilolight-year", symbol = "kly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e18, default = "pc", link = "Light-year#Definitions", }, ["kpc"] = { name1 = "kiloparsec", symbol = "kpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e19, default = "kly", link = "Parsec#Parsecs and kiloparsecs", }, ["LD"] = { name1 = "lunar distance", symbol = "LD", utype = "length", scale = 384403000, default = "km mi", link = "Lunar distance (astronomy)", }, ["league"] = { symbol = "league", usename = 1, utype = "length", scale = 4828.032, default = "km", link = "League (unit)", }, ["ly"] = { name1 = "light-year", symbol = "ly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e15, default = "AU", }, ["m"] = { _name1 = "метр", _name1_us= "метр", _symbol = "м", utype = "length", scale = 1, prefixes = 1, default = "v > 0 and v < 3 ! ftin ! ft", link = "Метр", }, ["mi"] = { name1 = "бээр", symbol = "бээр", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", subdivs = { ["ch"] = { 80, default = "km" }, ["chlk"] = { 80, default = "km" }, ["chain"] = { 80, default = "km" }, ["chainlk"] = { 80, default = "km" }, ["ft"] = { 5280, default = "km" }, ["furlong"] = { 8, default = "km" }, ["yd"] = { 1760, default = "km" } }, }, ["mil"] = { symbol = "mil", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0000254, default = "mm", link = "Thousandth of an inch", }, ["Mly"] = { name1 = "megalight-year", symbol = "Mly", utype = "length", scale = 9.4607304725808e21, default = "kpc", link = "Light-year#Definitions", }, ["Mpc"] = { name1 = "megaparsec", symbol = "Mpc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e22, default = "Mly", link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs", }, ["NM"] = { name1 = "далайн бээр", symbol = "NM", utype = "length", scale = 1852, default = "km mi", }, ["nmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1852, default = "km mi", }, ["oldUKnmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1853.184, default = "km mi", }, ["oldUSnmi"] = { name1 = "nautical mile", symbol = "nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", }, ["pc"] = { name1 = "parsec", symbol = "pc", utype = "length", scale = 3.0856775814671916e16, default = "ly", }, ["perch"] = { name2 = "perches", symbol = "perch", usename = 1, utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["pitch"] = { name2 = "μm", symbol = "μm", utype = "length", scale = 1e-6, default = "dpi", defkey = "pitch", linkey = "pitch", link = "Dots per inch", }, ["pole"] = { symbol = "pole", usename = 1, utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["pre1954U.S.nmi"] = { name1 = "(pre-1954&nbsp;U.S.) nautical mile", symbol = "(pre&#8209;1954&nbsp;U.S.) nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", link = "Nautical mile", }, ["pre1954USnmi"] = { name1 = "(pre-1954&nbsp;US) nautical mile", name1_us = "(pre-1954&nbsp;U.S.) nautical mile", symbol = "(pre&#8209;1954&nbsp;US) nmi", sym_us = "(pre&#8209;1954&nbsp;U.S.) nmi", utype = "length", scale = 1853.24496, default = "km mi", link = "Nautical mile", }, ["rd"] = { name1 = "rod", symbol = "rd", utype = "length", scale = 5.0292, default = "ft m", link = "Rod (unit)", }, ["royal cubit"] = { name1 = "royal cubit", symbol = "cu", utype = "length", scale = 0.524, default = "mm", }, ["rtkm"] = { name1 = "route kilometre", name1_us = "route kilometer", symbol = "км", utype = "length", scale = 1000, default = "mi", link = "Километр", }, ["rtmi"] = { name1 = "route mile", symbol = "бээр", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", link = "Бээр", }, ["shaku"] = { name2 = "shaku", symbol = "shaku", usename = 1, utype = "length", scale = 0.30303030303030304, default = "m", link = "Shaku (unit)", }, ["sm"] = { name1 = "smoot", symbol = "sm", utype = "length", scale = 1.70180, default = "m", link = "Smoot (unit)", }, ["smi"] = { name1 = "statute mile", symbol = "mi", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", subdivs = { ["chain"] = { 80, default = "km" } }, }, ["solar radius"] = { name1 = "solar radius", name2 = "solar radii", symbol = "''R''_☉", utype = "length", scale = 695700e3, default = "km", }, ["sun"] = { name2 = "sun", symbol = "sun", usename = 1, utype = "length", scale = 0.030303030303030304, default = "mm", link = "Japanese units of measurement#Length", }, ["thou"] = { name2 = "thou", symbol = "thou", usename = 1, utype = "length", scale = 0.0000254, default = "mm", link = "Thousandth of an inch", }, ["verst"] = { symbol = "verst", usename = 1, utype = "length", scale = 1066.8, default = "km mi", }, ["yd"] = { name1 = "yard", symbol = "yd", utype = "length", scale = 0.9144, default = "m", subdivs = { ["ft"] = { 3, default = "m" } }, }, ["μin"] = { name1 = "microinch", name2 = "microinches", symbol = "μin", utype = "length", scale = 0.0000000254, default = "nm", link = "SI prefix#Non-metric units", }, ["Å"] = { name1 = "ångström", symbol = "Å", utype = "length", scale = 0.0000000001, default = "in", }, ["Hz"] = { _name1 = "hertz", _name2 = "hertz", _symbol = "Hz", utype = "length", scale = 3.3356409519815204e-9, invert = -1, iscomplex= true, prefixes = 1, default = "m", link = "Hertz", }, ["rpm"] = { name1 = "revolution per minute", name2 = "revolutions per minute", symbol = "rpm", utype = "length", scale = 5.5594015866358675e-11, invert = -1, iscomplex= true, default = "Hz", link = "Revolutions per minute", }, ["-ft-frac"] = { target = "ft", link = "Fracture gradient", }, ["-in-stiff"] = { target = "in", link = "Stiffness", }, ["-m-frac"] = { target = "m", link = "Fracture gradient", }, ["-m-stiff"] = { target = "m", link = "Stiffness", }, ["100km"] = { target = "km", multiplier= 100, }, ["100mi"] = { target = "mi", multiplier= 100, }, ["100miles"] = { target = "mi", symbol = "miles", multiplier= 100, }, ["admiralty nmi"] = { target = "oldUKnmi", }, ["angstrom"] = { target = "Å", }, ["au"] = { target = "AU", symbol = "au", }, ["feet"] = { target = "ft", }, ["hands"] = { target = "hand", }, ["inch"] = { target = "in", }, ["inches"] = { target = "in", }, ["light-year"] = { target = "ly", }, ["meter"] = { target = "m", sp_us = true, }, ["meters"] = { target = "m", sp_us = true, }, ["metre"] = { target = "m", }, ["metres"] = { target = "m", }, ["micrometre"] = { target = "μm", }, ["micron"] = { target = "μm", default = "μin", }, ["mile"] = { target = "mi", usename = 1, }, ["miles"] = { target = "mi", usename = 1, }, ["parsec"] = { target = "pc", }, ["rod"] = { target = "rd", }, ["smoot"] = { target = "sm", }, ["uin"] = { target = "μin", }, ["yard"] = { target = "yd", }, ["yards"] = { target = "yd", }, ["yds"] = { target = "yd", }, ["dtex"] = { name1 = "decitex", name2 = "decitex", symbol = "dtex", utype = "linear density", scale = 1e-7, default = "lb/yd", link = "Units of textile measurement#Units", }, ["kg/cm"] = { name1 = "kilogram per centimetre", name1_us = "kilogram per centimeter", name2 = "kilograms per centimetre", name2_us = "kilograms per centimeter", symbol = "kg/cm", utype = "linear density", scale = 100, default = "lb/yd", link = "Linear density", }, ["kg/m"] = { name1 = "kilogram per metre", name1_us = "kilogram per meter", name2 = "kilograms per metre", name2_us = "kilograms per meter", symbol = "kg/m", utype = "linear density", scale = 1, default = "lb/yd", link = "Linear density", }, ["lb/ft"] = { name1 = "pound per foot", name2 = "pounds per foot", symbol = "lb/ft", utype = "linear density", scale = 1.4881639435695539, default = "kg/m", link = "Linear density", }, ["lb/yd"] = { name1 = "pound per yard", name2 = "pounds per yard", symbol = "lb/yd", utype = "linear density", scale = 0.49605464785651798, default = "kg/m", link = "Linear density", }, ["G"] = { _name1 = "gauss", _name2 = "gauss", _symbol = "G", utype = "magnetic field strength", scale = 0.0001, prefixes = 1, default = "T", link = "Gauss (unit)", }, ["T"] = { _name1 = "tesla", _symbol = "T", utype = "magnetic field strength", scale = 1, prefixes = 1, default = "G", link = "Tesla (unit)", }, ["A/m"] = { name1 = "ampere per metre", name1_us = "ampere per meter", name2 = "amperes per metre", name2_us = "amperes per meter", symbol = "A/m", utype = "magnetizing field", scale = 1, default = "Oe", }, ["kA/m"] = { name1 = "kiloampere per metre", name1_us = "kiloampere per meter", name2 = "kiloamperes per metre", name2_us = "kiloamperes per meter", symbol = "kA/m", utype = "magnetizing field", scale = 1000, default = "kOe", link = "Ampere per metre", }, ["MA/m"] = { name1 = "megaampere per metre", name1_us = "megaampere per meter", name2 = "megaamperes per metre", name2_us = "megaamperes per meter", symbol = "MA/m", utype = "magnetizing field", scale = 1e6, default = "kOe", link = "Ampere per metre", }, ["Oe"] = { _name1 = "oersted", _symbol = "Oe", utype = "magnetizing field", scale = 79.5774715, prefixes = 1, default = "kA/m", link = "Oersted", }, ["-Lcwt"] = { name1 = "hundredweight", name2 = "hundredweight", symbol = "cwt", utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb", }, ["-Scwt"] = { name1 = "hundredweight", name2 = "hundredweight", symbol = "cwt", utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb", }, ["-ST"] = { name1 = "short ton", symbol = "ST", utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["carat"] = { symbol = "carat", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.0002, default = "g", link = "Carat (mass)", }, ["drachm"] = { name1_us = "dram", symbol = "drachm", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.001771845195, default = "g", link = "Dram (unit)", }, ["dram"] = { target = "drachm", }, ["dwt"] = { name1 = "pennyweight", symbol = "dwt", utype = "mass", scale = 0.00155517384, default = "oz g", }, ["DWton"] = { symbol = "deadweight ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "DWtonne", link = "Deadweight tonnage", }, ["DWtonne"] = { name1_us = "deadweight metric ton", symbol = "deadweight tonne", sym_us = "~deadweight metric ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1000, default = "DWton", link = "Deadweight tonnage", }, ["g"] = { _name1 = "gram", _symbol = "г", utype = "mass", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "oz", link = "Грамм", }, ["gr"] = { name1 = "grain", symbol = "gr", utype = "mass", scale = 0.00006479891, default = "g", link = "Grain (unit)", }, ["Gt"] = { name1 = "gigatonne", symbol = "Gt", utype = "mass", scale = 1000000000000, default = "LT ST", link = "Tonne", }, ["impgalh2o"] = { name1 = "imperial gallon of water", name2 = "imperial gallons of water", symbol = "imp&nbsp;gal H₂O", utype = "mass", scale = 4.5359236999999499, default = "lb kg", link = "Imperial gallon", }, ["kt"] = { name1 = "kilotonne", symbol = "kt", utype = "mass", scale = 1000000, default = "LT ST", link = "Tonne", }, ["lb"] = { name1 = "pound", symbol = "фунт", utype = "mass", scale = 0.45359237, exception= "integer_more_precision", default = "kg", subdivs = { ["oz"] = { 16, default = "kg" } }, link = "Фунт (нэгж)", }, ["Lcwt"] = { name1 = "long hundredweight", name2 = "long hundredweight", symbol = "Lcwt", usename = 1, utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb", subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" }, ["st"] = { 8, default = "kg" } }, link = "Hundredweight", }, ["long cwt"] = { name1 = "long hundredweight", name2 = "long hundredweight", symbol = "long&nbsp;cwt", utype = "mass", scale = 50.80234544, default = "lb kg", subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" } }, link = "Hundredweight", }, ["long qtr"] = { name1 = "long quarter", symbol = "long&nbsp;qtr", utype = "mass", scale = 12.70058636, default = "lb kg", }, ["LT"] = { symbol = "long ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "t", subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } }, }, ["lt"] = { name1 = "long ton", symbol = "LT", utype = "mass", scale = 1016.0469088, default = "t", subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } }, }, ["metric ton"] = { symbol = "metric ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 1000, default = "long ton", link = "Тонн", }, ["MT"] = { name1 = "metric ton", symbol = "т", utype = "mass", scale = 1000, default = "LT ST", link = "Тонн", }, ["Mt"] = { name1 = "megatonne", symbol = "Mt", utype = "mass", scale = 1000000000, default = "LT ST", link = "Тонн", }, ["oz"] = { name1 = "ounce", symbol = "унц", utype = "mass", scale = 0.028349523125, default = "g", }, ["ozt"] = { name1 = "troy ounce", symbol = "ozt", utype = "mass", scale = 0.0311034768, default = "oz g", }, ["pdr"] = { name1 = "pounder", symbol = "pdr", utype = "mass", scale = 0.45359237, default = "kg", link = "Pound (mass)", }, ["qtr"] = { name1 = "quarter", symbol = "qtr", utype = "mass", scale = 12.70058636, default = "lb kg", subdivs = { ["lb"] = { 28, default = "kg" } }, link = "Long quarter", }, ["Scwt"] = { name1 = "short hundredweight", name2 = "short hundredweight", symbol = "Scwt", usename = 1, utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb", link = "Hundredweight", }, ["short cwt"] = { name1 = "short hundredweight", name2 = "short hundredweight", symbol = "short&nbsp;cwt", utype = "mass", scale = 45.359237, default = "lb kg", link = "Hundredweight", }, ["short qtr"] = { name1 = "short quarter", symbol = "short&nbsp;qtr", utype = "mass", scale = 11.33980925, default = "lb kg", }, ["ST"] = { symbol = "short ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", subdivs = { ["Scwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Scwt" } }, }, ["shtn"] = { name1 = "short ton", symbol = "sh&nbsp;tn", utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["shton"] = { symbol = "ton", usename = 1, utype = "mass", scale = 907.18474, default = "t", }, ["solar mass"] = { name1 = "solar mass", name2 = "solar masses", symbol = "''M''_☉", utype = "mass", scale = 1.98855e30, default = "kg", }, ["st"] = { name1 = "stone", name2 = "stone", symbol = "ст", utype = "mass", scale = 6.35029318, default = "lb kg", subdivs = { ["lb"] = { 14, default = "kg lb" } }, link = "Стон (нэгж)", }, ["t"] = { name1 = "тонн", name1_us = "metric ton", symbol = "t", utype = "mass", scale = 1000, default = "LT ST", }, ["tonne"] = { name1 = "тонн", name1_us = "metric ton", symbol = "t", utype = "mass", scale = 1000, default = "shton", }, ["troy pound"] = { symbol = "troy pound", usename = 1, utype = "mass", scale = 0.3732417216, default = "lb kg", link = "Troy weight", }, ["usgalh2o"] = { name1 = "US gallon of water", name1_us = "U.S. gallon of water", name2 = "US gallons of water", name2_us = "U.S. gallons of water", symbol = "US&nbsp;gal H₂O", utype = "mass", scale = 3.7776215836051126, default = "lb kg", link = "United States customary units#Fluid volume", }, ["viss"] = { name2 = "viss", symbol = "viss", utype = "mass", scale = 1.632932532, default = "kg", link = "Myanmar units of measurement#Mass", }, ["billion tonne"] = { target = "e9t", }, ["grain"] = { target = "gr", }, ["kilogram"] = { target = "kg", }, ["kilotonne"] = { target = "kt", }, ["lbs"] = { target = "lb", }, ["lbt"] = { target = "troy pound", }, ["lcwt"] = { target = "Lcwt", }, ["long ton"] = { target = "LT", }, ["mcg"] = { target = "μg", }, ["million tonne"] = { target = "e6t", }, ["scwt"] = { target = "Scwt", }, ["short ton"] = { target = "ST", }, ["stone"] = { target = "st", }, ["thousand tonne"] = { target = "e3t", }, ["tonnes"] = { target = "t", }, ["kg/kW"] = { name1 = "kilogram per kilowatt", name2 = "kilograms per kilowatt", symbol = "kg/kW", utype = "mass per unit power", scale = 0.001, default = "lb/hp", link = "Kilowatt", }, ["lb/hp"] = { name1 = "pound per horsepower", name2 = "pounds per horsepower", symbol = "lb/hp", utype = "mass per unit power", scale = 0.00060827738784176115, default = "kg/kW", link = "Horsepower", }, ["kg/h"] = { per = { "kg", "h" }, utype = "mass per unit time", default = "lb/h", }, ["lb/h"] = { per = { "lb", "h" }, utype = "mass per unit time", default = "kg/h", }, ["g-mol/d"] = { name1 = "gram-mole per day", name2 = "gram-moles per day", symbol = "g&#8209;mol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/h"] = { name1 = "gram-mole per hour", name2 = "gram-moles per hour", symbol = "g&#8209;mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/min"] = { name1 = "gram-mole per minute", name2 = "gram-moles per minute", symbol = "g&#8209;mol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "g-mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["g-mol/s"] = { name1 = "gram-mole per second", name2 = "gram-moles per second", symbol = "g&#8209;mol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lb-mol/min", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/d"] = { name1 = "gram-mole per day", name2 = "gram-moles per day", symbol = "gmol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/h"] = { name1 = "gram-mole per hour", name2 = "gram-moles per hour", symbol = "gmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/min"] = { name1 = "gram-mole per minute", name2 = "gram-moles per minute", symbol = "gmol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "gmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["gmol/s"] = { name1 = "gram-mole per second", name2 = "gram-moles per second", symbol = "gmol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lbmol/min", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/d"] = { name1 = "kilomole per day", name2 = "kilomoles per day", symbol = "kmol/d", utype = "molar rate", scale = 0.011574074074074073, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/h"] = { name1 = "kilomole per hour", name2 = "kilomoles per hour", symbol = "kmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.27777777777777779, default = "mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["kmol/min"] = { name1 = "kilomole per minute", name2 = "kilomoles per minute", symbol = "kmol/min", utype = "molar rate", scale = 16.666666666666668, default = "mol/s", link = "Kilomole (unit)", }, ["kmol/s"] = { name1 = "kilomole per second", name2 = "kilomoles per second", symbol = "kmol/s", utype = "molar rate", scale = 1000, default = "lb-mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["lb-mol/d"] = { name1 = "pound-mole per day", name2 = "pound-moles per day", symbol = "lb&#8209;mol/d", utype = "molar rate", scale = 0.0052499116898148141, default = "mmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/h"] = { name1 = "pound-mole per hour", name2 = "pound-moles per hour", symbol = "lb&#8209;mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.12599788055555555, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/min"] = { name1 = "pound-mole per minute", name2 = "pound-moles per minute", symbol = "lb&#8209;mol/min", utype = "molar rate", scale = 7.5598728333333334, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lb-mol/s"] = { name1 = "pound-mole per second", name2 = "pound-moles per second", symbol = "lb&#8209;mol/s", utype = "molar rate", scale = 453.59237, default = "kmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/d"] = { name1 = "pound-mole per day", name2 = "pound-moles per day", symbol = "lbmol/d", utype = "molar rate", scale = 0.0052499116898148141, default = "mmol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/h"] = { name1 = "pound-mole per hour", name2 = "pound-moles per hour", symbol = "lbmol/h", utype = "molar rate", scale = 0.12599788055555555, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/min"] = { name1 = "pound-mole per minute", name2 = "pound-moles per minute", symbol = "lbmol/min", utype = "molar rate", scale = 7.5598728333333334, default = "mol/s", link = "Pound-mole", }, ["lbmol/s"] = { name1 = "pound-mole per second", name2 = "pound-moles per second", symbol = "lbmol/s", utype = "molar rate", scale = 453.59237, default = "kmol/s", link = "Pound-mole", }, ["mmol/s"] = { name1 = "millimole per second", name2 = "millimoles per second", symbol = "mmol/s", utype = "molar rate", scale = 0.001, default = "lb-mol/d", link = "Mole (unit)", }, ["mol/d"] = { name1 = "mole per day", name2 = "moles per day", symbol = "mol/d", utype = "molar rate", scale = 1.1574074074074073e-5, default = "μmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/h"] = { name1 = "mole per hour", name2 = "moles per hour", symbol = "mol/h", utype = "molar rate", scale = 0.00027777777777777778, default = "mmol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/min"] = { name1 = "mole per minute", name2 = "moles per minute", symbol = "mol/min", utype = "molar rate", scale = 0.016666666666666666, default = "mol/s", link = "Mole (unit)", }, ["mol/s"] = { name1 = "mole per second", name2 = "moles per second", symbol = "mol/s", utype = "molar rate", scale = 1, default = "lb-mol/min", link = "Mole (unit)", }, ["μmol/s"] = { name1 = "micromole per second", name2 = "micromoles per second", symbol = "μmol/s", utype = "molar rate", scale = 0.000001, default = "lb-mol/d", link = "Mole (unit)", }, ["umol/s"] = { target = "μmol/s", }, ["/acre"] = { name1 = "per acre", name2 = "per acre", symbol = "/acre", utype = "per unit area", scale = 0.00024710538146716532, default = "/ha", link = "Acre", }, ["/ha"] = { name1 = "per hectare", name2 = "per hectare", symbol = "/ha", utype = "per unit area", scale = 100e-6, default = "/acre", link = "Hectare", }, ["/sqcm"] = { name1 = "per square centimetre", name1_us = "per square centimeter", name2 = "per square centimetre", name2_us = "per square centimeter", symbol = "/cm²", utype = "per unit area", scale = 1e4, default = "/sqin", link = "Square centimetre", }, ["/sqin"] = { name1 = "per square inch", name2 = "per square inch", symbol = "/in²", utype = "per unit area", scale = 1550.0031000062002, default = "/sqcm", link = "Square inch", }, ["/sqkm"] = { name1 = "per square kilometre", name1_us = "per square kilometer", name2 = "per square kilometre", name2_us = "per square kilometer", symbol = "/km²", utype = "per unit area", scale = 1e-6, default = "/sqmi", link = "Square kilometre", }, ["/sqmi"] = { name1 = "per square mile", name2 = "per square mile", symbol = "/sq&nbsp;mi", utype = "per unit area", scale = 3.8610215854244582e-7, default = "/sqkm", link = "Square mile", }, ["PD/acre"] = { name1 = "inhabitant per acre", name2 = "inhabitants per acre", symbol = "/acre", utype = "per unit area", scale = 0.00024710538146716532, default = "PD/ha", link = "Acre", }, ["PD/ha"] = { name1 = "inhabitant per hectare", name2 = "inhabitants per hectare", symbol = "/ha", utype = "per unit area", scale = 100e-6, default = "PD/acre", link = "Hectare", }, ["PD/sqkm"] = { name1 = "inhabitant per square kilometre", name1_us = "inhabitant per square kilometer", name2 = "inhabitants per square kilometre", name2_us = "inhabitants per square kilometer", symbol = "/km²", utype = "per unit area", scale = 1e-6, default = "PD/sqmi", link = "Square kilometre", }, ["PD/sqmi"] = { name1 = "inhabitant per square mile", name2 = "inhabitants per square mile", symbol = "/sq&nbsp;mi", utype = "per unit area", scale = 3.8610215854244582e-7, default = "PD/sqkm", link = "Square mile", }, ["/cm2"] = { target = "/sqcm", }, ["/in2"] = { target = "/sqin", }, ["/km2"] = { target = "/sqkm", }, ["pd/acre"] = { target = "PD/acre", }, ["pd/ha"] = { target = "PD/ha", }, ["PD/km2"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/km2"] = { target = "PD/sqkm", }, ["PD/km²"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/sqkm"] = { target = "PD/sqkm", }, ["pd/sqmi"] = { target = "PD/sqmi", }, ["/l"] = { name1 = "per litre", name1_us = "per liter", name2 = "per litre", name2_us = "per liter", symbol = "/l", utype = "per unit volume", scale = 1000, default = "/usgal", link = "Litre", }, ["/L"] = { name1 = "per litre", name1_us = "per liter", name2 = "per litre", name2_us = "per liter", symbol = "/L", utype = "per unit volume", scale = 1000, default = "/usgal", link = "Litre", }, ["/USgal"] = { name1 = "per gallon", name2 = "per gallon", symbol = "/gal", utype = "per unit volume", scale = 264.172052, default = "/L", link = "US gallon", customary= 2, }, ["/usgal"] = { target = "/USgal", }, ["bhp"] = { name1 = "brake horsepower", name2 = "brake horsepower", symbol = "bhp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Brake horsepower", }, ["Cal/d"] = { name1 = "large calorie per day", name2 = "large calories per day", symbol = "Cal/d", utype = "power", scale = 0.048425925925925928, default = "kJ/d", link = "Calorie", }, ["Cal/h"] = { name1 = "large calorie per hour", name2 = "large calories per hour", symbol = "Cal/h", utype = "power", scale = 1.1622222222222223, default = "kJ/h", link = "Calorie", }, ["cal/h"] = { name1 = "calorie per hour", name2 = "calories per hour", symbol = "cal/h", utype = "power", scale = 0.0011622222222222223, default = "W", link = "Calorie", }, ["CV"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "CV", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["hk"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "hk", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["hp"] = { name1 = "морины хүч", name2 = "морины хүч", symbol = "hp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "кВт", }, ["hp-electric"] = { name1 = "electric horsepower", name2 = "electric horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 746, default = "kW", link = "Horsepower#Electrical horsepower", }, ["hp-electrical"] = { name1 = "electrical horsepower", name2 = "electrical horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 746, default = "kW", link = "Horsepower#Electrical horsepower", }, ["hp-metric"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "hp", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["ihp"] = { name1 = "indicated horsepower", name2 = "indicated horsepower", symbol = "ihp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Indicated horsepower", }, ["kcal/h"] = { name1 = "kilocalorie per hour", name2 = "kilocalories per hour", symbol = "kcal/h", utype = "power", scale = 1.1622222222222223, default = "kW", link = "Calorie", }, ["kJ/d"] = { name1 = "kilojoule per day", name2 = "kilojoules per day", symbol = "kJ/d", utype = "power", scale = 0.011574074074074073, default = "Cal/d", link = "Kilojoule", }, ["kJ/h"] = { name1 = "kilojoule per hour", name2 = "kilojoules per hour", symbol = "kJ/h", utype = "power", scale = 0.27777777777777779, default = "W", link = "Kilojoule", }, ["PS"] = { name1 = "metric horsepower", name2 = "metric horsepower", symbol = "PS", utype = "power", scale = 735.49875, default = "kW", }, ["shp"] = { name1 = "shaft horsepower", name2 = "shaft horsepower", symbol = "shp", utype = "power", scale = 745.69987158227022, default = "kW", link = "Horsepower#Shaft horsepower", }, ["W"] = { _name1 = "ватт", _symbol = "Вт", utype = "power", scale = 1, prefixes = 1, default = "hp", link = "Ватт (нэгж)", }, ["BTU/h"] = { per = { "BTU", "h" }, utype = "power", default = "W", }, ["Btu/h"] = { per = { "Btu", "h" }, utype = "power", default = "W", }, ["BHP"] = { target = "bhp", }, ["btu/h"] = { target = "BTU/h", }, ["HP"] = { target = "hp", }, ["Hp"] = { target = "hp", }, ["hp-mechanical"] = { target = "hp", }, ["IHP"] = { target = "ihp", }, ["SHP"] = { target = "shp", }, ["whp"] = { target = "hp", }, ["hp/lb"] = { name1 = "horsepower per pound", name2 = "horsepower per pound", symbol = "hp/lb", utype = "power per unit mass", scale = 1643.986806, default = "kW/kg", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/LT"] = { name1 = "horsepower per long ton", name2 = "horsepower per long ton", symbol = "hp/LT", utype = "power per unit mass", scale = 0.73392268125000004, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/ST"] = { name1 = "horsepower per short ton", name2 = "horsepower per short ton", symbol = "hp/ST", utype = "power per unit mass", scale = 0.821993403, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/t"] = { name1 = "horsepower per tonne", name2 = "horsepower per tonne", symbol = "hp/t", utype = "power per unit mass", scale = 0.74569987158227022, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["kW/kg"] = { name1 = "kilowatt per kilogram", name2 = "kilowatts per kilogram", symbol = "kW/kg", utype = "power per unit mass", scale = 1000, default = "hp/lb", link = "Power-to-weight ratio", }, ["kW/t"] = { name1 = "kilowatt per tonne", name2 = "kilowatts per tonne", symbol = "kW/t", utype = "power per unit mass", scale = 1, default = "PS/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["PS/t"] = { name1 = "metric horsepower per tonne", name2 = "metric horsepower per tonne", symbol = "PS/t", utype = "power per unit mass", scale = 0.73549875, default = "kW/t", link = "Power-to-weight ratio", }, ["shp/lb"] = { name1 = "shaft horsepower per pound", name2 = "shaft horsepower per pound", symbol = "shp/lb", utype = "power per unit mass", scale = 1643.986806, default = "kW/kg", link = "Power-to-weight ratio", }, ["hp/tonne"] = { target = "hp/t", symbol = "hp/tonne", default = "kW/tonne", }, ["kW/tonne"] = { target = "kW/t", symbol = "kW/tonne", }, ["-lb/in2"] = { name1 = "pound per square inch", name2 = "pounds per square inch", symbol = "lb/in²", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa kgf/cm2", }, ["atm"] = { name1 = "standard atmosphere", symbol = "atm", utype = "pressure", scale = 101325, default = "kPa", link = "Atmosphere (unit)", }, ["Ba"] = { name1 = "barye", symbol = "Ba", utype = "pressure", scale = 0.1, default = "Pa", }, ["bar"] = { symbol = "bar", utype = "pressure", scale = 100000, default = "kPa", link = "Bar (unit)", }, ["dbar"] = { name1 = "decibar", symbol = "dbar", utype = "pressure", scale = 10000, default = "kPa", link = "Bar (unit)", }, ["inHg"] = { name1 = "inch of mercury", name2 = "inches of mercury", symbol = "inHg", utype = "pressure", scale = 3386.388640341, default = "kPa", }, ["kBa"] = { name1 = "kilobarye", symbol = "kBa", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Barye", }, ["kg-f/cm2"] = { name1 = "kilogram-force per square centimetre", name1_us = "kilogram-force per square centimeter", name2 = "kilograms-force per square centimetre", name2_us = "kilograms-force per square centimeter", symbol = "kg_f/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["kg/cm2"] = { name1 = "kilogram per square centimetre", name1_us = "kilogram per square centimeter", name2 = "kilograms per square centimetre", name2_us = "kilograms per square centimeter", symbol = "kg/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["kgf/cm2"] = { name1 = "kilogram-force per square centimetre", name1_us = "kilogram-force per square centimeter", name2 = "kilograms-force per square centimetre", name2_us = "kilograms-force per square centimeter", symbol = "kgf/cm²", utype = "pressure", scale = 98066.5, default = "psi", link = "Kilogram-force", }, ["ksi"] = { name1 = "kilopound per square inch", name2 = "kilopounds per square inch", symbol = "ksi", utype = "pressure", scale = 6894757.2931683613, default = "MPa", link = "Pound per square inch", }, ["lbf/in2"] = { name1 = "pound-force per square inch", name2 = "pounds-force per square inch", symbol = "lbf/in²", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa kgf/cm2", }, ["mb"] = { name1 = "millibar", symbol = "mb", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Bar (unit)", }, ["mbar"] = { name1 = "millibar", symbol = "mbar", utype = "pressure", scale = 100, default = "hPa", link = "Bar (unit)", }, ["mmHg"] = { name1 = "millimetre of mercury", name1_us = "millimeter of mercury", name2 = "millimetres of mercury", name2_us = "millimeters of mercury", symbol = "mmHg", utype = "pressure", scale = 133.322387415, default = "kPa", }, ["Pa"] = { _name1 = "pascal", _symbol = "Pa", utype = "pressure", scale = 1, prefixes = 1, default = "psi", link = "Pascal (unit)", }, ["psf"] = { name1 = "pound per square foot", name2 = "pounds per square foot", symbol = "psf", utype = "pressure", scale = 47.880258980335839, default = "kPa", link = "Pound per square inch", }, ["psi"] = { name1 = "pound per square inch", name2 = "pounds per square inch", symbol = "psi", utype = "pressure", scale = 6894.7572931683608, default = "kPa", }, ["Torr"] = { name1 = "torr", symbol = "Torr", utype = "pressure", scale = 133.32236842105263, default = "kPa", }, ["N/cm2"] = { per = { "N", "cm2" }, utype = "pressure", default = "psi", }, ["N/m2"] = { per = { "N", "m2" }, utype = "pressure", default = "psi", }, ["g/cm2"] = { per = { "g", "cm2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["g/m2"] = { per = { "g", "m2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["kg/ha"] = { per = { "kg", "ha" }, utype = "pressure", default = "lb/acre", multiplier= 9.80665, }, ["kg/m2"] = { per = { "kg", "m2" }, utype = "pressure", default = "lb/sqft", multiplier= 9.80665, }, ["lb/1000sqft"] = { per = { "lb", "1000sqft" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["lb/acre"] = { per = { "lb", "acre" }, utype = "pressure", default = "kg/ha", multiplier= 9.80665, }, ["lb/sqft"] = { per = { "lb", "sqft" }, utype = "pressure", default = "kg/m2", multiplier= 9.80665, }, ["lb/sqyd"] = { per = { "lb", "sqyd" }, utype = "pressure", default = "kg/m2", multiplier= 9.80665, }, ["LT/acre"] = { per = { "LT", "acre" }, utype = "pressure", default = "t/ha", multiplier= 9.80665, }, ["MT/ha"] = { per = { "MT", "ha" }, utype = "pressure", default = "LT/acre ST/acre", multiplier= 9.80665, }, ["oz/sqft"] = { per = { "oz", "sqft" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["oz/sqyd"] = { per = { "oz", "sqyd" }, utype = "pressure", default = "g/m2", multiplier= 9.80665, }, ["ST/acre"] = { per = { "ST", "acre" }, utype = "pressure", default = "t/ha", multiplier= 9.80665, }, ["t/ha"] = { per = { "t", "ha" }, utype = "pressure", default = "LT/acre ST/acre", multiplier= 9.80665, }, ["tonne/acre"] = { per = { "tonne", "acre" }, utype = "pressure", default = "tonne/ha", multiplier= 9.80665, }, ["tonne/ha"] = { per = { "tonne", "ha" }, utype = "pressure", default = "tonne/acre", multiplier= 9.80665, }, ["kgfpsqcm"] = { target = "kgf/cm2", }, ["kgpsqcm"] = { target = "kg/cm2", }, ["kN/m2"] = { target = "kPa", }, ["lb/in2"] = { target = "lbf/in2", }, ["torr"] = { target = "Torr", }, ["Bq"] = { _name1 = "becquerel", _symbol = "Bq", utype = "radioactivity", scale = 1, prefixes = 1, default = "pCi", link = "Becquerel", }, ["Ci"] = { _name1 = "curie", _symbol = "Ci", utype = "radioactivity", scale = 3.7e10, prefixes = 1, default = "GBq", link = "Curie (unit)", }, ["Rd"] = { _name1 = "rutherford", _symbol = "Rd", utype = "radioactivity", scale = 1e6, prefixes = 1, default = "MBq", link = "Rutherford (unit)", }, ["cm/h"] = { name1 = "centimetre per hour", name1_us = "centimeter per hour", name2 = "centimetres per hour", name2_us = "centimeters per hour", symbol = "cm/h", utype = "speed", scale = 2.7777777777777775e-6, default = "in/h", link = "Metre per second", }, ["cm/s"] = { name1 = "centimetre per second", name1_us = "centimeter per second", name2 = "centimetres per second", name2_us = "centimeters per second", symbol = "cm/s", utype = "speed", scale = 0.01, default = "in/s", link = "Metre per second", }, ["cm/year"] = { name1 = "centimetre per year", name1_us = "centimeter per year", name2 = "centimetres per year", name2_us = "centimeters per year", symbol = "cm/year", utype = "speed", scale = 3.168873850681143e-10, default = "in/year", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["foot/s"] = { name1 = "foot per second", name2 = "foot per second", symbol = "ft/s", utype = "speed", scale = 0.3048, default = "m/s", }, ["ft/min"] = { name1 = "foot per minute", name2 = "feet per minute", symbol = "ft/min", utype = "speed", scale = 0.00508, default = "m/min", link = "Feet per second", }, ["ft/s"] = { name1 = "foot per second", name2 = "feet per second", symbol = "ft/s", utype = "speed", scale = 0.3048, default = "m/s", link = "Feet per second", }, ["furlong per fortnight"] = { name2 = "furlongs per fortnight", symbol = "furlong per fortnight", usename = 1, utype = "speed", scale = 0.00016630952380952381, default = "km/h mph", link = "FFF system", }, ["in/h"] = { name1 = "inch per hour", name2 = "inches per hour", symbol = "in/h", utype = "speed", scale = 7.0555555555555559e-6, default = "cm/h", link = "Inch", }, ["in/s"] = { name1 = "inch per second", name2 = "inches per second", symbol = "in/s", utype = "speed", scale = 0.0254, default = "cm/s", link = "Inch", }, ["in/year"] = { name1 = "inch per year", name2 = "inches per year", symbol = "in/year", utype = "speed", scale = 8.0489395807301024e-10, default = "cm/year", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["isp"] = { name1 = "second", symbol = "s", utype = "speed", scale = 9.80665, default = "km/s", link = "Specific impulse", }, ["km/d"] = { name1 = "kilometre per day", name1_us = "kilometer per day", name2 = "kilometres per day", name2_us = "kilometers per day", symbol = "km/d", utype = "speed", scale = 1.1574074074074074e-2, default = "mi/d", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["km/h"] = { name1 = "kilometre per hour", name1_us = "kilometer per hour", name2 = "kilometres per hour", name2_us = "kilometers per hour", symbol = "км/ц", utype = "speed", scale = 0.27777777777777779, default = "mph", link = "Kilometres per hour", }, ["km/s"] = { name1 = "kilometre per second", name1_us = "kilometer per second", name2 = "kilometres per second", name2_us = "kilometers per second", symbol = "km/s", utype = "speed", scale = 1000, default = "mi/s", link = "Metre per second", }, ["kn"] = { name1 = "knot", symbol = "kn", utype = "speed", scale = 0.51444444444444448, default = "km/h mph", link = "Knot (unit)", }, ["kNs/kg"] = { name2 = "kN&#8209;s/kg", symbol = "kN&#8209;s/kg", utype = "speed", scale = 1000, default = "isp", link = "Specific impulse", }, ["m/min"] = { name1 = "metre per minute", name1_us = "meter per minute", name2 = "metres per minute", name2_us = "meters per minute", symbol = "m/min", utype = "speed", scale = 0.016666666666666666, default = "ft/min", link = "Metre per second", }, ["m/s"] = { name1 = "metre per second", name1_us = "meter per second", name2 = "metres per second", name2_us = "meters per second", symbol = "m/s", utype = "speed", scale = 1, default = "ft/s", }, ["Mach"] = { name2 = "Mach", symbol = "Mach", utype = "speed", builtin = "mach", scale = 0, iscomplex= true, default = "km/h mph", link = "Mach number", }, ["mi/d"] = { name1 = "mile per day", name2 = "miles per day", symbol = "mi/d", utype = "speed", scale = 1.8626666666666667e-2, default = "km/d", link = "Orders of magnitude (speed)", }, ["mi/s"] = { name1 = "mile per second", name2 = "miles per second", symbol = "mi/s", utype = "speed", scale = 1609.344, default = "km/s", link = "Mile", }, ["mm/h"] = { name1 = "millimetre per hour", name1_us = "millimeter per hour", name2 = "millimetres per hour", name2_us = "millimeters per hour", symbol = "mm/h", utype = "speed", scale = 2.7777777777777781e-7, default = "in/h", link = "Metre per second", }, ["mph"] = { name1 = "mile per hour", name2 = "miles per hour", symbol = "бээр/ц", utype = "speed", scale = 0.44704, default = "km/h", link = "Miles per hour", }, ["Ns/kg"] = { name2 = "N&#8209;s/kg", symbol = "N&#8209;s/kg", utype = "speed", scale = 1, default = "isp", link = "Specific impulse", }, ["si tsfc"] = { name2 = "g/(kN⋅s)", symbol = "g/(kN⋅s)", utype = "speed", scale = 9.9999628621379242e-7, invert = -1, iscomplex= true, default = "tsfc", link = "Thrust specific fuel consumption", }, ["tsfc"] = { name2 = "lb/(lbf⋅h)", symbol = "lb/(lbf⋅h)", utype = "speed", scale = 2.832545036049801e-5, invert = -1, iscomplex= true, default = "si tsfc", link = "Thrust specific fuel consumption", }, ["cm/y"] = { target = "cm/year", }, ["cm/yr"] = { target = "cm/year", }, ["in/y"] = { target = "in/year", }, ["in/yr"] = { target = "in/year", }, ["knot"] = { target = "kn", }, ["knots"] = { target = "kn", }, ["kph"] = { target = "km/h", }, ["mi/h"] = { target = "mph", }, ["mm/s"] = { per = { "mm", "s" }, utype = "speed", default = "in/s", link = "Metre per second", }, ["C"] = { name1 = "degree Celsius", name2 = "degrees Celsius", symbol = "°C", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 1, offset = -273.15, iscomplex= true, istemperature= true, default = "F", link = "Celsius", }, ["F"] = { name1 = "degree Fahrenheit", name2 = "degrees Fahrenheit", symbol = "°F", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 0.55555555555555558, offset = 32-273.15*(9/5), iscomplex= true, istemperature= true, default = "C", link = "Fahrenheit", }, ["K"] = { _name1 = "kelvin", _symbol = "K", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 1, offset = 0, iscomplex= true, istemperature= true, prefixes = 1, default = "C F", link = "Kelvin", }, ["keVT"] = { name1 = "kiloelectronvolt", symbol = "keV", utype = "temperature", scale = 11.604505e6, offset = 0, iscomplex= true, default = "MK", link = "Electronvolt", }, ["R"] = { name1 = "degree Rankine", name2 = "degrees Rankine", symbol = "°R", usesymbol= 1, utype = "temperature", scale = 0.55555555555555558, offset = 0, iscomplex= true, istemperature= true, default = "K F C", link = "Rankine scale", }, ["Celsius"] = { target = "C", }, ["°C"] = { target = "C", }, ["°F"] = { target = "F", }, ["°R"] = { target = "R", }, ["C-change"] = { name1 = "degree Celsius change", name2 = "degrees Celsius change", symbol = "°C", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 1, default = "F-change", link = "Celsius", }, ["F-change"] = { name1 = "degree Fahrenheit change", name2 = "degrees Fahrenheit change", symbol = "°F", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 0.55555555555555558, default = "C-change", link = "Fahrenheit", }, ["K-change"] = { name1 = "kelvin change", name2 = "kelvins change", symbol = "K", usesymbol= 1, utype = "temperature change", scale = 1, default = "F-change", link = "Kelvin", }, ["°C-change"] = { target = "C-change", }, ["°F-change"] = { target = "F-change", }, ["century"] = { name1 = "century", name2 = "centuries", symbol = "ha", utype = "time", scale = 3155760000, default = "Gs", }, ["d"] = { name1 = "day", symbol = "d", utype = "time", scale = 86400, default = "ks", }, ["decade"] = { name1 = "decade", symbol = "daa", utype = "time", scale = 315576000, default = "Ms", }, ["dog year"] = { name1 = "dog year", symbol = "dog yr", utype = "time", scale = 220903200, default = "years", link = "List of unusual units of measurement#Dog year", }, ["fortnight"] = { symbol = "fortnight", usename = 1, utype = "time", scale = 1209600, default = "week", }, ["h"] = { name1 = "hour", symbol = "h", utype = "time", scale = 3600, default = "ks", }, ["long billion year"] = { name1 = "billion years", name2 = "billion years", symbol = "Ta", utype = "time", scale = 31557600000000000000, default = "Es", link = "Annum", }, ["millennium"] = { name1 = "millennium", name2 = "millennia", symbol = "ka", utype = "time", scale = 31557600000, default = "Gs", }, ["milliard year"] = { name1 = "milliard years", name2 = "milliard years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["million year"] = { name1 = "million years", name2 = "million years", symbol = "Ma", utype = "time", scale = 31557600000000, default = "Ts", link = "Annum", }, ["min"] = { name1 = "minute", symbol = "min", utype = "time", scale = 60, default = "s", }, ["month"] = { symbol = "month", usename = 1, utype = "time", scale = 2629800, default = "Ms", }, ["months"] = { name1 = "month", symbol = "mo", utype = "time", scale = 2629800, default = "year", }, ["s"] = { _name1 = "second", _symbol = "s", utype = "time", scale = 1, prefixes = 1, default = "v < 7200 ! min ! h", link = "Second", }, ["short billion year"] = { name1 = "billion years", name2 = "billion years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["short trillion year"] = { name1 = "trillion years", name2 = "trillion years", symbol = "Ta", utype = "time", scale = 31557600000000000000, default = "Es", link = "Annum", }, ["thousand million year"] = { name1 = "thousand million years", name2 = "thousand million years", symbol = "Ga", utype = "time", scale = 31557600000000000, default = "Ps", link = "Annum", }, ["wk"] = { symbol = "week", usename = 1, utype = "time", scale = 604800, default = "Ms", }, ["year"] = { name1 = "year", symbol = "a", utype = "time", scale = 31557600, default = "Ms", link = "Annum", }, ["years"] = { name1 = "year", symbol = "yr", utype = "time", scale = 31557600, default = "Ms", link = "Annum", }, ["byr"] = { target = "short billion year", }, ["day"] = { target = "d", }, ["days"] = { target = "d", }, ["dog yr"] = { target = "dog year", }, ["Gyr"] = { target = "thousand million year", }, ["hour"] = { target = "h", }, ["hours"] = { target = "h", }, ["kMyr"] = { target = "thousand million year", }, ["kmyr"] = { target = "thousand million year", }, ["kyr"] = { target = "millennium", }, ["long byr"] = { target = "long billion year", }, ["minute"] = { target = "min", }, ["minutes"] = { target = "min", }, ["mth"] = { target = "month", }, ["Myr"] = { target = "million year", }, ["myr"] = { target = "million year", }, ["sec"] = { target = "s", }, ["second"] = { target = "s", }, ["seconds"] = { target = "s", }, ["tmyr"] = { target = "thousand million year", }, ["tryr"] = { target = "short trillion year", }, ["tyr"] = { target = "millennium", }, ["week"] = { target = "wk", }, ["weeks"] = { target = "wk", }, ["yr"] = { target = "year", }, ["kg.m"] = { name1 = "kilogram metre", name1_us = "kilogram meter", symbol = "kg⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kgf.m"] = { name1 = "kilogram force-metre", name1_us = "kilogram force-meter", symbol = "kgf⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kgm"] = { name1 = "kilogram metre", name1_us = "kilogram meter", symbol = "kg⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["kpm"] = { name1 = "kilopond metre", name1_us = "kilopond meter", symbol = "kp⋅m", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["lb-fft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "ft⋅lb_f", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lb.ft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "lb⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lb.in"] = { name1 = "pound force-inch", symbol = "lb⋅in", utype = "torque", scale = 0.1129848290276167, default = "mN.m", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lbfft"] = { name1 = "pound force-foot", name2 = "pound force-feet", symbol = "lbf⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["lbft"] = { name1 = "pound-foot", name2 = "pound-feet", symbol = "lb⋅ft", utype = "torque", scale = 1.3558179483314004, default = "Nm", link = "Pound-foot (torque)", }, ["m.kg-f"] = { name1 = "metre kilogram-force", name1_us = "meter kilogram-force", name2 = "metre kilograms-force", name2_us = "meter kilograms-force", symbol = "m⋅kg_f", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["m.kgf"] = { name1 = "metre kilogram-force", name1_us = "meter kilogram-force", name2 = "metre kilograms-force", name2_us = "meter kilograms-force", symbol = "m⋅kgf", utype = "torque", scale = 9.80665, default = "Nm lbfft", link = "Kilogram metre (torque)", }, ["mN.m"] = { name1 = "millinewton-metre", name1_us = "millinewton-meter", symbol = "mN⋅m", utype = "torque", scale = 0.001, default = "lb.in", link = "Newton-metre", }, ["Nm"] = { _name1 = "newton-metre", _name1_us= "newton-meter", _symbol = "N⋅m", utype = "torque", alttype = "energy", scale = 1, prefixes = 1, default = "lbfft", link = "Newton-metre", }, ["kN/m"] = { per = { "kN", "-m-stiff" }, utype = "torque", default = "lbf/in", }, ["lbf/in"] = { per = { "lbf", "-in-stiff" }, utype = "torque", default = "kN/m", }, ["lb-f.ft"] = { target = "lb-fft", }, ["lbf.ft"] = { target = "lbfft", }, ["lbf·ft"] = { target = "lbfft", }, ["lb·ft"] = { target = "lb.ft", }, ["mkg-f"] = { target = "m.kg-f", }, ["mkgf"] = { target = "m.kgf", }, ["N.m"] = { target = "Nm", }, ["N·m"] = { target = "Nm", }, ["ton-mile"] = { symbol = "ton-mile", usename = 1, utype = "transportation", scale = 1.4599723182105602, default = "tkm", }, ["tkm"] = { name1 = "tonne-kilometre", name1_us = "tonne-kilometer", symbol = "tkm", utype = "transportation", scale = 1, default = "ton-mile", }, ["-12USoz(mL)serve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;mL) serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "mL", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["-12USoz(ml)serve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz (355&nbsp;ml) serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "ml", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["-12USozserve"] = { name1_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz serving", symbol = "12&nbsp;US&nbsp;fl&nbsp;oz serving", sym_us = "12&nbsp;U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz serving", utype = "volume", scale = 0.00035488235475000004, default = "mL", link = "Beverage can#Standard sizes", }, ["acre-foot"] = { name1 = "acre-foot", name2 = "acre-foot", symbol = "acre⋅ft", utype = "volume", scale = 1233.48183754752, default = "m3", }, ["acre-ft"] = { name1 = "acre-foot", name2 = "acre-feet", symbol = "acre⋅ft", utype = "volume", scale = 1233.48183754752, default = "m3", }, ["AUtbsp"] = { name1 = "Australian tablespoon", symbol = "AU&nbsp;tbsp", utype = "volume", scale = 0.000020, default = "ml", }, ["Bcuft"] = { name1 = "billion cubic foot", name2 = "billion cubic feet", symbol = "billion cu&nbsp;ft", utype = "volume", scale = 28316846.592, default = "Gl", link = "Cubic foot", }, ["bdft"] = { name1 = "board foot", name2 = "board feet", symbol = "bd&nbsp;ft", utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["board feet"] = { name2 = "board feet", symbol = "board foot", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["board foot"] = { name2 = "board foot", symbol = "board foot", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.0023597372167, default = "m3", }, ["cc"] = { name1 = "cubic centimetre", name1_us = "cubic centimeter", symbol = "cc", utype = "volume", scale = 0.000001, default = "cuin", }, ["CID"] = { name1 = "cubic inch", name2 = "cubic inches", symbol = "cu&nbsp;in", utype = "volume", scale = 0.000016387064, default = "cc", link = "Cubic inch#Engine displacement", }, ["cord"] = { symbol = "cord", utype = "volume", scale = 3.624556363776, default = "m3", link = "Cord (unit)", }, ["cufoot"] = { name1 = "cubic foot", name2 = "cubic foot", symbol = "фут³", utype = "volume", scale = 0.028316846592, default = "m3", }, ["cuft"] = { name1 = "cubic foot", name2 = "cubic feet", symbol = "фут³", utype = "volume", scale = 0.028316846592, default = "m3", }, ["cuin"] = { name1 = "cubic inch", name2 = "cubic inches", symbol = "cu&nbsp;in", utype = "volume", scale = 0.000016387064, default = "cm3", }, ["cumi"] = { name1 = "cubic mile", symbol = "cu&nbsp;mi", utype = "volume", scale = 4168181825.440579584, default = "km3", }, ["cuyd"] = { name1 = "cubic yard", symbol = "cu&nbsp;yd", utype = "volume", scale = 0.764554857984, default = "m3", }, ["firkin"] = { symbol = "firkin", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.04091481, default = "L impgal USgal", link = "Firkin (unit)", }, ["foot3"] = { target = "cufoot", }, ["Goilbbl"] = { name1 = "billion barrels", name2 = "billion barrels", symbol = "Gbbl", utype = "volume", scale = 158987294.928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["gr water"] = { name1 = "grains water", name2 = "grains water", symbol = "gr H₂O", utype = "volume", scale = 0.00000006479891, default = "cm3", link = "Grain (unit)", }, ["grt"] = { name1 = "gross register ton", symbol = "grt", utype = "volume", scale = 2.8316846592, default = "m3", link = "Gross register tonnage", }, ["impbbl"] = { name1 = "imperial barrel", symbol = "imp&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.16365924, default = "L impgal USgal", link = "Barrel (unit)", }, ["impbsh"] = { name1 = "imperial bushel", symbol = "imp&nbsp;bsh", utype = "volume", scale = 0.03636872, default = "L impgal USdrygal", }, ["impbu"] = { name1 = "imperial bushel", symbol = "imp&nbsp;bu", utype = "volume", scale = 0.03636872, default = "m3", }, ["impgal"] = { name1 = "imperial gallon", symbol = "imp&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.00454609, default = "L USgal", }, ["impgi"] = { name1 = "gill", symbol = "gi", utype = "volume", scale = 0.0001420653125, default = "ml USoz", link = "Gill (unit)", }, ["impkenning"] = { name1 = "imperial kenning", symbol = "kenning", utype = "volume", scale = 0.01818436, default = "L USdrygal", link = "Kenning (unit)", }, ["impoz"] = { name1 = "imperial fluid ounce", symbol = "imp&nbsp;fl&nbsp;oz", utype = "volume", scale = 0.0000284130625, default = "ml USoz", }, ["imppk"] = { name1 = "imperial peck", symbol = "pk", utype = "volume", scale = 0.00909218, default = "L USdrygal", link = "Peck", }, ["imppt"] = { name1 = "imperial pint", symbol = "imp&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.00056826125, default = "L", }, ["impqt"] = { name1 = "imperial quart", symbol = "imp&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.0011365225, default = "ml USoz", customary= 3, }, ["kilderkin"] = { symbol = "kilderkin", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.08182962, default = "L impgal USgal", }, ["koilbbl"] = { name1 = "thousand barrels", name2 = "thousand barrels", symbol = "kbbl", utype = "volume", scale = 158.987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["L"] = { _name1 = "litre", _name1_us= "liter", _symbol = "Л", utype = "volume", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "impgal USgal", link = "Литр", }, ["l"] = { _name1 = "litre", _name1_us= "liter", _symbol = "л", utype = "volume", scale = 0.001, prefixes = 1, default = "impgal USgal", link = "Литр", }, ["ll"] = { name1 = "litre", name1_us = "liter", symbol = "l", utype = "volume", scale = 0.001, default = "impgal USgal", }, ["m3"] = { _name1 = "cubic metre", _name1_us= "cubic meter", _symbol = "м³", prefix_position= 7, utype = "volume", scale = 1, prefixes = 3, default = "cuft", link = "Шоо метр", }, ["Mbbl"] = { name1 = "thousand barrels", name2 = "thousand barrels", symbol = "Mbbl", utype = "volume", scale = 158.987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["MMoilbbl"] = { name1 = "million barrels", name2 = "million barrels", symbol = "MMbbl", utype = "volume", scale = 158987.294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["Moilbbl"] = { name1 = "million barrels", name2 = "million barrels", symbol = "Mbbl", utype = "volume", scale = 158987.294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["MTON"] = { name1 = "measurement ton", symbol = "MTON", utype = "volume", scale = 1.13267386368, default = "m3", }, ["MUSgal"] = { name1 = "million US gallons", name1_us = "million U.S. gallons", name2 = "million US gallons", name2_us = "million U.S. gallons", symbol = "million US&nbsp;gal", sym_us = "million U.S.&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 3785.411784, default = "Ml", link = "US gallon", }, ["oilbbl"] = { name1 = "barrel", symbol = "bbl", utype = "volume", scale = 0.158987294928, default = "m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["stere"] = { symbol = "stere", usename = 1, utype = "volume", scale = 1, default = "cuft", }, ["Toilbbl"] = { name1 = "trillion barrels", name2 = "trillion barrels", symbol = "Tbbl", utype = "volume", scale = 158987294928, default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3", link = "Barrel (unit)#Oil barrel", }, ["USbbl"] = { name1 = "US barrel", name1_us = "U.S. barrel", symbol = "US&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.119240471196, default = "L USgal impgal", link = "Barrel (unit)", }, ["USbeerbbl"] = { name1 = "US beer barrel", name1_us = "U.S. beer barrel", symbol = "US&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.117347765304, default = "L USgal impgal", link = "Barrel (unit)", }, ["USbsh"] = { name1 = "US bushel", name1_us = "U.S. bushel", symbol = "US&nbsp;bsh", sym_us = "U.S.&nbsp;bsh", utype = "volume", scale = 0.03523907016688, default = "L USdrygal impgal", link = "Bushel", }, ["USbu"] = { name1 = "US bushel", name1_us = "U.S. bushel", symbol = "US&nbsp;bu", sym_us = "U.S.&nbsp;bu", utype = "volume", scale = 0.03523907016688, default = "L USdrygal impgal", link = "Bushel", }, ["USdrybbl"] = { name1 = "US dry barrel", name1_us = "U.S. dry barrel", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;bbl", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;bbl", utype = "volume", scale = 0.11562819898508, default = "m3", link = "Barrel (unit)", }, ["USdrygal"] = { name1 = "US dry gallon", name1_us = "U.S. dry gallon", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;gal", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.00440488377086, default = "L", link = "Gallon", }, ["USdrypt"] = { name1 = "US dry pint", name1_us = "U.S. dry pint", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;pt", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.0005506104713575, default = "ml", link = "Pint", }, ["USdryqt"] = { name1 = "US dry quart", name1_us = "U.S. dry quart", symbol = "US&nbsp;dry&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;dry&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.001101220942715, default = "ml", link = "Quart", }, ["USflgal"] = { name1 = "US gallon", name1_us = "U.S. gallon", symbol = "US fl gal", sym_us = "U.S.&nbsp;fl&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.003785411784, default = "L impgal", link = "Gallon", }, ["USgal"] = { name1 = "US gallon", name1_us = "U.S. gallon", symbol = "US&nbsp;gal", sym_us = "U.S.&nbsp;gal", utype = "volume", scale = 0.003785411784, default = "L impgal", }, ["USgi"] = { name1 = "gill", symbol = "gi", utype = "volume", scale = 0.0001182941183, default = "ml impoz", link = "Gill (unit)", }, ["USkenning"] = { name1 = "US kenning", name1_us = "U.S. kenning", symbol = "US&nbsp;kenning", sym_us = "U.S.&nbsp;kenning", utype = "volume", scale = 0.01761953508344, default = "L impgal", link = "Kenning (unit)", }, ["USmin"] = { name1 = "US minim", name1_us = "U.S. minim", symbol = "US&nbsp;min", sym_us = "U.S.&nbsp;min", utype = "volume", scale = 0.000000061611519921875, default = "ml", link = "Minim (unit)", }, ["USoz"] = { name1 = "US fluid ounce", name1_us = "U.S. fluid ounce", symbol = "US&nbsp;fl&nbsp;oz", sym_us = "U.S.&nbsp;fl&nbsp;oz", utype = "volume", scale = 0.0000295735295625, default = "ml", }, ["USpk"] = { name1 = "US peck", name1_us = "U.S. peck", symbol = "US&nbsp;pk", sym_us = "U.S.&nbsp;pk", utype = "volume", scale = 0.00880976754172, default = "L impgal", link = "Peck", }, ["USpt"] = { name1 = "US pint", name1_us = "U.S. pint", symbol = "US&nbsp;pt", sym_us = "U.S.&nbsp;pt", utype = "volume", scale = 0.000473176473, default = "L imppt", link = "Pint", }, ["USqt"] = { name1 = "US quart", name1_us = "U.S. quart", symbol = "US&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.000946352946, default = "ml", link = "Quart", customary= 1, }, ["USquart"] = { name1 = "US quart", name1_us = "U.S. quart", symbol = "US&nbsp;qt", sym_us = "U.S.&nbsp;qt", utype = "volume", scale = 0.000946352946, default = "ml impoz", link = "Quart", }, ["UStbsp"] = { name1 = "US tablespoon", name1_us = "U.S. tablespoon", symbol = "US&nbsp;tbsp", sym_us = "U.S.&nbsp;tbsp", utype = "volume", scale = 1.4786764781250001e-5, default = "ml", }, ["winecase"] = { symbol = "case", usename = 1, utype = "volume", scale = 0.009, default = "L", link = "Case (goods)", }, ["*U.S.drygal"] = { target = "USdrygal", sp_us = true, customary= 2, }, ["*U.S.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, customary= 2, }, ["+USdrygal"] = { target = "USdrygal", customary= 1, }, ["+usfloz"] = { target = "USoz", link = "Fluid ounce", customary= 1, }, ["+USgal"] = { target = "USgal", customary= 1, }, ["+USoz"] = { target = "USoz", customary= 1, }, ["@impgal"] = { target = "impgal", link = "Gallon", customary= 3, }, ["acre feet"] = { target = "acre-ft", }, ["acre foot"] = { target = "acre-foot", }, ["acre ft"] = { target = "acre-ft", }, ["acre-feet"] = { target = "acre-ft", }, ["acre.foot"] = { target = "acre-foot", }, ["acre.ft"] = { target = "acre-ft", }, ["acre·ft"] = { target = "acre-ft", }, ["bushels"] = { target = "USbsh", }, ["cid"] = { target = "CID", }, ["ft3"] = { target = "cuft", }, ["gal"] = { target = "USgal", }, ["gallon"] = { shouldbe = "Use %{USgal%} for US gallons or %{impgal%} for imperial gallons (not %{gallon%})", }, ["gallons"] = { shouldbe = "Use %{USgal%} for US gallons or %{impgal%} for imperial gallons (not %{gallons%})", }, ["Gcuft"] = { target = "e9cuft", }, ["impfloz"] = { target = "impoz", }, ["Impgal"] = { target = "impgal", }, ["in3"] = { target = "cuin", symbol = "in³", }, ["hm³"] = { target = "hm3", }, ["kcuft"] = { target = "e3cuft", }, ["kcum"] = { target = "e3m3", }, ["km³"] = { target = "km3", }, ["liter"] = { target = "L", sp_us = true, }, ["liters"] = { target = "L", sp_us = true, }, ["litre"] = { target = "L", }, ["litres"] = { target = "L", }, ["Mcuft"] = { target = "e6cuft", }, ["Mcum"] = { target = "e6m3", }, ["Mft3"] = { target = "e6cuft", }, ["mi3"] = { target = "cumi", }, ["m³"] = { target = "m3", }, ["Pcuft"] = { target = "e15cuft", }, ["pt"] = { shouldbe = "Use %{USpt%} for US pints or %{imppt%} for imperial pints (not %{pt%})", }, ["qt"] = { shouldbe = "Use %{USqt%} for US quarts or %{impqt%} for imperial quarts (not %{qt%})", }, ["Tcuft"] = { target = "e12cuft", }, ["Tft3"] = { target = "e12cuft", }, ["U.S.bbl"] = { target = "USbbl", sp_us = true, default = "L U.S.gal impgal", }, ["U.S.beerbbl"] = { target = "USbeerbbl", sp_us = true, default = "L U.S.gal impgal", }, ["U.S.bsh"] = { target = "USbsh", sp_us = true, default = "L U.S.drygal impgal", }, ["U.S.bu"] = { target = "USbu", sp_us = true, default = "L U.S.drygal impgal", }, ["U.S.drybbl"] = { target = "USdrybbl", sp_us = true, }, ["U.S.drygal"] = { target = "USdrygal", sp_us = true, }, ["U.S.drypt"] = { target = "USdrypt", sp_us = true, }, ["U.S.dryqt"] = { target = "USdryqt", sp_us = true, }, ["U.S.flgal"] = { target = "USflgal", sp_us = true, }, ["U.S.floz"] = { target = "USoz", sp_us = true, }, ["U.S.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, link = "U.S. gallon", }, ["u.s.gal"] = { target = "USgal", sp_us = true, link = "U.S. gallon", }, ["U.S.gi"] = { target = "USgi", sp_us = true, }, ["U.S.kenning"] = { target = "USkenning", sp_us = true, }, ["U.S.oz"] = { target = "USoz", sp_us = true, }, ["U.S.pk"] = { target = "USpk", sp_us = true, }, ["U.S.pt"] = { target = "USpt", sp_us = true, }, ["U.S.qt"] = { target = "USqt", sp_us = true, default = "L impqt", customary= 2, }, ["usbbl"] = { target = "USbbl", }, ["usbeerbbl"] = { target = "USbeerbbl", }, ["usbsh"] = { target = "USbsh", }, ["usbu"] = { target = "USbu", }, ["usdrybbl"] = { target = "USdrybbl", }, ["usdrygal"] = { target = "USdrygal", }, ["usdrypt"] = { target = "USdrypt", }, ["usdryqt"] = { target = "USdryqt", }, ["USfloz"] = { target = "USoz", }, ["usfloz"] = { target = "USoz", }, ["USGAL"] = { target = "USgal", }, ["usgal"] = { target = "USgal", }, ["usgi"] = { target = "USgi", }, ["uskenning"] = { target = "USkenning", }, ["usoz"] = { target = "USoz", }, ["uspk"] = { target = "USpk", }, ["uspt"] = { target = "USpt", }, ["usqt"] = { target = "USqt", }, ["yd3"] = { target = "cuyd", }, ["cuft/sqmi"] = { per = { "cuft", "sqmi" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["m3/ha"] = { name1 = "cubic metre per hectare", name1_us = "cubic meter per hectare", name2 = "cubic metres per hectare", name2_us = "cubic meters per hectare", symbol = "m³/ha", utype = "volume per unit area", scale = 0.0001, default = "USbu/acre", link = "Hectare", }, ["m3/km2"] = { per = { "m3", "km2" }, utype = "volume per unit area", default = "cuft/sqmi", }, ["U.S.gal/acre"] = { per = { "U.S.gal", "acre" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["USbu/acre"] = { name2 = "US bushels per acre", symbol = "US bushel per acre", usename = 1, utype = "volume per unit area", scale = 8.7077638761350888e-6, default = "m3/ha", link = "Bushel", }, ["USgal/acre"] = { per = { "USgal", "acre" }, utype = "volume per unit area", default = "m3/km2", }, ["cuyd/mi"] = { per = { "cuyd", "mi" }, utype = "volume per unit length", default = "m3/km", }, ["m3/km"] = { per = { "m3", "km" }, utype = "volume per unit length", default = "cuyd/mi", }, ["mich"] = { combination= { "ch", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["michlk"] = { combination= { "chlk", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["michainlk"] = { combination= { "chainlk", "mi" }, multiple = { 80 }, utype = "length", }, ["miyd"] = { combination= { "yd", "mi" }, multiple = { 1760 }, utype = "length", }, ["miydftin"] = { combination= { "in", "ft", "yd", "mi" }, multiple = { 12, 3, 1760 }, utype = "length", }, ["mift"] = { combination= { "ft", "mi" }, multiple = { 5280 }, utype = "length", }, ["ydftin"] = { combination= { "in", "ft", "yd" }, multiple = { 12, 3 }, utype = "length", }, ["ydft"] = { combination= { "ft", "yd" }, multiple = { 3 }, utype = "length", }, ["ftin"] = { combination= { "in", "ft" }, multiple = { 12 }, utype = "length", }, ["footin"] = { combination= { "in", "foot" }, multiple = { 12 }, utype = "length", }, ["handin"] = { combination= { "in", "hand" }, multiple = { 4 }, utype = "length", }, ["lboz"] = { combination= { "oz", "lb" }, multiple = { 16 }, utype = "mass", }, ["stlb"] = { combination= { "lb", "st" }, multiple = { 14 }, utype = "mass", }, ["stlboz"] = { combination= { "oz", "lb", "st" }, multiple = { 16, 14 }, utype = "mass", }, ["st and lb"] = { combination= { "lb", "st" }, multiple = { 14 }, utype = "mass", }, ["GN LTf"] = { combination= { "GN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["GN LTf STf"] = { combination= { "GN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["GN STf"] = { combination= { "GN", "-STf" }, utype = "force", }, ["GN STf LTf"] = { combination= { "GN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["kN LTf"] = { combination= { "kN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["kN LTf STf"] = { combination= { "kN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["kN STf"] = { combination= { "kN", "-STf" }, utype = "force", }, ["kN STf LTf"] = { combination= { "kN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["LTf STf"] = { combination= { "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN LTf"] = { combination= { "MN", "-LTf" }, utype = "force", }, ["MN LTf STf"] = { combination= { "MN", "-LTf", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN STf"] = { combination= { "MN", "-STf" }, utype = "force", }, ["MN STf LTf"] = { combination= { "MN", "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["STf LTf"] = { combination= { "-STf", "-LTf" }, utype = "force", }, ["L/100 km mpgimp"] = { combination= { "L/100 km", "mpgimp" }, utype = "fuel efficiency", }, ["l/100 km mpgimp"] = { combination= { "l/100 km", "mpgimp" }, utype = "fuel efficiency", }, ["L/100 km mpgUS"] = { combination= { "L/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["L/100 km mpgus"] = { combination= { "L/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["l/100 km mpgus"] = { combination= { "l/100 km", "mpgus" }, utype = "fuel efficiency", }, ["mpgimp L/100 km"] = { combination= { "mpgimp", "L/100 km" }, utype = "fuel efficiency", }, ["LT ST t"] = { combination= { "lt", "-ST", "t" }, utype = "mass", }, ["LT t ST"] = { combination= { "lt", "t", "-ST" }, utype = "mass", }, ["ST LT t"] = { combination= { "-ST", "lt", "t" }, utype = "mass", }, ["ST t LT"] = { combination= { "-ST", "t", "lt" }, utype = "mass", }, ["t LT ST"] = { combination= { "t", "lt", "-ST" }, utype = "mass", }, ["ton"] = { combination= { "LT", "ST" }, utype = "mass", }, ["kPa kg/cm2"] = { combination= { "kPa", "kgf/cm2" }, utype = "pressure", }, ["kPa lb/in2"] = { combination= { "kPa", "-lb/in2" }, utype = "pressure", }, ["floz"] = { combination= { "impoz", "USoz" }, utype = "volume", }, } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local default_exceptions = { -- Prefixed units with a default different from that of the base unit. -- Each key item is a prefixed symbol (unitcode for engineering notation). ["cm²"] = "sqin", ["dm²"] = "sqin", ["e3acre"] = "km2", ["e3m2"] = "e6sqft", ["e6acre"] = "km2", ["e6ha"] = "e6acre", ["e6km2"] = "e6sqmi", ["e6m2"] = "e6sqft", ["e6sqft"] = "v * 9.290304 < 100 ! e3 ! e6 ! m2", ["e6sqmi"] = "e6km2", ["hm²"] = "acre", ["км²"] = "sqmi", ["mm²"] = "sqin", ["aJ"] = "eV", ["e3BTU"] = "MJ", ["e6BTU"] = "GJ", ["EJ"] = "kWh", ["fJ"] = "keV", ["GJ"] = "kWh", ["MJ"] = "kWh", ["PJ"] = "kWh", ["pJ"] = "MeV", ["TJ"] = "kWh", ["YJ"] = "kWh", ["yJ"] = "μeV", ["ZJ"] = "kWh", ["zJ"] = "meV", ["e12cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/a", ["e12cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/d", ["e12m3/a"] = "Tcuft/a", ["e12m3/d"] = "Tcuft/d", ["e3cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/a", ["e3cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/d", ["e3cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/s", ["e3m3/a"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/a", ["e3m3/d"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/d", ["e3m3/s"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/s", ["e3USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! ! e3 ! m3/a", ["e6cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/a", ["e6cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/d", ["e6cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/s", ["e6m3/a"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/a", ["e6m3/d"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/d", ["e6m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e6 ! e9 ! cuft/s", ["e6USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e3 ! e6 ! m3/a", ["e9cuft/a"] = "m3/a", ["e9cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3/d", ["e9m3/a"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/a", ["e9m3/d"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/d", ["e9m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e9 ! e12 ! cuft/s", ["e9USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/a", ["e9USgal/s"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/s", ["nN"] = "gr-f", ["μN"] = "gr-f", ["mN"] = "oz-f", ["am"] = "in", ["cm"] = "in", ["dam"] = "ft", ["dm"] = "in", ["e12km"] = "e12mi", ["e12mi"] = "e12km", ["e3AU"] = "ly", ["e3km"] = "e3mi", ["e3mi"] = "e3km", ["e6km"] = "e6mi", ["e6mi"] = "e6km", ["e9km"] = "AU", ["e9mi"] = "e9km", ["Em"] = "mi", ["fm"] = "in", ["Gm"] = "mi", ["hm"] = "ft", ["км"] = "mi", ["mm"] = "in", ["Mm"] = "mi", ["nm"] = "in", ["Pm"] = "mi", ["pm"] = "in", ["Tm"] = "mi", ["Ym"] = "mi", ["ym"] = "in", ["Zm"] = "mi", ["zm"] = "in", ["μm"] = "in", ["e12lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! Mt ! Gt", ["e3lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kg ! t", ["e3ozt"] = "v * 0.311034768 < 10 ! kg ! t", ["e3t"] = "LT ST", ["e6carat"] = "t", ["e6lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! t ! kilotonne", ["e6ozt"] = "lb kg", ["e6ST"] = "Mt", ["e6t"] = "LT ST", ["e9lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kilotonne ! Mt", ["e9t"] = "LT ST", ["Gg"] = "lb", ["kg"] = "lb", ["mg"] = "gr", ["Mg"] = "LT ST", ["ng"] = "gr", ["μg"] = "gr", ["mBq"] = "fCi", ["kBq"] = "nCi", ["MBq"] = "μCi", ["GBq"] = "mCi", ["TBq"] = "Ci", ["PBq"] = "kCi", ["EBq"] = "kCi", ["fCi"] = "mBq", ["pCi"] = "Bq", ["nCi"] = "Bq", ["μCi"] = "kBq", ["mCi"] = "MBq", ["kCi"] = "TBq", ["MCi"] = "PBq", ["ns"] = "μs", ["μs"] = "ms", ["ms"] = "s", ["ks"] = "h", ["Ms"] = "week", ["Gs"] = "decade", ["Ts"] = "millennium", ["Ps"] = "million year", ["Es"] = "thousand million year", ["MK"] = "keVT", ["cL"] = "impoz usoz", ["cl"] = "impoz usoz", ["cm³"] = "cuin", ["dL"] = "impoz usoz", ["dl"] = "impoz usoz", ["mm³"] = "cuin", ["dm³"] = "cuin", ["e12cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3", ["e12impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! T ! P ! l", ["e12m3"] = "v < 28.316846592 ! T ! P ! cuft", ["e12U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l", ["e12USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l", ["e15cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e12 ! e15 ! m3", ["e15m3"] = "Pcuft", ["e3bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e3cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3", ["e3impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! k ! M ! l", ["e3m3"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft", ["e3U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l", ["e3USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l", ["e6bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6cuyd"] = "v * 7.64554857984 < 10 ! e3 ! e6 ! m3", ["e6impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! M ! G ! l", ["e6L"] = "USgal", ["e6m3"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft", ["e6U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l", ["e6USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l", ["e9bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e6 ! e9 ! m3", ["e9cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3", ["e9impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! G ! T ! l", ["e9m3"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft", ["e9U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l", ["e9USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l", ["GL"] = "cuft", ["Gl"] = "cuft", ["kL"] = "cuft", ["kl"] = "cuft", ["km³"] = "cumi", ["mL"] = "impoz usoz", ["ml"] = "impoz usoz", ["Ml"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft", ["ML"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft", ["TL"] = "cumi", ["Tl"] = "cumi", ["μL"] = "cuin", ["μl"] = "cuin", } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local link_exceptions = { -- Prefixed units with a linked article different from that of the base unit. -- Each key item is a prefixed symbol (not unitcode). ["mm²"] = "Square millimetre", ["cm²"] = "Square centimetre", ["dm²"] = "Square decimetre", ["km²"] = "Square kilometre", ["kJ"] = "Kilojoule", ["MJ"] = "Megajoule", ["GJ"] = "Gigajoule", ["TJ"] = "Terajoule", ["fm"] = "Femtometre", ["pm"] = "Picometre", ["nm"] = "Nanometre", ["μm"] = "Micrometre", ["mm"] = "Millimetre", ["cm"] = "Centimetre", ["dm"] = "Decimetre", ["dam"] = "Decametre", ["hm"] = "Hectometre", ["km"] = "Километр", ["Mm"] = "Megametre", ["Gm"] = "Gigametre", ["Tm"] = "Terametre", ["Pm"] = "Petametre", ["Em"] = "Exametre", ["Zm"] = "Zettametre", ["Ym"] = "Yottametre", ["μg"] = "Microgram", ["mg"] = "Milligram", ["kg"] = "Kilogram", ["Mg"] = "Tonne", ["yW"] = "Yoctowatt", ["zW"] = "Zeptowatt", ["aW"] = "Attowatt", ["fW"] = "Femtowatt", ["pW"] = "Picowatt", ["nW"] = "Nanowatt", ["μW"] = "Microwatt", ["mW"] = "Milliwatt", ["kW"] = "Kilowatt", ["MW"] = "Megawatt", ["GW"] = "Gigawatt", ["TW"] = "Terawatt", ["PW"] = "Petawatt", ["EW"] = "Exawatt", ["ZW"] = "Zettawatt", ["YW"] = "Yottawatt", ["as"] = "Attosecond", ["fs"] = "Femtosecond", ["ps"] = "Picosecond", ["ns"] = "Nanosecond", ["μs"] = "Microsecond", ["ms"] = "Millisecond", ["ks"] = "Kilosecond", ["Ms"] = "Megasecond", ["Gs"] = "Gigasecond", ["Ts"] = "Terasecond", ["Ps"] = "Petasecond", ["Es"] = "Exasecond", ["Zs"] = "Zettasecond", ["Ys"] = "Yottasecond", ["mm³"] = "Cubic millimetre", ["cm³"] = "Cubic centimetre", ["dm³"] = "Cubic decimetre", ["dam³"] = "Cubic decametre", ["км³"] = "Cubic kilometre", ["μL"] = "Microlitre", ["μl"] = "Microlitre", ["mL"] = "Millilitre", ["ml"] = "Millilitre", ["cL"] = "Centilitre", ["cl"] = "Centilitre", ["dL"] = "Decilitre", ["dl"] = "Decilitre", ["daL"] = "Decalitre", ["dal"] = "Decalitre", ["hL"] = "Hectolitre", ["hl"] = "Hectolitre", ["kL"] = "Kilolitre", ["kl"] = "Kilolitre", ["ML"] = "Megalitre", ["Ml"] = "Megalitre", ["GL"] = "Gigalitre", ["Gl"] = "Gigalitre", ["TL"] = "Teralitre", ["Tl"] = "Teralitre", ["PL"] = "Petalitre", ["Pl"] = "Petalitre", } --------------------------------------------------------------------------- -- Do not change the data in this table because it is created by running -- -- a script that reads the wikitext from a wiki page (see note above). -- --------------------------------------------------------------------------- local per_unit_fixups = { -- Automatically created per units of form "x/y" may have their unit type -- changed, for example, "length/time" is changed to "speed". -- Other adjustments can also be specified. ["/area"] = "per unit area", ["/volume"] = "per unit volume", ["area/area"] = "area per unit area", ["energy/length"] = "energy per unit length", ["energy/mass"] = "energy per unit mass", ["energy/time"] = { utype = "power", link = "Power (physics)" }, ["energy/volume"] = "energy per unit volume", ["force/area"] = { utype = "pressure", link = "Pressure" }, ["length/length"] = { utype = "gradient", link = "Grade (slope)" }, ["length/time"] = { utype = "speed", link = "Speed" }, ["length/time/time"] = { utype = "acceleration", link = "Acceleration" }, ["mass/area"] = { utype = "pressure", multiplier = 9.80665 }, ["mass/length"] = "linear density", ["mass/mass"] = "concentration", ["mass/power"] = "mass per unit power", ["mass/time"] = "mass per unit time", ["mass/volume"] = { utype = "density", link = "Density" }, ["power/mass"] = "power per unit mass", ["power/volume"] = { link = "Power density" }, ["pressure/length"] = "fracture gradient", ["speed/time"] = { utype = "acceleration", link = "Acceleration" }, ["volume/area"] = "volume per unit area", ["volume/length"] = "volume per unit length", ["volume/time"] = "flow", } return { all_units = all_units, default_exceptions = default_exceptions, link_exceptions = link_exceptions, per_unit_fixups = per_unit_fixups, } qjp2w24nrk90jjcmk6t0t7dforct47l 0 55747 860143 454669 2026-06-25T19:31:32Z EmausBot 7864 исправление двойного перенаправления на [[Т-54/Т-55]] 860143 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Т-54/Т-55]] 0u9i9q0md13din842z608t1nfgf4415 0 59328 860117 765315 2026-06-25T13:19:36Z Enkhsaihan2005 64429 Enkhsaihan2005 moved page [[Хуягт байлдааны тэрэг VI барс]] to [[Тигр I]] 765315 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс танк | Name=Хуягт байлдааны тэрэг VI барс | Bild= [[Зураг:Bundesarchiv Bild 101I-299-1805-16, Nordfrankreich, Panzer VI (Tiger I) cropped.jpg|300px|Францын хойд хэсгээр явж буй ирвэс, 1944 он]] | Beschreibung=Францын хойд хэсгээр явж буй барс танк, 1944 он | Besatzung= 5 (командлагч, жолооч, их бууч, сумлагч, холбоочин) | Länge= 8,45 м | Breite= 3,70 м | Höhe= 3,00 м | Gewicht= 57 т | Panzerung= 25–110 мм | Hauptbewaffnung= [[8,8-см-КвК 36]] Л/56 | Sekundärbewaffnung= 2 × 7,92-мм-MG 34 | Motor= Майбаx HL-210 12 цилиндрт-Отто хөдөлгүүр | Leistung= 515 кВт (700 м.x.) | Federung= Мушгиа гүүшин |Höchstgeschwindigkeit= Авто замд 38&nbsp;км/ц, бартаат замд 20&nbsp;км/ц | Reichweite = 100&nbsp;км / 60&nbsp;км (авто зам / бартаат зам) | KGR= 12,3 м.x./т }} '''Хуягт байлдааны тэрэг VI барс''' буюу товчоор '''барс''' гэж алдаршсан [[герман]]ы хүнд танкийг Кассел хотод [[Хеншель & Сон|Хеншель]] компани 1942 оноос 1944 он хүртэл үйлдвэрлэсэн бөгөөд энэ танкийг 1942 оны зуны адаг сараас эхлэн ашиглаж эхэлжээ. == Цахим холбоос == {{Commonscat|Panzerkampfwagen VI|Хуягт байлдааны тэрэг VI барс}} * [http://www.alanhamby.com/tiger.html Tiger I Information Center] {{ref-en}} [[Ангилал:Хүнд танк]] [[Ангилал:Вермаxтын гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] c9vxp0w5lx3k67ezvpevmts7t1r4teh 860121 860117 2026-06-25T13:39:29Z Enkhsaihan2005 64429 860121 wikitext text/x-wiki {{Short description|Германы хүнд танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = ''Panzerkampfwagen VI Tiger Ausf. E'' | image = Bundesarchiv Bild 101I-299-1805-16, Nordfrankreich, Panzer VI (Tiger I).2.jpg | image_size = 300 | alt = | caption = Хойд Франц дахь Тигр I, 1944 оны 3 сар | type = [[Хүнд танк]] | origin = [[Нацист Герман]] <!-- Type selection --> | is_ranged = | is_bladed = | is_explosive = | is_artillery = | is_vehicle = Yes | is_missile = | is_UK = yes <!-- for variety of English used in article, not national origin of vehicle --> <!-- Service history --> | service = 1942–1945 | used_by = ''[[#Хэрэглэчид|Хэрэглэчид]]'' | wars = [[Дэлхийн 2-р дайн]] <!-- Production history --> | designer = [[Эрвин Адерс]]<br />[[Henschel & Son]] | design_date = 1938–1941 | manufacturer = [[Хеншель]] | unit_cost = {{Райхсмарк|250,700|link=yes}}{{sfn|Zetterling|2000|p=61}}{{efn|Зэвсэг, оптик, радиогүй. {{Райхсмарк|299,800}} тулалдаанд бэлэн.}}<ref>Armored Champion: The Top Tanks of World War II p. 39.</ref>{{efn|Анх үйлдвэрлэсэн Тигрийн үнэ {{Райхсмарк|800.000}} байсан.}} | production_date = 1942–1944 | number = 1,347{{efn|Хэдийгээр 1,350 нийтлэг тоо боловч Дэлхийн 2-р дайны сэтгүүл 1994 оны 1 сарын дугаартаа (х. 16) 1,355 гэсэн тоог мэдээлсэн. Йенц анхдагч эх сурвалжуудыг судалсны дараа туршилтын загварыг оролцуулан 1,347 гэсэн шинэчилсэн тоог өгсөн.{{sfn|Jentz|Doyle|1993|pp=11–13}}}} | variants = <!-- General specifications --> | spec_label = RfRuK VK 4501H Ausf.E, Blatt: G-330 | weight = 54 тонн{{sfn|Jentz|Doyle|2000|p=177}}<br />57 тонн (Ausf. E){{sfn|Jentz|Doyle|2000|p=179}} (Тулааны жин){{sfn|Green|Brown|2008|p=20}} | length = {{convert|6.316|m|ftin|abbr= on}}<br />{{convert|8.45|m|ftin|abbr=on}} буу урагш | part_length = | width = {{convert|3.56|m|ftin|abbr=on}} | height = {{convert|3.00|m|ftin|abbr=on}} | diameter = | crew = 5 (командлагч, буудагч, ачигч, жолооч, радио оператор) | passengers = <!-- Vehicle/missile specifications --> | armour = {{convert|25|–|120|mm|abbr= on}}{{sfn|Jentz|Doyle|1993|pp=8, 16}}{{sfn|Hart|2007|p=17}} | primary_armament = 1× [[8.8&nbsp;см КвК 36|8.8&nbsp;см КвК 36 Л/56]]<br />92 сум | secondary_armament = 2× [[7,92x57 мм|7.92&nbsp;мм]] [[MG34|MG 34]]<br />4,500 сум<br />4,800 сум (Ausf. E){{sfn|Jentz|Doyle|2000|p=182}} | engine = [[Maybach]] [[Maybach HL230|HL230 P45]] [[V12|V-12]] бензин хөдөлгүүр | engine_power = 700 PS (690 морины хүч, 515 кВт) | pw_ratio = 13 PS (9.5 кВт) / тонн | payload_capacity = | transmission = Maybach Olvar Typ OG 40 12 16 (8 урагш, 4 урвуу){{sfn|Jentz|Doyle|1993|pp=27–28}} | suspension = [[Мушгиа гүүшин]] | clearance = {{convert|0.47|m|ftin|abbr=on}} | fuel_capacity = 540 литр | vehicle_range = Зам: {{convert|195|km|mi|abbr= on}}{{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 179}}<br />Шороон зам: {{convert|110|km|mi|abbr= on}}{{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 179}} | speed = {{convert|45.4|km/h|mph|abbr= on}} (зам дээр){{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 181}}{{efn|Тогтвортой замын хурд 40 км/ц байсан{{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 179}}}}<br /> {{convert|20|–|25|km/h|mph|abbr= on}} (шороон зам){{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 179}} | guidance = | steering = }} '''Тигр I''' гэж алдаршсан [[герман]]ы хүнд танкийг Кассел хотод [[Хеншель & Сон|Хеншель]] компани 1942 оноос 1944 он хүртэл үйлдвэрлэсэн бөгөөд энэ танкийг 1942 оны зуны адаг сараас эхлэн ашиглаж эхэлжээ. == Цахим холбоос == {{Commonscat|Panzerkampfwagen VI|Хуягт байлдааны тэрэг VI барс}} * [http://www.alanhamby.com/tiger.html Tiger I Information Center] {{ref-en}} [[Ангилал:Хүнд танк]] [[Ангилал:Вермаxтын гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] cnyc5yb21vikxg9uf9b9hb05djjbdin 860122 860121 2026-06-25T13:39:50Z Enkhsaihan2005 64429 860122 wikitext text/x-wiki {{Short description|Германы хүнд танк}} {{Инфобокс зэвсэг | name = ''Panzerkampfwagen VI Tiger Ausf. E'' | image = Bundesarchiv Bild 101I-299-1805-16, Nordfrankreich, Panzer VI (Tiger I).2.jpg | image_size = 300 | alt = | caption = Хойд Франц дахь Тигр I, 1944 оны 3 сар | type = [[Хүнд танк]] | origin = [[Нацист Герман]] <!-- Type selection --> | is_ranged = | is_bladed = | is_explosive = | is_artillery = | is_vehicle = Yes | is_missile = | is_UK = yes <!-- for variety of English used in article, not national origin of vehicle --> <!-- Service history --> | service = 1942–1945 | used_by = ''[[#Хэрэглэчид|Хэрэглэчид]]'' | wars = [[Дэлхийн 2-р дайн]] <!-- Production history --> | designer = [[Эрвин Адерс]]<br />[[Henschel & Son]] | design_date = 1938–1941 | manufacturer = [[Хеншель]] | unit_cost = {{Райхсмарк|250,700|link=yes}}{{sfn|Zetterling|2000|p=61}}{{efn|Зэвсэг, оптик, радиогүй. {{Райхсмарк|299,800}} тулалдаанд бэлэн.}}<ref>Armored Champion: The Top Tanks of World War II p. 39.</ref>{{efn|Анх үйлдвэрлэсэн Тигрийн үнэ {{Райхсмарк|800.000}} байсан.}} | production_date = 1942–1944 | number = 1,347{{efn|Хэдийгээр 1,350 нийтлэг тоо боловч Дэлхийн 2-р дайны сэтгүүл 1994 оны 1 сарын дугаартаа (х. 16) 1,355 гэсэн тоог мэдээлсэн. Йенц анхдагч эх сурвалжуудыг судалсны дараа туршилтын загварыг оролцуулан 1,347 гэсэн шинэчилсэн тоог өгсөн.{{sfn|Jentz|Doyle|1993|pp=11–13}}}} | variants = <!-- General specifications --> | spec_label = RfRuK VK 4501H Ausf.E, Blatt: G-330 | weight = 54 тонн{{sfn|Jentz|Doyle|2000|p=177}}<br />57 тонн (Ausf. E){{sfn|Jentz|Doyle|2000|p=179}} (Тулааны жин){{sfn|Green|Brown|2008|p=20}} | length = {{convert|6.316|m|ftin|abbr= on}}<br />{{convert|8.45|m|ftin|abbr=on}} буу урагш | part_length = | width = {{convert|3.56|m|ftin|abbr=on}} | height = {{convert|3.00|m|ftin|abbr=on}} | diameter = | crew = 5 (командлагч, буудагч, ачигч, жолооч, радио оператор) | passengers = <!-- Vehicle/missile specifications --> | armour = {{convert|25|–|120|mm|abbr= on}}{{sfn|Jentz|Doyle|1993|pp=8, 16}}{{sfn|Hart|2007|p=17}} | primary_armament = 1× [[8.8&nbsp;см КвК 36|8.8&nbsp;см КвК 36 Л/56]]<br />92 сум | secondary_armament = 2× [[7,92x57 мм|7.92&nbsp;мм]] [[MG34|MG 34]]<br />4,500 сум<br />4,800 сум (Ausf. E){{sfn|Jentz|Doyle|2000|p=182}} | engine = [[Maybach]] [[Maybach HL230|HL230 P45]] [[V12|V-12]] бензин хөдөлгүүр | engine_power = 700 PS (690 морины хүч, 515 кВт) | pw_ratio = 13 PS (9.5 кВт) / тонн | payload_capacity = | transmission = Maybach Olvar Typ OG 40 12 16 (8 урагш, 4 урвуу){{sfn|Jentz|Doyle|1993|pp=27–28}} | suspension = [[Мушгиа гүүшин]] | clearance = {{convert|0.47|m|ftin|abbr=on}} | fuel_capacity = 540 литр | vehicle_range = Зам: {{convert|195|km|mi|abbr= on}}{{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 179}}<br />Шороон зам: {{convert|110|km|mi|abbr= on}}{{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 179}} | speed = {{convert|45.4|km/h|mph|abbr= on}} (зам дээр){{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 181}}{{efn|Тогтвортой замын хурд 40 км/ц байсан{{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 179}}}}<br /> {{convert|20|–|25|km/h|mph|abbr= on}} (шороон зам){{sfn|Jentz|Doyle|2000|p= 179}} | guidance = | steering = }} '''Тигр I''' гэж алдаршсан [[герман]]ы хүнд танкийг Кассел хотод [[Хеншель & Сон|Хеншель]] компани 1942 оноос 1944 он хүртэл үйлдвэрлэсэн бөгөөд энэ танкийг 1942 оны зуны адаг сараас эхлэн ашиглаж эхэлжээ. ==Тэмдэглэл== {{Notelist}} ==Эшлэл== {{reflist | colwidth = 25em }} == Цахим холбоос == {{Commonscat|Panzerkampfwagen VI|Хуягт байлдааны тэрэг VI барс}} * [http://www.alanhamby.com/tiger.html Tiger I Information Center] {{ref-en}} [[Ангилал:Хүнд танк]] [[Ангилал:Вермаxтын гинжит тээврийн хэрэгсэл]] [[Ангилал:Байлдааны танк]] mq1ex58i1kvitcc575rrt9bqmrwnf5t 0 59329 860149 472397 2026-06-25T19:32:32Z EmausBot 7864 исправление двойного перенаправления на [[Тигр I]] 860149 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Тигр I]] msy3hstmfwiizw5dvgbpgve111sa5b4 0 63347 860127 495045 2026-06-25T15:07:47Z Narym2025 102555 860127 wikitext text/x-wiki [[Зураг:Kamuz.jpg|thumb|300px|Алтай хийцийн хэл хуур]] [[Зураг:Maultrom_1a.jpg|thumb|280px|Европ хийцийн хэл хуур]] {{Listen|filename=Munniharppu ääninäyte.ogg|title=Хэл хуурын аялгуу 1|format=[[Ogg]]}} {{Listen | filename = Kamus.ogg | title = Хэл хуурын аялгуу 2 | format =[[Ogg]] }} [[Зураг:Pra%C5%BEsk%C3%BD_jarmark_365.jpg|thumb|250px|Словак хөгжимчин хэл хуураар тоглож байна]] [[Зураг:Jews%2BHarp%2B-%2B480.jpg|thumb|250px|Ражастан хөгжимчин хэл хуураар тоглож байна]] '''Хэл хуур''' нь хэлбэр, хийц энгийн атлаа өвөрмөц тансаг аялгуугаараа хөгжим сонирхогчдын анхаарлыг татаж [[дэлхий]]н 160 гаруй оронд тархсан хөгжмийн зэмсэг юм. Хэдэн мянганы түүхтэй атал анхны хэв шинжээ алдалгүй XXI зууны босго алхсан эл хөгжмийн зэмсэг ямар үндэстнээс үүсэлтэйг албан ёсоор тогтоогоогүй ч манай улсад зан үйлдээ хэрэглэсээр багаар бодоход хоёр мянганыг ардаа үдсэн тул яах аргагүй [[Монгол]]ын уламжлалт хөгжмийн зэмсгүүдийн нэгэнд тооцдог. Хэл хуур хэмээсний учир: Уян харимхайн хүчийг ашиглан бүтээсэн хөгжмийн зэмсгүүдийн нэг нь хэл хуур юм. Орчин цагт хэл хуурыг аман хуур хэмээн эндүүрэх нь ч бий. Угтаа хуурын дунд хэсэгт байрлах чичирхийлэн хөдөлж, авиа гаргадаг хэсгийг хэл хэмээдэг бөгөөд үүнээс нь үндэслэн хэл хуур хэмээн нэрийдсэн байдаг. Харин хулсан болон ясан, төмөр хуур гэдэг нь хийсэн материалын онцлогоос хамаарч ангилан ялгасан нэршил ажээ. Төмөр хуур вааран хэлбэртэй бөгөөд чичирхийлэл үүсгэхийн тулд хэлний үзүүр хэсэгт матаастай байдаг бол хулсан хуур ихэвчлэн тэгш өнцөгт хэлбэрийн хэл нь үзүүртээ товхтой байдаг. [[Бөө]] мөргөлийн зан үйлтэй салшгүй холбоотой хэл хуурыг бөө, [[удган]]ууд хөгжмийн зэмсэг гэхээсээ илүүтэй онгодын хөлөг хэмээн эрхэмлэдэг байна. Орон зайг товчлох энэ ид шидтэй зэмсгийн ачаар бөө, удганы онгод залран ирдэг хэмээн үздэгээс эрхэмлэн дээдэлдэг ажээ. Бөө, удганууд өөрсдийн онгодын хөлгийг эзэмшихийн тулд “онгодын хөлөг амилуулах” гэх тусгай зан үйл үйлдсэний дараагаар эл зэмсгээ өөрийн болгож, бусдад дамжуулахгүйгээр хэрэглэдэг онцлогтой. Гэвч хэл хуур ашиглалгүй онгодоо дууддаг бөө ч цөөнгүй. Хэл хуур хэрхэн дэлхийн олон оронд тархсан тухайд аман хуур судлаач Баатаржав “Өдгөө дэлхийн 100 гаруй оронд бөөгийн шашин тархсан байдаг бөгөөд хэл хуур 160 гаруй оронд тархсан нь ч үүнтэй холбоотой. Шашны зан үйлийг дагаж дэлхийн бусад оронд суурьшнаас гадна хийц энгийн атал дуугаралт нь дахин давтагдашгүй, тоглож сурахад цуур гэх мэт язгуур хөгжмийн зэмсгийг бодвол харьцангуй хялбар байдаг нь олон улсын урлаг соёлын салбарт нэвтрэхэд багагүй нөлөөлсөн” хэмээжээ. Хэдийгээр нэн эртний түүхтэй, дэлхийн олон оронд тархсан ч хэл хуурын үүсэл хөгжлийн талаарх таамаглал өнөө хэр нэг мөр шийдэгдээгүй байгаа. Тэр ч байтугай ямар үндэстнээс үүссэн болохыг ч баталсан баримт жишээ үгүй юм. Бөө мөргөлийн зан үйлтэй салшгүй холбоотой боловч бөөгийн шашны үүслийг ч түүхчид өнөө хэр тогтоогоогүйн дээр, хэл хуур шашны зан үйлээс үүдэлтэй эсэхийг ч тандан судалж амжаагүй байгаа билээ. Ямартай ч манай улсад Хүннүгийн үед буюу нарийвчлан НТӨ/нийтийн тооллын өмнөх/ III-I зуунд монголчууд хэл хуур эдэлж хэрэглэж байсан болохыг гэрчлэх ясан хуур [[Төв]] аймгийн [[Алтанбулаг]] сумын нутгаас [[Хүннү]]гийн үеийн булшнаас олдсон байдаг. Уг булшийг 1989 онд [[Унгар]], [[ОХУ]], Монгол Улсын эрдэмтдийн хамтарсан шинжилгээний анги малтаж, судалсан байна. Түүнчлэн хэл хуурыг бөө мөргөлийн зан үйлээс өмнө үүссэн гэдгийг баталж чадвал энэ хөгжмийн зэмсэг 25 мянгаас ч доошгүй настай гэж үзэж болох юм. Учир нь [[АНУ]]-ын эрдэмтэд уугуул иргэд болох индианчуудыг тус тивд очихдоо бөө мөргөлийн шашинтай байсныг тогтоосон бөгөөд [[Ази]] тивээс [[Берингийн хоолой]]гоор дамжин ирсэн нүүдлийг 20-25 мянган жилийн өмнө болсон хэмээн тодорхойлсон байна. Одоогоор хэл хуурын үүсэл гарлын тухайд эрдэмтэд нэг л зүйл дээр санал нэгдсэн байдаг бөгөөд тэр нь төмөр хуур хүрэл зэвсгийн үеэс үүдэлтэй хэмээсэн таамаг юм. Хөгжим сонирхогчид хулсан хуур дэлхийн олон оронд тархсанаас үндэслэн хамгийн отгон хэл хуур хэмээн тодорхойлдог боловч хөгжим судлаачид энэ тал дээр эсрэг байр суурьтай байдаг байна. Тэд ясан болон хулсан хуурыг хамгийн эртний хэлбэр хэмээн таамагладаг ажээ. Дэлхийн өнцөг булан бүрт тархахдаа хэл хуур өнгө төрх, хэлбэр хийцээ төдийлэн өөрчлөөгүй ч, вьетнам хэл хуур утсан татлагагүй байдаг онцлогтой ажээ. Энэ мэт жижиг өөрчлөлтөөс хамааран дуугаралтын хувьд ч харилцан адилгүй бөгөд Якут, Монголын хэл хуурыг хамгийн тод дуутай хэмээдэг. Түүнчлэн ясан, төмөр, хулсан гэх гурван төрлийн хуур зэрэг хөгжиж, өнөө хэр хадгалагдсаар байгаа цорны ганц үндэстэн нь Монгол. Тиймдээ ч Монголын зарим ардын хөгжим судлаачид эл хөгжмийн замсгийг [[Төв Ази]]ас үүсэлтэй гэх санал дэвшүүлдэг байна. АНУ дахь хөгжмийн зэмсгийн дэлгүүрт хүрч амжсан хэл хуурын төрлүүдээс хамгийн ховор нь ясан хуур. Хамгийн үнэтэй нь нэг бүр нь 500 [[доллар]] хүрдэг якут хуур гэнэ. [[Якут]] буюу Саха [[урианхай]]нчууд ихэвчлэн төмөр хуураар хөгжимддөг бөгөөд хуураа урлаж буй гангаа ч тусгайлсан [[технологи]]ор боловсруулдаг тул ийм үнэд хүрдэг гэнэ. [[Ангилал:Идиофон]] [[Ангилал:Татах хөгжмийн зэмсэг]] qfyxp70o65vw8ahqobam9bpuz84tdxa 0 63664 860202 726259 2026-06-26T08:48:30Z ~2026-36908-19 105554 860202 wikitext text/x-wiki 2014 оны Багануур хотын наадамд Говь-Алтай аймгийн Дарви сумын харьяа, Багануур хотын бөх аймгийн арслан Б.Батбилэг түрүүлсэн. == Түрүү, үзүүр хүртсэн бөхчүүд == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Он ! colspan="3" |Түрүүлсэн бөх ! colspan="3" |Үзүүрлэсэн бөх |- |'''''Цол''''' |'''''Овог нэр''''' |'''''Харъяалал''''' |'''''Цол''''' |'''''Овог нэр''''' |'''''Харъяалал''''' |- |1980 |А.а |Готовын Буянтогтох |Увс Малчин |А.з |Намсрайн Батлав |Ховд Манхан |- |1981 |А.а |Готовын Буянтогтох |Увс Малчин |А.з |Х.Баатар | |- |1982 |А.з |Д.Цэвээнравдан |Увс |А.з |Өвдөлийн Ядамсүрэн |Завхан Сантмаргац |- |1983 |А.з |Х.Баатар | |А.з |Х.Дашням | |- |1984 |Ц.а |Лувсандамбын Чойжамц |Төв Баяндэлгэр |А.а |Д.Шархүү |Төв |- |1985 |А.а |Шинэнгийн Мөнхтөр |Завхан Сантмаргац |А.а |Д.Шархүү |Төв |- |1986 |А.а |Л.Чойжамц | |А.з |С.Төмөрбаатар | |- |1987 |А.а |Адъяадоржийн Түдэвдагва |Дундговь Эрдэнэдалай |А.а |Готовын Буянтогтох |Увс Малчин |- |1988 |А.а |Готовын Буянтогтох |Увс Малчин |А.з |Д.Жамсран | |- |1989 |А.а |Б.Батбаатар | |А.а |Д.Сүхбаатар | |- |1990 |У.н |[[Пагвасүрэнгийн Моломжамц]] |Архангай Чулуут |А.з |Л.Жамсран | |- |1991 |А.а |Жамсранжавын Загдсүрэн |Төв Баяндэлгэр |А.а |Барсын Даваадорж |Төв Баяндэлгэр |- |1992 |А.а |Барсын Даваадорж |Төв Баяндэлгэр |А.а |Юрагийн Батчулуун |Төв Баян |- |1993 |А.а |Юрагийн Батчулуун |Төв Баян |А.з |Даваа | |- |1994 |А.а |Жамсранжавын Загдсүрэн |Төв Баяндэлгэр |А.а |Барсын Даваадорж |Төв Баяндэлгэр |- |1995 |А.а |Чойжилын Эрдэнэчулуун |Архангай Эрдэнэмандал |У.н |[[Сэрээнэндоржийн Мандах]] |Өвөрхангай Бүрд |- |1996 |А.а |Борын Алтанхуяг |Өвөрхангай Хужирт |У.з |[[Цэдэвийн Мягмарсүрэн]] |Ховд Мөст |- |1997 |А.а |Жамсранжавын Загдсүрэн |Төв Баяндэлгэр |А.з |Буянравжихын Энхтайван |Төв Баян |- |1998 |А.а |Түмэнсанжаагийн Алтаншагай |Архангай Батцэнгэл |А.з |Бэгзийн Гончигсүрэн |Өвөрхангай Хархорин |- |1999 |А.а |Юрагийн Батчулуун |Төв Баян |А.з |Осорын Цогхүү |Хөвсгөл Баянзүрх |- |2000 |А.а |Дагвын Энхбаяр |Улаанбаатар Баянзүрх |А.з |Дашзэвэгийн Алтанхуяг |Улаанбаатар Налайх |- |2001 |У.н |[[Цогтоогийн Лхагвасүрэн]] |Ховд Эрдэнэбүрэн |А.а |Жадамбаагийн Мөнгөн |Төв Мөнгөнморьт |- |2002 |А.з |Буянравжихын Энхтайван |Төв Баян |А.а |Юрагийн Батчулуун |Төв Баян |- |2003 |У.н |[[Наранцэцэгийн Бүрэнбаатар]] |Сэлэнгэ Баруунбүрэн |У.з |[[Дамирангийн Бумбаяр]] |Увс Тэс |- |2004 |А.а |Цэгмэдийн Мөнхжаргал |Хэнтий Цэнхэрмандал |У.з |[[Дамирангийн Бумбаяр]] |Увс Тэс |- |2005 |У.з |[[Дамирангийн Бумбаяр]] |Увс Тэс |У.х |[[Найдангийн Түвшинбаяр]] |Булган Сайхан |- |2006 |А.а |Юрагийн Батчулуун |Төв Баян |А.з |Буянравжихын Энх-Очирхуяг |Төв Баян |- |2007 |У.н |[[Чулуунбаатарын Батчулуун]] |Төв Баяндэлгэр |А.з |Буянравжихын Энх-Очирхуяг |Төв Баян |- |2008 |У.н |[[Бат-Өлзийн Бат-Эрдэнэ]] |Булган Гурванбулаг |А.з |Бямбасүрэнгийн Өлзийхутагт |Булган Бүрэгхангай |- |2009 |У.з |[[Дашзэвэгийн Баасандорж]] |Булган Бүрэгхангай |А.а |Чулуунбаатарын Батчулуун |Төв Баяндэлгэр |- |2010 |У.н |[[Батжаргалын Одхүү]] |Хэнтий Баянхутаг |А.а |[[Дагвын Эрдэнэбилэг]] |Хэнтий Батноров |- |2011 |А.а |[[Одсүрэнгийн Баярхүү]] |Сүхбаатар Онгон |А.з |Эрдэнэгэрэлийн Дашравжир |Говь-Алтай Тонхил |- |2012 |У.н |[[Чулуунбаатарын Батчулуун]] |Төв Баяндэлгэр |А.з |Энхтунгалагийн Батбаяр |Төв Баян |- |2013 |У.н |[[Чулуунбаатарын Батчулуун]] |Төв Баяндэлгэр |А.з |Бумцэндийн Батбаатар |Төв Баяндэлгэр |- |2014 |А.а |Болдбаатарын Батбилэг |Улаанбаатар Багануур |А.з |А.Мөнхбаатар | |- |2015 |А.а |[[Одсүрэнгийн Баярхүү]] |Сүхбаатар Онгон |А.з |[[Цогоогийн Алтансүх]] |Төв Баян |- |[[2016 оны Багануурын баяр наадам|2016]] |А.а |[[Баянмөнхийн Шаравнямбуу]] |[[Завхан аймаг|Завхан]] [[Түдэвтэй сум|Түдэвтэй]] |А.з |[[Эрдэнэцогтын Даваажаргал]] |[[Говь-Алтай аймаг|Говь-Алтай]] [[Шарга сум|Шарга]] |- |[[2017 оны Багануур дүүргийн наадам|2017]] |А.а |[[Ганболдын Өсөхбаяр]] |Төв Угтаалцайдам |А.з |[[Түвдэндоржийн Аззаяа]] |Увс Малчин |- |[[2018 оны Багануур хотын наадам|2018]] |А.а |[[Ганболдын Өсөхбаяр]] |Төв Угтаалцайдам |А.з |[[Цэрэнноровын Анхбаяр]] |Өмнөговь Номгон |- |[[2019 оны Багануур дүүргийн наадам|2019]] |А.а |[[Батжаргалын Чинбат]] |Архангай Чулуут |А.з |[[Чинзоригийн Хасчулуу]] |Өвөрхангай Хархорин |- |2020 |А.а |Чулуунбаатарын Мөнхбат |Төв Баяндэлгэр |А.з |Мөнхбатын Санжмятав |Төв Мөнгөнморьт |- |2021 |А.а |Бумцэндийн Батбаатар |Төв Баяндэлгэр |А.з |Хишиг-Очирын Өсөхбаяр |Хэнтий Цэнхэрмандал |- |2022 |А.а |Эрдэнэбатын Мөнх-Эрдэнэ |Увс Давст |А.з |[[Чинзоригийн Хасчулуу]] |Өвөрхангай Хархорин |} [[Ангилал:Үндэсний бөхийн барилдааны жагсаалт]] 1twrcsu0f4vtcbtnw751l3ktyncjrb0 0 64173 860197 737706 2026-06-26T07:25:10Z Zorigt 49 860197 wikitext text/x-wiki '''Дашнямын Мөнхболд''' нь [[Өвөрхангай аймаг|Өвөрхангай]] аймгийн [[Есөнзүйл сум|Есөнзүйл]] сумын харьяат. [[Үндэсний бөх]]ийн аймгийн заан цолтой. ==Амжилт== === Улсын наадмын дэвжээнд === {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- | | | |} === Аймгийн наадмын дэвжээнд === {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- !2008 |Төв аймгийн баяр наадамд зургаа давж шөвгөрөн "Аймгийн харцага" цол хүртсэн. |256 |- !2014 |Өвөрхангай аймгийн баяр наадамд аймгийн арслан Д.Цэвэлсодномд өвдөг шороодон үзүүрлэж "Аймгийн заан" цол хүртсэн. |256 |- !2016 |Өвөрхангай аймгийн баяр наадамд аймгийн нэмэх начин Т.Ядамсүрэнд өвдөг шороодон үзүүрлэж заан цолоо баталж, чимэг нэмсэн. |256 |} {{DEFAULTSORT:Мөнхболд, Дашнямын}} [[Ангилал:Есөнзүйлийн хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:Аймгийн заан]] [[Ангилал:Амьд хүн]] s3l9zfth6jg3qa3ths0s0yvxbsk81ew 0 64225 860199 733602 2026-06-26T08:04:43Z Zorigt 49 860199 wikitext text/x-wiki '''Эрдэнэцогтын Ванданцэрэн''' нь [[Архангай аймаг|Архангай]] аймгийн [[Цэнхэр сум|Цэнхэр]] сумын харьяат, [[үндэсний бөх]]ийн улсын начин цолтой бөх. == Барилдааны амжилт == === Улсын наадмын дэвжээнд === ====Шөвгөрсөн амжилт==== {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- !2016 |АХ-ын 95 жилийн ойн баяр наадамд улсын начин Ц.Одбаяраар тав давж шөвгөрөн "Монгол улсын начин" цол хүртсэн. !1024 |} ====Дөрөв давсан амжилт==== {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- !2018 |АХ-ын 97 жилийн ойн баяр наадамд улсын начин Ж.Чулуунбатаар дөрөв давж тавын даваанд улсын арслан Ц.Содномдоржид өвдөг шороодсон. !1024 |} === Аймгийн наадмын дэвжээнд === {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- !2009 |Дорноговь аймгийн баяр наадамд тав давж шөвгөрөн "Аймгийн начин" цол хүртсэн. !128 |- !2010 |Дорноговь аймгийн баяр наадамд зургаа давж шөвгөрөн "Аймгийн харцага" цол хүртсэн. !256 |- !2011 |Архангай аймгийн баяр наадамд аймгийн начин Ж.Дагва-Очироор найм даван түрүүлж "Аймгийн арслан" цол хүртсэн. !256 |} {{DEFAULTSORT:Ванданцэрэн, Эрдэнэцогтын}} [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:Улсын начин]] [[Ангилал:Цэнхэрийн хүн]] iggzrywpkwhywv76y8yynvc9jcloctl 0 67000 860166 800458 2026-06-26T00:45:17Z Avirmed Batsaikhan 53733 860166 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс аж ахуйн нэгж | Name = Горьковский автомобильный завод<br />Горькийн автомашины үйлдвэр (ГАЗ) | Logo = Gorky Automobile Plant. Main entrance. 09-2019 01.jpg | Unternehmensform = Хувьцаат компани | ISIN = | Gründungsdatum = [[1932]] | Sitz = [[Доод Новгород]], [[Оросын Холбооны Улс|ОХУ]] | Leitung = | Mitarbeiterzahl = | Umsatz = | Branche = [[Автомашин үйлдвэрлэл]] | Homepage = new.azgaz.ru }} [[Файл:GAZ-А.JPG|thumb|right|[[ГАЗ-А]], 1932-1936 оны хооронд үйлдвэрлэсэн]] '''Горький хотын автомашины үйлдвэр''' ([[Орос хэл|орос]]: ''Горьковский автомобильный завод'' буюу товчоор '''''ГАЗ''''') нь [[Доод Новгород]] (урьдны ''Горький'') хотод төвтэй [[Оросын Холбооны Улс|Оросын]] [[автомашин|автомашины концерн]] юм. Энэ үйлдвэр нь 1932 онд [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]ын анхны [[таван жилийн төлөвлөгөө]]ний үр дүнд үүсгэн байгуулагджээ. Доод Новгород хотыг 1932 онд нэрийг нь өөрчлөн Горький болгох хүртэл тус үйлдвэр нь '''''Нижегородын автомашины үйлдвэр''''' (орос. ''Нижегородский автомобильный завод'') хэмээн нэрлэгдэж байсан ажээ. Олон жил энэ үйлдвэр [[Ардын комиссаруудын зөвлөлийн дарга]] [[Вячеслав Молотов|Вячеслав Михайлович Молотов]]ын нэрээр тодотгосон байжээ. Молотов нь 1930 оноос 1941 оныг хүртэл [[Зөвлөлт Холбоот Улс#Бутрал|Зөвлөлт Холбоот Улсын Засгийн газрын тэргүүн]] байсан ба 1939 оноос 1949 он, мөн түүнчлэн 1953 оноос 1956 он хүртэл [[Оросын Гадаад хэргийн сайдын жагсаалт|Зөвлөлтийн Гадаад хэргийн сайд]] байв. Өнөөдөр ГАЗ нь [[ГАЗ групп]]эд харьяалагддаг. == Түүх == [[File:GAZ-AA in Technical museum Togliatti.JPG|thumb|right|[[ГАЗ-АА]], 1932-1938 оны хооронд үйлдвэрлэсэн]] 1928-1932 оны [[Таван жилийн төлөвлөгөө|Таван жилийн төлөвлөгөөний]] дараа тухайн үеийг хүртэл маш бага ахицтай байсан автомашины үйлдвэрт анхаарлаа хандуулсан бөгөөд энэхүү ажлын хүрээнд 1929 онд Эдийн Засгийн Дээд Зөвлөл америкийн автомашин үйлдвэрлэгч [[Форд|Фордоос]] үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмж ба лиценцийг нь авч, эхний загваруудаа үйлдвэрлэв.<ref name="Odin, L.C. 2015">Odin, L.C. ''World in Motion 1939 - The whole of the year's automobile production''. Belvedere Publishing, 2015. ASIN: B00ZLN91ZG.</ref> 1930 онд АНУ-д автомашины аж үйлдвэрийн чиглэлээр сургахаар илгээсэн байсан автомашины механикч Андрей Липгарт төгсөж ирээд, 1933 оноос 1951 оныг хүртэл тус үйлдвэрийн ерөнхий зохион бүтээгчээр ажиллажээ. Тэрбээр зөвхөн техникийн бүтээлч сэтгэлгээтэй биш, харин маш сайн удирдах авьяастай нэгэн байжээ.<ref>Volker Heyse, G. P. Rjabow, N. J. Bashaikin: ''Deutsche und Russen im Gouvernement Nischni Nowgorod: Geschichte und Gegenwart.'' Waxmann, Münster usw. 1995.</ref> 1930 онд үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг суурилуулан, угсрах ажлыг эхэлсний дараа хоёр жил өнгөрсний хойно буюу 1932 оноос үйлдвэрлэлдээ оронгуутаа [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Орос Улс|Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Орос Улсын]] автомашины хамгийн том үйлдвэрүүдийн нэг болсон юм. Дайны өмнөх жилүүдэд гол төлөв ачааны тэрэг үйлдвэрлэсэн ба үүнд жишээ нь 1,5 тоннын даацтай [[ГАЗ-АА]], [[ГАЗ-ААА]], [[ГАЗ-4]] гэх мэтийн тэрэгнүүдээс гадна [[ГАЗ-А]], [[ГАЗ-М1]] мэтийн суудлын автомашиныг ч бас үйлдвэрлэв. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]] дахь [[Дорнод фронт (Дэлхийн хоёрдугаар дайн)|Герман-Оросын дайны]] үеэр ГАЗ ачааны автомашиныг зөвхөн батлан хамгаалах хүчинд зориулан үйлдвэрлэжээ. Энэ үеэр буюу 1943 оны зун тус үйлдвэр нь [[Горький дахь агаарын довтолгоо|Горький руу хийсэн агаарын довтолгоонд]] хэд хэдэн удаа өртсөн бөгөөд үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа доголдоход хүрч байв. ГАЗ нь 1941 онд болон 1971 онд [[Лениний одон|Лениний одонгоор]], 1944 онд [[Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон (ЗХУ)|Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одонгоор]], 1945 онд [[Эх Орны Дайны одон|Аугаа Эх Орны Дайны одонгийн]] нэгдүгээр зэрэг шагналуудаар шагнуулсан байдаг. Дайны дараа өөрийн гэсэн загваруудыг зохион бүтээсний дотор 1946 онд үйлдвэрлэгдсэн [[ГАЗ-М10 Победа]], 1950 онд дээд ангиллын тансаг загварт орох [[ГАЗ-12 ЗИМ]] болон 1954 онд [[ГАЗ-69]]-ийн суурийг ашиглан зохион бүтээсэн газар уснаа явагч [[ГАЗ-46]] гэх мэтийн тэрэгнүүдийг нэрлэж болно. 1952 онд зохион бүтээгч Липгарт [[Иосиф Сталин|Сталинтай]] санал зөрсний улмаас [[Уралын автомашины үйлдвэр]] рүү шилжүүлсэн хэдий ч 1953 онд түүнийг буцаан татаж, [[Москва]]д хөдөлгүүрийн судалгаа, хийцийн зохион бүтээгчээр авсан байна. Энд байх хугацаандаа Зөвлөлтийн Шинжлэх Ухааны Академийн жинхэнэ гишүүн, Автомашины Аж Үйлдвэрийн Яамны шинжлэх ухаан ба техникийн зөвлөлийн гишүүн гэх мэтийн нэр хүндтэй ажлуудыг гүйцэтгэж байгаад 1980 онд таалал төгссөн юм. == Автомашины загварын түүх == {| class="float-left" |- valign="top" | {| class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" | style="background:#CCCCCC; text-align:center" | '''Үйлдвэрлэсэн он''' ! style="background:#CCCCCC; text-align:center"| Нэр ! style="background:#CCCCCC; text-align:center"| Зураг |- | style="background:#EEEEEE; text-align:center" colspan="4" | ==== [[Суудлын автомашин|Суудлын ба бартаат замын тэрэг]] ==== |- | '''1932–1936''' | [[ГАЗ-А]] | [[Зураг:ГАЗ-А во Владивостоке ф2.JPG|100px]] |- | '''1936–1942''' | [[ГАЗ-М1]] | [[Зураг:ГАЗ-М-1.JPG|100px]] |- | '''1939–1941''' | [[ГАЗ-M415]] | [[Зураг:Газ-м-415.JPG|100px]] |- | '''1939–1946''' | [[ГАЗ-М1|ГАЗ-11-73]] | [[Зураг:Mosfilm - Museum - img10.jpg|100px]] |- | '''1939–1945''' | [[ГАЗ-61]] (4×4) | [[Зураг:Газ-61.JPG|100px]] |- | '''1941–1942''' | [[ГАЗ-64]] (4×4) | [[Зураг:GAZ-64-bw.jpg|100px]] |- | '''1944–1953''' | [[ГАЗ-67]] (4×4) | [[Зураг:Gaz-67.jpg|100px]] |- | '''1946–1958''' | [[ГАЗ-М20 Победа]] | [[Зураг:GAZ-M-20 "Pobeda" on CMSh in Lahti, Finland.jpg|100px]] |- | '''1953–1972''' | [[ГАЗ-69]] (4×4) | [[Зураг:Gaz69-2.jpg|100px]] |- | '''1950–1959''' | [[ГАЗ-12 ЗИМ]] | [[Зураг:GAZ-12 ZIM in Riga (branded) (side view).jpg|100px]] |- | '''1956–1970''' | [[ГАЗ-М21 Волга]] | [[Зураг:Hammond Slides Russia 20.jpg|100px]] |- | '''1962–1970''' | [[ГАЗ-М22 Волга]] | [[Зураг:GAZ-22 ambulance.jpg|100px]] |- | '''1962–1970''' | [[ГАЗ-М23 Волга]] | [[Зураг:"No Image" placeholder.png|100px]] |- | '''1955–1958''' | [[ГАЗ-М72]] (4×4) | [[Зураг:ГАЗ М-72 Хабаровск День города.JPG|100px]] |- | '''1959–1981''' | [[ГАЗ-13 Чайка]] | [[Зураг:Russian car GAZ-13 Chaika.jpg|100px]] |- | '''1977–1988''' | [[ГАЗ-14 Чайка]] | [[Зураг:Independence Day parade in Kiev, Ukraine in 2008.jpg|100px]] |- | '''1968–1985'''<br/>• 1972–1992<br/>• 1985–1992 | [[ГАЗ-24 Волга]]<br/>• ГАЗ-24-05 Волга<br/>• ГАЗ-24-10 Волга | [[Зураг:Wolga GAZ 24 Volkspolizei.JPG|100px]] |- | '''1982–2010'''<br/>• 1972–1992<br/>• 1985–1992 | [[ГАЗ-31 Волга]]<br/>• ГАЗ-24-05 Волга<br/>• ГАЗ-24-10 Волга | [[Зураг:GAZ-3102-mid-1990s.jpg|100px]] |- | '''1982–2010'''<br/>• 1982–?<br/>• 1992–1997<br/>• 1997<br/>• 1997–2004<br/>• 1998–2000<br/>• 2004 | [[ГАЗ-31 Волга]]<br/>• ГАЗ-3102 Волга<br/>• ГАЗ-31029 Волга<br/>• ГАЗ-31029 Волга<br/>• ГАЗ-3110 Волга<br/>• ГАЗ-3111 Волга<br/>• ГАЗ-31105 | [[Зураг:GAZ-3102-mid-1990s.jpg|100px]] |- | '''2005''' | [[ГАЗ-2975 Тигр|ГАЗ-2330 Тигр]] (4×4) | [[Зураг:2011 Moscow Victory Day Parade (360-01).jpg|100px]] |- | '''2008–2010''' | [[ГАЗ Волга Сайбер]] | [[Зураг:Volga Siber front Moscow autoshow 2008 26 08.jpg|100px]] |- | style="background:#EEEEEE; text-align:center" colspan="4" | ==== [[Хэрэглээний тээврийн хэрэгсэл|Транспортер]] ==== |- | '''1992''' | ГАЗ-3302 ГАЗель | [[Зураг:GAZ-elle seen on Wilcza Street in Warsaw, Poland.jpg|100px]] |- | '''1992''' | ГАЗ-3221 ГАЗель | [[Зураг:Полноприводная Газель.JPG|100px]] |- | '''1992''' | ГАЗ-2705 ГАЗель | [[Зураг:GAZelle-van.jpg|100px]] |- | '''1994 оноос хойш''' | [[ГАЗель]] | [[Зураг:GAZel 2705 school bus.jpg|100px]] |- | style="background:#EEEEEE; text-align:center" colspan="4" | ==== [[Ачааны автомашин]] ==== |- | '''1932–1938''' | [[ГАЗ-АА]] | [[Зураг:PMG-1 fire engine.jpg|100px]] |- | '''1933–1936''' | [[ГАЗ-4]] | [[Зураг:Gaz-4 Музейный комплекс УГМК (Екатеринбург) 2021.jpg|100px]] |- | '''1935–1950''' | [[ГАЗ-С1]] | [[Зураг:Газ-аа.JPG|100px]] |- | '''1934–1943''' | [[ГАЗ-ААА]] | [[Зураг:ГАЗ-ААА во Владивостоке ф1.JPG|100px]] |- | '''1938–1950''' | [[ГАЗ-ММ]] | [[Зураг:ГАЗ-ММ.JPG|100px]] |- | '''1936–1938''' | [[ГАЗ-21]] | [[Зураг:Gaz21.jpg|100px]] |} | {| class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" | style="background:#CCCCCC; text-align:center" | '''Үйлдвэрлэсэн он''' ! style="background:#CCCCCC; text-align:center"| Нэр ! style="background:#CCCCCC; text-align:center"| Зураг |- | '''1935–1950''' | [[ГАЗ-С1|ГАЗ-410]] (өөрөө буулгагч) | [[Зураг:Газ-410.JPG|100px]] |- | '''1939–1946''' | [[ГАЗ-42]] | [[Зураг:Газогенераторный автомобиль на базе ГАЗ. 1943 г..jpg|100px]] |- | '''1939''' | [[ГАЗ-ММ|ГАЗ-43]] | [[Зураг:ГАЗ-ММ фото3.JPG|100px]] |- | '''1938–1950''' | [[ГАЗ-АА|ГАЗ-44]] | [[Зураг:GAZ-AA in Technical museum Togliatti.JPG|100px]] |- | '''1940, 1952, 1959''' | [[ГАЗ-62]] (4×4, үлгэр загвар) | [[Зураг:"No Image" placeholder.png|100px]] |- | '''1946–1975''' | [[ГАЗ-51]] | [[Зураг:GAZ-51 truck in a military museum in Belarus.jpg|100px]] |- | '''1948–1976''' | [[ГАЗ-93]] | [[Зураг:-Москва -газон (9025736891) cropped.jpg|100px]] |- | '''1966–1989''' | [[ГАЗ-52]] | [[Зураг:Gaz52 kirov.jpg|100px]] |- | '''1961–1993''' | [[ГАЗ-53]] | [[Зураг:Gaz53 kirov.jpg|100px]] |- | '''1939–1941''' | [[ГАЗ-60]] (хагас гинжит) | [[Зураг:Советский грузовик ГАЗ-60 (модель).JPG|100px]] |- | '''1948–1968''' | [[ГАЗ-63]] (4×4) | [[Зураг:GAZ-63 (cropped).jpg|100px]] |- | '''1964–1999''' | [[ГАЗ-66]] (4×4) | [[Зураг:ParkPatriot2015part4-22.jpg|100px]] |- | '''1989–2020''' | [[ГАЗ-3307]] | [[Зураг:GAZ-3307-Pritsche.jpg|100px]] |- | '''1997–2020''' | [[ГАЗ-3308]] (4×4) | [[Зураг:Interpolitex2016part2-11.jpg|100px]] |- | '''1997–2020''' | [[ГАЗ-3307|ГАЗ-3309]] дизель мотортой,<br/> уртасгасан ГАЗ-3307 | [[Зураг:GAZ-3309.jpg|100px]] |- | '''2003–2015''' | [[ГАЗ-3310 Валдай]] | [[Зураг:Gaz-3310 dump-truck.jpg|100px]] |- | '''2014 оноос хойш''' | [[ГАЗон NEXT]] | [[Зураг:GAZ GAZon Next flatbed truck (cropped).jpg|100px]] |- | style="background:#EEEEEE; text-align:center" colspan="4" | ==== [[Танк]], зэвсэгт хүчний [[Хуягт тээвэрлэгч|тээвэрлэгч тэрэг]] ==== |- | '''1937''' | [[Т-38 (танк)|Т-38]] | [[Зураг:T-38 tank.JPG|100px]] |- | '''1938''' | [[БА-10]] (тандагч танк) | [[Зураг:Ba10 parola 1.jpg|100px]] |- | '''1941–1942''' | [[Т-60]] (хөнгөн танк) | [[Зураг:T-60 Kubinka 2.jpg|100px]] |- | '''1942–1943''' | [[Т-70]] (хөнгөн танк) | [[Зураг:T-70, technical museum, Togliatti-1.jpg|100px]] |- | '''1942''' | [[Т-80 (хөнгөн танк)|Т-80]] (хөнгөн танк, үлгэр загвар) | [[Зураг:Легкий танк Т-80 в Центральном pic1.JPG|100px]] |- | '''1942–1946''' | [[БА-64]] (тандагч хуягт тэрэг) | [[Зураг:Ba64 nn.jpg|100px]] |- | '''1943–1945''' | [[СУ-76]] (хөнгөн өөрөө явагч) | [[Зураг:Su76 nn.jpg|100px]] |- | '''1948''' | [[БТР-40]] ([[хуягт тээвэрлэгч]]) | [[Зураг:BTR-40-latrun-2.jpg|100px]] |- | '''1953–1958''' | [[ГАЗ-46]] (4×4, газар уснаа явагч) | [[Зураг:GAZ-46 visually modified to resemble a Ford GPA during the VII Aircraft Picnic in Kraków.jpg|100px]] |- | '''1954-1964''' | [[ГТ-С]] (тээвэрлэгч) | [[Зураг:GT-S transpoter, Technical museum Togliatti.JPG|100px]] |- | '''1968–1985''' | [[ГТ-СМ]] (тээвэрлэгч) | [[Зураг:GT-SM, (GAZ-71) Tracker Transporter pic3.JPG|100px]] |- | '''1960–1976''' | [[БТР-60]] | [[Зураг:BTR-60P.JPEG|100px]] |- | '''1962''' | [[БРДМ-2]] (тандагч хуягт) | [[Зураг:BRDM-2 (1964) owned by James Stewart pic6.JPG|100px]] |- | '''1976''' | [[БТР-70]] (тээвэрлэгч) | [[Зураг:BTR70 004.jpg|100px]] |} |} == Цахим холбоос == {{Commonscat|GAZ vehicles}} * [https://web.archive.org/web/20110820211534/http://www.gazgroup.ru/ Үйлдвэрлэгчийн албан ёсны цахим хуудас] (англиар) * [http://www.autogallery.org.ru/pgaz.htm Oldtimer-Galerie] (англиар) == Эшлэл == <references/> [[Ангилал:ГАЗ| ]] [[Ангилал:Доод Новгородын аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:ЗХУ-ын аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:ЗХУ-ын зам тээвэр]] [[Ангилал:Оросын автомашин үйлдвэрлэгч]] [[Ангилал:Хэрэглээний автомашин үйлдвэрлэгч]] [[Ангилал:Оросын үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:1932 онд байгуулагдсан]] ei9mm0brif9z5pklqt8qp2pe247ebpf 0 85828 860144 576366 2026-06-25T19:31:42Z EmausBot 7864 исправление двойного перенаправления на [[Ньюкасл, Шинэ Өмнөд Уэльс]] 860144 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Ньюкасл, Шинэ Өмнөд Уэльс]] 32h48i6gw8lrinf5vg8yk0mniej55ff 0 89916 860180 627258 2026-06-26T06:22:56Z Zorigt 49 860180 wikitext text/x-wiki '''Пүрэвсүрэнгийн Ганбаяр''' (1964 - 2008 оны 3 сарын 5) нь [[Булган аймаг|Булган]] аймгийн [[Сайхан сум (Булган)|Сайхан]] сумын харьяат, [[үндэсний бөх]]ийн улсын начин цолтой бөх. == Амжилт == === Улсын наадмын дэвжээнд === {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- !1994 |АХ-ын 73 жилийн ойн баяр наадамд улсын заан Д.Долгорсүрэнгээр дөрөв, улсын начин Л.Эрхбаяраар тав давж "Монгол улсын начин" цолыг хүртсэн. !768 |} === Аймгийн наадмын дэвжээнд === {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- !1990 |Булган аймгийн баяр наадамд аймгийн арслан Ж.Баатараар долоо даван түрүүлж "Аймгийн арслан" цол хүртсэн. !128 |} {{DEFAULTSORT:Ганбаяр, Пүрэвсүрэнгийн}} [[Ангилал:Улсын начин]] [[Ангилал:Сайханы (Булган) хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1964 онд төрсөн]] [[Ангилал:2008 онд өнгөрсөн]] rgeah3ezo0jbdsz8akpgi0f7vmw499n 0 118597 860185 685119 2026-06-26T06:32:27Z Zorigt 49 860185 wikitext text/x-wiki '''Довчингийн Нэгдэл''' нь [[Увс аймаг|Увс]] аймгийн [[Тэс сум (Увс)|Тэс]] сумын харьяат, [[үндэсний бөх]]ийн улсын начин цолтой бөх. == Амжилт == === Улсын наадмын дэвжээнд === {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- !1979 |АХ-ын 58 жилийн ойн баяр наадамд улсын арслан Ө.Эрдэнэ-Очироор тав давж "Монгол улсын начин" цолыг хүртсэн. !512 |} === Аймгийн наадмын дэвжээнд === {| class="wikitable" !Он !Амжилт !Бөхийн тоо |- !1977 |Увс аймгийн баяр наадамд долоо даван түрүүлж "Аймгийн арслан" цол хүртсэн. !128 |- !1980 |Эрдэнэт хотын баяр наадамд улсын начин Ч.Лундаагаар долоо даван түрүүлсэн. !128 |- !1982 |Эрдэнэт хотын баяр наадамд аймгийн арслан Н.Гончигоор долоо даван түрүүлсэн. !128 |- !1983 |Эрдэнэт хотын баяр наадамд аймгийн арслан Н.Гончигоор долоо даван түрүүлсэн. !128 |- !1991 |Сэлэнгэ аймгийн баяр наадамд зургаа давж, улсын гарьд Д.Баяраад өвдөг шороодон үзүүрлэсэн. !128 |} {{DEFAULTSORT:Нэгдэл, Довчингийн}} [[Ангилал:Улсын начин]] [[Ангилал:Тэсийн (Увс) хүн]] f89dzmqm72mo57ya4q66znd27z3zpm9 0 137167 860181 795746 2026-06-26T06:26:28Z Zorigt 49 860181 wikitext text/x-wiki '''Боловсролын сэтгэл судлал''' нь хүний ​​​​сургамжийг шинжлэх ухааны үүднээс судалдаг [[сэтгэл судлал]]ын салбар юм. Суралцах үйл явцыг танин мэдэхүйн болон зан үйлийн аль алиных нь үүднээс судлах нь судлаачдад оюун ухаан, танин мэдэхүйн хөгжил, нөлөөлөл, сэдэл, өөрийгөө зохицуулах, өөрийн үзэл баримтлал дахь хувь хүний ​​ялгаа, суралцахад гүйцэтгэх үүргийг ойлгох боломжийг олгодог. Боловсролын сэтгэл судлалын салбар нь амьдралын туршид янз бүрийн боловсролын орчинд суралцах үйл явцыг хөнгөвчлөхөд чиглэсэн сургалтын дизайн, ангийн удирдлага, үнэлгээтэй холбоотой боловсролын үйл ажиллагааг сайжруулахын тулд тест, хэмжилт зэрэг тоон аргуудаас ихээхэн хамаардаг. Боловсролын сэтгэл судлалыг бусад салбаруудтай харьцах харьцаагаар нь ойлгож болно. Энэ нь юуны түрүүнд сэтгэл судлалаар тодорхойлогддог бөгөөд энэ нь анагаах ухаан, биологийн хоорондын харилцаатай ижил төстэй шинжлэх ухаантай холбоотой байдаг. Үүнийг мэдрэл судлал ч мэдээлдэг. Боловсролын сэтгэл судлал нь сургалтын дизайн, боловсролын технологи, сургалтын хөтөлбөр боловсруулах, зохион байгуулалтын сургалт, тусгай боловсрол, ангийн удирдлага, оюутны сэдэл зэрэг боловсролын судалгааны чиглэлээр өргөн хүрээний мэргэжлээр мэдээлэл өгдөг. Боловсролын сэтгэл судлал нь танин мэдэхүйн шинжлэх ухаан, суралцах шинжлэх ухаанаас хоёуланг нь авч, хувь нэмрээ оруулдаг. qvmsmj9uimakpvbdq69009sdbrqeryd 860182 860181 2026-06-26T06:27:02Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Боловсролын сэтгэл зүй]] to [[Боловсролын сэтгэл судлал]] 860181 wikitext text/x-wiki '''Боловсролын сэтгэл судлал''' нь хүний ​​​​сургамжийг шинжлэх ухааны үүднээс судалдаг [[сэтгэл судлал]]ын салбар юм. Суралцах үйл явцыг танин мэдэхүйн болон зан үйлийн аль алиных нь үүднээс судлах нь судлаачдад оюун ухаан, танин мэдэхүйн хөгжил, нөлөөлөл, сэдэл, өөрийгөө зохицуулах, өөрийн үзэл баримтлал дахь хувь хүний ​​ялгаа, суралцахад гүйцэтгэх үүргийг ойлгох боломжийг олгодог. Боловсролын сэтгэл судлалын салбар нь амьдралын туршид янз бүрийн боловсролын орчинд суралцах үйл явцыг хөнгөвчлөхөд чиглэсэн сургалтын дизайн, ангийн удирдлага, үнэлгээтэй холбоотой боловсролын үйл ажиллагааг сайжруулахын тулд тест, хэмжилт зэрэг тоон аргуудаас ихээхэн хамаардаг. Боловсролын сэтгэл судлалыг бусад салбаруудтай харьцах харьцаагаар нь ойлгож болно. Энэ нь юуны түрүүнд сэтгэл судлалаар тодорхойлогддог бөгөөд энэ нь анагаах ухаан, биологийн хоорондын харилцаатай ижил төстэй шинжлэх ухаантай холбоотой байдаг. Үүнийг мэдрэл судлал ч мэдээлдэг. Боловсролын сэтгэл судлал нь сургалтын дизайн, боловсролын технологи, сургалтын хөтөлбөр боловсруулах, зохион байгуулалтын сургалт, тусгай боловсрол, ангийн удирдлага, оюутны сэдэл зэрэг боловсролын судалгааны чиглэлээр өргөн хүрээний мэргэжлээр мэдээлэл өгдөг. Боловсролын сэтгэл судлал нь танин мэдэхүйн шинжлэх ухаан, суралцах шинжлэх ухаанаас хоёуланг нь авч, хувь нэмрээ оруулдаг. qvmsmj9uimakpvbdq69009sdbrqeryd 0 138785 860192 835015 2026-06-26T07:13:16Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Беркли дэх Калифорниийн их сургуулийн номын сан]] to [[Беркли дэх Калифорнийн их сургуулийн номын сан]] without leaving a redirect 835015 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} '''[[Калифорнийн Их Сургууль (Беркли)|Беркли дэх Калифорнийн их сургуулийн]] номын сан''' ({{lang-en|University of California, Berkeley Libraries}}) хорин долоон бүрэлдэхүүн болон харьяа номын сангуудын нэгдэл. Цувралуудын тоогоороо АНУ-д судалгааны номын сангуудаас 6-т ордог юм. 2024 оны байдлаар Берклигийн номын сангийн системд 400-аас олон хэлээр бичигдсэн материалыг хадгалдаг ба 14 сая цуврал байдаг. Номын сангууд нийлээд 12 акр (49,000 м2) газрыг хамардаг ба дэлхийд хамгийн том номын сангийн цогцолборуудын нэгээр тооцогддог. 2003 онд Судалгааны номын сангуудын холбооноос чанарын олон төрлийн статистик үзүүлэлтүүд дээр үндэслэн энэхүү номын санг Хойд Америкийн гурав дахь олон нийтийн их сургуулийн номын сангаар шалгаруулжээ. [[Ангилал:АНУ-ын номын сан]] {{library-stub}} m3pa2y3pud4kkeo6hkj66voladualuq 0 138838 860207 811099 2026-06-26T09:24:19Z Avirmed Batsaikhan 53733 860207 wikitext text/x-wiki [[Файл:Лев Наумович Свердлин.jpg|thumb|Лев Свердлин, 1947 он.]] '''Лев Свердлин''' (<abbr>[[Орос хэл|орос]]. ''Лев Нау́мович Све́рдлин'', 1901 оны 11-р сарын 16-нд [[Астрахань]]<nowiki/>хотод төрсөн - 1969 оны 8-р сарын 29-нд Москвад нас барсан) — Зөвлөлтийн дэлгэц, тайзны жүжигчин, сурган хүмүүжүүлэгч. 1954 онд ЗХУ-ын Ардын жүжигчин цол хүртсэн. Сталины 3 удаагийн шагналтан (1947, 1949, 1951). == Намтар == Л.Свердлин 1901 оны 11-р сарын 16-нд [[Астрахань]] хотод машинистын туслах байсан еврей гэр бүлд төржээ. Тэрээр бага наснаасаа өнчирч, 10 настайгаасаа дэлгүүрт туслах ажилтан, гуталчин, оёдолчин, мужаан, циркт дагалдангаар ажиллаж байжээ. 1919-1922 онд [[Улаан Арми|Улаан армид]] алба хаасан. 1922 оноос Москвад ГИТИС-д суралцаж, дараа нь В.С. Мейерхольдын сургалтын төвд 1926 он хүртэл суралцжээ. 1924 оноос хойш тэрээр кинонд тоглосон байна. Мөн тэрээр кинонд болон хүүхэлдэйн кинонд дуу оруулдаг бөгөөд радиод ажиллаж байсан. 1938-1941 онд Е.Б.Вахтанговын нэрэмжит театрт, 1941-1943 онд ЗХУ-ын Ардын комиссаруудын зөвлөлийн дэргэдэх Кино урлагийн хороонд, 1943-1969 онд Москвагийн драмын театрт (1954 оноос хойш В.В.Маяковскийн нэрэмжит) жүжигчинээр ажиллаж байжээ. Тэрээр нийт 40 орчим кинонд гол болон туслах дүр бүтээсэн хүн. Үүний дотор Монгол-Зөвлөлтийн хамтарсан [[Сүхбаатар (кино)|"Сүхбаатар" кино]]нд жанжин [[Дамдины Сүхбаатар|Сүхбаатарын]] дүрийг бүтээсэн жүжигчин юм. {{DEFAULTSORT:Свердлин, Лев Наумович}} [[Ангилал:ЗХУ-ын жүжигчин]] [[Ангилал:1901 онд төрсөн]] [[Ангилал:1969 онд өнгөрсөн]] rql4z4mb3kwydjatkqy83vn5uhftsso 0 144860 860173 858954 2026-06-26T04:32:31Z Asaaa18 98448 860173 wikitext text/x-wiki [[File:Lkhagva-Ochir.E.jpg|thumb|Эрдэнэ-Очирын Лхагва-Очир]] '''Эрдэнэ-Очирын Лхагва-Очир''' (1987 оны 10 сарын 14-нд төрсөн) нь Монголын циркчин, модель, жүжигчин юм. Тэрээр "Cirque du Soleil"-ийн CRYSTAL болон KOOZA шоунуудад тоглож байсан бөгөөд түүний урлагт оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлэн [[Монгол]] Улсын Гавьяат жүжигчин цол, "Алтан гадас" одонгоор шагнажээ. Өнөөдөр Лхагва-Очир өөрийн мэдлэг туршлагаа олон улсын сургалт, хөтөлбөрүүд болон "AcroMongolia Stage Artist Program"-аар дамжуулан хойч үеийн уран бүтээлчидтэй хуваалцаж байна. Лхагва-Очирын [[Physical Asia]] шоу тэмцээнд Монголын багийн гишүүнээр улсаа төлөөлж оролцсон нь түүнийг Монголын ба олон улсын үзэгчдэд улам ойртуулж хүүхэд залуусыг спорт ба урлагтай ойртуулахад чухал нөлөөлөл болж байна. Тэрээр дэлхийн олон оронд циркийн тоглолтонд оролцож Монгол уран нугралтын гайхамшигийг шинэлэг техникээр баяжуулан үзэгчдэд хүртээж үндэсний соёлоо дэдхийд сурталчилан зүтгэсээр байна. ==Олон улсын цирк болон урлагийн шагнал== *Хүрэл цом – [[Монако]]гийн олон улсын циркийн сургуулиудын 16 дахь удаагийн "Première Rampe" тэмцээн (2004) *Тусгай шагнал – [[Вьетнам]], "Хюэ" олон улсын соёлын наадам (2012) *Алтан цом – Вьетнам, [[Ханой]] хотын олон улсын циркийн 4 дэх удаагийн наадам (2012) *Мөнгөн цом – [[Итали]], Лиана Орфейн нэрэмжит олон улсын циркийн 29 дэх удаагийн "Golden Festival" (2013) *Мөнгөн цом – Монголын алиалагчдын уралдаан (Хишиг-Өлзийн хамт, 2010) *2-р байр – B-Boy Breakdance-ын "2 VS 2 Battle" тэмцээн (2008) *"Budapest Prix" шагнал – Унгар, Будапештын олон улсын циркийн 14 дэх удаагийн наадам (2022) *"Prix de l’Association Monégasque des Amis du Cirque" шагнал – Монако, Монте-Карлогийн олон улсын циркийн 46 дахь удаагийн наадам (2024) *"Golden Star" шагнал – [[Франц]], [[Гренобль]], Овернь-Рона-Альп Изерийн циркийн 23 дахь удаагийн наадам (2024) ==Төрийн дээд шагнал, цол хэргэм== *Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин (2025) *Алтан гадас одон (2021) *Монголын соёл, урлагийн шилдэг бүтээлийн шагнал (2012) *"Тэргүүний залуу" алтан медаль – Монголын Залуучуудын Холбоо (2012) *"TOP YOUTH" алтан медаль – Монголын Залуучуудын Холбоо (2012) *Хүндэт медаль – "Сити" дээд сургууль (2013) ==Кино болон жүжиг== *Сүүлчийн бүжиг (УСК) – Орлон тоглогч, Монгол (2007) *Тэнгри (УСК, Хамба Продакшн) – Гол дүр: Сорог хунтайж, Монгол (2012) *Парисын дарь эхийн сүм (Театрын жүжиг) – Бүжигчин, жүжигчин, Монгол (2013) *Сахилгагүй хөрш (ОАК, Монгол HD телевиз) – Жүжигчин, Монгол (2015) *Мөрдөгч (ОАК, Боловсрол суваг телевиз) – Жүжигчин, Монгол (2017) *Дууласан нүд (Клип, Дуучин Баяртцэцэг) – Жүжигчин, Монгол (2021) *Миний торгоны хээ (УСК, Боловсрол телевиз) – Гол дүр: Эрболд, Монгол (2023) *Хайрын түүх (УСК, UBS телевиз) – Гол дүр: Эрхээдэй, Монгол (2024) ==Модель болон сурталчилгаа== *G-Mobile – Гэрэл зураг болон видео сурталчилгаа (2012) *Жалам хар алтан шар шар айраг – Гэрэл зураг болон видео сурталчилгаа (2013) *Сахио (Sakho) гоёл чимэглэл – Модель, гэрэл зураг (2015) *"Саруул тал" клип – Гол дүр (2015) *"Хан тэнгэрийн хайр" цуврал клип – Гол дүр (2015) *"Амьдралын бэлэг" клип – Тэнцвэржүүлэгч (Hand Balancing) үзүүлбэр (2016) *Мөнгөн кашмер – Видео болон гэрэл зургийн сурталчилгаа (2021) *US Project Virtual Show – Matrix Salon – Модель (2021) *Cubist Scape аян – Mercedes-Maybach S-Class 2024, Дэвид ЛаШапель (АНУ, 2024) ==Телевизийн нэвтрүүлэг== *Physical: Welcome to Mongolia – Netflix (2026) *Physical Asia – Netflix (2025) *"Ододтой бүжиглэе" 3-р улирал – 2-р байр, TV5 Монгол (2012) *Instrumental Video – G Entertainment Art Media & Лхагва-Очир (2016) *The Models (Монгол HD телевиз) – Шүүгч (2021) *To Be or Not to Be (UBS телевиз) – Шүүгч (2022) *The Talk (CBS, АНУ) – Зочин үзүүлбэр үзүүлэгч (2023) ==Бодибилдингийн тэмцээн== *Ирээдүйн Мистер Монгол, Men’s Fitness Physique – 1-р байр (2020) *Дэлхийн бодибилдинг, фитнессийн 12 дахь удаагийн аварга шалгаруулах тэмцээн, Men’s Fitness Physique – 1-р байр, Узбекистан (2021) *Мистер Монгол, Men’s Fitness Physique – 1-р байр (2021) *"Mongolia Champ Cup" бодибилдинг, фитнессийн тэмцээн – 2-р байр (2021) {{DEFAULTSORT:Лхагва-Очир, Эрдэнэ-Очирын}} [[Ангилал:Монголын циркчин]] [[Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)]] [[Ангилал:1987 онд төрсөн]] ozopo6p4gui0lp221j9yopivfb1gv5j 860174 860173 2026-06-26T04:33:13Z Asaaa18 98448 860174 wikitext text/x-wiki [[File:Lkhagva-Ochir.E.jpg|thumb|Эрдэнэ-Очирын Лхагва-Очир]] '''Эрдэнэ-Очирын Лхагва-Очир''' (1987 оны 10 сарын 14-нд төрсөн) нь Монголын циркчин, модель, жүжигчин юм. Тэрээр "Cirque du Soleil"-ийн CRYSTAL болон KOOZA шоунуудад тоглож байсан бөгөөд түүний урлагт оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлэн [[Монгол]] Улсын Гавьяат жүжигчин цол, "Алтан гадас" одонгоор шагнажээ. Өнөөдөр Лхагва-Очир өөрийн мэдлэг туршлагаа олон улсын сургалт, хөтөлбөрүүд болон "AcroMongolia Stage Artist Program"-аар дамжуулан хойч үеийн уран бүтээлчидтэй хуваалцаж байна. Лхагва-Очирын [[Physical Asia]] шоу тэмцээнд Монголын багийн гишүүнээр улсаа төлөөлж оролцсон нь түүнийг Монголын ба олон улсын үзэгчдэд улам ойртуулж хүүхэд залуусыг спорт ба урлагтай ойртуулахад чухал нөлөөлөл болж байна. Тэрээр дэлхийн олон оронд циркийн тоглолтонд оролцож Монгол уран нугралтын гайхамшигийг шинэлэг техникээр баяжуулан үзэгчдэд хүртээж үндэсний соёлоо дэлхийд сурталчилан зүтгэсээр байна. ==Олон улсын цирк болон урлагийн шагнал== *Хүрэл цом – [[Монако]]гийн олон улсын циркийн сургуулиудын 16 дахь удаагийн "Première Rampe" тэмцээн (2004) *Тусгай шагнал – [[Вьетнам]], "Хюэ" олон улсын соёлын наадам (2012) *Алтан цом – Вьетнам, [[Ханой]] хотын олон улсын циркийн 4 дэх удаагийн наадам (2012) *Мөнгөн цом – [[Итали]], Лиана Орфейн нэрэмжит олон улсын циркийн 29 дэх удаагийн "Golden Festival" (2013) *Мөнгөн цом – Монголын алиалагчдын уралдаан (Хишиг-Өлзийн хамт, 2010) *2-р байр – B-Boy Breakdance-ын "2 VS 2 Battle" тэмцээн (2008) *"Budapest Prix" шагнал – Унгар, Будапештын олон улсын циркийн 14 дэх удаагийн наадам (2022) *"Prix de l’Association Monégasque des Amis du Cirque" шагнал – Монако, Монте-Карлогийн олон улсын циркийн 46 дахь удаагийн наадам (2024) *"Golden Star" шагнал – [[Франц]], [[Гренобль]], Овернь-Рона-Альп Изерийн циркийн 23 дахь удаагийн наадам (2024) ==Төрийн дээд шагнал, цол хэргэм== *Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин (2025) *Алтан гадас одон (2021) *Монголын соёл, урлагийн шилдэг бүтээлийн шагнал (2012) *"Тэргүүний залуу" алтан медаль – Монголын Залуучуудын Холбоо (2012) *"TOP YOUTH" алтан медаль – Монголын Залуучуудын Холбоо (2012) *Хүндэт медаль – "Сити" дээд сургууль (2013) ==Кино болон жүжиг== *Сүүлчийн бүжиг (УСК) – Орлон тоглогч, Монгол (2007) *Тэнгри (УСК, Хамба Продакшн) – Гол дүр: Сорог хунтайж, Монгол (2012) *Парисын дарь эхийн сүм (Театрын жүжиг) – Бүжигчин, жүжигчин, Монгол (2013) *Сахилгагүй хөрш (ОАК, Монгол HD телевиз) – Жүжигчин, Монгол (2015) *Мөрдөгч (ОАК, Боловсрол суваг телевиз) – Жүжигчин, Монгол (2017) *Дууласан нүд (Клип, Дуучин Баяртцэцэг) – Жүжигчин, Монгол (2021) *Миний торгоны хээ (УСК, Боловсрол телевиз) – Гол дүр: Эрболд, Монгол (2023) *Хайрын түүх (УСК, UBS телевиз) – Гол дүр: Эрхээдэй, Монгол (2024) ==Модель болон сурталчилгаа== *G-Mobile – Гэрэл зураг болон видео сурталчилгаа (2012) *Жалам хар алтан шар шар айраг – Гэрэл зураг болон видео сурталчилгаа (2013) *Сахио (Sakho) гоёл чимэглэл – Модель, гэрэл зураг (2015) *"Саруул тал" клип – Гол дүр (2015) *"Хан тэнгэрийн хайр" цуврал клип – Гол дүр (2015) *"Амьдралын бэлэг" клип – Тэнцвэржүүлэгч (Hand Balancing) үзүүлбэр (2016) *Мөнгөн кашмер – Видео болон гэрэл зургийн сурталчилгаа (2021) *US Project Virtual Show – Matrix Salon – Модель (2021) *Cubist Scape аян – Mercedes-Maybach S-Class 2024, Дэвид ЛаШапель (АНУ, 2024) ==Телевизийн нэвтрүүлэг== *Physical: Welcome to Mongolia – Netflix (2026) *Physical Asia – Netflix (2025) *"Ододтой бүжиглэе" 3-р улирал – 2-р байр, TV5 Монгол (2012) *Instrumental Video – G Entertainment Art Media & Лхагва-Очир (2016) *The Models (Монгол HD телевиз) – Шүүгч (2021) *To Be or Not to Be (UBS телевиз) – Шүүгч (2022) *The Talk (CBS, АНУ) – Зочин үзүүлбэр үзүүлэгч (2023) ==Бодибилдингийн тэмцээн== *Ирээдүйн Мистер Монгол, Men’s Fitness Physique – 1-р байр (2020) *Дэлхийн бодибилдинг, фитнессийн 12 дахь удаагийн аварга шалгаруулах тэмцээн, Men’s Fitness Physique – 1-р байр, Узбекистан (2021) *Мистер Монгол, Men’s Fitness Physique – 1-р байр (2021) *"Mongolia Champ Cup" бодибилдинг, фитнессийн тэмцээн – 2-р байр (2021) {{DEFAULTSORT:Лхагва-Очир, Эрдэнэ-Очирын}} [[Ангилал:Монголын циркчин]] [[Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)]] [[Ангилал:1987 онд төрсөн]] egahnd92mxklysqqa1gru3tlfis514a 860175 860174 2026-06-26T04:35:35Z Asaaa18 98448 860175 wikitext text/x-wiki [[File:Lkhagva-Ochir.E.jpg|thumb|Эрдэнэ-Очирын Лхагва-Очир]] '''Эрдэнэ-Очирын Лхагва-Очир''' (1987 оны 10 сарын 14-нд төрсөн) нь Монголын циркчин, модель, жүжигчин юм. Тэрээр "Cirque du Soleil"-ийн CRYSTAL болон KOOZA шоунуудад тоглож байсан бөгөөд түүний урлагт оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлэн [[Монгол]] Улсын Гавьяат жүжигчин цол, "Алтан гадас" одонгоор шагнажээ. Өнөөдөр Лхагва-Очир өөрийн мэдлэг туршлагаа олон улсын сургалт, хөтөлбөрүүд болон "AcroMongolia Stage Artist Program"-аар дамжуулан хойч үеийн уран бүтээлчидтэй хуваалцаж байна. Лхагва-Очирын [[Physical Asia]] шоу тэмцээнд Монголын багийн гишүүнээр улсаа төлөөлж оролцсон нь түүнийг Монголын ба олон улсын үзэгчдэд улам ойртуулж хүүхэд залуусыг спорт ба урлагтай ойртуулахад чухал нөлөөлөл болж байна. Тэрээр [[дэлхий]]н олон оронд [[цирк]]ийн болон бусад шоу тоглолтонд оролцож Монгол уран нугралтын гайхамшигийг шинэлэг техникээр баяжуулан үзэгчдэд хүртээж үндэсний соёлоо дэлхийд сурталчилан түгээсээр байна. ==Олон улсын цирк болон урлагийн шагнал== *Хүрэл цом – [[Монако]]гийн олон улсын циркийн сургуулиудын 16 дахь удаагийн "Première Rampe" тэмцээн (2004) *Тусгай шагнал – [[Вьетнам]], "Хюэ" олон улсын соёлын наадам (2012) *Алтан цом – Вьетнам, [[Ханой]] хотын олон улсын циркийн 4 дэх удаагийн наадам (2012) *Мөнгөн цом – [[Итали]], Лиана Орфейн нэрэмжит олон улсын циркийн 29 дэх удаагийн "Golden Festival" (2013) *Мөнгөн цом – Монголын алиалагчдын уралдаан (Хишиг-Өлзийн хамт, 2010) *2-р байр – B-Boy Breakdance-ын "2 VS 2 Battle" тэмцээн (2008) *"Budapest Prix" шагнал – Унгар, Будапештын олон улсын циркийн 14 дэх удаагийн наадам (2022) *"Prix de l’Association Monégasque des Amis du Cirque" шагнал – Монако, Монте-Карлогийн олон улсын циркийн 46 дахь удаагийн наадам (2024) *"Golden Star" шагнал – [[Франц]], [[Гренобль]], Овернь-Рона-Альп Изерийн циркийн 23 дахь удаагийн наадам (2024) ==Төрийн дээд шагнал, цол хэргэм== *Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин (2025) *Алтан гадас одон (2021) *Монголын соёл, урлагийн шилдэг бүтээлийн шагнал (2012) *"Тэргүүний залуу" алтан медаль – Монголын Залуучуудын Холбоо (2012) *"TOP YOUTH" алтан медаль – Монголын Залуучуудын Холбоо (2012) *Хүндэт медаль – "Сити" дээд сургууль (2013) ==Кино болон жүжиг== *Сүүлчийн бүжиг (УСК) – Орлон тоглогч, Монгол (2007) *Тэнгри (УСК, Хамба Продакшн) – Гол дүр: Сорог хунтайж, Монгол (2012) *Парисын дарь эхийн сүм (Театрын жүжиг) – Бүжигчин, жүжигчин, Монгол (2013) *Сахилгагүй хөрш (ОАК, Монгол HD телевиз) – Жүжигчин, Монгол (2015) *Мөрдөгч (ОАК, Боловсрол суваг телевиз) – Жүжигчин, Монгол (2017) *Дууласан нүд (Клип, Дуучин Баяртцэцэг) – Жүжигчин, Монгол (2021) *Миний торгоны хээ (УСК, Боловсрол телевиз) – Гол дүр: Эрболд, Монгол (2023) *Хайрын түүх (УСК, UBS телевиз) – Гол дүр: Эрхээдэй, Монгол (2024) ==Модель болон сурталчилгаа== *G-Mobile – Гэрэл зураг болон видео сурталчилгаа (2012) *Жалам хар алтан шар шар айраг – Гэрэл зураг болон видео сурталчилгаа (2013) *Сахио (Sakho) гоёл чимэглэл – Модель, гэрэл зураг (2015) *"Саруул тал" клип – Гол дүр (2015) *"Хан тэнгэрийн хайр" цуврал клип – Гол дүр (2015) *"Амьдралын бэлэг" клип – Тэнцвэржүүлэгч (Hand Balancing) үзүүлбэр (2016) *Мөнгөн кашмер – Видео болон гэрэл зургийн сурталчилгаа (2021) *US Project Virtual Show – Matrix Salon – Модель (2021) *Cubist Scape аян – Mercedes-Maybach S-Class 2024, Дэвид ЛаШапель (АНУ, 2024) ==Телевизийн нэвтрүүлэг== *Physical: Welcome to Mongolia – Netflix (2026) *Physical Asia – Netflix (2025) *"Ододтой бүжиглэе" 3-р улирал – 2-р байр, TV5 Монгол (2012) *Instrumental Video – G Entertainment Art Media & Лхагва-Очир (2016) *The Models (Монгол HD телевиз) – Шүүгч (2021) *To Be or Not to Be (UBS телевиз) – Шүүгч (2022) *The Talk (CBS, АНУ) – Зочин үзүүлбэр үзүүлэгч (2023) ==Бодибилдингийн тэмцээн== *Ирээдүйн Мистер Монгол, Men’s Fitness Physique – 1-р байр (2020) *Дэлхийн бодибилдинг, фитнессийн 12 дахь удаагийн аварга шалгаруулах тэмцээн, Men’s Fitness Physique – 1-р байр, Узбекистан (2021) *Мистер Монгол, Men’s Fitness Physique – 1-р байр (2021) *"Mongolia Champ Cup" бодибилдинг, фитнессийн тэмцээн – 2-р байр (2021) {{DEFAULTSORT:Лхагва-Очир, Эрдэнэ-Очирын}} [[Ангилал:Монголын циркчин]] [[Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)]] [[Ангилал:1987 онд төрсөн]] 812za8v68lzbdp39xid6uoksluymh24 860176 860175 2026-06-26T05:18:03Z Zorigt 49 860176 wikitext text/x-wiki [[File:Lkhagva-Ochir.E.jpg|thumb|Эрдэнэ-Очирын Лхагва-Очир]] '''Эрдэнэ-Очирын Лхагва-Очир''' (1987 оны 10 сарын 14-нд төрсөн) нь Монголын циркчин, модель, жүжигчин юм. Тэрээр "Cirque du Soleil"-ийн CRYSTAL болон KOOZA шоунуудад тоглож байсан бөгөөд түүний урлагт оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлэн [[Монгол]] Улсын Гавьяат жүжигчин цол, "Алтан гадас" одонгоор шагнажээ. Өнөөдөр Лхагва-Очир өөрийн мэдлэг туршлагаа олон улсын сургалт, хөтөлбөрүүд болон "AcroMongolia Stage Artist Program"-аар дамжуулан хойч үеийн уран бүтээлчидтэй хуваалцаж байна. Лхагва-Очирын [[Physical Asia]] шоу тэмцээнд Монголын багийн гишүүнээр улсаа төлөөлж оролцсон нь түүнийг Монголын ба олон улсын үзэгчдэд улам ойртуулж хүүхэд залуусыг спорт ба урлагтай ойртуулахад чухал нөлөөлөл болж байна. Тэрээр [[дэлхий]]н олон оронд [[цирк]]ийн болон бусад шоу тоглолтод оролцож монгол уран нугаралтын гайхамшгийг шинэлэг техникээр баяжуулан үзэгчдэд хүртээж үндэсний соёлоо дэлхийд сурталчлан түгээсээр байна. ==Олон улсын цирк болон урлагийн шагнал== *Хүрэл цом – [[Монако]]гийн олон улсын циркийн сургуулиудын 16 дахь удаагийн "Première Rampe" тэмцээн (2004) *Тусгай шагнал – [[Вьетнам]], "Хюэ" олон улсын соёлын наадам (2012) *Алтан цом – Вьетнам, [[Ханой]] хотын олон улсын циркийн 4 дэх удаагийн наадам (2012) *Мөнгөн цом – [[Итали]], Лиана Орфейн нэрэмжит олон улсын циркийн 29 дэх удаагийн "Golden Festival" (2013) *Мөнгөн цом – Монголын алиалагчдын уралдаан (Хишиг-Өлзийн хамт, 2010) *2-р байр – B-Boy Breakdance-ын "2 VS 2 Battle" тэмцээн (2008) *"Budapest Prix" шагнал – Унгар, Будапештын олон улсын циркийн 14 дэх удаагийн наадам (2022) *"Prix de l’Association Monégasque des Amis du Cirque" шагнал – Монако, Монте-Карлогийн олон улсын циркийн 46 дахь удаагийн наадам (2024) *"Golden Star" шагнал – [[Франц]], [[Гренобль]], Овернь-Рона-Альп Изерийн циркийн 23 дахь удаагийн наадам (2024) ==Төрийн дээд шагнал, цол хэргэм== *Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин (2025) *Алтан гадас одон (2021) *Монголын соёл, урлагийн шилдэг бүтээлийн шагнал (2012) *"Тэргүүний залуу" алтан медаль – Монголын Залуучуудын Холбоо (2012) *"TOP YOUTH" алтан медаль – Монголын Залуучуудын Холбоо (2012) *Хүндэт медаль – "Сити" дээд сургууль (2013) ==Кино болон жүжиг== *Сүүлчийн бүжиг (УСК) – Орлон тоглогч, Монгол (2007) *Тэнгри (УСК, Хамба Продакшн) – Гол дүр: Сорог хунтайж, Монгол (2012) *Парисын дарь эхийн сүм (Театрын жүжиг) – Бүжигчин, жүжигчин, Монгол (2013) *Сахилгагүй хөрш (ОАК, Монгол HD телевиз) – Жүжигчин, Монгол (2015) *Мөрдөгч (ОАК, Боловсрол суваг телевиз) – Жүжигчин, Монгол (2017) *Дууласан нүд (Клип, Дуучин Баяртцэцэг) – Жүжигчин, Монгол (2021) *Миний торгоны хээ (УСК, Боловсрол телевиз) – Гол дүр: Эрболд, Монгол (2023) *Хайрын түүх (УСК, UBS телевиз) – Гол дүр: Эрхээдэй, Монгол (2024) ==Модель болон сурталчилгаа== *G-Mobile – Гэрэл зураг болон видео сурталчилгаа (2012) *Жалам хар алтан шар шар айраг – Гэрэл зураг болон видео сурталчилгаа (2013) *Сахио (Sakho) гоёл чимэглэл – Модель, гэрэл зураг (2015) *"Саруул тал" клип – Гол дүр (2015) *"Хан тэнгэрийн хайр" цуврал клип – Гол дүр (2015) *"Амьдралын бэлэг" клип – Тэнцвэржүүлэгч (Hand Balancing) үзүүлбэр (2016) *Мөнгөн кашмер – Видео болон гэрэл зургийн сурталчилгаа (2021) *US Project Virtual Show – Matrix Salon – Модель (2021) *Cubist Scape аян – Mercedes-Maybach S-Class 2024, Дэвид ЛаШапель (АНУ, 2024) ==Телевизийн нэвтрүүлэг== *Physical: Welcome to Mongolia – Netflix (2026) *Physical Asia – Netflix (2025) *"Ододтой бүжиглэе" 3-р улирал – 2-р байр, TV5 Монгол (2012) *Instrumental Video – G Entertainment Art Media & Лхагва-Очир (2016) *The Models (Монгол HD телевиз) – Шүүгч (2021) *To Be or Not to Be (UBS телевиз) – Шүүгч (2022) *The Talk (CBS, АНУ) – Зочин үзүүлбэр үзүүлэгч (2023) ==Бодибилдингийн тэмцээн== *Ирээдүйн Мистер Монгол, Men’s Fitness Physique – 1-р байр (2020) *Дэлхийн бодибилдинг, фитнессийн 12 дахь удаагийн аварга шалгаруулах тэмцээн, Men’s Fitness Physique – 1-р байр, Узбекистан (2021) *Мистер Монгол, Men’s Fitness Physique – 1-р байр (2021) *"Mongolia Champ Cup" бодибилдинг, фитнессийн тэмцээн – 2-р байр (2021) {{DEFAULTSORT:Лхагва-Очир, Эрдэнэ-Очирын}} [[Ангилал:Монголын циркчин]] [[Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)]] [[Ангилал:1987 онд төрсөн]] jxz0gfxt81gbdcemedk4a43u7ht8cjx 0 146535 860126 859900 2026-06-25T14:09:46Z BaldiBear 103637 860126 wikitext text/x-wiki '''"Гурван найз"''' - Монголын 40 ангит телевизийн олон ангит инээдмийн кино 2014 онд [[Боловсрол суваг|Боловсрол суваг телевиз]] болон Эмоци продакшн хамт бүтээсэн юм. == Киноны тухай == “Гурван найз” инээдмийн цуврал нь Солонгосын MBC телевизээр 10 гаруй жилийн өмнө гарч байсан ижил нэртэй киноны Монгол хувилбар юм. Солонгосын MBC телевизийн бүтээл “Гурван найз” кино 2000 онд дэлгэцнээ гарч, хөгжилтэй, хөгтэй залуусын түүх тухайн үедээ үзэгчдийг нэлээдгүй хөгжөөж чадсан гэдэг. Солонгосын “Гурван найз” киноны хамгийн ухаалаг нь болох эмч залуу Чон Ун Иний дүрийг манай кинонд [[Юнител|Юнител компанийн]] ажилтан Төгөлдөр болгон өөрчилжээ. Харин байнга л бүтэлгүйтэж бусдыгаа хөгжөөж явдаг алиа залуу Пак Сан Мёны дүрийг гэнэн цайлган, сайхан сэтгэлтэй Санчир, фитнесийн багш Юн Да Хүний дүрийг хүүхэмсэг залуу Цэкү/Цэрэндалай болгон өөрчилсөн байна. Ямар ч асуудал үл салгах үүрдийн нөхөрлөл, хайр дурлалын төлөөх хөгжилтэй атлаа ширүүн тэмцэл, амьдралыг үргэлж өөдрөгөөр хардаг залуусын түүх гээд эрч хүч бэлэглэх хөгжилтэй бүхнийг “Гурван найз” кинонд өгүүлдэг байна. Ямар ч асуудал үл салгах үүрдийн нөхөрлөл, хайр дурлалын төлөөх хөгжилтэй атлаа ширүүн тэмцэл, бүтэлгүй гурван найзын аз жаргал, адал явдлыг харуулсан кино. 2015 онд "[[Гурван найз: Яасан байх нь уу?]]" хэмээх бүрэн хэмжээний уран сайхны киногоор энэ олон ангит киноны үргэлжлэл хийсэн юм. Дараа нь 2017 онд "Гурван найз: Эргэж ирсэн нь" хэмээх дахиад уран сайхны киногоор үргэлжлэл хийсэн. == Гурван найзын тухай == Тэгвэл олон ангит кинотай хамт байх үзэгчид маань одооноос гурван найзтай илүү дотно танилцах хэрэгтэй болжээ. === Төгөлдөр === Энэ бол Төгөлдөр (жүжигчин О.Тэмүүжин). Ямар ч багт залан чиглүүлэгч, удирдагч гэж байдаг даа. Төгөлдөрийг манай гурван найзын удирдагч нь бас ээж нь ч, аав нь ч гэж хэлж болно. Багаасаа онц сурлагатан, гавал толгой байсан тэрээр одоо ч гэсэн найзуудынхаа дунд хамгийн про нь. === Санчир === Харин энэ бол Санчир (жүжигчин Д.Түвшинтөр). Жинхэнэ будлианы эзэн гэж хэлж болно. Түүн шиг сайхан сэтгэлтэй хүнийг одоо үед олоход хэцүү шүү. Тийм ч учраас үзэсгэлэнтэй найз бүсгүйтэй. Эгчийнхээ гар дээр эрхэлж өссөн тэрээр найзуудынхаа дунд ч хамгийн эрх, гэнэн цайлган, үрэлгэн нь. Бас мэдээж үнэхээр хөгжилтэй нэгэн. === Цэкү/Цэрэндалай === Энэ бол Цэкү (жүжигчин Г.Анхбаяр). Бүтэн нэр нь Цэрэндалай. Хэдийгээр тийм сайхан нэртэй биш ч гэсэн тэр үргэлж бүсгүйчүүдийг араасаа хуйлруулж байдаг сайхан залуу. Багаасаа өнчирч хоцорсон ч амьдралд гуньж гутардаггүй, сэргэлэн зантай. Тэр бол саваагүй, алиа бас нэлээд хүүхэмсэг нэгэн. Ингээд бид гурван найзтайгаа танилцчихлаа. == Жүжигчид == === Гол дүрүүд === * ''Төгөлдөр'' — О.Тэмүүжин (Тэмка) * ''Санчир'' — Д.Түвшинтөр (Төтө) * ''Цэкү'' / ''Цэрэндалай'' — Г.Анхбаяр (Анхаа) === Бусад === * Сарнай — [[Гансүхийн Нарансолонго|Г.Нарансолонго]] * Баасан — [[Лхагвын Дэмидбаатар|Л.Дэмидбаатар]] * Цэцэгээ — Ш.Алтанцэцэг * Мөөгий — Б.Ариунцэцэг * Ганаа — Т.Энэрэл * Энэрэл — [[Баатарын Баярмаа|Б.Баярмаа]] == Киноны дуу == {{Track listing | extra_column = Уран бүтээлч | title1 = Stay | extra1 = A Sound | length1 = 3:33 | title2 = Хайж явсан уу? | extra2 = The Highway | length2 = 3:30 }} qcpowr8p78dlault1cov6zn7ku96giu 0 146802 860120 859682 2026-06-25T13:37:12Z ~2026-36790-25 105545 860120 wikitext text/x-wiki '''Мегатронианеан "Мег" Гриффин''' ({{langx|en|Megan "Meg" Griffin}}) бол Америкийн ''"[[Family Guy]]"'' хүүхэлдэйн киноны зохиомол дүр юм. Түүний дууг анх Лэйси Чаберт оруулсан боловч уг шоуны хоёрдугаар улирлаас хойш [[Мила Кунис]] дуу оруулж байна. Зохиолч Сет Макфарлейн 1995 онд хийсэн хүүхэлдэйн кино болох "''Ларригийн амьдрал''"-ыг [[20th Century Studios|20th Century Fox]] цуврал болгох захиалга авсны дараа Мегийн дүрийг бүтээж, загварчилсан. Мег бол Питер, Лоис Гриффин нарын ууган хүүхэд бөгөөд 3-дах хүү, мөн Крис, Стюи нарын эр юм. Нийгмээс гадуурхагдсан Мегийн дүрийг гэр бүлийнхэн нь анхаарч , хайрлан , дэмждэг маягаар дүрсэлдэг ч сүүлийн ангиудад энэ нь багассан. Гэсэн хэдий ч Мег нь тун бүдүүлэг, сэргэлэн бус, гэр бүлийнхнээсээ илүү бүдүүлэг зантай. rfav28jpw1rtpu6yquv02ivaxqtxsx1 860123 860120 2026-06-25T13:41:38Z ~2026-36790-25 105545 860123 wikitext text/x-wiki '''Мегатронианеан "Мег" Гриффин''' ({{langx|en|Megan "Meg" Griffin}}) бол Америкийн ''"[[Family Guy]]"'' буюу " Гэр Бүлсэг Эр " хүүхэлдэйн киноны зохиомол дүр юм. Түүний дууг анх Лэйси Чаберт оруулсан боловч уг шоуны хоёрдугаар улирлаас хойш [[Мила Кунис]] дуу оруулж байна. Зохиолч Сет Макфарлейн 1995 онд хийсэн хүүхэлдэйн кино болох "''Ларригийн амьдрал''"-ыг [[20th Century Studios|20th Century Fox]] цуврал болгох захиалга авсны дараа Мегийн дүрийг бүтээж, загварчилсан. Мег бол Питер, Лоис Гриффин нарын ууган хүүхэд бөгөөд 3-дах хүү, мөн Крис, Стюи нарын эр юм. Нийгмээс гадуурхагдсан Мегийн дүрийг гэр бүлийнхэн нь анхаарч , хайрлан , дэмждэг маягаар дүрсэлдэг ч сүүлийн ангиудад энэ нь багассан. Гэсэн хэдий ч Мег нь тун бүдүүлэг, сэргэлэн бус, гэр бүлийнхнээсээ илүү бүдүүлэг зантай. 3z3gsafmj9cyp0ihkosuz46p957y9fq 860169 860123 2026-06-26T01:36:58Z Zorigt 49 [[Special:Contributions/~2026-36790-25|~2026-36790-25]] ([[User talk:~2026-36790-25|яриа]])-н хийсэн засваруудыг [[User:Zorigt|Zorigt]]-ий хийсэн сүүлийн засварт буцаан шилжүүллээ. 859682 wikitext text/x-wiki '''Меган "Мег" Гриффин''' ({{langx|en|Megan "Meg" Griffin}}) бол Америкийн ''"[[Family Guy]]"'' хүүхэлдэйн киноны зохиомол дүр юм. Түүний дууг анх Лэйси Чаберт оруулсан боловч уг шоуны хоёрдугаар улирлаас хойш [[Мила Кунис]] дуу оруулж байна. Зохиолч Сет Макфарлейн 1995 онд хийсэн хүүхэлдэйн кино болох "''Ларригийн амьдрал''"-ыг [[20th Century Studios|20th Century Fox]] цуврал болгох захиалга авсны дараа Мегийн дүрийг бүтээж, загварчилсан. Мег бол Питер, Лоис Гриффин нарын ууган хүүхэд бөгөөд ганц охин, мөн Крис, Стюи нарын эгч юм. Нийгмээс гадуурхагдсан Мегийн дүрийг гэр бүлийнхэндээ шоовдорлогдсон, анхаарагддаггүй байдлаар дүрсэлдэг ч сүүлийн ангиудад энэ нь багассан. Гэсэн хэдий ч Мег нь тун авьяаслаг, авхаалжтай, гэр бүлийнхнээсээ илүү эелдэг зантай. lb9qchqa5giyr3lreg3bjrxdnz6yown 860170 860169 2026-06-26T01:37:23Z Zorigt 49 860170 wikitext text/x-wiki '''Меган "Мег" Гриффин''' ({{langx|en|Megan "Meg" Griffin}}) бол Америкийн ''"[[Family Guy]]"'' буюу "Гэр бүлсэг эр" хүүхэлдэйн киноны зохиомол дүр юм. Түүний дууг анх Лэйси Чаберт оруулсан боловч уг шоуны хоёрдугаар улирлаас хойш [[Мила Кунис]] дуу оруулж байна. Зохиолч Сет Макфарлейн 1995 онд хийсэн хүүхэлдэйн кино болох "''Ларригийн амьдрал''"-ыг [[20th Century Studios|20th Century Fox]] цуврал болгох захиалга авсны дараа Мегийн дүрийг бүтээж, загварчилсан. Мег бол Питер, Лоис Гриффин нарын ууган хүүхэд бөгөөд ганц охин, мөн Крис, Стюи нарын эгч юм. Нийгмээс гадуурхагдсан Мегийн дүрийг гэр бүлийнхэндээ шоовдорлогдсон, анхаарагддаггүй байдлаар дүрсэлдэг ч сүүлийн ангиудад энэ нь багассан. Гэсэн хэдий ч Мег нь тун авьяаслаг, авхаалжтай, гэр бүлийнхнээсээ илүү эелдэг зантай. a9ro5elpz1nsytxzh0rhmqp5bs1og71 860177 860170 2026-06-26T05:34:21Z MongolPatriotGuy 105451 /* */ 860177 wikitext text/x-wiki '''Мегатрон "Мег" Гриффин''' ({{langx|en|Megan "Meg" Griffin}}) бол Америкийн ''"[[Family Guy]]"'' буюу "Гэр бүлсэг эр" хүүхэлдэйн киноны зохиомол дүр юм. Түүний дууг анх Лэйси Чаберт оруулсан боловч уг шоуны хоёрдугаар улирлаас хойш [[Мила Кунис]] дуу оруулж байна. Зохиолч Сет Макфарлейн 1995 онд хийсэн хүүхэлдэйн кино болох "''Ларригийн амьдрал''"-ыг [[20th Century Studios|20th Century Fox]] цуврал болгох захиалга авсны дараа Мегийн дүрийг бүтээж, загварчилсан. Мег бол Питер, Лоис Гриффин нарын ууган хүүхэд бөгөөд ганц охин, мөн Крис, Стюи нарын эгч юм. Нийгмээс гадуурхагдсан Мегийн дүрийг гэр бүлийнхэн нь дэмжиж, анхаардаг байдлаар дүрсэлдэг ч сүүлийн ангиудад энэ нь багассан. Гэсэн хэдий ч Мег нь тун тэнэг, муухай, гэр бүлийнхнээсээ илүү бүдүүлэг зантай.Мегийн жинхэнэ нэрийг фенүүд Меган гэж андуурдаг ч “Хүчирхэг Мег” ангид Мегийг төрөхөд Петер төрсний гэрчилгээн дээр нь “Мегатрон Гриффин” гэж тоглоомоор бичдэг ба Мегийн малгай өмсдөг шалтгаан нь тэр нэг бол Лего,нэг бол зүрх нь тархитай нь хамт байдаг учраас гэж фенүүд үздэг. 9g0ehxn35jqzhd9irvfe2cjmp304z56 860186 860177 2026-06-26T06:42:37Z MongolPatriotGuy 105451 MongolPatriotGuy moved page [[Мег Гриффин]] to [[Мегатрон Гриффин]] 860177 wikitext text/x-wiki '''Мегатрон "Мег" Гриффин''' ({{langx|en|Megan "Meg" Griffin}}) бол Америкийн ''"[[Family Guy]]"'' буюу "Гэр бүлсэг эр" хүүхэлдэйн киноны зохиомол дүр юм. Түүний дууг анх Лэйси Чаберт оруулсан боловч уг шоуны хоёрдугаар улирлаас хойш [[Мила Кунис]] дуу оруулж байна. Зохиолч Сет Макфарлейн 1995 онд хийсэн хүүхэлдэйн кино болох "''Ларригийн амьдрал''"-ыг [[20th Century Studios|20th Century Fox]] цуврал болгох захиалга авсны дараа Мегийн дүрийг бүтээж, загварчилсан. Мег бол Питер, Лоис Гриффин нарын ууган хүүхэд бөгөөд ганц охин, мөн Крис, Стюи нарын эгч юм. Нийгмээс гадуурхагдсан Мегийн дүрийг гэр бүлийнхэн нь дэмжиж, анхаардаг байдлаар дүрсэлдэг ч сүүлийн ангиудад энэ нь багассан. Гэсэн хэдий ч Мег нь тун тэнэг, муухай, гэр бүлийнхнээсээ илүү бүдүүлэг зантай.Мегийн жинхэнэ нэрийг фенүүд Меган гэж андуурдаг ч “Хүчирхэг Мег” ангид Мегийг төрөхөд Петер төрсний гэрчилгээн дээр нь “Мегатрон Гриффин” гэж тоглоомоор бичдэг ба Мегийн малгай өмсдөг шалтгаан нь тэр нэг бол Лего,нэг бол зүрх нь тархитай нь хамт байдаг учраас гэж фенүүд үздэг. 9g0ehxn35jqzhd9irvfe2cjmp304z56 860189 860186 2026-06-26T06:47:28Z MongolPatriotGuy 105451 /* */ 860189 wikitext text/x-wiki '''Мегатрон "Мег" Гриффин''' ({{langx|en|Megan "Meg" Griffin}}) бол Америкийн ''"[[Family Guy]]"'' буюу "Гэр бүлсэг эр" хүүхэлдэйн киноны зохиомол дүр юм. Түүний дууг анх Лэйси Чаберт оруулсан боловч уг шоуны хоёрдугаар улирлаас хойш [[Мила Кунис]] дуу оруулж байна. Зохиолч Сет Макфарлейн 1995 онд хийсэн хүүхэлдэйн кино болох "''Ларригийн амьдрал''"-ыг [[20th Century Studios|20th Century Fox]] цуврал болгох захиалга авсны дараа Мегийн дүрийг бүтээж, загварчилсан. Мег бол Питер, Лоис Гриффин нарын ууган хүүхэд бөгөөд ганц охин, мөн Крис, Стюи нарын эгч юм. Нийгмээс гадуурхагдсан Мегийн дүрийг гэр бүлийнхэн нь дэмжиж, анхаардаг байдлаар дүрсэлдэг ч сүүлийн ангиудад энэ нь багассан. Гэсэн хэдий ч Мег нь тун тэнэг, муухай, гэр бүлийнхнээсээ илүү бүдүүлэг зантай.Мегийн жинхэнэ нэрийг фенүүд Меган гэж андуурдаг ч “Хүчирхэг Мег” ангид Мегийг төрөхөд Петер төрсний гэрчилгээн дээр нь “Мегатрон Гриффин” гэж тоглоомоор бичдэг ба Мегийн малгай өмсдөг шалтгаан нь тэр нэг бол Лего,нэг бол зүрх нь тархитай нь хамт байдаг учраас гэж фенүүд үздэг.Бас нэг нууц нь тэрээр Мег гэх охин биш бөгөөд тэрээр үнэндээ ердөө л Петерийг харах гэж охины дүрд хувирсан 78 настай Канад эр юм гэдгийг “Петерийн өгзөг”гэх ангид үзүүлдэг. s8v0ii1mwr5td8xv04oxvs693sn61sb 10 146870 860106 860050 2026-06-25T11:59:31Z Enkhsaihan2005 64429 860106 wikitext text/x-wiki {{#if:{{Has short description}} |<!--Do nothing--> |{{main other|{{Short description|2=noreplace|{{plain text|1={{ucfirst:{{delink|{{#invoke:String|match|s={{if empty|{{{type|}}}|Weapon}}|pattern=([^<]*)|nomatch=Weapon}}}}}}}}}}}}}}<!-- end short description -->{{инфобокс | bodyclass = vcard | bodystyle = {{WPMILHIST Infobox style|main_box_raw}} | aboveclass = hproduct | abovestyle = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | above = <includeonly> <span class="fn org"> {{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} </span> </includeonly> | imagestyle = {{WPMILHIST Infobox style|image_box_raw}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = padding-right:1em | headerstyle = {{WPMILHIST Infobox style|header_raw}} | label1 = Төрөл | data1 = {{{type|}}} | label2 = Гарал&nbsp;үүслийн&nbsp;газар | data2 = {{{origin|}}} | header3 = {{#if:{{{service|}}}{{{used_by|}}}{{{wars|}}}| Үйлчилгээний түүх}} | label4 = Хэрэглээнд | data4 = {{{service|}}} | label5 = Хэрэглэдэг | data5 = {{{used_by|}}} | label6 = Дайн | data6 = {{{wars|}}} | header7 = {{#if:{{{designer|}}}{{{design_date|}}}{{{manufacturer|}}}{{{developed_from|}}}{{{developed_into|}}}{{{unit_cost|}}}{{{production_date|}}}{{{number|}}}{{{variants|}}}| Үйлдвэрлэлийн түүх }} | label8 = Зохион бүтээгч | data8 = {{{designer|}}} | label9 = Зохиогдсон | data9 = {{{design_date|}}} | label10 = Үйлдвэрлэгч | data10 = {{{manufacturer|}}} | label11 = Developed from | data11 = {{{developed_from|}}} | label12 = Developed into | data12 = {{{developed_into|}}} | label13 = Нэгж&nbsp;үнэ | data13 = {{{unit_cost|}}} | label14 = Үйлдвэрлэлд | data14 = {{{production_date|}}} | label15 = Үйлдвэрлэсэн тоо | data15 = {{{number|}}} | label16 = Хувилбарууд | data16 = {{{variants|}}} | header17 = {{#if:{{{mass|}}}{{{weight|}}}{{{length|}}}{{{part_length|}}}{{{width|}}}{{{height|}}}{{{diameter|}}}{{{crew|}}}{{{passengers|}}}{{{cartridge|}}}{{{cartridge_weight|}}}{{{caliber|}}}{{{barrels|}}}{{{action|}}}{{{breech|}}}{{{recoil|}}}{{{carriage|}}}{{{elevation|}}}{{{traverse|}}}{{{rate|}}}{{{velocity|}}}{{{range|}}}{{{max_range|}}}{{{feed|}}}{{{sights|}}}{{{blade_type|}}}{{{hilt_type|}}}{{{sheath_type|}}}{{{head_type|}}}{{{haft_type|}}}{{{filling|}}}{{{filling_weight|}}}{{{detonation|}}}{{{yield|}}}{{{armour|}}}{{{primary_armament|}}}{{{secondary_armament|}}}{{{engine|}}}{{{engine_power|}}}{{{pw_ratio|}}}{{{payload_capacity|}}}{{{transmission|}}}{{{suspension|}}}{{{clearance|}}}{{{wingspan|}}}{{{propellant|}}}{{{fuel_capacity|}}}{{{vehicle_range|}}}{{{ceiling|}}}{{{altitude|}}}{{{boost|}}}{{{depth|}}}{{{speed|}}}{{{guidance|}}}{{{steering|}}}{{{accuracy|}}}{{{launch_platform|}}}{{{transport|}}}| Үзүүлэлт {{#if:{{{spec_label|}}}| ({{{spec_label}}})}} }} | label18 = Жин | data18 = {{if empty|{{{mass|}}}|{{{weight|}}}}} | label19 = Урт | data19 = {{{length|}}} | label20 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}| [[Gun barrel|Barrel]]|{{#if:{{{is_bladed|}}}| Ирний}}}}&nbsp;урт | data20 = {{{part_length|}}} | label21 = Өргөн | data21 = {{{width|}}} | label22 = Өндөр | data22 = {{{height|}}} | label23 = Диаметр | data23 = {{{diameter|}}} | label24 = Далавчны дэлгэлт | data24 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{wingspan|}}} }} | label25 = Сүүлний зай | data25 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{tailspan|}}} }} | label26 = Бүрэлдэхүүн | data26 = {{{crew|}}} | label27 = Зорчигч | data27 = {{{passengers|}}} | data28 = {{#if:{{{weight|}}}{{{length|}}}{{{part_length|}}}{{{width|}}}{{{height|}}}{{{diameter|}}}{{{crew|}}}{{{passengers|}}}| {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}{{{is_bladed|}}}{{{is_explosive|}}}|{{#if:{{{cartridge|}}}{{{cartridge_weight|}}}{{{caliber|}}}{{{barrels|}}}{{{action|}}}{{{breech|}}}{{{recoil|}}}{{{carriage|}}}{{{elevation|}}}{{{traverse|}}}{{{rate|}}}{{{velocity|}}}{{{range|}}}{{{max_range|}}}{{{feed|}}}{{{sights|}}}{{{blade_type|}}}{{{hilt_type|}}}{{{sheath_type|}}}{{{head_type|}}}{{{haft_type|}}}{{{filling|}}}{{{filling_weight|}}}{{{detonation|}}}{{{yield|}}}| <hr/> }}}}}} | label29 = {{#if:{{{is_artillery|}}}| [[Shell (projectile)|Shell]]|[[Cartridge (firearms)|Cartridge]]}} | data29 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{cartridge|}}} }} | label30 = {{#if:{{{is_artillery|}}}| [[Shell (projectile)|Shell]]|[[Cartridge (firearms)|Cartridge]]}} weight | data30 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{cartridge_weight|}}} }} | label31 = {{#if:{{{is_UK|}}}| [[Caliber|Calibre]] | [[Калибр]]}} | data31 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{caliber|}}} }} | label32 = Barrels | data32 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{barrels|}}} }} | label33 = [[Action (firearms)|Action]] | data33 = {{#if:{{{is_ranged|}}}| {{{action|}}} }} | label34 = [[Breech-loading weapon|Breech]] | data34 = {{#if:{{{is_artillery|}}}| {{{breech|}}} }} | label35 = [[Recoil]] | data35 = {{#if:{{{is_artillery|}}}| {{{recoil|}}} }} | label36 = Carriage | data36 = {{#if:{{{is_artillery|}}}| {{{carriage|}}} }} | label37 = [[Elevation (ballistics)|Elevation]] | data37 = {{#if:{{{is_artillery|}}}| {{{elevation|}}} }} | label38 = [[Gun laying|Traverse]] | data38 = {{#if:{{{is_artillery|}}}| {{{traverse|}}} }} | label39 = [[Rate of fire|Rate&nbsp;of&nbsp;fire]] | data39 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{rate|}}} }} | label40 = [[Muzzle velocity|Muzzle&nbsp;velocity]] | data40 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{velocity|}}} }} | label41 = Effective&nbsp;firing&nbsp;range | data41 = {{#if:{{{is_ranged|}}} {{{is_explosive|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{range|}}} }} | label42 = Maximum&nbsp;firing&nbsp;range | data42 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_explosive|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{max_range|}}} }} | label43 = Feed&nbsp;system | data43 = {{#if:{{{is_ranged|}}}| {{{feed|}}} }} | label44 = Sights | data44 = {{#if:{{{is_ranged|}}}{{{is_artillery|}}}| {{{sights|}}} }} | label45 = [[Blade]]&nbsp;type | data45 = {{#if:{{{is_bladed|}}}| {{{blade_type|}}} }} | label46 = [[Hilt]]&nbsp;type | data46 = {{#if:{{{is_bladed|}}}| {{{hilt_type|}}} }} | label47 = [[Scabbard]]/[[Scabbard|sheath]] | data47 = {{#if:{{{is_bladed|}}}| {{{sheath_type|}}} }} | label48 = Head&nbsp;type | data48 = {{#if:{{{is_bladed|}}}| {{{head_type|}}} }} | label49 = [[wikt:haft|Haft]]&nbsp;type | data49 = {{#if:{{{is_bladed|}}}| {{{haft_type|}}} }} | label50 = {{#if:{{{is_missile|}}}| Warhead|Filling}} | data50 = {{#if:{{{is_explosive|}}}{{{is_missile|}}}| {{{filling|}}} }} | label51 = {{#if:{{{is_missile|}}}| Warhead|Filling}}&nbsp;weight | data51 = {{#if:{{{is_explosive|}}}{{{is_missile|}}}| {{{filling_weight|}}} }} | label52 = <div style="line-height:1.25em">Detonation<br/>mechanism</div> | data52 = {{#if:{{{is_explosive|}}}{{{is_missile|}}}| {{{detonation|}}} }} | label53 = Blast&nbsp;yield | data53 = {{#if:{{{is_explosive|}}}{{{is_missile|}}}| {{{yield|}}} }} | data54 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}{{{is_missile|}}}| {{#if:{{{armour|}}}{{{primary_armament|}}}{{{secondary_armament|}}}{{{engine|}}}{{{engine_power|}}}{{{pw_ratio|}}}{{{payload_capacity|}}}{{{transmission|}}}{{{suspension|}}}{{{clearance|}}}{{{wingspan|}}}{{{propellant|}}}{{{fuel_capacity|}}}{{{vehicle_range|}}}{{{ceiling|}}}{{{altitude|}}}{{{boost|}}}{{{depth|}}}{{{speed|}}}{{{guidance|}}}{{{steering|}}}{{{accuracy|}}}{{{launch_platform|}}}{{{transport|}}}| <hr/> }}}} | label55 = [[Тээврийн хэрэгслийн хуяг|Хуяг]] | data55 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{armour|}}} }} | label56 = <div style="line-height:1.25em">Үндсэн<br/>зэвсэг</div> | data56 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{primary_armament|}}} }} | label57 = <div style="line-height:1.25em">Туслах<br/>зэвсэг</div> | data57 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{secondary_armament|}}} }} | label58 = Хөдөлгүүр | data58 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}{{{is_missile|}}}| {{br separated entries|1={{{engine|}}}| 2={{{engine_power|}}}}} }} | label59 = Чадал/жин | data59 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{pw_ratio|}}} }} | label60 = Payload&nbsp;capacity | data60 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{payload_capacity|}}} }} | label61 = Drive | data61 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{drive|}}} }} | label62 = Араа | data62 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{transmission|}}} }} | label63 = Зөөллөгч пүрш | data63 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{suspension|}}} }} | label64 = Клиренс | data64 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{clearance|}}} }} | label65 = Propellant | data65 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{propellant|}}} }} | label66 = Түлшний&nbsp;багтаамж | data66 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}| {{{fuel_capacity|}}} }} | label67 = <div style="line-height:1.25em">Туулах<br/>зай</div> | data67 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}{{{is_missile|}}}| {{{vehicle_range|}}} }} | label68 = Flight ceiling | data68 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{ceiling|}}} }} | label69 = Flight altitude | data69 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{altitude|}}} }} | label70 = Boost time | data70 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{boost|}}} }} | label71 = Maximum depth | data71 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{depth|}}} }} | label72 = {{tooltip|2=Maximum speed of vehicle or missile |Дээд хурд |dotted=no}} | data72 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}{{{is_missile|}}}| {{{speed|}}} }} | label73 = <div style="line-height:1.25em">Guidance<br/>system</div> | data73 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}{{{is_missile|}}}| {{{guidance|}}} }} | label74 = <div style="line-height:1.25em">Steering<br/>system</div> | data74 = {{#if:{{{is_vehicle|}}}{{{is_missile|}}}| {{{steering|}}} }} | label75 = Accuracy | data75 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{accuracy|}}} }} | label76 = <div style="line-height:1.25em">Launch<br/>platform</div> | data76 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{launch_platform|}}} }} | label77 = Transport | data77 = {{#if:{{{is_missile|}}}| {{{transport|}}} }} | label78 = References | data78 = {{{ref|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox weapon with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox weapon]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| accuracy | action | alt | altitude | armour | barrels | blade_type | boost | breech | caliber | caption | carriage | cartridge | cartridge_weight | ceiling | clearance | crew | depth | design_date | designer | detonation | developed_from | developed_into | diameter | drive | elevation | engine | engine_power | feed | filling | filling_weight | fuel_capacity | guidance | haft_type | head_type | height | hilt_type | image | image_size | is_artillery | is_bladed | is_explosive | is_missile | is_ranged | is_UK | is_vehicle | launch_platform | length | manufacturer | mass | max_range | name | number | origin | part_length | passengers | payload_capacity | primary_armament | production_date | propellant | pw_ratio | range | rate | recoil | ref | secondary_armament | service | sheath_type | sights | spec_label | speed | steering | suspension | tailspan | transmission | transport | traverse | type | unit_cost | used_by | variants | vehicle_range | velocity | wars | weight | width | wingspan | yield }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> g4spn6dik3tkacdktjcrszqye51x7il 0 146878 860118 2026-06-25T13:19:36Z Enkhsaihan2005 64429 Enkhsaihan2005 moved page [[Хуягт байлдааны тэрэг VI барс]] to [[Тигр I]] 860118 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Тигр I]] msy3hstmfwiizw5dvgbpgve111sa5b4 0 146879 860124 2026-06-25T14:03:26Z MongolPatriotGuy 105451 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1360616500|Peter Griffin]]" 860124 wikitext text/x-wiki '''Питер Лөвенбрау Гриффин Sr''' <ref>{{Citation |title=Hero Showdown: Homer vs. Peter – IGN |date=December 19, 2007 |url=https://www.ign.com/articles/2007/12/19/hero-showdown-homer-vs-peter |access-date=May 1, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210501221523/https://www.ign.com/articles/2007/12/19/hero-showdown-homer-vs-peter |url-status=live |language=en |archive-date=May 1, 2021}}</ref> ( [[Төрсөн нэр|нэр нь]] '''Жастин Питер Гриффин''' ) {{Efn-ua}} бол зохиомол дүр бөгөөд Америкийн ''[[Family Guy|“ Гэр Бүлсэг Эр”]]'' хүүхэлдэйн киноны гол дүр юм . Түүнийг цувралын бүтээгч жүжигчин,бүжигчин,аниматор,зохиолч,продюсер,найруулагч Сет Макфарлейн дуу оруулсан бөгөөд анх 1999 оны 1-р сарын 31-нд Гриффиний гэр бүлийн бусад гишүүдийн хамт " Үхэлд сүүдэр байгаа" ангид телевизээр гарч байжээ. Петрийг Макфарлейн өөрөө бүтээж, зохион бүтээжээ. Сет Макфарлейнээс Фокс телевизэд туршилтын нэвтрүүлэг санал болгохыг хүссэн бөгөөд энэ нь Сет Макфарлейний бүтээсэн, дунд насны Ларри болон ухаалаг нохой Стив нарын тухай өгүүлдэг ''"Ларри ба Стив'' " богино хэмжээний кино юм. Энэхүү цувралын хувьд Ларри гэх дүрээ Питер,Стив нохойг Бриайаниан гэж нэрлэсэн. Петер Лойстой гэрлэсэн бөгөөд [[Мег Гриффин|Мег]]<nowiki/>атрон , Крис, Стийвий нарын аав юм. Тэр мөн Брайан гэдэг нохойтой бөгөөд түүнтэй хамгийн сайн найзууд байсан ч үүнийг сүүлийн бүлгүүдэд нилээдгүй багасгасан. Тэрээр тоглоомын үйлдвэр болон Куахогын архичидын үйлдвэрт ажиллаж байсан. Питерийн хоолойг Макфарлейн өөрийн ахлах сургууль дээрээ сонссон хамгаалалтын ажилтнууд,манаач,цагдаа,хамгаалагч нараасаа санаа авсан байв. Түүний дүр төрх нь Сет Макфарлейны өмнөх ''"Ларригийн амьдрал"'' болон ''"Ларри ба Стив"'' богино хэмжээний хүүхэлдэйн кинонуудын гол дүр Ларригийн шинэчилсэн загвар байв. Тэрээр ''Family Guy'' цувралын хэд хэдэн бараа бүтээгдэхүүнд, түүний дотор тоглоом, футболк, видео тоглоомуудад тоглосон бөгөөд МакФарлейнтэй холбоотой ''Америк Аав!''цувралаас гадна ''Симпсоныхон'', ''Эргүү Тэнэг,'' ''[[South Park|Өмнөд Парк]]'' зэрэг бусад шоу нэвтрүүлгүүдэд олон дүр бүтээжээ. ,[[Bordertown|”Хилийн Хот”,”Кливланд Брауны Адал Явдал”]] гэх мэт шоунууд нь “Гэр Бүлсэг Залуу” шоуны ертөнцтэй нэг ертөнц юм. Питер Гриффин анхандаа тэнэг хошин шог, утгагүй түүх, дэмий үйлдэл, хэтрүүлэгтэй, тэнэг хэрнээ дур булаам зан чанараараа шүүмжлэгчид түүнийг анх магтаж байсан. Гэсэн хэдий ч цаг хугацаа өнгөрөх тусам түүний хүлээн зөвшөөрөлт улам бүр холимог болж, улам бүр эргүү мал шиг, сайн санаатай, доромжилсон зан авиргүй, мөн зан чанар болон хошин шогийн хэв маягаараа Хомер Симпсонтой төстэй болсон гэх мэт шүүмжлэлүүд гарч ирэв. Питер Гриффин my917u20gm4rkahifze2fazb1igap1m 860125 860124 2026-06-25T14:04:54Z ~2026-36790-25 105545 860125 wikitext text/x-wiki '''Питер Лөвенбрау Гриффин Sr''' <ref>{{Citation |title=Hero Showdown: Homer vs. Peter – IGN |date=December 19, 2007 |url=https://www.ign.com/articles/2007/12/19/hero-showdown-homer-vs-peter |access-date=May 1, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210501221523/https://www.ign.com/articles/2007/12/19/hero-showdown-homer-vs-peter |url-status=live |language=en |archive-date=May 1, 2021}}</ref> ( [[Төрсөн нэр|нэр нь]] '''Жастин Питер Гриффин''' ) {{Efn-ua}} бол зохиомол дүр бөгөөд Америкийн ''[[Family Guy|“ Гэр Бүлсэг Эр”]]'' хүүхэлдэйн киноны гол дүр юм . Түүнийг цувралын бүтээгч жүжигчин,бүжигчин,аниматор,зохиолч,продюсер,найруулагч Сет Макфарлейн дуу оруулсан бөгөөд анх 1999 оны 1-р сарын 31-нд Гриффиний гэр бүлийн бусад гишүүдийн хамт " Үхэлд сүүдэр байгаа" ангид телевизээр гарч байжээ. Петрийг Макфарлейн өөрөө бүтээж, зохион бүтээжээ. Сет Макфарлейнээс Фокс телевизэд туршилтын нэвтрүүлэг санал болгохыг хүссэн бөгөөд энэ нь Сет Макфарлейний бүтээсэн, дунд насны Ларри болон ухаалаг нохой Стив нарын тухай өгүүлдэг ''"Ларри ба Стив'' " богино хэмжээний кино юм. Энэхүү цувралын хувьд Ларри гэх дүрээ Питер,Стив нохойг Бриайаниан гэж нэрлэсэн. Петер Лойстой гэрлэсэн бөгөөд [[Мег Гриффин|Мег]]<nowiki/>атрон , Крис, Стийвий нарын аав юм. Тэр мөн Брайан гэдэг нохойтой бөгөөд түүнтэй хамгийн сайн найзууд байсан ч үүнийг сүүлийн бүлгүүдэд нилээдгүй багасгасан. Тэрээр тоглоомын үйлдвэр болон Куахогын архичидын үйлдвэрт ажиллаж байсан. Питерийн хоолойг Макфарлейн өөрийн ахлах сургууль дээрээ сонссон хамгаалалтын ажилтнууд,манаач,цагдаа,хамгаалагч нараасаа санаа авсан байв. Түүний дүр төрх нь Сет Макфарлейны өмнөх ''"Ларригийн амьдрал"'' болон ''"Ларри ба Стив"'' богино хэмжээний хүүхэлдэйн кинонуудын гол дүр Ларригийн шинэчилсэн загвар байв. Тэрээр ''Family Guy'' цувралын хэд хэдэн бараа бүтээгдэхүүнд, түүний дотор тоглоом, футболк, видео тоглоомуудад тоглосон бөгөөд МакФарлейнтэй холбоотой ''Америк Аав!''цувралаас гадна ''Симпсоныхон'', ''Эргүү Тэнэг,'' ''[[South Park|Өмнөд Парк]]'' зэрэг бусад шоу нэвтрүүлгүүдэд олон дүр бүтээжээ. ,[[Bordertown|”Хилийн Хот”,”Кливланд Брауны Адал Явдал”]] гэх мэт шоунууд нь “Гэр Бүлсэг Залуу” шоуны ертөнцтэй нэг ертөнц юм. Питер Гриффин анхандаа тэнэг хошин шог, утгагүй түүх, дэмий үйлдэл, хэтрүүлэгтэй, тэнэг хэрнээ дур булаам зан чанараараа шүүмжлэгчид түүнийг анх магтаж байсан. Гэсэн хэдий ч цаг хугацаа өнгөрөх тусам түүний хүлээн зөвшөөрөлт улам бүр холимог болж, улам бүр эргүү мал шиг, сайн санаатай, доромжилсон зан авиргүй, мөн зан чанар болон хошин шогийн хэв маягаараа Хомер Симпсонтой төстэй болсон гэх мэт шүүмжлэлүүд гарч ирэв. Питер Гриффин <references /> Питер Гриффин тэнэг . 9x8wvg52yqx3x3pyi0hxhgm1elrzfah 10 146880 860128 2026-06-25T15:18:05Z Enkhsaihan2005 64429 [[Загвар:Евро]] руу чиглүүлэгдлээ 860128 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Загвар:Евро]] b4nn6xu1vh35k1r5eftyfnad379jhc5 0 146881 860133 2026-06-25T15:29:17Z Enkhsaihan2005 64429 Enkhsaihan2005 moved page [[Шерман танк]] to [[М4 Шерман]] 860133 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[М4 Шерман]] f7bu48uj5b69tu77ta21lc2ziyp3w0m 0 146882 860134 2026-06-25T15:51:33Z Enkhsaihan2005 64429 [[Форд]] руу чиглүүлэгдлээ 860134 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Форд]] b15fzwciccxtrk2184jkn8b2cvc3yhs 0 146884 860140 2026-06-25T18:19:40Z Enkhsaihan2005 64429 [[Mercedes-Benz Group]] руу чиглүүлэгдлээ 860140 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Mercedes-Benz Group]] d2cb252ci3qyfdvk3idwymp8mk2y36q 0 146885 860151 2026-06-25T21:29:24Z Enkhsaihan2005 64429 [[Горькийн автомашины үйлдвэр]] руу чиглүүлэгдлээ 860151 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Горькийн автомашины үйлдвэр]] sfse1w6jtkgmt88hajaj8zr9wdfaq9s 0 146887 860171 2026-06-26T02:05:52Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:Nasir al-Din Tusi.jpg|thumb|Аль Тусид зориулан гаргасан 1976 оны Ираны шуудангийн марш]] [[Файл:Nasir al-Din al-Tusi at observatory.jpg|thumb|1562 оны зураг. Британий номын санд байгаа аль-Тусиг дүрсэлсэн зураг.]] '''Мухаммад ибн Мухаммад ибн аль-Хасан аль-Туси''' (1201 онд төрсөн – 1274 онд нас..." 860171 wikitext text/x-wiki [[Файл:Nasir al-Din Tusi.jpg|thumb|Аль Тусид зориулан гаргасан 1976 оны Ираны шуудангийн марш]] [[Файл:Nasir al-Din al-Tusi at observatory.jpg|thumb|1562 оны зураг. Британий номын санд байгаа аль-Тусиг дүрсэлсэн зураг.]] '''Мухаммад ибн Мухаммад ибн аль-Хасан аль-Туси''' (1201 онд төрсөн – 1274 онд нас барсан) мөн '''Насир аль-Дин аль-Туси''' нэрээр илүү алдартай ([[Араб хэл|араб:]] نصیر الدین الطوسی; [[Перс хэл|перс:]] نصیر الدین طوسی) -Персийн архитектор, гүн ухаантан, эмч зэрэг олон шинжлэх ухааны эрдэмтэн бөгөөд шашин судлаач бөгөөд монголын [[Хүлэгү хан|'''Хүлэгү ханы''']] ойрын зөвлөх байсан. Насир аль-Дин аль-Туси нь математик, инженерчлэл, зохиол, ид шидийн сэдвээр олон өгүүлэл бичиж нийтлэгдсэн эрдэмтэн байсан. Үүнээс гадна, аль-Туси шинжлэх ухааны хэд хэдэн дэвшил гаргасан. Одон орон судлалын салбарт аль-Туси гаригуудын хөдөлгөөний маш нарийн хүснэгт, гаригуудын шинэчилсэн загвар, Птолемейн одон орны шүүмжлэлийг бүтээжээ. Тэрээр мөн логик, математик, ялангуяа тригонометр, биологи, химийн чиглэлээр ахиц дэвшил гаргасан. Насир аль-Дин аль-Туси мөн асар их өв үлдээжээ. Түүнийг дундад зууны үеийн Исламын хамгийн агуу эрдэмтдийн нэг гэж өргөнөөр үздэг, учир нь түүнийг тригонометрийг математикийн бие даасан салбар болгон бүтээгч гэж үздэг юм. Лалын шашинт эрдэмтэн Ибн Халдун (1332–1406) аль-Туси бол Персийн хожуу үеийн эрдэмтдийн хамгийн агуу нь гэж үздэг байв. 1256 онд аль-Туси Аламутын цайзад Чингис хааны ач хүү болох Монголын удирдагч '''[[Хүлэгү]]''' [[Хүлэгү|'''ханы''']] цэргүүд халдахад үед тэнд амьдарч байсан байна. Зарим эх сурвалжууд аль-Туси урваж Аламутын хамгаалалтыг монголчуудад өгөхөд тусалсан гэж үздэг. Аламут цайзыг буулган авсаны дараа байгалийн шинжлэх ухаанд сонирхолтой байсан Хүлэгү хан аль-Тусид маш их хүндэтгэл үзүүлж, түүнийг өөрийнхөө шинжлэх ухааны зөвлөх, дотоод зөвлөлийнхөө байнгын гишүүнээр томилжээ. Туси 1258 онд Багдадын оршин суугчдыг довтлон хядлага үйлдэх үед Хүлэгүгийн удирдлаган дор Монголын цэргүүдтэй хамт байсан бөгөөд [[Аббасидын Халифат Улс|Аббасидын]] [[Аббасидын Халифат Улс|Халифат улсыг]] устгахад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг нь маргаантай байдаг ажээ. Багдадыг бүслэсний дараа түүнд шашны сан хөмрөгийг /сангийн сайд/ удирдах үүрэг даалгавар өгч, [[Суннит урсгал|Суннит]] болон [[Шийт урсгал|Шийт]] байгууллагуудаар ихээр аялсан. Энэ албан тушаалдаа тэрээр Монголын засаглалын үед шашны сан, номын сан, эрдэм шинжилгээний байгууллагуудыг хадгалахад тусалсан гэж үздэг. Шинжлэх ухаан, захиргааны нөлөөгөөрөө аль-Туси Перс, Иракт 12 шашны Шийтийн оюуны амьдрал, институцийн байр суурийг бэхжүүлэхэд тусалсан бөгөөд төрийн шашны дэг журмыг албан ёсоор өөрчлөхгүй байхад нөлөөлсөн гэдэг. == Бүтээлүүд == Насир аль-Дин аль-Тусигийн 150 орчим туурвил, захидал мэдэгдэж байгаа бөгөөд тэдгээрийн 25-г нь перс хэл дээр, үлдсэн 125-г нь араб хэл дээр бичсэн байдаг. Туси араб, перс, түрэг хэл дээр бичсэн геомантикийн тухай туурвил хүртэл байдаг бөгөөд энэ нь түүний эдгээр 3 хэлийг төгс эзэмшиж байсныг харуулдаг юм. === Одон орон судлал === 1259 онд аль-Туси [[Табриз]] хотын ойролцоо тухайн үеийн дэлхийн хамгийн том болох Марагагийн одон орон ажиглалтын төвийг байгуулжээ. Аль-Туси Хүлэгү ханд ажиглалтын төв барих асуудлыг хөндөх үед зардал нь хэт өндөр байна гэжээ. Дараа нь аль-Туси Хүлэгүд арми нь ууланд хонож байх хооронд уулнаас том зэс сав газрын уруу буулгах санал тавьсан. Сав газрын нуралт нь армийн дунд их чимээ шуугиан, айдас төрүүлжээ, аль-Туси "Бид энэ чимээ шуугианы шалтгааныг мэдэж байгаа ч арми мэдэхгүй байна; бид тайван байгаа ч тэд санаа зовж байна; үүнтэй адил хэрэв бид тэнгэрийн үзэгдлийн шалтгааныг мэдэж байвал дэлхий дээр амар амгалан байх болно" гэж хэлсэн. Эдгээр үгс Хүлэгү ханыг итгүүлж, ажиглалтын төв барихад 20,000 динар хуваарилжээ. Аль-Тусигийн хүсэлтээр Хүлэгү цэргүүдийнхээ гарт орсон бүх эрдэмтдийг Марага руу авчрахыг тушаав; мөн монголчуудын гарт орсон бүх гар бичмэл, одон орны хэрэгслийг тэнд аваачиж байжээ. s42g9bvm54tyty3nll9l1r569962rjq 0 146888 860183 2026-06-26T06:27:02Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Боловсролын сэтгэл зүй]] to [[Боловсролын сэтгэл судлал]] 860183 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Боловсролын сэтгэл судлал]] k0xyoh7m8y2sn0yxxlt92bkw9qr2gx8 0 146889 860187 2026-06-26T06:42:37Z MongolPatriotGuy 105451 MongolPatriotGuy moved page [[Мег Гриффин]] to [[Мегатрон Гриффин]] 860187 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Мегатрон Гриффин]] r9zc6pwe1gmixvocin5jkmdzgm9j6fm 1 146890 860190 2026-06-26T06:48:53Z MongolPatriotGuy 105451 Хуудас үүсгэв: "Hi,Zorigt гээд хүн янзлаад байналээ.Түүнийг үнэхээр Мегатрон гэдэг.”Fistful Of Meg” гээд ангиас үзээрэй. ~~~~" 860190 wikitext text/x-wiki Hi,Zorigt гээд хүн янзлаад байналээ.Түүнийг үнэхээр Мегатрон гэдэг.”Fistful Of Meg” гээд ангиас үзээрэй. [[Хэрэглэгч:MongolPatriotGuy|MongolPatriotGuy]] ([[Хэрэглэгчийн яриа:MongolPatriotGuy|яриа]]) 06:48, 26 Зургаадугаар сар 2026 (UTC) rfkbd0ltdyp45gxg1xoo0hcmy0021n6 0 146891 860195 2026-06-26T07:19:13Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Лувсандаржаа]] to [[Дугаржавын Осгонбаяр]] 860195 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Дугаржавын Осгонбаяр]] ltb5xbxnscimbcxgjjzk8pua8d0yv91 0 146892 860205 2026-06-26T09:10:15Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:Nikolay Cherkasov 1938.JPG|thumb]] '''Никола́й Черка́сов''' ([[Орос хэл|орос.]] ''Никола́й Константи́нович Черка́сов,'' 1903 оны 7-р сарын 27-нд Оросын эзэнт улсын [[Санкт-Петербург]] хотод төрсөн - 1966 оны 9-р сарын 14-нд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын Ленинград хотод нас барсан) —..." 860205 wikitext text/x-wiki [[Файл:Nikolay Cherkasov 1938.JPG|thumb]] '''Никола́й Черка́сов''' ([[Орос хэл|орос.]] ''Никола́й Константи́нович Черка́сов,'' 1903 оны 7-р сарын 27-нд Оросын эзэнт улсын [[Санкт-Петербург]] хотод төрсөн - 1966 оны 9-р сарын 14-нд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын Ленинград хотод нас барсан) — зөвлөлтийн тайз, дэлгэцийн жүжигчин. ЗХУ-ын Ардын жүжигчин (1947), Ленины (1964) болон 5 удаагийн Сталины (1941, 1946, 1950, 1951 — хоёр удаа) шагналтан. == Намтар == Н.Черкасов 1903 онд төмөр замын ажилтан Константин Черкасовын гэр төрсөн. 1912 оноос Санкт-Петербург хотын 10-р гимназид суралцжээ. 1919 онд Петроградын Хөдөлмөрийн сургуулийг төгсөж, А. Кларкийн найруулсан пантомима уран бүтээлчдийн студид элсжээ. Тэнд хэдэн долоо хоног суралцсаны дараа тэрээр Мариинскийн театрт элсэн оржээ. 1919-1922 онуудад тэрээр Мариинскийн театр, Большой драмын театр болон бусад театруудад нэмэлт, дараа нь пантомима уран бүтээлчээр ажиллаж байсан. 1926 онд тэрээр Ленинградын Урлагийн Дээд Сургуульд сурч төгссөн байна. 1926-1929 онд тэрээр Ленинградын Залуучуудын Театрт жүжигчин, 1929-1931 онд Ленинград, Москвагийн Хөгжмийн танхимд уран бүтээлч, 1931-1933 онд Ленинградын "Комедиа" аялан тоглолтын театрт уран бүтээлч, 1933-1965 онд Ленинградын А.С.Пушкины нэрэмжит Драмын Театрт (одоогийн Александринскийн театр) уран бүтээлчээр ажиллаж байжээ. Тэрээр 1942 онд Зөвлөлт-Монголын [[Сүхбаатар (кино)|"Сүхбаатар" кинон]]<nowiki/>д барон Унгерны дүрийг бүтээсэн юм. f3ni7blnfjebz3jt06jlplyxqsuefjt 860208 860205 2026-06-26T09:25:55Z Zorigt 49 860208 wikitext text/x-wiki [[Файл:Nikolay Cherkasov 1938.JPG|thumb]] '''Николай Черкасов''' ([[Орос хэл|орос.]] ''Никола́й Константи́нович Черка́сов,'' 1903 оны 7-р сарын 27-нд Оросын эзэнт улсын [[Санкт-Петербург]] хотод төрсөн - 1966 оны 9-р сарын 14-нд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын Ленинград хотод нас барсан) — Зөвлөлтийн тайз, дэлгэцийн жүжигчин. ЗХУ-ын Ардын жүжигчин (1947), Лениний (1964) болон 5 удаагийн Сталины (1941, 1946, 1950, 1951 — хоёр удаа) шагналтан. == Намтар == Н.Черкасов 1903 онд төмөр замын ажилтан Константин Черкасовын гэр төрсөн. 1912 оноос Санкт-Петербург хотын 10-р гимназид суралцжээ. 1919 онд Петроградын Хөдөлмөрийн сургуулийг төгсөж, А. Кларкийн найруулсан пантомима уран бүтээлчдийн студид элсжээ. Тэнд хэдэн долоо хоног суралцсаны дараа тэрээр Мариинскийн театрт элсэн оржээ. 1919-1922 онуудад тэрээр Мариинскийн театр, Большой драмын театр болон бусад театруудад нэмэлт, дараа нь пантомима уран бүтээлчээр ажиллаж байсан. 1926 онд тэрээр Ленинградын Урлагийн Дээд Сургуульд сурч төгссөн байна. 1926-1929 онд тэрээр Ленинградын Залуучуудын Театрт жүжигчин, 1929-1931 онд Ленинград, Москвагийн Хөгжмийн танхимд уран бүтээлч, 1931-1933 онд Ленинградын "Комедиа" аялан тоглолтын театрт уран бүтээлч, 1933-1965 онд Ленинградын А.С.Пушкины нэрэмжит Драмын Театрт (одоогийн Александринскийн театр) уран бүтээлчээр ажиллаж байжээ. Тэрээр 1942 онд Зөвлөлт-Монголын [[Сүхбаатар (кино)|"Сүхбаатар" кинонд]] [[Барон Унгерн фон Штернберг|барон Унгерн]]ы дүрийг бүтээсэн юм. {{DEFAULTSORT:Черкасов, Николай}} [[Ангилал:ЗХУ-ын жүжигчин]] [[Ангилал:Ардын Жүжигчин (ЗХУ)]] [[Ангилал:1903 онд төрсөн]] [[Ангилал:1966 онд өнгөрсөн]] rr0ar1dy6yxp8ecitm5i1hpa3kaqcc5 0 146893 860206 2026-06-26T09:17:12Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:Vladimir Gribkov 1946.jpg|thumb]] '''Влади́мир Грибко́в''' ([[Орос хэл|орос.]] ''Влади́мир Васи́льевич Грибко́в,'' 1902 оны 5-р сарын 15-нд Оросын эзэнт улсын [[Воронеж]] хотод төрсөн — 1960 оны 10-р сарын 22-нд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын [[Москва]] хотод нас барсан) — Зөлөлтийн та..." 860206 wikitext text/x-wiki [[Файл:Vladimir Gribkov 1946.jpg|thumb]] '''Влади́мир Грибко́в''' ([[Орос хэл|орос.]] ''Влади́мир Васи́льевич Грибко́в,'' 1902 оны 5-р сарын 15-нд Оросын эзэнт улсын [[Воронеж]] хотод төрсөн — 1960 оны 10-р сарын 22-нд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын [[Москва]] хотод нас барсан) — Зөлөлтийн тайз, дэлгэцийн жүжигчин. Зөвлөлт Оросын гавьяат жүжигчин (1948). Сталины 1-р зэргийн шагналтан (1952). 1924-1938, 1944-1960 онуудад тэрээр ЗХУ-ын Москвагийн Урлагийн Театрт жүжигчин байсан. 1950-иад онд тэрээр "Союзмультфильм" студид хүүхэлдэйн кинонуудад дуу оруулсан бөгөөд түүний хамгийн алдартай дүр бол "Цасан хатан хаан" жүжгийн Оле Лук-Ое байв. Тэрээр тайзан дээр уран уншигч байсан. Владимир Грибков 1942 онд Зөвлөлт-Монголын [[Сүхбаатар (кино)|"Сүхбаатар" кинонд]] Гомбын дүрийг бүтээсэн байна. d3fiqpp7niify6ym5ospoqlwbb8zsrr 860209 860206 2026-06-26T09:27:54Z Zorigt 49 860209 wikitext text/x-wiki [[Файл:Vladimir Gribkov 1946.jpg|thumb]] '''Владимир Грибков''' ([[Орос хэл|орос.]] ''Влади́мир Васи́льевич Грибко́в,'' 1902 оны 5-р сарын 15-нд Оросын эзэнт улсын [[Воронеж]] хотод төрсөн — 1960 оны 10-р сарын 22-нд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын [[Москва]] хотод нас барсан) — Зөлөлтийн тайз, дэлгэцийн жүжигчин. Зөвлөлт Оросын гавьяат жүжигчин (1948). Сталины 1-р зэргийн шагналтан (1952). 1924-1938, 1944-1960 онуудад тэрээр ЗХУ-ын Москвагийн Урлагийн Театрт жүжигчин байсан. 1950-иад онд тэрээр "Союзмультфильм" студид хүүхэлдэйн кинонуудад дуу оруулсан бөгөөд түүний хамгийн алдартай дүр бол "Цасан хатан хаан" жүжгийн Оле Лук-Ое байв. Тэрээр тайзан дээр уран уншигч байсан. Владимир Грибков 1942 онд Зөвлөлт-Монголын [[Сүхбаатар (кино)|"Сүхбаатар" кинонд]] Гомбын дүрийг бүтээсэн байна. {{DEFAULTSORT:Грибков, Владимир}} [[Ангилал:ЗХУ-ын жүжигчин]] [[Ангилал:1902 онд төрсөн]] [[Ангилал:1960 онд өнгөрсөн]] itjj3680osg8caurpjxjlpzcty66krm 0 146894 860211 2026-06-26T09:54:50Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:Vera Menchik 1933.jpg|thumb]] '''Ве́ра''' '''Ме́нчик''' (Вера Менчикова, [[Чех хэл|чех.]] ''Věra Menčíková'', [[Англи хэл|англи.]] ''Vera Menchik''; 1906 оны 3-р сарын 1-нд Оросын эзэнт улсын [[Москва]] хотод төрсөн — 1944 оны 6-р сарын 27-нд [[Лондон]] хотод нас барсан) — түүхэн дэх анхны эмэгтэй дэ..." 860211 wikitext text/x-wiki [[Файл:Vera Menchik 1933.jpg|thumb]] '''Ве́ра''' '''Ме́нчик''' (Вера Менчикова, [[Чех хэл|чех.]] ''Věra Menčíková'', [[Англи хэл|англи.]] ''Vera Menchik''; 1906 оны 3-р сарын 1-нд Оросын эзэнт улсын [[Москва]] хотод төрсөн — 1944 оны 6-р сарын 27-нд [[Лондон]] хотод нас барсан) — түүхэн дэх анхны эмэгтэй дэлхийн шатрын аварга (1927-1944). == Намтар == Тэрээр 1906 оны 3-р сарын 1-нд Орос улсад Чехэцэг, Англи эхийн гэр бүлд төрсөн. Москвад амьдарч байхдаа 9 настайдаа шатар тоглож сурсан. 1921 онд 15 настайдаа Вера Менчик эцэг эхийнхээ хамт Англи руу нүүж, удалгүй Хастингс шатрын клубын гишүүн болжээ. 1925 онд тэрээр Британийн аварга Эдит Прайсыг хоёр тоглолтод 3:2-ийн харьцаатайгаар хожсон. 1926, 1927 онд тэрээр Британийн нээлттэй охидын аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлжээ. 1927 онд тэрээр Лондон хотод болсон анхны эмэгтэйчүүдийн Дэлхийн шатрын аварга шалгаруулах тэмцээнд +10 = 1 оноогоор түрүүлжээ. Үүний дараа тэрээр олон тэмцээнд (Хамбург 1930, Праг 1931, Фолкстон 1933, Варшав 1935, Стокхольм 1937, Буэнос-Айрес 1939) болон С.Графын эсрэг тоглолтуудад (Роттердам 1934, Семмеринг 1937) удаа дараа цолоо хамгаалжээ. Тэрээр амьдралынхаа төгсгөл хүртэл дэлхийн аварга хэвээр үлдсэн ажээ. Унгарын их мастер шатарчин [[Геза Ма́роци]] түүний шатрын багш байсан. Вера Менчик эх болон дүү Ольга (мөн шатарчин, эмэгтэйчүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон бөгөөд хамгийн өндөр амжилт нь 4-р байр байсан)-ийн хамт 1944 оны 6-р сарын 27-нд Лондонд Германы V-1 пуужин дэлбэрсний улмаас нас баржээ. qvcenqecg82rqahq6reuywi0yb3piwh 860212 860211 2026-06-26T09:58:29Z Avirmed Batsaikhan 53733 860212 wikitext text/x-wiki [[Файл:Vera Menchik 1933.jpg|thumb]] '''Ве́ра''' '''Ме́нчик''' (Вера Менчикова, [[Чех хэл|чех.]] ''Věra Menčíková'', [[Англи хэл|англи.]] ''Vera Menchik''; 1906 оны 3-р сарын 1-нд Оросын эзэнт улсын [[Москва]] хотод төрсөн — 1944 оны 6-р сарын 27-нд [[Лондон]] хотод нас барсан) — түүхэн дэх анхны эмэгтэй дэлхийн шатрын аварга (1927-1944). == Намтар == Тэрээр 1906 оны 3-р сарын 1-нд Орос улсад [[Чех]] эцэг, [[Англи]] эхийн гэр бүлд төрсөн. Москвад амьдарч байхдаа 9 настайдаа шатар тоглож сурсан. 1921 онд 15 настайдаа Вера Менчик эцэг эхийнхээ хамт Англи руу нүүж, удалгүй Хастингс шатрын клубын гишүүн болжээ. 1925 онд тэрээр Британийн аварга Эдит Прайсыг хоёр тоглолтод 3:2-ийн харьцаатайгаар хожсон. 1926, 1927 онд тэрээр Британийн нээлттэй охидын аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлжээ. 1927 онд тэрээр Лондон хотод болсон анхны эмэгтэйчүүдийн Дэлхийн шатрын аварга шалгаруулах тэмцээнд +10 = 1 оноогоор түрүүлжээ. Үүний дараа тэрээр олон тэмцээнд ([[Хамбург]] 1930, [[Праг]] 1931, Фолкстон 1933, [[Варшав]] 1935, [[Стокхольм]] 1937, [[Буэнос-Айрес]] 1939) болон С.Графын эсрэг тоглолтуудад ([[Роттердам]] 1934, Семмеринг 1937) удаа дараа цолоо хамгаалжээ. Тэрээр амьдралынхаа төгсгөл хүртэл дэлхийн аварга хэвээр үлдсэн ажээ. Унгарын их мастер шатарчин [[Геза Ма́роци]] түүний шатрын багш байсан. 1944 оны 6-р сарын 27-нд Лондон хотод Германы V-1 пуужин дэлбэрсний улмаас Вера Менчик эх болон дүү Ольга (мөн шатарчин, эмэгтэйчүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон бөгөөд хамгийн өндөр амжилт нь 4-р байр байсан) нар бүгд хамт нас баржээ. qvvjyf3hryh5uinzwoovxyxk635mbzo 860213 860212 2026-06-26T10:05:18Z Avirmed Batsaikhan 53733 860213 wikitext text/x-wiki [[Файл:Vera Menchik 1933.jpg|thumb]] '''Ве́ра''' '''Ме́нчик''' (Вера Менчикова, [[Чех хэл|чех.]] ''Věra Menčíková'', [[Англи хэл|англи.]] ''Vera Menchik''; 1906 оны 3-р сарын 1-нд Оросын эзэнт улсын [[Москва]] хотод төрсөн — 1944 оны 6-р сарын 27-нд [[Лондон]] хотод нас барсан) — түүхэн дэх анхны эмэгтэй дэлхийн шатрын аварга (1927-1944). == Намтар == Тэрээр 1906 оны 3-р сарын 1-нд Орос улсад [[Чех]] эцэг Францишек Мелчик, [[Англи]] эх ийн гэр бүлд төрсөн. Москвад 9 настайдаа тэрээр эцгээрээ шатар анх заалгасан байна. 1921 онд 15 настайдаа Вера Менчик эцэг эхийнхээ хамт Англи руу нүүж, удалгүй Хастингс шатрын клубын гишүүн болжээ. 1925 онд тэрээр Британийн аварга Эдит Прайсыг хоёр тоглолтод 3:2-ийн харьцаатайгаар хожсон. 1926, 1927 онд тэрээр Британийн нээлттэй охидын аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлжээ. 1927 онд тэрээр Лондон хотод болсон анхны эмэгтэйчүүдийн Дэлхийн шатрын аварга шалгаруулах тэмцээнд +10 = 1 оноогоор түрүүлжээ. Үүний дараа тэрээр олон тэмцээнд ([[Хамбург]] 1930, [[Праг]] 1931, Фолкстон 1933, [[Варшав]] 1935, [[Стокхольм]] 1937, [[Буэнос-Айрес]] 1939) болон С.Графын эсрэг тоглолтуудад ([[Роттердам]] 1934, Семмеринг 1937) удаа дараа цолоо хамгаалжээ. Тэрээр амьдралынхаа төгсгөл хүртэл дэлхийн аварга хэвээр үлдсэн ажээ. Унгарын их мастер шатарчин [[Геза Ма́роци]] түүний шатрын багш байсан. 1944 оны 6-р сарын 27-нд Лондон хотод Германы V-1 пуужин дэлбэрсний улмаас Вера Менчик эх болон дүү Ольга (мөн шатарчин, эмэгтэйчүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон бөгөөд хамгийн өндөр амжилт нь 4-р байр байсан) нар бүгд хамт нас баржээ. 3zayhh0bmg4ve6gnu9dvo2w2hny5657