Википедиа mnwiki https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D2%AF%D2%AF%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%81 MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Медиа Тусгай Хэлэлцүүлэг Хэрэглэгч Хэрэглэгчийн яриа Википедиа Википедиагийн хэлэлцүүлэг Файл Файлын хэлэлцүүлэг МедиаВики МедиаВикигийн хэлэлцүүлэг Загвар Загварын хэлэлцүүлэг Тусламж Тусламжийн хэлэлцүүлэг Ангилал Ангиллын хэлэлцүүлэг TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1276 875954 828573 2026-11-11T11:18:10Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875954 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын аймаг}} {{Инфобокс суурин | name = Сүхбаатар аймаг | native_name = {{MongolUnicode|ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ}}{{MongolUnicode|ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_flag = Mn flag sükhbaatar aimag.svg | flag_alt = | flag_border = no | image_seal = | seal_alt = | image_shield = Mn coa sükhbaatar aimag.svg | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Sükhbaatar in Mongolia.svg | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|46|41|N|113|17|E|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | established_title = Байгуулагдсан | established_date = {{Start date|1942}} | founder = | seat_type = Нийслэл | seat = [[Баруун-Урт]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 82287.15 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = {{increase}} 65,828 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = UTC+8 | utc_offset1 = | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = 22070 | area_code_type = | area_code = +976 (0)151 | registration_plate = СҮ_ | iso_code = MN-051 | website = {{URL|sukhbaatar.gov.mn}} | footnotes = }} '''Сүхбаатар''' ([[Монгол бичиг|монгол бичгээр]] {{МонголЮникод|ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ</br>ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ}} - sükebaɣatur, ''сүхэбагатур'') — [[Монгол Улс]]ын [[аймаг]]. == Түүх == Сүхбаатар аймгийн нутаг дэвсгэр нь [[1921]] оноос өмнө [[Халх]]ын [[Сэцэн хан аймаг|Сэцэн хан аймгийн]] [[Чин ван хошуу]], [[Далай ван хошуу]], [[Ёст бэйс хошуу]], [[Эрх гүн хошуу]], [[Хурц засаг хошуу]], [[Егүзэр хутагтын шавь хошуу]] гэсэн 6 хошууны нутаг, [[1931]] онд Халхын 4 аймгийг 13 аймаг болгон өөрчлөхөд [[Хэнтий]], [[Дорнод]] аймагт харъяалагдаж байлаа. [[1940]]-[[1942]] оны засаг захиргааны өөрчлөлтөөр [[1942]] онд Жавхлант шарга аймаг шинээр байгуулагджээ. Энэ үед Дорнод аймгаас Асгат, Баян, Дарьганга, Дарханхаан, Жавхлант шарга, Зотол, Онгон, Урт, Халзан, Хонгор зэрэг 10 сум, Хэнтий аймгаас Мөнххаан, Уулбаян, Өлзийт, Түвшинширээ зэрэг 4 сум бүгд 14 сум, 125 баг, 29,2 мянган хүн ам, 850 мянган толгой мал, өвс хадах морин станц 2, нүүрсний уурхай нэг, сүү тосны завод 3-тай байгуулагдаж, Мандалын хийдийн сууринд төвлөрсөн бөгөөд аймгийн хөдөлмөрчдийн анхдугаар их хурал 1942 оны 3 дугаар сард 74 төлөөлөгчийн бүрэлдэхүүнтэй хуралдаж аймгийн Бага хурлыг 29 гишүүн, аймгийн яамны тэргүүлэгчдийг 9 хүний бүрэлдэхүүнтэй сонгож, аймгийн даргаар Сэдэдийн Түвдэнг баталжээ. == Газар усан== Тус аймгийн нутгийн хилийн нийт урт 1340 км бөгөөд урд талаараа [[БНХАУ]]-тай 485 км, баруун талаараа [[Дорноговь]] аймагтай 165 км, хойт талаараа [[Хэнтий]] аймагтай 260 км, зүүн хойт талаараа [[Дорнод]] аймагтай 430 км газраар тус тус хиллэдэг. Аймгийн нутаг Дорнод монголын тэгш талын өмнөд хэсгийн үргэлжлэл бөгөөд тал хээрийн бүсэд багтдаг. Нутгийн ихэнх хэсэг нь далайн түвшнээс дээш 1000-1200 метр өндөрт оршдог. Хамгийн өндөр цэг нь далайн түвшнээс дээш 1778 метрт өргөгдсөн [[Шилийн богд уул]], хамгийн нам цэг нь далайн түвшнээс 790 метр өргөгдсөн [[Байшинт]] юм. Сүхбаатар нь ус зүйн мужлалаар ус багатай бүст багтах бөгөөд гадаргуугийн ус ховортой, тогтмол урсгалтай гол мөрөн байхгүй боловч 20 гаруй жижиг нуур, 200-гаад булаг шанд, гол горхи байдаг. Хавиргын булаг, [[Талбулаг]], [[Арын нуур]], [[Рашаант]], [[Эрээн толгой]], [[Далай булаг]], [[Гашуун]], [[Цавчир]], [[өвдөг]], [[Модонгийн худаг]], [[Цагаан булаг]] зэрэг рашаан ус олонтой. Байгалийн сонин тогтоц бүхий газар нутаг элбэгтэй. Үүнд:Дарьганга суманд 200 гаруй сөнөсөн [[галт уул]], Онгон, Дарьганга суманд 127-248 км² талбай эзлэх Онгон, Молцогийн их элс, Эрдэнэцагаан сумын нутагт улсын дархан цаазат [[Лхачинвандад уул]], Дарьганга, Наран сумын нутагт [[Баяндулаан агуй|Баяндулаан]], [[Талын агуйт]], Мөнххаан сумын [[Баян-Уул]]ын орчмын 70 гаруй агуй зэрэг олон агуй, Лог, Будар, Зараа, Төрөнгө, Дэлгэрхаан, Харгилтай зэрэг үлэмж талбай бүхий чулуун тогтоцтой нуруу хөндий олон байдгийн дээр чулуужсан яс зэрэг амьтан ургамлын үлдэгдэл [[Байшинт говь|Байшинт]], [[Ходоодын говь]], Хорголжингийн талаас олддог юм. == Амьтан ургамал == Өвс ургамлын хувьд [[хайлс]], [[дэлт балгана]], [[тавилганга]], [[нохойн хошуу]], [[монос]], [[ямаан]] болон [[нанхиат зээргэнэ]] ургахын хамт тал хээрийн [[хиаг]], [[ерхөг]], [[таана]], [[хөмүүл]], [[дэрс]], [[бударгана]] зонхилно. Эмийн ургамлаас [[чөдөр өвс]], [[Урал чихэр өвс|чихэр өвс]], [[зээргэнэ]], [[халгай]], [[таван салаа]], [[тэхийн шээг]] зэрэг олон төрлийн ургамал ургадаг. Баяндэлгэр, Дарьганга сумын нутагт [[хунчий]], [[туйплан]], Эрдэнэцагаан сумын нутагт [[Бонго]], [[лантаанз]] ургахын дээр анхилам үнэрт ургамлаас ганга өвс газар сайгүй тохиолдоно. [[Хайлс]], [[гүйлс]], [[бургас]] зэрэг [[модлог ургамал|модлог]] ба [[бутлаг ургамал]] бүхий байгалийн гоёмсог [[баянбүрд]] Дарьганга, Онгон, Баяндэлгэр, Наран, Эрдэнэцагаан, Сүхбаатар, Түмэнцогт сумын нутагт элбэг. [[Цагаан зээр]], [[тарвага]]ны нутагшил нэлээд тархмал байдаг бөгөөд [[үнэг]], [[чоно]], [[хярс]], [[өмхий хүрэн]], [[мануул]], [[дорго]], [[туулай]], [[шилүүс]], [[илбэнх]], [[хар сүүлт]] зэрэг ан амьтантай. Эрдэнэцагаан сумын Лхачинвандад, Аратын ууланд буга Түмэнцогтын [[Хар ямаатын уул]]анд [[бор гөрөөс]], [[Бүрэнцогтын хад]]анд [[аргаль]] нутагшиж байна. == Сум нутаг == [[Зураг:Mongolia Sukhbaatar sum map.png|thumb|250px|Газрын зураг]] {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align: center;" |- |+ |- ! rowspan=2|№ ! rowspan=2|Сумын нэр<br>(хоттойг тод) ! rowspan=2|Багийн<br>тоо ! colspan=3|Хүн амын тооцоо ! rowspan=2|Талбай<br>(км²) |- ! 2008<ref>Сүхбаатар аймгийн статистикийн хэлтэс. [http://web.nso.mn/portal/content_files/comppmedia/cxls0x1546.xls Эдийн засаг, нийгмийн байдлын тухай танилцуулга. 2009 он.]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ! 2012<ref name="стат2012">Сүхбаатар аймгийн статистикийн хэлтэс. {{Webarchiv|url=http://web.nso.mn/portal/content_files/comppmedia/cxls0x4574.xls |wayback=20131215021125 |text=Эдийн засаг, нийгмийн байдлын тухай танилцуулга. 2012 он. |archiv-bot=2023-09-26 18:38:34 InternetArchiveBot }}</ref> ! 2022 |- | 1 || align=left| [[Асгат сум (Сүхбаатар)|Асгат]] || 4 ||1,775 ||1,752 || 1,952 || 45 |- | 2 || align=left| '''[[Баруун-Урт]]''' || 9 ||15,549 ||17,463 || 23,942 || 52 |- | 3 || align=left| [[Баяндэлгэр сум (Сүхбаатар)|Баяндэлгэр]] || 6 ||4,560 ||4,614 || 5,083 || 140 |- | 4 || align=left| [[Дарьганга сум|Дарьганга]] || 4 ||2,884 ||2,856 || 3,242 || 180 |- | 5 || align=left| [[Мөнххаан сум|Мөнххаан]] || 5 ||4,335 ||4,269 || 4,983 || 105 |- | 6 || align=left| [[Наран сум|Наран]] || 3 ||1,466 ||1,550 || 1,682 || 220 |- | 7 || align=left| [[Онгон сум|Онгон]] || 5 ||3,638 || 3,655 || 3,753 || 170 |- | 8 || align=left| [[Сүхбаатар сум|Сүхбаатар]] || 5 ||3,263 ||3,178 || 3,627 || 560 |- | 9 || align=left| [[Түвшинширээ сум|Түвшинширээ]] || 5 ||3,035 ||3,017 || 3,453 || 140 |- | 10 || align=left| [[Түмэнцогт сум|Түмэнцогт]] || 3 ||2,339 ||2,391 || 2,518 || 150 |- | 11 || align=left| [[Уулбаян сум|Уулбаян]] || 5 ||3,010 ||2,780 || 2,860 || 80 |- | 12 || align=left| [[Халзан сум|Халзан]] || 4 ||1,622 ||1,596 || 1,759 || 70 |- | 13 || align=left| [[Эрдэнэцагаан сум|Эрдэнэцагаан]] || 8 ||6,309 ||6,527 || 6,974 || 220 |- style="background: #f0f0f0;" | colspan=2| Аймгийн дүн || 66 ||53,785 || 55,648 || 65,828 || |- |} == Хүн ам == {| class="wikitable" |+ Сүхбаатар аймгийн хүн ам <ref name"statoids"="">Statoids (Gwillim Law) web page[http://www.statoids.com/umn.html]</ref><ref name="statis">Statistics office of Sükhbaatar aimag{{Webarchiv|url=http://202.131.5.91/webs/aimags/12/suh/urh.asp |wayback=20071217115526 |text=Archive copy |archiv-bot=2023-09-26 18:38:34 InternetArchiveBot }}</ref> <ref name="new">National Statistical Office{{Webarchiv|url=http://www.nso.mn/mdg/eng_index.htm |wayback=20070607183346 |text=Archive copy |archiv-bot=2025-08-25 10:08:35 InternetArchiveBot }}</ref> <ref name="old">National Economy of the Mongolian People's Republic (1921 - 1981), Ulaanbaatar 1981</ref><ref name="citypopulation">Thomas Brinkhoff: City Population[http://www.citypopulation.de/Mongolia.html#Land]</ref> |- ! {{highlight1}} | 1956 <br /> тоол. ! {{highlight1}} | 1960 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 1963 <br /> тоол. ! {{highlight1}} | 1969 <br /> тоол. ! {{highlight1}} | 1975 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 1979 <br /> тоол. ! {{highlight1}} | 1981 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 1989 <br /> тоол. ! {{highlight1}} | 1991 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 1993 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 1994 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 1996 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 1998 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 2000 <br /> тоол. ! {{highlight1}} | 2002 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 2004 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 2005 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 2021 <br /> тооц. ! {{highlight1}} | 2022 <br /> тооц. |- | 30,700||34,100||32,100|| 35,300|| 39,900|| 43,000|| 44,600||50,800|| 57,408|| 56,084|| 57,546|| 56,534|| 55,523||55,511|| 54,529|| 53,935|| 52,768 || 65,228 || 65,828 |- |} == Соёл урлаг == Сүхбаатар аймаг нь "Жаахан шарга" [[уртын дуу]], Дарьганга [[мөнгөн урлал]], удамт хурдан хүлэг, байгалийн үзэмж төгс [[Алтан Овоо]], [[Шилийн Богд уул]], [[Ганга нуур]], эртний үеийн түүхийг хүүрнэсэн хүн чулуудаараа алдартай төдийгүй улс орон даяар нэр алдар нь дуурссан их жанжин Сүхбаатар, улсын баатар "Эх оронч" [[Чойн Дугаржав]], [[Монгол Улсын Ерөнхий Сайд]] [[Цэнгэлтийн Жигжиджав]], [[улс төрийн зүтгэлтэн|улс төр]], [[урлагийн зүтгэлтэн]] [[Магсарын Дугаржав]], [[Ардын жүжигчин]] уртын дуучин Ч. Шархүүхэн, [[Ардын зураач]] Д. Амгалан гээд урлаг соёлын зүтгэлтэн, гавьяатнууд, хөдөлмөрийн сайчууд, эрдэмтэн мэргэд, төрийн шагналтуудын өлгий нутаг юм. Нутаг ус нэгтэй хөдөлмөрч олны дундаас [[Монгол улсын баатар]] 2, [[Хөдөлмөрийн баатар]] 16, Ардын цолтон 3, Төрийн шагналтан 6, [[Гавъяат]] цолтой 40 гаруй төрөн гарч аймаг орон нутгаа дуурсгаж байна. Сүхбаатар аймаг нь мөн хурдан адуугаараа алдартай юм. ==Цахим холбоос== {{Commons|Category:Sükhbaatar Aimag|Сүхбаатар аймгийн зураг}} * [https://web.archive.org/web/20230201015614/https://sukhbaatar.gov.mn/ Сүхбаатар аймгийн албан ёсны цахим хуудас] == Эшлэл == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Монголын аймаг}} {{Хөтлөгч мөр Сүхбаатарын сумууд}} [[Ангилал:Сүхбаатар аймаг| ]] [[Ангилал:Монголын аймаг]] 81qzjglcl60knx8ur80stngfc08mlaa 0 1926 875918 875422 2026-11-11T06:57:55Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875918 wikitext text/x-wiki {{Short description|Зүүн Азиас гаралтай угсаатны бүлэг}} {{Инфобокс үндэстэн | group = Монголчууд | native_name = {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯᠴᠤᠳ}} | native_name_lang = | image = {{Multiple image|total_width = 250 |image1 = Mongolian musicians in Paris.jpg |image2 = Men and Women in Traditional Mongolian Dress Look on as Secretary Kerry Attends a "Mini-Nadaam" at a Field Outside of Ulaanbaatar (27506837976).jpg |direction = vertical |border = infobox}} | caption = Үндэсний хувцастай Монголчууд | total = 10 сая орчим | region1 = {{flag|Хятад}} | pop1 = [[Хятад дахь Монголчууд|6,290,204]] | ref1 = | region2 = {{flag|Монгол}} | pop2 = [[Монголын хүн ам зүй|3,046,882]] | ref2 = <ref>{{Cite web|title=ХҮН АМ, ОРОН СУУЦНЫ 2020 ОНЫ УЛСЫН ЭЭЛЖИТ ТООЛЛОГЫН НЭГДСЭН ДҮН /Хураангуй/|url=https://tuv.nso.mn/uploads/users/87/files/Khun_am_toollogo.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107230723/https://tuv.nso.mn/uploads/users/87/files/Khun_am_toollogo.pdf |archive-date=2020-11-07 }}</ref> | region3 = {{flag|Орос}} | pop3 = 651,355 | ref3 = <ref>2,986 Монгол улсын иргэн, 461,389 [[Буриадууд|Буриад]], 183,372 [[Халимаг ястан|Халимаг]], 3,608 [[Соёдууд|Соёд]] ([[Оросын хүн амын тооллого (2010)]])</ref> | region4 = {{flag|Өмнөд Солонгос}} | pop4 = [[Өмнөд Солонгос дахь Монголчууд|37,963]] | ref4 = <ref>{{cite web| url = http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20210926000093| title = Солонгос дахь гадаад иргэдийн тоо 20 сарын хугацаанд анх удаа нэмэгджээ| date = 2021-09-26| access-date = 2025-02-25| archive-date = 2023-09-30| archive-url = https://web.archive.org/web/20230930223640/https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20210926000093| url-status = live}}</ref> | region5 = {{flag|Япон}} | pop5 = [[Япон дахь Монголчууд|20,416]] | ref5 = <ref>{{Cite web|url=https://www.moj.go.jp/isa/publications/press/13_00047.html |title=令和６年６月末現在における在留外国人数について |website=moj.go.jp |language=ja |date=2024-10-18 |access-date=2025-02-25}}</ref> | region6 = {{flag|Америкийн Нэгдсэн Улс}} | pop6 = [[АНУ дахь Монголчууд|19,170]] | ref6 = <ref name="Census2020">{{cite web |url=https://www.1212.mn/BookLibraryDownload.ashx?url=Census2020_Main_report_Eng.pdf&ln=En |title=Монгол Улсын хүн ам, орон сууцны 2020 оны тооллого |publisher=Үндэсний Статистикийн Хороо |access-date=2025-02-25 |archive-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817174257/https://www.1212.mn/BookLibraryDownload.ashx?url=Census2020_Main_report_Eng.pdf&ln=En |url-status=dead }}</ref> | region7 = {{flag|Киргиз}} | pop7 = [[Сарт Халимаг|12,000]] | ref7 = <ref>{{Cite web|url=http://www.president.mn/eng/newsCenter/viewNews.php?newsId=697|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161206105008/http://www.president.mn/eng/newsCenter/viewNews.php?newsId=697|url-status=dead|title=Ерөнхийлөгч Киргиз дэх халимаг иргэдтэй уулзав|archivedate=2016-12-06}}</ref> | region8 = {{flag|Чех}} | pop8 = [[Чех дэх Монголчууд|10,236]] | ref8 = <ref>{{cite web |url=https://www.czso.cz/documents/11292/27914491/2006_c01t13.pdf/67393c23-669d-4730-b367-e75ca1cab680?version=1.0 |title=T13 Cizinci podle typu pobytu a pohlaví – 25 nejčastějších státních občanství k 30. 6. 2020 |language=Чех |website=czso.cz |access-date=2025-02-25 |archive-date=2023-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305221613/https://www.czso.cz/documents/11292/27914491/2006_c01t13.pdf/67393c23-669d-4730-b367-e75ca1cab680?version=1.0 |url-status=dead }}</ref> | region9 = {{flag|Канад}} | pop9 = [[Монгол Канадчууд|9,090]] | ref9 = <ref>{{cite web|title=Canada Census Profile 2021|url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?LANG=E&GENDERlist=1&STATISTIClist=1,4&DGUIDlist=2021A000011124&HEADERlist=31&SearchText=Canada|website=Census Profile, 2021 Census|date=2021-05-07|publisher=Statistics Canada Statistique Canada|access-date=2025-02-25|archive-date=2023-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230103201320/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?LANG=E&GENDERlist=1&STATISTIClist=1,4&DGUIDlist=2021A000011124&HEADERlist=31&SearchText=Canada|url-status=live}}</ref> | region10 = {{flag|Казахстан}} | pop10 = 7,218 | ref10 = <ref name="Census2020"/> | region11 = {{flag|Австрали}} | pop11 = 5,538 | ref11 = <ref name="Census2020"/> | region12 = {{flag|Герман}} | pop12 = 3,972 | ref12 = <ref name="Census2020"/> | region13 = {{flag|Швед}} | pop13 = 3,951 | ref13 = <ref name="Census2020"/> | region14 = {{flag|Франц}} | pop14 = 3,102 | ref14 = <ref name="Census2020"/> | region15 = {{flag|Турк}} | pop15 = 2,716 | ref15 = <ref name="Census2020"/> | region16 = {{flag|Австри}} | pop16 = 2,658 | ref16 = <ref>{{cite web|url= https://www.statistik.at/fileadmin/pages/407/Bev_Staatb_Geschl_Bundesl_2022.ods|title= Bevölkerung nach Staatsangehörigkeit und Geburtsland|trans-title= Иргэншил, төрсөн улсаар хүн ам|language= de}}</ref> | langs = {{hlist|[[Монгол хэл]]|[[Умард Хятад хэл|Хятад хэл]] (Хятадад)|[[Орос хэл]] (Оросод)}} | rels = Голдуу [[Төвөдийн Буддын шашин]],<ref name='mongolian'>{{cite book |author=[[БНХАУ-ын Үндэсний статистикийн товчоо]] |title=БНХАУ-ын 2010 оны хүн амын тооллогын хүснэгт |publisher=Хятадын статистикийн товчооны хэвлэл |date=2012 |url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/6rp/indexch.htm |access-date=2013-02-19 |isbn=978-7-5037-6507-0 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813031919/http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/6rp/indexch.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web| url = http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-2-mongolian.htm| title = China.org.cn – Монгол үндэстний цөөнх| access-date = 2013-05-29| archive-date = 2018-08-16| archive-url = https://web.archive.org/web/20180816211312/http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-2-mongolian.htm| url-status = live}}</ref><ref>{{cite web| url = http://www.china.org.cn/english/features/EthnicGroups/136937.htm| title = China.org.cn – Монгол угсаатны бүлэг| access-date = 2008-10-15| archive-date = 2017-10-19| archive-url = https://web.archive.org/web/20171019145235/http://china.org.cn/english/features/EthnicGroups/136937.htm| url-status = live}}</ref> Цөөнхөд [[Монголын бөө мөргөл]] ([[Тэнгэр шүтлэг]]),{{sfn|Bira|2011}} [[Зүүн үнэн алдартны сүм]], [[Протестант урсгал]] | related-c = Бусад [[Монгол угсаатан]] }} '''Монголчууд''' — [[Монгол Улс]]ын үндсэн хүн ам болсон төв азийн [[монгол угсаатан|монгол угсаат]] '''[[ард түмэн]]''', 10 сая хүнтэй '''[[үндэстэн]]'''. Монгол улсаас гадна [[Хятад]], [[Оросын Холбооны Улс|Орос]], [[Киргиз]], [[Өмнөд Солонгос]], [[Америкийн Нэгдсэн Улс|Америк]] болон [[Европ]]ын орнуудад тархан суурьшиж байна. [[Хянган]]аас [[Или мөрөн]], [[Тарвагатайн нуруу]], [[Цагаан хэрэм|Цагаан хэрэмнээс]] [[Байгал нуур|Байгал]] нуур хүрсэн өргөн уудам газар нутагладаг. Мөн дорно Европын [[Ижил мөрөн|Ижил]] мөрний эрэг, [[Тэнгэр уул]]ын [[Ысык нуур|Төмөрт]] нуурын эрэгт суужээ. НТӨ 209 онд монголчуудын анхны улс [[Хүннү улс|Хүннү]] байгуулагдаж улмаар МЭ 156 онд онд [[Сяньби]], 330 онд [[Нирун Улс|Нирун]], 386 онд [[Тоба Вэй]], 907 онд [[Кидан|Кидан Улс]]ууд байгуулагджээ. [[Чингис хаан]] 1206 онд [[Их Монгол Улс]]ыг байгуулсан нь орчин үеийн монгол үндэстэн бүрэлдэхэд нөлөөлсөн сүүлчийн томоохон үйл явдал юм. 17-18-р зуунд монголчууд [[манжууд|манж]], [[оросууд|оросын]] харьяанд орсоноос зарим хэсэг нь хэлээ мартаж [[орос хэл|орос]], [[хятад хэл|хятад]] хэлээр ярих болсон байна. 1911 онд [[Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс|Монгол улс]] сэргэн мандаж, 1961 онд [[НҮБ]]-ын бүрэн эрхт гишүүн болсон. [[нүүдэлчин|Нүүдлийн мал аж ахуй]] бол монголчуудын уламжлалт аж ахуйн хэлбэр юм. [[бөө мөргөл|Бөө]] мөргөлтэй байсан монголчууд 16-р зуунаас [[буддын шашин|буддын]] шашинтан болжэээ. Коммунист засаглалын үед (1924-1990) атеизм буюу шашингүй үзлийг ихэд сурталчилж байв. == Нэр == «'''Монгол'''» ({{mongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ|v}}) гэдэг энэ нэрийн тухай анх яаж хэдийд үүссэн талаар судлаач эрдэмтэд их маргалддаг бөгөөд албан ёсоор батлагдсан тайлбар байхгүй. # Энэ нэрийг уул усны нэртэй холбож үздэг. Буриадын эрдэмтэн Дорж Банзаров Монгол гэдэг нэр нь Мон гэдэг голын нэрээс иш авсан гэж үзсэн байна. Гэхдээ «Мон» гэдэг гол олдоогүй юм байна. Нөгөө талаас монгол аймгийнхан 3 голын эхэнд нутаглаж голынхоо эхийг Мон гэж нэрлэсэн байж болох юм. [[Зураг:Mongol khel.svg|thumb|80px|«Монгол» (''монггул'')]] # [[17-р зуун]]ы үеийн түүхч [[Саган сэцэн]] [[Эрдэнийн товч]] зохиолдоо энэ нэрийг [[Чингис хаан]] өөрөө өгсөн гэж тэмдэглэжээ. Тэрээр Монгол гэдэг нэрийн Мон гэдэг нь зовж зүдрэх гэсэн утгатай, харин гол гэдэг нь гол цөм гэсэн утгатай гэжээ. # Энэ нэр монгиносон мунгинасан гэдэг үгнээс гаралтай гэж үзсэн байна. Эртний монгол аймгийн өвөг дээдэс Эргүнэ күнгээс мунгинан монгинон нүүсээр 3 голын сав газарт ирж суурьшсан. # Бөө мөргөлийн бэлгэ тэмдгээр өгсөн нэр гэж үзсэн. Монка-тэнгри-гал гэдэг үгний ка-тэнгри нь хасагдаад. Цаашдаа 2 дахь үеийн [[эгшиг]] эхнийхтэйгээ ижилсэж «Монгол» гэдэг нэр үүсэн байна. # «Монгол» гэдэг нэрийг [[Хятад]]ын судруудад Мэн-гү/Ман-гу-зы/Мон-гу-лун/Ман-ту/Мэн-гү-лүн хэмээх дуудлагатай дүрс бичгүүдээр тэмдэглэдэг байсан. [[Юань улс]]ын үеэс үүнийг нэг мөр «Мэнгү» гэж тэмдэглэдэг болжээ. Энэ нь хэдийнээс мунгинагсад хуучин бүдүүлэгчүүд гэсэн утгатай юм байна. # Эрдэмтэн судлаач Сүхбаатар Вэй улсын судар (Вэй ном)-т [[Тоба Вэй]] улсын цэргүүд нэгэн аймгийг эзэлчихээд тэндээс нэг хүүг олзлон авчээ. Тэр хүүг [[Мугулюй]] гэж нэрлэсэн байна. Тэр хүү нь Их [[Нирун улс]]ыг үүсгэн байгуулсан. Нирунчууд өөрийн удирдагчынхаа нэрээр аймгаа нэрлэсэн байж болох юм. # V зууны үеээс Эргүнэ хунаас нүүн ирэгсэд гурван голын хөвөөнд амьдарч эхэлсэн бөгөөд тэр овог аймаг дундаас Мон овогтон хүчирхжиж, улмаар Гол буюу зонхилогч улс болсон учраас «Монгол» гэх нэр үүссэн гэж ШУА-н академич Далай гуай тэмдэглэсэн байдаг. == Газар зүй == [[Зураг:Lone_Tree_-_Mongolia_Landscape.jpg|thumb|Монголын тал нутаг]] Монгол үндэстэн мандсан нутаг нь [[Төв Ази]] юм. [[Монголын тэгш өндөрлөг]] буюу Монголын тал хээр нь далайн түвшнээс дээш 900-1500 м өндөр өргөгдсөн өндөрлөг юм. Монголчуудын нутгийн урд хэсэгт нь [[говь]], дунд хэсэгт нь [[тал]] [[хээр]], хойд талд нь [[ой]]т хээрийн бүс зонхилдог. Баруун болон хойд талдаа харьцангуй өндөр [[Тэнгэр уул]] ({{өндөр|7000}} хүрнэ), [[Тарвагатайн нуруу|Тарвагатай]], [[Алтайн нуруу|Алтай]] ({{өндөр|4400}}), [[Соёны нуруу|Соён]] ({{өндөр|3400}}), [[Хангайн нуруу|Хангай]] ({{өндөр|4000}}), [[Хэнтийн нуруу]]д ({{өндөр|2800}}), урд талаараа [[Зүүнгар нутаг|Зүүнгар]], [[Говь]] зэрэг говь, цөл газар байна. Зүүн талдаа [[Мэнэнгийн тал]], [[Хөлөнбуйр]]ын нам доор тал нутаг байх ба [[Шилийн Богд уул]] зэрэг унтарсан галт уулстай. Дорнош [[Их Хянган]], өмнөш [[Цагаан хэрэм]]д тулна. Монголчуудын нутагт [[Байгал нуур]], [[Хөвсгөл нуур|Хөвсгөл]], [[Увс нуур|Увс]], [[Хяргас нуур|Хяргас]], [[Хар-Ус нуур|Хар-Ус]], [[Буйр нуур|Буйр]], [[Далай нуур|Далай]], [[Бост нуур|Бост]], [[Эв нуур|Эв]], [[Өрөнгө нуур]], [[Ангар мөрөн]], [[Сэлэнгэ мөрөн]], [[Орхон гол|Орхон]], [[Завхан гол|Завхан]], [[Ховд гол|Ховд]] , [[Хэрлэн]], [[Туул]], [[Или мөрөн|Или]], [[Хатан гол]] зэрэг томоохон гол нуурууд бий. Халимагийн тал [[Каспи хавийн нам доор]] газарт байрладаг. === Нутаг орон === {|class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Нутаг орон !! Улс !! Зэрэг !! Талбай <br> (км²)!! Нийслэл !! Монгол хүний <br> эзлэх хувь !! Нутгийн хуваарь |- | {{flagicon|Монгол}} [[Монгол Улс]] || colspan=2 | ''тусгаар улс'' || 1,566,600 || [[Улаанбаатар]] || 95% || [[Монгол улсын аймаг, нийслэл|22 нутаг:]] Архангай, Баян-Өлгий, Баянхонгор, Булган, <br> Говь-Алтай, Говьсүмбэр, Дархан-Уул, Дорноговь, Дорнод, <br> Дундговь, Завхан, Орхон, Өвөрхангай, Өмнөговь, Сүхбаатар, <br> Сэлэнгэ, Төв, Увс, Улаанбаатар, Ховд, Хөвсгөл, Хэнтий |} Монгол улс 21 аймаг, нэг нийслэлд хуваагддаг. [[Баян-Өлгий]]гээс бусад аймагт монголчууд дийлэнх олонх байна. {|class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Нутаг орон !! Улс !! Зэрэг !! Талбай <br> (км²)!! Нутгийн төв !! Монгол хүний <br> эзлэх хувь !! Нутгийн хуваарь |- | [[Өвөр Монгол]] || [[Хятад]] || I || 1,183,000 || [[Хөх хот]] || 17% || [[Өвөр Монгол|12 нутаг:]] Алшаа, Баяннуур, Бугат, Ордос, Тунляо, Улаанцав, <br> Улаанхад, Үхай, Хөлөнбуйр, Хөх хот, Хянган, Шилийн гол |- | [[Баянгол тойрог]] || Хятад || II || 470,954 || [[Хорол хот|Хорол]] || 4.1% || Хорол, Бүгүр, Лобнуур, Чакилик, Черчен, [[Хэжин шянь|Хэжин]], [[Хошууд шянь|Хошууд]], [[Бостнуур шянь|Бостнуур]], Яньчи |- | [[Бортал тойрог]] || Хятад || II || 24,934 || [[Бортал хот|Бортал]] || 5.6% || Бортал, Жинь, [[Рашаан шянь|Рашаан]] |- | [[Хайши тойрог]] || Хятад || II || 325,785 || [[Дэлхий хот|Дэлхий]] || 7.2% || Дэлхий, [[Голмуд]], [[Улаан шянь|Улаан]], [[Дулаан шянь|Дулаан]], Тяньжүнь, Лөнхү, Их цайдам, Магнай |} [[Файл:Bosten-Lake (Bosten-See), Xinjiang, China, 87.00E, 42.00N.jpg|thumb|150px|[[Бост нуур]], [[Шинжаан|Шиньжян]]]] Хятад улсын монголчууд улсын нэг, хоёрдугаар зэргийн нутагт хүн амын цөөнх болсон. Монгол улсыг даган сунасан [[Өвөр Монгол]], түүнтэй хаяа залгаа муж оронд байна. Баруун захаас дурдвал [[Шинжаан]]ы [[Бортал тойрог|Бортал]], [[Баянгол тойрог|Баянгол]] тойрог, [[Ховогсайр шянь|Ховогсайр]] шянь, [[Хөхнуур]] мужийн [[Хайши тойрог|Хайши]] тойрог, [[Хөнань шянь|Хөнань]] шяньд байна. Ганьсү мужийн [[Сүбэй шянь|Сүбэй шянь]], Хөбэй мужийн Вэйчань шянь, Ляонин мужийн Фүшинь шянь, Харчин зүүн гарын шянь, Гирин мужийн Өмнөд горлос шянь, Хармөрөн мужийн Дөрвөд шянь зэрэг болно. Өвөр Монголын газар нутгийн дотор монголоороо байгаа нь [[аймаг]], [[хошуу]] байдаг бол хятаджиж байгаа нь [[хот]] (аймгийн зэрэгтэй), [[шянь]] болон өөрчлөгддөг. {|class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Нутаг орон !! Улс !! Зэрэг !! Талбай <br> (км²)!! Нийслэл <br>/нутгийн төв !! Монгол хүний <br> эзлэх хувь !! Нутгийн хуваарь |- | {{flagicon|Буриад}} [[Буриад]] || [[Орос]] || I || 351,334 || [[Улаан-Үд]] || 30% || [[Буриад орны засаг захиргааны хуваарь|23 нутаг:]] Ах, Бабант, Байгал шадар, Баргажин, Бичүүр, <br> Загарай, Захаамин, Зэд, Муя, Мухаршивэр, Сэлэнгэ, <br> Тарвагатай, Түнхэн, Улаан-Үд, Хабаан, Хиагт, Хойдбайгал, <br> Хойдбайгал хот, Хорь, Хурамхаан, Хэжэнгэ, Эвлэг, Яруу |- | {{flagicon|Халимаг}} [[Халимаг]] || Орос || I || 74,731 || [[Элст]] || 56% || [[Халимаг орны засаг захиргааны хуваарь|14 нутаг]] |- | [[Агийн тойрог]] || Орос || II || 19,600 || [[Аг балгас|Аг]] || 62.5 % || Аг хот, Аг, Дульдурга, Могойт |- | [[Усть-Ордын тойрог]] || Орос || II || 22,400 || [[Ордын-Адаг]] || 39.6 % || Алар, Баяндай, Бохан, Нукут, Оса, Эхирэд-Булгад |} 2010 оны байдлаар халимагууд Халимаг улсын хүн амын 57.4%-г бүрдүүлж байгаа бол буриадууд Буриад улс, [[Агийн тойрог]], [[Усть-Ордын тойрог|Усть-Ордын]] тойрогт цөөнх болж байна. Оросын ЗГ [[Агийн тойрог]], [[Усть-Ордын тойрог|Усть-Ордын]] хоёр буриад автономит тойргийг 2008 онд [[Эрхүү муж]] болон [[Өвөр Байгалийн хязгаар]]т нэгтгэжээ. [[Киргиз]] улсын Иссык-Куль муж дахь [[Ысык нуур|Төмөрт нуур]]ын (Иссык-көл зүүн эрэг, Караколь ([[Харгол]]) хот, [[Ак-Суй]] районд ойрадууд бий. {{Gallery | title = Газар зүй хэсэгт хамаарах зургийн түүвэр | width = 180 | height = 140 | lines = 2 | Зураг:Mongolia and Mongol Autonomous Subjects in The PRC.png|Монгол улс ба Хятадын монгол нутгийн газрын зураг | Зураг:Buryatia01.png|2006 он. Усть-Орд, Буриад, Аг | Зураг:Kalmykia03.png|Халимаг орны байрлал }} == Хүн ам зүй == {{Main|Монголын хүн ам зүй}} {| class="wikitable" |- ! Он !! Хүн ам !! Тэмдэглэл |- | 1 он || 2,000,000?<ref>2011 оны "Хүннү" 5 ангит баримтат кинонд 2 сая хүннүчүүд байсан гэжээ</ref> || |- | 1000 || ||[[:en:Liao Dynasty#Government|750,000 киданчууд]] |- | 1200 || 2,000,000? || [[Дундад зууны монгол аймгууд|2,000,000]] монголчууд<ref>[https://books.google.mn/books?id=JtOqIc9t2qsC&pg=PA4&lpg=PA4&dq=is+why+just+two+million+Mongols,+with+129,000+cavalrymen&source=bl&ots=gv7PR4t0ts&sig=1PCa2fUo0lDKnkEyYOk7p4QMNPc&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=is%20why%20just%20two%20million%20Mongols%2C%20with%20129%2C000%20cavalrymen&f=false Urgunge Onon The Secret History of the Mongols: The Life and Times of Chinggis Khan] 2005 ...That is why just two million Mongols, with 129,000 cavalrymen. Ө.Онон киданчуудын тоог оруулсан эсэх талаараа тодорхой дурьдаагүй.</ref><ref>[https://jigjids.files.wordpress.com/2011/05/the_secret_history_of_the_mongols_the_life_and_times_of_chinggis_khan1.pdf Urgunge Onon The Secret History of the Mongols: The Life and Times of Chinggis Khan]</ref> [[Лев Гумилёв]] 12-р зууны монголын овог аймгууд 700,000 хүнтэй байсан гэж үзсэн байдаг ба үүндээ киданчуудын тоог оруулаагүй. |- | 1650 || 2,760,000<ref name="zuun">С.Чулуун “Монголчууд: XYII-XX зууны эхэн үе”</ref> || 50,000-60,000 буриад (77,000)<ref>[http://www.bur-culture.ru/index.php?id=news-detail&tx_ttnews=42&cHash=effe903f9ae6737362277ed761d6c2ca Традиционная материальная культура бурятского этноса Предбайкалья.]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Этногенез и расселение. Средовая культура бурят</ref><ref>[http://www.ugaizam.narod.ru/num_012/n_0012_001.html П.Б. Абзаев. Буряты на рубеже XX-XXI вв. Численность, состав, занятия]</ref>; 860,000 халх<ref name="zuun"/> (Түшээт ханы 3 хошуу 280,000, Сэцэн хан аймаг 240,000, Засагт ханы 4 хошуу 340,000)<ref name="zuun"/> (Ш.Нацагдоржийн "Халх товчоон" зэрэг социализмийн үеийн бүтээлүүдэд Халхын ханлиг 600,000 хүн амтай байсан гэж үзжээ); өмнөд монголчууд 1,100,000;<ref name="zuun"/> 850,000? [[ойрад]]: 250,000 [[халимаг]]<ref name="zuun"/>; 100,000 [[дээд монголчууд]];<ref name="zuun"/><ref>[hamagmongol.narod.ru/oyirad/oh31_r.htm Х.Санжи Обзор ойратской истории-Период трех государств-Зюнгарское ханство]</ref> 500,000 [[зүүнгар]]чууд<ref name="zuun"/> |- |1700 || ||600,000 [[зүүнгар]]чууд (1755), 200–250,000? [[:en:Kalmyk people#Demographics|халимаг]] (1771), 200,000 [[дээд монголчууд]] (1720 он)<ref name="montaa.mn">{{Cite web |url=http://montaa.mn/content/view/73/ |title=БУЦАЖ ИРЭЭГҮЙ МОНГОЛ АЙМГУУД |access-date=2015-06-15 |archive-date=2013-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115172101/http://montaa.mn/content/view/73/ |url-status=dead }}</ref> |- |1800 || ||600,000 халх; 440,000? ойрад: 120,000 зүүнгарчууд, 120,000? дээд монголчууд |- | 1900||2,300,000?||[[:en:Buryatia#Ethnic groups|283,383]]<ref>{{Cite web |url=http://www.kyrgyz.ru/?page=225 |title=Б.З. Нанзатов,ПЛЕМЕННОЙ СОСТАВ БУРЯТ В XIX ВЕКЕ |access-date=2015-06-15 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203040827/http://www.kyrgyz.ru/?page=225 |url-status=dead }}</ref> буриад (1897); 500,000? халх (1911); 380,000 ойрад: 70,000? Монголын ойрад (1911), 190,648 халимаг (1897), 50,000 дээд монголчууд,<ref name="montaa.mn"/> 70,000? бусад ойрад; 1,500,000 өмнөд монголчууд (1911)<ref name="lupm">[http://www.lupm.org/mn/pages/101026mn.htm Түмэдхүү, ӨМӨЗО-НЫ ХҮН АМЫН ХУВИРАЛТЫН ЗУРГИЙГ ҮЗЭЭД] (Southern) Mongolian Liberal Union Party</ref><ref name="sodon">{{Cite web |url=http://sodonmedeelel.blog.gogo.mn/read/entry464126 |title=Өвөр Монголын хүн ам |access-date=2015-06-15 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203041738/http://sodonmedeelel.blog.gogo.mn/read/entry464126 |url-status=dead }}</ref> |- | 1927 ||2,100,000? ||'''600,000 Монголын иргэн'''<ref>[http://www.burtgel.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=726:civilregister&catid=178:history&Itemid=374 ИРГЭНИЙ БҮРТГЭЛИЙН ТҮҮХЭН ТОЙМ]</ref> — 230,000? буриад: 15,800 Монголын буриад,<ref>С.Баттогтох - Нууц хуйвалдаанаас нугалаа завхралд</ref>; [[:en:Buryatia#Ethnic groups|214,957]] буриад Орост (1926); 500,000? халх (1927); 330,000? ойрад: 70,000 Монголын ойрад, 128,809 халимаг (1926) |- |1956||2,500,000?||228,647 буриад: 24,625 Монголын буриад (1956), 135,798 ([[:en:Buryat Autonomous Soviet Socialist Republic|ЗСБНАБУ]]ын буриад; 1959), [[:en:Agin-Buryat Okrug#Ethnic groups|23,374 Агийн буриад]] (1959), [[:en:Ust-Orda Buryat Okrug#Ethnic groups|44,850 Усть-Ордын буриад]] (1959); 639,141 халх (1956); 240,000? ойрад, 77,996 Монголын ойрад (1956), 100,603 халимаг (1959), [[:en:Demographics of China#Ethnic groups|1,462,956 монгол Хятадад]] (1953) |- |1980||4,300,000?||317,966? буриад 29,802 Монголын буриад (1979), 206,860 [[Буриад орон|Буриад улсын]] буриад (1979), 45,436 Усть-Ордын буриад (1979), 35,868 агийн буриад (1979); 1,271,086 халх; 398,339 ойрад: 127,328 Монголын буриад (1979), 140,103 халимаг (1979), 2,153,000 өмнөд монголчууд (1981)<ref name="lupm"/> |- | 1990 ||4,700,000?||376,629 буриад: 35,444 Монголын буриад (1989), 249,525 Буриад улсын буриад (1989), 49,298 Усть-Ордын буриад (1989), 42,362 Агийн буриад (1989); 1,654,221 халх; 470,000? Oirats: 161,803 Монголын ойрад (1989), 165,103 халимаг (1989), 33,000 дээд монголчууд (1987);<ref>{{Cite web |url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=cn |title=ethnologue.com information |access-date=2012-12-09 |archive-date=2012-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121126014809/http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=CN |url-status=dead }}</ref> |- | 2010 он || 5–9,200,000?<ref>768,000 гэр бүл Монголд (2013)</ref> ||500,000? буриад (45–75,000 Монголын буриад, 10,000 [[Хөлөнбуйр]]ын буриад); 2,300,000 халх ([[дарьганга]], [[дархад]], [[элжигин]], [[сартуул]]ыг оролцуулан); 638,372 ойрад: 183,372 халимаг, 205,000 Монголын ойрад, 90–100, 000 дээд монголчууд, 2010 — 140,000 [[Шинжаан]]ы ойрад; 2013 — 190,000? Шиньжяны ойрад: 100,000? торгууд, 40–50,000? өөлд, 40,000? бусад ойрад: голчлон [[хошууд]]); 5,500,000? өмнөд монголчууд (албан ёсны мэдээгээр 5 сая гаруй өвөрмонголчууд байгаа гэх боловч нилээд хувь нь хятаджсан эсвэл монгол нэрээр бүртгүүлсэн хятадууд байгаа тул бодит тоо нь 1-2 сая байж болзошгүй) |} 2010 оны тооллогоор дэлхий даяар 9.3 сая монгол үндэстэн байсан бөгөөд 2015 оныхоор тооцоход 9.7 сая байна. ==== Монголд ==== [[Файл:Mongol atlas.jpg|thumb|250px|Монголын ястан, үндэстний нутаг]] [[Зураг:Atlas Mongolica.jpg|thumb|250px|Монгол, Хятад дахь монгол яс, аймаг]] Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогоор суурин хүн амын 95.3 хувь буюу 2,523,621 нь монгол үндэстний ястан байв. 2015 онд Монгол улсын хүн ам 3 сая хүрч, дээрх хувиар тооцвол түүн дотор монгол хүний тоо 2.8 сая болжээ. ====[[:en:Demographics_of_China#Ethnic_groups|Хятадад]] ==== Хятад улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүнгээр 5,981,840 «монгол үндэстэн» байв.<ref>[http://www.stats.gov.cn/tjsj/pcsj/rkpc/6rp/excel/A0201.xls БНХАУ-ын хүн амын 2010 оны тооллого].</ref> 2000-2010 онд өссөн хувийг харгалзан тооцвол 2015 онд монгол хүний тоо 6.06 сая болсон. {|class="wikitable" style="text-align:center" |+Нийт тоо<ref>phttp://www.stats.gov.cn/tjsj/tjgb/rkpcgb/ БНХАУ-ын статистикийн газар].</ref> |- style="font-weight:bold; background: #f0f0f0;" | width="120" align="left" height="12" | Ард түмэн | width="75"| 1990 | width="75" | 2000 | width="75" | 2010 он |- | align="left" | Монгол үндэстэн || 4,806,849 || 5,827,808 || 5,981,840 |- |- style="background: #f0f0f0;" | height="12" align="left" colspan=3 | Хятад улсын хүн амд эзлэх хувь || 0.45% |} * 68.72%: [[Өвөр Монгол|Өвөр Монголын өөртөө засах орон]] — 4.1 сая * 11.52%: [[Ляонин]] муж — 700 мянга * 2.96%: [[Гирин]] муж — 180 мянга * 2.92%: [[Хэбэй]] муж — 180 мянга * 2.58%: [[Шинжаан]] — 155 мянга * 2.43%: [[Хармөрөн]] муж — 145 мянга * 1.48%: [[Хөхнуур]] муж — 90 мянга * 1.41%: [[Хэнань]] муж — 85 мянга * 5.98%: бусад газар — 360 мянга ==== [[:en:Demographics_of_Russia#Ethnic_groups|Орост]] ==== Орос улсад монголчуудыг «буриад», «халимаг», «монгол» гурван нэрээр бүртгэдэг. 2015 оны байдлаар тооцвол 660 мянган монгол бий. [[Зураг:Орос дахь үндэстнүүд.jpg|thumb|Оросын ард түмний нутаг]] {|class="wikitable" style="text-align:center" |+Нийт тоо |- style="font-weight:bold; background: #f0f0f0;" | width="120" align="left" height="12" | Ард түмэн | width="75" | 2002<ref>{{Cite web |url=http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_01.xls |title=Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2002 года — Национальный состав населения |access-date=2015-06-15 |archive-date=2020-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200109173322/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_01.xls |url-status=dead }}</ref> | width="75" | 2010 он<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls ОХУ-ын хүн амын 2010 оны тооллогын дүн, яс үндсээр.]</ref> |- | align="left" | [[Буриад ястан|Буриад]] || 445,175 || 461,389 |- | align="left" | [[Халимаг ястан|Халимаг]] || 173,996 || 183,372 |- | align="left" | Монгол || 2,656 || 2,986 |- style="background: #f0f0f0;" | height="12" align="left" | Нийлбэр || 621,827 || 647,747 |- style="background: #f0f0f0;" | height="12" align="left" colspan=2 | Оросын хүн амд эзлэх хувь || 0.45% |} ==== Бусад газар ==== [[:en:Demographics_of_Kyrgyzstan#Ethnic_groups|2009 оны байдлаар]] Киргизстанд 4188 [[сарт халимаг]] хүн байна. Албан бус тоогоор 12000 бий.<ref name="хиргис2009"> Перепись населения Кыргызской Республики 2009 года. Численность постоянного населения по национальностям.</ref> 2010 оны хүн амын тооллогоор МУ-ын иргэн монголчуудаас 110 мянга орчим нь Өмнө Солонгос, Америк болон Европын орнуудад амьдран сууж байна. === Овог аймаг === {{гол|Монгол овог аймгуудын жагсаалт}} {|class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Этгээд !! Бусад анги, бүлэг !! Яс, аймаг, отог |- | Дорнод || зүүн монгол, ар монгол || [[дархад]] | [[дарьганга]] | [[халх]] ([[элжигин]], [[сартуул]]) | [[хотгойд]] |- | Өмнөд || зүүн монгол, өвөр монгол || [[авга]] | [[авганар]] | [[аохань]] | [[асуд]] | [[баарин]] | [[дөрвөд (хасар)|дөрвөд]] | [[горлос]] | [[жалайд]] | [[жарууд]] | [[муумянган]] | <br> [[найман]] | [[онниуд]] | [[ордос]] | [[сөнөд]] | [[түмэд]] | [[урад]] | [[үзэмчин]] | [[харчин]] | [[хишигтэн]] | [[хорчин]] | [[хуучид]] | [[цахар]] |- | Өрнөд || баруун монгол ([[ойрад]]), <br> зарим нь ар монгол || [[алтайн урианхай]] | [[баатуд]] | [[баяд]] | [[дөрвөд]] ([[хотон (ястан)|хотон]]) | [[дээд монгол]] | [[захчин]] | [[өөлд]] | [[торгууд]] <br> | [[цорос]] | [[хойд]] | [[хошууд]] | [[халимаг]] (торгууд, дөрвөд, хошууд, [[бузава]]) | [[хотон халимаг]] |- | Умард || зүүн монгол, хойд монгол, <br> зарим нь ар монгол || [[буриад]] ([[булгад]], [[эхирэд]], [[хонгоодор]], [[хорь]], [[сартуул]], [[цонгоол]], [[табангуд]]), [[барга]], [[хамниган]] |} === Хэл бичиг === Монгол хэл олон аялгуутай. Монгол хэл нь [[Дуншян хэл|Дуншян]], [[монгор хэл|монгор]], [[дагуур хэл|дагуур]] хэлний хамт [[алтай хэлний язгуур|алтай]] язгуурын [[монгол хэлний бүлэг|монгол]] бүлэгт орно. Хэл шинжлэлч [[Шадавын Лувсанвандан]] 1959 онд монгол хэлийг дараах байдлаар ангилжээ:<ref> Шадавын Лувсанвандан. [https://books.google.mn/books/about/Монгол_хэл_аялгууны_у.html Монгол хэл аялгууны учир.] ШУДБХ Эрдэм Шинжилгээний Хэвлэлийн Газар. 1959 он.</ref> {|class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Аялга !! Хэлэлцэгч !! !! Завсрын аман аялга !! Хэлэлцэгч |- | Төв аялга || [[халх]], [[цахар]], [[ордос]] || || colspan=2 | ''доорхыг харах'' |- | [[Буриад аялга|Умард аялга]] || Байгалын ар, өврийн [[буриад]] || || Төв-умардын завсрын аман аялга || Сэлэнгийн буриад, [[барга]] |- | [[Ойрад–Халимаг аялга|Өрнөд аялга]] || Шинжааны [[ойрад]], [[халимаг]] || || Төв-өрнөдийн завсрын аман аялга || Хөхнуур, Алшаагийн ойрад, Монголын ойрад |- | Дорнод аялга || [[хорчин]], [[харчин]] || ||Төв-дорнодын завсрын аман аялга || [[баарин]], [[ар хорчин]], [[найман]], [[онниуд]] |} Монголчууд түүхэндээ [[Монгол бичиг|монгол бичиг]], [[дөрвөлжин үсэг]], [[тод үсэг|тод [монгол] үсэг]], [[галиг үсэг]], [[соёмбо үсэг]], [[вагиндрын үсэг]], [[латин үсэг]] хэрэглэж байсан. Одоо албаны бичигт гурван өөр бичгийн дүрэм бүхий [[кирилл үсэг]], уламжлалт монгол үсгийг зэрэгцэн хэрэглэж байна. * Монгол улсад [[халх аялга|халх аялгыг]] (төв) гол болгон 1941 оноос хойш кирил үсгээр бичиж байна. 35 үсэгтэй. * Хятад улсад [[цахар аялга|цахар аялгыг]] (төв) гол болгон уламжлалт монгол үсгээр бичиж байна. 29 үсэгтэй. * Оросын буриадууд [[буриад аялга|буриад аялгыг]] (умард) «буряад хэлэн» хэмээж 1939 оноос хойш кирилээр бичиж байна. 36 үсэгтэй. * Халимагууд [[Ойрад–Халимаг аялга|халимаг аялгыг]] (өрнөд) «хальмг келн» хэмээж 1941 оноос хойш кириллээр бичиж байна. 38 үсэгтэй. Хятад дахь монголчуудын тал нь буюу 3.3 сая орчим нь монгол хэлээ мэднэ. ОХУ дахь буриадуудын тал хувь буюу 230 мянга, халимагуудийн тал хувь буюу 80 мянга нь монгол хэлээр ярьдаг ба бусад нь монгол хэлээ мартжээ. Монгол хэлээр ярьдаг нийт хүний тоо — 6.4 сая юм.<ref>Estimate from Svantesson et al. 2005: 141: 5.7 million.</ref><ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab6.xls Перепись-2010].</ref> === Шашин шүтлэг === [[Зураг:White_Tara.jpg|thumb|160px|17-р зуун. [[Занабазар]]ын урласан [[Цагаан дарь эх]]]] Монголчууд анх [[бөө мөргөл]], [[тэнгэр шүтлэг]]тэй байв. МНТ-д Хөхөчү бөө буюу Тэв тэнгэр Чингис хаанд шадарлан, бас тэрссэн талаар дурдсан ба 13-р зууны [[Гүюг]] хааны тамганы дардас, [[Аргун]] ханы захидал «Мөнх тэнгэрийн хүчинд» хэмээн эхэлсэн байдаг.<ref>[http://www.munkho.de/wp/монгол-бичгийн-соёл-түүx-уран-бичлэг-б/ Монгол бичгийн соёл, түүx, уран бичлэг буюу каллиграф I]. 2014.</ref> Одоо бөөгийн ёс харьцангуй хумигдмал болсон боловч [[овоо]] босгох, газар ус аргадах, тахих зан үйл үлджээ. Буриад орон, Хөвсгөл аймгийн [[тайга]] нутгаар, [[дархад]] ястны дунд [[бөө]]гийн уламжлал хүчтэй хадгалагджээ. [[Зураг:Mongolia, near Ulaanbaatar.jpg|thumb|left|180px|20-р зуун.Монгол [[лам]] (магадгүй [[Содномын Дамдинбазар]]) Өргөө хотын ойролцоо]] Монголд [[буддын шашин]] Хүннү, Нирун улс, [[Хубилай]] хааны үе, 16-р зуунд гэх мэтээр дөрвөн удаа дэлгэрчээ. Монгол оронд 16-р зуунаас хойш [[Жавзандамба хутагт]], [[Зая бандид Намхайжамц|Зая бандид]], [[Агваан Доржиев]] гэх мэт олон хутагт хувилгаан тодорч, үсэг бичиг зохиох, [[бурхны ном]] орчуулах, [[бурхан|бурхны]] хөрөг, шуумал бүтээх, [[суварга]], [[сүм]] [[хийд]] барих зэргээр буддын шашин хөгжиж байв. 20-р зуунд [[коммунизм|коммунист]]нийгмийн үед шашны нөлөөг бууруулах бодлого явуулж байсан ба 1990 оноос Монгол улсад шашин шүтэх явдлыг чөлөөтэй болгожээ. 2010 оны тооллогоор МУ-ын хүн амын 53 хувь буддын шашин шүтдэг, 38 хувь шашин шүтдэггүй гэж хариулжээ.<ref name="тооллого2010"></ref> ЗХУ задарснаас хойш ОХУ дахь монголчууд улмажлалт бөө мөргөл болон буддын шашныг сэргээн хөгжүүлж байна. БНХАУ дахь монголчууд улс төрийн дэглэмээс шалтгаалаад шашнаас зайлсхийдэг хэвээр байна. Сарт халимаг, дунсян, баоань, [[Алшаа]] дахь цөөн тооны монголчууд лал шашинтай. [[Христийн шашин]] оросоор дамжин Байгал нуурын баруун эргийн буриадад 18-р зуунаас дэлгэрч үндсэн шашин болсон бол МУ-д 1990 оноос хойш сүм хийд олныг барьснаар одоо хүн амын 2.3% христийн шашинтан болжээ.<ref name="тооллого2010"></ref> Сүүлийн жилүүдэд Монгол Улс дахь бөө мөргөл цахим орчинд түгэн дэлгэрэхийн зэрэгцээ бөө мөргөлийн талаарх мэдлэгийг бүтээх, дамжуулах шинэ хэлбэр бий болжээ. Антропологич Оюунгэрэл Тангад Монголын бөө нарын подкаст болон нийгмийн сүлжээн дэх нийтлэлд дижитал угсаатны зүйн шинжилгээ хийж, орчин үеийн бөө нар зөвхөн эрдэм шинжилгээний судалгааны объект байхаа больж, цахим хэрэгслээр дамжуулан бөө мөргөлийн уламжлалыг өөрсдөө тайлбарлаж, түүнийг тайлбарлан тодорхойлох эрхээ бататгах болсон гэж үзсэн байна. Тэдний тайлбар нь соёлын өв, буддын шашин, нео-бөө мөргөл, байгаль хамгаалах үзэл зэрэг олон янзын ойлголтыг хослуулдаг боловч хүн, өвөг дээдэс, төрсөн нутаг, газар усны эзэд, савдгийн хоорондын харилцан хамаарлыг нийтлэгээр онцолдог. Уг судалгаанд энэхүү цахим үйл ажиллагааг Монгол Улс дахь бөө мөргөлийн сэргэлт, институцчилэгдэх үйл явцын хүрээнд мэдлэгийн эрх мэдэл шинэ хэлбэрээр бүрэлдэж байгаагийн илрэл хэмээн тайлбарлажээ.{{Cite journal |last=Tangad |first=Oyungerel |year=2024 |title=Shamans Study Shamanism: The World in the Podcasts of Mongolian Shamans |url=https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/etnografia/article/view/13050 |journal=Etnografia. Praktyki, Teorie, Doświadczenia |language=en |volume=10 |pages=45–66 |doi=10.26881/etno.2024.10.03}}<ref>{{Cite journal |last=Tangad |first=Oyungerel |date=2024 |title=Shamans study shamanism: The world in the podcasts of Mongolian shamans |url=https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/etnografia/article/view/13050 |journal=Etnografia. Praktyki, Teorie, Doświadczenia |language=en |volume=10 |issue=10 |pages=45–66 |doi=10.26881/etno.2024.10.03 |issn=2543-9537}}</ref> == Түүх == {{Загвар:Монголчуудын түүх}} === Эртний түүх === Монгол нутагт хүрлийн үед тархсан [[дөрвөлжин булш]]ны соёлын хүмүүс нь [[:en:Race (human classification)|антропологи төрхийн]] хувьд монголжуу төрхтнүүд байв.<ref>{{Cite web |url=http://oi50.tinypic.com/25hirzk.jpg |title=Archive copy |access-date=2015-09-10 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215259/http://oi50.tinypic.com/25hirzk.jpg |url-status=dead }}</ref> Монголчууд Монгол нутагт эртнээс байсан [[:en:Urheimat#Mongolic_homeland|уугуул]] үндэстэн юм .Дөрвөлжин булшны соёл нь Хүннү, Сяньби зэрэг монгол угсаатнуудын соёл мөн орчин үеийн монголчуудын соёлтой ижил байдаг.Монголчуудад хамаарагдах бусад археологийн соёл бол [[:en:Upper Xiajiadian culture|Дээд Сязядян]], [[:en:Lower Xiajiadian culture|Доод Сязядян]], [[:en:Zhukaigou culture|Жукайгоу]], [[:en:Ordos culture|Ордосын соёл]]ууд юм. Өвөг монгол овог аймгуудыг ху, жун, ди, төвд хэлэнд хор, согбу гэх нэрээр тэмдэглэж ирсэн ба хьюнюй, сьюнюй зэрэг [[Хүннү]]гийн өвөг, [[дорнод ху|дунху]] нар нь бүгд монгол болно.Хүннүгийн ноёлогч Хуянь овог Сүмбэ, Нирун, Хамаг Монголд (Хиад) байв. Хэрэйд, Мэргид, Татарчуудыг [[Кидан|Кидан Улс]]ын үед [[Зүбү]] хэмээн нэрлэж байв. Зүбү нэрийг Хүннүгийн Сьюйбү овгоос улбаатай гэдэг. 13-р зууны хятад зурганд дүрслэгдсэн монгол нумны зураг хүннү нумтай ижил болох нь харагддаг. Мөн ширэн завь хэрэглэдэг, тулааны үед эмээлээ овоолж хамгаалдаг зэрэг нь монгол, хүннүд адил байдаг.<ref>Г.Сүхбаатар, Монголчуудын эртний өвөг, 1980</ref> [[Найман]], [[Онгууд, Онход|Онгуд]] , [[Хэрэйд]] гэх мэт зарим монгол аймгийг түрэг гэж үзэх явдал байдаг ч тэдний удирдагчдын нэр, овог аймгийнх нь нэр монгол үгтэй утга санаагаараа таардаг.Археологийн судалгаагаар 10-13-р зуунд олон тооны түрэг аймаг монголд байсан гэх нотолгоо олддоггүй мөн монголчуудын дунд түрэг соёлын нөлөө бараг байдаггүй. [[Их Монгол Улс]]ын хүн амыг 4 хэсэгт хуваахад ноёлогч ангид монголчууд, түүний дараа кидан, түрэгүүд, 3 дахь ангид [[зүрчид]], 4 дэхь ангид нь хятадууд орсон байдаг бөгөөд харин гарал нь эргэлзээтэй гэх энэ аймгуудыг монгол биш хэмээн ялгаж ангилсан явдал огт байхгүй байна. Эцгийн талаас өвлөгддөг генийг [[:en:Human Y-chromosome DNA haplogroup|Y хромосомын ДНХ]], эхийн талаас өвлөгддөг генийг [[:en:Mitochondrial DNA|митохондрийн ДНХ]] гэдэг ба эцгийн талаар нь аливаа хүний гарал угсааг нь тодорхойлдог.Ген нь устаж үгүй болдоггүй. Мөн [[:en:Blood type|цусны бүлгээр]] нь ямар угсаатнууд хоорондоо холбоотой болохыг тодорхойлдог. Ойролцоо гаралтай буюу хил залгаа нутагт оршин суудаг үндэстнүүдын цусны бүлэг ижил байдаг. Монголчуудын болон Алтайн угсаатнуудын голлох ген бол C3 буюу [[:en:Haplogroup C-M217|C-M217 гаплогрупп]] юм. Төв Азид хүмүүс 2 замаар Африкаас ирсэн гэж үздэг ба Африкаас [[Баруун Ази]]-Энэтхэг-[[Зүүн Өмнөд Ази]]-[[Зүүн Ази]]-[[Төв Ази]] гэсэн өмнөд зам , Африкаас Баруун Ази-Төв Ази гэсэн хойд замаар эртний хүмүүс Төв Азид иржээ.Энэ хүмүүс бол Монголжуу төрхтний умард салбарынхан буюу эх газрын монголоид төрхтөн юм.Эх газрын ази төрхтөн дотроо 2 хэсэгт хуваагддаг ба Төв Азичуудыг монголжуу төрхтний умард салбарын өмнөд Сибирийн дэд бүлэгт (Төв Азийн дэд бүлэг), Умард Азичуудыг умард Сибирийн дэд бүлэгт (палеосибирь төрхтний дэд бүлэг)<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/439381/Paleo-Siberian|britannica.com]</ref> оруулан ангилдаг. Дархадын бүрэлдэхүүнд анчин самоедь угсааны зарим хүмүүс орж ууссан гэж угсаатны зүйч Х.Бадамхатан үзжээ. [[Зураг:Genghis Khan.jpg|thumb|Өнөөгийн Монгол үндэстнийг үндэслэгч Эзэн Богд [[Чингис хаан]].]] Монголчуудын антропологи хэв шинж, генийн сан Дорнод Монголын дөрвөлжин булшны монголжуу хүмүүс, Баруун Монголын европжуу төрхтний хиргисүүрийн буюу чулуун овоот соёлын хүн ам, Сяньби, Хүннүчүүдээс бүрэлдэн бий болжээ. Угсаатан үүсэн бүрэлдэх үйл явцыг [[:en:Ethnogenesis|этногенез]] гэж нэрлэдэг. Хүннүчүүдийн хувьд зарим хэсэг нь бага зэрэг европжуу төрхтэйгээрээ ялгарах боловч гоц ялгарах шинж байхгүй, үндсэндээ нэг гаралтай монголжуу хүмүүс байжээ.<ref>Д.Түмэн, Б.Оюунгэрэл, М.Үүрийнцолмон, Монголын Хүннүгийн антропологи, МУИС-ийн эрдэм шинжилгэээний бичиг, 2002 он, N187</ref> Монгол угсаатнуудаас [[буриад]]ууд өмнөд [[Сибирь]] хавьд байсан [[:en:Haplogroup N-M231|N]] гапло бүлэгтэй үндэстнүүдтэй нилээн холилдсон байдаг бөгөөд баруун монголчууд халхуудаас нуруугаар ялимгүй өндөр, дөрвөдүүд өндөр, шулуун хамартай, гавлын хэлбэр нь ялгагдах онцлог шинжтэй гэх мэт зарим өвөрмөц шинж төрх монголчуудын угсаатны бүлэг, газар орны ялгаанаас хамааран ажиглагддаг. Монгол хүн дунд зэргийн нуруутай, өргөн шанаатай, товгор хацартай, жартгар нүдтэй, гавлын хэлбэр нь зүүн өмнөд ази, зүүн азийнхантай харьцуулахад арай зууван, хар, бор өнгийн нүдтэй, шулуун хар, хүрэн үстэй, цайвар цагаан, шар, хөрслөг бор өнгийн арьстай, тэгш шүдтэй байдаг. Индианчуудын шүдний хэлбэр монголчуудынхтай ихээхэн төстэй. Захчингуудаас 8, Халхуудаас 6 төрлийн ген илэрдэг.Монголчуудад нийтдээ 10-аад ген байдаг.Монголчууд эрт үед европоос ирсэн [[:en:Tocharians|тохар]], [[:en:Yuezhi|юэжи]], [[:en:Iranian peoples|иран угсааны]] [[:en:Scythians|скиф]]тэй бага зэрэг холилдсон байдаг.Архангай аймгийн Эрдэнэмандал, Өгий нуур зэрэг сумдаас Хүннүгийн үед амьдарч байсан монголжуу болон европжуу төрхтний холимог төрхтэй болон европ төрхтэй хүмүүсийн булш олджээ.<ref>З.Батсайхан, Төв Азийн нүүдэлчдийн түүхийн зарим асуудал, МУИС-ийн эрдэм шинжилгэээний бичиг, 2002 он, N187</ref>Хүннүгийн харъяанд [[:en:Wusun|усунь]] , [[:en:Loulan Kingdom|лоулань]], хуцзе (цзеху), [[:en:Yuezhi|юэжи]] зэрэг европ аймгууд олноороо байсанаас зарим нь Хүннүд алба хаахаар Хүннүгийн нутгийн гүн рүү ирсэн нь эдгээр хүмүүс юм.З.Батсайханы үзэж буйгаар Өгий нуур сумаас олдсон дээрх булш нь усуньчуудынх байжээ.Хагас нүүдэлчин усуньчууд европ үндэстэн байсан боловч [[Тэнгэр уул]]ын усуньчууд нь [[Долоон ус]]ны усуньчуудаасаа арай илүү монголжуу төрхтний хольцтой байжээ.Аль ч арьстанд бусад арьстны ген 10 орчим хувь байдаг бөгөөд үүнийг хүн төрөлхтөн уулаасаа нэг гаралтай байдагтай холбон тайлбарладаг байна.Генетик судлаач Ж.Батсуурийн үзэж буйгаар монгол үндэстний ген Хангай,Хэнтийн нурууны хооронд Орхон, Сэлэнгэ, Туул гэсэн гурван голын савд бүрэлджээ. Аливаа үндэстэнд байгаа хэд хэдэн генийн бүрдлийг [[:en:Gene pool|генийн сан]] гэдэг. Өөр өөр хүмүүсийг нэг угсаатан хэмээн дүгнэх хэмжүүр бол угсаатны нийтлэг шинж юм. Түүхийн нэг ижил цаг хугацаанд, нэг нутагт нэгдэрэн нягтарч бүрэлдсэн, нэг өвөг дээдсээс гаралтай, ижил хэл соёлтой ард түмнийг угсаатан ([[:en:Ethnic group|ethnicity]], ethnos) гэдэг. Угсаатан, үндэстэн ([[:en:Nation|nation]]) гэсэн 2 үг заримдаа ижил утгаар, заримдаа ондоо утгаар хэрэглэгдэх ба угсаатан нь үндэстэн гэсэн үгээсээ илүү ерөнхий, өргөн хүрээтэй утга санааг илэрхийлнэ. Үндэстнийг нэгтгэх хамгийн гол шинжүүд бол ген, хэл, үндэсний ухамсар гурав юм.Аливаа хүн аль нэг угсаатны бүлгийн нэгэн гишүүн хэмээн өөрийгөө хүлээн зөвшөөрөх, ямарваа нэг угсаатан өөрсдийгөө өөр бусад үндэстнээс өөр гаралтай, өөр угсаатан хэмээн ялган зааглах үзлийг үндэсний ухамсар (ethnic identity) гэдэг. Үндэсний ухамсартай холбогдох өөр нэг үзэл бол [[:en:Ethnic nationalism|угсаатан төвтэй үндэсний үзэл ]], [[:en:Civic nationalism|иргэн төвтэй үндэсний үзэл]] 2 юм. Угсаатан төвт үндэсний үзэл гэдэг нь зөвхөн нэг гаралтай хүмүүсийг л өөрийн үндэстний нэг хэсэг гэж үзэх, гарал үүслээрээ нэгдмэл улс байгуулах үзэл юм.Иргэн төвт үндэсний үзэл нь гарал үүсэл хамаарахгүй, өөрийн улсын иргэн болсон аль ч хүнийг нэг үндэстэн гэж үздэг үзэл юм. Цөөхөн тоотой үндэстнүүд эхний үзэл баримтлалыг нь барьдаг. Төвдүүд XIX-XX зууны дунд үе хүртэл хилээ бүрмөсөн хааж өөрсдийгөө хамгаалахыг оролдож байжээ. Тэд монголчуудыг Төвдөд чөлөөтэй нэвтэрэхийг зөвшөөрч байсан ч зөвшөөрөлгүй нэвтэрсэн бусад гадаад хүнийг шууд цаазалж байв. Монгол гэсэн нэр түүхийн сурвалж бичигт анх 7 дугаар зуунд дурдагдсан байдаг бөгөөд [[Хятад|Хятадын]] сурвалж бичигт Монголын тэгш өндөрлөгийн зүүн захад орших жижигхэн овог аймгийг "мэнгү" хэмээн нэрлэсэн байдаг. [[Файл:The book of Ser Marco Polo - the Venetian concerning the kingdoms and marvels of the East (1903) (14766426971).jpg|thumb|Тэргэн дээр эсгий майхнаа үүрэх ёс Их Монгол улсад бий.]] [[Хамаг Монгол]]чууд Урианхадтай хүч хавсран [[Жалайр]] овгийг нэгтгэн, улмаар 12 дугаар зууны дунд үеэс [[Чингис хаан|Чингис хааны]] өвөг болох [[Хабул хан]] хамгийн анх [[хан]] цол хүртэн, хүчирхэгжих эхлэл нь тавигджээ. Гэвч Хабул ханыг нас барсны дараа хан болсон [[Амбагай хан]] нь [[Татар|Татаруудад]] олзлогдон Алтан улсад хүргэн хоригдож, 3 дахь хан [[Хутула хан]] үгүй болсны дараа эрх мэдлийн төлөө тэмцэлдсэн язгууртнууд болон бусад овог аймгаас болж Хамаг Монгол улс задрах аюулд хүрээд байв. Хан болох ёстой байсан боловч бусад овгийнхонд хүлээн зөвшөөрөгдөлгүй, [[Хиад]] овгийн ахлагчаас хэтрээгүй [[Есүхэй]] баатар Татаруудтай тэмцэлдэн, овог аймгаа нэгтгэхийг оролдож байсан хэдий ч Чингисийг 9 настайд Татаруудад хорлогдон нас нөгчжээ. === Дундад зуун === [[Зураг:Mongol_soldiers_by_Rashid_al-Din_1305.JPG|thumb|[[Судрын чуулган]] (1305) номон дахь Монгол цэргүүдийн зураг.]] Эцгийг нь нас барсны дараа овгийнхон нь нүүр буруулан хүнд хэцүү бага насыг өнгөрөөсөн Чингис өөрийн хичээл зүтгэлээр Татар аймаг болон Монголын Тайчууд, Жадран овгийнхонтой тэмцэлдэн ялж 1189 онд Хамаг Монголын ханд өргөмжлөгдсөн байна. Тэрээр [[1203]] аймгийг бут цохин, [[Онгуд]], [[Мангуд]] аймгийг дагаар оруулан Монголын тал нутгаар тархсан байсан овог аймгуудыг нэгтгэн, [[1206]] онд Их Монгол улс буюу Монголын эзэнт гүрнийг үндэслэж, хаан болжээ. Тэр үеэс Монголчууд улам бүр хүчирхэгжин, Чингис болон түүний үр ач нар урьдын Хамаг Монголын овог аймгуудаар зогсохгүй зэргэлдээх улс гүрнээ дагаар оруулж байв. Байлдан дагууллын явцад [[Дундад Ази]], [[Иран]], Афганистан гэх мэт газар орнуудад тархсан монголчууд [[Исламын шашин|Исламын шашинд]] орсоноор зарим хэсэг нь [[Түрэг|түрэгжин]] зарим нь өөр бусад үндэстэнд уусчээ. Жишээ нь Умард Кавказийн даргин үндэстний нэг хэсэг кайтаг хэлэнд цөөн тооны монгол үг бий. [[Могол]]чууд 20-р зуун хүртэл монгол хэлээ хадгалж байсан ч сүүлийн үед зэргэлдээх үндэстнүүдэд уусч байна. Эзэнт гүрний үед Монголчууд төрөл бүрийн шашин шүтэж, олон орны урчууд, эрдэмтэн мэргэд цугларан соёл, шинжлэх ухаан, шашны төв болон хөгжиж байлаа. [[Буддын шашин|Буддын шашинг]] нийтээр шүтэх болсон нь XVI зууны үед Халхын [[Алтан хан]] [[Төвд|Төвдийн]] шарын шашинг нэвтрүүлснээс үүдэлтэй гэж үздэг. [[Зураг:Mongolský kočovník ze západního Mandžuska.jpg|thumb|Манжуурын монгол малчин. 1937 он.]] [[Хубилай хаан]]ы үүсгэн байгуулсан [[Юань улс]] [[1368]] онд Хятад дахь ноёрхлоо алдсанаар [[Монголын эзэнт гүрэн|их хаадын үе]] дуусч, улмаар Ойрадууд хүчирхэгжин эзэнт гүрэнд "[[Дөчин Дөрвөн хоёрын Монгол Улс|Дөчин Дөрвөн хоёр]]" (Дөрвөн Түмэн Ойрад, Дөчин Түмэн Монгол) гэж хуваагдан тэмцэлдэж эхэлсэн байна. XVII зуунд Өвөр монгол, Халх [[Манж үндэстэн|манжийн]] [[Чин улс]]ад эзлэгдэн, XVIII зуунд ойрадын [[Зүүнгарын хаант улс|Зүүнгар]] улс нь манжийн эрхшээлд орсноор Монгол улс тусгаар тогтнолоо алдсан байна. === Орчин үе=== XX зууны эхээр Чин улс унахад [[Ар Монгол]] дахь Монголчууд тусгаар тогтнолоо зарлан Монгол улсыг тунхагласан байна. Гэвч 1912 онд [[Өвөр Монгол]] Хятадад эзлэгдсэн ба БНХАУ-н бүрэлдэхүүн дэхь Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон нь автономит эрхтэй муж юм. 20-р зууны үед халимаг, буриадууд Оросын захиргаанаас гарах тэмцэл өрнүүлж байв. === Он дараалал === *МЭӨ 1300-300 он - Дөрвөлжин булшны соёл Төв Азийн зүүн хэсэгт тархжээ *[[ МЭӨ 209]] он - Хүннү улс байгуулагдав. *[[1206]] он - [[Чингис хаан]] [[Монгол нутаг|Монголын тал хээр]]ийн аймгуудыг нэгтгэж, [[Их Монгол Улс]]ыг байгуулав. *[[1234]] он - [[Зүрчид|Зүрчидийн]] [[Алтан улс]]ыг бүрэн эзлэв. *[[1240]] он - [[Монголын нууц товчоо]] бичигдэж дуусав. *[[1271]] он - [[Хубилай хаан]] нийслэлийг [[Хархорум|Хархорумаас]] [[Бээжин|Бээжинд]] шилжүүлж, улсын нэрийг [[Юань улс|Юань]] болгож өөрчлөв. *[[1368]] он - [[Юань гүрэн]] мөхөж, Монголчууд уугуул нутагтаа буцаж ирэв. *[[1607]] он - [[Ижил мөрөн]] рүү [[Торгууд]] голцуу [[Ойрад]]ууд нүүдэллэв. *[[1636]] он - [[Өвөр Монгол]] [[Чин улс|Чин улсын]] хараанд оров. *[[1691]] он - [[Ар Монгол]] [[Чин улс]]ад дагаар орсон. *[[1755]] он - [[Зүүнгарын хаант улс]] [[Чин улс|Чин улсад]] ялагдан мөхөв. *[[1911]] он - [[Богд Хаант Монгол Улс]] тусгаар тогтнолоо тунхаглав. *[[1915]] он - [[Хиагт]]ад болсон [[Хиагтын гэрээ|Гурван улсын хэлэлцээрээ]]р [[Ар Монгол|Ар Монголыг]] Хятадын харьяаны өөртөө засан тохинох улс хэмээн тулган хүлээлгэв. *[[1921]] он - [[Ардын хувьсгал]]. *[[1924]] он - [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсыг]] тунхаглав. *[[1939]] он - [[Халх голын дайн]]. *[[1945]] он - [[Манжуурт хийсэн Зөвлөлтийн цэргийн ажиллагаа|Чөлөөлөх дайн]]. *[[1947]] он - [[Өвөр Монгол|Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон]] байгуулагдсан. *[[1961]] он - Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|НҮБ]]-д элсэв. *[[1992]] он - Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын нэрийг халж, шинэ [[Монгол Улсын Үндсэн Хууль|Үндсэн Хууль]] батлагдаж, ардчилсан тогтолцоонд шилжин, улсын нэрийг [[Монгол Улс]] болгож өөрчлөв. *[[2006]] он - Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойг тэмдэглэв. == Соёл == [[Зураг:Gurvger.jpg|thumb|right|Говь, талын монгол гэр]] Монгол соёл [[зан заншил]], [[ёс суртахуун]], [[шашин шүтлэг]], [[аж ахуй]], [[дуу хөгжим]], [[үлгэр домог]], [[ном судар]], [[тоглоом наадгай]], [[урлаг]]т илэрнэ. Монголчууд ханаар тусгаарлагдахгүй нэг гэртэй, байгаль дунд нүүдэлчин ахуйтай болохоор ахмадаа, газар усаа хайрлах ухаан, эрээ цээр, зан заншилтай. Тухайлбал «ахмадаа алд хүндэл, дүүгээ дэлэм хүндэл» зэрэг зарчим, сургааль, хэлц үгсийг санаж явах ба «тогтмол усанд бие, хувцсаа угаахгүй» гэж цээрлэх, «нүүхдээ үлдэж буй бууриа сайн цэвэрлэдэг» гэх мэт олон зан үйл байдаг.<ref>{{Cite web |url=http://odbaatars.blog.banjig.net/post.php?post_id=62104 |title=Ахмадаа хүндлэх ёс |access-date=2013-10-26 |archive-date=2013-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131008152810/http://odbaatars.blog.banjig.net/post.php?post_id=62104 |url-status=dead }}</ref><ref>Одбаатарын блог – {{Webarchiv|url=http://odbaatars.blog.banjig.net/post.php?post_id=116751 |wayback=20131007231935 |text=Усаа хайрлан хамгаалдаг уламжлат ёс заншил, зан үйл |archiv-bot=2023-11-17 07:41:10 InternetArchiveBot }}.</ref><ref>{{Cite web |url=http://odbaatars.blog.banjig.net/post.php?post_id=80343 |title=Монголчуудын байгаль хамгаалдаг улмажлалт ёс заншил, зан үйл |access-date=2013-10-26 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103114640/http://odbaatars.blog.banjig.net/post.php?post_id=80343 |url-status=dead }}</ref> Монгол дуу бүжиг дэлхийд хосгүй. [[Уртын дуу]]гаар сэтгэлийн жавраа, [[морин хуур]]аар гэрийн жавар үргээнэ.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.unen.mn/content/8356.shtml |wayback=20120423044112 |text=Х.Эрдэнэцэцэг: Уртын дуу тэнгэрт хүрдэг |archiv-bot=2023-10-06 12:38:55 InternetArchiveBot }}.</ref> Усны дуу, хадны цуурай мэт [[хөөмий]]лж,<ref>{{Cite web |url=http://www.polit.mn/content/546.htm;jsessionid=0153A09B8544C6F7BCE7A9C20D9B9D19 |title=Э.Сандагжав: Хөөмийг Монгол улсаараа овоглуулж чадсан |access-date=2013-10-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305023756/http://www.polit.mn/content/546.htm;jsessionid=0153A09B8544C6F7BCE7A9C20D9B9D19 |url-status=dead }}</ref> уран налархай [[биелгээ|биелдэг]].<ref>[http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=print&sid=1229568 Монголын “Бий биелгээ” Геннисийн номонд бүртгэгдлээ]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> Нялх үрээ дугжраах «[[Бүүвэйн дуу]]»-наас эхлээд эцэс төгсгөлгүй мэт «[[Жангар]]» тууль ч бий.<ref>{{Webarchiv|url=http://hugjimiin_inder.blog.gogo.mn/read/entry245624 |wayback=20140118100209 |text=Монголын дуу, хөгжмийн үйлсийн тухай ойлголт |archiv-bot=2023-10-06 12:38:55 InternetArchiveBot }}.</ref> Дэлхийн ихэнх үндэстэн бөө шүтлэгээ орхиж шашин шүтэх болсон байдаг бөгөөд монголчууд мөн адил бөө шүтлэгээс буддын шашинд шилжжээ.Бөө мөргөл бол шашин биш шүтлэг юм. Л.Гумилев монголчуудыг "бусад үндэстнүүдээс илүү ухаалаг, эрч хүчтэй хүмүүс төрөх байгаль цаг уур, газар зүйн буюу экологийн нөхцлөөр хүрээлэгдсэн байдаг" гэжээ.Харин Америкийн монгол судлаач эрдэмтэн А.Кампи "Монгол хүний даруу зан чанарыг идэвхгүй гэж үзэж огт болохгүй.Үнэндээ монголчууд сэтгэлийн асар их тэнхээтэй эргэцүүлж ухаарах их чадвартай, дотроо бодолтой улсууд бөгөөд Азийн бусад орны ард түмнээс эрс ялгаатай.Тэд цайлган сэтгэлтэй учираас гадны хүнд бүдүүлэг мэт харагдавч яг дунд нь амьдарсан нэгэнд сайтар ойлгогддог юм"<ref>Ц.Цэцэгжаргал, Э.Эрдэнэчимэг, Монголчуудын хүрээлэн байгаа орчны талаарх, ойлголт, хандах хандлага, МУИС, Антропологи-Археологийн тэнхим,МУИС-ийн эрдэм шинжилгэээний бичиг, 2002 он, N187, 93-р тал</ref> гэсэн байдаг. ==Зураг== <gallery> Файл:11liirs.jpg|Төв,Зүүн Азийн ген Файл:Population genomic data of Central Asians.png|Олон угсаатны генийг харьцуулсан нь Файл:WorldHaplogroupsMaps1.png|Y ДНХ Файл:Mtdna.jpg|Митохондрийн ДНХ Файл:Y-DNA Migration Pattern.jpg|Y ДНХ-ийн тархалт Файл:Ydna-migration-map.jpg|Y ДНХ-ийн тархалт Файл:World Map of Y-DNA Haplogroups.png|Y ДНХ-ийн тархалт Файл:Genetic structure of present-day and ancient Eurasian and Ikawazu Jomon.png Файл:Mongolic Lang-map.jpg Файл:MongolianLanguages.jpg Файл:China linguistic map.jpg Файл:БНХАУ - үндэстнүүдийн тархалт.png|Хятад улс дахь монгол нутгийг хэвтээ цэнхэр судлаар тэмдэглэв Файл:Mongolic.jpg Файл:Lenguas altaicas.png|Алтай язгуурын хэлний тархалт Файл:БНХАУ - үндэстнүүдийн тархалт 2.jpg Файл:Хятадын хэлний атлас.jpg|Хятадын хэлний атлас Файл:Орос дахь үндэстнүүд 2.png|Орос дахь үндэстнүүд Файл:Хятад дахь үндэстнүүд.png|Хятад дахь үндэстнүүд Файл:Linguistic map of the Altaic, Turkic and Uralic languages.png Файл:Eastturkistan2008.jpg Файл:Eastturkistan1949.jpg Файл:Mounted Mongol warrior recreation.jpg Файл:MongolicLanguagesGraph.jpg </gallery> == Гадаад холбоос == *[http://medleg.zaluu.com/index_med.php?id=1367 Монголчуудын гарал үүсэл]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20160306064640/http://mongolugsaatan.blog.gogo.mn/read/entry471843 Монгол угсаатны удам гарал] *[https://web.archive.org/web/20140325190637/http://undesten.mn/undesten/show/id/281 Монгол гэдэг үг ямар үндэстний ямар утгатай үг болох тухай] *[https://web.archive.org/web/20140325194432/http://undesten.mn/undesten/show/id/282 Монгол гэдэг нэрийн тухай Хятадын түүхэнд юу гэж байдаг вэ?] *[https://web.archive.org/web/20140325190436/http://undesten.mn/undesten/show/id/284 Монголын түүхийн эх зохиолуудад юу гэж байдаг тухай ] *[https://web.archive.org/web/20140307063702/http://undesten.mn/undesten/show/id/280 Монгол гэдэг нэр хэрхэн үүссэн] *[http://www.mongolcc.org/index.php?option=com_content&view=article&id=37:-----&catid=13:latest-research АМЕРИКИЙН АНХНЫ ОРШИН СУУГЧИД НЬ МОНГОЛ ]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20150914175557/http://www.shuum.mn/news/newsid/865/catid/17 Дэлхийн хамгийн эртний хүн Монголоос олдсон уу] *[https://web.archive.org/web/20160305004034/http://ktms08.blog.gogo.mn/read/entry45206 Индианчууд Монгол гаралтай юу] *[https://web.archive.org/web/20130831002207/http://news.gogo.mn/r/14449 Монголчууд гарал үүсэл, Өвөг монголчууд] *[https://web.archive.org/web/20150910171910/http://mongolnews.mn/i/20716 Монгол цусны АМЕРИК ТАСАРХАЙ] *[http://www.shudarga.mn/?dazo=news&catid=26&newsid=6212 Монголын чулуун зэвсгийн үе] *[https://web.archive.org/web/20120620170228/http://www.wikimon.mn/content/5470.shtml Өвөг монголчууд Америк тивийг нээжээ] *[http://www.mass.mn/10333.html Панмонгол үзлийг булшлах нь хэнд ашигтай вэ]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://erkalecturer.blogspot.com/2011/01/blog-post_18.html Угсаатан хэмээх ойлголт, угсаатны зүйн ухааны судлах зүйл] *[https://web.archive.org/web/20150604002742/http://sonin.mn/blog/Munkhbayar/15471 Монголоид нууц төсөл гэж байна уу] *[https://web.archive.org/web/20150910094910/http://www.sonin.mn/news/culture/2060 Монгол үндэстнийг дуудав уу, эсвэл] *[http://nominarhiv.blogspot.com/2010/03/blog-post_7083.html Монгол, Түрэг төрөл үү? Холбоотон уу?] *[https://web.archive.org/web/20150910100203/http://sonin.mn/news/culture/8625 Эрдэмтэд Монгол нутагт биш Африкт хүн үүссэн гэж нотолсон] *[https://web.archive.org/web/20130914224028/http://undesten.mn/undesten/show/id/287 Эртний монголын түүхэн улбаа домогт эх Алангоо] *[https://web.archive.org/web/20160303050104/http://sodo.niitlelch.mn/content/3748.shtml Африкчууд ч хөх толботой] *[https://web.archive.org/web/20160305001229/http://news.gogo.mn/r/96723 Ж.Батсуурь: Монголчууд түүхийн баян, урт настай генийн санг тээж явна] *[http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=print&sid=62822 Ж. Батсуурь: Генетикийн судалгаа хийж буй эрдэмтдийг хангалттай цалинжуулдаг болсон vед л Монголдоо ир гэж би шавь нартаа хэлсэн]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20141216072232/http://www.tsahimurtuu.mn/index.php/stories/2012-05-10-04-47-02/1839-archive-story-1659 Боржигин нь язгуурын Монгол овогтон болохыг єнєє цагт олон улсын эрдэмтдийн хийсэн ДНК-н шинжилгээгээр баталж байна] *[https://web.archive.org/web/20150913080623/http://www.24tsag.mn/content/6918.shtml С.Бямбадорж: Цэвэр угсаатан гэж хэзээ ч байдаггүй] *[http://tseba.blogmn.net/96696/ Монгол орон эрт цагт-тест] *[http://www.slideshare.net/buya128/ertnii-humuus slideshare.net Эртний хүмүүс] *[http://hugduudhuu.blogspot.com/2007/09/blog-post_9134.html МОНГОЛЫН ГАЗАР ШОРООН ДЭЭРХ БАЛАР ЭРТНИЙ ХҮМҮҮСИЙН АМЬДРАЛ] *[https://web.archive.org/web/20160305012253/http://www.4shared.com/office/OhoQAYKD/mongol_ygsaatan_cydlal_lekts.html Монголын угсаатан судлалын лекци] *[http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1148254 Монголд хориод угсаатан бий]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20130907231836/http://ebugen.blog.gogo.mn/read/entry67500 Хүний үүсэл, хөгжил. Монгол нутаг дахь эртний хүмүүс (эхний хэсэг)] *[https://web.archive.org/web/20130903070236/http://ebugen.blog.gogo.mn/read/entry77816 Хүн төрөлхтний зам мөр (Хүний үүсэл хөгжил ба Монгол орон дахь эртний хүмүүс-дэд хэсэг)] *[http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0034288 Afghanistan's Ethnic Groups Share a Y-Chromosomal Heritage Structured by Historical Events] *[http://www.doktori.bibl.u-szeged.hu/1386/3/tezisfuzet_angol_CsanyiB.pdf Analysis of paternal genetic relationship of ancient Hungarian, modern Hungarian and modern Szekler population] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20186156 Ancient DNA from nomads in 2500-year-old archeological sites of Pengyang, China] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18951391 Ancient mtDNA from Jomon skeletons] *[https://web.archive.org/web/20131107103916/http://www.cristoraul.com/ENGLISH/readinghall/UniversalHistory/INDIA/Cambridge/I/CHAPTER_II.html THE CAMBRIDGE HISTORY OF INDIA - I - ANCIENT INDIA] *Anthropology of Archaeological Populations from Northeast Asia, D.Tumen www.user.dankook.ac.kr/~oriental/Journal/pdf_new/49/11.pdf *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3056831 Characteristics of Mongoloid and neighboring populations based on the genetic markers of human immunoglobulins] *[http://www.postf.org/upload/200952816586766_1.pdf Department of Archaeology and Anthropology Cultural relationship] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16328082 Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer Y chromosomes] *[http://www.s155239215.onlinehome.us/turkic/60_Genetics/EasternHunGeneticsEn.htm EASTERN HUNS GENETICS] *[http://s155239215.onlinehome.us/turkic/20Roots/201Altaians/Potapov-AltaiansEthnPart0En.htm ETHNIC COMPOSITION AND ORIGIN OF ALTAIANS] *[http://leherensuge.blogspot.com/2010/02/eurasian-y-dna-note.html Eurasian Y-DNA note] *[http://www.familytreedna.com/public/C3 C3 M217] *[https://web.archive.org/web/20140901090304/http://www.forumbiodiversity.com/showthread.php/37557-Finno-Ugric-facial-reconstruction Finno - Ugric facial reconstruction - ForumBiodiversity .com] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1180246/ The Genetic Legacy of the Mongols] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15716011 Genetic features of Mongolian ethnic groups revealed by Y-chromosomal analysis] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18322915x Genetic variation in the enigmatic Altaian Kazakhs of South-Central Russia- insights into Turkic population history] *[http://www.sino-platonic.org/complete/spp065_loanwords_altaic.pdf Indo-European Loanwords in Altaic - Sino-Platonic Papers] *[http://www.irpi.cnr.it/Progetto_Mongolia_CNR-MAE-Regione_Veneto/docs/Report%202007_english%20version%20photos.pdf Institute of Archaeology 2007 Report]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20823912 In the heartland of Eurasia-the multilocus genetic landscape of Central Asian populations] *[https://web.archive.org/web/20160305011150/http://www.iacd.or.kr/pdf/journal/10/Binder8.pdf International Journal of Central Asian Studies] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1207128/pdf/ge14241321.pdf Mitochondrial DNA Analysis of Mongolian Populationsand Implications for the Origin of New World Founder] *[http://www.researchgate.net/profile/Michael_Crawford4/publication/14068717_Genetic_relationship_of_Asians_and_Northern_Europeans_revealed_by_Y_chromosomal_DNA_analysis/links/09e4150c9db13426a5000000.pdf?inViewer=1&pdfJsDownload=true&disableCoverPage=true&origin=publication_detail Genetic relationship of Asians and Northern Europeans revealed by Y chromosomal DNA analysis] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15638829 Mitochondrial DNA diversity in indigenous populations of the southern extent of Siberia, and the origins of Native American haplogroups] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9271822 Molecular analysis of HLA polymorphism in Khoton-Mongolians] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1180365/ Nuclear and Mitochondrial DNA Analysis of a 2,000-Year-Old Necropolis in the Egyin Gol Valley of Mongolia] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10830914 Multiple origins of Tibetan Y chromosomes] *[http:////www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19212099 The origin of the Japanese race based on genetic markers of immunoglobulin G] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12391892 Origin of caucasoid-specific mitochondrial DNA lineages in the ethnic populations of the Altai-Sayan region] *[http://users.tmok.com/~tumble/jpp/japor.html Origin of the Japanese People and Language] *[http://www.wa-pedia.com/history/origins_japanese_people.shtml The Origins of the Japanese people] *[http://www.folklore.ee/folklore/vol18/paleoart.pdf Paleolithic art from the Danube to Lake Baikal.pdf] *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16596591 Population origins in Mongolia: genetic structure analysis of ancient and modern DNA] *[http://www.johnpool.net/yi2010science.pdf Sequencing of 50 Human Exomes Reveals Adaptation to High Altitude] *[http://s155239215.onlinehome.us/turkic/60_Genetics/TurkicGeneticsGraphs.htm Türkic Genetic Charts] *[https://web.archive.org/web/20120917073500/http://ask.inwiki.org/Y-DNA_maps Y DNA maps] *[https://web.archive.org/web/20140607160911/https://www.familytreedna.com/pdf-docs/2010-ydna-migration-map.pdf] *[http://dienekes.blogspot.com/ dienekes.blogspot.com] *[https://web.archive.org/web/20140601221722/http://frontiers-of-anthropology.blogspot.com/ frontiers-of-anthropology.blogspot.com] *[http://worldanthropology.blogspot.com/ worldanthropology.blogspot.com] *[http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0002929707617698 The Central Siberian Origin for Native American Y Chromosomes] *[http://labs.icb.ufmg.br/lbem/pdf/santos96gr-ychrom-het.pdf Worldwide distribution of human Y-chromosome haplotypes] *Антропологические характеристики калмыков hamagmongol.narod.ru/library/khoyt_2012_r.htm *[http://www.gumilev-center.ru/v-tuve-issleduyut-svoi-rodoslovnye/ В Туве исследуют свои родословные] *[http://www.tataroved.ru/publicat/turky.pdf Древние тюрки в Сибири и Центральной Азии] *[http://www.rjgg.org/index.php/RJGGRE/article/download/28/35 Гаплогруппа С3 у казахов]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.malyarchuk-bor.narod.ru/olderfiles/1/Doklady_06.pdf Разнообразие линий У-хромосомы у коренного населения Южной Сибири.pdf] *[https://web.archive.org/web/20140422231555/http://ru.rjgg.org/index.php/RJGGRE The Russian Journal of Genetic Genealogy (Русская версия)] *[https://web.archive.org/web/20140813080542/http://www.dis.podelise.ru/docs/index-44906.html Структура и филогеография генофонда коренного населения сибири по маркерам y-хромосомы] *[https://web.archive.org/web/20131126093833/http://ftp.anrb.ru/molgen/Lobov_AS.PDF СТРУКТУРА ГЕНОФОНДА СУБПОПУЛЯЦИЙ БАШКИР - ANRB] *[http://www.hist.msu.ru/Science/Disser/Tregubova.pdf Субэтнические группы бурят в прошлом и настоящем] *[http://www.lib.tsu.ru/mminfo/000349304/08/image/08-112.pdf ТОТЕМИЧЕСКИЙ ЛЕКСИКОН НАРОДОВ ВОСТОЧНОЙ СИБИРИ-АСПЕКТЫ СЕМАНТИКИ] *[http://www.protobulgarians.com/Russian%20translations/Rtveladze%20E.pdf Цивилизации, государства, культуры Центральной Азии] *[http://www.library.bsu.ru/cgi-bin/irbis64r_81/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=EL_RE&P21DBN=EL&Z21ID=&Image_file_name=e-book/bxrs0000003.pdf&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1 ЭТНИЧЕСКАЯ ГЕНЕАЛОГИЯ БУРЯТ]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.scilance.com/library/book/24384 Этногеномика населения Сибири и Средней Азии.pdf] *[http://www.bionet.nsc.ru/vogis/pict_pdf/2006/t10_1/vogis_10_1_02.pdf Этногеномика и филогенетические взаимоотношения народов Евразии] *[https://books.google.ru/books?id=LZFdppTjTiMC&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false Народы мира] == Эшлэл == {{Reflist}} {{Хөтлөгч мөр Монгол угсаатан}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Монголчууд| ]] [[Ангилал:Монгол угсаатан| ]] [[Ангилал:Монгол үндэстэн| ]] [[Ангилал:Өвөр Монгол дахь угсаатан]] [[Ангилал:Европ дахь угсаатан]] [[Ангилал:Афганистан дахь угсаатан]] [[Ангилал:Ганьсү дахь угсаатан]] [[Ангилал:Гирин дэх угсаатан]] [[Ангилал:Ляонин дахь угсаатан]] [[Ангилал:Хармөрөн дахь угсаатан]] [[Ангилал:Хөхнуур дахь угсаатан]] [[Ангилал:Хэбэй дэх угсаатан]] [[Ангилал:Хэнань дахь угсаатан]] [[Ангилал:Шинжаан дахь угсаатан]] [[Ангилал:Нүүдэлчид]] fe74yvnyl5zccymgeo4ryne9vpfk6ql 0 2943 875950 871414 2026-11-11T10:41:40Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875950 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс дайн |conflict=Солонгосын дайн |partof= [[Хүйтэн дайн]] |image=[[Зураг:Koreanwarmontage.jpg|300px]] |caption=Дээрээсээ цагийн зүүний дагуу: Америкийн ачааны машин 38-р өргөргийг өнгөрлөө; F-86 байлдааны онгоц Солонгосын тэнгэрт; Инчонийн боомт, Инчонийн тулалдааны дараа; Дайнаас буцаж ирсэн Хятадын цэргүүдэд баяр хүргэж байна; АНУ-ын армийн дэслэгч Инчонийн далайн хаалт руу авирч байгаа нь. |date= 1950 оны 6 сарын 25 - одоо хүртэл.<br />1953 оны 7 сарын 27-нд гал зогсоосон |place=[[Солонгосын хойг]] |terrtory= |result=Галаа түр зогсоосон; Хоёр Солонгосын газар нутаг 38-р өргөргийн дагуу бага зэрэг өөрчлөгдсөн. |combatant1='''[[Файл:Flag of the United Nations.svg|20px]] [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага]]''':<br /> {{KOR}}<br /> {{AUS}}<br /> {{BEL}}<br /> {{CAN}}<br /> {{COL}}<br /> {{ETH}}<br /> {{FRA}}<br /> {{GRC}}<br /> {{LUX}}<br /> {{NLD}}<br /> {{NZL}}<br /> {{PHL}}<br /> {{ZAF}}<br /> {{THA}}<br /> {{TUR}}<br /> {{GBR}}<br /> {{USA}}<br /> ---- '''Цэргийн үйлчилгээ/засвар''':<br /> {{JPN}} ---- '''Эмнэлгийн''':<br /> {{DNK}}<br /> {{ITA}}<br /> {{NOR}}<br /> {{IND}}<br /> {{SWE}} |combatant2='''[[Файл:Hammer and sickle.svg|15px]] [[Коммунизм|Коммунист]] хүчнийхэн''': [[Файл:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Умард Солонгос]] <br /> {{template:CHN}} <br /> {{template:SSR}} |commander1={{template:KOR}} Ли Синман {{KOR}} Чон Ил Квон<br /> {{KOR}} Пэк Сон Ёп<br /> {{USA}} Дуглас МакАртур<br /> {{USA}} Маттью Ридвэй<br /> {{USA}} Марк Кларк<br /> {{USA}} Харри Труман<br /> {{USA}} Дэвид Эйзенхуар<br /> |commander2=[[Файл:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Умард Солонгос]] Ким Ир Сен [[Файл:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Умард Солонгос]] Чой Ён Кон<br /> [[Файл:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Умард Солонгос]] Ким Чак<br /> {{CHN}} [[Мао Зе Дун]]<br /> {{CHN}} Пэн Дэхуа<br /> {{SSR}} [[Иосиф Сталин]] |strength1= {{KOR}} 590,911<br /> {{USA}} 480,000<br /> {{GBR}} 63,000<ref>{{cite web | title =On This Day 29 August 1950 | publisher =[[BBC]] | url =http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/29/newsid_3053000/3053107.stm | accessdate =2007-08-15 }}</ref><br /> {{CAN}} 26,791<ref>{{cite web | title =Veterans Affairs Canada&nbsp;— The Korean War | publisher =Veterans Affairs Canada | url =http://www.vac-acc.gc.ca/general/sub.cfm?source=history/koreawar | accessdate =2007-08-15 | archive-date =2007-05-05 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070505080638/http://www.vac-acc.gc.ca/general/sub.cfm?source=history%2FKoreaWar | url-status =dead }}</ref><br /> {{AUS}} 17,000<br /> {{PHL}} 7,430<ref>{{cite web | title =Filipino Soldiers in the Korean War (video documentary) | url =http://www.youtube.com/watch?v=9SBmEl3Gv60 | accessdate =2008-03-24 }}</ref><br /> {{TUR}} 5,455<ref>{{cite web | last =Walker | first =Jack D | title =A brief account of the Korean War | url =http://www.koreanwar-educator.org/topics/brief/brief_account_of_the_korean_war.htm | accessdate =2007-08-15 }}</ref><br /> {{NLD}}3,972<br /> {{FRA}} 3,421<ref name="frinvolvement">{{cite web | title =French Participation in the Korean War | publisher =Embassy of France | url =http://www.info-france-usa.org/atoz/koreawar.asp | accessdate =2007-08-15 | archive-date =2007-09-27 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070927195348/http://www.info-france-usa.org/atoz/koreawar.asp | url-status =dead }}</ref><br /> {{NZL}} 1,389<br /> {{THA}} 1,294<br /> {{ETH}} 1,271<br /> {{GRE}} 1,263<br /> {{COL}} 1,068<br /> {{BEL}} 900<br /> {{ZAF}} 826<br /> {{LUX}} 44 '''Нийт: 941,356–1,139,518''' |strength2= [[Файл:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Умард Солонгос]] 260,000<br /> {{template:CHN}} 1,350,000<ref name=zhang257>{{harvnb|Zhang|1995|p=257}}.</ref> <br /> {{template:SSR}} 26,000 '''Нийт: 1,066,000''' <small>Note: All figures may vary according to source. This measures peak strength as sizes changed during the war.</small> |casualties1='''Өмнөд Солонгос:'''<br />58,127 тулалдаанд амь үрэгдсэн<br />175,743 шархадсан<br />80,000 бууж өгсөн, сураггүй болсон<ref>{{cite web | title =South Korean POWs | url =http://www.aiipowmia.com/inter27/in250107skoreapw.html | accessdate =2007-08-15 | archive-date =2007-10-07 | archive-url =https://web.archive.org/web/20071007105009/http://www.aiipowmia.com/inter27/in250107skoreapw.html | url-status =dead }}</ref><br /> '''АНУ:'''<br />36,516-54130 амь үрэгдсэн (2,830 нь байлдаанд бус)<br />92,134 шархадсан<br />8,176 сураггүй<br />7,245 бууж өгсөн<ref>{{cite web | title =All POW-MIA Korean War Casualties | url =http://www.aiipowmia.com/koreacw/kwkia_menu.html | accessdate =2007-08-15 | archive-date =2007-07-06 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070706113727/http://www.aiipowmia.com/koreacw/kwkia_menu.html | url-status =dead }}</ref><br /> '''Англи:'''<br />1,109 амь үрэгдсэн<ref>{{cite web | title =The UK & Korea, Defence Relations | publisher =Office of the Defence Attache, British Embassy, Seoul | url =http://www.britishembassy.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1101397831756 | accessdate =2007-08-15 | archive-date =2007-09-29 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070929084025/http://www.britishembassy.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket%2FXcelerate%2FShowPage&c=Page&cid=1101397831756 | url-status =dead }}</ref><br />2,674 шархадсан<br />1,060 сураггүй эсвэл бууж өгсөн<ref name="Hickey">{{cite web | last =Hickey | first =Michael | title =The Korean War: An Overview | url =http://www.bbc.co.uk/history/worldwars/coldwar/korea_hickey_04.shtml | accessdate =2007-08-16 }}</ref><br /> '''Турк:'''<br />721 амь үрэгдсэн<ref>{{cite web | title =The Turks in the Korean War | url =http://www.korean-war.com/turkey.html | accessdate =2007-08-15 | archive-date =2011-06-28 | archive-url =https://web.archive.org/web/20110628062801/http://www.korean-war.com/turkey.html | url-status =dead }}</ref><br />2,111 шархадсан<br />168 сурагүй<br />216 бууж өгсөн<br /> '''Канад'''<br />516 амь үрэгдсэн<ref>{{cite web | title =Canadians in Korea: Epilogue| publisher =Veterans Affairs Canada |date=1998-10-6 | url =http://www.vac-acc.gc.ca/remembers/sub.cfm?source=history/koreawar/valour/epilogue| accessdate =2007-10-27}}</ref><br /> 1,042 шархадсан<br /> '''Австрали'''<br />339 амь үрэгдсэн<ref>{{cite web | title =Korean War 1950–53: Epilogue| publisher =Australian War Memorial |date=2007-10-16 | url =http://www.awm.gov.au/atwar/korea.htm| accessdate =2007-11-12}}</ref><br /> 1,200 шархадсан<br /> '''Франц:'''<br />300 амь үрэгдсэн эсвэл сураггүй<ref>{{cite web | title =''Departure of the French batallion'' | publisher =French newsreels archives (Les Actualités Françaises) | date =[[2003-11-05]] | url =http://www.dailymotion.com/video/x2eo52_depart-du-bataillon-francais-051119 | accessdate =2007-08-16 }}</ref><br /> '''Филиппин:'''<br />амь үрэгдсэн үхсэн<ref>{{cite web | title =Filipino Soldiers in the Korean War (video documentary) | url =http://www.youtube.com/watch?v=9SBmEl3Gv60 | accessdate =2008-03-24 }}</ref><br /> '''Өмнөд Африк'''<br />28 амь үрэгдсэн, 8 сураггүй<ref>{{cite web |publisher= korean-war.com |date= November 20, 2006 |title= South Africa in the Korean War |url= http://www.korean-war.com/soafrica.html |access-date= Зургадугаар сар 22, 2008 |archive-date= Арван нэгдүгээр сар 1, 2006 |archive-url= https://web.archive.org/web/20061101080222/http://www.korean-war.com/soafrica.html |url-status= dead }}</ref><br /> '''Нийт: 474,000 гаруй''' |casualties2='''Умард Солонгос:'''<br />215,000 амь үрэгдсэн,<br /> 303,000 шархадсан,<br />120,000 сураггүй эсвэл бууж өгсөн<ref name="Hickey"/><br /> '''Хятад<br />''(Хятадын тооцоо)'':'''<br />114,000 тулалдаанд амь үрэгдсэн<br />34,000 нас барсан (тулалдаанд бус)<br />380,000 шархадсан<br />21,400 бууж өгсөн<ref name="Xu">{{cite web | last =Xu | first =Yan | title =Korean War: In the View of Cost-effectiveness | publisher =Consulate-General of the People's Republic of China in New York | url =http://www.nyconsulate.prchina.org/eng/xw/t31430.htm | accessdate =2007-08-16 }}</ref><br />'''''(АНУ-ын тооцоо)'':'''<ref name="Hickey"/><br />400,000+ амь үрэгдсэн<br />486,000 шархадсан<br />21,000 бууж өгсөн<br /> '''ЗХУ:'''<br />315 амь үрэгдсэн<br /> '''Нийт: 1,190,000-1,577,000+''' |casualties3='''амь үрэгдсэн болон шархадсан энгийн солонгос иргэд (Нийт)''' = хэдэн сая |notes= }} '''Солонгосын дайн''' нь [[Өмнөд Солонгос|Өмнөд]] ба [[Умард Солонгос]]ын хооронд 1950 оны 6-р сарын 25-наас 1953 оны 7-р сарын 27-ны хооронд болсон дайн юм. Хоёр Солонгосын аль аль нь нийт Солонгосыг өөрийн удирдлага доор нэгтгэх зорилготой байв. Өмнөд Солонгосыг [[Америкийн Нэгдсэн Улс]] ба барууныхан Умард Солонгосыг [[Зөвлөлт Холбоот Улс]], [[Хятад|БНХАУ]] зэрэг коммунист орнууд дэмжиж байв. Энэ дайн [[хүйтэн дайн]]ы үед болсон хамгийн том дайн гэж үздэг. == Түүхэн угтвар == Солонгос нь 1910-1945 оны хооронд [[Япон]]ы эрхшээлд байв<ref>{{cite web | title =Treaty of Annexation (Annexation of Korea by Japan) | publisher =USC-UCLA Joint East Asian Studies Center | url =http://www.isop.ucla.edu/eas/documents/kore1910.htm | accessdate =2007-08-19 | archive-date =2007-02-11 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070211234114/http://www.isop.ucla.edu/eas/documents/kore1910.htm | url-status =dead }}</ref>. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы сүүлээр байгуулагдсан АНУ ба ЗХУ-ын гэрээгээр Солонгосын хойгийг 38-р өргөргөөр хоёр хуваах асуудлыг тохиролцсон<ref name="McCullough">{{cite book | last =McCullough | first =David | title =Truman | url =https://archive.org/details/truman0000mccu_o9s9 | publisher =Simon & Schuster Paperbacks |year=1992 | pages =p. 785, 786 | isbn =0671869205 }}</ref> бөгөөд уг гэрээний дагуу Зөвлөлт Холбоот Улсын арми 8-р сарын 10-нд уг өргөрөгөөс хойш нутагт, хэдэн долоо хоногийн дараа буюу 1945 оны 9-р сарын 9-нд Америкийн Нэгдсэн Улсын арми 38-р өргөргөөс өмнөх нутагт хяналтаа тогтоов. Хоёр тал хяналтын нутаг дээрхи олзлогдсон япон цэргүүдийг тус бүрдээ хүлээн авахаар тохиролцсон байна. Ийнхүү Солонгос нь Зөвлөлтийн мэдлийн хойд, Америкийн мэдлийн өмнөд гэсэн хоёр хэсэгт хуваагдсан түүхтэй. 1945 оны 12-р сард АНУ ба ЗХУ нь Солонгосыг түр хугацаагаар удирдах гэрээ байгуулав. Энэ үеэс Өмнөдөд АНУ-ын цэргийн хяналтыг эсэргүүцэх хөдөлгөөн эхэллээ. Учир нь Америкууд Японы түрэмгийлэлийн үеийн засаг захиргааны нэгж, удирдлагуудын ихэнхийг хэвээр авч үлдсэн ба, солонгос хүмүүсийн байгуулсан аливаа эвсэл, хөдөлгөөныг хориглож байв. 1946 оны 9-р сард эхэлсэн төмөр замчдын эсэргүүцэл эрчимжин өмнөдийн ихэнх хотод үймээн дэгдэн, хэдэн арван цагдаагийн ажилтан, Японы газрын эзэд амь үрэгдэв. Солонгос дахь АНУ-ын цэргийн удирдлага дайны байдал тогтоон, солонгосын иргэдийн эсрэг галт зэвсэг хэрэглэжээ.<ref>{{Cite web |url=http://www.greenleft.org.au/2000/412/23267 |title=Green Left - Features: HISTORICAL FEATURE: The Korean War - a war of counter-revolution<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-31 |archive-date=2009-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090828132011/http://www.greenleft.org.au/2000/412/23267 |url-status=dead }}</ref>. Өмнөдөд коммунист үзэл баримтлалыг дэмжиж эхлэв. Америкийн Нэгдсэн Улс Солонгост бүх нийтийн сонгуулиар шинэ засгийн газар байгуулах санаачлага гаргасан байна. Өмнөдийн хүн ам хойд нутгийнхаас хоёр дахин илүү тул бүх нийтийн сонгуулиар коммунист [[Ким Ир Сен]] олонхын санал авч чадахгүйг мэдэж байлаа. Өмнөд нутагт АНУ-д боловсрол эзэмшсэн, коммунизмыг эсэргүүцэгч Ли Сын Ман шинэ засгийн газрыг тэргүүлэх болов<ref name="MacroHistory">{{cite web | title =The Korean War, The U.S. and Soviet Union in Korea | publisher =MacroHistory | url =http://www.fsmitha.com/h2/ch24kor.html | accessdate =2007-08-19 }}</ref>. Энэ засгийн газар нь албан ёсоор нийт солонгосын засгийн газар байсан байна.АНУ анти-коммунист үзэлтэй Лы Син ман ийг Өмнөд Солонгосыг удирдуулахаар томилов. 1948 оны тавдугаар сард Өмнөд Солонгос өөрийн улсыг зарлажээ. Наймдугаар сард нь анхны ерөнхийлөгч болсон Ли шууд Өмнөд Солонгос дахь коммунист болон зүүний чиг хандлагатай хүмүүсийн эсрэг дайн зарлав. Харин хойд нутагт Зєвлєлтийн дэмжлэгтэйгээр коммунист үзэл суртал улам бэхжин, Ким Ир Сенээр толгойлуулсан коммунист засгийн газар 1947 оны зун байгуулагдав<ref name="AMH">{{cite web | title =The Korean War, 1950-1953, (an extract from American Military History, Volume 2 - revised 2005) | url =http://www.army.mil/cmh-pg/books/AMH-V2/AMH%20V2/chapter8.htm | accessdate =2007-08-20 | archive-date =2007-12-02 | archive-url =https://web.archive.org/web/20071202134553/http://www.army.mil/cmh-pg/books/AMH-V2/AMH%20V2/chapter8.htm | url-status =dead }}</ref>.Гэхдээ Ким ир сен шууд умардын тэргүүн болчихоогүй юм байна. Түүнтэй өрсөлдөж мэдэх илүү нөлөө бүхий Москвад танил олонтой Пак Чон Хён гэгч байлаа. Энэ коммунист засгийн газар нь ууланд партизанчлан, АНУ-ын дэмжлэгтэй засгийн газрын эсрэг дайнд бэлтгэж эхэлжээ. 1948 оны есдүгээр сарын 9-нд тэр албан ёсоор засгийн эрхийг авав. Ким тэр дороо өөрийн тойрон хүрээлэгчдийг бүрдүүлж, барууны үзэлтэй хүмүүсийг улс төрөөс зайлуулж эхэлжээ. Шинээр байгуулагдсан хоёр засгийн газар аль аль нь нийт солонгосыг өөрийн удирдлагад нэгтгэх зорилготой байлаа. Энэ нь нэг талаар тэдний ивээгч болох АНУ бүх хойгийг капиталист засаглалтай болгохыг сонирхож байсан бол ЗХУ бүхэлд нь коммунист улс болгохыг хүсч байсанд хэргийн гол зангилаа оршин байв. [[Файл:Korean war 1950-1953.gif|thumb|left|Дайны эхэн үед хоёр талын эзэлж байсан газар нутаг]] 1949 онд ЗХУ ба АНУ нь өөрсдийн мэдлийн бүсээс анги нэтгэлүүдээ бүрэн гаргасан ба Кимын удирдсан коммунист засгийн газар өмнөдийг цэргийн хүчээр нэгтгэхийг санаархаж эхэлсэн боловч Сталин энэ дайнд АНУ-ыг оролцож болзошгүй гэж болгоомжилж байв. 1950 оны 1 сард АНУ, [[Номхон далай]] дахь АНУ-ын хамгаалалтын бүсийг Алеутийн арал, [[Япон]], [[Филиппин]] гээд, Солонгосын хойгийн хамгаалалтыг НҮБ хариуцах ёстой гэж мэдэгдлээ<ref>{{cite book | last =Acheson | first =Dean | authorlink =Dean Acheson | title =Present at the Creation: My Years at the State Department | publisher =W.W. Norton, Inc. | year =1969 | pages =355-358 | url =http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/acheson4.htm | isbn = | access-date =2008-09-09 | archive-date =2006-06-23 | archive-url =https://web.archive.org/web/20060623174442/http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/acheson4.htm | url-status =dead }}</ref>. Энэ үеэс Умард Солонгосын арми Хятадын чөлөөлөх армид 1930-д оноос хойш байлдаж байсан солонгос цэргүүдээр хүчээ зузаатган, зөвлөлтийн зэвсгээр зэвсэглэж эхлэв. 1950 оны 3 ба 4 сард Ким [[Москва]]д [[Иосиф Сталин|Сталин]]тай уулзаж, дайн эхлүүлэх зөвшөөрөл авчээ<ref name="MacroHistory" /><ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = Message from Stalin to Kim Il Sung, via Shtykov, Affirmative response to Kim Il Sung's previous requests of lead and ammunitions from the Soviet Union | publisher = Woodrow Wilson International Center for Scholars, Cold War International History Project | date = 1950-03-18 | url = http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=5034BEF8-96B6-175C-9958BCAD1B5350E6&sort=Subject&item=Korea,%20DPRK,%20Soviet%20Economic%20and%20Military%20Aid | accessdate = 2008-02-15 | archive-date = 2007-10-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071005084134/http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=5034BEF8-96B6-175C-9958BCAD1B5350E6&sort=Subject&item=Korea,%20DPRK,%20Soviet%20Economic%20and%20Military%20Aid | url-status = dead }}</ref>. 1950 оны 3 сард Хойдууд Зөвлөлтүүдэд 9 тонн [[алт]], 40 [[килограмм|тонн]] [[мөнгө (химийн элемент)|мөнгө]], 15,000 тонн [[фосфор]], газрын ховор элементийн баяжмалыг худалдаж авсан зэр зэвсгийн төлбөрт шилжүүлсэн байна<ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = Telegram from Shtykov to Vyshinsky, Receipt of goods and payments expected of North Korea from the Soviet Union | publisher = Woodrow Wilson International Center for Scholars, Cold War International History Project | date = 1950-03-09 | url = http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=5034BECA-96B6-175C-9358D5205FA9A9F8&sort=Subject&item=Korea,%20DPRK,%20Soviet%20Economic%20and%20Military%20Aid | accessdate = 2008-02-15 | archive-date = 2008-10-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081026105820/http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=va2.document&identifier=5034BECA-96B6-175C-9358D5205FA9A9F8&sort=Subject&item=Korea,%20DPRK,%20Soviet%20Economic%20and%20Military%20Aid | url-status = dead }}</ref> == Дайны эхлэл == 1950 оны 6-р сарын 25-ны өдөр Умард Солонгосын арми нь их бууны галын дэмжлэгтэйгээр 38-р өргөргийг 6 дивиз, 150 Т-34 танкийн хүчээр давснаар дайн эхэлжээ. Умард Солонгосын тал "урвагч Ли Сын Ман итгэл эвдэн хил давж, цөмрөн ирсний хариуд цохилт өгч байна" гэж мэдэгджээ<ref name="Appleman" />. Умард Солонгосын арми нь 415,000 хүний бие бүрэлдэхүүнтэй, 150 Т-34 танк, 40 орчим сөнөөгч, 70 бөмбөгдөгч, 10 тагнуулын онгоцтой байв<ref name="Appleman" />. Өмнөдийн арми амьд хүчний хувьд 150,000 цэрэгтэй байсан нь хувцас хангамж, зэвсэг муутай (Японы [[Квантуны Арми]]ас үлдсэн хөнгөн зэвсэг, дүрэмт хувцсаар нийт бие бүрэлдхүүний ердөө 1/3 нь хангагдсан), техникийн парк гэхэд мөн л Японы армиас үлдсэн, АНУ-ын тусламжаар орж ирсэн 40 гаруй танк, хуягт машин, сургалт дадлагын 14 нисэх онгоцтой байсан хийгээд дайн эхлэх үед өмнөдийн нутаг дээр гадаадын цэргийн томоохон нэгтгэл байгаагүй ажээ. Хамгийн ойрхон нь Японы ойролцоо байсан Америкийн цэргийн ангиуд байжээ<ref name="Appleman" />. Дайны эхний өдрүүдэд [[Умард Солонгос]]ын арми маш амжилттай урагшлаж, 6-р сарын 28 гэхэд [[Сөүл]] хотыг эзлэв. Хойдууд [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын]] удирдлага доор гадаадын цэргийн хүч ирж амжихаас өмнө [[Солонгосын хойг]]ийг нэгтгэж амжина гэж итгэж байсан байна. Уг оны 8 сарын дунд үе гэхэд хойгийн 90%-ийг Хойдууд эзэлж, зөвхөн Бусан хот орчим өмнөдүүдийн мэдэлд үлджээ. Умард Солонгосчууд Өмнөд рүү дайрсан нь АНУ болон өрнөдийн бусад орнуудын хувьд гэнэтийн зүйл болов. Учир нь дайн эхлэхээс хэдхэн өдрийн өмнө АНУ-ын Төрийн департаментаас Конгресст тавьсан илтгэлдээ хоёр Солонгосын хооронд дайн гарах магадлал тун бага гэж мэдэгдэж байсан юм. АНУ нь Дэлхийн хоёрдугаар дайн дууссантай холбоотойгоор армийнхаа бие бүрэлдэхүүнийг цөөлж, дайн дэгдсэн бүс нутагт хангалттай цэргийн хүчгүй болсон байв. Японд байрлаж байсан Дуглас МакАртур генералаар удирдуулсан нэгтгэл нь бүс нутагтаа хамгийн том нь байлаа. Дайны эхэнд ерөнхийлөгч Трумен [[Өмнөд Солонгос]]ын армийг зэвсэг, техникээр хангах, цэргийн нисэх хүчнээр хамгаалуулан Америкийн иргэдийг Солонгосоос гаргах үүргийг Макартурт өгснөөр дэмжлэгээ хязгаарлав. Хэдийгээр Америкийн цэргийнхэн [[Умард Солонгос]]ын эсрэг цэргийн нисэх хүчнийг идэвхтэй ашиглахыг санал болгож байсан ч Трумэн зөвшөөрөөгүй бөгөөд харин Долдугаар флотод [[Тайвань|Тайванийг]] хамгаалах тушаал өгснөөр Хятадын коммунистууд болон гоминданыхны хоорондын тэмцэлд хөндлөнгөөс үл оролцох бодлогыг эцэс болгов. Солонгосын дайн эхэлсэн өдөр [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага#Аюулгүйн Зөвлөл|НYБ-ын Аюулгүйн зөвлөл]] хуралдсан бөгөөд Зөвлөлтийн төлөөлөгч хуралдаанд суухаас татгалзаж, Югославын төлөөлөгч түдгэлзсэн санал өгсөн тул АНУ-ын санал болгосон тогтоолыг хүлээн авчээ. Энэ явдал нь ЗХУ-д маш том сургамж өгсөн юм. Хэрэв энэхүү тогтоол дээр байнгын гишүүн болох ЗХУ хориг тавьсан бол НYБ-ын цэрэг [[Өмнөд Солонгос]]т цэрэг оруулж чадахгүй байх байсан гэдэг. [[Файл:U.S. Army machine gun team near the Chongchon River in North Korea (November 1950).jpg|thumb|left|АНУ-ын цэргүүд Солонгост]] НYБ-ын тогтоолын дагуу АНУ нь Өмнөд Солонгост туслуулахаар цэргээ явуулж, өрнөдийн орнууд зэвсэг, хүн хүчээр тусламж үзүүлж эхлэв. Гадаадын цэргийнхэн оролцсон анхны томоохон тулалдаан 7 сарын 5-нд Осаны орчим болсон байна. Үүнд АНУ-ын 24-р дивиз оролцов. Өмнөд ба АНУ-ын тал асар их хохирол амсан Тэжон хүртэл ухарсан ба дивизийн захирагч, хошууч генерал Виллиам Ф.Дийн олзлогдов. Энэ ажиллагааны явцад Америкын тал 32 мянган цэрэг, офицер, 220 их буу, миномет, 20 танк, 540 пулемёт, 1300 автомашинаа алдав. Үүний дараа Нактонган голын орчим болсон тулалдаанд Америкийн явган цэргийн 25-р дивиз болон хуягт танкийн дивиз ихээхэн хэмжээний хохирол амссанаас гадна баруун урд чиглэлд нь Умард Солонгосын явган цэргийн 6-р дивиз, мотоциклийн 1-р ангиуд нь Өмнөд Солонгосын ухарч байсан нэгтгэлүүдийг бут ниргэж, Солонгосын баруун өмнөд болон, өмнөд бүс нутгийг бүхэлд нь эзлэн, Масан хотод ойртосноор Америкийн тэнгисийн явган цэргийн 1-р дивиз Бусан хот руу ухрахаас өөр аргагүй болов. 8 сарын дунд үед Өмнөд Солонгос ба АНУ-ын 8-р арми Солонгосын хойгийн зүүн өмнөд хэсэг болох Бусан хот орчимд бүслэгдэн, нийт хойгийн дөнгөж 10%-тай тэнцэх, 100-120 км гүнтэй, 120 км-ийн урттай Бусаны мөргөцгийг л хянаж байлаа. Энэ хооронд АНУ цэргийн хүчээ зузаатгасан ба 8 сарын сүүлээр гэхэд 500 танктай, цэргийн бие бүрэлдэхүүний тоогоор Умард Солонгосынхоос 180,000 аар илүү болж, сөрөг давшилтанд орлоо<ref name="Appleman">{{cite book | last =Appleman | first =Roy E | title =South to the Naktong, North to the Yalu | publisher =Dept. of the Army | year =1998 | pages =p. 3, p. 15, pp 381, 545, 771, 719 | url =http://www.army.mil/cmh/books/korea/20-2-1/toc.htm | isbn =0160019184 | access-date =2008-09-25 | archive-date =2007-12-08 | archive-url =https://web.archive.org/web/20071208121546/http://www.army.mil/cmh/books/korea/20-2-1/toc.htm | url-status =dead }}</ref>.Энэ үед байдал маш хүндэрснийг мэдэрсэн Зөвлөлтийн засгийн газар Солонгос, Хятадтай хиллэх хилийн бүсэд V танкийн дивиз, Порт-Артур дахь Номхон далайн флотын анги нэгтгэлүүдийг татан байрлуулав. Маршал Р.Малиновскийн командалсан энэ цэргийн бүлэглэл нь Умардынхны хувьд нэг ёсны ар талын бааз нь болж байлаа. == Агаарын тулалдаан == Солонгосын дайн нь цэрэг дайны тэр дундаа нисэх хүчний түүхэнд анх удаа тийрэлтэт онгоцуудын хооронд тулалдаан болсноороо онцлог юм. Анхлан өмнөд эвслийн зүгээс [[P-51]], [[F4U]], [[A-1]] зэрэг поршент хөдөлгүүрт онгоц ашиглаж байлаа. Үүний эсрэг Умард Солонгос, Хятадын тал нь [[Як-9]], [[Ла-9]] загварын сөнөөгч, [[Ил-2]], [[Ил-10]], [[ТУ-2]], [[Пе-2]] маягийн дайрагч, бөмбөгдөгч онгоцтой байв. Гэвч удалгүй Өмнөдийн эвсэл нь агаарт ноёрхохын тулд [[F-80]],[[F9F]], [[F2H]] зэрэг тийрэлтэт хөдөлгүүр бүхий онгоцуудыг татан ирүүлэв. Дайны эхэнд Өмнөдийн эвслийн тийрэлтэт онгоцууд нь Умард Солонгос, Хятадын поршент хөдөлгүүртэй онгоцуудаас илт давуурхаж, агаарт ноёлж байсан ч Зөвлөлтийн тал хамгийн сүүлийн үеийн [[МиГ-15]] сөнөөгч онгоцыг Умард Солонгос, Хятадын талд өгснөөр байдал дээрдэв. Yvний хариуд америкчууд «МиГ-15»-ийн эсрэг тусгайлан зохион бvтээсэн [[F-84]], [[F-86]] угтан сөнөөгч онгоцыг Солонгос руу илгээсний дараа зөвлөлтийн сөнөөгчдийн хаанчлал дуусч, хоёр тал агаарт харилцан тэнцвэртэй болсон байна. Агаарын тулалдаанд туршлага илүү өмнөд эвслийн нисэгч нар ялах нь их байлаа. Агаарт ноёлж чадахгүй байгаагийн улмаас газрын байлдааны ажиллагаанд муугаар нөлөөлөх болсон нь Умард Солонгос, Хятадын таних тэмдэгтэй нисэх онгоц, мөн тэдний дүрэмт хувцас, бичиг баримттай зөвлөлтийн туршлагатай нисгэгчдийг тулалдаанд оруулахад хүрэв. Америкийн тал нь 78–н F-86 сөнөөгчөө алдаж 792 МиГ, 108 бусад онгоц сөнөөсөн гэсэн мэдээ өгдөг ч 335 удаагийн ялалт нь л баримтаар нотлогддог. {Энэ нь нэг талаар туршлага муутай Солонгос, Хятадын нисгэгч нарын жолоодсон онгоцыг оруулан тооцсонтой холбоотой бололтой} Зөвлөлтийн талаас 335 МиГ сөнөөгчөө алдаж 1300 онгоц сөнөөсөн гэсэн мэдээ өгдөг. Солонгосын дайны явцад Америкийн агаарын цэргийн хүчин нь гол төлөв шатаагч бөмбөг ашигласан ихээхэн хэмжээний бөмбөгдөлт явуулж байжээ. Дайн нь гурван жил гаруй үргэлжилсэн ч Америкчууд [[Вьетнамын дайн]]ы 13 жилийн дотор хаяснаас илүү хэмжээний напалмын бөмбөгийг Умард Солонгосын нутагт хаясан байдаг. == Холбоотнуудын сөрөг давшилт == 1950 оны 9 сарын 15-нд холбоотнууд сөрөг давшилтаа эхлэв. Холбоотнууд Өмнөд Солонгосын 5, Америкийн 5 дивиз, Их Британий бригад болон 500 танк, 1,634 их буу, миномет, 1,120 нисэх онгоц, 230 байлдааны хөлөг онгоц ашиглан сөрөг давшилтанд орсон бол тэдний эсрэг Умард Солонгосын армийн 40,000 цэрэг, 40 танк, 811 их буу сөрөн зогсож байв. Ийнхүү эхний өдрийн давшилтаар өмнө талаасаа баттай хамгаалалттай болсноор мөн сарын 16-ны өдөр "Хромит" гэж нэрлэсэн ажиллагаагааг эхлүүлэв. Энэ ажиллагааны үеэр холбоотнууд [[Сөүл]] орчимд орших Инчон хотод 70,000 орчим цэргээс бүрдсэн далайн десант буулгалаа. Уг десантад АНУ-ын тэнгисийн явган цэргийн 1-р дивиз, явган цэргийн 7-р дивиз, [[Их Британи]]йн армийн тусгай отряд, Өмнөд Солонгосын нэгтгэл багтаж байв. [[Файл:KoreanWar recover Seoul.jpg|thumb|left|Сөүл хот дахь тулалдаан, 1950 он]] Десант нь буусан өдөртөө Инчонийг эзлэн, Сөүлийн зүг давшилтаа үргэлжлүүлжээ. Харин өмнөд чиглэлд Тэгүгийн бүсээс Өмнөд Солонгосын хоёр нэгтгэл, америкийн явган цэргийн 7-р дивиз, их бууны 36-р дивизионы хүчээр сөрөг давшилтанд орсон бөгөөд энэхүү хоёр бүлэглэл нь 9-р сарын 27-нд Есан нэртэй газар нэгдэн, Умард Солонгосын армийн 1-р бүлэглэлийг бүслэв. Холбоотнууд Сөүлийг 9 сарын 25-нд эзлэж<ref name="Schnabel">{{cite book | last =Schnabel | first =James F | title =United States Army In The Korean War: Policy And Direction: The First Year | publisher =Center of Military History | year =1992 | pages =155-192, 212, 283-284, 288-289, 304 | url =http://www.army.mil/cmh/books/P&D.HTM | isbn =0-16-035955-4 | access-date =2008-09-19 | archive-date =2007-12-04 | archive-url =https://web.archive.org/web/20071204035610/http://www.army.mil/cmh/books/P%26D.HTM | url-status =dead }}</ref><ref name="KIMH">{{cite book | last =Korea Institute of Military History | first = | title =The Korean War: Korea Institute of Military History 3 Volume Set | publisher =Bison Books, University of Nebraska Press | pages =512-529|volume= 2 | isbn =0803277946 }}</ref>, 10 сарын 8-ны өдөр 38-р өргөрөгт хүрэв. Хоёр улсын хуучин хилийн орчим болсон хэд хэдэн удаагийн цуврал тулалдааны дараагаар 10 сарын 11-ний өдөр холбоотнууд [[Пёньян]]ы зүг давшилтанд орсон бөгөөд дэмжлэг болгож, 10 сарын 19-ны өдөр Пёньянаас хойш 40 км-т 5,000 хүнтэй агаарын десант буулган, тэр өдөртөө Умард Солонгосын нийслэлийг эзлэн авав. Умард Солонгосын 135,000 цэрэг олзлогдов. == Хятадын арми == Хятадууд эхэндээ Солонгост цэргийн тойргуудын арми, корпус,анги нэгтэлүүдээр өргөдөл, санал цуглуулах ажлыг явуулсан боловч хүсэлт гаргасан нэг ч хүн гарсангүй тул дээд командлалын тушаалаар Пэн дэ хуайд командлуулан бэлтгэл ажлыг өрнүүлжээ. Хятад нь 38-р өргөргийг солонгосын бус цэргийн хүч давсан тохиолдолд дайнд орно гэж мэдэгдэж байсан ч АНУ үүнийг нь "Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагыг сүрдүүлэх гэсэн оролдлого" гэж үзэж байв. Гэвч 1950 оны 10 сарын 8-нд Америкийн цэргийн нэгтгэлүүд Умард Солонгосын хилийг давахад [[Мао Зэдун]] Хятадын армийг Ялузянь голын эрэгт ойртон, гатлахад бэлэн байх тушаал өгөв. Мао [[Иосиф Сталин|Сталин]]д "Хэрэв АНУ Солонгосын хойгийг бүхэлд нь эзэлвэл, удалгүй Хятадад дайн зарлана гэдэгт бэлэн байхаас өөр аргагүй" гэж хэлж байв. Тэрээр Зөвлөлтүүдээс дэмжлэг авахын тулд ерөнхий сайд [[Жоу Эньлай]]г Москва руу явуулаад, хариу хүлээн дайнд орох өдрийг 10 сарын 13-аас 19-ний өдөр болгон хойшлуулав. Гэвч ЗХУ нь агаарын болон тэнгисийн цэргийн дэмжлэгээр туслахаас татгалзсан төдийгүй өөрийн сөнөөгч [[МиГ-15]]-ыг фронтын шугаманд 100 км-ээс илүү ойртохыг нь хориглож зөвхөн Умард Солонгос, Хятадын нисэх хүчний бие бүрэлдэхүүнийг бэлтгэх, ар талын агаарын хамгаалалтыг хариуцах, зэр зэвсэг, галт хэрэгсэл нийлүүлэхээс хэтэрсэнгүй. Энэ нь Сталины хувьд "Уулан дээрээс 2 барсын хоорондох зодооныг тайван ажиглаж, аятай тохиол хүлээх сармагчны хаан" Мао-ЗеДуны бодлогоос болгоомжилсноос үүдэлтэй байлаа. == Өвлийн сөрөг давшилт == [[Файл:105-mm-howitzer-Korea-19500824.jpg|thumb|left|АНУ-ын цэргүүд. 1950 оны 8 сар]] Байдал тун ээдрээтэй болж ирсэн тул Хятадын тал Зөвлөлтийн хариуг хүлээлгүй 1950 оны 10 сарын 25-ны өдөр Пэн Дэхуй генералаар удирдуулсан 270,000 хүнтэй армиа Ялузян голыг гатлан дайнд орох тушаал өгчээ. Гэнэтийн дайралтын хүчээр Хятадын арми Өмнөдийн эвсэл буюу НYБ-ын цэргийн хүчний хамгаалалтыг устгасан ч өөрсдөө уулархаг нутаг руу ухарсан байна. Энэ тулааны явцад Хятадын тал 10,000 хүнээ алдсан бол Өмнөд Солонгос 6,000, АНУ 2,000 мянган хүнээ алджээ. НYБ-ын цэрэг ихээхэн хохирол амссан ч Ялузян голыг чиглэсэн дайралтаа үргэлжлүүлсээр байв. 1950 оны 11 сарын сүүлээр Хятадын тал хоёр дахь давшилтаа эхлэв. Америкийн цэргийг Ханган ба Пёньяны хоорон дахь сайтар бэхлэгдсэн хамгаалалтаас нь холдуулахын тулд Пэн Дэхуй өөрийн нэгтгэлүүддээ эмх замбараагүй ухарч байгаа байдал үзүүлэхийг тушаав. Генерал МакАртур үүнд хууртан 11 сарын 24-ний өдөр өөрийн дивизүүдээ Хятадын бэлдсэн занга руу явуулж ноцтой алдаа гаргав. Yр дүнд нь 420,000 хүнтэй Хятадын арми НYБ-ын цэргийг баруун талаас нь тойрч бүслээд Америкийн 8-р дивизийн эзлэж байсан байрлалд хүчтэй цохилт өгөв. Зүүн чиглэлд 11 сарын 26 - 12 сарын 13-ны хооронд Чхосиний усан сангийн орчим болсон тулаанаар америкийн явган цэргийн 3,000 хүнтэй корпус бут ниргүүллээ. Харин Америкийн тэнгисийн явган цэргийнхэн өмнө зүгт ухарсан ч гэлээ Хятадын давшилтыг амжилттай эсэргүүцэн, тэдний зургаан дивизийг устгажээ<ref>{{cite book | last =Hopkins | first =William | title =One Bugle No Drums: The Marines at Chosin Reservoir | publisher =Algonquin |year=1986 | location = | pages = | url = | isbn = }}</ref>. Энэ ухралт Америкийн цэргийн түүхэн дэх хамгийн хол ухралт гэж тооцогддог байна<ref>{{cite book | last =Cohen | first =Eliot A | coauthors =Gooch, John | title =Military Misfortunes: The Anatomy of Failure in War | publisher =Free Press |year=2005 | pages =[https://archive.org/details/militarymisfortu0000cohe_s7d9/page/165 165]-195 | url =https://archive.org/details/militarymisfortu0000cohe_s7d9| isbn =0743280822 }}</ref>. НYБ-ын хүчин Хуннам хот хүртэл ухарч, бэхлэлтийн шугам байгуулаад 1950 оны 12-р сард хүн амыг нүүлгэн шилжүүлэх ажиллагаа эхлүүлжээ. Энэ ажиллагааны явцад 105,000 цэрэг, 98,000 Умард Солонгосын энгийн иргэдийг Өмнөд Солонгос руу хөлөг онгоцоор тээвэрлэн хүргэсэн байна<ref name="Schnabel" /><ref>{{Citation | last =Rear Admiral Doyle | first =James H | last2 =Mayer | first2 =Arthur J | title =December 1950 at Hungnam | journal =U.S. Naval Institute Proceedings | volume = 105 | issue = 4 | pages = 44-65 |date=April 1979 | year =1979 }}</ref>. [[Файл:Korean War bombing Wonsan.jpg|thumb|B-26 бөмбөгдөгч Умард Солонгосын Вонсаныг бөмбөгдөж байна. 1951 он]] 1951 оны 1 сарын 4-ий өдөр Умард Солонгос, Хятадын хамтарсан Умардын эвслийнхэн Сөүл хотыг эзлэв. Тулааны явцад алагдсан генерал Уокерийн оронд албан тушаалыг нь авсан дэслэгч генерал М.Рижуэй Америкийн армийн сэтгэл санааг өргөх, ёс суртахууныг бэхжүүлэх арга хэмжээ авч "Чонын ав", "Аянга", "Бүслэлт" зэрэг сөрөг дайралт явуулсан ч олигтой үр дүнд хүрч чадсангүй. Өмнөдийн эвслийнхэн 1951 оны 2 сарын 21-нд эхлүүлсэн ажиллагаагаар Хятадын армийг хойд зүгт нэлээд ухраав. Yүний дараа 3 сарын 7-нд "Цөлмөгч" ажиллагааг эхлүүллээ. Энэ ажиллагааны хүрээнд фронтын төв хэсэгт хоёр чиглэлээр цохилт өгсөн нь амжилттай болж 3 сарын дундуур эвслийнхэн Ханган голын гатлан Сөүлийг дахин эзэллээ. Сөүл хот дайнд нэрвэгдэн балгас болж, хүн ам нь 1.5 саяас 200,000 хүртэл багасав<ref name="KIMH" />. 4 сарын 22-нд Умардын эвслийнхэн сөрөг давшилтанд орж, фронтын баруун хэсэгт гол, төв болон зүүн чиглэлд хоёр туслах цохилт хийн, Өмнөдийн эвслийн хамгаалалтыг сэтлэн Америкийн анги нэгтгэлүүдийг хоорондоо холбоогүй жижиг бүлэглэлүүд болгон бутаргаад, Сөүлийн чиглэлд давшив. Давшилтын гол чиглэлд Имжинган голын орчим байрлаж байсан [[Их Британи]]йн 29-р бригад өртөж, тулалдааны явцад бие бүрэлдэхүүнийхээ 25%-ийг алдан ухарсан байна. 1951 оны 4 сарын 22-29 хооронд болсон энэ дайралтаар Өмнөдийн эвслийн 20,000 орчим хүн шархадаж, олзлогджээ. 1951 оны 4 сарын 11-нд Трумэний тушаалаар генерал Макартурыг цэргийн удирдлагаас авч, оронд нь дэслэгч Генерал Ван Флитийг томилов. 1951 оны 5 сарын 16-нд Умардын эвсэл ээлжит давшилтаа эхэлсэн ч Өмнөдийн эвсэл амжилттай хамгаалж, тэр сарынхаа 21-нд сөрөг давшилтанд орон, 38-р өргөрөг хүрсэн ба байлдааны ажиллагааг цааш үргэлжүүлэлгүй зогсоосон байна. == Мухардал == [[Файл:DeadchinesesoldierEdit.jpg|thumb|Алагдсан хятад цэрэг, 1951 он]] 1951 оны 6 сард дайны эрч дээд цэгтээ хүрэв. Хоёр тал ихээхэн хохирол амссан ч тус бүрд нь байлдах чадвар сайтай сая гаруй хүнтэй арми байв. 1951 оны 10 сард АНУ-ын армийнхан цөмийн бөмбөг хэрэглэн цохилт өгөх боломжийг судалж эхлэв. Цөмийн бөмбөг бүхий бөмбөгдөгч B-29 онгоцыг Японы Окинава арлаас хөөргөхөөр төлөвлөж байсан байна. Гэвч "цөмийн бөмбөгөөр цохилт өгөхүйц ихээхэн хэмжээний дайсны цэргийн бөөгнөрөл байхгүй" байсан тул уг ажиллагааг зогсоов<ref>{{Citation | last =Hasbrouck | first =S. V | title =memo to file (November 7, 1951), G-3 Operations file, box 38-A | publisher =Library of Congress | year =1951 }}</ref><ref>{{Citation | last =Army Chief of Staff | title =memo to file (November 20, 1951), G-3 Operations file, box 38-A | publisher =Library of Congress | year =1951 }}</ref><ref>{{cite book | last =Watson | first =Robert J | coauthors =Schnabel, James F. | title =The Joint Chiefs of Staff and National Policy, 1950-1951, The Korean War and 1951-1953, The Korean War (History of the Joint Chiefs of Staff, Volume III, Parts I and II) | publisher =Office of Joint History, Office of the Chairman of the Joint Chiefs of Staff |year=1998 | pages =part 1, p. v; part 2, p. 614 }}</ref><ref>{{Citation | last =Commanding General, Far East Air Force | title =Memo to 98th Bomb Wing Commander, Okinawa | year =1951 }}</ref><ref>{{Citation | last =Far East Command G-2 Theater Intelligence | title =Resumé of Operation, Record Group 349, box 752 | year =1951 }}</ref>. Энэ үеэс хойш дайны явцад эрс өөрчлөлт гараагүй бөгөөд талууд хэлэлцээр хийж эхлэв. Хэдий хэлэлцээр явагдаж байсан ч байлдааны ажиллагаа зогссонгүй. Тухайлбал, 1951 оны 8-р сарын 31-ээс 12-р сарын 12-ны хооронд Өмнөдийн Эвслийнхэн давшилтын ажиллагаа явуулж Америкийн тал 22,000, Өмнөд Солонгосын тал 38,000 хүнээ, 11 сарын сүүлээр Умардын эвсэл сөрөг дайралтанд орж 100,000 гаруй хүнээ алдаж байв. Америкийн шинээр сонгогдсон ерөнхийлєгч [[Дуайт Эйзенхауэр]] дайныг зогсоохын тулд авч болох арга хэмжээг хайж 1953 онд Солонгост ирж байдалтай газар дээр нь танилцжээ. Гэвч сөргөлдөгч талуудын энхийн хэлэлцээр дорвитой урагшласангүй. 1953 онд Сталиныг нас барсны дараа байдал эрс өөрчлөгдсөн байна. Зөвлөлтийн Н.Хрущёв тэргүүтэй шинэ удирдлага Солонгосын дайныг зогсоох нь зүйтэй гэсэн шийдвэр гаргав. Зөвлөлтөөс дэмжлэггүй болсон Хятадын тал олзны хүмүүсийг суллан явуулахыг зөвшөөрч, 1953 оны 4-р сарын 20-ноос эхлэн талууд цэргийн олзлогдогсдоо солилцож эхэлсэн байна. 5 сард Хятадын арми энэ дайны сүүлчийн давших ажиллагааг Кымсоны орчим явуулснаас хойш, дайн намжих тийшээ хандаж 1953 оны 7-р сарын 27-ны өдөр гал зогсоох тухай гэрээнд талууд гарын үсэг зурсан байна. Гэвч уг гэрээнд Өмнөд Солонгос гарын үсэг зурахаас татгалзсан<ref>{{cite web | title =Syngman Rhee Biography: Rhee Attacks Peace Proceedings | publisher =Korean War Commemoration Biographies | url =http://korea50.army.mil/history/biographies/rhee.shtml | accessdate =2007-08-22 | archive-date =2007-07-16 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070716121057/http://korea50.army.mil/history/biographies/rhee.shtml | url-status =dead }}</ref> тул Өмнөдийн эвслийн өмнөөс Америкийн генерал Кларк гарын үсэг зурсан юм. Гэрээнд гарын үсэг зурах үед фронтын шугам [[38-р өргөрг]]<nowiki/>ийн орчимд байсан тул фронтын шугамаар "Зэвсэггүй бүс" байгуулав. Энэ бүсийг одоо умард талаас нь [[Умард Солонгос]]ын арми, өмнөд талаас нь АНУ, [[Өмнөд Солонгос]]ын хамтарсан хүч хамгаалж байдаг байна. Гал зогсоох хэлэлцээр явагдсан солонгосын хуучин нийслэл Кэсон нь дайнаас өмнө Өмнөд Солонгосын мэдэлд байсан ч одоо [[Умард Солонгос]]ын тусгай эрхтэй хот болсон байна. Дайныг эцэслэсэн энхийн хэлэлцээр өнөөдрийг хүртэл Хойд ба Өмнөд Солонгосын талуудын хооронд хийгдээгүй байгаа болно. == Цэргийн гэмт хэрэг == Солонгосын дайн үеэр талууд хүний эрхийг бүдүүлгээр зөрчиж байсныг олон тооны баримт харуулдаг. Тухайлбал, Умард Солонгос, Хятадын армийн илтгэлд олзны хүмүүсийг тамлаж, цаазлах, шархтай цэргүүдийг буудаж алах явдал гарч байгаа талаар нэг бус удаа дурдагдаж байсан. Америкийн цэргүүдэд фронтын шугам дээрх байрлалд нь дөхөж ирсэн хэнийг ч болов, энгийн хувцастай байсан ч буудан алах тушаал өгсөн байна. Хэдий Умард Солонгосын тал нь энгийн хувцастай тагнуул илгээх нь байсан ч, гол төлөв энгийн иргэд алагддаг байжээ<ref name="wash">{{cite news | first =Charles J. | last =Hanley | coauthors =Martha Mendoza | date = [[2006-05-29]] | title =U.S. Policy Was to Shoot Korean Refugees | url =http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/05/29/AR2006052900485.html | work = [[The Washington Post]] | publisher = [[Associated Press]] | accessdate = 2007-04-15 }} </ref><ref name="Letter_reveals" > {{cite news | first = Charles J. | last = Hanley | coauthors = Martha Mendoza | title = Letter reveals U.S. intent at No Gun Ri | url = http://www.nola.com/newsflash/topstories/index.ssf?/base/international-21/1176512119139600.xml&storylist=topstories | work = [[New Orleans Times-Picayune]] | publisher = [[Associated Press]] | date = [[2007-04-13]] | accessdate = 2007-04-14 }}</ref>. Байлдагч талууд булаан эзэлсэн хот, суурин газраа энгийн номхон иргэдийг хомроглон цаазалдаг байсан байна. Ялангуяа эсрэг талынхны давшилт эхэсний дараа энэ нь улам ихэссэн байна<ref name="SOD">{{cite book | last =Rummel | first =R.J | title =Statistics of Democide | pages =Chapter 10, Statistics Of North Korean Democide Estimates, Calculations, And Sources | url =http://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.CHAP10.HTM | isbn = }}</ref>. Өмнөд Солонгост олон арван мянган хүнийг коммунист үзэлтэй гэж буруутган мөрдөн байцаалт, шүүхийн шийдвэргүйгээр цаазаар авсан байна<ref>{{Cite web |url=http://news.yahoo.com/s/ap/20080519/ap_on_re_as/korea_mass_executions |title=AP IMPACT: Thousands killed in 1950 by US's Korean ally - Yahoo! News<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-05-19 |archive-date=2008-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080519234526/http://news.yahoo.com/s/ap/20080519/ap_on_re_as/korea_mass_executions |url-status=live }}</ref>. Өмнөдийн эвслийнхэн [[тарваган тахал]], булчин задраах тахал зэрэг өвчний нянгаар халдварлагдсан шавьж бүхий бөмбөг шидэх зэргээр Умардын эвслийнхний эсрэг бактериологийн зэвсэг хэрэглэж байв. Тухайн үед эсрэг талынхаа энгийн номхон иргэдийг санаатай болон санаандгүйгээр алахыг хориглосон гэрээ, хэлэлцээр байгаагүй бөгөөд энэ дайны дараа буюу 1977 онд дайны үеэр энгийн иргэдийн эсрэг хийсэн гэмт хэргийн талаарх нэмэлт Протоколыг баталсан байдаг юм. == ЗХУ-ын нисгэгчдийн оролцоо == АНУ-ын нисэх хүчний гол хүч 5-р агаарын арми Японд төвлөрсөн байжээ. Америкийн 5-р агаарын армийн бүрэлдхүүн нь :тактикийн бөмбөгдөгч, сөнөөгч онгоц тагнуулын онгоцноос 6үрдсэн байлаа. Мөн Алс Дорнодод байлдааны ажиллагаанд оролцож байсан тээврийн, агаарын, агаарын тээврийн, агаарын довтолгооноос хамгаалах агаарын тээврийн холбооны бүрэлдэхүүн, нэгжүүд байв. Өмнөд Солонгосын агаарын цэргийн хүчин хэдийгээр сайн зохион байгуулалттай байсан боловч цөөн тооны сөнөөгч болон сургалт, тээврийн онгоцтой байв. Дайны төгсгөл гэхэд БНСУ дахь АНУ-ын агаарын флот 2,400 байлдааны онгоцтой болж нэмэгджээ. 1950 оны 6-р сарын өдрүүдэд Хойд Солонгосын агаарын цэргийн хүчний идэвхгүй байдлаас үүдэн байлдааны ажиллагаанд орсон Америкийн нисэх хүчин бүрэн агаарын давуу байдлыг олж авчээ. Агаарын довтолгооны үеэр АНУ-ын Агаарын цэргийн хүчин БНАСАУ дахь стратегийн байгууламжуудыг идэвхгүй болгож, олон тооны техник эд материал хүн хүчийг жагсаалаас гаргасан байна. Гэсэн хэдий ч 9-р сарын дунд үе хүртэл Эвслийн хүчны газар болон тэнгисийн цэргийн үйл ажиллагаа амжилтанд хүрч чадаагүй юм. Хариуд нь Хойд Солонгосын Зэвсэгт хүчин (75 мянга хүртэл хүн) дайралтыг дахин өргөжүүлж өмнөд Солонгосын нутаг дэвсгэрийн 90 хүртэлх хувийг хяналтандаа авч чаджээ. Мөн НҮБ--ын цэргүүд БНАСАУ-ын нутаг дэвсгэр рүү дайрч, 10-р сарын 19-нд нийслэл Пхеньяныг эзлэн авав. Америкийн нисэх хүчин, Хойд Солонгос дахь цэргийн болон үйлдвэрлэлийн байгууламжууд, мөн БНХАУ-ын цэргийн байгууламжинд олон тооны бөмбөг дэлбэлсэн байна. Энэ үед БНАСАУ-ЗСБНХУ-хоёрын хооронд 1950 оны 10-р сарын 8-нд БНАСАУ-д Зөвлөлтийн цэргийн зөвлөхүүдийг оруулах гэрээ байгуулжээ. 1950 оны эцэс гэхэд тэдний ажилтнууд 246 ажилтан болон өргөжжээ. 1950 онд дайн эхэлснээс хойш НҮБ-ын хүчнүүдын үйл ажиллагаа явуулж байгаа 1100 нисэх онгоцны эсрэг Хойд Солонгос 172 байлдааны нисэх онгоцоор зогсож байв. Хойд Солонгосын тал Өмнөд Солонгосын Инчон боомтыг эзэлсэн боловч хамгаалахын тулд цаг хугацаанд нь бэлтгэх цаг зав байсангүй. Энэ үед Америкийн нисэх хүчин довтолгоо хийлээ. Ажиллагаанд оролцсон тэнгисийн цэргийн хүчинд 500 гаруй байлдааны болон тээврийн нисэх онгоц, нисдэг тэрэг өгчээ. Хоёр өдрийн дараа Инчон хотын боомт АНУ-ын тэнгисийн цэргийн хүчний мэдэлд шилжжээ. Хойд Солонгос нутаг дэвсгэрээсээ дайсныг гаргахын тулд Зөвлөлтийн тусламж авахаас өөр аргаггүй болсон байлаа. Өмнөд Солонгосын армийн байлдааны бүрэлдэхүүнийг агаарт ялахын тулд "Зөвлөлтийн хязгаарлагдмал нисэх бие бүрэлдхүүн" илгээх хүсэлт тавьжээ. Мөн БНХАУ сөнөөгч агаарын корпусаа Хойд Солонгос руу татсан байна. Эхний ээлжинд хятадын корпус нь Америкийн агаарын довтолгооноос Хойд Солонгос дахь БНХАУ-ын стратегийн объектуудыг хамгаалж байлаа. Үүний дараа ЗСБНХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн 1951 оны 8-р сарын 28-ны өдрийн тушаалын дагуу Зөвөлөлтийн нисэх 64-р корпусын нэг хэсгийг Хойд Солонгосын нутаг дэвсгэрт нүүлгэн шилжүүлж, корпусын нисгэгчид байлдааны ажиллагаа явуулж эхлэжээ. 1952 оны 11-р сарын 1-гэхэд Зөвлөлтийн корпус 441 нисгэгчийн бие бүрэлдхүүнтэй байсан бөгөөд онгоцны тоо 321 онгоцонд хүрчээ. Ихэвчлэн МиГ-15бис ,МиГ-15 сөнөөгч онгоцуудаар зэвсэглэжээ Эхний агаарын тулалдааны үр дүнгээс үзэхэд МиГ-15 сөнөөгч онгоцны хувьд нислэгийн өндөр үзүүлэлт гаргаж Агаарын цэргийн командлагч, хурандаа генерал П.Ф Жигарев, ЗХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Сталин руу. “МИГ-15 онгоц Америкийн арван B-29 онгоц, нэг F-80 онгоц буудаж унагалаа.Агаарын тулаанд МИГ-15 онгоц хохирол амссангүй” гэсэн мэдээ явуулжээ. БНАСАУ дахь Зөвлөлтийн агаарын хүчний корпусын даргаар хурандаа генерал С. А Красовский ажиллаж байжээ. 1952 оны 12-р сард Хойд Солонгосын агаарын хүчин Зөвлөлтийн 4 Хятадын 1 болон өөрийн 5 агаарын дивизээс бүрдсэн байв. Үүнээс гадна Хятад улсын өөр 4 агаарын дивизийг байгуулж, нисэх онгоцны буудлуудад байрлуулсан байлаа.. Зөвлөлтийн нисгэгчид хятадын дүрэмт хувцастай, хятад тусгай хуурамч нэртэй,хятад бичиг баримттай Korean Реорle,s Air Force-БНАСАУ-ын Ардын нисэх хүчин гэсэн тэмдэгтэй онгоцтой байжээ. Нийтдээ 1950 оны 11-р сараас 1952 оны 1-р сар хүртэл агаарын тулалдаанд дайсны 564 нисэх онгоцыг унагаажээ. Үүний зэрэгцээ Зөвлөлтийн тал 34 онгоцоо алдсан байна. Зөвлөлтийн МиГ-15 сөнөөгч онгоц түүний маневрлах чадвар галын хүч зэрэг идэвхтэй ажиллагаа нь дайсны агаарын цохилтыг эрс тасалж, дайсны байлдааны бүрэлдэхүүнээ оновчтой тараахад саад болж бөмбөгдөлтийн нарийвчлалыг бууруулж чадсан байв. 1950 оны 10-р сард Хятад сайн дурынхан БНАСАУ-д ирсэний дараа Зөвлөлтийн цэргийн зөвлөхүүдийн нэг хэсэг хамтарсан (Солонгос-Хятад) командлалын төв байранд ажиллаж байжээ. 1953 оны 7 сарын хугацаанд агаарын тулалдаанд дайсны 139 онгоц сөнөөсөн байна. Зөвлөлтийн 64-р корпусын хохирол 25 МиГ-15бис МиГ-15 78 сөнөөгч онгоцоо алдсан байна. 1951 оны 9-р сараас 12-р саруудад Зөвлөлтийн нисгэгчид дайсны зенитийн 1,093 батерейг устгаж, Америкийн 50 онгоцыг унагаажээ. Дайны явцад Зөвлөлтийн нисгэгчид 63229 байлдааны нислэг үйлдэж, 1790 агаарын тулалдаанд оролцож, дайсны 1,309 нисэх онгоц, түүний дотор 1097 сөнөөгч онгоц, 21221 зенитийн их бууны батарейг устгажээ. Зөвлөлтийн тал агаарын тулалдаанд онгоц нь сөнөж шүхрээр буусан Америкийн 262 нисгэгчийг олзолж, Хятад, Солонгосын цэргийн мэдэлд шилжүүлсэн байдаг . Зөвлөлт засгийн газрын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн зарлигаар "Засгийн газрын даалгаврыг амжилттай биелүүлсний төлөө" 3504 албан хаагчийг, одон медалиар шагнасан бол 22 нисгэгч нь ЗХУ-ын баатар цолыг хүртжээ. Зөвлөлтийн хамгийн алдартай нисгэгчид болох : Э.Г. Пепеляев, Н.В. Сутягин, Д.П. Оскин, Л.К. Шукин, S.M. Крамаренко, A.P. Сморчков, С.П. Субботин ба бусад нарыг ЗХУ-ын Баатар цолоор шагнажээ. Мөн Эх орны дайны баатар ЗХУ-ын Баатар Иван Кожедуб өөрийнхөө хороотойгоо Солонгосын тэнгэрт Америкчуудтай тулалдсан юм. 1950 оны 6-р сарын 25-наас 1953 оны 7-р сарын 27-ны хооронд Зөвлөлтийн нисэх хүчний хохирол 125 нисгэгч, 335 нисэх онгоц болсон байлаа. Зарим эх сурвалжид Зөвлөлтийн талын Солонгосын дайны нийт хохирол 1000 давсан МиГ-15 сөнөөгч онгоцоо алдсан бол Америкийн тал 2300 хол давсан F-86 сөнөөгч онгоцоо алдсан гэж бичсэн байдаг. Энэ нь туршлага муутай МиГ-15 сөнөөгч онгоцон дээр дадлагажаагүй Хойд Солонгос Хятадын нисгэгчидыг оруулан тооцсонтой холбоотой аж. == Yр дагавар == [[Файл:WarKorea B-29-korea.jpg|thumb|Дайны хугацаанд хамгийн багадаа 16 B-29 бөмбөгдөгч онгоц устгагдсан байна]] Солонгосын дайн нь [[Хүйтэн дайн]]ы үеийн хамгийн анхны зэвсэгт мөргөлдөөн болж, хоёр их гүрэн хязгаарлагдмал орон зайд, [[цөмийн зэвсэг]] хэрэглэлгүйгээр дайтах бүс нутгийн дайны загварыг гаргаж өгсөн байна. === Солонгос === Дайны уршгаар Өмнөд Солонгосын сая орчим, Умард Солонгосын сая гаруй хүн, нийтдээ 2,500,000 гаруй солонгос хүн алагдсан байна. Хоёр улсын үйлдвэрлэл, дэд бүтцийн 80% гаруй нь бүрэн устаж, орон сууцны фондын 50%, засаг захиргааны барилга байгууламжийн гуравны хоёр нь бүрэн устжээ. Умард Солонгосын тухайд түүний удирдагч [[Ким Ил Сон|Ким Ир Сен]] солонгосын дайн дуусав уу үгүй юу Сталины зөвлөлт, [[Мао Зэдун]]<nowiki/>ы хятад нөхдөөсөө сурсан муу аргаараа Манжуурт япончуудын эсрэг партизанчилж зовлон, жаргалаа хуваалцаж, хэцүү бэрхийг хамтдаа туулж нам төрөө үүсгэн байгуулалцсан журмын нөхдөө хүртэл бүгдийг нь хоморголон баривчилж шүүхийн шийдвэр, мөрдөн байцаалтгүйгээр хилс зохиомол хэрэг тулган гэр бүлээр нь хүйс тэмтэрсэн цэвэрлэгээг гардан явуулж ганцаар нам,төр, цэргийн эрх мэдлийг авч үлдсэн. Энэ нь дээр дурьдсан өөрийн өрсөлдөгч байж мэдэх Пак Чон Хён болон түүний тойрон хүрээллээс эхлэн 1953 онд их баривчилгаа ,цэвэрлэгээ явагдсаны дараа 1956 онд тэднийг америкийн тагнуул хэмээн нийтэд зарлан буудан хороох тушаал өгснөөр нам, төр, цэргийн удирдах өндөр албан тушаалаас эхлээд бүх шатны салаа мөчир, салбар даяар найз нөхдөө, гэр бүлээ, эцэг эхээ, ах дүүгээ, хамт олноо тагнан матдаг компанит цэвэрлэгээг улс орон даяар явагддаг жигшүүрт жишиг тогтсон ажээ. Хамгийн оргил үе нь хятадын соёлын хувьсгалтай нэгэн зэрэг явагдсан 70 аад он байсан гэдэг юм.ийнхүү Умард Солонгост нэг хүнийг тахин дангаар дарангуйлан захирах дэглэм тогтсон түүхтэй. Өмнөд Солонгос гал зогсоох гэрээ байгуулсны дараа Өмнөд солонгосын дайны дараах сэргээн босгох ажилд АНУ туслан, Солонгосын ард түмнийг тэжээж байжээ. Тэжээж хэмээн онцолж буй шалтгаан нь жил бүр АНУ-с өгөх тусламжийн мөнгөөр Солонгосчууд хүнс, нефть, эм, барилгын материал, тоног төхөөрөмж зэрэг амин шаардлагатай бүхнээ гаднаас импортлодог байжээ. Жишээ нь: 1960 оны Өмнөд Солонгосын эдийн засгийг авч үзвэл 32 сая долларын бүтээгдэхүүн экспортолж, 343 сая долларын бүтээгдэхүүн импортолсон байдгийг харьцуулбал худалдааны алдагдал 10:1 хэмжээнд хүрэн эдийн засгийн хувьд дампуурсан орон болсныг харуулж байна. Харамсалтай нь жил бүр АНУ-ын өгөх тусламж буурсанаар Өмнөд Солонгосын эдийн засаг улам бүр доройтож, улс орны хэмжээний хямрал сүйрэл болох нь гэсэн түгшүүр тархан байлаа. 1961 онд Японы Засгийн газраас Өмнөд Солонгосын эдийн засгийн тухай дараах дүгнэлтийг гаргажээ. Үүнд: "Өмнөд Солонгосын эдийн засаг # Хүн амын хэт өсөлт # Байгалийн баялагийн хомсдол # Аж үйлдвэр хөгжөөгүй # Цэргийн зардлын хүнд дарамт # Улс төрийн ядмаг хөгжил # Хөрөнгийн дутагдал # Төрийн захиргааны чадавх сул зэрэг хүнд асуудлууд тээж буй бөгөөд эдийн засаг нь өсч хөгжих, бие даах найдваргүй" гэсэн байв. Солонгос орон тийнхүү ирээдүйгүй орон байсан ажээ. Эдүгээ БНСУ ямар хөгжлийн оргилд явааг та бид мэдэх бүлгээ === Америкийн Нэгдсэн Улс === Америкийн Нэгдсэн Улс нь энэ дайнд 54,246 хүнээ алджээ. Энэ нь Вьетнамын дайны хохирлоос бага байгаа ч, Вьетнамын дайн нь 13 жил, харин Солонгосын дайн 3 жил үргэлжилсэн. Америкууд Дэлхийн 2-р дайн, [[Вьетнамын дайн]]ы сэдвээр их ярьдаг ч Солонгосын дайны талаар бараг дурддаггүй тул Америкт энэ дайныг "[[Мартагдсан дайн]]" гэж нэрлэдэг. Солонгосын дайны дараа мэргэжилтнүүд Америкийн арми байлдааны ажиллагаа явуулахад хангалттай бэлэн биш байсан гэсэн дүгнэлт хийсэн тул дайны дараанаас АНУ батлан хамгаалахын төсвөө 50 тэрбум доллар болгон өсгөж, явган цэрэг, агаарын цэргийн хүчний бие бүрэлдэхүүнийг тоог хоёр дахин нэмснээс гадна [[Европ]], [[Ойрх Дорнод]], [[Ази]]д олон тооны цэргийн бааз байгуулсан байна. Мөн орчин үеийн шинэ зэвсгээр хангах асуудал гарч М16 винтов, 40 мм миномет, F-4 сөнөөгч зэрэг шинэ зэвсэгүүд армийн зэвсэглэлд орж ирсэн байна. [[Файл:Sherman-korea.jpg|thumb|left|Америкийн Шерман танк, 1952 оны 5 сар]] === Хятад === Хятадын талын албан ёсны мэдээгээр энэ дайнд Хятадын ардын чөлөөлөх арми 390,000 хүнээ алджээ. Гэвч өрнөдийн зарим эх сурвалжууд хятадын хохирлын тоог сая хүн давсан гэж үздэг. Дайны явцад Хятад болон ЗХУ-ын харилцаа эрс мууджээ. Хятадууд энэ дайнд зөвхөн өөрийн хүчинд найдан оролцох шийдвэр гаргаж, үнэндээ АНУ-тай сөргөлдөн тулалдсанаар улсынхаа хүчийг Дэлхий дахинаа харуулж, хожим улс төрийн тавцан дээр нөлөөтэй тоглогч байх болно гэдгээ бодит жишээгээр харуулсан хэрэг байв. === Тайвань === [[Файл:Sikorsky HRS-1 of HMR-161 in flight over USS Sicily (CVE-118) off Inchon on 1 September 1952 (80-G-477573).jpg|thumb|right|150px|Солонгосын дайны үед АНУ-ын армийн зэвсэглэлд H-19-тэй төстэй нисдэг тэрэг хэрэглэгдэж байв<ref>http://www.historynet.com/the-rise-of-the-helicopter-during-the-korean-war.htm</ref><ref>http://tri.army.mil/LC/CS/csa/aahist.htm</ref>]]Солонгосын дайн нь Тайваньд маш ашигтайгаар туссан байна. Солонгосын дайнаас өмнө АНУ нь Тайвань болон эх газрын Хятад хоёрын мөргөлдөөнд ямар нэг байдлаар оролцохоос эрс татгалзан, Тайваньд дэмжлэг үзүүлэхээ зогсоогоод байсан билээ. Харин дайны дараанаас бүс нутагт өөрийн нөлөөллийг авч үлдэхийн тулд Тайванийн эрх баригчдыг бүх талаар дэмжих хэрэгтэй гэж үзсэн байна. Улмаар Тайвань руу өөрийн зэвсэгт хүчний ангиудыг илгээж, [[Гоминдан]]<nowiki/>ы засгийн газрыг гарцаагүй ялагдлаас аварчээ. Улмаар Солонгосын дайны дараа давамгайлах болсон үзлийн нөлөөгөөр Өрнөдийн дийлэнх орнууд БНХАУ-ыг 1970-аад он хүртэл хүлээн зөвшөөрөхөөс татгалзаж байсан юм. === Япон === Олон зуун мянган хүний аминд хүрсэн энэ дайнаар эдийн засгийн хувьд хожсон цорын ганц улс нь Япон гэж болно. Дайны эхэнд Өмнөдийн эвсэл ялагдсан, мөн Японд зүүний үзэл баримтлалтай хөдөлгөөн хүчээ авсан тул АНУ-ын удирдлаган дор эхлээд дотоодын цэрэг, цагдаагийн албыг байгуулсан нь одоогийн Японы өөрийгөө хамгаалах хүч болон хувирсан юм. Мөн АНУ дайны дундуур Сан-Франциско хотод Японтой энхийн гэрээ байгуулан, тусгаар тогтнолыг нь хүлээн зөвшөөрсөн байна. Америкийн цэргийн хангалтын гол баазууд Японд байрлаж байсан нь эдийн засгийн хувьд маш чухал ач холбогдолтой байв. Солонгосын дайны явцад АНУ 3.5 тэрбум долларын өртөг бүхий Японы бараа, бүтээгдэхүүн худалдан авсан байна. Энэ үед хөл дээрээ тогтсон компаниудын дотор "Мицүи", "Мицүбиши", "Сүмитомо" зэрэг багтана. 1950-1951 онд Японы үйлдвэрлэлийн өсөлт 50%-д хүрсэн ба 1952 онд [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы өмнөх түвшиндээ хүрсэн нь ганцхан жилийн дотор гурав дахин нэмэгдсэн хэрэг байлаа. === Зөвлөлт Холбоот Улс === 1950 оны зургадугаар сарын 25-нд ЗХУ-ын шууд дэмжлэг, оролцоотойгоор Солонгосын дайн эхэлжээ. Энэ дайн нь улс төрийн хувьд [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]ад (ЗХУ) алдагдалтай байлаа. Солонгосын хойгийг [[Ким Ир Сен]]ий дэглэмийн дор нэгтгэх гэсэн зорилгодоо хүрээгүйгээр зогсохгүй хөрш коммунист Хятадтай харилцаа муудлаа. Гэтэл Өрнөдийн эвсэлийн гишүүн орнуудын харилцаа хоорондоо болон Баруун Герман, Япон зэрэгтэй орнуудтай сайжирсан байна. Нөгөө талаас ЗХУ нь гуравдагч ертөнцийн хөгжиж байгаа орнуудад туслалцаа үзүүлэхэд бэлэн гэдгээ харуулсан тул Солонгосын дайны дараа маш олон орнууд ЗХУ-ыг даган социалист чиг баримталж эхлэв. Эдийн засгийн хувьд Солонгосын дайн нь ЗХУ-д хүндээр туссан ч, дайны явцад шинэ зэвсгийг бодит байдал дээр турших боломжтой болж, өрсөлдөгч талын олон тооны шинэ зэвсгийг олзолж авснаар цаашид өөрийн зэвсэг техникийг улам боловсронгуй болгох боломжтой болсон төдийгүй дайнд тодорхой хэмжээгээр оролцсон зэвсэгт хүчний бие бүрэлдэхүүний 30,000 гаруй албан хаагчид асар их туршлага хуримтлуулсныг олон арван жилийн туршид дараа дараагийн бүс нутгийн олон дайнд амжилттай хэрэгжүүлсэн байна. == Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын хувьд == БНМАУ хэдийгээр энэ дайнд шууд оролцоогүй боловч улс төр-үзэл суртлын [[холбоотон]] улс болохын хувьд [[дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы үед ЗХУ-д тусалж байсны нэгэн адил дайны үеийн болон дайны дараах сэргээн босголтын үед Солонгосын ард түмэнд туслах хөдөлгөөн өрнөжээ.1950 онд [[Умард Солонгос]]т [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс]]ын (БНМАУ) Элчин Сайдын Яам (ЭСЯ) нээгдэж, 1950-1952 онд Элчин сайдаар [[Жамсрангийн Самбуу|Ж.Самбуу]], 1952-1955 онд генерал [[Сандивын Равдан]] нар томилогдож, дайны үед монголчууд тэнд ажиллаж байсан юм. Манай дипломатууд Америкийн нисэх хүчний бөмбөгдөлтөнд нэг бус удаа өртөж, элчин сайд С.Равдан дэлбэрэлтийн улмаас бэртэж, өрөөсөн чих нь сонсголгүй болжээ. Азаар хүний амь үрэгдээгүй байна.1948 оны аравдугаар сарын 8-нд Умард Солонгосын ГЯЯ-ны сайд Пак Хон-ёнгоос хоёр орны хооронд дипломат болон эдийн засгийн харилцаа тогтоох санал дэвшүүлсэн байдаг. Монгол Улсын Засгийн газар хүлээн авч “Тусгаар тогтносон Солонгос Улс болон түүний Засгийн газар байгуулагдсан явдалд БНМАУ-ын Засгийн газар Солонгосын бүх ард түмэнд баяр талархлаа хүргэж, манай хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа, эдийн засгийн хэлхээ холбоо тогтоох гэсэн Умард Солонгосын Засгийн газрын саналыг ханамжтай хүлээн авч байгаагаа нотлон, ноот бичиг солилцсоноор ''1948 оны аравдугаар сарын 15-нд'' хоёр орны хооронд дипломат харилцаа тогтжээ. 1950 оны зун Монгол Улсын ЭСЯ Пёнъян хотноо байгуулагдан үйл ажиллагаа эхэлж, элчин сайд Ж.Самбуу 1950 оны наймдугаар сарын 11-нд Умард Солонгосын Ардын Дээд Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ким Ду бон Итгэмжлэх жуух бичигээ барьжээ. Өөрөөр хэлбэл Солонгосын дайн эхэлсэн тэр зун байв. ЭСЯ-нд зөвлөх бөгөөд нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Х.Санжмятав, хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Л.Пүрэв нар ГЯЯ-наас томилогдсон байна. БНМАУ-д суух Умард Солонгосын анхны элчин сайд КУТВ-т суралцсан [[Ким Ён-жин]] (Kim Yong-jin), ЭСЯ-ны бүрэлдэхүүн III нарийн бичгийн дарга болон хоёр атташег ГЯЯ-ны Ёслолын хэлтсийн эрхлэгч [[Баянбаатарын Очирбат|Б.Очирбат]], Дорнод хэлтсийн эрхлэгч Б.Дөрвөлжин нар Монгол, Зөвлөлтийн хилийн Алтанбулаг боомтод угтан авчээ. Умард Солонгосын дипломат төлөөлөгчид Зөвлөлтийн цэргийн ангийн зочид буудалд нэг хонож, маргааш нь хамтдаа галт тэргээр Улаанбаатар луу мордсон байна. 1951 оны дөрөвдүгээр сарын 19-нд Улаанбаатарт ГЯЯ-ны сайд [[Номтайширын Лхамсүрэн|Намтайширын Лхамсүрэн]], орлогч сайд Г.Пунцаг, ГЯЯ-ны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Бадамын Лхамсүрэн, Дорнод хэлт­сийн эрхлэгч Д.Цэрэндорж, Ёслолын хэлтсийн орлогч Г.Минжүүр болон ЗХУ-ын элчин сайд [[Юрий Приходов|Юрий К.Приходов]], БНХАУ-ын элчин сайд Цзы Яа-тай угтаж авч харилцан ярилцжээ. 1951 оны дөрөвдүгээр сарын 24-нд элчин сайд Ким Ён-жин БНМАУ-ын Бага Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга [[Гончигийн Бумцэнд|Г.Бумцэнд]]<nowiki/>эд Итгэмжлэх жуух бичигээ өр­гөн барьжээ. Эдгээр бүх үйл явц Солонгосын дайны эхний хамгийн хүнд өдрүүдэд болж өнгөрчээ. Солонгосын дайны талаарх ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс төрийн товчооны “маш нууц” зэрэглэлтэй архивын багц материалууд (эдүгээ ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн архив болж өөрчлөгдсөн) 1990-ээд оны дундаас нээлттэй болж эрдэм шинжилгээний эргэлтэд орсноор пост-коммунист орнуудад энэ дайны гол зохион байгуулагчид нь тодорхой болсон билээ. Энэ дайны талаар тухайн үедээ Монгол Улс болон бусад социалист орнууд ерөнхий ойлголттой байсан ба УМАРД СОЛОНГОС нь өөрийгөө хамгаалах, эх орноо нэгтгэх үйлсийн төлөө эх орны дайн явуулж байна гэж үзэж байжээ. АНУ болон НҮБ-ын энхийг сахиулах хүчин энэ дайнд оролцсоноор ЗХУ, Умард Солонгосоос бусад социалист орнуудад тарааж байсан мэдээллээр “Америкийн түрэмгийлэгчдийн эсрэг явуулж буй эх орны дайн” болон өөрчлөгдсөн байна. Монголын Засгийн газар ч ийм л ойлголттой байжээ. БНМАУ дэлхийн II дайны сүүлчийн улиралд Японы милитаризмын эсрэг чөлөөлөх дайнд ЗХУ-ын улс төр, цэргийн холбоотны хувиар оролцсон, Умард Солонгосыг хүлээн зөвшөөрсөн хоёрдахь социалист орны хувьд энэ дайнд Умард Солонгосын талд баттай зогсч, эд материалын болон санаа сэтгэлийн үлэмж хэмжээний тусламж үзүүлжээ. Солонгосын дайн эхлээд удаагүй байхад БНМАУ-ын Ерөнхий сайд бөгөөд ГЯЯ-ны сайд, маршал Х.Чойбалсан Умард Солонгосын удирдагч [[Ким Ил Сон|Ким Ил-сон]]<nowiki/>д 1950 оны долдугаар сарын 12-нд илгээсэн цахилгаандаа: “Эрх чөлөөг эрмэлзэгч солонгосын ард түмний эсрэг зэвсгээр халдан түрэмгийлсэн [[Ли Сын-ман]]<nowiki/>ы (Rhee Syng-man Д.У) урвагч бүлэг ба америкийн импе­риалистуудаас өөрийн орныг бүрэн чөлөөлөхийн төлөө эрэлхэгээр тэмцэж байгаа солонгосын ард түмний баатарлаг тэмцлийг монголын ард түмэн гүнээ талархан ширтэн харж байна. УМАРД СОЛОНГОС-ын бүрэн чөлөөлөгдөх өдөр айсуй гэдэгт монголын ард түмэн гүнээ итгэж, солонгосын ард түмний баатарлаг тэмцэлд цаашдын амжилт ба түргэн ялалтыг хүснэ” гэсэн байна. Энхтайвныг Хамгаалах Монголын Хорооноос (ЭТХМХ) Солонгосын Энхтайвныг хамгаалах Хороонд 1950 оны долдугаар сарын 19-нд илгээсэн захидалд Монголын олон нийт олон тооны цуглаан хийж, Аме­рикаас Умард Солонгосын эсрэг түрэмгийлж байгаа явдлыг нэн даруй зогсоохыг шаардсан тогтоолуудыг гаргасныг дурдаад “ЭТХМХ нь америкийн империалистуудаас солонгосын ард түмний до­тоодын хэрэгт зэвсэгл­эн оролцож байгаа явдлыг эсэргүүцэн, Солон­госоос Америкийн зэвсэгт хүчнийг нэн даруй гар­гахыг шаардаж, бүх ард түмний санал зори­гийг илэрхийлж байна” гэжээ. БНМАУ Солонгосын дайн эхэлсэн даруйд Умард Солонгост тусламж үзүүлэх шийдвэр гаргаагүй гэдгийг онцлон тэмдэглэмээр байна. Харин АНУ тэргүүтэй холбоотны цэргийн хүчин 1950 оны есдүгээр сарын 25-нд Сөүлийг чөлөөлж, аравдугаар сарын 8-нд 38 өргөргийг давж, 1950 оны аравдугаар сарын 19-нд нийслэл [[Пёньян]] хот эзлэгдэж, АНУ-ын агаарын хүчин В-29 онгоцноос Умард Солонгосын хот тосгодыг бөмбөгдөж, түүнд энгийн иргэд олноор хэлмэгдэж эхэлсэн, түүнчлэн аравдугаар сарын 25-нд “сайн дурынхан” нэртэй Пэн Дэнхуайн удирдсан БНХАУ-ын Ардын чөлөөлөх армийн цэргүүд Солонгосын дайнд хөндлөнгөөс оролцож, дайн ноцтой өргөжих болсон тэр үед л МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн товчоо хуралдаж, 1950 оны аравхоёрдугаар сарын 1-ний өдөр “Солонгосын ард түмнээс америкийн империализмын эсрэг явуулж буй баатарлаг тэмцэлд нь тусламж үзүүлэх” тухай тогтоол батлан гаргажээ. 1950-1953 оны Солонгосын дайны үед болон дайны дараах сэргээн босголтын жилүүдэд МАХН-ын Төв Хороо, Сайд нарын Зөвлөлийн хурлаар Солонгосын ард түмэнд туслах тухай асуудлыг удаа дараа хэлэлцэн, Солонгосын ардын армид агт морьд, үржлийн мал, дулаан хувцас, хүнсний зүйлээр туслах, дайн дууссанаас хойш УААА-гаа сэргээн босгоход нь зориулж тусламж үзүүлэх тухай шийдвэр гаргаж байжээ. Ерөнхий сайдын орлогч Б.Ламжав, ГЯЯ-ны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Лхамсүрэн ахалсан “Солонгосын ард түмэнд туслах хөдөлгөөнийг зохион байгуулах тусгай комисс”-ыг байгуулж, энэ хугацаанд 43924 адуу, 9094 үхэр, хонь, ямаа 79965 толгой (үүний 30 хувь нь эр, 70 хувь нь үржлийн мал), дулаан хувцас, үстэй дээл 17462 ширхэг, эсгий гутал 10000, хөвөнтэй өмд цамц 20030 хос, шинель 4500 ширхэг, хонины элдсэн нэхий 50000 ширхэг, савхин гутал 10000 хос зэрэг олон нэрийн үнэ бүхий зүйл бэлэглэжээ. Хүнсний зүйлд мах 2248,7 тонн, цөцгийн тос 30 тонн, өөхөн тос 65 тонн, хиам 99,1 тонн, нарийн боов 97,3 тонн, улаан буудай 1209, долоон тонн, цагаан будаа 160,8 тонн, гурил 200 тонн, спирт 26,5 мянган литрийг тус тус тусламжаар үзүүлжээ. 1951 оны намар Монголын төлөөлөгчид Умард Солонгост айлчлан хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 3 жилийн ойн арга хэмжээнд оролцон 3 дахь удаагийн тусламжийн цувааг гардуулан өгчээ. СХН-ын Төв Хороо, Засгийн газар, ард түмэн төлөөлөгчдийг халуун дотно хүлээн авч, Монголын ард түмний тусламжийг өндөр үнэлж фронтын шугам дээр байлдаж байсан цэргийн анги нэгтгэлүүдээр явж, Монголын төлөөлөгчдийг танилцуулж байжээ. Тэнд “БНМАУ-аас үзүүлсэн дэмжлэг, тусламж” гэсэн нэртэй олон самбаруудтай булан гаргаж байжээ. Монгол агт, морьдыг “Монголын сайн дурынхан” гэж нэрлэж байснаас гадна фронтын зурвас нутгуудын зам муутай, шавар намаг ихтэй нуга, хөндий, гол горхи, уул даваануудад их буу, миномёт, байлдааны бусад техник хэрэгслэлийг тээвэрлэхэд чухал хувь нэмэр оруулсан монгол морьдод хувийн нэр өгч, зургийг нь самбар дээр тавьж, “баатар морь” гэж цол өгч байжээ. Зохион байгуулах комиссын гишүүд аймаг, орон нутагт явж, агт морьд, хонь, мал сонгон авч, сүрэг болгон зохион байгуулж, тууврын замд гаргаж улсын хил давуулан БНХАУ-ын Манжуур өртөөн дээр хүргэж галт тэргэнд ачиж цуваа болгон явуулдаг байжээ. Цаашид Солонгост нутагшуулан үржүүлэх зориулалтаар унагатай гүү, азарга, үхрийн үржлийн хэсгийг илгээж байжээ. Фронтын дайчдад монголын ард түмнээс олон мянган захидал, цахилгаан утас бичдэг байсан байна. Гэвч тэр бүгдийг солонгос хэл дээр орчуулах бололцоогүйгээс шууд хүргүүлдэг байжээ. “Америкийн империалистууд Солонгосоос бузар савраа тат!”,“Солонгосын ард түмэн ялна” зэрэг өгүүлбэрийг захидлуудаас иш татан олон мянган хувь хэвлүүлэн Солонгост явуулах тусламжийн барааны хайрцаг, сав баглаа, түүнийг тээвэрлэсэн машин, галт тэргэн дээр нааж явуулж байжээ. Тусламжийн эдгээр зүйлийг Монголын төлөөлөгчид 3 удаа явж Ардчилсан Солонгосын Засгийн газрын төлөөлөгчдөд гардуулан өгчээ. 1950-1953 онд үзүүлсэн тусламжийн зүйлийн нийт үнэ 23 сая 365 мянган төгрөг болж байжээ. Тэгвэл 1950 онд Монгол Улсын нийгмийн нийт бүтээгдэхүүн 1.327 тэрбум төгрөг, үндэсний орлого 879.3 сая төгрөгөөр хэмжэгдэж байжээ. Тус­ламжийн нийт үнийн дүнг тухайн үеийн төгрөг-рубль-долларын ханшны тооцоогоор авч үзвэл 1.298.000 сая ам. доллартай дүйцэж байсан байна. Үүнээс гадна Монгол Улс 1952-1959 онуудад эцэг, эх нь амь үрэгдэж, өнчин хоцорсон '''197''' хүүхдийг (115 эрэгтэй, 82 эмэгтэй) найман багшийн хамт Улаанбаатарт авчран асран хүмүүжүүлж '''30''' гаруй оюутныг өөрийн их, дээд сургуульд сургаж нутагт нь буцаажээ. Эд­гээр хүүхдүүд Монгол Улсад найман жил сурч хүмүүжихдээ Шарга морьтын аманд зус­лангийн байртай, Зайсан толгойн аманд өвлийн байртай байсан ба дурьдсан хугацаанд Монгол Улсаас найман сая 544 мянга 400 төгрөгийн зардал гарчээ. Мөн 1959 онд Японд суурьшиж байсан Умард Солонгосын иргэдэд 15 мянган төгрөгийн тусламж үзүүлж байжээ. Монголын ард түм­нээс үзүүлсэн тус­ламжийг өндөр үнэлж Солонгост туслах ажлыг зохион байгуулахад идэвх чармайлттай оролцсон БНМАУ-ын хэдэн арван иргэдийг Умард Солонгосын одон медалиар шагнасан байна. Умард Солонгосын Сайд нарын танхимын дарга Ким Ил-сон 1953 оны нэгдүгээр сарын 10-нд Монголын Засгийн газарт явуулсан илгээлтдээ: “Америкийн түрэмгийлэгчдийн эсрэг, эх орныхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтнол, нэр төрийн төлөө бүх дэлхийн улс түмний энхтайван, жаргалант амьдралыг хамгаалахын төлөө Солонгосын ард түмний шударга дайн эхэлсэн өдрөөс аваад ах дүү Монголын ард түмнээс чин зүрхний тусламжийг бүх хүчээрээ үзүүлсэн, үзүүлсээр байна. Ах дүү Монголын ард түмнээс бидэнд үзүүлж байгаа эд материал, санаа сэтгэлийн асар их тусламж бол тэмцэж байгаа Солонгосын ард түмэнд хайр талархалтай эв санааны нэгдэлтэй байдгийнх нь илрэл мөн” гэж бичжээ. Солонгосын ард түмний тусгаар тогтнолын төлөө тууштай тэмцсэнийг нь үнэлэн Ардчилсан Солонгосын 288 хүнийг одон медалиар, түүний дотор арван хүнийг Сүхбаатарын одонгоор 1953 оны нэгдүгээр сард шагнажээ. Дэлхийн II дайнд германы фашизмыг ялсан ЗХУ, ялангуяа И.В.Сталин өөрийнхөө асар их нэр хүндийг ашиглан Солонгосын дайны жинхэнэ учир шалтгааны талаар дэлхий нийтийг асар их төөрөгдүүлж байсан ажээ. Тиймээс Европ, Америкт Солонгосын дайныг эсэргүүцсэн хөдөлгөөн ч эрчимтэй өрнөж байжээ. Дайнд оролцогч талууд 1953 оны дөрөвдүгээр сарын 26-нд хэлэлцээг Паньмүньжомд сэргээжээ. Мэдээж Сталин 1953 оны гуравдугаар сарын 5-нд таалал төгссөн нь гал зогсоох хамгийн гол учир шалтгаан байжээ. Цэргийн олзлогдогсдыг нутагт нь буцаах тухай хэлэлцээрт Энэтхэгийн зуучлалаар долдугаар сарын 8-нд гарын үсэг зурав. Асуудлыг энхтайвнаар төгс зохицуулах хүртэл “Солонгос дахь дайн болон дайсагнасан аливаа явдлыг бүрэн зогсоохоор” заасан Солонгосын хойгт гал зогсоох тухай хэлэлцээрт 1953 оны долдугаар сарын 27-нд УМАРД СОЛОНГОС-ын Солонгосын Ардын армийн дээд Ерөнхий командлагч, маршал Ким Ил-сон, Хятадын сайн дурынхны командлагч Пэн Дэнхуай, НҮБ-ын хүчний командлагч АНУ-ын Армийн генерал Марк В.Кларк, Солонгосын ардын арми, Хятадын сайн дурынхныг төлөөлж, Солонгосын Ардын армийн ахлах төлөөлөгч Нам-Иль, НҮБ-ын хүчнийг төлөөлж, АНУ-ын Армийн ахлах төлөөлөгч, дэслэгч генерал [[Уилльям К.Харрисон]] нар гарын үсэг зуржээ. Өмнөд Солонгос гал зогсоох хэлэлцээрт гарын үсэг зурахаас татгалзсан нь Умард Солонгосыг бүрэн чөлөөлөх бодолтой байсантай нь холбоотой байжээ. Солонгосын дайны гал зогсоох Панмүньжомын хэлэлцээрт гарын үсэг зурах ёслолын олон улсын хэмжээний томоохон түүхэн үйл явдалд Монголын төлөөлөгчид ажиглагчаар оролцжээ. Монгол Улсаас анх удаа “Үнэн” сонины тусгай сурвалжлагч Ц.Намсрай (тухайн үед Намын түүхийн институтийн орлогч захирал байсан Д.У), Бээжин дэх БНМАУ-ын ЭСЯ-ны I нарийн бичгийн дарга Т.Пүрэвжал нар 1953 оны долдугаар сарын 22-ноос наймдугаар сарын 4-ны өдрүүдэд оролцсон байна. Хятадын ГЯЯ-ны хэвлэл мэдээллийн хэлтсээс зохион байгуулсны дагуу ЗХУ, БНМАУ, Польш, Австри, Итали, Чехословак, Румын, Болгар, Унгар, Ардчилсан Германы хэвлэлийн төлөөлөгчид ажиглагчаар оролцжээ. 1953 оны долдугаар сарын 28-нд БНМАУ-ын Ерөнхий сайдаас Умард Солонгосын Сайд нарын танхимын даргад явуулсан илгээлтэд өгүүлэхдээ: “Солонгост дайныг зогсоох тухай хэлэлцээрт гарын үсэг зурагдаж, Солонгосын баатарлаг ард түмэн ба эрх чөлөөг эрмэлзэгч бүх хүн төрөлхтөн, агуу их ялалт байгуулсныг тохиолдуулан Монголын ард түмний өмнөөс …. халуун баяр хүргэе. Солонгосын ард түмний эрх чөлөөний тэмцэлд хэзээ ямагт маш их талархаж ирсэн Монголын ард түмэн ба БНМАУ-ын Засгийн газар Солонгост дайн зогсч, Солонгосын баатарлаг ард түмэн, Хятадын ардын эрэлхэг сайн дурынхан ба энхтайван, ардчиллын бүх лагерийн алдарт ялалт болсон явдалд гүн их баясгалантай бөгөөд сэтгэл хангамжтайгаар баяр хүргэж байна” гэжээ. == Мөн үзэх == * [[Дайн]] * [[Хүйтэн дайн]] * [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]] == Цахим холбоос == * [https://web.archive.org/web/20131102121134/http://www.kdvamerica.org/About.html Korea Defense Veterans of America] * [https://web.archive.org/web/20080422040026/http://www.koreanwarexpow.org/info/jpac.html Korean War Ex-POW Association] * [http://www.kwva.org/pow_mia/index.htm Korean War Veterans Associtaion] * [https://web.archive.org/web/20061217210901/http://www.koreanwarcenter.org/index.html The Center for the Study of the Korean War] * [https://web.archive.org/web/20100121022554/http://www.rt66.com/~korteng/smallarms/ Korean War Documentary] * [http://www.koreanchildren.org Korean Children's War Memorial] * [https://web.archive.org/web/20071001023403/http://www.calvin.edu/news/releases/2001_02/korea.htm Calvin College on the Impact of the War on the Korean People] * [http://www.paulnoll.com/Korea/War/index.html Facts and texts on the War] * [http://www.bbc.co.uk/history/war/coldwar/korea_usa_01.shtml BBC: American Military Conduct in the Korean War] * [http://www.koreanwar-educator.org/topics/atrocities.htm#types Atrocities against Americans in the Korean War] * [http://www.hartford-hwp.com/archives/55a/099.html Atrocities by Americans in the Korean War] * [https://web.archive.org/web/20130909162831/http://www.cotf.edu/ete/images/modules/korea/koreanw.mov Quicktime sequence of 27 maps adapted from the West Point Atlas of American Wars] showing the dynamics of the front. * [http://www.geocities.jp/whis_shosin/koreanwar1950english.html Animation for operations in 1950] * [http://www.geocities.jp/whis_shosin/koreanwar1951english.html Animation for operations in 1951] * [https://web.archive.org/web/20100118095431/http://www.fornits.com/anonanon/articles/200103/20010330-258.htm POW films, brainwashing and the Korean War] * [http://archives.cbc.ca/IDD-1-71-112/conflict_war/korea/ CBC Digital Archives - Forgotten Heroes: Canada and the Korean War] * [http://www.china.org.cn/e-America/index.htm Chinese 50th Anniversary Korean War Memorial] * [https://web.archive.org/web/20080516222205/http://www.wilsoncenter.org/nkidp North Korea International Documentation Project] * [http://qindex.info/Q_incld/drctry.php?id=movie&ctgry=938 Collection of videos on Korean War]{{Dead link|date=Есдүгээр сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Эшлэл == {{reflist|2}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Солонгосын дайн| ]] [[Ангилал:Хятадын дайн]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын түүх]] [[Ангилал:Нэгдсэн Улсын дайн]] [[Ангилал:Австралийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Шинэ Зеландын зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Бельгийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Канадын зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Францын зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Грекийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Нидерландын зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Өмнөд Африкийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Туркийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Британийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Данийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Энэтхэгийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Италийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Шведийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Хятадын зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:ЗХУ-ын зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:Польшийн зэвсэгт хүчний түүх]] [[Ангилал:20-р зууны дайн]] [[Ангилал:Төлөөллийн дайн]] [[Ангилал:1950 оны зөрчилдөөн‎]] [[Ангилал:1951 оны зөрчилдөөн‎]] [[Ангилал:1952 оны зөрчилдөөн‎]] [[Ангилал:1953 оны зөрчилдөөн‎]] n9ogokb3bb41ilu985y83vgqqylhjqc 0 3589 875877 875279 2026-11-11T02:06:08Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875877 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Гараг | bgcolour=#c0c0ff | name = дэлхий | symbol = [[Файл:Earth symbol (small, bold).svg|32px|alt=🜨|Дэлхийн одон орны тэмдэг]] | image = [[File:The Blue Marble (remastered).jpg|frameless|center]] | caption = | epoch = [[J2000.0]] | apoapsis = 152,097,701&nbsp;км <br />1.0167103335&nbsp;[[Одон орны нэгж|а.н.]] | periapsis = 147,098,074&nbsp;км <br /> 0.9832898912&nbsp;А.Н. | semimajor = 149,597,887.5&nbsp;км <br /> 1.0000001124&nbsp;А.Н. | eccentricity = 0.016710219 | inclination = 1°34'43.3"<ref name=Allen294>{{cite book | title=Allen's Astrophysical Quantities | а.н.thor=Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. | publisher=Springer | year=2000 | isbn=0387987460 | url=http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA294 | pages=294}}</ref> <br /> [[тогтмол хавтан|тогтмол хавтанд]] | asc_node = 348.73936° | arg_peri = 114.20783° | period = 365.256366&nbsp;өдөр<br /> 1.0000175&nbsp;[[Юлианы жил (одон орон)|Юлианы жил]] | avg_speed = 29.783&nbsp;км/с <br /> 107,218&nbsp;км/цаг | satellites = 1&nbsp;([[Сар]]) | physical_characteristics = yes | flattening = 0.0033528<ref name=iers/> | equatorial_radius = 6,378.1&nbsp;км<ref name=iers>{{cite conference | а.н.thor=IERS Working Groups | editor=McCarthy, Dennis D.; Petit, Gérard | title=General Definitions and Numerical Standards | year=2003 | booktitle=IERS Technical Note No. 32 | publisher=U.S. Naval Observatory and Bureа.н. International des Poids et Mesures | url=http://www.iers.org/MainDisp.csl?pid=46-25776 | accessdate=2008-08-03 }} {{Webarchiv|url=http://www.iers.org/MainDisp.csl?pid=46-25776 |wayback=20131213022556 |text=General Definitions and Numerical Standards |archiv-bot=2026-11-11 02:06:08 InternetArchiveBot }}</ref> | polar_radius = 6,356.8&nbsp;км<ref>{{cite book | first=Anny | last=Cazenave | editor=Ahrens, Thomas J. | year=[[1995]] | chaptertitle=Geoid, Topography and Distribution of Landforms | title=Global earth physics a handbook of physical constants | publisher=American Geophysical Union | location=Washington, DC | isbn=0-87590-851-9 | url=http://www.agu.org/reference/gephys/5_cazenave.pdf | accessdate=2008-08-03 | format=PDF | archive-date=2006-10-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061016024803/http://www.agu.org/reference/gephys/5_cazenave.pdf | url-status=dead }}</ref> | mean_radius = 6,371.0&nbsp;км<ref>{{cite book | а.н.thor=Various | editor=David R. Lide | year=2000 | title=Handbook of Chemistry and Physics | edition=81st | publisher=CRC | isbn=0849304814 }}</ref> | circumference = 40,075.02&nbsp;км&nbsp;([[экватор]]ын)<br />40,007.86&nbsp;км&nbsp;([[уртрагийн]])<br />40,041.47&nbsp;км&nbsp;(дундаж) | surface_area = 510,072,000&nbsp;км²<ref>{{cite journal | last = Pidwirny | first = Michael | date=2006-02-02 | title=Surface area of our planet covered by oceans and continents.(Table 8o-1) | publisher=University of British Columbia, Okanagan | url=http://www.physicalgeography.net/fundamentals/8o.html | accessdate=2007-11-26 }}</ref><ref name=cia>{{cite web | author=Staff | date=2008-07-24 | url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html | title=World | work=The World Factbook | publisher=Central Intelligence Agency | accessdate=2008-08-05 | archive-date=2010-01-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100105171656/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html | url-status=dead }}</ref> 148,940,000&nbsp;км²&nbsp;- хуурай газар &nbsp;&nbsp;(29.2 %)<br /> 361,132,000&nbsp;км²&nbsp;- ус &nbsp;(70.8 %) | volume = [[Дэлхийн эзлэхүүн|1.0832073{{e|12}}]]&nbsp;км³ | mass = 5.9736{{e|24}}&nbsp;кг<ref name="earth_fact_sheet">{{cite web | last = Williams | first = David R. | date = 2004-09-01 | url = http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html | title = Earth Fact Sheet | publisher = NASA | accessdate = 2007-03-17 | archive-date = 2013-05-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130508021904/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html | url-status = dead }}</ref> | density = 5.5153&nbsp;г/см³ | surface_grav = [[Дэлхийн татах хүч|9.780327]] м/с²<ref name="yoder12">Yoder, C. F. (1995) p. 12.</ref><br />0.99732&nbsp;[[хүндийн хүчний хурдатгал|''g'']] | escape_velocity = 11.186&nbsp;км/с&nbsp; | sidereal_day = 0.99726968&nbsp;өдөр<ref name=Allen296>{{cite book | title=Allen's Astrophysical Quantities | а.н.thor=Allen, Clabon Walter; Cox, Arthur N. | publisher=Springer | year=2000 | isbn=0387987460 | url=http://books.google.com/books?id=w8PK2XFLLH8C&pg=PA296 | pages=296}}</ref><br />23{{smallsup|ц}}&nbsp;56{{smallsup|м}}&nbsp;4.100{{smallsup|с}} | rot_velocity = 1,674.4 км/цаг (465.1 м/с) | axial_tilt = 23.439281° | albedo = 0.367<ref name="earth_fact_sheet"/> | atmosphere = yes | temperatures = yes | temp_name1 = [[Кельвин]] | min_temp_1 = 184&nbsp;K | mean_temp_1 = 287&nbsp;K | max_temp_1 = 331&nbsp;K | temp_name2 = [[Цельс]] | min_temp_2 = −89&nbsp;°C | mean_temp_2 = 14&nbsp;°C | max_temp_2 = 57.7&nbsp;°C | surface_pressure = 101.3&nbsp;[[кПа]] ([[Далайн түвшнээс дээш өндөр|Дундаж далайн түвшин]]) | atmosphere_composition = 78.08%&nbsp;[[Азот]] (N₂)<br /> 20.95%&nbsp;[[Хүчилтөрөгч]] (O₂)<br /> 0.93%&nbsp;[[Аргон]]<br /> 0.038%&nbsp;[[Нүүрсхүчлийн хий]]<br /> 1% орчмын [[усны уур]] ([[уур амьсгал]]аас хамаарч өөр байна)<ref name="earth_fact_sheet"/> |note=no }} '''Дэлхий''' нь [[Нарны аймаг|нарны аймгийн ]]ганц амьдралт гараг ([[ертөнц]]) бөгөөд нарны аймгийн 3 дахь [[гариг|гараг]] юм. Дэлхий нь 4.57 тэрбум [[жил|жилийн]] өмнө үүссэн<ref name="age_earth">{{cite book | first=G.B. | last=Dalrymple | year=1991 | title=The Age of the Earth | url=https://archive.org/details/ageofearth00unse | publisher=Stanford University Press | location=California | id=ISBN 0-8047-1569-6 }}</ref> бөгөөд нэг дагуултай ([[Сар]]). 365.26 [[өдөр|өдөрт]] [[Нар|Нарыг]] бүтэн тойрдог).<ref>This period is known as the [[sidereal year]]. The number of solar өдөр is one less than the number of [[Sidereal day|sidereal days]] becа.н.se the orbital motion of the Earth about the Sun results in one additional revolution of the planet about its axis.</ref>. Дэлхийн эргэлтийн тэнхлэг 23.5° хазайсан байдаг нь дэлхийн [[Жилийн дөрвөн улирал|улирлын]] өөрчлөлтийн шалтгаан болно<ref>Ahrens, ''Global Earth Physics: A Handbook of Physical Constants'', p. 8.</ref>. [[Дэлхий судлал|'''Дэлхийн судлал''']] (геономи) бол Дэлхий гаригийг (хэвлий болон гадаргуу) физик болон бүтцийн талыг судалдаг байгалийн шинжлэх ухаан юм. Дэлхий нь [[агаар мандал|агаар мандалтай]], гадаргуугийнх нь 71% нь [[далай]] ([[ус]]), үлдсэн 29% нь хуурай газар ([[тив]], [[арал]]). Дэлхийн гадаргуу нь [[Плит тектоник|тектоникийн хавтангуудад]] хуваагдах ба тэдгээр нь тасралтгүй нүүж (хөвж) байдаг. Дэлхий нь гүн рүүгээ бүслүүрлэг тогтоцтой бөгөөд [[Дэлхийн цөм|цөм]], [[манти]], [[Дэлхийн царцдас|царцдасаас]] тогтоно. == Дэлхийн үүсэл == 4.57 тэрбум жилийн өмнө<ref name="age_earth" /> Дэлхий болон [[Нарны аймаг|Нарны аймгийн]] бусад гарагууд хийн мананцраас (''Solar Nebula'') үүссэн гэж [[Шинжлэх ухааны таамаглал|таамаглаж]] байгаа бөгөөд дэлхий нь эхлээд халуун хайлмаг байгаад аажмаар хөрж, хатуу царцдастай болсон байна. Дэлхийн дагуул [[Сар]] нь, Дэлхийг Ангараг гарагтай ойролцоо хэмжээтэй биет ("Тейя" гэж нэрлэдэг) мөргөх үед үүссэн гэж таамагладаг<ref>{{cite journal | last = R. Canup and E. Asphа.н.g | title = Origin of the Moon in a giant impact near the end of the Earth's formation | journal = Nature | volume = 412 | pages = 708-712 | date = 2001 | url = http://www.nature.com/nature/journal/v412/n6848/abs/412708a0.html }}</ref>. Аажмаар Дэлхийн [[температур]] 100&nbsp;°C (212&nbsp;°F) орчим болоход эртний [[агаар мандал]] дахь [[ус|усны]] уур коденсацлагдан, [[далай]] үүсэж эхэлсэн байна. Агаар мандалд [[хүчилтөрөгч]], улмаар агаар мандлын дээд давхаргад [[озон]] (O₃) үүссэнээр, [[нар|нарнаас]] ирэх [[хэт ягаан туяа]] багасаж, анхны нийлмэл эст амьтад, улмаар жинхэнэ [[олон эст амьтад]] үүсэж эхэлжээ<ref>{{cite web | last = Burton | first = Kathleen | date = [[November 29]], [[2000]] | url = http://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2000/00_79AR.html | title = Astrobiologists Find Evidence of Early Life on Land | publisher = NASA | accessdate = 2007-03-05 | archive-date = 2011-10-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111011032824/http://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2000/00_79AR.html | url-status = dead }}</ref>. Дэлхийн гадаргуу байнга, тасралтгүй өөрчлөгдөж байсан гэж үздэг. Өөрөөр хэлбэл эх газрууд нүүж, хоорондоо нэгдэн супер [[тив]] үүсгэн, дараа нь задраж байснаас нилээд чухал [[супер тив]] нь 600-540 [[сая]] [[жил|жилийн]] өмнө үүсэж, 180 сая [[жил|жилийн]] өмнө задарсан ([[супер тив|Гондван]], [[супер тив|Лаурази]] 2 супер тивийг үүсгэсэн) [[супер тив|Пангей]] юм<ref>{{cite journal | а.н.thor=Murphy, J. B.; Nance, R. D. | title=How do supercontinents assemble? | journal=American Scientist | year=1965 | volume=92 | pages=324–33 | url=http://scienceweek.com/2004/sa040730-5.htm | accessdate=2007-03-05 | archive-date=2007-07-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070713194319/http://scienceweek.com/2004/sa040730-5.htm | url-status=dead }}</ref>. Дэлхий дээр хэд хэдэн томоохон [[мөстлөг|мөстлөгүүд]] явагдсан гэж таамагладаг ба эхнийх нь 750-580 сая жилийн өмнө (Неопротерозой), сүүлийнх нь 10,000 жилийн өмнө дууссан байна<ref>{{cite web | а.н.thor=Staff | url = http://www.lakepowell.net/sciencecenter/paleoclimate.htm | title = Paleoclimatology - The Study of Ancient Climates | publisher = Page Paleontology Science Center | accessdate = 2007-03-02 }}</ref>. Дэлхийн хөгжлийн түүхэнд [[амьд организм|амьд организмын]] томоохон сүйрлүүд тохиолдож байснаас сүүлийнх нь 65 [[сая]] жилийн өмнө болсон [[үлэг гүрвэл|үлэг гүрвэлүүдийн]] мөхөл юм (Шалтгааныг нь дэлхий дээр [[солир]] унасантай холбон таамагладаг). Уг сүйрлийн дараагаар жижиг амьтад жишээлбэл [[сүүн тэжээлтэн]] амьтад эрчимтэй тархаж эхэлсэн ба хэдэн сая жилийн өмнө [[Африк|Африкийн]] [[мич|мичтэй]] төстэй амьтдыг хоёр хөл дээрээ явдаг болсон гэж [[Шинжлэх ухааны таамаглал|таамагладаг]]<ref>{{cite journal | last = Gould | first = Stephan J. | title=The Evolution of Life on Earth | journal=Scientific American | date=October , 1994 | url=http://brembs.net/gould.html | accessdate=2007-03-05 }}</ref>. == Дэлхийн бүтэц == [[Нарны аймaг|Нарны аймгийн]] 4 гариг (Наранд ойрхон 4 гариг) хатуу, чулуурхаг гадаргуутай ("Хөрст гариг") бөгөөд тэдгээрээс Дэлхий нь хамгийн том, их [[нягт|нягттай]], хүчтэй [[соронзон орон|соронзон оронтой]], газрын татах хүч хамгийн ихтэй [[гариг]] юм. Дэлхий нь ерөнхийдөө зуйвандуу бөмбөлөг хэлбэртэй боловч, үнэндээ гадаргуу нь тэгш биш учир Дэлхийн хэлбэрийг [[Геоид]] гэж нэрлэнэ. === Химийн найрлага === Дэлхийн [[масс]] ойролцоогоор 5.98 ×10²⁴ [[кг]]. Гол бүрдүүлэгч [[химийн элемент|элементүүд]] нь [[төмөр]] (32.1%), [[хүчилтөрөгч]] (30.1%), [[цахиур]] (15.1%), [[магни]] (13.9%), [[хүхэр]] (2.9%), [[никель]] (1.8%), [[кальци]] (1.5%), [[хөнгөнцагаан]] (1.4%) ба үлдэх 1.2% нь бусад [[химийн элемент|химийн элементүүд]] юм<ref>{{cite journal | а.н.thor=Morgan, J. W.; Anders, E. | title=Chemical composition of Earth, Venus, and Mercury | journal=Proceedings of the National Academy of Science | year=1980 | volume=71 | issue=12 | pages=6973–6977 | url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=350422 | accessdate=2007-02-04 | archive-date=2013-07-18 | archive-url=https://archive.today/20130718075202/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=350422 | url-status=dead }}</ref>. [[АНУ|АНУ-ын]] [[геохими|геохимич]] [[Ф.Кларк|Ф.Кларк-ийн]] тооцоогоор, Дэлхийн царцдасын 47% нь [[хүчилтөрөгч]] бөгөөд нийт чулуулагийн 99.22% нь [[цахиур]], [[хөнгөн цагаан]], [[төмөр]], [[кальци]] зэрэг нийт 11 ислээс тогтдог байна. {| {{prettytable}} |+ Ф.Кларкийн хүснэгт <br />(Дэлхийн царцдасын үндсэн ислүүд) !Найрлага !Химийн томъёо !Тархалт |- |[[Цахиурын исэл]] |style="text-align: center;"|SiO₂ |style="text-align: right;"|59.71% |- |[[Хөнгөнцагааны исэл]] |style="text-align: center;"|Al₂O₃ |style="text-align: right;"|15.41% |- |[[Кальцийн исэл]] |style="text-align: center;"|CaO |style="text-align: right;"|4.90% |- |[[Магнийн исэл]] |style="text-align: center;"|MgO |style="text-align: right;"|4.36% |- |[[Натрийн исэл]] |style="text-align: center;"|Na₂O |style="text-align: right;"|3.55% |- |[[Төмрийн (II) исэл]] |style="text-align: center;"|FeO |style="text-align: right;"|3.52% |- |[[Калийн исэл]] |style="text-align: center;"|K₂O |style="text-align: right;"|2.80% |- |[[Төмрийн (III) исэл]] |style="text-align: center;"|Fe₂O₃ |style="text-align: right;"|2.63% |- |[[Ус]] |style="text-align: center;"|H₂O |style="text-align: right;"|1.52% |- |[[Титаний давхар исэл]] |style="text-align: center;"|TiO₂ |style="text-align: right;"|0.60% |- |[[Фосфорийн тавч исэл]] |style="text-align: center;"|P₂O₅ |style="text-align: right;"|0.22% |- !colspan="2"|Нийт !style="text-align: right;"|99.22% |} === Дэлхийн дотоод бүтэц === [[Файл:Earth-crust-cutaway-mn.png|thumbnail|upright=1.25|Дэлхийн бүтэц (хэмжээ харгалзаагүй, схем).]] Дэлхий нь гүн рүүгээ үелэсэн бүтэцтэй бөгөөд химийн найрлагынхаа хувьд: * Хамгийн гадна талдаа, силикатлаг найрлагатай, хатуу [[Дэлхийн царцдас|царцдас]], * Түүний дотор талд шингэн [[манти]], * [[Манти|Мантитай]] харьцуулахад харьцангуй халуун [[Дэлхийн цөм|гадаад цөм]], * Хамгийн төвдөө хатуу [[Дэлхийн цөм|дотоод цөм]] гэж хуваагдана. Харин [[Геологи|Геологийн]] хувьд [[литосфери]], [[астеносфери]], [[манти|дээд манти]], [[манти|доод манти]], [[Дэлхийн цөм|гадаад]] болон [[Дэлхийн цөм|дотоод цөм]] гэсэн үе давхрагуудтай<ref>{{cite book | first=Toshiro | last=Tanimoto | editor=Thomas J. Ahrens | year=1995 | title=Crustal Structure of the Earth | booktitle=Global Earth Physics: A Handbook of Physical Constants | publisher=American Geophysical Union | location=Washington, DC | id=ISBN 0-87590-851-9 | url=http://www.agu.org/reference/gephys/15_tanimoto.pdf | accessdate=2007-02-03 | archive-date=2006-10-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061016194153/http://www.agu.org/reference/gephys/15_tanimoto.pdf | url-status=dead }}</ref> . {| {{prettytable}} class="wikitable" !colspan=2 style="width: 33%;"|Гүн !rowspan=2 valign="bottom"|Үе давхрага !rowspan=2 style="width: 15%;"|Нягт<br />гр/см³ |- !Километр !Миль |- |style="text-align: center;"|0–60 |style="text-align: center;"|0–37 |[[Литосфери]] (Зузаан нь 5-200 км хүртэл өөрчлөгддөг) |style="text-align: center;"|— |- style="background: #FEFEFE;" |style="text-align: center;"|0–35 |style="text-align: center;"|0–22 |... [[Дэлхийн царцдас|Царцдас]] (Зузаан нь 5-70км хүртэл өөрчлөгддөг) |style="text-align: center;"| 2.2–2.9 |- style="background: #FEFEFE;" |style="text-align: center;"|35–60 |style="text-align: center;"|22–37 |... Мантийн дээд хэсэг |style="text-align: center;"| 3.4–4.4 |- |style="text-align: center;"|35–2890 |style="text-align: center;"|22–1790 |[[Манти]] |style="text-align: center;"| 3.4–5.6 |- style="background: #FEFEFE;" |style="text-align: center;"|100–700 |style="text-align: center;"|62–435 |... [[Астеносфери]] |style="text-align: center;"|— |- |style="text-align: center;"|2890–5100 |style="text-align: center;"|1790–3160 |[[Дэлхийн цөм|Гадаад цөм]] |style="text-align: center;"| 9.9–12.2 |- |style="text-align: center;"|5100–6378 |style="text-align: center;"|3160–3954 |[[Дэлхийн цөм|Дотоод цөм]] |style="text-align: center;"| 12.8–13.1 |} ==== Цөм ==== * Дэлхийн дундаж [[нягт]] 5515 кг/м³, харин гадаргуугийн дундаж [[нягт]] 3017 кг/м³ тул [[Дэлхийн цөм|Дэлхийн цөмийг]] харьцангуй илүү нягттай гэж үздэг ба энэ нь [[геофизик|сейсмийн]] судалгаагаар батлагддаг байна. Сейсмийн (чичирхийллийн) S долгионы хурдны сааралтаар гадаад цөмийг шингэн зуурмаг хэмээн баталжээ. Учир нь S долгион нь шингэн биеийг нэвтэрдэггүй байна. Дэлхийн үүслийн эхний үед, ойролцоогоор 4.52 [[тэрбум]] [[жил|жилийн]] орчим, хүнд химийн нэгдлүүд дэлхийн төврүү сууж буюу бөөгнөрөн, хөнгөн нь дэлхийн царцдас буюу гадаргуу руу шилжин, ялгаралт явагдсаны үр дүнд цөм нь үүссэн гэж үздэг. Цөм нь үндсэндээ [[төмөр]] (80%), [[никель]], мөн багахан хэмжээний бусад [[химийн элемент|химийн элементээс]] тогтоно. Эдгээр бусад элементүүдийг хүхэр, карбон, устөрөгч байх магадлалтай хэмээн үздэг. ==== Манти ==== [[Файл:Slice_earth.svg|thumbnail|right|Дэлхийн дотоод бүтэц. 1. Эх газрын царцдас - 2. Далайн царцдас - 3. Дээд манти - 4. Доод манти - 5. Гадаад цөм - 6. Дотоод цөм </br>A: [[Мохийн зааг]] </br> B: [[Гутенбергийн зааг]] </br>C: [[Лехманий зааг]]]] * ''Гол өгүүллэг: [[Манти]]'' Манти нь Дэлхийн нийт [[эзэлхүүн|эзэлхүүний]] 70%-ийг эзэлдэг, нийтдээ 2,890 [[км]] зузаан. Даралт [[манти]] ба [[Дэлхийн цөм|цөмийн]] заагт ~140 [[Паскаль|ГПа]] (1.4 Мaтм), [[температур]] 500&nbsp;°C-900&nbsp;°C (932&nbsp;°F-1,652&nbsp;°F) хооронд хэлбэлзэх ба [[манти]], [[Дэлхийн цөм|гадаад цөмийн]] зааг дээр 4,000&nbsp;°C (7,200&nbsp;°F) байна. Мантийг үндсэн 2 хэсэгт хуваадаг. Дээд болон доод манти. Энэ хоёр үе нь бүрдүүлэгч эрдэс минералаараа ялгагдана. ==== Царцдас ==== * ''Гол өгүүллэг: [[Дэлхийн царцдас]]'' Геологийн үүднээс, [[Дэлхийн царцдас]] нь Дэлхийн хамгийн гадна талын хатуу бүрхүүл ([[литосфери|литосферийн]] дээд хэсэг) бөгөөд [[магмын чулуулаг|базальтлаг]] болон [[магмын чулуулаг|боржинлог]] чулуулгаас тогтоно. Дэлхийн нийт эзэлхүүний < 1% эзлэнэ. === Тектоникийн плит === * ''Гол өгүүллэг: [[Плит тектоник]]'' [[Плит тектоник|Литосфери]] нь [[Плит тектоник|тектоникийн плитүүд]] гэж нэрлэгдэх хэсгүүдэд хуваагдсан (эвдэрсэн) байдаг бөгөөд [[Плит тектоник|астеносфери]] дээгүүр нүүж (хөвж) байдаг байна. Нийтдээ 7 том [[Плит тектоник|плит]], олон тооны жижиг [[Плит тектоник|плитүүд]] байна. === Дэлхийн гадаргуу === Дэлхийн нийт гадаргуугийн 70.8% нь [[ус|усаар]] ([[Далай|Далайгаар]]) бүрхэгдэнэ<ref name="Pidwirny2006">{{cite web | last = Pidwirny | first = Michael | year = 2006 | url = http://www.physicalgeography.net/fundamentals/7h.html | title = Fundamentals of Physical Geography | edition = 2nd Edition | publisher = PhysicalGeography.net | accessdate = 2007-03-19 }}</ref>. [[Далай|Далайн]] ёроолын гадаргуу нь тэгш бус бөгөөд уул нурууд ([[Далайн голч нуруу]]), [[галт уул]], хавцал, дэвсэг зэрэгтэй байна<ref name="ngdc2006">{{cite web | author =Sandwell, D. T.; Smith, W. H. F. | date =2006-07-07 | url =http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/bathymetry/predicted/explore.HTML | title =Exploring the Ocean Basins with Satellite Altimeter Data | publisher =NOAA/NGDC | accessdate =2007-04-21 | archive-date =2011-08-11 | archive-url =https://web.archive.org/web/20110811221210/http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/bathymetry/predicted/explore.HTML | url-status =dead }}</ref>. Үлдэх 29.2% нь [[тив|хуурай газар]] бөгөөд [[цөл]], тэгш тал, өндөр уулс зэрэг [[геоморфологи|геоморфологийн]] олон элементүүдээс бүрдэнэ. Хуурай газрын гадаргуугийн 75% нь [[чулуу|тунамал чулуулгаар]] хучигдана<ref>{{cite web | last = Jessey | first = David | url = http://geology.csupomona.edu/drjessey/class/Gsc101/Weathering.html | title = Weathering and Sedimentary Rocks | publisher = Cal Poly Pomona | accessdate = 2007-03-20 | archive-date = 2007-07-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070703170212/http://geology.csupomona.edu/drjessey/class/Gsc101/Weathering.html | url-status = dead }}</ref>. Үлдэх хэсэгт нь [[чулуу|магмын]] болон [[чулуу|хувирмал чулуулаг]] тархана. Дэлхийн газрын гадаргуу дээр хамгийн өргөн тархалттай [[эрдэс|эрдэсүүд]] бол [[Силикатын бүлгийн эрдэс|кварц]], [[Силикатын бүлгийн эрдэс|хээрийн жонш]], [[Силикатын бүлгийн эрдэс|амфибол]], [[Силикатын бүлгийн эрдэс|гялтгануур]], [[Силикатын бүлгийн эрдэс|пироксен]], [[Силикатын бүлгийн эрдэс|оливин]], [[Карбонатын бүлгийн эрдэс|кальцит]], [[Карбонатын бүлгийн эрдэс|доломит]] зэрэг юм<ref>{{cite web | а.н.thor = Staff | url = http://natural-history.uoregon.edu/Pages/web/mineral.htm | title = Minerals | publisher = Museum of Natural History, Oregon | accessdate = 2007-03-20 | archive-date = 2007-07-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070703170251/http://natural-history.uoregon.edu/Pages/web/mineral.htm | url-status = dead }}</ref>. Дэлхийн гадаргуу нь тектоник хөдөлгөөн болон элэгдэл, [[өгөршил|өгөршлөөс]] хамааран тасралтгүй өөрчлөгддөг байна. Дэлхийн [[тив|хуурай газрын]] хамгийн нам дор цэг нь [[далай|далайн]] төвшнөөс доош 418 м-т орших [[Сөнөсөн тэнгис]], хамгийн өргөгдсөн цэг нь 8,848 м өргөгдсөн [[Эверест]] оргил юм. Эх газар дунджаар далайн төвшнөөс дээш 686 м өргөгдсөн байдаг<ref name="hr_mill">{{cite journal | last=Mill | first=Hugh Robert | title=The Permanence of Ocean Basins | journal=The Geographical Journal | year=1893 | volume=1 | issue=3 | pages=230-234 | url=http://www.wku.edu/~smithch/wallace/S453.htm | accessdate=2007-02-25 | archive-date=2007-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070225054604/http://www.wku.edu/~smithch/wallace/S453.htm | url-status=dead }}</ref>. === Усан мандал === Дэлхийн нийт гадаргуугийн ихэнхи нь [[ус|усаар]] бүрхэгдсэн байдгаараа [[нарны аймаг|Нарны аймгийн]] бусад [[гариг|гаригуудаас]] ялгаатай бөгөөд "Цэнхэр Гариг" гэж нэрлэгддэг. Дэлхийн усан мандал үндсэндээ [[далай|Дэлхийн далайнуудаас]] бүрдэх боловч, үүнд бас [[Тив|эх газрын]] [[тэнгис]], [[нуур]], [[гол|гол мөрөн]], газрын гадаргуугаас 2000 [[метр|м]] хүртэл гүнд орших гүний [[ус|усыг]] оруулдаг байна. Дэлхийн хамгийн гүн [[ус|устай]] газар бол [[Номхон далай|Номхон далайд]] орших [[Марианы хотгор]] (10,911 м гүн)<ref name="rain.org">{{cite web | а.н.thor=Staff | url = http://www.rain.org/ocean/ocean-studies-challenger-deep-mariana-trench.html | title = "Deep Ocean Studies" | work = Ocean Studies | publisher = RAIN National Public Internet and Community Technology Center | accessdate = 2006-04-02 }}</ref>. Далайн дундаж гүн 3,794 м байдаг. [[Далай|Далайн]] нийт [[масс]] 1.35 х 10¹⁸ [[тонн]] буюу Дэлхийн нийт массын 1/4400, [[эзэлхүүн]] нь 1.386 × 109 км³. Дэлхий дээрхи нийт усны 97.5% нь давстай [[ус]] бөгөөд үлдэх 2.5% нь цэвэр ус юм. Цэвэр усны 68.7% нь [[ус|мөс]] хэлбэрээр оршино<ref>{{cite web | а.н.thor = Igor A. Shiklomanov ''et al'' | year = 1999 | url = http://espejo.unesco.org.uy/ | title = World Water Resources and their use Beginning of the 21st Century" Prepared in the Framework of IHP UNESCO | publisher = State Hydrological Institute, St. Petersburg | accessdate = 2006-08-10 | archive-date = 2006-08-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060808204116/http://espejo.unesco.org.uy/ | url-status = dead }}</ref>. Далайн ус нь [[нар|нарны]] [[энерги|энергийг]] их хэмжээгээр шингээдэг учир далайн усны [[температур|температурын]] тархалтаар дэлхийн [[цаг уур]] тодорхойлогдоно<ref>{{cite web | last = Scott | first = Michon | date = [[April 24]], [[2006]] | url = http://earthobservatory.nasa.gov/Study/HeatBucket/ | title = Earth's Big heat Bucket | publisher = NASA Earth Observatory | accessdate = 2007-03-14 }}</ref>. Үүний тод жишээ бол [[ЭНСО]] (El Niño-Southern Oscillation) юм<ref>{{cite web | first =Sharron | last =Sample | date =June 21, 2005 | url =http://science.hq.nasa.gov/oceans/physical/SST.html | title =Sea Surface Temperature | publisher =NASA | accessdate =2007-04-21 | archive-date =2007-04-29 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070429030121/http://science.hq.nasa.gov/oceans/physical/SST.html | url-status =dead }}</ref>. === Агаар мандал === * ''Гол өгүүллэг: [[Агаар мандал]]'' Дэлхийн агаар мандал гэж [[Дэлхийн татах хүч|Дэлхийн татах хүчинд]] захирагдан, Дэлхийн гадна талаар хүрээлэн байгаа [[хийн төлөв|хийн]] давхрагыг хэлнэ. Агаар мандлын 78% нь [[азот]], 20.95% [[хүчилтөрөгч]], 0.93% [[аргон]], 0.038% [[нүүрстөрөгчийн давхар исэл]], 1% [[ус|усны уур]] болон маш бага хэмжээтэй бусад [[хийн төлөв|хийнүүд]] байна. Эдгээр хийнүүдийг нийлүүлээд бид [[агаар]] гэж нэрлэдэг. Агаар мандал нь [[Нар|Нарнаас]] ирэх [[хэт ягаан туяа|хэт ягаан туяаг]] шингээж, [[өдөр]], [[шөнө|шөнийн]] [[температур|температурын]] ялгааг тогтворжуулан, Дэлхий дээр [[амьдрал]] байх нөхцөлийг бүрдүүлнэ<ref name="atmosphere">{{cite web | а.н.thor = Staff | date = October 8, 2003 | url = http://www.nasa.gov/а.н.dience/forstudents/9-12/features/912_liftoff_atm.html | title = Earth's Atmosphere | publisher = NASA | accessdate = 2007-03-21 }}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Газрын гадаргуу орчмын агаар мандлын дундаж [[температур]] 15&nbsp;°C байдаг. == Сар == * ''Гол өгүүллэг: [[Сар]]'' Сар нь дэлхийн [[байгалийн дагуул]] юм.Бидний амьдарч буй орчин дэлхий бол орой өдөр гэсэн цаг байдаг тэдний нэг бол нар,сар хоёр юм.Түүнийг ялгахад амархан юм үүн нэг нь гэгээтэй нэг нь харанхуй байдаг == Дэлхийн эргэлт ба орбит == Дэлхий тэнхлэгээрээ 23 цаг, 56 минут, 4.091 секундэд нэг бүтэн эргэдэг бөгөөд <ref>{{cite web | last = Fisher | first = Rick | date = January, 30, 1996 | url = http://www.cv.nrao.edu/~rfisher/Ephemerides/times.html | title = Astronomical Times | publisher = National Radio Astronomy Observatory | accessdate = 2007-03-21 | archive-date = 2011-08-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110818022038/http://www.cv.nrao.edu/~rfisher/Ephemerides/times.html | url-status = dead }}</ref> Нарнаас дунджаар 150 сая км зайд, 30 км/сек (108,000 км/ц) хурдтайгаар 365.2564 өдөрт Нарыг нэг бүтэн тойрно. Дэлхийн тэнхлэг нь Нар-Дэлхийг дайрсан хавтгайтай харьцуулахад 23.5 градусаар хазайсан байх ба энэ нь Дэлхий дээрх өвөл зуны улирал солигдох шалтгаан болно. == Нийгмийн газарзүй == Дэлхийн [[хүн ам]] нь [[2006]] [[он|оны]] [[2 сар|2 сарын]] байдлаар 6,600,000,000 байгаа<ref>Currently it is closer to 6.6&nbsp;billion than 6.5&nbsp;billion. It will reach 6.6&nbsp;billion in June 2007.</ref><ref name="LiveScience"> {{cite news | first= Leonard | last= David | url= http://www.livescience.com/othernews/060224_world_population.html | title= Planet's Population Hit 6.5 Billion Saturday | work= Live Science | date= [[2006-02-24]] | accessdate= 2006-04-02 }} </ref> бөгөөд [[2013]] онд 7 тэрбум, [[2050]] онд 9.2 тэрбум хүрнэ гэсэн тооцоо байдаг<ref>{{cite web | а.н.thor=Staff | url = http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2006/wpp2006.htm | title = World Population Prospects: The 2006 Revision | publisher = United Nations | accessdate = 2007-03-07 }}</ref>. Хүн амын өсөлтийн дийлэнх нь хөгжиж буй орнуудад хамаарна. Дэлхийн нийт гадаргуугийн 1/8 нь хүн оршин суухад тохиромжтой гэж тооцогддог байна (2/3 нь [[далай]], үлдэх хуурай газрын тэн хагас нь [[цөл]] (14%)<ref>{{cite journal | а.н.thor=Peel, M. C.; Finlayson, B. L.; McMahon, T. A. | title=Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification | journal=Hydrology and Earth System Sciences Discussions | year=2007 | volume=4 | pages=439-473 | url=http://overview.sref.org/1812-2116/hessd/2007-4-439 | accessdate=2007-03-31 }}</ref>, өндөр уулс (27%) зэрэг)<ref>{{cite web | а.н.thor = Staff | url = http://www.biodiv.org/programmes/defа.н.lt.shtml | title = Themes & Issues | publisher = Secretariat of the Convention on Biological Diversity | accessdate = 2007-03-29 }}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2007 оны байдлаар суверн статустай 201 [[улс|орон]], [[НҮБ]]-ийн гишүүн 192 [[улс]] байна. == Мөн үзэх == * [[Нарны аймаг]] == Цахим холбоос == * [http://www.wikimapia.org/ WikiSatellite view of Earth at WikiMapia] * [http://geomag.usgs.gov USGS Geomagnetism Program] * [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/BlueMarble NASA Earth Observatory] * [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Earth Earth Profile] by [http://solarsystem.nasa.gov NASA's Solar System Exploration] * [http://www.co-intelligence.org/newsletter/comparisons.html The size of Earth compared with other planets/stars] * [https://web.archive.org/web/20090122063915/http://www.nasa.gov/centers/goddard/earthandsun/earthshape.html Climate changes causes the earth's shape to change - Nasa] * [https://web.archive.org/web/20071116132744/http://www.funonthenet.in/content/view/282/31/ Beautiful Views of Planet Earth] Pictures of Earth from space * [http://www.flashearth.com/ Flash Earth] A Flash-based viewer for satellite and aerial imagery of the Earth * [https://web.archive.org/web/20130218015318/http://www.projectshum.org/Planets/earth.html Projectshum.org's Earth fact file] (for younger folk) * [https://web.archive.org/web/20140326115311/http://www.geody.com/?world=terra Geody Earth] World's search engine that supports Google Earth, NASA World Wind, Celestia, GPS, and other applications. * [https://web.archive.org/web/20080724111431/http://reference.aol.com/earth/earth-from-space Planet Earth] From AOL Research & Learn: Photos, quizzes and info about Earth's climate, creatures and science. * [https://web.archive.org/web/20080724111431/http://reference.aol.com/earth/earth-from-space Earth From Space] Some Photos From the Exhibit == Эшлэл == {{reflist}} {{Нарны аймаг}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Дэлхий| ]] [[Ангилал:Дэлхий (гараг)| ]] [[Ангилал:Нарны аймгийн гараг]] r3xfqmpq63plcmtjkbj0x9wiqhwwndy 0 4088 875880 871075 2026-11-11T02:12:59Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875880 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс дайн |conflict= Дэлхийн хоёрдугаар дайн |partof= |image= [[Файл:WW2Montage.PNG|300px]] |caption= Дээрээсээ цагийн зүүний эргэлтээр: Холбоотны цэргүүд цөлд; Япон цэргүүд Хятадын иргэнийг амьдаар нь булж байна; Зөвлөлтийн армийн тээвэрлэгч дээрээс онгоц хөөрөх гэж байна; Зөвлөлтийн цэргүүд Берлинд байлдаж байна; Германы шумбагч онгоцууд довтолж байна. |date= [[1939]] оны [[9 сарын 1]] – [[1945]] оны [[9 сарын 2]] |place= [[Европ]], [[Номхон далай]], [[Зүүн Өмнөд Ази]], [[Ойрх Дорнод]], [[Газар дундын тэнгис]], [[Африк]] |casus= |territory= |result= [[Дэлхийн хоёрдугаар дайны холбоотнууд|Холбоотнуудын]] ялалт. [[Нэгдсэн Үндэстний байгууллага]] байгуулагдсан. [[АНУ]] ба [[ЗСБНХУ]] хоёр гүрэн маш хүчирхэгжсэн. Холбоотнуудын колониудын тусгаар тогтнол. Европын улсууд АНУ, ЗСБНХУ-ын холбоотнууд болж хоёр хэсэгт хуваагдаж, [[Хүйтэн дайн]]ы эхлэл тавигдсан. Герман хоёр хэсэгт хуваагдсан. |combatant1=[[Файл:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]] [[Их Британи]]</br>[[Файл:Flag of the Soviet Union.svg|22x20px]] [[Зөвлөлт Холбоот Улс]]</br>[[Файл:US_flag_48_stars.svg|22x20px]] [[Америкийн Нэгдсэн Улс]]</br>[[Файл:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]] [[Тайвань]]</br>[[Дэлхийн хоёрдугаар дайны холбоотнууд|''бусад'']] |combatant2=[[Файл:Flag of Germany 1933.svg|22x20px]] [[Герман]]</br>[[Файл:Flag_of_Italy_(1861-1946).svg|22x20px]] [[Итали]]</br>[[Файл:Merchant_flag_of_Japan_(1870).svg|22x20px]] [[Япон]]</br>[[Дэлхийн хоёрдугаар дайны тэнхлэгийн хүчнийхэн|''бусад'']] |commander1 =[[Файл:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]] [[Уинстонн Черчилль]]</br> [[Файл:Flag of the Soviet Union.svg|22x20px]] [[Иосиф Сталин]]</br>[[Файл:US_flag_48_stars.svg|22x20px]] [[Франклин Рузьвелт]]</br>[[Файл:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]] [[Чан Кайши]]</br>[[Дэлхийн хоёрдугаар дайны холбоотнуудын удирдагчид|''бусад'']] |commander2 = [[Файл:Flag of Germany 1933.svg|22x20px]] [[Адольф Хитлер]]</br>[[Файл:Flag_of_Italy_(1861-1946).svg|22x20px]] [[Бенито Муссолини]]</br>[[Файл:Merchant_flag_of_Japan_(1870).svg|22x20px]] [[Тоожоо Хидэки]]</br>[[Дэлхийн хоёрдугаар дайны тэнхлэгийн хүчнийхний удирдагчид|''бусад'']] |casualties1= '''Цэргийн хохирол''':<br />үхсэн 14,000,000 гаруй<br />'''Энгийн иргэд''':<br />үхсэн 36,000,000 гаруй<br />'''Нийт хохирол''':<br />50,000,000 гаруй<br /> |casualties2= '''Цэргийн хохирол''':<br />үхсэн 8,000,000 гаруй<br />'''Энгийн иргэд''':<br />үхсэн 4,000,000 гаруй<br />'''Нийт хохирол'''<br />үхсэн 12,000,000 гаруй<br /> }} '''Дэлхийн хоёрдугаар дайны үйл явдал''',<ref>Official military histories in Commonwealth nations refer to the conflict as the Second World War, while the United States' official histories refer to the conflict as World War II. English translations of the official histories of other nations tend to resolve into English as Second World War also, for example ''Zweiter Weltkrieg'' in German. See [[C.P. Stacey]] ''Official History of the Canadian Army in the Second World War'', for example. "Official" usage of these terms is giving way to popular usage and the two terms are becoming interchangeable even in formal military history.</ref> нь [[1939]] - [[1945]] үргэлжилсэн энэхүү дайн нь дэлхий дахины томоохон зөрчил байсан бөгөөд хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн аймшигт [[дайн]] байсан билээ<ref>Hartmann, Frederick H. ''The relations of nations'', pg. 312</ref>. Төд удалгүй дэлхийн агуу хүчнүүдийг хуримтлуулсан энэ дайнд улс оронууд 2 хэсэгт хуваагдсан нь [[Холбоотнууд]] болон [[Тэнхлэгийнхэн]] байлаа. Энэхүү дайнд 61 улс орон, дэлхийн хүн амын 80% шахам оролцож, 110 сая гаруй хүн цэргийн албанд татагджээ. Нийт 60-аас илүү сая хүн амь үрэгдсэний ихэнхи нь энгийн иргэд байсан ба нийт хүн амын 2.5% нь байжээ<ref>[[Jim Dunnigan|Dunnigan, James]]. Dirty Little Secrets of World War II: Military Information No One Told You About the Greatest, Most Terrible War in History, William Morrow & Company, 1994. ISBN 0-688-12235-3</ref>.Энэ дайн нь 1939 оны 9-р сарын 1-нд [[Герман]] улс [[Польш]] руу довтолсноор эхэлсэн юм. [[Герман]] улсын дайн зарласаныг илтгэх дараагийн үйлдэл нь [[Франц]] болон [[Их Британи]],түүний холбоотон улсууд руу довтолсон явдал байв. Энэ бүхний шалтгаан нь [[Европ]]д агуу том улс байгуулах байсан ба [[1939]] оны сүүлээс [[1941]] оны эхэн үе хүртэл хийсэн дайн тулаандаа [[Европ]]ийн ихэнх нутгийг эзэлж чадаад байсан юм. Хэдий тийм боловч [[Их Британи]] болон түүний холбоотон улсууд Тэнхлэгийнхэнтэй тэмцэх гол хүч болж [[Өмнөд Африк]]д хүчтэй тулаан хийсээр байв.1941 оны 6 сард Европын Тэнхлэгийн улсууд [[ЗХУ]] руу довтолсоноор,дайнд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн гэж хэлж болох [[ЗХУ]]-ыг татан оруулсан хэрэг байсан юм. 1941 оны 12 сард [[Япон]] улс [[Номхон Далай]]д орших [[АНУ]] болон [[Европ]]ийн харьяа руу дайрсанаар,хурдан хугацаанд тэр хэсгийн газар нутгийг ихээр нь эзэлж чадсан байна. Тэнхлэгийнхэн газар нутаг эзэлж урагшлах байдал нь [[1942]] онд, [[Япон]] улсын удаа дараа хүлээсэн далай дээрх тулаан, Европын Тэнхлэгийн улсуудын Өмнөд Африкт хүлээсэн ялагдлаас болон Сталинград дахь тулаанаас болж зогссон юм.1943 онд [[Герман]] улсын Зүүн [[Европ]]д хүлээсэн ялагдал, Холбоотнуудын Фашист [[Итали]] руу довтолсон довтолгоо болон [[АНУ|АНУ-]]ын [[Номхон Далай]]д байгуулсан ялалтаас болж Тэнхлэгийн улсууд санаачлагаа алдаж, бүх фронтоо татах санаачлага барьж эхэлсэн юм.1944 онд [[ЗХУ]], [[Герман]] болон түүний холбоотон улсуудад алдсан газар нутагаа эргүүлэн авч байхад Өрнөд Холбоотнууд [[Франц]] улсыг чөлөөлж байв.[[Европ]]д энэ дайн нь [[Берлин]]ийг [[ЗХУ]] ын мөн [[Польш]] улсын цэргүүд эзэлж авснаар [[Герман]] улсын болзолгүй бууж өгснөөр [[1945]] оны 5 сарын 8-нд дууссан юм. Харин [[Ази]]-д [[Япон]] улс [[АНУ]]-ын довтолгооноор усан флотоо алдсаны дараа 1945 оны 8-р сарын 15-нд үг дуугүй бууж өгөх саналыг хүлээн зөвшөөрснөөр дайн дууссан байна. == Дайны өмнөх нөхцөл байдал == [[Дэлхийн нэгдүгээр дайн]]д ялагдсан [[Герман]]ы эзэнт гүрэн Версалийн гэрээнд гарын үсэг зурсан байв<ref>{{cite book |last=Hakim |first=Joy |title=A History of Us: War, Peace and all that Jazz |url=https://archive.org/details/historyofusbook50000haki |publisher=Oxford University Press |date=1995 |location=New York |isbn=0-19-509514-6}}</ref>. Энэ гэрээгээр Герман нь нэлээд хэмжээний газар нутгаа алдаж, ихээхэн хэмжээний төлбөр төлсөн ба дээр нь хязгаарлагдмал [[арми]]тай байх үүрэг хүлээсэн байна. 1917 онд Орост гарсан хувьсгалаар [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Орос Улс]] бий болж, удалгүй [[Иосиф Сталин|Сталины]] удирдлагад оров. [[Итали]]д, [[Бенито Муссолини]] төрийн эрхэнд гарсан ба "Шинэ Ромын эзэнт гүрнийг байгуулна" гэж тунхаглав<ref>Shaw, Anthony. ''World War II Day by Day'', pg. 35</ref>. [[Хятад]]ад [[Гоминдан]] [[Хятадын Коммунист нам]]тай нэгдэн тус улсад ноёрхож байсан жижиг цэргийн эрхтнүүдтэй байлдаж байсан боловч, удалгүй хоёр холбоотон хоорондоо дайтаж эхэлжээ. 1931 оноос [[Японы эзэнт гүрэн|Японы эзэнт гүрний]] милитаристууд иргэний дайнд нэрвэгдсэн Хятадад хяналтаа тогтоож эхлэв<ref>Myers, Ramon; Peattie, Mark. ''The Japanese Colonial Empire, 1895-1945'', pg. 458</ref>. [[Зураг:Reichsparteitag 1935 mod.jpg|thumb|left|Германы явган цэргүүд, 1935]] [[Адольф Хитлер]] тэргүүтэй Нацист нам 1933 онд Германы төрийн эрхэнд гарч Герман улсыг зэвсэглэж эхэлсэн байна<ref>Wouk, Herman. ''The Winds of War'', pg. 72</ref>. [[Франц]], [[Их Британи]], [[Итали]] зэрэг улсууд Германы энэхүү үйлдэлд ихээхэн түгшсэн ба 1935 онд Франц-Италийн Германы эсрэг холбоотон болох хэлэлцээр байгуулагдсан байна. Уг хэлэлцээрээр Итали нь [[Этиоп]]т хяналтаа тогтоох эрхтэй болжээ<ref>Brody, J. Kenneth. ''The Avoidable War: Pierre Laval and the Politics of Reality, 1935-1936'', pg. 4</ref>. Энэ үед Герман [[Версалийн гэрээ]]нээс татгалзаж байгаагаа мэдэгдэв. Германы эсрэг Их Британи, Франц, Итали хамтран Стресагийн гэрээг байгуулав. [[ЗХУ]] ба Францын хамтарсан гэрээг бас энэ үед байгуулсан байна. Энэ үед [[Үндэстнүүдийн Лиг]] тодорхой үүрэг гүйцэтгэж чадаагүй байна<ref>Record, Jeffery. ''Appeasement Reconsidered: Investigating the Mythology of the 1930s'', pg. 50</ref><ref>Mandelbaum, Michael. ''The Fate of Nations: The Search for National Security in the Nineteenth and Twentieth Centuries'', pg. 96</ref>. 1935 оны 6 сард Их Британи Герман хоёр усан цэргийн флотын хэмжээг харилцан тохирсон гэрээ байгуулав. 1935 оны 8 сард [[АНУ]] [[Европ]] ба [[Ази]]д болж буй үйл явдалд төвийг сахих байр суурьтай байгаагаа зарлав<ref>Schmitz, David F. ''Henry L. Stimson: The First Wise Man'', pg. 124</ref>. 10-р сард Итали Этопийг эзлэж, мөн Герман Австрийг эзлэх санаархалд тавьсан хоригоо цуцлав<ref>Kitson, Alison. ''Germany 1858-1990: Hope, Terror, and Revival'', pg. 231</ref>. 1936 оны 3-р сараар Хитлер Версалийн гэрээнээс албан ёсоор гарлаа. Үүнд Европийн улсууд хориг тавьж чадсангүй<ref>Adamthwaite, Anthony P. ''The Making of the Second World War'', pg 52</ref>. [[Испани]]д иргэний дайн эхлэхэд Герман ба Итали нь [[Франциско Франко]]гийн Испанийн националистуудыг дэмжсэн ба нөгөө талд нь Зөвлөлтүүдийн дэмжлэг бүхий Испани Бүгд Найрамдахчууд байсан байна. Хоёр талууд энэ дайнаар шинэ зэвсэг, дайны тактикаа туршжээ<ref>Graham, Helen. ''The Spanish Civil War: A Very Short Introduction'', pg. 110</ref>. 1939 оны эхээр Франкогийн тал дайнд ялж [[Испанийн иргэний дайн]] дуусав. 1939 оны 10 сард Герман, Итали хоёр "Ром-Берлинийн тэнхлэг" гэсэн холбоо байгуулав. Нэг сарын дараа Герман ба Японы хооронд ЗХУ-ын эсрэг буюу коммунизмын эсрэг хандсан "Коминтерний эсрэг гэрээ" байгуулж, жилийн дараа энэ гэрээнд Итали мөн нэгдсэн байна. Хятадад Гоминдан ба Коммунист намууд галаа зогсоон Японы эсрэг нэгдсэн фронт байгуулах боллоо<ref>Busky, Donald F. ''Communism in History and Theory: Asia, Africa, and the Americas'', pg. 10</ref>. 1939 оны 8-р сард Зөвлөлт, Герман хоёр Европыг хуваан авах [[Молотов-Риббентропын гэрээ]]г /нууц хавсралттай/ байгуулж Баруун [[Польш]], [[Литва]] улсыг Германы мэдэлд, Зүүн Польш, [[Молдав]], [[Финланд]], [[Эстони]], [[Латви]] улсыг Зөвлөлтийн мэдэлд байхаар тохиролцжээ. Үүнээс үүдэлтэйгээр 1939 онд Баруун Европын сонинд Хитлер, Сталин хоёрыг найз болгон дүрсэлсэн шог зураг нийтлэгджээ.<ref>[http://old.ar25.org/images/20090509030112.jpg]</ref> == Цаг хугацаа == Энэ дайн нь 1939 оны 9 дүгээр сарын 1-нд [[Герман]] улс [[Польш]] руу довтолсоноор эхэлсэн ба 2 хоногийн дараа [[Франц]] болон [[Их Британи]] улсууд [[Герман]]ид дайн зарласан юм. Германы довтолгоотой зэрэгцэн Зөвлөлт тохиролцсон ёсоороо Польшийг зүүн талаас нь довтолж эзэлжээ. Польшийн "[[Катын]]" уран сайхны кинонд герман, зөвлөлтийн офицерууд тун дотно, нөхөрсөг харьцаатай байгаа тухай гаргасан байдаг. "Катын" кино 25-р суваг тв-р монгол хэлээр орчуулагдан гарчээ. Дайны эхлэлийн өөр нэг он тоолол нь бол 1937 оны 7 дугаар сарын 7-нд эхэлсэн [[Хятад-японы хоёрдугаар дайн]]ы дайн билээ. Бусдаараа [[Их Британи]]ы түүхч [[А.Ж.П.Тайлор]]ын дэвшүүлсэн санааг дагадаг бөгөөд тэр нь [[Зүүн Ази]]д өрнөж байсан [[ Хятад-японы хоёрдугаар дайн]] болон [[Европ]]д өрнөж байсан [[Европ]], түүний колони орнуудын хоорондох [[Европ]]ын Хоёрдугаар [[дайн]] нэгдсэн гэх явдал юм. Хоёр дайн 1941 онд нэгдсэнээр дэлхий дахины нэгэн томоохон зөрчил болсон бөгөөд дайн 1945 он хүртэл үргэлжилсэн билээ. Дайн дууссан хугацааг дэлхий дахинд тогтсон хугацаа байддаггүй. 1945 оны 9 сарын 2 нь буюу [[Япон]]ы албан ёсоор бууж өгсөн өдөр гэхээсээ илүү [[Номхон далай]]д [[Япон]]ыг ялсан 1945 оны 8 дугаар сарын 14-нд дайн дууссан гэж үздэг. Харин зарим [[Европ]]ын түүхчид 1945 оны 5 сарын 8 нд үг дуугүй бууж өгөх баримтанд [[Герман]]ы тал гарын үсэг зурснаар дууссан гэж үздэг байна. Хэдий тийм боловч [[Япон]] улстай найрамдалтай байх Олон улсын бичиг баримтанд 1951 он хүртэл гарын үсэг зураагүй байсан юм. == Дайны тойм == === Европ дахь дайн === [[Зураг:Hitlermusso.jpg|thumb|left|150px|Хитлер ба Муссолини]] 1939 оны [[9 сарын 1|9 дүгээр сарын 1-нд]], [[Адольф Хитлер]] ба [[Нацист нам|Нацист намаар]] удирдуулсан [[Герман|Германчууд]] [[Дэлхийн нэгдүгээр дайн]]д алдсан газар нутгаа эргүүлж авах гэж [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Орос Улс|ЗСБНХУ]]-тай байгуулсан нууц гэрээний дагуу [[Польш]] руу довтоллоо. ЗСБНХУ нь [[9 сарын 17|9 сарын 17-нд]] энэ түрэмгийлэлд оролцож эхэлсэн юм]]<ref>Zaloga, Steven J. ''Poland 1939: The Birth of Blitzkrieg'', pg. 80</ref>. Үүний хариуд [[Их Британи]], [[Австрали]], [[Шинэ Зеланд]], [[Франц]] есдүгээр сарын 3-нд Германд дайн зарласан юм<ref>May, Ernest R. ''Strange Victory: Hitler's Conquest of France'', pg. 93</ref>. Өмнөд [[Африк]] ([[9 сарын 6|9 сарын 6-нд]]) ба [[Канад]] ([[9 сарын 10|9 сарын 10-нд]]) дээрх улсуудыг даган дайн зарлав. Герман нь [[Блицкриг]] буюу [[“цахилгаан дайн”]] гэдэг тактикийн дагуу Польшийг 5-хан долоо хоногийн дотор эзлэв. Зөвлөлтүүд мөн [[Польш]]ийн тодорхой хэсгийг өөртөө нэгтгэсний дараа, Балтийн орнууд руу довтолсон байна. [[Өвлийн дайн]] буюу [[Финланд]] 4 сар тулалдсаны эцэст Москватай энхийн гэрээ байгуулав<ref>Hanhimäki, Jussi M. ''Containing Coexistence: America, Russia, and the "Finnish Solution"'', pg. 13</ref>. 1940 оны дундуур ЗСБНХУ өөрийн эзэлсэн Балтын орнууддаа зөвлөлт маягийн дэглэм тогтоов<ref>Bilinsky, Yaroslav. ''Endgame in NATO's Enlargement: The Baltic States and Ukraine'', pg. 9</ref>. Герман [[1940]] онд [[Норвеги]], [[Нидерланд|Дани, Нидерланд]], [[Бельги]], [[Франц|Люксембург, Франц]]ыг, [[1941]] онд [[Югослав]], [[Грек]]ийг довтолж, түргэн хугацаанд маш олон ялалт байгуулсан юм<ref>Commager, Henry Steele. ''The Story of the Second World War'', pg. 30</ref><ref>Reynolds, David. ''From World War to Cold War: Churchill, Roosevelt, and the International History of the 1940s'', pgs. 76, 77</ref>. Эхлээд [[Итали]]йн цэрэг, сүүлд нь Германий цэргүүд хойд Африкт байсан Британий цэргүүд рүү довтолжээ<ref>Brown, David. ''The Road to Oran: Anglo-French Naval Relations, September 1939-July 1940'', pg. xxx</ref>. 1941 оны зун гэхэд Герман нь Франц ба [[Баруун Европ]]ын ихэнх хэсгийг өөрийн эрх мэдэлдээ авсан байлаа. Харин Британийг Хатанх хааны агаарын цэргийн хүчин, Хатан хааны усан цэргийн флотын эсэргүүцлийн улмаас тийм амар дийлж чадсангүй<ref>Kelly, Nigel; Rees, Rosemary; Shuter, Jane. ''Twentieth Century World'', pg. 38</ref><ref>Goldstein, Margaret J. ''World War II'', pg. 35</ref>. Хитлер нь дараа нь [[1941]] оны [[6 сарын 22|6 сарын 22-нд]] “[[Барбарос төлөвлөгөө]]”-ний дагуу Финланд, Румын, Унгар, Итали улсыг хамруулан гэнэтийн өргөн дайралтаар ЗСБНХУ-ыг довтлов. Зөвлөлтийн нутаг руу маш гүнзгий нэвтрэн орж, 1941 оны сүүлч гэхэд [[Москва]]д тулав<ref>Shukman, Harold. ''Stalin's Generals'', pg. 113</ref>. Зөвлөлтүүд Алс Дорнодоос буюу Манжго Зөвлөлтийн хил орчимд нөөцөлсөн цэргээ татан, сөрөг давшилтанд орж [[Москвагийн тулалдаан]]д ялалт байгуулж<ref>Shukman, Harold. ''Stalin's Generals'', pg. 113</ref>. [[Сталинградын тулаан]] ([[1942]]–[[1943]])-д Германы 6 дугаар армийг буулгаж аван<ref>Badsey, Stephen. ''The Hutchinson Atlas of World War II Battle Plans: Before and After'', pgs. 235-236</ref>, [[Курскийн тулаан|Курскийн тулаанд]] Германчуудыг бут цохин, Ленинградын бүслэлтийг сэтлэж<ref>Shukman, Harold. ''Stalin's Generals'', pg. 142</ref> 1944 онд Минск болон Киевийн дэргэд Германы Өмнөд болон Төвийн бүлэг армийг бүслэн устгаж үнэмлэхүй ялалт байгуулав. Дараа нь [[Улаан Арми]] ухарч буй Вермахтийг [[Берлин]] хүртэл хөөн, [[Берлиний тулалдаан|Берлиний тулалдаанд]] яллаа. Яг энэ үед Хитлер газар доорх байрандаа [[1945]] оны [[4 сарын 30|4 сарын 30-нд]] шинээр суусан эхнэр [[Эва Браун]]тайгаа хамт амиа хорлолоо. Энэ үед барууны холбоотнууд хойд Африкийг [[1940|1940-өөс]] [[1943]] оны хугацаанд амжилттай хамгаалж, [[1943]] онд Италийн хагасыг эзлэж<ref>Lamb, Richard. ''War in Italy, 1943-1945: A Brutal Story'', pgs. 154-155</ref>, 1944 онд Францын [[Норманди|Нормандын]] эрэгт бууж Францыг чөлөөлөв<ref>Zaloga, Steven J. ''US Armored Units in the North African and Italian Campaigns 19422-45'', pg. 81</ref><ref>Badsey, Stephen. ''Normandy 1944: Allied Landings and Breakout'', pg. 91</ref>. Барууны холбоотнууд Рейн мөрнийг гатлан, Германы баруун бүлэг армийг Рейны бүс нутагт бүслэлтэд оруулж Зөвлөлтийн цэрэгтэй Германий дундуур урсах Элба мөрөн дээр уулзав. Европ дахь дайны туршид 6 сая [[еврей|еврейчүүд]], [[цыган|цыганууд]], [[славян|славянууд]], [[коммунизм|коммунистууд]], [[ижил хүйстэн|ижил хүйстнүүд]], тахир дутуу зэрэг хүмүүс Нацист Германы төрөөс зохион байгуулсан хядлагад өртөж амь насаа алджээ. === Ази Номхон далай дахь дайн === [[1937]] оны [[7 сарын 7|7 сарын 7-нд]] [[Японы эзэнт гүрэн]] [[Хятад]] руу довтоллоо<ref>Twitchett, Denis; Fairbank, John K. ''The Cambridge history of China'', pg. 566</ref>. Австрали ба АНУ нь үүний хариуд Япон руу гаргах төмрийн экспортод хориг тавив. [[1940]] оны [[9 сарын 27|9 сарын 27-нд]] Герман, Италитай 3 улсын гэрээнд гарын үсэг зурав. АНУ-тай хийх хэлэлцээр бүтэмжгүй болсон учраас, Япончууд 1941 оны [[7 сарын 24|7 сарын 24-нд]] [[Энэтхэг-Хятадын хойг]] руу довтоллоо<ref>Hill, J. R.; Ranft, Bryan. ''The Oxford Illustrated History of the Royal Navy'', pg. 362</ref>. Энэ нь АНУ, Их Британи, Нидерланд зэрэг улсуудыг Япон руу гаргах газрын тосны экспортоо хаахад хүргэлээ. Япон нь бараг нэгэн зэрэг Америкийн усан цэргийн төв бааз байрлаж байсан [[Пэрл Харбор|Сувдан эрэг]]]]<ref>Thurman, M. J.; Sherman, Christine. ''War Crimes: Japan's World War II Atrocities'', pg. 68</ref>, [[Тайланд]], Их Британий эзэмшил болох [[Хонконг]], [[Малайз]] руу халдлаа<ref>Hill, J. R.; Ranft, Bryan. ''The Oxford Illustrated History of the Royal Navy'', pg. 362</ref>. Энэхүү халдлага нь барууны цагаар 1941 оны [[12 сарын 7|12 сарын 7-нд]] болсон юм. Үүний маргааш АНУ-ын мэдэл дэх [[Филиппин]] рүү довтолж, амархан ялалт байгуулжээ. [[12 сарын 11|12 сарын 11-нд]] Герман ба Итали 2 гүрэн АНУ-д дайн зарлалаа. [[12 сарын 15|12 сарын 15-нд]] Япончууд Их Британи ба Нидерландын эзэмшлийн Бруней, Индонез, Малайзид халдлаа. Япончууд [[Сиам]] дахь баазаасаа тэр хавийн холбоотнуудын эзэмшил рүү довтолж эхэлсэн байна. [[Зүүн Өмнөд Ази]]д ба [[Номхон Далай]]д Япончууд маш их амжилт олсон. [[Бирм]]ийн ихэнх, [[Холланд]]ын эзэмшил дэх [[Зүүн Өмнөд Ази]], Австралийн [[Шинэ Гвиней]], Британий [[Соломоны арлууд]] Японы хүчинд ялагдлаа<ref>Klam, Julie. ''The Rise of Japan and Pearl Harbor'', pg. 27</ref>. Япончуудын дайралтыг [[Шүрэн тэнгисийн тулалдаан|Шүрэн тэнгисийн тулалдаанд]] зогсоож, тэдний усан цэргийн хүчинг Холбоотнууд ба Япончуудын хоорондох анхны тулаанд Шинэ Гвинейгээс буцаав. Үүнээс 1 сарын дараа Японы усан цэргийн флотыг [[Мидуэйн тулаан|Мидуэйн тулаанд]] бут цохив. Энэхүү тулалдаанд Япончууд Америкын усан онгоцны флоттой тулалдаж байх явцдаа 4 ширхэг нисэх онгоц хөөргөгч усан онгоцоо алдав (Америкчууд нэгийг алдсан). Газар дээр Япончууд [[Милний булан|Милний булангийн]] [[Милний булангийн тулалдаанд|тулалдаанд]] ялагдаж, холбоотнууд Соломоны аралд цэргээ явуулах болсоны улмаас [[Гуадалканалын тулалдаан]]аас цэргүүдээ татаж авлаа. Холбоотнууд дараа нь Номхон далайг Япончуудаас чөлөөлөхийн тулд “Арлаас арал рүү үсрэх” тактик хэрэглэх болов. Дараа нь АНУ ба Австралийн хүчин төв номхон далай руу довтолж, тусгаарлахын өмнө нь Японы чухал бааз байрлаж байсан Рабаулыг тусгарлалаа. Япончууд [[1944]] онд Филиппины тэнгисийн тулалдаан, Лейтэгийн булангийн тулалдаан гэсэн том хэмжээний далайн тулалдаанд ялагдал амслаа. Холбоотнууд тэгээд эхлээд [[Мариана]], дараа нь Филиппин зэрэг Японы эх нутаг хүртэлх газрууд руу довтолж<ref>Cook, Chris; Bewes, Diccon. ''What Happened Where: A Guide to Places and Events in Twentieth-Century History'', pg. 305</ref>, В-29 зэрэг бөмбөгдөгч онгоцыг хөөргөх боломжтой баазуудыг байгуулж эхлэв. [[1945]] онд [[Иво Жима]], [[Окинава]] зэрэг чухал газрууд руу довтлов<ref>Jowett, Philip S. ''The Japanese Army, 1931-45'', pg. 6</ref>. Энэ хугацаанд холбоотнуудын шумбагч онгоцнууд бага багаар Япон руух түүхий эд, газрын тосны хангамжийг бөглөж байв<ref name="results of german and american submarines">{{cite web |last=Poirier |first=Michel Thomas |title=Results of the German and American Submarine Campaigns of World War II |url=http://www.navy.mil/navydata/cno/n87/history/wwii-campaigns.html |publisher=U.S. Navy |date=1999-10-20 |accessdate=2008-04-13 |archive-date=2008-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409052122/http://www.navy.mil/navydata/cno/n87/history/wwii-campaigns.html |url-status=dead}}</ref>. [[1945]] он буюу дайны сүүлийн жилд АНУ-ын агаарын цэргийн хүчин Японыг бөмбөгдөж эхлэв. 1945 оны [[8 сарын 6|8 сарын 6-нд]] Америкчууд Хирошимад, [[8 сарын 9|8 сарын 9-нд]] [[Нагасаки|Нагасакид]] [[атомын бөмбөг]] дэлбэлж, 8 дугаар сарын 10-ны өдөр ЗХУ болон БНМАУ хамтран манжуур ба өвөрмонголыг чөлөөлөх ажиллагаа эхлэв, үүний эцэст 1945 оны [[8 сарын 14|8 сарын 14-нд]] Япон улс албан ёсоор бууж өглөө<ref name="BritWarxiv">Donnelly, Mark. ''Britain in the Second World War'', pg. xiv</ref>. == БНМАУ-ын оролцоо == :''Гол өгүүллэг: [[Халхын голын байлдаан]]'' :''Гол өгүүллэг: [[1945 оны чөлөөлөх дайн]]'' :''Гол өгүүллэг: [[БНМАУ-аас ЗХУ-д үзүүлсэн тусламж]]'' Дайны үед Монгол нь [[Хорлоогийн Чойбалсан|Хорлоогийн Чойбалсангийн]] коммунист засаглалд удирдуулж байсан бөгөөд ЗСБНХУ-тай маш нарийн холбоотой байв. Монголын арми Улаан Армитай олон удаа цуг байлдаж байсан. [[1939]] онд Хятадын хойд зүгт байрлаж байсан Японы цэргүүд Зүүн Монголд халдахад Монгол ба Японы хоорондох тулалдаан эхэлжээ. Үүний хариуд Зөвлөлтийн цэргийн жанжин [[Георгий Жуков|Георгий Жуковаар]] удирдуулсан [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Орос Улс|ЗСБНХУ]] ба БНМАУ-ын хамтарсан хүчин Японы эсрэг тэмцэлд Монголчууд өөрийн бүхий л бололцоогоороо оролцсоны илрэл нь энэ билээ. Зөвлөлтийн ард түмний Аугаа их эх орны дайн эхэлсэн өдөр буюу '''1941 оны зургадугаар сарын 22-нд''' БНМАУ-ын Бага хурал, Сайд нарын Зөвлөлийн тэргүүлэгчид, МАХН-ын Төв Хорооны тэргүүлэгчид хамтарсан тогтоол гаргаж, Зөвлөлт Холбоот Улсыг бүрэн дэмжиж: «Зөвлөлтийн ард түмэнтэй эвдэршгүй бат найрамдалтай манай эрх чөлөөг эрхэмлэгч, тусгаар тогтносон улсын бүх ард түмэн фашистын Герман ийнхүү итгэл эвдэн халдсаныг туйлаас буруушааж, зөвлөлт, монголын ард түмний найрамдлыг бүх талаар бэхжүүлэн, БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хооронд 1936 оны гуравдугаар сарын 12-нд байгуулсан “Харилцан туслах тухай Гэрээ”-гээр хүлээсэн үүрэгтээ үнэнч байх болно» гэдгээ илэрхийлсэн юм. 1941 оны дундуур хуралдсан МАХН (МАН)-ын Төв Хорооны бүгд хурал: “фашистын Германыг эсэргүүцсэн Зөвлөлт Холбоот Улсын эх орны шударга их дайн нь нийт хүн төрөлхтний эрх чөлөөний төлөө, БНМАУ-ын эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө дайн юм” гэж тэмдэглэсэн байдаг. “Фашистын Германитай эрэлхэгээр тэмцэж буй ЗСБНХУ-ын ард түмэнд бүх талаар туслах нь Монгол Улсын нэг гол зорилт юм, учир нь дэлхий дахины ард түмнийг боолчлохоор заналхийлсэн Хитлеризмийг ялахгүйгээр Монгол Улс цаашид эрх чөлөөтэй, амжилттай хөгжих боломжгүй” гэж бүгд хурлын шийдвэрт онцлон тэмдэглэжээ. МАХН-(МАН)-ын Төв Хороо, Монгол Улсын Засгийн газрын шийдвэрээр байгуулсан тусгай комисст Улаан Армид туслах ажил зохион байгуулахыг даалгажээ. ЗХУ-д туслах санд ард, иргэд мөнгө, үнэт зүйлс, хүнсний бараа хуримтлуулах ажил орон даяар өрнүүлж, дулаан хувцас цуглуулж, дайчдад илгээх бэлэг бэлтгэж байлаа. Монгол Улсын хөдөлмөрчид «Бүхнийг фронтод, бүхнийг ялалтын төлөө» уриа дэвшүүлэв. Улаанбаатар хотын аж үйлдвэрийн комбинатын ажилчин, албан хаагчид, гар урлалын артелийн хамт олон ажлын өдөртөө 10 цагаар, амралтын өдрүүдээр бас илүү цагаар ажиллаж, фронтын дайчдад зориулсан дулаан хувцас, бусад эдлэл оёж бэлтгэж байжээ. Ерөнхий сайдын орлогч С.Лувсан тэргүүтэй тусгай комисст Улаан Армид зориулан зээр, гахайн мах бэлтгэх анчдын бригадыг орон нутагт зохион байгуулахад, анчид ангийн мах бэлтгэх төлөвлөгөөг байнга давуулан биелүүлж байжээ. Монголын эмэгтэйчүүд эрчүүдтэй мөр зэрэгцэн хөдөлмөрлөж байв. Олон аймагт эмэгтэйчүүд зөвлөлтийн дайчдад зориулан олон арван мянган цамц, дулаан хүрэм, бээлий, оймс нэхэж байв. Олон хүн сайн дураараа цусаа өгч, донор болж байлаа. 1941 оны аравдугаар сард Монголын хөдөлмөрчдөөс 15 мянган өвлийн иж бүрэн хувцас, 1.8 сая гаруй төгрөгийн үнэтэй гурван мянгаад илгээмж ачсан цуваа явуулжээ. ЗСБНХУ-ын улсын банк руу 587 мянган төгрөг бэлнээр гуйвуулжээ. Энэ нь Октябрийн хувьсгалын 24 жилийн ойд зориулсан тусламжийн эхний цуваа байв. 1942 оны гуравдугаар сард Монгол Улсын Засгийн газар Улаан Армид зориулсан агт морьдыг малчин ардуудаас улсаас жич тогтоосон үнээр худалдаж авах тогтоол гаргав. [[Файл:Маршал Х. Чойбалсан вручает подарки советским танкистам.jpg|300px|thumb|Маршал Х. Чойбалсан Зөвлөлтийн танкийн багийн гишүүдэд бэлэг өгдөг]] Монгол Улсын Засгийн газар танкийн цуваа байгуулахад хөрөнгө хуримтлуулах тухай шийдвэрийг Монгол Улсын Бага хурлаас 1942 оны нэгдүгээр сарын 16-нд гаргажээ. Хөрөнгө хуримтлуулах хөдөлгөөн өрнүүлсний үр дүнд Монгол Улсын Засгийн газар, Монголын ард түмний өмнөөс 1942 оны хоёрдугаар сарын 10-ны өдөр ЗХУ-ын Внешторгбанк руу 2.5 сая төгрөг, 100 мянган америк доллар, 300 кг алт гуйвуулсан нь 3 815 725 рубльтэй тэнцэх мөнгө байв. Үүгээр Дэлхийн Хоёрдугаар дайны үеийн домогт танкаар шалгарсан Т-34 гэдэг 32 танк, Т-70 гэдэг 21 танкаас бүрдсэн цувааг худалдан авсныг маршал Х.Чойбалсан тэргүүтэй Монголын ард түмний төлөөлөгчид '''1943 оны нэгдүгээр сарын 12-нд''' ЗСБНХУ-ын Москва орчмын Наро-Фоминск өртөөн дээр зөвлөлтийн Улаан Армийн 112 дугаар бригадын дайчдад гардуулан өгч, '''«Хувьсгалт Монгол»''' гэсэн хүндэт нэр олгосон юм. Танк бүрийн цамхаг дээр оросоор “Хувьсгалт Монгол” гэснээс гадна бас яг хэний хөрөнгөөр тухайн танкийг бэлэглэж байгааг бичсэн байв. Тухайлбал, 32 ширхэг Т-34 танкны цамхаг дээр тус бүр: Төв, Баянхонгор, Жавхлант, Дорноговь, Өмнөговь, Дундговь, Говь-Алтай, Баян-Өлгий, Хөвсгөл, Өвөрхангай, Дорнод, Сэлэнгэ, Булган, Архангай, Завхан, Увс, Ховд, Хэнтий аймгийн ардуудаас, “Улаанбаатарын хөдөлмөрчдөөс”, “Сүхбаатар”, “Маршал Чойбалсан”, “МХЗЭ-ийн гишүүдээс”, “МАХАрмийн цэрэг, дарга нараас”, “Чойбалсангийн нэрэмжит АҮК-ын ажилтан, ажилчдаас”, “БНМАУ-ын хилчдээс”, “БНМАУ-ын журамт цэргээс”, “БНМАУ-д оршин суугаа зөвлөлтийн иргэдээс”, “БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлөөс”, “МАХН-ын Төв Хорооноос”, “БНМАУ-ын Бага хурлааас”, “Бумцэндээс (БНМАУ-ын Бага Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга)”, “Хатанбаатар Магсаржаваас”; 21 ширхэг Т-70 танкны цамхаг дээр тус бүр: “БНМАУ-ын ардын гэгээрлийн ажилтнуудаас”, “БНМАУ-ын нүүрсний уурхайчдаас”, “БНМАУ-ын САА-н ажилчдаас”, “БНМАУ-ын пионер, сурагчдаас”, “Монголын эмэгтэйчүүдээс”, “БНМАУ-д оршин суугаа зөвлөлтийн эмэгтэйчүүдээс”, “Монголын чекистээс”, “Ардаас”, “БНМАУ-ын үйлдвэрчний эвлэлүүдээс”, “БНМАУ-ын эмнэлгийн ажилтнуудаас”, “БНМАУ-ын сэхээтнүүдээс”, “БНМАУ-ын партизануудаас”, “БНМАУ-ын аж үйлдвэрлэлийн хоршоологчдоос”, “Монголын Хоршоодын холбооноос”, “БНМАУ-ын урлагийн ажилтнуудаас”, “БНМАУ-д оршин суугаа хятад иргэдээс” гэж бичсэн байв. Эдгээр танкнаас гадна 237 вагоноор хүргэсэн 1000 т мах, 90 т цөцгийн тос, 80 т хиам, 150 т чихэр, боов, 30000 ш богино нэхий дээл, 30000 хос эсгий гутал, 30000 ш үстэй хүрэм бэлэглэжээ. '''1943 оны дөрөвдүгээр сар''' гэхэд Монголоос 25.3 сая гаруй төгрөгийн үнэтэй хүнсний бараа, хувцас ачсан найман цуваа илгээжээ. 1943 онд Монгол Улсын Бага хурал, Засгийн газрын шийдвэрээр '''«Монгол ард»''' нисэх онгоцны эскадриль худалдаж авах хөрөнгө хуримтлуулах ажил зохион байгуулав. 1943 оны долдугаар сард ЗСБНХУ-ын Сангийн ардын комиссариатын дансанд хоёр сая төгрөг гуйвуулжээ. '''1943 оны есдүгээр сарын 25-нд''' Смоленск мужийн Вязовая өртөөний хээрийн нисэх буудалд сөнөөгч нисэх онгоцны 322 дугаар дивизийн гвардийн хоёрдугаар хороонд 12 ширхэг цоо шинэ “Ла-5ФН” сөнөөгч онгоцноос бүрдсэн «Монгол ард» эскадрилийг хүлээлгэн өгөх ёслол болов. Монгол Улс эдгээр танкийн цуваа болон эскадрилийг дайн дуустал эд материал, хүнсээр хангаж байв. 1945 оны эхээр ЗСБНХУ руу бэлэг ачсан 127 вагоноос бүрдсэн цуваа илгээжээ.1941-1945 онд Монгол Улсын Засгийн газар Улаан Армид туслах сангийн хэрэгцээнд хөрөнгө хуримтлуулах зорилгоор нийтдээ 80 сая төгрөгийн үнэтэй «Улсын батлан хамгаалалт» нэртэй улсын тусгай хонжворт сугалааг дөрвөн удаа гаргажээ. Хүмүүс хувийн хадгаламжаасаа тусламжийн санд мөнгөө хандивласаар байв. Монгол Улс зэвсэгт хүчнээ бэхжүүлэх нь тусламжийн өөр нэг чиглэл байв. Цэргийн тоо байнга нэмэгдэж, дайны эцэс гэхэд гурав дахин нэмэгдэж, Монгол Улс улсын төсвийнхөө зарлагын 48,5 хувийг цэрэг армидаа зарцуулж байлаа. Дайны жилүүдэд хоёр улсын хоорондын худалдаа зогсоогүй бөгөөд Монголоос ЗХУ-д жил бүр дунджаар140 мянга гаруй үхэр, 1 сая шахам хонь, ямаа, 170 мянган ширхэг үхрийн арьс шир, их хэмжээний гянт болд нийлүүлж, оронд нь бензин, шатахуун, гурил, цай,даавуу, хувцасавч байв. Харин Монгол Улсын Засгийн газар дайны жилүүдэд ЗСБНХУ-аас бараа импортлохоо эрс багасгаж, хөнгөн үйлдвэрийн зарим төрлийн барааг өөрсдөө үйлдвэрлэж байв. Дайны турш ЗХУ-д үзүүлж байсан АНУ-ынлэнд-лизийн ихээхэн тусламжийн зэрэгцээ монголчуудын илгээсэн тусламжийн бараа бүтээгдэхүүн хэмжээгээрээ дутахааргүй их байсан юм. Тухайлбал, бүхий л дайны турш 120 гаруй сая хүн амтай АНУ-аас ЗХУ-д 665 мянган тонн нөөшилсөн мах, 54 мянган тн ноос нийлүүлсэн байхад, 800 мянган хүн амтай жижигхэн Монгол Улс энэ хугацаанд 500 мянган тн мах, 64 мянган тн ноос нийлүүлжээ. Дээр нь дайны турш Монголоос ЗСБНХУ-д нийлүүлсэн 500 мянга гаруй агт морь фронт дээр машинаас дутахгүй, заримдаа машин явахааргүй хүнд нөхцөлд зүтгэж ялалтыг ойртуулсан билээ. Фашистын Германыг ялахад Оросын зэс, Америкийн дарь, зөвхөн Монголын гянт болдыг нийлүүлж хийсэн хуяг нэвтлэх сумыг үйлдвэрлэж байв. == Дайны дараа == : {{Гол|Потсдамын уулзалт}} : {{Гол|Маршаллын төлөвлөгөө}} : {{Гол|Монгол Улсын тусгаар тогтнолын төлөө бүх ард түмний санал хураалт}} : {{Гол|Үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн}} Олон улсын энх тайваныг сахиулахын тулд<ref>Yoder, Amos. ''The Evolution of the United Nations System'', pg. 39</ref> Холбоотнууд 1945 оны 10 сарын 24-нд [[НҮБ|Нэгдсэн Үндэстний байгууллагыг]] байгуулав<ref>[http://www.un.org/aboutun/history.htm History of the UN]</ref>. Дайн дуусахаас өмнө ЗХУ ба Холбоотнууд Дэлхийг шинээр таллан хувааж<ref>Kantowicz, Edward R. ''Coming Apart, Coming Together'', pg. 6</ref>, өөрсдийн нөлөөллийн бүсээ тогтоосон байна<ref>''A Constructed Peace: The Making of the European Settlement, 1945-1963'', pg. 33</ref>. Европ тив коммунист ба капиталист болон хуваагдаж, Германыг хоёр тусдаа улс болгов. Азид АНУ нь Япон ба Японы эзэсшилд байсан Номхон далайн бүс нутагт хяналтаа тогтоож, ЗХУ [[Сахалины арлууд|Сахалин]] ба [[Курилын арлууд]]ыг өөртөө нэгтгэв. Японы хараанд байсан Солонгосыг хоёр хуваалаа. Мөн АНУ толгойлсон цэргийн эвсэл болох [[НАТО]], ЗХУ-ын толгойлсон [[Варшавын гэрээ]] байгуулагдаж, [[Хүйтэн дайн]] эхэлжээ<ref>Leffler, Melvyn P.; Painter, David S. ''Origins of the Cold War: An International History'', pg. 318</ref>. Хятадын эх газарт Хятадын Коммунистууд ноёрхолоо тогтоож, [[БНХАУ]]-г байгуулав. Тайваны арал дээр Гоминдан намынхан [[Тайвань|Бүгд Найрамдах Хятад Улс]]ыг байгуулав. [[Грек]]т иргэний дайн дэгдэж, коммунистууд ялагдан Хааны арми ялалт байгуулав. Эдгээр дайн дөнгөж дууссаны дараа Солонгосын хойг дээр [[Солонгосын дайн|дайн]] эхлэв. Эдгээр дайнуудын дараагаар колонийн дэглэм задарч, улс орнууд тусгаар тогтнож эхлэв. [[Эдийн засаг]] дэлхийн бүс нутгуудад харилцан адилгүй сэргэсэн байна. [[Баруун Герман]]ы эдийн засаг 1950 он гэхэд дайны өмнөх төвшнөөс хоёр дахин өндөр болов<ref>Dornbusch, Rudiger; Nölling, Wilhelm P.; Layard, Richard G. ''Postwar Economic Reconstruction and Lessons for the East Today'', pg. 29</ref>. Итали мөн богино хугацаанд сэргэж, тогтворжлоо<ref>Bull, Martin J.; Newell, James. ''Italian Politics: Adjustment Under Duress'', pg. 21</ref>. [[Их Британи]]йнх дайны дараа нилээдгүй хугацаанд сэргээгүй байна<ref>Dornbusch, Rudiger; Nölling, Wilhelm P.; Layard, Richard G. ''Postwar Economic Reconstruction and Lessons for the East Today'', pg. 117</ref><ref>Emadi-Coffin, Barbara. ''Rethinking International Organization: Deregulation and Global Governance'', pg. 64</ref>. Францынх богино хугацаанд сэргэж, орчин үежжээ<ref>Harrop, Martin. ''Power and Policy in Liberal Democracies'', pg. 23</ref>. ЗХУ эдийн засаг дайны дараа маш богино хугацаанд эрчимтэй нэмэгдсэн байна<ref>Smith, Alan. ''Russia And the World Economy: Problems of Integration'', pg. 32</ref>. Азид [[Япон]]ы эдийн засаг эрчимжин, 1980 он гэхэд Дэлхийн хүчирхэг эдийн засаг болон хувирсан байна<ref>Harrop, Martin. ''Power and Policy in Liberal Democracies'', pg. 49</ref>. Хятад 1953 онд дайны өмнөх төвшинд хүрсэн байна<ref>Harper, Damian. ''China'', pg. 46</ref>. Дайны төгсгөлд АНУ нь Дэлхийн аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүүний талыг үйлдвэрлэдэг байсан ч, 1970 он гэхэд аажим энэ байдлаа алдаж эхэлжээ<ref>Kunkel, John. ''America's Trade Policy Towards Japan: Demanding Results'', pg. 33</ref>. == Хор уршиг, нөлөө == [[Зураг:Ebensee concentration camp prisoners 1945.jpg|thumb|Хорих лагерийн хоригдлууд. Австри, 1945]] Энэхүү дайнд 60 сая хүн үрэгдсэний 20 сая нь цэрэг, 40 сая нь энгийн иргэд байв<ref name=WWII: C&C>{{cite web |title=World War II: Combatants and Casualties (1937 — 1945) |url=http://web.jjay.cuny.edu/~jobrien/reference/ob62.html |accessdate=2007-04-20}}</ref><ref>{{cite web |title=Source List and Detailed Death Tolls for the Twentieth Century Hemoclysm |url=http://users.erols.com/mwhite28/warstat1.htm#Second |accessdate=2007-04-20}}</ref><ref>{{cite web |title=World War II Fatalities |url=http://www.secondworldwar.co.uk/casualty.html |accessdate=2007-04-20 |archive-date=2007-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070225173846/http://secondworldwar.co.uk/casualty.html |url-status=dead }}</ref>. ЗХУ 27 сая орчим хүнээ алдсан нь тус дайнд үрэгдэгсдийн тал нь болжээ<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4530565.stm |title=Leaders mourn Soviet wartime dead}}</ref>. Нийт хүний хохирлын 85% нь Холбоотнуудад (ихэнхи нь ЗХУ ба Хятад), 15% нь Тэнхлэгийнхэнд ноогдоно. Хорих лагерт 6 сая хүн нас барсан гэдэг нь тодорхой бус болно.<ref>{{cite web |author=Florida Center for Instructional Technology |url=http://fcit.usf.edu/Holocaust/people/victims.htm |title=Victims |work=A Teacher's Guide to the Holocaust |publisher=[[University of South Florida]] |year=2005 |accessdate=2008-02-02}}</ref>, 1.5 сая хүн бөмбөгдөлтөнд, Европт 7 сая, Хятадад 7.5 сая хүн бусад шалтгаанаар нас баржээ<ref>J. M. Winter, "Demography of the War", in Dear and Foot, ed., ''Oxford Companion to World War'', p 290.</ref>. [[Европ]] ба [[Ази]]йн маш их нутаг сүйрч, сэргээн босгоход маш олон жил шаардсан ба өнөөг хүртэл үргэлжилсэн [[улс төр]], [[нийгэм]], [[эдийн засаг]] ба [[технологи]]йн хор хөнөөл, томоохон дэвшлийг үүсгэсэн байна. == Хачирхалтай баримтууд == Нацистууд болон Холбоотны цэргүүд Дэлхийн II дайнд ялахын тулд бүх л арга чаргаа хэрэглэж байсныг илтгэх цочирдом баримт олджээ. Тэд нэг төрлийн мансууруулах бэлдмэл цэргүүдэд хэрэглүүлдэг байсан аж. Америкийн PBS телевизээр цацагдсан “Үхлийн Нууц: Дэлхийн Дайны Хурдасгуур” нэвтрүүлгээр Нацист цэргүүд "Тэммлэр" эмийн үйлдвэрийн бүтээсэн "Первитин" хэмээх метамфетамины төрлийн бодис ашигладаг байсан тухай мэдээг ил болгосон юм. Харин Америк, Британи цэргийн хүчнүүд кофе, Нацистуудаас олж авсан "Первитин", "Бензидрин" хэмээх амфетамин зэрэг олдсон бүхнээ ашиглаж байв. “1940 онд Британийн арми сүйрсэн Герман онгоцноос Первитин олж, Герман цэргүүдийн цуцашгүй эрч хүчний нууцыг тайлсан ба Холбоотны цэргүүдэд адилхан арга хэрэглэх сэдэл болсон” хэмээн PBS-ийн төлөөлөгчид тайландаа бичжээ. 1940 он гэхэд удаан нислэгийн ачааллыг даах, нойрмог, өлсгөлөн байдлыг арилгахын тулд "Luftwaffe"-ын нисгэгчдэд Первитинийг ихээр тарааж эхэлжээ. Энэ үед Гитлерийн цахилгаан дайн ид үргэлжилж байсан тул Британи зэрэг орнууд руу хийх довтолгоо нь нэг ёсондоо хар тамхиар "цэнэглэгдсэн" байв. Тэр үед Германы бөмбөгдөгч онгоцны ас, нисгэгч нар супер хүний хүч чадалтай мэт эсэргүүцэл үзүүлж байсан гэх яриа Британи цэргүүдийн дунд байсан бөгөөд сонин хэвлэлүүд ч гэсэн Герман шүхэрчдийг "ихээхэн мансуурсан, аймшиггүй зоригтой, галзуу мэт тулалддаг" хэмээн бичиж байжээ. "LiveScience" сайтын мэдээлснээр 1940 онд Нацистууд Британий эсрэг хийсэн цуцашгүй дайралтуудын үеэр 3 сая Герман цэрэгт 35 сая "Первитин" илгээж байсан тухай мэдээлэл Британийн Дайны Хороонд бүртгэгдсэн байна. Австралийн Шинэ Өмнөд Уэлсийн Их Сургуулийн Профессор Николас Расмусен судалгааны үр дүнг нэгтгэн 2011 онд нийтэлсэн байдаг. Харин PBS-ийн тайланд эмийн бэлдмэлийн тухай мэдээллийг илүү дэлгэрэнгүй дурджээ. Түүнчлэн метамфетамин хэрэглэсэн Вермахтын цэргүүд 10 хоногийн турш цурамхийлгүйгээр давшиж, тулалдсаны ачаар Британий армийг ялан, Дюнкиркэд бүсэлж чадсан болохыг PBS мэдээлсэн байна. “Харин холбоотны цэргүүдийн хувьд амфетамин ашиглахаар шийдсэн. Хоёр бэлдмэл хоёулаа хөөрлийн мэдрэмжийг хүчтэй төрүүлдэг. Харин метилийн нэмэлт молекулын тусламжтай Первитин тархин дахь цусан хангамжинд Бензидринээс илүү хурдацтай хүрдэг. Үүнийг эс тооцвол хоёр бэлдмэл ижилхэн нөлөөтэй” хэмээн дээрх тайланд дурдсан байна. Холбоотнуудын цэргийн дарга нар (500,000 Бензидрин захиалж байсан Америкийн генерал, ирээдүйн ерөнхийлөгч Дуайт Эйзенхауэрыг оролцуулаад) дайнд давуу тал олж авахаар улайрч байлаа. Тэд цэргүүдийн чадамжийг эцэст нь тултал нэмэгдүүлж, эдгээр эм бэлдмэл зөвхөн нойрны асуудлыг шийдэхээс гадна цэргүүдийн айдас, сандралыг арилгана хэмээн найдаж байв. Эмийн Хэрэглээний Үндэсний Институтын мэдээлснээр метамфетамин нь амфетаминтай химийн найрлагын хувьд адилхан бөгөөд татах, эм хэлбэрээр уух, сорох, ус эсвэл архинд шингээсний дараа тарих зэргээр хэрэглэж болдог байна. Метамфетаминыг удаан хугацаанд хэрэглэснээр их хэмжээний жингийн дутагдалд орох, донтох, ой санамж алдагдах, хэрцгий зан авиртай болох, солиорох зэрэг шинж тэмдгүүд илэрдэг аж. Үүнээс гадна метамфетаминыг үргэлжлүүлэн хэрэглэснээр тархины допамины тогтолцоог өөрчилж, тэнцвэрийн мэдрэмж алдагдаж, хэл ярианы согог үүсдэг байна. Метамфетаминыг удаан хугацаанд хэрэглэсэн хүмүүс дээр хийсэн судалгааны үр дүнд, сэтгэл хөдлөл, ой тогтоолтыг хариуцдаг тархины үйл ажиллагаанд нөлөөлдөг хэмээх дүгнэлтэд хүрчээ. Үүний улмаас сэтгэл хөдлөл, танин мэдэхүйн холбогдолтой асуудлууд үүсдэг хэмээн Эмийн Хэрэглээний Үндэсний Институт мэдээлжээ. Сүүлийн үеийн судалгаагаар метамфетамин хэрэглэж байсан хүн Паркинсоны өвчнөөр өвчлөх магадлал ихэсдэг байна. Бензидрин Первитин шиг их аюултайд тооцогддоггүй ч гэсэн цэргүүдэд хор хөнөөлтэй байсан талаар LiveScience сайтад дурдсан байна. “Бэлдмэл сэргэг байлгадаг ч гэсэн ядарч, сульдах мэдрэмжийг өөрчлөхгүй. Биеийн ядралтаа тайлах боломж гарахгүй учраас маш их зовлонтой. Эмээ уухаа болиход тамир барагдаж, үүрэг гүйцэтгэх чадваргүй болсон байна” хэмээн дүрсэлжээ. Нацистуудын удирдлагууд донтуулах бэлдмэл хэрэглэснээс үүдэх үр дагаврыг шийдэх арга хэмжээний талаар ямар ч ойлголтгүй байсан бөгөөд донтсон хүмүүст үзүүлэх ямарч тусламж байгаагүй == Оролцсон улсууд == === Холбоотнууд === Он сар өдөр нь дайн зарласан өдөр болно. * [[Зураг:Flag of Poland.svg|22x20px]] [[Польш]]: [[1939]] оны [[9 сарын 1]] * [[Зураг:Flag of Australia.svg|22x20px]] [[Австрали]]: [[1939]] оны [[9 сарын 3]] * [[Зураг:Flag of New Zealand.svg|22x20px]] [[Шинэ Зеланд]]: [[1939]] оны [[9 сарын 3]] * [[Зураг:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]] [[Их Британи]]: [[1939]] оны [[9 сарын 3]] (& [[Энэтхэг]], [[Крауны колониуд]]) * [[Зураг:Flag of France.svg|22x20px]] [[Франц]]: [[1939]] оны [[9 сарын 3]] * [[Зураг:Flag of Nepal.svg|22x20px]] [[Балба]]: [[1939]] оны [[9 сарын 4]] * [[Зураг:Flag of South Africa (1928-1994).svg|22x20px]] [[Өмнөд Африк]]: [[1939]] оны [[9 сарын 6]] * [[Зураг:Canadian_Red_Ensign_1957-1965.svg|22x20px]] [[Канад]]: [[1939]] оны [[9 сарын 10]] * [[Зураг:Flag of Norway.svg|22x20px]] [[Норвеги]]: [[1940]] оны [[4 сарын 9]] * [[Зураг:Flag of Belgium.svg|22x20px]] [[Белги]]: [[1940]] оны [[5 сарын 10]] * [[Зураг:Flag of Luxembourg.svg|22x20px]] [[Люксембург]]: [[1940]] оны [[5 сарын 10]] * [[Зураг:Flag of the Netherlands.svg|22x20px]] [[Нидерланд]]: [[1940]] оны [[5 сарын 10]] * [[Зураг:Flag of Greece.svg|22x20px]] [[Грек]]: [[1940]] оны [[10 сарын 28]] * [[Зураг:Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|22x20px]] [[Югославын Хант Улс|Югославын Хаант Улс]]: [[1941]] оны [[4 сарын 6]] * [[Зураг:Flag of the Soviet Union.svg|22x20px]] [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Орос Улс]]: [[1941]] оны [[6 сарын 22]] * [[Зураг:Tuvan_People's_Republic_flag_1933-1939.png|22x20px]] [[Танну Тува]]: [[1941]] оны [[6 сарын 25]] * [[Зураг:Flag of Panama.svg|22x20px]] [[Панам]]: [[1941]] оны [[12 сарын 7]] * [[Зураг:Flag of Costa Rica.svg|22x20px]] [[Коста Рика]]: [[1941]] сарын [[12 сарын 8]] * [[Зураг:Flag of the Dominican Republic.svg|22x20px]] [[Бүгд Найрамдах Доминикан Улс]]: [[1941]] оны [[12 сарын 8]] * [[Зураг:Flag of El Salvador.svg|22x20px]] [[Сальвадор]]: [[1941]] оны [[12 сарын 8]] * [[Зураг:Flag of Haiti.svg|22x20px]] [[Хаити]]: [[1941]] оны [[12 сарын 8]] * [[Хондурас]]: [[1941]] оны [[12 сарын 8]] * [[Зураг:Flag of Nicaragua.svg|22x20px]] [[Никарагуа]]: [[1941]] оны [[12 сарын 8]] * [[Зураг:US_flag_48_stars.svg|22x20px]] [[Америкийн Нэгдсэн Улс]]: [[1941]] оны [[12 сарын 8]] * [[Зураг:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]] [[Тайвань]]: [[1941]] оны [[12 сарын 9]] * [[Зураг:Flag of Guatemala.svg|22x20px]] [[Гватемал]]: [[1941]] оны [[12 сарын 9]] * [[Зураг:Flag of Cuba.svg|22x20px]] [[Куба]]: [[1941]] сарын [[12 сарын 9]] * [[Зураг:Flag of Czechoslovakia.svg|22x20px]] [[Чехословак]]: [[1941]] оны [[12 сарын 16]] * [[Зураг:Flag of Peru.svg|22x20px]] [[Перу]]: [[1942]] оны [[2 сарын 12]] * [[Зураг:Flag of Mexico.svg|22x20px]] [[Мексик]]: [[1942]] оны [[5 сарын 22]] * [[Зураг:Flag of Brazil.svg|22x20px]] [[Бразил]]: [[1942]] оны [[8 сарын 22]] * [[Зураг:Flag of Ethiopia.svg|22x20px]] [[Этиоп]]: [[1942]] оны [[12 сарын 14]] * [[Зураг:Flag of Iraq 1924.svg|22x20px]] [[Ирак]]: [[1943]] оны [[1 сарын 17]] ([[1941]] онд холбоотнуудад эзлэгдсэн) * [[Зураг:Flag of Bolivia.svg|22x20px]] [[Боливи]]: [[1943]] оны [[4 сарын 7]] * [[Зураг:Naval flag of Iran 1933-1980.svg|22x20px]] [[Иран]]: [[1943]] оны [[9 сарын 9]] ([[1941]] онд холбоотнуудад эзлэгдсэн) * [[Зураг:Flag of Italy (1861-1946).svg|22x20px]] [[Итали]]: [[1943]] оны 10 сарын 13 (Хуучнаар тэнхлэгийн улс) * [[Зураг:Flag of Colombia.svg|22x20px]] [[Колумби]]: [[1943]] оны [[11 сарын 26]] * [[Зураг:Flag of Liberia.svg|22x20px]] [[Либери]]: [[1944]] оны [[1 сарын 27]] * [[Зураг:Flag of Romania.svg|22x20px]] [[Румын]]: [[1944]] оны [[8 сарын 25]] (Хуучнаар тэнхлэгийн улс) * [[Зураг:Flag of Bulgaria.svg|22x20px]] [[Болгар]]: [[1944]] оны [[9 сарын 8]] (Хуучнаар тэнхлэгийн улс) * [[Зураг:Flag of San Marino.svg|22x20px]] [[Сан Марино]]: [[1944]] оны [[9 сарын 21]] * [[Зураг:Flag of Albania.svg|22x20px]] [[Албани]]: [[1944]] оны [[10 сарын 26]] * [[Зураг:Flag of Hungary.svg|22x20px]] [[Унгар]]: [[1945]] оны [[1 сарын 20]] (Хуучнаар тэнхлэгийн улс) * [[Зураг:Flag_of_Bahawalpur.svg|22x20px]] [[Бахавалпур]]: [[1945]] оны [[2 сарын 2]] * [[Зураг:Flag of Ecuador.svg|22x20px]] [[Эквадор]]: [[1945]] оны [[2 сарын 2]] * [[Зураг:Flag of Paraguay.svg|22x20px]] [[Парагвай]]: [[1945]] оны [[2 сарын 7]] * [[Зураг:Flag of Uruguay.svg|22x20px]] [[Уругвай]]: [[1945]] оны [[2 сарын 15]] * [[Зураг:Flag of Venezuela.svg|22x20px]] [[Венесуэл]]: [[1945]] оны [[2 сарын 15]] * [[Зураг:Flag of Turkey.svg|22x20px]] [[Турк]]: [[1945]] оны [[2 сарын 23]] * [[Зураг:Flag of Lebanon.svg|22x20px]] [[Ливан]]: [[1945]] оны [[2 сарын 27]] * [[Зураг:Flag of Saudi Arabia.svg|22x20px]] [[Саудын Араб]]: [[1945]] оны [[5 сарын 1]] * [[Зураг:Flag of Finland.svg|22x20px]] [[Финланд]]: [[1945]] оны [[3 сарын 4]] (Тэнхлэгийнхний талд байсан) * [[Зураг:Flag of Argentina.svg|22x20px]] [[Аргентин]]: [[1945]] оны [[3 сарын 27]] * [[Зураг:Flag of Chile.svg|22x20px]] [[Чили]]: [[1945]] оны [[4 сарын 11]] * [[Зураг:Flag of the People's Republic of Mongolia (1949-1992).svg|22x20px]] [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс]]: [[1945]] оны [[8 сарын 10]] Он сар өдөр нь [[Герман, Итали, Япон ,франц 4 улсын гэрээ|Герман, Итали, Япон франц 4 улсын гэрээнд]] гарын үсэг зурсан огноо болно. * [[Зураг:Flag of Germany_1933.svg|22x20px]] [[Герман]]: [[1940]] оны [[9 сарын 27]] * [[Зураг:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|22x20px]] [[Итали]]: [[1940]] оны [[9 сарын 27]] * [[Зураг:Merchant flag of Japan (1870).svg|22x20px]] [[Япон]]: [[1940]] оны [[9 сарын 27]] * [[Зураг:Flag of Hungary 1940.svg|22x20px]] [[Унгар]]: [[1940]] оны [[11 сарын 20]] * [[Зураг:Flag of Romania.svg|22x20px]] [[Румын]]: [[1940]] оны [[11 сарын 23]] * [[Зураг:Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|22x20px]] [[Словак]]: [[1940]] оны [[11 сарын 24]] * [[Зураг:Flag of Bulgaria (1878-1944).svg|22x20px]] [[Болгар]]: [[1941]] оны [[3 сарын 1]] * [[Зураг:Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|22x20px]] [[Югослав]]: [[1941]] оны [[3 сарын 25]] * [[Зураг:Flag of Croatia_Ustasa.svg|22x20px]] [[Хорват]]: [[1941]] оны [[4 сарын 10]] * [[Зураг:Flag of Finland.svg|22x20px]] [[Финланд]]: [[1945|1941]] оны [[3 сарын 4|7 сарын 7]] === Тэнхлэгийнхний талд байсан улсууд === * [[Зураг:Flag of Thailand.svg|22x20px]] [[Тайланд]] * [[Зураг:Flag of Iraq_1924.svg|22x20px]] [[Ирак]] * [[Зураг:Flag of Manchukuo.svg|22x20px]] [[Манж-Го]] Улс ([[Японы тоглоомын улс]]) * [[Зураг:Flag of the Mengjiang.svg|22x20px]] [[Мэнзян]] (Японы тоглоомын улс) * [[Зураг:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]] [[Хятад]] (Японы тоглоомын улс) * [[Зураг:Burma flag(1943).gif|22x20px]] [[Бирм]] (Японы тоглоомын улс) * [[Зураг:Flag of the Philippines.svg|22x20px]] [[Филиппин]] (Японы тоглоомын улс) * [[Зураг:1931 Flag of India.svg|22x20px]] [[Энэтхэг]] (Японы тоглоомын улс) * [[Зураг:Flag_of_Albania_(1939-1943).svg|22x20px]] [[Албани]] (Италийн тоглоомын улс) * [[Зураг:Flag of Ethiopia.svg|22x20px]] [[Этиоп]] (Италийн тоглоомын улс) * [[Зураг:Flag_of_Serbia_(national).svg|22x20px]] [[Серби]] (Германы тоглоомын улс) * [[Зураг:Flag of France.svg|22x20px]] [[Франц]] /Vichy France/ (Туслалцаа үзүүлж байсан) * [[Зураг:Flag of Denmark.svg|22x20px]] [[Дани]] (Туслалцаа үзүүлж байсан) * [[Зураг:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|22x20px]] [[Испани]] (Туслалцаа үзүүлж байсан) * [[Зураг:Flag of Portugal.svg|22x20px]] [[Португал]] (Туслалцаа үзүүлж байсан) == Мөн үзэх == * [[Вермахтын Польш руу хийсэн халдлага]] * [[Дайн]] * [[Дэлхийн нэгдүгээр дайн]] * [[Дэлхийн хоёрдугаар дайны удирдагчид]] * [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага]] * [[Үндэстнүүдийн Лиг]] * [[Аугаа их эх орны дайн]] * [[Зөвлөлтийн цэргийн гэмт хэрэг]] * [[Холбоотны буюу Англи, Америкийн цэргийн гэмт хэрэг]] * [[Герман болон түүний холбоотны цэргийн гэмт хэрэг]] == Цахим холбоос == {{Commons|World War II|Дэлхийн хоёрдугаар дайн}} {{Commonscat|World War II|Дэлхийн хоёрдугаар дайн}} {{Wiktionary}} <div class="references-small"> ; Мэдээллийн сангууд * [https://web.archive.org/web/20080312060824/http://dir.yahoo.com/Arts/Humanities/History/By_Time_Period/20th_Century/Military_History/World_War_II/ Yahoo — "World War II"] * [http://www.militaryindexes.com/worldwartwo/ Directory of Online World War II Indexes & Records] * [https://web.archive.org/web/20090708042559/http://vlib.iue.it/history/mil/ww2.html WWW-VL: History: WWII] ; Ерөнхий * [http://www.ww2db.com/ World War II Database] * [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/2WW.htm The Second World War] * [https://web.archive.org/web/20050507150818/http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php Deutsche Welle special section on World War II] created by one of Germany’s public broadcasters on World War II and the world 60 years after. * [https://web.archive.org/web/20090414134838/http://www.wwii.ca/ Canada and WWII] * [http://www.historisches-centrum.de/index.php?id=427 End of World War II in Germany] * [http://www.history.com/encyclopedia.do?articleId=226140 World War II Encyclopedia by the History Channel] * [https://web.archive.org/web/20090623215837/http://www.ww2awards.com/ World War II Awards and their recipients] * [https://web.archive.org/web/20090703062300/http://www.gettysburg.edu/special_collections/collections/manuscripts/collections/ms056.dot World War II German Prisoner of War Collection at Gettysburg College] ; Mэдээлэл * [http://www.archives.gov/research/ww2/ U.S. National Archives Photos] * [https://web.archive.org/web/20080415140517/http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII World War II Poster Collection] hosted by the University of North Texas Libraries' * [https://web.archive.org/web/20090427054552/http://gettysburg.cdmhost.com/cdm4/browse.php?CISOROOT=%2Fp126301coll3 World War II Poster Digital Collection at Gettysburg College] * [http://digital.library.unt.edu/ Digital Collections] * [https://web.archive.org/web/20140326040930/http://www.psywar.org/leaflets.php World War II Propaganda Leaflet Archive] * [http://www.ww2incolor.com/gallery/ World War 2 Pictures In Colour] * [http://www.warphotos.co.nr/ Thousands of World War II Photographs & Movies] * [https://web.archive.org/web/20090710013606/http://worldwartwozone.com/photopost/ World War II Zone Photo and Multi-media gallery] (Blanked, requires registration) * [http://english.pobediteli.ru/ Multimedia map] — Presentation that covers the war from the invasion of the Soviet Union to the fall of Berlin * [http://www.otr.net/?p=news Radio news from 1938 to 1945] * [http://www.nationalarchives.gov.uk/theartofwar/ The Art of War Online Exhibition at the UK National Archive] ; Он-лайн баримтууд * [http://memory.loc.gov/ammem/collections/maps/wwii/ World War II Military Situation Maps. Library of Congress] * [https://web.archive.org/web/20090429062902/http://www.american-divisions.com/ After Action Reports (AAR’s) and other official documents about the American Divisions during the Second World War] * [http://www.lib.utexas.edu/maps/historical/history_ww2.html Maps from the Pacific and Italian theaters] * [https://web.archive.org/web/20090126201539/http://www.theblackvault.com/modules.php?name=core&showPage=true&pageID=35 Officially Declassified U.S. Government Documents about World War II] <!-- NOTE TO WIKI EDITORS: I did ask to add this link via the talk page, and received permission. --> * [https://web.archive.org/web/20090724225922/http://www.foia.cia.gov/CPE/CAESAR/caesar-25.pdf ''The Soviet History of World War II''], 28 October 1959 — Central Intelligence Agency, Office of Current Intelligence. * [http://chrito.users1.50megs.com/ Daily German action reports] </div> == Эшлэл == {{reflist|2}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайн| ]] [[Ангилал:20-р зууны Германы түүx]] [[Ангилал:20-р зууны дайн]] [[Ангилал:Нэгдсэн Улсын дайн]] [[Ангилал:Францын дайн]] [[Ангилал:1939 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:1940 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:1941 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:1942 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:1943 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:1944 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:1945 оны зөрчилдөөн]] 7cwb9f32bu2ff6wy9stknzyxt7spenc 0 4349 875929 875454 2026-11-11T08:21:42Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875929 wikitext text/x-wiki [[Файл:Coal.jpg|thumb|right|250px|Нүүрс]] {{Хадмал |монгол_бичиг =[[Зураг:Negüresü.PNG|21px]] |кирилл_буриад = |кирилл_монгол =нүүрс |кирилл_халимаг =нүүрсн }} [[Файл:Struktura chemiczna węgla kamiennego.svg|thumb|right|250px|Нүүрсний химийн найрлага (жишээ)]] '''Нүүрс''' нь хар, хар хүрэн өнгөтэй, амархан шатдаг нэгэн төрлийн "" шиг өнгөтэй чулуу юм. Нүүрс нь дээд ургамлын үлдэгдэл [[хүлэр|хүлэрээс]] үүсэх ба дотроо [[хүрэн нүүрс]], [[чулуун нүүрс]], [[антрацит]] гэсэн төрөлд хуваагдана. Бүрдүүлэгч үндсэн химийн элемент нь [[нүүрстөрөгч]], [[устөрөгч]] бөгөөд, [[хүчилтөрөгч]], [[хүхэр]], [[азот]] тодорхой хэмжээгээр агуулагдана. Нүүрс нь эрчим хүчний үндсэн эх үүсвэр бөгөөд нүүрсний ордыг [[уурхай|ил]] болон [[уурхай|далд уурхайгаар]] ашиглана. Нүүрс нь Дэлхийн хэмжээнд цахилгаан эрчим хүч гарган авах хамгийн гол түүхий эд бөгөөд мөн [[нүүрстөрөгчийн давхар исэл]]ийн гол үүсвэр болж байна. СО₂ нь [[хүлэмжийн хий]] бөгөөд [[цаг уур]]ын өөрчлөлт, [[Дэлхийн дулаарал|Дэлхийн дулаарлын]] гол шалтгаан гэж үзэж байна<ref>{{Webarchiv|url=http://www.agu.org/sci_soc/policy/positions/climate_change2008.shtml|wayback=20080513085904|text="Human Impacts on Climate"|archiv-bot=2023-09-26 16:04:59 InternetArchiveBot}} [[American Geophysical Union]]. Retrieved on Sept 23rd 2008</ref>. Нүүрсийг шатаах явцад [[байгалийн хий]]нээс хоёр дахин их, [[газрын тос]]ноос арай илүү хэмжээний СО₂ ялгардаг байна<ref> The EIA reports the following emissions in million metric tons of carbon dioxide: * Nat gas: 5,840.07 * Petroleum: 10,995.47 * Coal: 11,357.19 For 2005 as the official energy statistics of the US Government.[http://www.eia.doe.gov/iea/carbon.html]</ref>. Монгол орон нүүрсний нөөцөөр баялаг бөгөөд одоогоор [[таамаг нөөц]] 162 тэрбум тонноор үнэлэгдэж байна. == Нэршил == [[Англи хэл]]ний ''"Coal"'' буюу нүүрс гэдэг үг нь герман гаралтай үг ([[Герман хэл|германаар]] ''Kohle'', [[Швед хэл|шведээр]] ''kol''<ref>''[[Oxford English Dictionary]]'' 1989 edition</ref>) бөгөөд [[нүүрстөрөгч]] ("carbon") гэдэг нэр томьёо бас ижил үүсэлтэй. Модыг агааргүй орчинд халаан, түүнд агуулагдах ус, дэгдэмхий бодисыг зайлуулан, нүүрстөрөгчийн өндөр агуулгатай (нүүрстөрөгч 85-95 %), хар өнгөтэй, хөнгөн, нүх сүвэрхэг, бутрамтгай үлдэгдэл гаргаж авахыг "Модны нүүрс" ("Charcoal") гэж нэрлэнэ. == Нүүрсний төрөлүүд == * [[Хүрэн нүүрс]] (''Lignite'' мөн ''Brown coal'') нь бага хувирсан нүүрс бөгөөд ихэвчлэн дулааны цахилгаан станцaд түлш болгон хэрэглэдэг. * [[Чулуун нүүрс]] (''Sub-bituminous coal'' болон ''Bituminous coal'') - нүүрсний хувирлын дунд шатны бүтээгдэхүүн. Дулааны цахилгаан станцд түлш болгон хэрэглэхээс гадна зарим онцгой төрөл-[[коксжих нүүрс|коксжих нүүрсийг]] коксжуулан [[ган]]гийн үйлдвэрт хэрэглэнэ. * [[Хагас антрацит]] болон [[антрацит]] (''Anthracite'') - хамгийн их хувирсан нүүрс. Голчлон утаагүй түлш болгон хэрэглэнэ. == Нүүрсний хэрэглээ == === Түлшинд хэрэглэх === Нүүрсийг дулааны цахилгаан станцад шатааж, [[цахилгаан]], [[дулаан]] гаргаж авахад хэрэглэх ба дэлхийн нүүрсний жилийн хэрэглээ ойролцоогоор 7 тэрбум тонн. Нийт нүүрсний 75% нь цахилгаан гаргаж авахад зориулагдаж байгаа ба хамгийн том хэрэглэгч [[БНХАУ]], [[Энэтхэг]] 2 улс бөгөөд одоогийн байдлаар нэг жилд 1.7 тэрбум [[тонн]] нүүрс хэрэглэж байна. Уг бүс нутгийн нүүрсний хэрэглээ урьдчилсан тооцоогоор [[2025]] онд 2.7 тэрбумд хүрнэ гэж таамаглаж байна <ref>{{cite web | title=International Energy Outlook | url=http://www.eia.doe.gov/oiaf/ieo/coal.html | accessmonthday= September 9 | accessyear= 2005 }}</ref>. Одоогийн байдлаар нүүрсний хэрэглээ 3 жил тутамд ойролцоогооор 25% нэмэгдэж байгаа нь бусад төрлийн [[Шатах ашигт малтмал|эрчим хүчний түүхий эдүүдтэй]] харьцуулахад хамгийн их хурдацтайгаар хэрэглээ нь нэмэгдэх байгаа түүхий эд болж байна. Дэлхий дээр үйлдвэрлэж буй нийт эрчим хүчний 40%-ийг нүүрснээс гарган авч байгаа <ref>{{Cite web |url=http://www.worldcoal.org/pages/content/index.asp?PageID=188 |title=Archive copy |access-date=2008-10-22 |archive-date=2009-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090518072233/http://www.worldcoal.org/pages/content/index.asp?PageID=188 |url-status=dead }}</ref> ба АНУ-д энэ хэмжээ 49% байна<ref>http://www.eia.doe.gov/cneaf/electricity/epa/figes1.html</ref>. === Коксжуулах === [[Кокс]] нь бага [[үнсжилт]], [[хүхэр|хүхрийн]] агуулгатай коксжих нүүрсийг агааргүй орчинд 1,000 ^oС дээш хэмд халаан гаргаж авсан саарал өнгөтэй, нүх сүвэрхэг бүтээгдэхүүн юм. Дулаан ялгаруулах чадвар өндөр, 29.6Мж/кг. [[кокс|Коксыг]] [[төмөр|төмрийн]] [[хүдэр]] хайлуулахад түлш, мөн ангижруулагч болгон хэрэглэнэ. Нүүрсийг коксжуулах явцад коксоос гадна нүүрсний давирхай (coal tar), хөнгөн [[газрын тос|тос]], [[байгалийн хий|хий]] ялгарна. === Хийжүүлэх === [[Газрын тос]], [[шатдаг хий|хийн]] үнийн өсөлтөөс хамааран сүүлийн жилүүдэд нүүрснээс [[байгалийн хий|шатдаг хий]] болон шингэн бүтээгдэхүүн (газрын тостой адил бүтээгдэхүүн) гарган авах технологийг эрчтэй хөгжүүлж байна. Нүүрсийг хийжүүлнэ гэдэг нь нүүрсийг өндөр даралт, температурын нөлөөн дор задлан, хийн бүтээгдэхүүн гаргаж авахыг хэлнэ. [[Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс]] нүүрсийг хийжүүлэх технологийг өргөнөөр хэрэглэж байгаа (ганц) орон юм. === Шингэрүүлэх === Нүүрсийг шууд болон шууд бус аргаар шингэрүүлэн [[бензин]], [[дизел|дизелийн]] түлш гарган авахад зориулсан хэд хэдэн технологи боловсрогдож, бэлэн болсон байна. Шууд бус аргаар шингэрүүлэх, [[Фишер Тропш технологи]] [[дэлхийн хоёрдугаар дайн|дэлхийн II дайны]] үед [[Герман|Германд]] боловсрогдсон бөгөөд одоо Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улсын Сасол компани хэрэглэж байна. Уг технологи нь эхлээд нүүрсийг хийжүүлээд (тодорхой хэмжээний СО ба Н₂-ийг нэмж), дараа нь уг хийгээ конденсацлан хөнгөн [[нүүрсустөрөгч]] гарган авах арга юм. Эцэст нь нүүрсустөрөгчөө дахин нэрж бензин, дизелийн түлш гарган авна. Шууд шингэрүүлэх буюу устөрөгчжүүлэн шингэрүүлэх (''liquefaction by hydrogenation'') "Бергиус" технологийг Германд боловсруулсан<ref>Robert Haul: Friedrich Bergius (1884-1949), p. 62 in 'Chemie in unserer Zeit', VCH-Verlagsgesellschaft mbH, 19. Jahrgang, April 1985, Weinheim Germany </ref> ба Дэлхийн I ба II дайны үед ашиглаж байв. Шууд шингэрүүлэх хэд хэдэн өөр технологи боловсрогдсоноос, АНУ-ын Гальф Ойл компанийн боловсруулсан SRC-I and SRC-II (''Solvent Refined Coal'') технологи<ref>{{cite paper | author=Cleaner Coal Technology Programme | title=Technology Status Report 010: Coal Liquefaction | publisher=Department of Trade and Industry (UK) | date=October 1999 | url=http://www.dti.gov.uk/files/file18326.pdf | accessdate=2006-11-23 | format=PDF | archiveurl=http://web.archive.org/web/20070616133813/www.dti.gov.uk/files/file18326.pdf | archivedate=2007-06-16 }}</ref>, [[1976]] онд Вильбурн Шроедэр (''Wilburn C. Schroeder'') нэр дээр [[патент|патентлагдсан]] NUS корпорацийн технологи зэргийг дурьдах хэрэгтэй юм. NUS корпорацийн устөрөгчжүүлэн, шууд шингэрүүлэх технологи нь нүүрсийг нунтаглан, хатааж, 1% [[молибдени]] [[катализатори|катализаторийн]] тусламжтайгаар өндөр [[температур]], [[даралт|даралтын]] нөлөөгөөр, бага хэмжээний хий (C3/C4), шингэн (C5-C10) - бензиний фракц, NH₃, ба CO₂ гаргаж авна <ref>{{cite paper | author=Phillip A. Lowe, Wilburn C. Schroeder, Anthony L. Liccardi | title=Technical Economies, Synfuels and Coal Energy Symposium, Solid-Phase Catalytic Coal Liquefaction Process | publisher=The American Society of Mechanical Engineers | date=1976 | page=35}}</ref>. Нүүрснээс шингэн бүтээгдэхүүн гаргаж авах өөр нэг арга нь бага температурт [[нүүрстөрөгч|нүүрстөрөгчжүүлэх]] юм. Нүүрсийг бага температурт (450 and 700&nbsp;°C) коксжуулахад, [[нүүрсний давирхай|давирхай]] нь жирийн [[нүүрсний давирхай|давирхайнаас]] (800 to 1000&nbsp;°C-д [[кокс|коксжуулсанаас]]) илүү их хэмжээний хөнгөн [[нүүрсустөрөгч]] агуулдаг байна. Уг давирхайг дахин нэрж бензин, дизелийн түлш гарган авах боломжтой юм. Эдгээр бүх нүүрсийг шингэрүүлэх технологиудын сул тал нь [[газрын тос|газрын тосноос]] бензин, дизель түлш ялгаж авахаас хамаагүй илүү их хэмжээний [[нүүрстөрөгчийн давхар исэл]] (CO₂) ялгаруулдаг явдал юм. Тиймээс цаашид уг технологийг их хэмжээгээр хэрэглэх тохиолдолд, нүүрсийг шингэрүүлэх явцад ялгарч буй СО2-ийг багасгах, мөн агаар мандалд цацалгүйгээр СО₂-ийг [[азот]], эсвэл бусад хийн тусламжтайгаар шингэрүүлэх зэрэг аргаар шийдэх хэрэгтэй гэж үзэж байна. Нүүрсийг шингэрүүлэх нь нэгэн төрлийн нөөц технологи бөгөөд, газрын тосны нөөц, олборлолт багасан, эрэлт их хэмжээгээр нэмэгдсэн үед хэрэглэх боломжтой юм. Зарим судлаачдийн тооцоогоор, газрын тосны үнэ 35 ам.доллар/баррель орчим (болон түүнээс дээш) байгаа тохиолдолд, [[АНУ]] дотоодынхоо нүүрснээс бензин гаргаж авах нь эдийн засгийн хувьд ашигтай гэж гарсан байна<ref>{{cite web | title=Diesel Fuel News: Ultra-clean fuels from coal liquefaction: China about to launch big projects - Brief Article | url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0CYH/is_15_6/ai_89924477 | accessmonthday=September 9 | accessyear=2005 | access-date=2007-05-31 | archive-date=2004-12-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20041214151435/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0CYH/is_15_6/ai_89924477/print | url-status=dead }}</ref>. Хэдийгээр 35 ам.доллар/баррель гэдэг урт хугацааны [[газрын тос]]ны дундаж үнээс өндөр байгаа ч, яг одоогийн байдлаар газрын тосны үнэ үүнээс өндөр байгаа билээ. Одоо хэрэглэгдэж буй нүүрс шингэрүүлэх технологиудын талаархи Вилиамс, Ларсон (Williams and Larson, 2003) нарын тайлангаас үзэхэд, [[Хятад|Хятадад]] нүүрснээс гарган авч буй шингэн бүтээгдэхүүний өөрийн өртөг 25-35 ам.доллар/баррель байна. == Сөрөг нөлөө == === Нүүрсний уурхай, олборлолт === [[Файл:Coal mine Wyoming.jpg|thumb|Нүүрсний ил уурхай, [[Вайомин муж]], [[АНУ]]]] [[уурхай|Нүүрс олборлолт]] байгальд муугаар нөлөөлдөг. Нүүрсний уурхайд хөрс хуулалтын дараа, нүүрсэнд агуулагдах [[пирит]] (төмрийн сульфид) нь [[ус]], [[агаар|агаарын]] [[хүчилтөрөгч|хүчилтөрөгчтэй]] урвалд орж, [[хүхрийн хүчил]] үүсгэнэ. Уурхайн усыг шүүрүүлэх явцад уг [[хүхрийн хүчил]] гадагшлах ба уурхайн овоолго дахь [[пирит]] ч борооны устай урвалд орон удаан хугацааны туршид, тасралтгүй хүхрийн хүчил үүсгэсээр байдаг. Хүхрийн хүчил нь [[хөрс]], [[хөрсний ус|хөрсний усанд]] нэвчин, улмаар урсгал болон тогтмол усны [[рН]]-ын хэмжээг өөрчилж, [[амьтан]], [[ургамaл|ургамaлыг]] хордуулах ба улмаар мөхөхөд хүргэнэ. Ялангуяа усны амьтад рН-ийн өөрчлөлтийг тэсвэрлэдэггүй байна. 1930-аад оны үед, АНУ-ын нүүрсний [[уурхай|уурхайнуудын]] олборлолтын явцад, жилд 2.3 сая тн хүхрийн хүчил үүсдэг байсан гэсэн тооцоо байдаг. 1960-аад оны үед зөвхөн Огайо голын савд (the Ohio River), олборлолт хийж буй 1200 уурхайгаас жилд 1.4 сая тн [[хүхрийн хүчил]] гадагшилдаг байв. === Нүүрсийг шатаах === Бусад [[шатах ашигт малтмал|шатах ашигт малтмалуудтай]] адил, нүүрсийг шатаах явцад их хэмжээний [[нүүрстөрөгчийн давхар исэл]] (CO₂), азотын исэлүүд (NO_x), [[хүхрийн давхар исэл]] (SO₂) ялгарна. [[Хүхрийн давхар исэл]] хүчилтөрөгчтэй урвалд орон [[хүхрийн гуравч исэл]] (SO₃), улмаар [[хүхрийн хүчил]] үүсгэнэ. Уг хүхрийн хүчил нь борооны усыг хүчиллэгжүүлнэ. [[Хүчиллэг бороо]] нь химийн идэмхий шинжтэй, амьд байгаль болон хүний биед үлэмж хортой. Нүүрсний цахилгаан станцаас үлэмж хэмжээний (CO₂), мөн ажиллаж байгаа болон хаагдсан уурхайгаас нилээдгүй хэмжээний [[метан]] ялгарах ба эдгээр нь [[дэлхийн цаг уурын дулааралт|дэлхийн цаг уурын дулааралтын]] гол шалтгаан болж байна<ref>http://www.columbia.edu/~jeh1/2007/IowaCoal_20071105.pdf</ref>. Нүүрсэнд агуулагдах [[нүүрстөрөгч|нүүрстөрөгчийн]] хэмжээ [[газрын тос|газрын тосныхоос]] илүү бөгөөд бусад хортой хольцыг нүүрснээс салгах нь тосныхоос илүү төвөгтэй. Зөвхөн АНУ-д нүүрсний цахилгаан станцын хорт хаягдлаас болон жил бүр хэдэн арван мянган хүмүүс нас барж байгаа гэсэн судалгаа байна<ref>{{cite web | title=Deadly power plants? Study fuels debate | url=http://www.msnbc.msn.com/id/5174391/ | accessmonthday=September 4 | accessyear=2006 | access-date=2007-05-31 | archive-date=2013-01-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130120062548/http://www.msnbc.msn.com/id/5174391/ | url-status=dead}}</ref>. Сүүлийн үед цахилгаан станцын хортой хаягдалыг багасгах талаар нилээдгүй туршилт судалгаа хийж байна. Жишээлбэл, станцаас ялгарч буй [[нүүрстөрөгчийн давхар исэл|CO₂]] цуглуулан, [[нүүрстөрөгч]]ийг ялгаж, хадгалах технологи юм (одоогоор хэрэглэгдэж эхлээгүй). Нүүрс болон түүний хаягдалд (шатаах явцад ялгарах хий болон үнсэнд) [[хүнцэл]], [[хар тугалга]], [[меркури]], [[никель]], [[ванади]], [[берилли]], [[кадми]], [[бари]], [[хром]], [[зэс]], [[молибден]], [[цайр]], [[селени]], [[ради]] зэрэг [[хүнд металууд]], мөн бага хэмжээгээр [[Уран (химийн элемент)|уран]], [[тори]] зэрэг байгальд тааралдах [[цацраг идэвхит бодис|цацраг идэвхит бодисыг]] агуулдаг <ref>{{cite web | title=Coal Combustion | url=http://www.ornl.gov/info/ornlreview/rev26-34/text/colmain.html | accessmonthday=September 9 | accessyear=2005 | access-date=2007-05-31 | archive-date=2007-02-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070205103749/http://www.ornl.gov/info/ornlreview/rev26-34/text/colmain.html | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | title=Radioactive Elements in Coal and Fly Ash, USGS Factsheet 163-97 | url=http://greenwood.cr.usgs.gov/energy/factshts/163-97/FS-163-97.html | accessmonthday=September 9 | accessyear=2005 | access-date=2007-05-31 | archive-date=2006-12-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061209214403/http://greenwood.cr.usgs.gov/energy/factshts/163-97/FS-163-97.html | url-status=dead }}</ref> . Эдгээр нь, ялангуяа [[цацраг идэвхит бодис|цацраг идэвхит бодисууд]], байгаль дээр нүүрсэнд агуулагдахдаа сарнимал, бага хэмжээтэй байх ч, их хэмжээний нүүрсийг шатаах явцад хуримтлагдан, зарим тохиолдолд атомын цахилгаан станцын хаягдлаас өндөр цацраг идэвхит бодисын агуулгатай байх тохиолдол бий <ref>{{cite web | title=Coal Combustion: Nuclear Resource or Danger | url=http://www.ornl.gov/info/ornlreview/rev26-34/text/colmain.html | accessmonthday=October 16 | accessyear=2006 | access-date=2007-05-31 | archive-date=2007-02-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070205103749/http://www.ornl.gov/info/ornlreview/rev26-34/text/colmain.html | url-status=dead }}</ref>. Нүүрс нь дэлхийн цаг уурын өөрчлөлт болон агаарын бохирдлын талаар хяналт султай нутаг дэвсгэрт хүний эрүүл мэндэд маш сөргөөр нөлөөлж байгаа болно. == Энергийн хэмжээ == Нүүрсний ялгаруулах [[энерги|энергийн]] хэмжээ ойролцоогоор 24 Мж/кг <ref>{{cite web | last = Fisher | first = Juliya | title = Energy Density of Coal | work = The Physics Factbook | url = http://hypertextbook.com/facts/2003/JuliyaFisher.shtml|accessdate = 2006-08-25 }}</ref>, хэрэв kW-цаг -аар хэмжвэл 6.67 kW-цаг/кг болно. Нүүрсний цахилгаан станцын ашигт ажиллагааны коэффициент 30%. Өөрөөр хэлбэл 1 кг нүүрс шатаахад ялгарах 6.67 kW-цаг энергийн 30% буюу 2.0 kW-ц нь цахилгаан эрчим хүч болон хувирна. Жишээ нь, 100W-ийн компютер нэг жилд 876 kW-ц (100 W × 24 цаг × 365 {өдөр} = 876000 W-ц = 876 kW-ц) эрчим хүч хэрэглэнэ. Энэ хэмжээний эрчим хүчийг гарган авахын тулд : 876 kW-цаг/2.0 kW-цаг = 438 кг нүүрс зарцуулна<ref>A similar result, using a lightbulb instead, see<br />{{cite web | title = How much coal is required to run a 100-watt light bulb 24 hours a day for a year? | work = Howstuffworks | url = http://science.howstuffworks.com/question481.htm | accessdate = 2006-08-25 }}</ref>. Гэхдээ цахилгаан дамжуулах үед гарах шугамын цахилгаан эсэргүүцлийн алдагдлыг (5 - 10%) тооцвол үүнээс илүү хэмжээний цахилгаан (нүүрс) хэрэгтэй болох юм. == Нүүрстөрөгчийн хэмжээ == Нүүрсэнд агуулагдах нүүрстөрөгчийн хэмжээ хамгийн багадаа 50% буюу 1кг нүүрс 0.5кг-с дээш хэмжээний нүүрстөрөгч агуулна. байна. 0.5kg/12kg kmol<suр>-1</suр> = 1/24kmol, 1 mol N_A -тэй ([[Авогадрогийн тоо]]) тэнцүү. Энэ агаарын хүчилтөрөгчтэй нэгдэн [[нүүрстөрөгчийн давхар исэл]] үүсгэх ба (12 + 16 × 2 = жин(CO₂) = 44 кг/кмоль) болно. 1 кг нүүрс шатаахад, 1/24 кmol [[нүүрстөрөгчийн давхар исэл|CO₂]] ялгарах ба 1/24 кmol х 44 kг/kmol = 11/6 кг буюу ойролцоогоор 1.83 кг CO₂ болно. 1 кг нүүрсний 29.9% нь 2 kW-ц цахилгаан болон хувирах учир бид 1 kW-ц цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээ тутамд 0.370 kg(CO₂) үүсгэж байна<ref>[http://www.eia.doe.gov/cneaf/electricity/page/co2_report/co2report.html CO₂ Emissions Report<!-- Bot generated title -->]</ref>. == Нүүрсний гүний шаталт == Нүүрсний давхраас ой, хээрийн түймэр болон, уурхайн дотоод шаталтын улмаас газрын гүнд шатна <ref>{{cite web | title=Sino German Coal fire project | url=http://www.coalfire.caf.dlr.de/projectareas/world_wide_distribution_en.html | accessmonthday=September 9 | accessyear=2005 | access-date=2007-06-28 | archive-date=2020-05-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200516134445/https://web.archive.org/web/20050830091254/http://www.coalfire.caf.dlr.de/projectareas/world_wide_distribution_en.html | url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web | title=Committee on Resources-Index | url=http://resourcescommittee.house.gov/archives/108/testimony/johnmasterson.htm | accessmonthday=September 9 | accessyear=2005 | access-date=2007-06-28 | archive-date=2005-08-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050825231038/http://resourcescommittee.house.gov/archives/108/testimony/johnmasterson.htm | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | title=http://www.fire.blm.gov/textdocuments/6-27-03.pdf | url=http://www.fire.blm.gov/textdocuments/6-27-03.pdf | accessmonthday=September 9 | accessyear=2005 | access-date=2007-06-28 | archive-date=2016-08-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160829162308/https://web.archive.org/web/20060218013724/http://www.fire.blm.gov/textdocuments/6-27-03.pdf | url-status=dead }}</ref>. Нүүрсний гүний шаталтын улмаас БНХАУ-д жил бүр 109 сая тн нүүрс шатаж, 200 сая тн [[нүүрстөрөгчийн давхар исэл]] ялгарч байна. Энэ нь дэлхийн хэмжээнд [[шатах ашигт малтмал|шатах ашигт малтмалаас]] үүсэж буй нийт CO₂-ийн 2-3% юм. АНУ-ын Пенсилвани мужийн хаагдсан нүүрсний уурхайд байрлаж байсан хогийг шатаасны улмаас [[1962]] онд эхэлсэн нүүрсний давхраасын гүний шаталт одоо хүртэл үргэлжилсээр байна. Австралийн "Шатаж буй уул"-ыг (Burning Mountain) галт уул гэж үздэг байв. Гэвч энэ нь сүүлийн 5,500 жилийн турш шатсаар байгаа нүүрсний гүний шаталтаас үүссэн утаа, үнс болохыг тогтоосон байна <ref>{{cite web | title=Burning Mountain Nature Reserve | url=http://www.nationalparks.nsw.gov.au/parks.nsf/ParkContent/N0503?Opendocument&ParkKey=N0503&Type=xo | accessmonthday= September 9 | accessyear= 2005 }}</ref>. == Дэлхийн нүүрсний нөөц == [[Файл:Coal mine in Dhanbad, India.jpg|thumb|Энэтхэгийн Жакарканд уурхай. Энэтхэгт Дэлхийн нүүрсний нөөцийн 10% ноогдоно.]] [[1996]] оны үнэлгээгээр дэлхийн нийт олборлож болох нөөцийг нэг [[грамм|эксаграмм]] (1 × 10¹⁵ кг буюу 1 триллон тн)-аар, түүний хагас нь чулуун нүүрс гэж үнэлсэн байна. Уг хэмжээний нүүрснээс гаргаж авах энергийн хэмжээг нь 290 зеттажоул <ref>Sustainable Energy" 2005 page 303 The MIT Press by Jefferson W. Tester et al. ISBN 0-262-20153-4</ref>, дэлхийн жилийн хэрэглээг 15 терраватт гэвэл <ref>BP2006 energy report, and US EIA 2006 overview</ref>, 600 жил хүрэлцэх хэмжээний нөөц юм. Английн [[Бритиш Петролеум]] компанийн 2005 оны эцсээр хийсэн тооцоогоор, дэлхийн нүүрсний нөөц 909,064 сая тн-оор үнэлэгдсэн байна. [[Америкийн Нэгдсэн Улс]], [[Оросын Холбооны Улс]], [[Австрали]], [[Хятад]], [[Энэтхэг]], [[Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс|Өмнөд Африк]] зэрэг орнууд нүүрсний ихээхэн нөөцтэй юм. {| {{prettytable}} |+ '''Нүүрсний нийт нөөц, [[1999]] оны байдлаар (сая тн)<ref>{{Cite web |url=http://www.worldenergy.org/wec-geis/publications/reports/ser/coal/coal.asp |title=Archive copy |access-date=2007-06-28 |archive-date=2007-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070127034512/http://www.worldenergy.org/wec-geis/publications/reports/ser/coal/coal.asp |url-status=dead }}</ref>''' |- | width="100pt"|'''Орон''' | width="120pt"|'''[[чулуун нүүрс|Битумжсан нүүрс]]''' ([[антрацит]] багтсан) | width="120pt"|'''[[чулуун нүүрс|Хагас битумжсан нүүрс]]''' | width="120pt"|'''[[Хүрэн нүүрс]]''' | width="100pt"|'''Нийт''' |- |[[Америкийн Нэгдсэн Улс]] ||115891||101021||33082||249994 |- |[[Оросын Холбооны Улс]] ||49088||97472||10450||157010 |- |[[Хятад]] ||62200||33700||18600||114500 |- |[[Энэтхэг]] ||82396||||2000||84396 |- |[[Австрали]] ||42550||1840||37700||82090 |- |[[Герман]] ||23000||||43000||66000 |- |[[Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс|Өмнөд Африк]] ||49520||||||49520 |- |[[Украин]] ||16274||15946||1933||34153 |- |[[Казахстан]] ||31000||||3000||34000 |- |[[Польш]] ||20300||||1860||22160 |} == Нүүрс экспортлогч орнууд == {| {{prettytable}} |+ '''Нүүрсний экспорт, орон болон жилээр (сая тн)'''<ref>http://www.eia.doe.gov/oiaf/aeo/supplement/pdf/suptab_114.pdf </ref> |- | width="130pt"|'''Орон''' | width="100pt"|'''2003''' | width="100pt"|'''2004''' |- | [[Австрали]] | 238.1 | 247.6 |- | [[Америкийн Нэгдсэн Улс]] | 43.0 | 48.0 |- | [[Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс|Өмнөд Африк]] | 78.7 | 74.9 |- | [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Хуучин Зөвлөлт Холбоот Улс]] | 41.0 | 55.7 |- | [[Польш]] | 16.4 | 16.3 |- | [[Канад]] | 27.7 | 28.8 |- | [[Хятад]] | 103.4 | 95.5 |- | [[Өмнөд Америк]] | 57.8 | 65.9 |- | [[Индонез]] | 107.8 | 131.4 |- | '''Нийт''' | '''713.9''' | '''764.0''' |} [[Файл:Tagebau Garzweiler Panorama 2005.jpg|center|1000px|thumb|Германы Гарцвайлер дахь нүүрсний ил уурхай. Өндөр нарийвчлалтай дэлгэмэл зураг.]] == Бусад холбоотой сэдвүүд == * [[Шатах ашигт малтмал]] * [[Дэлхийн дулаарал]] * [[Газрын тос]] * [[Геологи]] * [[Шингэрүүлсэн байгалийн хий]] == Эшлэл == {{Reflist}} == Цахим холбоос == * [https://web.archive.org/web/20080119164838/http://www.coalonline.org/site/coalonline/content/home Coal Online] Утаагүй түлш боловсруулах технологийн талаар * [https://web.archive.org/web/20110225003728/http://www.worldcoal.org/ World Coal Institute] Дэлхийн нүүрсний хүрээлэн * [https://web.archive.org/web/20130120062548/http://www.msnbc.msn.com/id/5174391/ MSNBC report on coal pollution health effects in the United States] * [https://web.archive.org/web/20050621112309/http://www.uic.com.au//nip83.htm Clean coal technologies] Нүүрс боловсруулах технологи ** [https://web.archive.org/web/20100809105829/http://www.jcoal.or.jp/overview_en/gijutsu.html Advanced methods of using coal] * [https://web.archive.org/web/20130303040016/http://www.fe.doe.gov/programs/fuels/hydrogen/Hydrogen_from_Coal_R%26D.html USDOE Hydrogen from Coal Research] Нүүрснээс устөрөгч ялгах * [http://smtc.uwyo.edu/coal/ Wyoming Coal] Вайомингийн Их Сургуулийн вэб хуудас * [https://web.archive.org/web/20070704031944/http://www.our-energy.com/coal_en.html Coal - origin, purification and consumption] Нүүрсний гарал үүсэл, баяжуулалт, хэрэглээ * [https://web.archive.org/web/20071206003202/http://www.stoke.gov.uk/ccm/museums/museum/2006/gladstone-pottery-museum/information-sheets/coal-in-north-staffordshire.en History of coal seams and the practice of coal mining in North Staffordshire, UK] [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Ашигт малтмалын геологи]] [[Ангилал:Нүүрс| ]] [[Ангилал:Нүүрсний уурхай]] [[Ангилал:Шатах ашигт малтмал]] ilnwbqfd1dvsu5w4fb1edzjzhtf4goj 0 4528 875874 874862 2026-11-11T02:03:24Z Zorigt 49 875874 wikitext text/x-wiki [[Файл:Khafre statue.jpg|thumb|Хафра. Каир дахь Египетийн музей.]] '''Фараон''' ([[Грек хэл|грек]]. Φαραώ / ''pharaōn'') нь [[Эртний Египет]]ийн хаад, төрийн тэргүүнүүдийг нэрлэдэг орчин үеийн нэршил юм. Фараон нь эртний Египетийн улс төр, шашин, цэрэг, эдийн засгийн эрх мэдлийг нэгтгэн төвлөрүүлсэн дээд удирдагч байв. Эртний египетчүүд хааныг бурхадтай онцгой холбоотой, улс орны дэг журам, шударга ёсыг сахиулагч гэж үздэг байжээ. Фараон гэдэг нэр нь эртний египет хэлний ''pr-ꜥꜣ'' буюу "Их өргөө" гэсэн утгатай үгнээс гаралтай. Анх хааны ордон, хааны өргөөг зааж байсан энэ нэршил хожим хааныг өөрийг нь нэрлэхэд хэрэглэгдэх болжээ. Шинэ хаант улсын үед, ялангуяа XVIII угсааны сүүл үеэс хааныг шууд фараон гэж нэрлэх хэрэглээ тодорхой болсон байна.<ref>{{cite web |title=Kings and Queens of Egypt |url=https://www.metmuseum.org/it/essays/kings-and-queens-of-egypt |publisher=The Metropolitan Museum of Art}}</ref> == Түүхэн үүсэл, хөгжил == Эртний Египетийн хаант засаглал нь Нил мөрний хөндийд газар тариалан, суурин иргэншил хөгжсөнтэй холбоотойгоор бий болсон. МЭӨ ойролцоогоор 3100 оны үед Дээд болон Доод Египетийг нэгтгэснээр нэгдсэн хаант улс бүрэлдсэн гэж үздэг. Энэ үеэс хаан нь нэгдсэн улсын дээд эрх мэдлийг хэрэгжүүлэгч болжээ. Эртний Египетийн түүхийг уламжлалт байдлаар Хуучин хаант улс, Дунд хаант улс, Шинэ хаант улс болон завсрын үеүүдэд хуваадаг. Эдгээр үеийн турш хааны эрх мэдэл, шашны үүрэг, цэргийн нөлөө өөрчлөгдөж байсан боловч хаан төрийн дээд удирдагч гэсэн байр сууриа хадгалж байв. Хуучин хаант улсын үед фараонуудын эрх мэдэл төвлөрч, пирамид зэрэг томоохон байгууламж баригдсан. Дунд хаант улсын үед төрийн захиргаа, эдийн засаг, соёлын хөгжилд анхаарал хандуулж байв. Харин Шинэ хаант улсын үед Египет цэргийн болон улс төрийн хувьд хүчирхэгжиж, олон алдартай фараон төр барьжээ. == Фараоны эрх мэдэл, үүрэг == Фараон нь эртний Египетийн төрийн тэргүүн бөгөөд улс орны улс төр, шашин, цэрэг, эдийн засгийн үйл ажиллагааг удирдах эрх мэдэлтэй байв. Түүний үндсэн үүрэгт дараах зүйлс багтана. *'''Төрийн удирдлага:''' Улсын захиргаа, хууль цааз, татвар, газар тариалан, эдийн засгийн үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулах. *'''Цэргийн удирдлага:''' Улсын армийн дээд удирдагч байх, гадаадын довтолгооноос хамгаалах, цэргийн аян дайныг удирдах. *'''Шашны үүрэг:''' Бурхдад тахил өргөх, сүм хийдийг ивээн тэтгэх, шашны зан үйлийг дэмжих. *'''Нийгмийн дэг журам:''' Египетийн шашин, ёс суртахууны ойлголтод чухал байр суурь эзэлдэг Маат буюу үнэн, шударга ёс, ертөнцийн дэг журмыг сахиулах. *'''Барилга байгууламж:''' Сүм, пирамид, хөшөө дурсгал болон бусад томоохон бүтээн байгуулалтыг санхүүжүүлж, бариулах. Фараоны эрх мэдэл бүх цаг үед ижил хэмжээнд байгаагүй. Зарим үед төвлөрсөн хаант засаг хүчирхэг байсан бол завсрын үед орон нутгийн захирагчид болон шашны байгууллагуудын нөлөө нэмэгдэж байжээ. == Шашин, домог зүй дэх байр суурь == Эртний египетчүүд фараоныг бурхадтай онцгой холбоотой, тэнгэрлэг эрх мэдэлтэй удирдагч гэж үздэг байв. Фараоныг амьд ахуйд нь [[Хорус бурхан|Хорус бурхантай]] холбон тайлбарлаж, нас барсны дараа [[Осирис]] бурхантай холбодог шашны ойлголт түгээмэл байжээ. Фараон нь бурхад болон хүмүүсийн хоорондын холбоог хадгалагч гэж үзэгдэж, сүм хийдэд тахил өргөх, шашны ёслолыг ивээн тэтгэх үүрэгтэй байв. Түүний гол үүргүүдийн нэг нь Маат буюу ертөнцийн дэг журам, үнэн шударга ёсыг хамгаалах явдал байжээ. Мөн хааныг Ра буюу нарны бурхантай холбон үзэж, "Ра бурхны хүү" гэсэн утгатай шашны цол хэрэглэдэг байсан. Энэ нь фараон гэдэг үг өөрөө "нарны хүү" гэсэн утгатай гэсэн үг биш юм.<ref>{{cite journal |last=Collins |first=Andrew |title=The Divinity of the Pharaoh in Greek Sources |journal=The Classical Quarterly |volume=64 |issue=2 |year=2014 |pages=841–844 |url=https://www.cambridge.org/core/journals/classical-quarterly/article/divinity-of-the-pharaoh-in-greek-sources/10B843BD8305A47AFB789F70AF0E7D11}}</ref> == Фараоны титэм, бэлгэдэл == Фараонууд төрийн эрх мэдэл, хааны сүр хүчийг илэрхийлсэн тусгай титэм, хувцас, эд зүйл хэрэглэдэг байв. *'''Улаан титэм:''' Доод Египетийн хааны эрх мэдлийг бэлгэддэг. *'''Цагаан титэм:''' Дээд Египетийн хааны эрх мэдлийг бэлгэддэг. *'''Давхар титэм:''' Дээд болон Доод Египетийн нэгдмэл байдлыг илэрхийлдэг. *'''Урей могой:''' Фараоны духан дээр байрлах кобра могойн дүрс бөгөөд хааны хамгаалалт, эрх мэдлийг бэлгэддэг. *'''Хааны таяг, ташуур:''' Фараоны удирдах эрх мэдэл, төрийн сүр хүчийг илэрхийлдэг. Египетийн хаад хаан ширээнд суухдаа хэд хэдэн нэр, цол хэрэглэдэг байв. Дундад хаант улсын үед хааны таван нэр бүхий бүрэн цолын тогтолцоо бүрэлдэн тогтжээ. Үүнд Хорусын нэр, Хоёр хатагтайн нэр, Алтан Хорусын нэр, хаан ширээний нэр болон төрсөн нэр багтдаг. Хааны нэрийг бичээс, дурсгал дээр картуш хэмээх зууван хүрээнд бичих нь түгээмэл байв.<ref>{{cite book |last=Leprohon |first=Ronald J. |title=The Great Name: Ancient Egyptian Royal Titulary |publisher=Society of Biblical Literature |year=2013 |url=https://www.sbl-site.org/wp-content/uploads/2024/11/GreatName_Leprohan_SBL.pdf}}</ref> == Алдартай фараонууд == Эртний Египетийн түүхэнд олон алдартай фараон төр барьж байжээ. *'''[[Нармер]]''' — Дээд болон Доод Египетийг нэгтгэсэн эртний хаадын нэг гэж үздэг. *'''[[Хуфу]]''' — Гизагийн Их пирамидыг бариулснаараа алдартай. *'''[[Хафра]]''' — Гизагийн хоёр дахь том пирамид болон Их Сфинкстэй холбогддог хаан. *'''[[III Тутмос]]''' — Египетийн Шинэ хаант улсын хүчирхэг цэргийн удирдагчдын нэг. *'''[[Хатшепсут]]''' — Египетийн эмэгтэй фараонуудын нэг бөгөөд худалдаа, барилга байгууламжийг хөгжүүлсэн. *'''[[Эхнатон]]''' — Шашны шинэчлэл хийж, Атон бурхны шүтлэгийг төрийн хэмжээнд дэмжсэн. *'''[[Тутанхамон]]''' — Булш нь 1922 онд нээгдсэнээр дэлхий дахинд алдартай болсон. *'''[[II Рамсес]]''' — Египетийн хамгийн алдартай фараонуудын нэг бөгөөд олон сүм, хөшөө дурсгал бариулсан. *'''[[VII Клеопатра]]''' — Птолемейн угсааны сүүлчийн Египетийн захирагчдын нэг. == Фараоны булш, оршуулгын зан үйл == Эртний египетчүүд нас барсны дараах амьдралд итгэдэг байсан тул фараонуудын шарилыг мумми болгон хадгалж, тусгай булшинд оршуулдаг байв. Фараоны булшинд үнэт эдлэл, хувцас, хүнсний зүйл болон хойд насанд хэрэгтэй гэж үзсэн бусад эд зүйлсийг хамт байрлуулдаг байжээ. Хуучин хаант улсын үед пирамид нь фараонуудын оршуулгын томоохон байгууламжийн нэг болсон. Харин Шинэ хаант улсын үед [[Хаадын хөндий]] зэрэг газарт хаданд ухсан булш барих нь түгээмэл болжээ. == Фараоны засаглалын төгсгөл == Эртний Египетийн бие даасан хаант засаглал олон зууны турш оршин тогтносон боловч гадаадын эзлэн түрэмгийлэл, улс төрийн өөрчлөлтийн улмаас фараонуудын эрх мэдэл аажмаар буурч байв. Египетийг Перс, Македон болон бусад гүрэн захирч байсан үеүүдэд фараоны цол, уламжлал тодорхой хэмжээгээр хадгалагдсан. МЭӨ 30 онд VII Клеопатра нас барж, Египет Ромын эзэнт гүрний муж болсноор уламжлалт Египетийн бие даасан хаант засаглал төгсгөл болсон гэж үздэг. == Библи дэх фараон == [[Ариун Библи|Ариун Библийн]] [[Эхлэл ном]] болон [[Гэтлэл ном]]д Египетийн фараонуудын тухай өгүүлдэг. Эдгээр номд фараон нь Иосефын түүх болон [[Мосе]]гийн Египетээс израилчуудыг авч гарах үйл явдалтай холбоотойгоор гардаг. Гэхдээ Библид дурдагдсан фараонуудын нэр, тэдгээрийг Египетийн тодорхой хаадтай холбох асуудал нь түүх судлалд маргаантай хэвээр байдаг. == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Фараон| ]] [[Ангилал:Эртний Египет]] tm9ggb5j7iost62tn4c8wbda1ac5r9x 0 4681 875911 875410 2026-11-11T06:17:29Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875911 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Монгол Улс | native_name = {{unbulleted list|{{MongolUnicode|ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ}} {{MongolUnicode|ᠤᠯᠤᠰ}}}} | common_name = Монгол | image_flag = Flag of Mongolia.svg | flag_type = [[Монгол Улсын Төрийн далбаа|Төрийн далбаа]] | image_coat = State emblem of Mongolia.svg | symbol_type = [[Монгол Улсын Төрийн сүлд|Төрийн сүлд]] | other_symbol_type = [[Монгол Улсын Төрийн тамга|Төрийн тамга]]: | other_symbol = [[File:State seal of Mongolia.svg|90px]] | image_map = Mongolia (orthographic projection).svg | map_caption = | national_motto = | national_anthem = {{lang|mn|Монгол Улсын Төрийн дуулал}}<br /> | official_languages = [[Халх Монгол хэл]] | languages_type = [[Монгол түүхэн бичиг үсгүүд|Албан бичиг]] | languages = [[Монгол бичиг]]<br>[[Кирилл монгол бичгийн дүрэм|Кирилл бичиг]]<!-- Please, add an official (and non-media) source, otherwise it may be removed. --><ref>{{Cite news |date=June 21, 2011 |title=Official Documents to be in Mongolian Script |work=UB Post |url=http://ubpost.mongolnews.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=6478&Itemid=36 |url-status=dead |access-date=2010-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111101013639/http://ubpost.mongolnews.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=6478&Itemid=36 |archive-date=November 1, 2011}}</ref> | ethnic_groups = {{unbulleted list |96 % [[Монголчууд]] |↳89 % [[Халх]] |↳7 % бусад [[Монгол угсаатан|Монгол овогтон]] |3,4 % [[казахууд|Казахууд]] |0,6 % [[Монголын хүн ам зүй|Бусад]] }} | ethnic_groups_year = 2020<ref name="web-old.archive.org">{{cite web |url=https://tuv.nso.mn/uploads/users/87/files/Khun_am_toollogo.pdf |url-status=dead |title=Хун ам, орон сууцны 2020 оны улсын ээлжит тооллогы нэгдсэн дун |language=mn |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107230731/https://tuv.nso.mn/uploads/users/87/files/Khun_am_toollogo.pdf |archive-date=7 November 2020 |access-date=16 August 2021}}</ref> | demonym = [[Монголчууд]] | capital = [[Улаанбаатар]] | religion = {{unbulleted list | 51,7 % [[Монголын буддизм|Буддизм]] | 40,6 % Шашингүй | 3,2 % [[Ислам]] | 2,5 % [[Монголын бөө мөргөл|Бөө мөргөл]] | 1,3 % [[Христийн шашин|Христ]] | 0,7 % [[Монгол дахь шашин шүтлэг|Бусад]] }} | religion_year = 2020<ref name="web-old.archive.org"/> | coordinates = {{coord|48|N|106|E|scale:20000000_source:GNS|display=title}} | largest_city = capital | politics_link = Монголын улс төр | government_type = [[Нэгдмэл улс|Нэгдмэл]] [[Холимог засаглалын систем|Парламентын засаглалтай]] [[бүгд найрамдах улс]]<ref name="IDEA">{{Cite web |last=Odonkhuu |first=Munkhsaikhan |author-link=<!-- Munkhsaikhan Odonkhuu --> |date=12 February 2016 |title=Mongolia: A Vain Constitutional Attempt to Consolidate Parliamentary Democracy |url=http://www.constitutionnet.org/news/mongolia-vain-constitutional-attempt-consolidate-parliamentary-democracy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225144740/http://www.constitutionnet.org/news/mongolia-vain-constitutional-attempt-consolidate-parliamentary-democracy |archive-date=February 25, 2016 |access-date=21 February 2016 |website=ConstitutionNet |publisher=International Institute for Democracy and Electoral Assistance (International IDEA) |quote=Mongolia is sometimes described as a semi-presidential system because, while the prime minister and cabinet are collectively responsible to the SGKh, the president is popularly elected, and his/her powers are much broader than the conventional powers of heads of state in parliamentary systems. |df=mdy-all}}</ref> | leader_title1 = [[Монгол Улсын Ерөнхийлөгч|Ерөнхийлөгч]] | leader_name1 = [[Ухнаагийн Хүрэлсүх]] | leader_title2 = [[Монгол Улсын Ерөнхий Сайд|Ерөнхий сайд]] | leader_name2 = [[Ням-Осорын Учрал]] | leader_title4 = [[Улсын Их Хурал#Дарга|УИХ-ын дарга]] | leader_name4 = [[Сандагийн Бямбацогт]] | legislature = [[Улсын Их Хурал]] | area_rank = 18 | area_km2 = 1,564,116 | area_sq_mi = 603 909 <!-- Do not remove per [[WP:Manual of Style/Dates and numbers]] --> | percent_water = 0,67<ref name="cia">{{Cite web |title=Mongolia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mongolia/ |access-date=August 9, 2015 |website=The World Factbook |publisher=CIA |df=mdy-all |archive-date=Нэгдүгээр сар 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114155343/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mongolia/ |url-status=dead }} World Factbook</ref> | population_estimate = 3 544 835<ref>{{Cite web |last=Б |first=Энхжаргал |date=2025 |title=Монгол Улсын хүн ам-2024 |url=https://www.nso.mn/uploads/uKSipa0_ks2fQjoFj5-nCPO1hG-h8t-1Z57t9_-D.pdf}}</ref> | population_estimate_year = 2024 | population_estimate_rank = ? | population_density_km2 = 2.3<ref>{{Cite book |last=Үндэсний |first=Статистикийн хороо |date=2025 |title=Монгол Улсын Статистикийн Эмхэтгэл-2024 |url=https://www.nso.mn/uploads/1762244920195-Statistical%20Yearbook%202024.pdf|pages=23|year=2025|location=Улаанбаатар}}</ref> | GDP_PPP_year = 2019 | GDP_PPP = 47&nbsp;тэрбум $<ref name="IMFWEOMN">{{Cite web |title=World Economic Outlook Database, January 2019 |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=77&pr1.y=5&c=948&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |access-date=24 February 2019 |website=IMF.org |publisher=[[Олон Улсын Валютын Сан]]}}</ref> | GDP_PPP_rank = 115 | GDP_PPP_per_capita = 14 270 $<ref name="IMFWEOMN" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 93 | GDP_nominal = 16,81&nbsp;тэрбум $<ref name="IMFWEOMN" /> | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_rank = ? | GDP_nominal_per_capita = 4 946 $<ref name="IMFWEOMN" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ? | Gini_year = 2018 | Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> | Gini = 32.7 <!-- number only --> | Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{Cite web |title=GINI index (World Bank estimate) – Mongolia |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=MN |access-date=22 March 2020 |website=data.worldbank.org |publisher=[[Дэлхийн Банк]]}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2019 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --> | HDI_change = increase <!-- increase/decrease/steady --> | HDI = 0.737 <!-- number only, between 0 and 1 --> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref> | HDI_rank = 99 | sovereignty_type = [[Монголын түүх|Түүх]] | established_event1 = [[Хүннү улс|Хүннү гүрэн]] | established_date1 = МЭӨ 209 | established_event2 = [[Хамаг Монгол|Хамаг Монгол улс]] | established_date2 = 1131 | established_event3 = [[Их Монгол Улс]] | established_date3 = 1206 | established_event4 = [[Юань улс|Их Монгол Их Юан улс]] | established_date4 = 1271 | established_event5 = [[Монголын эзэнт гүрний дараах Монгол Улс|Дөчин Дөрвөн хоёрын Монгол Улс]] | established_date5 = 1368 | established_event6 = Монгол-Ойрадын Их Цааз | established_date6 = 1640 | established_event7 = [[Зүүнгар улс|Зүүнгарын мөхөл]] |established_date7 = 1758 | established_event8 = [[Чин улс]]аас [[Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал|тусгаар тогтнолоо зарлав]] | established_date8 = 1911 оны 12 сарын 29 | established_event9 = [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс]] байгуулагдав | established_date9 = 1924 оны 11 сарын 26 | established_event10 = [[Монгол Улсын Үндсэн Хууль|Одоогийн үндсэн хууль]] | established_date10 = 1992 оны 2 сарын 13 | currency = [[Төгрөг]] | currency_code = MNT | time_zone = <!-- [[Asia/Hovd|HOVD]] (Hovd Standard Time) / [[Asia/Ulaanbaatar||ULAT]] (Ulaanbaatar Standard Time) --> | utc_offset = +7/+8<ref>{{Cite web |title=Mongolia Standard Time is GMT (UTC) +8, some areas of Mongolia use GMT (UTC) +7 |url=http://www.timetemperature.com/asia/mongolia_time_zone.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013100212/http://timetemperature.com/asia/mongolia_time_zone.shtml |archive-date=October 13, 2007 |access-date=2007-09-30 |publisher=Time Temperature.com |df=mdy-all}}</ref> | time_zone_DST = | utc_offset_DST = | date_format = жжжж.сс.өө | drives_on = баруун гарын | calling_code = [[+976]] | iso3166code = MN | cctld = [[.mn]], .мон | footnote_a = | footnote_b = }} '''Монгол Улс'''<ref>{{Webarchiv|url=http://www.legalinfo.mn/law/details/367 |wayback=20190530064907 |text=legalinfo.mn: |archiv-bot=2023-11-17 07:28:58 InternetArchiveBot }} Монгол Улсын үндсэн хуулийн нэгдүгээр бүлэг, нэгдүгээр зүйл</ref> нь [[Дорнод Ази|Зүүн А]][[Ази|зи]]д орших [[бүрэн эрхт улс|бүрэн эрхт]] [[улс]]. Хойгуураа [[Оросын Холбооны Улс]], өмнө талаараа [[Хятад|БНХАУ]]-тай хиллэдэг, [[далайд гарцгүй улс|далайд гарцгүй]] улс юм. Улсын нийслэл нь [[Улаанбаатар]] хот бөгөөд улс доторх цорын ганц [[Саятан хот|их хүн амтай хот]]. Монгол Улс нь 1,564,116 км² талбай нутаг дэвсгэртэй, 2022 оны байдлаар 3,398 сая гаруй хүн амтай байв. Нийт хүн амын 95 хувийг монгол үндэстэн, 4 гаруй хувийг [[Казах үндэстэн]] эзэлдэг. == Түүх == Өнөөгийн Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр хүн анх суурьшсан цагаас эхлэн нүүдэлчин соёл иргэншил эзэгнэн, Монголын [[Хүннү улс|Хүннү]], [[Сяньби]], [[Нирун улс|Нирун]], [[Хөх Түрэгийн хаант улс|Түрэг]] [[Уйгур улс|Уйгур]], [[Хидан Улс|Кидан]] улс байгуулагдан оршин тогтнож байв. 1206 онд [[Чингис хаан]] [[Их Монгол Улс]]ыг байгуулан [[Еврази|Евроази]]йг эзэлсэн эзэнт гүрнийг үүсгэн байгуулжээ. Түүний ач хүү [[Хубилай хаан]] Хятадын эх газрыг бүхэлд нь эзэлж, [[Юань Улс|Юань улсыг]] (1271-1368) байгуулж улсын нийслэлийг Дайду буюу одоогийн [[Бээжин]]<nowiki/>д шилжүүлсэн байна. Юань улс унасны дараа төрийн нэгдмэл захиргаа суларч монголчууд бие даасан шинжтэй хэд хэдэн хэсэгт хуваагдан орших болсон. 17-18-р зуунд [[Зүрчид]]ийн [[манж үндэстэн|Манж]] [[Чин улс]]ын мэдэлд орсон ч 1911 онд [[Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс|тусгаар тогтнолоо сэргээн тогтоосон]]. 20-р зуунд [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|Монгол улс]] нь олон улсад тусгаар тогтнолоо бүрэн олж авсны дараа нийгэм, эдийн засаг, төр захиргааны хувьд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт Холбоот Улс]] тэргүүтэй социалист орнуудтай хамтын ажиллагаа бүхий холбоотон улс байв. 1924 онд түүхэндээ анх удаа [[Монгол Улсын Үндсэн Хууль|Үндсэн хуультай]] болж, Бүгд Найрамдах Ардын засаглалыг тунхаглаж, социалист орон болсон. 1990 оны Ардчилсан хувьсгалаар Монгол Улс социализмаас [[ардчилал|ардчилсан]], чөлөөт [[зах зээлийн эдийн засаг|зах зээлийн]] эдийн засагт нийгэмд шилжин орсон. Монгол Улс нь хөгжиж буй орон юм. Дотоодын нийт бүтээгдэхүүний хэмжээгээр (26,8 тэрбум [[америк доллар|ам.доллар]]) дэлхийд 110-т жагсаж, нэг хүнд ноогдох хэмжээ 11,882 $ байна. [[Хөдөө аж ахуй]], [[Мал аж ахуй|нүүдлийн мал аж ахуйн]] уламжлалтай. [[Зэс]], [[нүүрс]] экспортолдог. Мөнгөний нэгж — [[төгрөг]]. Монгол Улс нь [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|НҮБ]]-ын 193 гишүүн улсын нэг болон [[Гэгээн Ширээт Улс]], [[Палестин Улс|Палестин]], [[Европын Холбоо|Европын Холбоотой]] дипломат харилцаа тогтоосон бөгөөд [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага]], [[Дэлхийн Худалдааны Байгууллага]], [[Олон Улсын Валютын Сан]], [[Европын Аюулгүй Байдал Хамтын Ажиллагааны Байгууллага]] болон “Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын Олон улсын судалгааны төвийг байгуулах олон талт хэлэлцээр”-т нэгдсэн орсон улс юм. == Нэр == Монгол хэмээх нэрний учир, үгийн гарлын талаар [[Монголчууд#Нэр|хэдэн янз таамаг]] бий. Монгол улсыг түүхэнд оршин тогтнож төр засгийн дагуу [[Их Монгол Улс]], [[Юань Улс|Юань улс]], [[Монголын эзэнт гүрний дараах Монгол Улс|Дөчин Дөрвөн хоёрын Монгол Улс]], [[Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс]], [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс]] (БНМАУ) гэх мэтээр нэрлэж ирсэн. [[Монгол Улсын Үндсэн Хууль|1992 оны Үндсэн хуулийг]] баталснаар улсын албан ёсны нэр нь "'''Монгол Улс"''' болсон. == Газар зүй == {{Гол|Монгол улсын байгалийн цогцолборт газар}} [[Зураг:Mongolia 103.88219E 46.91703N.jpg|thumb|Хиймэл дагуулаас харсан зураг]] Монгол Улс 1,564,116 км² талбай газар нутагтай. Энэ нь дэлхийн хуурай газрын бараг 1 хувьтай тэнцэнэ. Газар нутгийн хэмжээгээр дэлхийд 19, Ази тивд 7, далайд гарцгүй улсуудаас 2 дугаарт ордог. Нутаг дэвсгэрийн 0,43 % гадаргын ус бүрхсэн. === Байрлал === Монгол Улс Ази тивд хойд өргөрөг (х.ө)- ийн 41°35' - 52°09', зүүн уртраг (з.у)-ийн 87°44'-119°56'-ийн хооронд оршдог бөгөөд [[ЮНЕСКО]]-гийн ангиллаар [[Төв Ази]], НҮБ-ийн шинэ ангиллаар [[Дорнод Ази]]д хамаардаг байна. Газрын байрлалаар хоёуланд нь, [[соёл]]ын хувьд Төв Ази, [[эдийн засаг|эдийн засгийн]] хувьд Дорно Азитай илүү дотно. Саяхнаас [[Зүүн Хойд Ази]]йн бүсийн хурал зөвлөгөөнд оролцох болсон. Өмнөд, дорнод, өрнөд гурван талаараа [[Хятад]] Улстай 4,677 км, умард талаараа [[Оросын Холбооны Улс|Орос Улстай]] 3,543 км урт зурвасаар хиллэнэ. [[Далайд гарцгүй улс|Далайд гарцгүй]] улс. Хилийн нийт урт — 8,220 км. Хэдий хиллэдэггүй ч баруун хил [[Казахстан|Казахстан Улс]]аас 38-хан километр зайтай байдаг. Хөндлөн 2,392 км, гулд 1,259 км сунасан «дэлгэсэн тэрлэг шиг»<ref>[[Шагдарсүрэнгийн Гүрбазар|Ш.Гүрбазар]] бичиж, [[Хурд (хамтлаг)|Хурд хамтлаг]] дуулсан «Би Монголоороо гоёдог» дуунаас.</ref> хэлбэртэй. Захын цэг:<ref>{{Cite web |url=http://www.mne.mn/mn/news/show/1663 |title=МОНГОЛ ОРНЫ ТӨВ БУЮУ “ХҮЙС ЦЭГ” ХААНА БАЙДАГ ВЭ? |access-date=2023-06-22 |archive-date=2022-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304122533/http://www.mne.mn/mn/news/show/1663 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ktms08.blog.gogo.mn/read/entry45902 |title=Монгол улсынхаа хамгийн хамгийнийг мэдэж байхад илүүдэхгүй болов уу? |access-date=2023-06-22 |archive-date=2019-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190220182832/http://ktms08.blog.gogo.mn/read/entry45902 |url-status=dead }}</ref> * Баруун цэг — [[Монгол Алтайн нуруу|Монгол Алтайн нурууны]] Мааньт уул * Хойд цэг — [[Соёны нуруу|Их Соёны нурууны]] Монгол шарын даваа * Зүүн цэг — [[Соёлз уул|Соёлз уулын]] модот хамар * Урд цэг — Орвог гашууны бор толгой * Төв цэг (хүйс) — [[Бүрд сум]]ын Өвөр хөшөөтийн булгийн эх === Газрын гадарга === [[Зураг:Mongolia Landscape.jpg|thumb|left|160px|Монголын байгаль]] {{Гол|Монгол орны уулс}} Монгол Улс Төв Азийн өндөрлөгт байрлах тул нийт нутгийн 80 орчим хувь нь [[Далайн түвшнээс дээш өндөр|далайн түвшнээс дээш]] 1000 м-ээс илүү өндөрт оршино. Нутгийн баруун талаар 900 км урт [[Монгол Алтай]], түүний үргэлжлэл [[Монгол алтайн нуруу|Говь Алтайн нуруу]] байна. Нутгийн төв хэсгээр [[Хангайн нуруу|Хангай]], Хөвсгөлийн уулархаг нутаг (хойш [[Соён]] хүрнэ), дорно умард нутгаар [[Хэнтийн нуруу]] байна. Зүүн, зүүн өмнөд зүг рүү өндрийн хэмжээ буурсан байдаг. [[Монгол орны уулс|Уулсын өндрөөс дурдвал]] Монгол Алтайн нурууны ноён оргил [[Алтай Таван Богд|Таван богд]] хөвчийн [[Хүйтэн оргил]] (4374 м), Хангайн [[Отгонтэнгэр]] (4008 м), Соёны [[Мөнх сарьдаг]] (3491 м), Хэнтийн [[Асралт хайрхан]] (2799 м) юм. Дорнод нутгаар [[Шилийн богд уул|Шилийн богд]] (1778 м) зэрэг унтарсан галт уулстай. Томоохон гол, мөрний сав газраар харьцангуй нам доор байна. Нутгийн баруунтаа [[Их нууруудын хотгор]], Дэлхийн [[Дэлхийн өв|байгалийн өвд]] бүртгэгдсэн [[Увс нуурын хотгор]] байгаа бол Дорнод аймагт Монгол Улсын хамгийн нам доор цэг буюу [[Хөх нуур (Дорнод)|Хөх нуурын хотгор]] далайн түвшнээс дээш 560 м-т бий. === Усны зүй === [[Зураг:Uvs_n%C3%BAr.JPG|thumb|[[Увс нуур]]]] {{Гол|Монгол орны гол мөрд|Монгол орны томоохон нуурууд}} Монголд нийлээд 67,000 км урт болох 3811 гол горхи, 500 м³ эзлэхүүнтэй 3500 гаруй нуур, 7000 орчим булаг шанд, 540 м² талбай бүхий 190 гаруй мөсөн гол, 250 гаруй рашаан, газрын доорх усны 139 орд газар байна. Улаанбаатар хот бол хот дотроо рашаантай байдаг дэлхийн хоёрхон нийслэлийн нэг юм. Монголын гол мөрнийг [[Умард мөсөн далай|Умард мөсөн далайн]], [[Номхон далай|Номхон далайн]], Төв азийн гадагшаа урсгалгүй гэсэн гурван ай сав газарт хуваан үзнэ. [[Орхон гол|Орхон]] бол Монголын хамгийн урт гол юм (1124 км, усаа цуглуулах талбай 133.000 км²). Харин Хятадад урсдаг уртыг нь оруулж тооцвол [[Хэрлэн гол]] Монголын хамгийн урт гол /1200 км/ юм. Хамгийн ус ихтэй нь [[Сэлэнгэ мөрөн]] юм. Жилийн дундаж урсац нь 300 м³/сек байдаг. Монгол орны хамгийн том мөсөн гол бол Алтай Таван богд дахь [[Потанины мөсөн гол]] бөгөөд 20 км орчим урттай. Хамгийн том нуур нь [[Увс нуур|Увс]] (3350 км²), хамгийн гүн нуур нь [[Хөвсгөл нуур|Хөвсгөл]] (238 м) юм. === Бүс, хөрс === Монгол Улс хойноосоо урагш ойт хээр, хээр, говь, цөлийн гэсэн өргөргийн дөрвөн бүс, өндөр уулс, ялангуяа ойт хээрийн бүсийн уулс өөд авирахад тайгын болон тагийн бүслүүр ажиглагддаг. Монголын байгалийн бүс, бүслүүр, гадаргын байдлыг харгалзан Хангай, Хэнтийн, Алтайн уулархаг, Дорнодын талархаг, Говийн гэж 4 их хэсэгт хуваадаг. Ойт бүслүүр нь тогтмол дулаан, тааламжтай уур амьсгалтай, үржил шим сайтай, ялзмаг ихтэй. Хүрэн, хар хүрэн, цайвар хүрэн, хар шороон, нугын хүрэн, говийн бор, цөлийн бор саарал, нуга намгийн болон мараалаг, давсархаг зэрэг олон төрлийн хөрс байдаг. Үүний дотор үржил шимт хүрэн хөрс тавь орчим хувийг эзэлдэг. Газар тариалан эрхэлж болох газар нь газар нутгийн 0,76 %-г эзэлдэг. Усжуулалттай газар 840 км² байна. [[Зураг:Takhi2a.jpg|thumb|Хустайн нурууны [[тахь]]]] === Ургамал, амьтан === {{гол|Монгол орны ургамал газар зүй|Монгол орны загас}} Монгол оронд нэг ба олон наст, модлог, бутлаг, хагас бутлаг зэрэг 4000-аад зүйлийн ургамал, ногоо ургадаг. 7 баг, 24 овог, 70 гаруй төрөлд хамаарагдах 140 гаруй зүйлийн [[хөхтөн]], 390-ээд зүйлийн [[шувуу|жигүүртэн]] оршино. Түүний дотор [[тахь]], [[хавтгай]], [[мазаалай]] зэрэг [[амьтан]], [[Монгол Алтан хундага|монгол алтан хундага]], [[тарваган шийр]], [[дорогостойн вансэмбэрүү]] зэрэг дэлхийд өөр аль ч газарт байхгүй эмийн [[ургамал]] бий. == Хүн ам зүй == {{гол|Монголын хүн ам зүй}} [[Зураг:Map of Mongolia topographic layers.xcf|thumb|Физик газар зүйн зураг|alt= т]] {| class="wikitable" style="line-height:0.9em; border:1px black; float:right; margin-right:1em; margin:10px" |- ! style="width:50px;"| Он !! Хүн ам <br>(мян.)<ref>{{Webarchiv|url=http://www.bscnet.ru/upload/iblock/cf6/vestnik_4_8_.pdf |wayback=20241106100935 |text=ВЕСТНИК |archiv-bot=2026-11-08 03:25:49 InternetArchiveBot }}. (2012)</ref> |- | 1918 || 647,500 |- | 1935 || 738,200 |- | 1956 || 845,500 |- | 1969 || 1,197,600 |- | 1989 || 2,044,000 |- | 2010 || 2,754,700 |- | 2015 || 3,000,000 |- |2022||3,457,500 |- |2025 |3,591,120 |} [[Зураг:Mongolia-demography.png|thumb|left|Хүн амын тоо (1961-2003)]] Монгол Улс хүн амын тооллогыг ойролцоогоор арав арван жилийн зайтай явуулдаг. 1918 онд явуулсан хүн амын анхны тооллогоор Монгол Улсын хүн ам 647 мянга байсан.<ref>[https://www.burtgel.gov.mn/index.php/about/history/80-civil Иргэний бүртгэлийн түүхэн тойм] ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ХЭРЭГЖҮҮЛЭГЧ АГЕНТЛАГ УЛСЫН БҮРТГЭЛИЙН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР</ref> [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн|Дэлхийн хоёрдугаар дайны]] дараа Монгол Улсын хүн амын тоо эрчимтэй өсч 1966 онд 1 сая, 1988 онд 2 сая хүнтэй болжээ. Нийгмийн шилжилтийн үед хүн амын өсөлт буурч 2010 оны тооллогоор 2,75 сая хүнтэй байсан бол 2015 оны эхэнд 3 сая хүн амтай болсон.<ref>{{Webarchiv|url=http://yellow.zindaa.mn/%D0%9E%D1%80%D0%BE%D0%BD-%D0%BD%D1%83%D1%82%D0%B0%D0%B3/1ndk |wayback=20150908214159 |text=Монгол Улсын гурван сая дахь иргэнээр охин хүүхэд тодорлоо |archiv-bot=2023-10-24 09:49:08 InternetArchiveBot }} (2015)</ref> 2025 оны байдлаар 3 сая 591 мянга 120 болсон байна. Хүн амын тоогоор дэлхийн 194 улсаас [[Армени]], [[Литва]]тай зэрэгцээд [[Улс орнуудын хүн амын тоо|135-р байранд]] байна. Хүн амын нягтаршил — 2.3 хүн/км²<ref>{{Cite book |last=Үндэсний |first=Статистикийн хороо |url=https://www.nso.mn/uploads/1762244920195-Statistical%20Yearbook%202024.pdf |title=Монгол Улсын Статистикийн Эмхэтгэл-2024 |date=2025 |year=2025 |location=Улаанбаатар |pages=23}}</ref> буюу энэ үзүүлэлтээрээ хүн амын [[Улс орнуудын хүн амын нягт сийрэг|хамгийн сийрэг]] суурьшилтай орон болно. 1000 хүн тутамд 20 хүн төрж, 6 хүн нас бардаг, жилийн дундаж өсөлт — 1,49&nbsp;% (2016 он). Хүн амын 36,6&nbsp;% нь 0–14 насны багачууд, 68,9&nbsp;% нь 15–64 насны хөдөлмөрийн чадвартан, 4&nbsp;% нь 65-ээс дээш өндөр настан юм. хүйсийн харьцаа жигд, дундаж наслалт — 68,6 жил.<ref>[{{Webarchiv|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mg.html |wayback=20180129161336 |text=Archive copy |archiv-bot=2023-09-26 14:09:55 InternetArchiveBot }} CIA World Factbook". CIA. 2012.]]</ref> === Ард түмэн === {| class="wikitable" style="line-height:0.9em; border:1px black; float:right; margin-right:1em; margin:10px" |+ ! style="width:160px;"| Яс үндэс !! Хүн ам <br>(2020 он)<ref>{{Cite book |last=Монгол Улсын |first=Үндэсний Статистикийн хороо |url=https://www.nso.mn/uploads/1616994519422.pdf |title=Хүн ам, орон сууцны 2020 оны улсын ээлжит тооллогын нэгдсэн дүн |publisher=Би Си Ай ХХК |year=2020 |location=Улаанбаатар |pages=52}}</ref>!! Хувь |- | [[Халх]] || 3 220 350 || 89.3 % |- | [[Казахууд|Казах]] || 126 999 || 3.5% |- | [[Дөрвөд]] || 86719 || 2.4 % |- | [[Баяд]] || 75 775 || 2.1 % |- | [[Буриад ястан|Буриад]] || 43 661 || 1.2 % |- |[[Захчин]] |24 407 | 0.7% |- | Монголын харьяат гадаад үндэстэн || 3979 || 0,1 % |- | гадаадын иргэн || 22418 || 0,7 % |} Монгол Улс үндсэндээ нэгэн төрлийн ард түмнээс бүрдэнэ. Хүн амын 96 хувь [[Монголчууд|монгол үндэстэн]] байна.<ref>[http://tuv.nso.mn/uploads/users/4/files/XAOCT%20uls.pdf Монгол улсын хүн амын 2010 оны тооллогын дүн]</ref> Угсаатны цөөнхүүд нь Халхжих, [[Тувачууд|тува]], [[Хотон (үндэстэн)|хотон]], чантуу зэрэг [[Түрэг|түрэг угсаатан]], хамниган [[Тунгус хэл|тунгус угсаатан]] нь монголжих үйл явц явагдсаар байгаа. Казахууд тусдаа исламын шашинтай, Баян-Өлгий аймгийн хүн амын 80&nbsp;%-ийг эзэлж байгаа болохоор харьцангуй тогтвортой байна. БНМАУ-ын үед БНХАУ-тай харьцаа муудан 1963—1966 онд [[хужаа|Хятадуудыг]] үлдэн хөөж, [[Зөвлөлт Холбоот Улс]] бутрахад 1990—1992 онд Монголд байсан Зөвлөлтийн цэргийн анги, мэргэжилтнүүдийг гаргажээ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mglradio.com/main/640744 |title=MGLRADIO |access-date=2023-06-22 |archive-date=2015-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150909225639/http://www.mglradio.com/main/640744 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Webarchiv|url=http://bigbrother.blog.banjig.net/post.php?post_id=91235 |wayback=20160310151738 |text=Орос-Хятадын харилцаа ба Монгол улсын аюулгүй байдал |archiv-bot=2023-10-06 11:58:31 InternetArchiveBot }} (2011)</ref> Ардчилсан Монголд хуулийн хязгаарыг (нийт 3&nbsp;%, нэг улсаас 1&nbsp;%) давахгүйгээр гадаадын иргэд орж гардаг болсон.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.legalinfo.mn/law/details/211 |wayback=20210624204033 |text=Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай |archiv-bot=2023-11-23 07:43:18 InternetArchiveBot }} (2010)</ref> === Хэл бичиг === Улсын албан ёсны хэл нь Халх [[монгол хэл]] байна. Монгол хэл [[Алтай хэлний язгуур|алтай]] язгуурын [[Монгол хэлний бүлэг|монгол]] бүлгийн гол хэл юм. Монгол Улсад [[халх аялга]] голчлох ба [[буриад аялга]], Урианхай [[Ойрад–Халимаг аялга|аялга]], [[дархад аялга]] тодорхой ялгардаг. 1941 оноос хойш [[кирил үсэг]] нэвтрүүлсэн. [[Кирил монгол бичгийн дүрэм|Кирил монгол бичгийн дүрмийг]] 1-р ангиас хүүхдүүдэд заадаг. 35 үсэгтэй. Чингис хааны үеэс уламжилсан [[Монгол бичиг]] 1990 оноос сэргэж, дунд сургуулийн 5-р ангиас заадаг болсон. Компьютер, гар утаснаа [[латин үсэг]] хэрэглэх нь түгээмэл. Мөн алтай язгуурын [[түрэг хэлний бүлэг|түрэг]] төрлийн [[казах хэл|казах]], [[тува хэл]]ээр ярина. 1-4-р ангид эх хэлийг хүүхдүүдэд зааж, 5-р ангиас [[Англи хэл|Англи]] (сүүлийн үе), [[орос хэл|орос]] (Зөвлөлтийн үеэс), [[солонгос хэл|солонгос]], [[герман хэл|герман]], [[хятад хэл|хятад]], [[япон хэл|япон]] зэрэг харь хэлийг хүүхэд залуус сонгон сурч эзэмшдэг. === Шашин шүтлэг === {{bar box |title=Монголын шашин шүтлэг (2020)<ref>{{Cite book |last=Монгол Улсын |first=Үндэсний Статистикийн хороо |title=Хүн ам, орон сууцны 2020 оны ээлжит тооллого-Нэгдсэн дүн |year=2020 |location=Улаанбаатар |pages=61-63}}</ref> |titlebar=#ddd |float=right |bars= {{bar percent|[[Буддын шашин|будда]]|orange|51.7}} {{bar percent|''[[Шашин шүтэхгүй байх|бурхангүй]]''|grey|40.6}} {{bar percent|[[Исламын шашин|Ислам]]|green|3.2}} {{bar percent|[[Бөө мөргөл|Бөө]]|black|2.5}} {{bar percent|[[Христийн шашин|христ]]|blue|1.3}} {{bar percent|Бусад шашин |brown|0.7}} }} Монголын ард түмний ихэнх нь [[буддын шашин]]тан (51.7 %<ref>{{Cite book |last=Монгол Улсын |first=Үндэсний Статистикийн хороо |title=Хүн ам, орон сууцны 2020 оны ээлжит тооллого-Нэгдсэн дүн |year=2020 |location=Улаанбаатар |pages=61-63}}</ref>). Буддын шашны Их хөлгөн буюу ''гэлүгва'' буюу [[шарын шашин]] гэсэн ёсыг дагадаг. Мөн шашин, бурхны сүжиг алдрах хүний тоо (40.6 %) өссөн. Хүн амын цөөн хувьд [[Ислам]], [[бөө мөргөл|бөө]], [[христийн шашин|христийн]] шүтлэг байна.<ref>[http://tuv.nso.mn/uploads/users/4/files/XAOCT%20uls.pdf Монгол улсын хүн амын 2010 оны тооллогын дүн]</ref> Эрт дээр үеэс Монголд бөө, [[тэнгэр шүтлэг]] байсан бөгөөд 16-р зуунаас буддын шашин Монголд гурав дахь удаагаа хүчтэй дэлгэрсэн. [[Жавзандамба хутагт|Жавзандамба]] нарын олон хутагт хувилгаан тодорсон. БНМАУ-ын эхэн үед шашныг хориглож, сүм хийдийг шатааж, лам нарыг хороож байв. Хожим суларч 1990 оноос хойш шашин шүтэх эрх чөлөөтэй болсон. 2010 онд буддын 127, христийн 96, лалын 6, бүгд 234 сүм хийд байв.<ref>[http://www.slideshare.net/Gelegjamts/2010-get-file-wwwgelegjamtsorg-wwwgelegjamtsblogspotcom-httpwwwnsomn?related=1 Монгол улсын статистикийн эмхтгэл-2010].</ref> Бурханы шашны хамгийн том нь [[Гандантэгчэнлин хийд]]. === Хот суурин === [[Зураг:UlaanBaatar-2009.jpg|thumb|left|200px|[[Улаанбаатар]]]] [[Зураг:Darkhan.jpg|thumb|150px|[[Дархан (хот)|Дархан]]]] [[Зураг:Erdenet_02.jpg|thumb|left|200px|[[Эрдэнэт]]]] {{гол|Монголын хотын жагсаалт}} Монголын хүн амын 71 хувь хот газар амьдарч байна.<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2212.html |title=URBANIZATION |access-date=2023-06-22 |archive-date=2019-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190122160008/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2212.html |url-status=dead }}</ref> Гэхдээ хот дотроо [[гэр хороолол]] их. Засаг захиргааны [[Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн хуваарь|хот суурин]] байхгүй. Уламжлал болон [https://web.archive.org/web/20210927062641/https://www.legalinfo.mn/law/details/532 хууль] харвал [[Монголын хотууд|22-26 хот]] бий: Улаанбаатар хотод 2025 оны байдлаар 1 сая 796 мянган хүн амтай байна. {|class="wikitable" |+ 2010 оны хүн амын тоогоор: |- valign="top" | * [[Улаанбаатар]] (1&nbsp;200&nbsp;358) * [[Эрдэнэт]] (85&nbsp;000) * [[Дархан]] (75&nbsp;000) * [[Чойбалсан (хот)|Чойбалсан]] (38&nbsp;537) * [[Мөрөн]] (35&nbsp;789) * [[Налайх]] (30&nbsp;049) * [[Баянхонгор (хот)|Баянхонгор]] (29&nbsp;817) * [[Өлгий]] (29&nbsp;392) || * [[Ховд (хот)|Ховд]] (29&nbsp;012) * [[Арвайхээр]] (27&nbsp;162) * [[Улаангом]] (27&nbsp;152) * [[Багануур]] (22&nbsp;210) * [[Цэцэрлэг хот|Цэцэрлэг]] (20&nbsp;604) * [[Сүхбаатар (хот)|Сүхбаатар]] (19&nbsp;662) * [[Даланзадгад]] (18&nbsp;740) * [[Сайншанд]] (18&nbsp;735) |} == Түүх == {{гол|Монголын түүх}} {{Загвар:Монголын түүх}} === Эртний улс === {{гол|Хүннү улс|Сяньби|Нирун улс|Түрэг улс|Уйгур улс|Хидан Улс}} Монгол оронд 850.000 жилийн тэртээ «[[босоо хүн]]» амьдарч байсан<ref>{{cite web |url=http://www.archaeology.mas.ac.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=56&Itemid=64 |title=Хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажлын ололт амжилт |publisher=Institute of Mongolian Archaeology |date=2013-06-24 |access-date=2023-06-22 |archive-date=2013-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226092610/http://www.archaeology.mas.ac.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=56&Itemid=64 |url-status=dead }}</ref> ба балар эртний хүний хадны сүг зураг эд олдвор [[Хойд Цэнхэрийн агуй|Хойд цэнхэрийн агуйгаас]] олддог.<ref name="Novgorodova">Eleanora Novgorodova, Archäologische Funde, Ausgrabungsstätten und Skulpturen, in ''Mongolen (catalogue)'', pp. 14–20</ref> [[Чулуун зэвсгийн үе|Чулуун зэвсэг]], [[Хүрэл зэвсгийн үе|хүрэл зэвсэг]], [[Төмөр зэвсгийн үе|төмөр зэвсгийн үеийг]] дамжсаар эртний улсуудын үетэй золгожээ. Монгол орон эртнээс [[анчин]], [[малчин]], [[нүүдэлчин]] ард түмний өлгий байсаар ирсэн бөгөөд тэдгээр нь [[Монголчууд|монгол]], [[түрэг]], [[зүрчид]] аль ч угсаа байсан үргэлж өмнөд газрын [[нанхиад]]тай зууралдан байлдах ба [[Цагаан хэрэм|түмэн газрын их цагаан хэрмээр]] хил тогтдог байв. [[File:Hsiung-nu-Empire.png|thumb|175px|left|[[Хүннү улс]] (НТӨ 209 – НТ 48)]] Сурвалж бичигт [[гуйфань]], [[шаньрун]], [[ицюй]], [[ху]], [[линь ху]], [[дунху]] (дорнод ху), [[хуньюй]], шюжун зэрэг олон нэрээр тэмдэглэгдэж явсаар МЭӨ 209 онд [[Модун шаньюй]] [[Хүннү улс]]ыг (НТӨ 209 – НТ 48) нэгтгэн байгуулжээ. [[Ноён уулын булш|Ноён уулнаас]] Хүннүгийн ноёны бүлэг булш олсон ба хүннүгийн [[мал]] адуулах, [[нум]] [[сум]], [[жад]], охор илдээр зэвсэглэх нь [[Монголчууд|монголоос]] ялгаагүй юм. Хүннүгийн зүүн этгээдийн [[Сяньби]] хүчирхэгжин Монголыг эзэгнэсэн нь 93–234 он бөгөөд [[Таньшихуай]]н үед нэр мандсан. Дараа нь бас нэгэн [[Монголчууд|монгол угсаат]] [[Жужан улс]]ыг (330—555) [[Шэлүнь]] хэмээх сайн эр алдаршуулж яваад [[Түрэг улс]]ад (555—745) зай тавьжээ. [[Уйгур улс]]ын (745—840) нийслэл [[Хар балгас]]ыг бас нэг [[түрэг угсаатан]] болох [[Енисейн киргиз]] галдан шатаасан боловч удалгүй монголын [[Хидан Улс]]ад (907—1125) түрэгджээ. [[Киданчууд|Кидан хүмүүсийг]] зүрчидийн [[Алтан улс]] мөхөөсний дараа Монголын тал нутагт олон аймаг зэрэгцэн оршиж, олзлон булаалдаж байсан ба хамтатгаад [[зүбү]] аймгийн холбоо гэж байв. === Эзэнт гүрэн === {{гол|Их Монгол Улс|Юань Улс}} [[Зураг:YuanEmperorAlbumGenghisPortrait.jpg|thumb|left|140px|[[Чингис хаан]]]] [[Зураг:Mongol Empire map.gif|thumb|200px|Монголын эзэнт гүрэн]] [[Дундад зууны монгол аймгууд|Олон]] аймгийн дотроос [[Хамаг Монгол]]ын [[хиад]] аймгийн [[боржигон]] овогт [[Тэмүүжин]] буюу [[Чингис хаан]] (1162—1227) тодорч [[татар]], [[мэргид]], [[хэрэйд]], [[найман]]ыг ээлж дараалан дагуулсаар [[1206 он|1206 онд]] Хэрлэний хөдөө арлын [[Их Хуралдай|хуралдайгаар]] нэгдсэн [[Их Монгол Улс|Их Монгол Улсыг]] байгуулжээ. Чингис хаан «мөнх тэнгэрийн хүчинд» [[Тангуд улс|Тангуд]], [[Алтан улс|Алтан]], [[Хар Хидан]], [[Сартуул улс|Сартуул]] (''Хорезм'') улсыг дайлан дагуулсан ба найманы [[Тататунга]] багшаар [[Монгол бичиг]] (эхэндээ ''уйгуржин''), татарын [[Шихихутуг]] заргачаар [[Их Засаг]] хуулийг зохиолгон улсаа засчээ. Чингис хааны өндөр төрийг [[Өгөөдэй хаан|Өгөөдэй]] хаан залган [[Хархорум]]ыг нийслэл болгон хөгжүүлж, [[Монголын нууц товчоо|'''Монголын Нууц Товчоо''']]-г бичүүлж, Алтан улсыг мөхөөж, дорно [[Европ]]ыг байлдан дагуулсан бол [[Гүюг хаан|Гүюг]], дараа нь [[Мөнх хаан|Мөнх]] хаан залгаж Багдадын халифыг буулган [[Иран]]ыг эзэлжээ. [[Хубилай хаан|Хубилай]] хаан 1260 онд Монголын хаан болоод 1271 онд '''[[Юань Улс]]''' (1271—1368) хэмээх үеийг эхлүүлэн [[Дайду]]г (одоо Бээжин) нийслэл болгон сууж, 1279 онд өмнөд [[Сүн улс|Сүнг]] мөхөөн [[Хятад]] орныг бүрэн эзлэсэн ба [[буддын шашин|буддын]] шашныг шүтэн дэлгэрүүлж, [[дөрвөлжин үсэг|дөрвөлжин]] үсэг бүтээлгэн хэрэглэж байжээ. Монголын байлдан дагуулал өрнө зүгт [[Адриатын тэнгис]], [[Египет]], дорно зүгт [[Япон]], өмнө зүгт Индонезийн [[Ява]] арал хүрч 33 сая км² газарт ноёрхож байв.<ref name="EarthRule">{{Cite web |url=http://www.hostkingdom.net/earthrul.html |title=Archive copy |access-date=2023-06-22 |archive-date=2012-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121011090918/http://www.hostkingdom.net/earthrul.html |url-status=dead }}</ref> «Дэлхийн талыг эзэлсэн» гэж ярих бөгөөд түүхэн дэх хоёрдугаар ([[Британийн эзэнт гүрэн|Британийн]] дараа) их нутагтай гүрэн байжээ. [[Луужин]], [[өртөө]], [[Монголын энхтайван|энхтайван]], цэргийн арга ухаан, [[Юань улсын цаасан мөнгө|цаасан мөнгө]], өрнө-дорныг холбосон худалдаа арилжаа зэрэг дэвшил, нээлт авчирсан юм. Нүсэрдээд ирэхийн цагт Юань, [[Алтан Орд|Зүчи]], [[Цагаадайн Улс|Цагаадай]], [[Ил Хаант Улс|Хүлэгүгийн улс]] болон бутарчээ. [[Тогоонтөмөр хаан]] 1368 онд Хятадыг [[Мин улс]]ад алдан «Давааны арын орон» буюу монгол нутагтаа эргэн суусан. ===Хаант улс === {{гол|Монголын эзэнт гүрний дараах Монгол Улс|Дөрвөн Ойрадын холбоо}} [[File:Mongolia XVI.png|thumb|[[Бутралын үеийн Монгол|14-17-р зууны Монгол улс]]]] [[File:ErdeneZuuKhiidTemple.jpg|thumb|Хархорины [[Эрдэнэ зуу]]]] Тогоонтөмөр хааныг [[Аюушридар хаан|Аюушридар]] залгаж Хархорумд суусан ч Хархорумыг [[Мин улс|Мингийн]] цэрэг 1380, 1388 онд довтлон галдан шатаажээ. 1634 онд [[Лигдэн хаан]] нас барж улсгүй болох хүртэл Чингисээс эхлэн тоолвол [[Монголын хаадын төр барьсан жилийн жагсаалт|39 хаан]] суусан. Улсын нэрийг эхэндээ «Умард Юань» хэмээсэн ч замхраад хожмоо түүхчид «Бага хаадын үе», [[Бутралын үеийн Монгол|«Монголын хаант улс»]], «Дөчин дөрвөн хоёр» зэргээр нэрийджээ. Улс төрийн эв бутарсан буюу [[алтан ураг|алтан ургийн]] ноёнтой дөчин монгол (зүүн монгол)-[[дөрвөн Ойрадын холбоо|дөрвөн Ойрад]] (баруун монгол) болон талцаж, хаад нэгнээ хороон солигддог байв. Мин улсын [[Жөнтун]] хааныг олзолж байсан [[Эсэн тайш|Эсэн хаан]] (1453—1454) алтан ургийн дундуур ганцаар шургасан байдаг. [[Мандухай сэцэн хатан|Мандухай сэцэн хатны]] авчирсан [[Батмөнх даян хаан]] (1480—1517) улсаа хурааж «хөл хөсөр, гар газар» амаржуулж байв. Зүүн монгол нь [[халх]], [[цахар]], [[урианхай]] зүүн гурван түмэн, [[ордос]], [[түмэд]], [[юншээбүү]] баруун гурван түмэн, баруун монгол нь [[цорос]], [[дөрвөд]], [[торгууд]], [[хошууд]] 4 аймагт хуваагдаж байв. Сүүлчийн хаад цахар нутагт (хожмын [[Өвөр Монгол]]) сууж байсан ба түмэдийн [[Алтан хан]] 1577 онд төвөдийн Содномжамцыг урин залж «[[Далай лам]]» өргөмжилсөнөөс эхлээд монголчууд нийтээрээ [[шарын шашин]]д орсон нь [[буддын шашин]] Монголд гурав дахиа дэлгэрсэн явдал юм. Ар халхад 1585 онд [[Эрдэнэ зуу]] хийд баригдсан. 1634 онд манжууд [[Лигдэн хаан|Лигдэн хааныг]] дарж өвөр монголыг дагуулснаар Монголын хаант улс (1368—1634) мөхсөн юм. Гэхдээ ар Монголд [[халх]]ын Түшээт, Засагт, Сэцэн ханы гурван аймаг, [[хотгойд]], Шиньжянд дөрвөн Ойрад аймаг тусгаар оршин байв. 1688 онд [[Зүүнгарын Хаант Улс|Зүүнгар]]ын [[Галдан]]д ялагдан дайжсан [[Занабазар|Өндөр гэгээн]], [[Чахундорж]] нар халхаа аван 1691 онд манж [[Чин улс]]ад дагаар оржээ. === Гадаад Монгол === [[Зураг:MongolianRoyalty.jpg|thumb|160px|left|1921 он. Монгол хатан]] {{гол|Чин Улсын эрхшээл дэх Монгол орон|Ар Монгол}} [[Манж үндэстэн|Манж]] [[Чин улс]] [[Монголчууд|монголчуудыг]] 1634-1755 оны хооронд гурван хэсэг үед дагаар оруулж эзэрхээд олон хошуу, аймаг, чуулган болгон захирсан бөгөөд өнөөгийн Монгол орныг сүүлийн жилүүддээ «Гадаад (манжаар ''түлэрги'') Монгол» хэмээж байв. Үүнд [[Сэцэн хан аймаг|Сэцэн]], [[Түшээт хан аймаг|Түшээт]], [[Сайн ноён хан аймаг|Сайн ноён]], [[Засагт хан аймаг|Засагт хан]]ы халх дөрвөн аймаг, [[Ховдын хязгаар]], [[Тагны Урианхайн хязгаар]] (одоо [[Тува орон]]) орж байв. Хожим [[Жавзандамба хутагт|Богдын]] [[Их Шавь|шавь нутаг]] нэмэгдсэн. Гадаад Монголын төрийг засах явдлын яам байгуулагдаж, [[Улиастай]] (төв), [[Хүрээ]], [[Ховд]]од [[амбан]] жанжин суудаг байлаа. 1755 онд хотгойдын [[Чингүнжав]] Зүүнгарын [[Амарсанаа]]тай зэрэг манжийн цэргийн эсрэг босоод дарагджээ. [[Чин улс]] монгол ноёдыг [[ван]], [[бэйл]], [[бэйс]], [[гүн]] гэж зэрэглэн алба гувчуур авч, цалин [[пүнлүү]] өгч, ардыг дарлах шат тогтолцоог бий болгосон бөгөөд «[[хятад үндэстэн|хятад хүн]] монгол нутагт сууж болохгүй», «хятад хүн монгол эхнэр авч болохгүй» зэрэг үндэстний шинжийг хамгаалах хууль цааз гаргаж байсан юм. 1907 онд Ховдын хязгаараас [[Алтай тойрог|Алтайн хязгаар]]ыг салган байгуулж, мөн онд «[[Шинэ засгийн бодлого]]» гэдэг хятаджуулах түрэмгий бодлого явуулж эхэлснээр Ар Монголын ноёдын үндэсний ухамсар сэргэн, тусгаар тогтнох эв санаа нэгджээ. === Тусгаар тогтнол === [[Зураг:Sharav_bogd_khan.jpg|thumb|180px|[[Богд хаан]]]] [[Зураг:Khalkhin_Gol_George_Zhukov_and_Khorloogiin_Choibalsan_1939.jpg|thumb|180px|1939 он. [[Халхын голын байлдаан]]. [[Георгий Жуков|Жуков]], [[Хорлоогийн Чойбалсан|Чойбалсан]]]] {{гол|Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал|Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс|Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн түүх|Ардын хувьсгал|Монгол Улсын тусгаар тогтнолын төлөө бүх ард түмний санал хураалт}} Чин улс хэзээ мөдгүй мөхөх нь тодорхой болсон цагт халхын ноёд Их хүрээнд нууцаар зөвлөлдөх болж, [[1911]] оны [[12 сарын 29]]-нд Богд гэгээн, 8-р [[Жавзандамба хутагт]]ыг [[Богд хаан]]аар өргөмжлөн Монгол Улс сэргэснийг зарлан тунхаглаж, оны цолыг «Олноо өргөгдсөн» гээд улсын нийслэлийг [[Нийслэл хүрээ]] хэмээжээ. Монгол улс сэргэн мандахад [[барга]], [[харчин]], [[өөлд]] зэрэг олон газрын монголчууд ирж хүчээ өргөж, талархан сайшааж байв. [[Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс]] 5 яам бүхий засгийн газар байгуулаад Хүрээ, Улиастай, Ховдын манж амбан, дарангуй цэргийг хөөн гаргажээ. Тухайлбал 1912 оны зун [[Манлайбаатар Дамдинсүрэн|Дамдинсүрэн]], [[Хатанбаатар Магсаржав|Магсаржав]] нарын удирдсан 5000 монгол цэрэг Ховдыг чөлөөлж, 1913—1914 онд [[Өвөр Монгол|Өвөр Монголыг]] чөлөөлөхөөр 10.000 цэрэг [[Таван замын байлдаан|таван замаар байлдаж]] [[Хаалган]] хүртэл давшсан байна. Олон улсаар хүлээн зөвшөөрүүлэх, [[Дундад Иргэн Улс|Дундад Иргэн Улсын]] нэхэлтийг сөрөхөөр [[Оросын Хаант Улс|Оросын Хаант Улсаас]] тусламж гуйх зорилгоор Элч зарж байжээ. 1914-1915 оны Хятад-Монгол-Орос гурван улсын [[Хиагтын гэрээ|'''Хиагтын гэрээгээр''']] тусгаар тогтносон бодит байдлаа баталж чадалгүй [[Гадаад Монгол]] нь Хятадын доор «өөртөө эзэрхэх» гэгдэж байв. 1919 онд хятадын [[Сю Шүжан|Сю Шүжанаар]] удирдуулсан цэрэг Нийслэл хүрээг эзэлж, автономийг устган дарангуйлсан ч 1920 онд [[Барон Унгерн]]ээр удирдуулсан Оросын Хаант Улсын үлдэгдэл цагаан цэрэг нэвтэрч Үндэсний Хувьсгалт Армиг Хүрээнээс хөөхөд [[Хиагт]] руу бүгсэн. Богдыг дахин хаан ширээнд өргөмжиллөө. [[1921 он]]ы [[3 сарын 18]]-нд Зөвлөлтийн улаан цэргээр дэмжүүлж [[Дамдины Сүхбаатар|Дамдины Сүхбаатарын]] удирдсан Ардын журамт цэрэг [[Хиагт]]ыг чөлөөлж, 7-р сард Нийслэл хүрээнд орж ирсэнээс хойш Монгол Улс дахин тусгаар тогтнолоо олж авсан байна. [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]] шинэ тутам [[коммунизм|коммунист]] ертөнцөө тэлж Монголыг багтаагаад, Хятадаас өмгөөлөгч ар тал болжээ. [[Богд хаан|Богд хааныг]] эхлээд хэмжээт эрхт болгоод Ардын засаг байгуулагдав. Богд хаан нас барснаар хаант засгаас татгалзаж, [[1924]] оны [[11 сарын 26]]-нд [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс]] (БНМАУ)-ыг тунхаглан [[Монгол Улсын Үндсэн Хууль|анхны Үндсэн хууль]] баталж, нийслэлийг [[Улаанбаатар]] хэмээсэн. Харц ардыг тэтгэж, харин язгууртан, ламыг хавчих болсон бөгөөд 1932 онд [[Баруун дөрвөн аймагт гарсан 1932 оны зэвсэгт бослого|шамбалын дайн]] дэгдэн дарагдаж, 1937 оны үед лам, сэхээтэн, феодал зэрэг 20.000 орчим хүнийг [[Их Хэлмэгдүүлэлт (Монгол)|хилсээр]] буудан хороожээ. 1936 оны Харилцан туслалцах протоколын дагуу 1939 онд [[Япон]] Монгол руу [[Халхын голын дайн|дайрахад]] ЗХУ цэрэг зэвсгээр тусалж, 1941 онд [[Нацист Герман|Герман]] Зөвлөлт рүү [[Аугаа их эх орны дайн|дайрахад]] БНМАУ агт, хувцас, аль байдгаараа тусалжээ. [[1945 оны чөлөөлөх дайн]]д [[Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин|Монгол ардын хувьсгалт цэрэг]] [[Хаалган хот|Жанчхүүгийн]] даваа хүртэл Японоос чөлөөлж [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы төгсгөлд болсон [[Ялтын уулзалт|Яалтын бага хурлаар]] үнэлэгдэн, [[Монгол Улсын тусгаар тогтнолын төлөө бүх ард түмний санал хураалт|ард иргэдийн нэгэн үзүүрт сэтгэл]] биелж ЗХУ ([[Зөвлөлт Холбоот Улс|Орос]]) ДИУ ([[Хятад]]) хоёр Монгол Улсыг олсон тусгаар тогтнолоо хадгалахыг хүлээн зөвшөөрчээ.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.slideshare.net/zorigoogantumur/ss-9970338 |wayback=20231006120327 |text=Ахмад дипломатчын дурсамж: Монголын статус кво |archiv-bot=2025-11-13 20:25:44 InternetArchiveBot }} (2011)</ref> [[Хорлоогийн Чойбалсан]] Өвөр Монголыг нэгтгэхийг санаархсан ч Хятадыг коммунист улс болгосондоо ханасан [[Иосиф Сталин]] дэмжээгүй байна. 1949 онд шинээр байгуулагдсан [[БНХАУ]]-тай дипломат харилцаа тогтоож, 1961 онд Монгол улс [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын]] бүрэн эрхт гишүүн болсон.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.unen.mn/content/954.shtml |wayback=20120511200956 |text=НҮБ-д элсэхийн тулд найман удаа санал дэвшүүлжээ |archiv-bot=2023-10-06 11:58:31 InternetArchiveBot }} (2011)</ref> === Социалист орон === {{гол|Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс}} Социалист БНМАУ-ын нийгэм, эдийн засаг онц дэвшиж, тогтвортой суурь тавигджээ. [[Монгол улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн хуваарь|Засаг захиргааны хуваарийг]] 1925, 1931, 1957 онд ихээр өөрчилж,<ref>{{Webarchiv|url=http://www.khural.mn/n/zwho |wayback=20200807045950 |text=Засаг захиргааны нэгжийн үүсэл хөгжил |archiv-bot=2023-09-26 14:09:55 InternetArchiveBot }} (2014)</ref> аймаг, сумын төв [[Монголын хотууд|хот сууринг]] барьж босгож, улсын болоод орон нутгийн байгууллага, эмнэлэг, цэцэрлэг, сургууль, тээвэр, соёл урлаг, спортын байгууллага, холбоо, их сургууль гээд олон зүйл бий болжээ. 1941 оноос [[Монгол бичиг|монгол бичгийг]] «хуучин монгол» хэмээн халж [[кирилл үсэг|кирилл үсгийг]] «шинэ үсэг» хэмээн хэрэглэх болж, 1960-аад онд бүх нийтээр [[үсэг|бичиг үсэг]]тэн болжээ. 1930-аад онд хамтрал, 1960-аад онд нэгдэлжих хөдөлгөөн, соёлын довтолгоо, атрын аян явагдаж залуус "МХЗЭ" гэх илгээлтээр очиж малчны хот, сангийн аж ахуйг зорьж ажилладаг байв. Дулааны цахилгаан станц, Налайхын уурхай, [[Багануур ХК|Багануурын нүүрсний уурхай]], Шарын голын уурхай, [[Эрдэнэт үйлдвэр|Эрдэнэтийн зэс молибдений үйлдвэр]], [[Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр]], [[Говь ХК|Говь]], [[Улаанбаатар хивс]], Эрдэнэт хивс, [[Талх Чихэр ХК|Талх чихэр]], [[Мах импекс]] зэрэг хүнд болоод хөнгөн аж үйлдвэр бий болж хөгжсөн байна. [[Жамсрангийн Самбуу]] (1954—1972), [[Юмжаагийн Цэдэнбал]] (1940—1984), [[Жамбын Батмөнх]] (1984—1990) нар нам, төрийг олон жил тогтвортой тэргүүлж байв. === Ардчилсан Монгол === {{гол|Ардчилсан хувьсгал}} ЗХУ-ын [[Өөрчлөн байгуулалт (Перестройка)|өөрчлөн байгуулалт]], дорно [[Европ]]ын ардчилалын төлөөх тэмцлийн салхи Монголд итгэл төрүүлж 1989 оны [[12 сарын 10]]-нд [[ардчилал|ардчиллын]] төлөө анхны цуглаан болж [[Монголын Ардчилсан Холбоо]] (МоАХ) байгуулагджээ.<ref>{{Webarchiv|url=http://baabar.niitlelch.mn/content/1070.shtml |wayback=20171003133253 |text=Монголын ардчилсан хувьсгалын хроник |archiv-bot=2023-10-06 11:58:31 InternetArchiveBot }} (2009)</ref> 1990 оны 3 сарын 7-нд [[улс төрийн өлсгөлөн]] зарлаж 3 сарын 9-нд [[Монгол Ардын Нам|Монгол Ардын Хувьсгалт Нам]]ын Төв хорооны Улс төрийн товчоо бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ огцров.<ref>[http://www.ikon.mn/n/ezf Анхны улстөрийн өлсгөлөн] (2015)</ref> Талууд харилцан ойлголцож «оготны хамраас дусал цус гаргаагүй» ардчилсан хувьсгал Монгол Улсад олон намын тогтолцоо, [[хүний эрх]], [[хувийн өмч]] зэрэг олон дэвшилтэд зүйлийг авчирсан юм. 1990 онд [[Улсын Их Хурал#Улсын Бага Хурал, Улсын Их Хурлын Тамгын газар|Улсын Бага Хурал]], дараа нь [[Ардын Их Хурал]] байгуулагдан Монгол Улсын [[Монгол Улсын Үндсэн Хууль|Үндсэн хуулийг]] батлав. Үндсэн хууль ёсоор төрийн эрх ард түмний гарт, түүний төлөөлөл [[Улсын Их Хурал]]д шилжсэн.<ref name="үндсэнхууль">{{Webarchiv|url=http://www.legalinfo.mn/law/details/367?lawid=367 |wayback=20210802141613 |text=Монгол Улсын Үндсэн Хууль |archiv-bot=2023-11-23 07:43:18 InternetArchiveBot }} (1992)</ref> 1992 оноос 2016 он хүртэл МАХН харьцангуй давамгай, заримдаа [[Ардчилсан Нам]] төр барьжээ. 2003 оноос [[иргэний хөдөлгөөн]] идэвхжиж, жагсаал цуглаан хэвийн үзэгдэл, [[Оюутолгой]], [[Тавантолгой]] байнгын ярианы сэдэв болсон. Төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засгаас [[зах зээлийн эдийн засаг]]т шилжихэд бусад орны адил хямарсан бөгөөд үнийн өсөлт, мөнгөний ханш уналт, банкны дампуурал, барааны хомсдол зэрэг олон бэрхшээл үзсэн ч 2000-аад он гарснаар байдал дээрдэж Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн амьдрал улам олон төрлөөр салбарлан хөгжиж байна Гэвч 2012 оноос хойш экспортын гол бүтээгдэхүүн болох ашигт малтмалын дэлхийн зах зээлийн уналт, мөн гадаад худалдааны гол харилцагч орон болох Хятадын эдийн засгийн удаашрал, хамгийн гол нь Засгийн газрын үрэлгэн бодлогын нөлөөгөөр эдийн засгийн өсөлт удааширсан бөгөөд 2016 оны сонгуулиар МАН эдийн засгийг сэргээх амлалт өгч, эрх баригч хүчин болжээ. == Төр засаг == {{гол|Монголын улс төр}} Монгол бол парламентын засаглалтай, хагас ерөнхийлөгчийн засаглалтай улс юм. Тус улс нь хагас ерөнхийлөгчийн засаглалтай, төлөөллийн ардчилсан бүгд найрамдах улсын хэлбэрээр ажилладаг бөгөөд ерөнхийлөгч нь ард түмнээс шууд сонгогдож, төрийн тэргүүний үүргийг гүйцэтгэдэг бол ерөнхий сайд нь ерөнхийлөгчөөс томилогддог боловч гүйцэтгэх эрх мэдлийг эзэмшиж, өдөр тутмын засаглалыг хариуцдаг. УИХ-аас депутатуудыг сонгодог бөгөөд Ерөнхий сайдын саналыг үндэслэн Ерөнхийлөгч Засгийн газрын гишүүдийг томилдог. Монгол Улс 1992 оны Үндсэн хуулиар парламентын засаглалтай Бүгд найрамдах улс болж, 2019 онд нэмэлт өөрчлөлт оруулснаар зарим эрх мэдлийг Ерөнхийлөгчөөс Ерөнхий сайдад шилжүүлсэн нь парламентын хяналтыг сайжруулахад шилжсэнийг харуулж байна. Түүнчлэн 2023 онд УИХ-аас баталсан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр УИХ-ын 76 суудлын тоог 126 болгож, сонгуулийн хувь тэнцүүлсэн тогтолцоог сэргээсэн. Эдгээр өөрчлөлтүүд нь хагас ерөнхийлөгчийн тогтолцооны зарим онцлог, ялангуяа ерөнхийлөгч, ерөнхий сайдын давхар гүйцэтгэх үүргийг хадгалсан ч Монгол Улс парламентын засаглалтай байх амлалтыг улам бататгасан юм. Энэхүү тогтолцоо нь үзэл бодлоо илэрхийлэх, шашин шүтэх эрх чөлөөг баталгаажуулсан ардчилсан зарчмууд бүхий ерөнхийлөгч, парламент, ерөнхий сайд нарын эрх мэдлийн тэнцвэрийг хангадаг. === Ерөнхийлөгч === {{гол|Монгол Улсын Ерөнхийлөгч}} [[Монгол Улсын Үндсэн Хууль|Үндсэн хууль]]д зааснаар [[Монгол Улсын Ерөнхийлөгч|ерөнхийлөгч]] Монгол Улсын төрийн тэргүүн бөгөөд эв нэгдлийн илэрхийлэл, зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч болно. Ерөнхийлөгч 50 нас хүрсэн, Монгол Улсын иргэн байх ба дөрвөн жил тутам парламентат суудалтай намаас нэр дэвшин ард түмний шууд сонгуулиар сонгогдож, нэг удаа улиран сонгогдох эрхтэй. Тус хугацаанд [[Пунсалмаагийн Очирбат]] (1990—1997), [[Нацагийн Багабанди]] (1997—2005), [[Намбарын Энхбаяр]] (2005—2009), [[Цахиагийн Элбэгдорж]] (2009—2017), [[Халтмаагийн Баттулга]] (2017-2021), [[Ухнаагийн Хүрэлсүх]] (2021-одоо) нар сонгогдон ажиллаж ирсэн. === Улсын хурал === [[Зураг:Mongolian parliament members.jpg|thumb|left|Улсын Их Хурлын танхим]] {{гол|Улсын Их Хурал}} Монгол Улсын хууль тогтоох байгууллага нь [[Улсын Их Хурал]] (УИХ) юм. УИХ-ын нэг танхимын 76 суудлыг дөрвөн жилийн хугацаатай сонгоно. Сүүлийн сонгууль тус бүр нэг мандаттай жижиг 76 тойрог бүхий мажоритари системээр зохион байгуулагдсан. [[1992 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|1992 оны УИХ-ын сонгуулиа]]<nowiki/>р [[Монгол Ардын Нам|Монгол Ардын Хувьсгалт Нам]] (72 суудал), 1996 онд Ардчилсан холбоо эвсэл (50), 2000 онд МАХН (72) дийлэнх олонх суудал авч байсан бол 2004 онд 38-38-аар тэнцэж анх удаа «эвслийн» тодотголтой Засгийн газар байгуулагдаж байв. [[2008 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2008 оны Улсын Их Хурлын сонгуулиар]] МАХН (45), 2012 онд [[Ардчилсан Нам]] (34) олонхын санал авч Засгийн газраа бүрдүүлжээ. [[2016 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2016 оны Улсын Их Хурлын сонгуулиар]] бүрэлдсэн бөгөөд МАН 65 суудал, АН 9 суудал, [[МАХН]] 1 суудалтай, мөн 1 бие даагч сонгогдон ажиллаж байв. [[2020 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2020 оны Улсын Их Хурлын Сонгуулийн]] 29 тойргоос [[МАН]] 62 суудал, [[Монголын Ардчилсан Нам|Ардчилсан нам]] 11 суудал, Та бидний эвсэл 1 суудал, [[Зөв Хүн Электорат Эвсэл]] 1 суудал авснаар бүрдэж, 2024 он хүртэл УИХ-ын даргаар нь [[Гомбожавын Занданшатар]] ажиллаж байсан. [[2024 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2024 оны Улсын Их Хурлын Сонгуульд]] шинэ системээр явагдаж, 13 тойргоос 78 дэвшигчийг сонгож, 48 дэвшигчийг намын жагсаалтаас сонгохдоо намд өгсөн саналын хувьтай дүйцүүлэн хуваарьлав. [[Монгол Ардын Нам|МАН]]: тойргоос 50, жагсаалтаас 18 нийт 68 суудал; [[Монголын Ардчилсан Нам|Ардчилсан нам]]: тойргоос 26, жагсаалтаар 16 нийт 42 суудал; [[ХҮН нам]]: тойргоос 2, жагсаалтаас 6 нийт 8 суудал; [[Иргэний Зориг Ногоон Нам|ИЗНН]]: жагсаалтаас 4 суудал; Үндэсний эвсэл жагсаалтаас 4 суудал авч нийт 126 гишүүнтэй [[УИХ]] бүрдсэн. Одоогийн УИХ-ын дарга нь [[Дашзэгвийн Амарбаясгалан]] ажиллаж байгаад огцорорч 2026 онд [[Сандагийн Бямбацогт]] ажиллаж байна. === Засгийн газар === [[Зураг:Mongolian Parliament 5.JPG|thumb|150px|Есөн хөлт <br>Их цагаан туг]] {{гол|Монгол Улсын Засгийн Газар|Монгол Улсын Ерөнхий Сайд}} Монгол Улсын төрийн бодлогыг хэрэгжүүлэх байгууллага нь [[Монгол Улсын Засгийн Газар]] (ЗГ) юм. УИХ-ын сонгуульд олонх суудал авсан нам [[Монгол Улсын Ерөнхий Сайд|ерөнхий сайдыг]] тодруулах боломжтой ба ерөнхий сайд сайд нарын багаа бүрдүүлдэг. Засгийн газрын яамны тоо, бүтэц үргэлж өөрчлөгддөг. Яам үүргээрээ ерөнхий чиглэлийн (Сангийн яам шиг), чиг үүргийн (зам тээврийн гэх мэт) гэж хоёр янз байдаг. Ерөнхий сайд бол 2021 оны 1 сарын 27-нд томилогдсон [[Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ]] бөгөөд [[2024 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2024 оны УИХ-ын сонгуулийн]] дараа улиран сонгогдож, "МАН-[[Монголын Ардчилсан Нам|АН]]-[[ХҮН нам|ХҮН]]" намын Хамтарсан засгийн газрыг байгуулсан. 2025 онд Гомбожавын Занданшатар, 2026 оноос [[Ням-Осорын Учрал]] Ерөнхий сайдаар ажиллаж байна. === Шүүх байгууллага === Монгол Улсад Шүүх байгууллага төрийн хараа хяналтаас ангид бие дааж ажиллана. # Улсын дээд шүүх (хяналтын шатны шүүх). # Аймаг, нийслэлийн шүүх (давж заалдах шатны шүүх). # Сум буюу сум дундын, дүүргийн шүүх (анхан шатны шүүх)-ээс бүрдэнэ. Улсын Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчээр 2020 оноос хойш [[Дамдины Ганзориг]] ажиллаж байна. === Гадаад харилцаа === Монгол Улс 1961 онд [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага]]д (НҮБ) элсэж, түүний төрөлжсөн байгууллагуудтай хамтын ажиллагаа өрнүүлж ирсэн.<ref>{{Cite web |url=http://www.nso.mn/page/36 |title=Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагаа |access-date=2023-06-22 |archive-date=2023-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231006120329/https://www.nso.mn/page/36 |url-status=dead }}</ref> БНМАУ-ын үед Зөвлөлттэй ах дүүгийн ёсоор дотно харилцаатай байсан ба 1991 оноос «[[Гуравдагч хөршийн бодлого]]» хэрэгжүүлж ирсэн. Олон улстай найрсаг, төвийг сахисан, эдийн засаг, соёлын харилцааг хөгжүүлдэг. 1921 онд Зөвлөлт Холбоот Улс (одоо [[Оросын Холбооны Улс]] залгамжилсан), 1948 онд [[Умард Солонгос|Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улс]], 1949 онд [[Хятад|Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс]]тай харилцаа тогтоосноос эхлээд 191 орон, 2 олон улсын байгууллагтай дипломат харилцаа тогтоогоод байна.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.mfa.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=83&lang=mn |wayback=20141018013549 |text=Дипломат харилцаатай орнууд |archiv-bot=2025-06-05 09:23:00 InternetArchiveBot }} (2014)</ref> Монгол Улс [[Астана]], [[Анкара]], [[Бангкок]], [[Берлин]], [[Бразилиа]], [[Брюссель]], [[Будапешт]], [[Бээжин]], [[Варшав]], [[Вашингтон]], [[Вена]], [[Вьентьян]], [[Хавана]], [[Дели]], [[Жакарта]], [[Каир]], [[Канберра]], [[Кувейт хот|Кувейт]], [[Лондон]], [[Москва]], [[Ром]], [[Оттава]], [[Парис]], [[Пхеньян]], [[Прага]], [[Софи]], [[Сөүл]], [[Сингапур]], [[Токио]], [[Ханой]], [[Стокхольм]]д Элчин сайдын яамтай бөгөөд [[Алматы]], [[Эрхүү]], [[Улаан-Үд]], [[Кызыл]], [[Хөх хот]], [[Эрээн хот|Эрээн]], [[Хонконг]], [[Осака]], [[Сан-Франциско|Сан-Франциско,]] [[Чикаго|Чикагод]] хотуудад Ерөнхий Консулын газартай юм. [[Нью-Йорк]] ба [[Женев]] хотуудад [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын]] дэргэдэх Байнгын төлөөлөгч суудаг юм. [[Азийн хөгжлийн банк|АХБ]], [[Дэлхийн Худалдааны Байгууллага|ДХБ]], [[Олон Улсын Валютын Сан|ОУВС]], [[Европын Аюулгүй Байдал Хамтын Ажиллагааны Байгууллага|ЕАБХАБ]] зэрэг олон улсын эдийн засгийн байгууллагуудад гишүүнээр элссэн. === Цэрэг зэвсэг === [[Зураг:Mongolian Armed Forces engineers with the 017 Construction Regiment receive instructions before participating in Khaan Quest 2013 in Ulaanbaatar, Mongolia, July 22, 2013 130722-M-MG222-001.jpg|thumb|Цэрэг дайчид]] {{гол|Монгол Улсын Зэвсэгт Хүчин}} Монгол Улс нь НҮБ-ын энхийг дэмжих ажиллагаанд идэвхтэй оролцдог. Үүний хүрээнд Монголын цэргийн баг [[Сьерра Леон|Сьерра Леонд]] НҮБ-ийн тусгай шүүхийг хамгаалах үүрэг гүйцэтгэж байсан. 2005-аас 2006 онуудад [[Бельги]] ба [[Люксембург|Люксембургийн]] цэргүүдтэй хамт [[Косово]] руу цэргийн баг илгээжээ. Мөн [[Африк]]ийн [[Чад]] улс уруу [[Монгол Улсын Зэвсэгт Хүчин|зэвсэгт хүчний]] 800 гаруй албан хаагч бүхий бие бүрэлдэхүүнтэй багийг илгээхээр зэхэж байна. Монгол Улс 2003 онд [[Иракийн Эрх Чөлөө Ажиллагаа|Иракийн эрх чөлөө ажиллагааг]] дэмжиж Ирак руу, Талибан дэглэмийн эсрэг ажиллагааг дэмжиж [[Афганистан]] руу цэргийн багуудаа илгээсэн. 2012 оноос Өмнөд Судан улс руу нэг ээлжиндээ 850 гаруй хүний бүрэлдхүүнтэй цэргийн багуудыг удаа дараалан илгээгээд байна. Монгол Улс нь цөмийн зэвсгээс ангид бүс нутаг хэмээн НҮБ-аар баталгаажсан. == Орон нутаг == === Засаг захиргааны хуваарь === {|class="wikitable" style="float: right; margin:10px" |- !colspan=2 | Засаг захиргааны нэгж !! Тоон<br>нийлбэр |-style="text-align:center" | style="background:#FFDAB9;"| [[Аймаг]]: 21 | style="background:#AFEEEE;"| [[Нийслэл]]: 1 | style="text-align:right;"| 22 |-style="text-align:center" | style="background:#FFEFD5;"| [[Сум]]: 330 | style="background:#E0FFFF;"| [[Улаанбаатарын дүүргүүд|Дүүрэг]]: 9 | align=right | 339 |-style="text-align:center" | style="background:#FFFACD;"| [[Баг]]: 1&nbsp;647 | style="background:#F0FFF0;"| [[Хороо (Засаг захиргааны нэгж)|Хороо]]: 204 | align=right | 1&nbsp;851 |- |} {{гол|Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн хуваарь}} Монгол Улсын нутаг дэвсгэр нь [[Монгол Улсын Үндсэн Хууль|1992 оны үндсэн хуулийн]] IV бүлэгт зааснаар аймаг, сум, баг, нийслэл, дүүрэг, хороо гэсэн нэгжид хуваагддаг. 1994 онд гурван аймаг шинээр байгуулагдсанаар 21 [[аймаг]] байдаг болжээ. Аймаг нь [[сум]]анд, сум нь [[баг]]т хуваагдана. 2024 оны байдлаар Монгол Улсад 330 сум, 1647 баг байна. Харин нийслэл нь [[Улаанбаатарын дүүргүүд|дүүрэг]]т, дүүрэг нь [[Хороо (Засаг захиргааны нэгж)|хороо]]нд хуваагддаг. 2024 оны байдлаар нийслэл 204 хороотой байна.<ref>{{Cite web |url=https://www2.1212.mn/tables.aspx?tbl_id=DT_NSO_0100_001V1&13999001_select_all=0&13999001SingleSelect=_T2_T1&SOUM_select_all=0&SOUMSingleSelect=_0_5_6&YearY_select_all=0&YearYSingleSelect=_2023&viewtype=table |title=МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСАГ ЗАХИРГАА, НУТАГ ДЭВСГЭРИЙН НЭГЖ, бүс, аймаг, нийслэлээр. |date=2024-03-25 |website=www2.1212.mn Үндэсний статистикийн хороо |access-date=2013-03-16 }}{{Dead link|date=Арван хоёрдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Аймаг, нийслэл === {{гол|Монгол улсын аймаг, нийслэл}} {{Загвар:Холбоостой Монгол Улсын газрын зураг}} Монгол Улсын [[Монгол Улсын аймгууд|хорин нэгэн аймаг]], [[Улаанбаатар|нийслэл]] (Улаанбаатар)-ийн товч хүснэгт: <table><td> {| class="wikitable" |- style="background-color:#dddddd" ! align="center" |Д/д ! colspan=2 | Нутгийн нэр ! Хүн ам<br />(2018 он)<ref name=fao>{{citeweb|website=1212.mn|title=МОНГОЛ УЛСЫН ХҮН АМЫН ТОО, бүс, аймаг/нийслэл, хот/хөдөөгөөр|url=http://www.1212.mn/tables.aspx?tbl_id=DT_NSO_0300_004V1&RESIDENT_select_all=1&RESIDENTSingleSelect=&SOUM_select_all=1&SOUMSingleSelect=&YearY_select_all=0&YearYSingleSelect=_2018&viewtype=table|access-date=2019-04-08|archive-date=2019-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207200110/http://www.1212.mn/tables.aspx?tbl_id=DT_NSO_0300_004V1&RESIDENT_select_all=1&RESIDENTSingleSelect=&SOUM_select_all=1&SOUMSingleSelect=&YearY_select_all=0&YearYSingleSelect=_2018&viewtype=table|url-status=dead}}</ref> |- | align="center" | 1|| [[Зураг:Mn coa arkhangai aimag 2014.png|20px]] [[Архангай аймаг|Архангай]] || {{юникодмонгол|ᠠᠷᠤᠬᠠᠩᠭ᠋᠋ᠠᠢ|v}} || align="right" | 96&nbsp;720 |- | align="center" |2 || [[Зураг:Bayanulgii logo.jpg|20px]] [[Баян-Өлгий аймаг|Баян-Өлгий]] || {{юникодмонгол|ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠥᠯᠦᠭᠡᠢ|v}} || align="right" | 105&nbsp;090 |- | align="center" |3 || [[Зураг:Mn coa bayankhongor aymag.png|18px]] [[Баянхонгор аймаг|Баянхонгор]] || {{юникодмонгол|ᠪᠠᠶ᠋ᠠᠩᠬᠣᠩᠭ᠋᠋ᠤᠷ|v}} || align="right" | 88&nbsp;356 |- | align="center" |4 || [[Зураг:Mn coa bulgan aimag.svg|20px]] [[Булган аймаг|Булган]] || {{юникодмонгол|ᠪᠣᠯᠠᠭᠠᠨ|v}} || align="right" | 62&nbsp;214 |- | align="center" |5 || [[Зураг:Mn coa govi-altai aimag 2011.svg|20px]] [[Говь-Алтай аймаг|Говь-Алтай]] || {{юникодмонгол|ᠭᠤᠪᠢ ᠠᠯᠲᠠᠢ|v}} || align="right" | 58&nbsp;417 |- | align="center" |6 || &nbsp;[[Зураг:Mn coa govisümber aimag.svg|15px]] [[Говьсүмбэр]] || {{юникодмонгол|ᠭᠤᠪᠢᠰᠦᠢᠮᠪᠦᠷ|v}} || align="right" | 17&nbsp;796 |- | align="center" |7 || [[Зураг:Mn coa of darkhan aymag.svg|20px]] [[Дархан-Уул]] || {{юникодмонгол|ᠳᠠᠷᠬᠠᠨ ᠠᠭᠤᠯᠠ|v}} || align="right" | 105&nbsp;923 |- | align="center" |8 || [[Зураг:Mn coa dornogovi aimag 2011.svg|20px]] [[Дорноговь]] || {{юникодмонгол|ᠳᠣᠷᠤᠨᠠᠭᠣᠪᠢ|v}} || align="right" | 69&nbsp;304 |- | align="center" |22 || <div style="display:inline-block; {{transform|rotate(90deg)}}">[[Зураг:Mn coa dornod aimag 2001.svg|20px]]</div> [[Дорнод]] || {{юникодмонгол|ᠳᠣᠷᠤᠨᠠᠳᠤ|v}} || align="right" | 80&nbsp;984 |- | align="center" |10 || [[Зураг:Mn coa dundgovi aimag.svg|20px]] [[Дундговь]] || {{юникодмонгол|ᠳᠤᠮᠳᠠᠭᠣᠪᠢ|v}} || align="right" | 46&nbsp;628 |- | align="center" |11 || [[Зураг:Mn coa zavkhan aimag.svg|20px]] [[Завхан]] || {{юникодмонгол|ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ|v}} || align="right" | 72&nbsp;779 |} </td><td> {| class="wikitable" |- style="background-color:#dddddd" ! align="center" |Д/д ! colspan=2 | Нутгийн нэр ! Хүн ам<br />(2018 он)<ref name=fao /> |- | align="center" |12|| [[Зураг:Mn coa erdenet.png|20px]] [[Орхон аймаг|Орхон]] || {{юникодмонгол|ᠣᠷᠬᠣᠨ|v}} || align="right" | 105&nbsp;987 |- | align="center" |13 || [[Зураг:Mn coa övörkhangai aimag.svg|20px]] [[Өвөрхангай]] || {{юникодмонгол|ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭ᠋᠋ᠠᠢ|v}} || align="right" | 117&nbsp;112 |- | align="center" |14 || [[Зураг:Mn coa ömnögovi aimag 2011.svg|20px]] [[Өмнөговь]] || {{юникодмонгол|ᠡᠮᠦᠨᠡᠭᠣᠪᠢ|v}} || align="right" | 66&nbsp;722 |- | align="center" |15 || [[Зураг:Mn coa sükhbaatar aimag.svg|20px]] [[Сүхбаатар аймаг|Сүхбаатар]] || {{юникодмонгол|ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ|v}} || align="right" | 62&nbsp;322 |- | align="center" |16 || [[Зураг:Mn coa selenge aimag 1999.svg|20px]] [[Сэлэнгэ аймаг|Сэлэнгэ]] || {{юникодмонгол|ᠰᠡᠯᠡᠩᠭᠡ|v}} || align="right" | 111&nbsp;403 |- | align="center" |17 || [[Зураг:Mn coa töv aimag.svg|20px]] [[Төв аймаг|Төв]] || {{юникодмонгол|ᠲᠥᠪ|v}} || align="right" | 95&nbsp;662 |- | align="center" |18 || [[Зураг:Mn coa uvs aimag 1999.svg|20px]] [[Увс]] || {{юникодмонгол|ᠤᠪᠰᠤ|v}} || align="right" | 84&nbsp;309 |-style="background: #f0f0f0;" | align="center" |19 || [[Зураг:Coat of arms of Ulaanbaatar, Mongolia.svg|20px]] [[Улаанбаатар]] || {{юникодмонгол|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ|v}} || align="right" | 1&nbsp;491&nbsp;375 |- | align="center" |20 || [[Зураг:Mn coa khovd aimag 2014.svg|20px]] [[Ховд]] || {{юникодмонгол|ᠬᠣᠪᠳᠤ|v}} || align="right" | 88&nbsp;330 |- | align="center" |21 || [[Зураг:Mn coa khövsgöl aimag 2014.svg|20px]] [[Хөвсгөл]] || {{юникодмонгол|ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ|v}} || align="right" | 133&nbsp;964 |- | align="center" |9 || [[Зураг:Mn coa khentii aimag.svg|20px]] [[Хэнтий]] || {{юникодмонгол|ᠬᠡᠨᠲᠡᠢ|v}} || align="right" | 77&nbsp;028 |} </td></table> === Нутгийн удирдлага === Бүх түвшний засаг захиргаат нутаг өөрийн гэсэн [[хил]]тэй бөгөөд [[нутгийн өөрөө удирдах ёс]]ыг [[төр]]ийн удирдлагатай хослуулна. Эхний хоёр түвшний нутгийн өөрөө удирдах байгууллагыг [[Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал]] (ИТХ), баг, хорооныхыг [[иргэдийн Нийтийн хурал]] (ИНХ) гэнэ. Төрийн шийдвэрийг нутгийн [[Засаг дарга]] хэрэгжүүлнэ.<ref name="хуульзасагзахиргаа"/> === Бүсчлэл === Байгалийн унаган төрх, экосистемийн тэнцвэрт байдлыг хадгалан үлдээх, нутаг дэвсгэрийг тэнцвэртэйгээр хөгжүүлэхийн тулд улсын газар нутгийг 7 бүсэд хуваасан байдаг.<ref>{{cite web | url=https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=17140840374051&showType=1 |title=МОНГОЛ УЛСЫН БҮСЧИЛСЭН ХӨГЖЛИЙН ҮЗЭЛ БАРИМТЛАЛ | website=legalinfo.mn | date=2024-06-05 | access-date=2024-07-14}}</ref> Үүнд: # [[Монгол Улсын Хангайн бүс|Хангайн бүс]]: Архангай, Баянхонгор, Өвөрхангай аймаг; # [[Монгол Улсын Баруун бүс|Баруун бүс]]: Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Завхан, Увс, Ховд аймаг; # [[Монгол Улсын Хойд бүс|Хойд бүс]]: Булган, Орхон, Хөвсгөл аймаг; # [[Монгол Улсын Зүүн бүс|Зүүн бүс]]: Дорнод, Сүхбаатар, Хэнтий аймаг; # [[Монгол Улсын Говийн бүс|Говийн бүс]]: Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь аймаг; # [[Монгол Улсын Улаанбаатарын бүс|Улаанбаатарын бүс]]: нийслэл Улаанбаатар хот ба түүний дагуул хотууд; == Эдийн засаг == {{Гол|Монголын эдийн засаг}} Монголын эдийн засаг нь [[хөдөө аж ахуй]] ба [[уул уурхай|уул уурхайд тулгуурладаг]]. Монголд ашигт малтмал элбэг байдаг бөгөөд монголын эдийн засагт [[зэс]], [[нүүрс]], [[молибден]], [[цагаан тугалга]], [[вольфрам]], [[алт|алтны олборлолт]] ихэд ач холбогдолтой. Одоогийн байдлаар Улаанбаатар хотод төвлөрч 30.000 гаруй хувийн бизнес үйл ажиллагаа эрхэлдэг. Харин хотоос гадуурх хүн ам нь мал аж ахуйг ([[хонины аж ахуй|хонины]], [[ямааны аж ахуй|ямааны]], [[үхрийн аж ахуй|үхрийн]], [[морины аж ахуй|морины]], [[тэмээний аж ахуй]]) голчлон эрхэлдэг. Газар тариаланд голдуу [[улаан буудай]], [[арвай]], [[хүнсний ногоо]], [[улаан лооль]], [[тарвас]], [[чацаргана]], малын тэжээл ургамал тариалдаг. 2006 онд 1 хүнд оногдох ДНБ нь 2&nbsp;100&nbsp;$ байв<ref name="factbook-mn">CIA World Factbook: {{Webarchiv|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mg.html |wayback=20180129161336 |text=''Mongolia'' |archiv-bot=2023-09-26 14:09:55 InternetArchiveBot }}</ref>. ДНБ нь 2002 оноос хойш тогтвортой өсөж (2006 оны албан ёсны тооцоогоор жилд 7,5&nbsp;%-р) байгаа ч гэсэн том хэмжээний импорт, экспортын тэнцвэргүй байдлыг нөхөж амжаагүй л байна. ОХУ-д өгөх 11 тэрбум&nbsp;$ долларын өрийг 2004 онд 250 сая&nbsp;$-аар Монголын засгийн газар хэлэлцээрээр төлжээ. Монголын эдийн засаг хэдийгээр өсөж байгаа ч гэсэн 2006 оны байдлаар хүн амын ядуурлын хэмжээ нь 32,2&nbsp;%<ref name="Yearbook2007"> Statistical Yearbook of Mongolia 2006, National Statistical Office, Ulaanbaatar, 2007 </ref>, [[ажилгүйдэл]] ба [[инфляци|инфляцийн]] түвшин нь тус тус 3,3&nbsp;% ба 9,5&nbsp;% байна. Монголын хамгийн гол худалдааны түнш нь [[Хятад]] орон. 2006 оны байдлаар Монголын нийт экспортын 68,4&nbsp;% нь, импортын 29,8&nbsp;% нь Хятадад ногджээ.<ref>Morris Rossabi, [http://www.jamestown.org/publications_details.php?volume_id=408&issue_id=3322&article_id=2369703 ''Beijing's growing politico-economic leverage over Ulaanbaatar''], The Jamestown Foundation, 2005-05-05, (retrieved 2007-05-29)</ref> 1991 онд Улаанбаатар хотод байгуулагдсан [[Монголын хөрөнгийн бирж]] нь нийт хувьцааны хэмжээгээрээ дэлхийд хамгийн жижигт тооцогддог байна.<ref name="Jeffs">{{cite news|url=http://www.efinancialnews.com/content/1047180747|title=Mongolia earns a sporting chance with fledgling operation |last=Jeffs |first=Luke |date=2007-02-12 |accessdate=2007-09-11 |work=Dow Jones Financial News Online}}</ref><ref name="IHT">{{cite news |url=http://www.iht.com/articles/2006/09/19/bloomberg/bxmongol.php |date=2006-09-19 |accessdate=2007-09-11 |title=Mongolian bourse seeks foreign investment |last=Cheng |first=Patricia |work=International Herald-Tribune |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070420085805/http://www.iht.com/articles/2006/09/19/bloomberg/bxmongol.php |archivedate=2007-04-20 |url-status=live }}</ref> === Аж үйлдвэр === ДНБ-ий 21,4&nbsp;%-г аж үйлдвэр хангадаг ба хөдөө аж ахуйн салбартай тэнцүүхэн байна (20,4&nbsp;%). Аж үйлдвэрлэлд [[барилгын материал]], [[уул уурхай]] ([[нүүрс]], [[зэс]], [[молибден]], [[хайлуур жонш]], [[цагаан тугалга]], [[вольфрам]], [[алт]]), [[газрын тос]], хүнс ба ундааны бүтээгдэхүүн, малын гаралтай бүтээгдэхүүн боловсруулалт, [[ноолуур]], байгалийн нэхмэл үйлдвэрлэл зэрэг орно. Аж үйлдвэрлэлийн өсөлт нь 2002 онд жилд 4,1&nbsp;% байв. Уул уурхайн салбар нь Монголын хамгийн гол чухал аж үйлдвэрлэлийн салбаруудын нэг болж хөгжсөөр байна. Энэ нь Хятад, Орос, Канадын уул уурхайн компаниуд Монголд үйл ажиллагаагаа эрхлэх болсонтойгоор харагдаж байна. Дотоодын хоол хүнсний үйлдвэрлэл гадаадын хөрөнгө оруулалтын тусламжтайгаар хурдацтайгаар өсөж байна. === Шинжлэх ухаан, технологи === 1990-ээд оноос ардчилал хөгжснөөр Монгол Улс нь [[технологи|технологийн салбараа]] хөгжүүлж эхэлжээ. Үүний үр дүнд нилээд олон тооны технологийн компаниуд үүсгэгджээ. Мөн [[Өмнөд Солонгос]], [[Хятад]] зэрэг ойр орчмын орнуудын технологийн компаниуд Монголд салбараа нээж эхэлж байна. [[Мэдээлэл харилцаа|Мэдээлэл харилцааны]] ба [[интернет|интернетийн]] үйлчилгээ олгогч компаниуд ихэссэнээр интернет ба утасны салбарыг өрсөлдөөнтэй болгожээ. Үүнээс хамгийн өрсөлдөөнтэй нь [[үүрэн телефон|үүрэн телефон утасны]] салбар бөгөөд одоо Монголын ихэнх нутгийг хамарч байна. Электроник ба механик аж үйлдвэрлэлтэй харьцуулахад [[программ хангамж]] нь Монголд үйл ажиллагаагаа эрхэлдэг Монголын ба гадаадын компаниудад түлхүү хөгжиж байна. == Соёл == === Боловсрол === [[Зураг:National University of Mongolia (2024).jpg|thumb|[[Монгол Улсын Их Сургууль]]]] Монгол Улсын сургуулийн өмнөх насныхан [[хүүхдийн цэцэрлэг]], гэрээр хүмүүжих ба 6 нас хүрээд сурагч болно. [[Бага боловсрол]] (5 жил), [[суурь боловсрол]] (9 жил), [[бүрэн дунд боловсрол]] (ерөнхий боловсрол, 12 жил)-ыг дунд сургуульд олж авна. Өмнө нь 1950-аад оноос 1995 он хүртэл 10 жил байсан. [[Дээд боловсрол]] бакалавр, магистр, докторын зэрэг гээд шатлах ба их сургууль (ИС), дээд сургууль (ДС), хүрээлэнд сурч эзэмшинэ. Мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төв (МСҮТ) гэж бий. Бакалавр 4-6 жил, магистр 2 жил суралцдаг. [[Монгол улсын их дээд сургуулиуд|Монгол Улсын их дээд сургуулиуд]]ын заримыг дурдвал: * [[Монгол Улсын Их Сургууль]] — МУИС (1942 онд үүсэн байгуулагдсан); * [[Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургууль]] — ХААИС (1958); * [[Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль]] — ЭМШУИС (1961); * [[Хууль Сахиулахын Их Сургууль]] — ХСИС (1966); * [[Шинжлэх Ухаан Технологийн Их Сургууль]] — ШУТИС (1969). * [[Төмөр замын их сургууль|Төмөр замын Их сургууль]] - ТЗИС (1956). === Баяр ёслол=== Улс даяар бүх нийтээр амардаг баяр:<ref>{{Cite web |url=http://www.legalinfo.mn/law/details/399?lawid=399 |title=НИЙТЭЭР ТЭМДЭГЛЭХ БАЯРЫН БОЛОН ТЭМДЭГЛЭЛТ ӨДРҮҮДИЙН ТУХАЙ |access-date=2023-06-22 |archive-date=2021-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724013943/https://www.legalinfo.mn/law/details/399?lawid=399 |url-status=dead }}</ref> [[Зураг:Naadam.jpg|thumb|200px|Улсын наадмын Хүй <br>долоон худгийн дэнж]] {|class="wikitable" |- !Сар, өдөр ||Баяр||Тайлбар |- ||[[1 сарын 1]]||[[Шинэ жилийн баяр|Шинэ жил]]|| [[12 сарын 31]]-ны үдэш баярлаад 1 сарын 1-нд амарна. |- ||1-2 сар (''тайлбар'' →)||[[Цагаан сар]]|| [[Билгийн тоолол|Билгийн тооллын]] шинэ жил. Гурав хоног амарна. |- ||[[3 сарын 8]] ||[[Олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдөр|Эмэгтэйчүүдийн баяр]]|| ''Мартын 8'' гэж бас хэлнэ. |- ||[[6 сарын 1]]||[[Хүүхдийн баяр]]||''Эх үрсийн баяр'' гэж хэлдэг байсан. |- |6 сар (''тайлбар'' →) |[[Бурхан багшийн их дүйчэн өдөр]] |[[Билгийн тоолол|Билгийн тооллын]] зуны тэргүүн сарын шинийн 15-нд тэмдэглэдэг |- ||[[7 сарын 10]]-[[7 сарын 15|15]]||[[Наадам|Үндэсний их баяр наадам]]||Улс, аймаг, сумын наадам болно. 2022 оны зургаадугаар сарын 28-ны өдөр тус [https://web.archive.org/web/20251116115556/https://legalinfo.mn/mn/detail/399 хуульд] нэмэлт өөрчлөлт оруулснаар Үндэсний их баяр наадмаар албан ёсоор зургаан хоног (7 сарын 10-15)-ны өдрүүдэд бүх нийтээр амардаг болжээ. |- ||11 сар (''тайлбар'' →)||[[Монгол бахархлын өдөр]]||[[Билгийн тоолол|Билгийн тооллын]] өвлийн тэргүүн сарын шинийн нэгэн. Эзэн Богд [[Чингис хаан|Чингис хааны]] төрсөн өдөр. |- ||[[11 сарын 26]]||[[Улс тунхагласны ойн барилдаан|Бүгд Найрамдах Улс тунхагласан өдөр]]||[[1924 он]] [[11 сарын 26]]-ны өдөр Улсын анхдугаар Үндсэн хуулийг батлан гаргаж Улсын нэрийг [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс]] (БНМАУ) болгон тунхаглаж, улсын нийслэлийг Улаанбаатар хот гэж нэрлэхээр тогтсон юм. Мөн улсын сүлд, далбаа, тамга зэргийг батлав. Тусгаар тогтнолоо тунхагласан өдрийг бүх нийтийн амралтыг энэ өдөр рүү шилжүүлсэн. |- |[[12 сарын 29]] |[[Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээсний баярын өдөр]] |Монгол Улс тусгаар тогтнолоо сэргээсэн өдөр. [[1911 он]] онд - Монголчууд Манж Чин гүрнээс тусгаар тогтнож, [[Богд хаан|Богд хаант]] Монгол улс байгуулагдсан өдөр. |} === Биеэт соёл === [[Зураг:Gurvger.jpg|thumb|180px|[[Гэр]]]] Монгол болон Төв Азийн нүүдэлчин ард түмний уламжлалт сууц [[гэр|'''гэр''']] юм. Мод, эсгийг ашиглан 4-6 хана тойруулж, тоононд унь тулган босгодог, эсгийгээр туурга хийх дугуй хэлбэртэй, оньсон бүтээцтэй, нүүж суухад тохирох сууц юм. Сүм хийд, орд өргөө ч болдог байв. 16-17-р зуунаас буддын [[сүм]] [[хийд]] чулуу, шавраар барьдаг болсон ба монгол, төвөд, хятад хийцийг хослуулж байжээ. Дээр үеэс [[Уянга сум|Уянгын]] модон гэр, [[Дарьганга]] хийц алдартай. [[Мөнгөн аяга]], [[хэт хутга]] гээд дарханы үйл үнэлэгддэг байсан.<ref>{{Cite web |url=http://news.gogo.mn/r/66177 |title=Д.Сүхээ: “Уянга”-ын гэх хийц нь цуулбар модоор унь болон ханаа хийдэгт л байгаа юм |access-date=2023-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711004611/http://news.gogo.mn/r/66177 |archive-date=2019-07-11 |url-status=dead}}</ref> [[Дээл]], [[малгай]], [[гутал]] монголын олон ястанд өвөрмөц бөгөөд улирал, нас, хүйсэнд тохируулж олон янз хийж ирсэн. === Идээ унд === Монголд уламжлал ба шинэчлэл хосолж байна. Монголчууд эртнээс [[таван хошуу мал|таван хошуу мал]]ын мах, [[цагаан идээ]] зооглож ирсэн. Махаар [[хорхог]], [[боодог]], [[шорлог]] хийх ба дулаан цагт [[айраг]], [[тараг]], [[ээзгий]], [[өрөм]], [[бяслаг]], [[аарц]], [[ааруул]] зэрэг цагаан идээ бэлтгэн хэрэглэдэг. [[Архи]] нэрнэ. Казах үндэстний [[казы]], [[бешбармак]] зэрэг хоол бий. 20-р зуунаас өмнө [[гурил]], [[цагаан будаа]]тай хоол зонхилж байсан бол өнөө үед [[хүнсний ногоо]], [[Тахианы мах|тахиа]], [[гахай]]ны мах нэмэгдсэн. [[Гурилтай шөл]], [[цуйван]], [[будаатай хуурга]], [[хуушуур]], [[бууз]] үндэсний хоол гэж үздэг. Монгол Улсад зоогийн газар ихээр үүсч хятад, солонгос, европ хоол хаа сайгүй хийдэг болжээ. Цагаан хоолтон, зөв хооллолт мөн бий болсон. === Урлаг === [[Зураг:Mongolian_Musician.jpg|thumb|140px|Морин хуур]] Монголын утга зохиол их хөгжсөн. [[Дашдоржийн Нацагдорж|Дашдоржийн Нацагдоржийн]] «[[Миний Нутаг|Миний нутаг]]<nowiki/>», [[Бэгзийн Явуухулан|Явуухулан]]гийн «[[Би хаана төрөө вэ (найраг)|Би хаана төрөө вэ]]<nowiki/>», [[Дэндэвийн Пүрэвдорж|Пүрэвдоржийн]] «Сэгс цагаан богд», [[Бямбын Ринчен|Ринчений]] «Монгол хэл», [[Чадраабалын Лодойдамба|Лодойдамбын]] «[[Тунгалаг Тамир (кино)|Тунгалаг тамир]]<nowiki/>» гээд олон зохиолчийн шүлэг, найраглал, тууж, өгүүллэг, роман 108 боть болсон. Монголчууд эртнээс [[дуу]] [[бүжиг]]тээ сайн. [[Монголын нууц товчоо|МНТ]]-д «...хавирга газрыг халцартал, өвдөг газрыг өлтөртөл дэвхцэн бүжиглэж хуримлав...» гэсэн нь бий. Уламжлалт [[уртын дуу]], [[богино дуу]], [[ардын дуу]]наас гадна орчин үеийн [[дуурь]], [[Рок хөгжим|рок]], [[поп]], [[хип хоп]], [[Жааз хөгжим|жааз]], [[зохиолын дуу]] дуулдаг. [[Хөөмий]], [[исгэрээ]] зэрэг хоолойн өвөрмөц урлаг, [[бий биелгээ]], [[аягатай бүжиг]], [[ёохор]] гэсэн өөрийн дэг төрөл байна. [[Цэрэндуламын Сэвжид|Ц.Сэвжид]]ийн дэглэсэн «Жалам хар» бүжиг алдартай. Мөн орчин үеийн балет болох хөгжмийн зохиолч [[Жамъянгийн Чулуун|Жамъяангийн Чулууны]] "[[Уран хас]]" балет зэрэг юм. [[Морин хуур]], [[аман хуур]], [[төгөлдөр хуур]], [[хуучир]], [[ёочин]], [[бүрээ]], [[ятга]], [[гитар]], [[хийл]], лимбэ зэрэг хөгжмийн зэмсэг хэрэглэнэ. 1938 оны «[[Норжмаагийн зам]]»-аас эхлээд [[Монгол кино үйлдвэр]] ганцаар кино бүтээх болсон. Хувьсгал, хөдөө хотын амьдрал, ажил хөдөлмөрийн сайхныг, шашны мууг гаргадаг байв. 1970-аад оноос [[баримтат кино]] хийдэг болсон. Шилжилтийн үед унасан кино урлаг 2000-аад оны сүүлээс илт сайжирч олон студи жилдээ 20-30 [[уран сайхны кино]], мөн телевизийн [[олон ангит кино]] хийдэг болсон. [[Даваагийн Бямбасүрэн|Даваагийн Бямбасүрэнгийн]] найруулсан «[[Ингэн нулимс]]» кино нь 2005 оны [[Оскарын шагнал]]ын шилдэг гадаад баримтат кинонд нэр дэвшиж байсан удаатай. [[Намжилын Норовбанзад]] уртын дууч, [[Сэмбийн Гончигсумлаа]] хөгжмийн зохиолч, [[Бэгзсүрэнгийн Норовсамбуу]] уран нугараач, [[Түдэвийн Цэвээнжав]] жүжигчин зэрэг олон авьяастан төржээ. === Спорт === {{Гол|Монголын спорт|Монгол Улс Олимпод}} [[Зураг:Mongolia 063.JPG|thumb|200px|Сур харваа]] «Эрийн гурван наадам» хэмээх [[морины уралдаан|хурдан морь]], [[сур харваа]], [[үндэсний бөх]] гурав Монголд спорт маягаар хөгжсөн. Бөхчүүдээс дархан аварга [[Бадмаанямбуугийн Бат-Эрдэнэ]] улсын наадамд 11, [[Хорлоогийн Баянмөнх]] 10 түрүүлсэн ба харваачдаас гарамгай мэргэн [[Аюушийн Цэвээн]] үлгэр дуурайлал болж явдаг. Хэдий адгуус ч гэсэн морины уралдаан монголчуудад онцгой бахдалтай бөгөөд 2000-аад оны [[Эрдэнэчулууны шарга]], 1950-аад оны [[Шийтэрийн зээрд]] азаргад төрөөс онцгой цол хайрласан удаатай. 20-р зууны дунд үеэс Монголд [[их спорт]] хөгжиж, 1964 оны [[Токиогийн олимп]]оос хойш өвөл, зуны олимпод оролцдог болсон. 1968-2012 оны хугацаанд [[бокс]], [[буудлага]], [[жүдо]], [[чөлөөт бөх]] (''топ 4'')-өөр олимпоос 2 алт, 9 мөнгө, 13 хүрэл, бүгд [[Монгол улс Олимпод|24 медаль]] хүртээд байна. 2008 оны [[Бээжингийн олимп]]оос [[Найдангийн Түвшинбаяр]] [[Жүдо|жүдоч]], [[Энхбатын Бадар-Ууган]] боксчин хоёр анхны алтыг хослуулан авчирсан бөгөөд мөн жилийн паралимпад [[байт харваа]]ч [[Дамбадондогийн Баатаржав]] аварга болжээ. 1971 онд [[Должингийн Дэмбэрэл]] байт харваач анхны дэлхийн аварга болсон бол дэлхийн аварга болсон анхны чөлөөт бөх Зэвэгийн [[Зэвэгийн Ойдов|Ойдов]] (1974), анхны жүдоч [[Хашбаатарын Цагаанбаатар]] (2009), анхны боксчин [[Пүрэвдоржийн Сэрдамба]] (2009) байлаа. Монголын эмэгтэй буудлагын тамирчин [[Доржсүрэнгийн Мөнхбаяр]] (гавьяат тамирчин), [[Отрядын Гүндэгмаа]] (хөдөлмөрийн баатар) нар 1990-ээд оноос хориод жил тив, дэлхий, олимпод амжилт гаргасаар олимпын аваргаас бусад бүх цолыг авсан. Монголчууд [[Япон]]д [[сүмо]] барилддаг болсон. Асашорю [[Долгорсүрэнгийн Дагвадорж]] анх 2003 онд ''ёкозүна'' (аварга) болсоноос хойш Хакүхо [[Мөнхбатын Даваажаргал]] (2007), Харүмафүжи [[Даваанямын Бямбадорж]] (2012), Какүрю [[Мангалжалавын Ананд|Мангалжавын Ананд]] (2014) нар залган сүмогийн дэвжээг эзэгнэсээр байна. Хүүхэд залуус [[хөлбөмбөг]], [[сагсан бөмбөг]], [[ширээний теннис]]ийг түгээмэл тоглодог, сонирхдог. == Зургийн цомог == <gallery widths="180px" heights="130px"> Gengis_Khan_empire-fr.svg|Чингисийн аян дайн Altan_Khan.jpg|Түмэдийн Алтан хан Tsogtiin_tsagaan_baishin.JPG|Цогтын цагаан байшин Panorama_Ulan_Bator_06.JPG|Төв талбай Sukhbaatar.jpg|Сүхбаатар жанжин Файл:Монголын физик газарзүйн атлас-монгол хэлээр.jpg|Физик газар зүйн зураг {{ref-en}} KhongorynElsCamels.jpg|Хонгорын элс ба тэмээн сүрэг %D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%BB_%D0%B8_%D0%A5%D1%83%D0%B1%D1%81%D1%83%D0%B3%D1%83%D0%BB_332.jpg|Хөвсгөл нуур Gorkhi-Terelj National Park.jpg|Горхи Тэрэлж Yurt_in_Ulan_Bator.JPG| Oyu_Tolgoi_23.JPG|Оюу толгой Zamyn_Uud_traders.jpg|Галт тэрэг White_Tara.jpg|Цагаан дарь эх Nalaikh Mosque.jpg|Муслим сүм Naadam Festival 2024 Opening Ceremony.jpg|Улсын наадам Mongolian_warriors.jpg|Бөх барилдаан Mongolian_Youth.jpg|Хүүхдүүд MongolianStew01.JPG|Хорхог </gallery> ==Нэмж унших== *[[Монгол сайтууд]] == Цахим холбоос == {{Commons|Category:Mongolia|Монгол Улс}} * [https://web.archive.org/web/20150120150530/http://www.welcometomongolia.com/ Монголын аялал жуулчлалын нэгдсэн сайт] * [https://web.archive.org/web/20110612224710/http://www.pmis.gov.mn/ Монгол улсын төрийн байгууллагуудын цахим сүлжээ] * [http://www.open-government.mn/ Монголын нээлттэй засаг] − Засгийн газрын албан ёсны цахим сүлжээ * [https://web.archive.org/web/20120402102940/http://www.mongolia-tour.com/ Монголын аялал жуулчлалын байгууллагуудын нэгдсэн цахим сүлжээ] * [https://web.archive.org/web/20120618131629/http://www.mongolia-mining.com/ Монголын уул уурхайн салбарын талаархи олон улсын мэдээ] <!-- These links are enough. Please read [[WP:External links]] for guidelines --> == Зүүлт, тайлбар == {{лавлах холбоос|2}} {{Ази|state=collapsed}} {{Хөтлөгч мөр ЕАБХАБ-ын гишүүн улсууд|state=collapsed}} {{Хөтлөгч мөр Монгол угсаатан |state=collapsed}} [[Ангилал:Монгол| ]] [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Азийн орон]] [[Ангилал:Далайд гарцгүй орон]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] nkzqmvx003zdbungx6r2vblcaazxmxy 0 6049 875829 825885 2026-11-10T22:13:36Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875829 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин |name = Баян-Агт сум |native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠪᠠᠶ᠋ᠠᠨ}}{{MongolUnicode|ᠠᠭᠲᠠ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} |native_name_lang = mn |settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] |nickname = |motto = |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_blank_emblem = |blank_emblem_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = |pushpin_label_position = |subdivision_type = Улс |subdivision_name = {{flag|Монгол}} |subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] |subdivision_name1 = {{flagicon image|Mn flag bulgan aimag.svg}} [[Булган аймаг|Булган]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |seat_type = Сумын төв |seat = Шарга |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = Байгуулагдсан |established_date = 1925 он |area_magnitude = |unit_pref =<!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 3079.70 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2022 |population_footnotes = |population_note = |population_total = {{increase}} 3,375 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_mi2 = |timezone = UTC + 8 |utc_offset = +8 |latd=|latm=|lats=|latNS= |longd=|longm=|longs= |longEW= |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = 63180 |area_code = |website = |footnotes = }} '''Баян-Агт''' — [[Булган]] аймгийн [[сум]]. 1925 онд байгуулагдсан. Хуучнаар Сайн ноён хан аймгийн Эрх гүний хошууны нутаг. Сумын хүн амын тоо 2020 оны эцсээр 3362 байна.<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Сумын нутаг дэвсгэр засаг захиргааны 6 [[баг]]т хуваагддаг. Армийн 3 генерал, Хөдөлмөрийн баатар 3 тус тус төрөн гарсан нутаг. Генерал Ө.Чойжилсүрэн, Г.Түмэн, Л.Моломжамц, Хөдөлмөрийн баатар хоньчин Д.Бямбаа, барилгачин Д.Даваасамбуу, хоньчин С.Цэрэндорж нар бөгөөд Түүхийн ухааны доктор Л.Мөнх-Эрдэнэ, МЗЭ-ийн шагналт яруу найрагч Л.Ганзул, Түүхийн ухааны доктор На.Батболд нарын эрдэмтэд төрсөн нутаг юм. Сумын сургууль 2011 онд Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар хоньчин Д.Бямбаагийн нэрэмжит болж 2014 оноос Бүрэн дунд сургууль болсон, 2020 онд 536 сурагчтай байлаа. ==Газар нутаг== Баруун захаас зүүн захын цэг хүртэл 73 км, Хойд захын цэгээс өмнөд захын цэг хүртэл 71 км орчим зайтай. Цагаан голын рашаан, Хануйн рашаан, Багануурын рашаан зэрэг том жижиг рашаан амралтын газруудтай. Шарга нуур, Цэгээн нуур, Бага нуур, Сэлэнгэ Хануй голуудын бэлчир, Хануй Цагаан голуудын бэлчир, Хануй Балиг голуудын бэлчир, Хануй гол дагасан хавцал, Зуунмод зэрэг байгалийн үзэсгэлэнт газрууд элбэгтэй. ==Мал аж ахуй== 2020 оны жилийн эцсээр 244 мянган толгой мал тоолуулсан. Адуу 18738, үхэр 19205, тэмээ 42, хонь 121098, ямаа 85694 тоо толгой байсан. Сумын нутгийн хойд багууд болох Баянхайрхан, Баянзүрх багууд үхрийн сүүнээс нэрдэг нэрмэл Монгол архиараа улсдаа алдартай. Энэхүү ундааг айл бүр хийж заншсан. Харин урд талын Дулаанхаан, Халтар, Шарга багийн малчид гүүний  айргаараа улсдаа алдартай. ==Газар тариалан, төмс хүнсний ногоо== одоогоор 2 аж ахуйн нэгж нийт 3800 га эргэлтийн талбайд улаанбуудай, тосны ургамал, ногоон тэжээл тариалж байна. Баянхайрхан багийн Ногоо гэх газар, сумын төвд айлууд нийт 10 орчим га газар төмс, хүнсний ногоо тариалж байна. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-10 22:13:36 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2020 он) |- | 1 || Шарга || 673 |- | 2 || Баянзүрх || 616 |- | 3 || Баянхайрхан || 695 |- | 4 || Дулаанхаан || 456 |- | 5 || Халтар || 277 |- | 6 || Хүрэмт || 645 |- |} ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Булганы сумууд}} [[Ангилал:Баян-Агт сум| ]] [[Ангилал:Булган аймгийн сум]] [[Ангилал:Монголын сум]] k8xwam5vvdo2wc4t2iiq5renztorsau 0 6058 875942 803856 2026-11-11T09:37:45Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875942 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин |name = Рашаант сум |native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠷᠠᠰᠢᠶ᠋ᠠᠨᠲᠤ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} |native_name_lang = mn |settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] |nickname = |motto = |image_skyline = Rashaant sum, Bulgan province, Mongolia.JPG |imagesize = |image_caption = Сумын төв |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_blank_emblem = |blank_emblem_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = |pushpin_label_position = |subdivision_type = Улс |subdivision_name = {{flag|Монгол}} |subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] |subdivision_name1 = {{flagicon image|Mn flag bulgan aimag.svg}} [[Булган аймаг|Булган]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |seat_type = Сумын төв |seat = Улааншивээт |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |unit_pref =<!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 1012 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2022 |population_footnotes = |population_note = |population_total = {{increase}} 3,204 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_mi2 = |timezone = UTC + 8 |utc_offset = +8 |latd=|latm=|lats=|latNS= |longd=|longm=|longs= |longEW= |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = 63070 |area_code = |website = |footnotes = }} '''Рашаант''' сум нь Булган аймгийн хамгийн урд үзүүрийн сум юм. 1984 онд байгуулагдсан, 4 багтай. Сумын төв Улааншивээт нь [[Булган (хот)|аймгийн төвөөс]] 190 км, нийслэл [[Улаанбаатар]]аас 258 км зайд оршино. [[Союз-39|Монгол-Зөвлөлтийн сансрын хамтарсан нислэгийн]] бэлгэдэл болгон 1982 онд Сансар САА-г байгуулж, түүнийг түшиглэн сансрын нисгэгч [[Жүгдэрдэмидийн Гүррагчаа|Ж.Гүррагчаагийн]] төрсөн газар “Рашаант”-аар нэрлэсэн сум байгуулах тухай БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн зарлиг 1984 оны 9 сарын 12-ны өдөр гарч байсан түүхтэй. Хүмүүст "Сансар" сангийн аж ахуйн нэрээрээ илүүтэй танил болсон. Тус сум нь ''Хөгнө хан, Хар чулуут, Улаан шивээт, Аргал хайрхан'' зэрэг 4 багийн 950 өрхийн '''3168''' хүн амтай. Үндэсний хөгжлийн газраас гаргадаг "Сумдын өрсөлдөх чадварын индексээр" Монгол Улсын 330 сумаас 16 дугаар байрт шалгарч байсан. БНМАУ-ын үед байгуулагдсан хамгийн отгон сум юм. ==Эдийн засаг== ===Орон нутгийн төсөв=== Сумын төсвийн нийт орлого нь 213.8 сая төгрөг бөгөөд улсын төвлөрсөн төсвийн шилжүүлэг 1116.9 сая төгрөг, сумын өөрийн орлого 104.8 сая төгрөгийн орлогоос бүрддэг. Орон нутгийн нийт төсвийн зардал нь 1117.3 сая төгрөг байна. Нийт зардлын 63 хувь нь цалин, 8.6 хувь нь нийгмийн даатгалын шимтгэл, 6.6 хувийг урсгал шилжүүлэг, 21.8 хувийг нь бусад зардал эзэлж байна. Сумын хэмжээнд нийт 33 аж ахуйн нэгж байгууллага үйл ажиллагаа явуулж, 6.7 тэрбум төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, аймагт 109.0 сая, орон нутагт 104.8 сая, нийт 213.8 сая төгрөгийн татвар төвлөрүүлж байна. ===Хөдөө аж ахуй=== Сумын хэмжээгээр нийт '''159,960''' мянган мал тоологдсоноос тэмээ '''265''', адуу '''11,583''', үхэр '''7,039''', хонь  '''83,146''', ямаа '''57,927''' толгой байна. Аймгийн хэмжээнд тэмээний тоо толгойгоороо нэгд ордог. Жилд 13 га талбайд төмс хүнсний ногоо тариалж, дунджаар 70 тонн төмс хүнсний ногоо хураан авч байна. ===Сумын брэнд бүтээгдэхүүн=== *Аялал жуулчлал, жуулчны баазууд, ресторан, зочид буудал, газар тариалан, мал аж ахуй, замын гуанз, модон эдлэл /сийлбэр, гэр ахуйн эд хогшил/ == Газар зүй == Хөгнө хан (1969 м), Салхит овоо (1571 м), Рашаант (1971), Өлзийт (1684), Их аргал (1683) уулс тус сумын нутагт оршино. Дөрвөн аймгийн таван сумтай хил залган оршино. Тахилт нуур, Хунт нуур, Хөдөө нуур зэрэг үзэсгэлэнт нууруудад хун, тоодог, тогоруу, хар галуу, ангир зэрэг усны шувууд зусдаг. Сумын баруун хэсэгт Жаргалант, Тарнын хөндий, зүүн талаар Бадын хөндий, хойгуур Аргалын хөндий байна. Тарнын гол, Савангийн гол нутгийн хил болж урсдаг. Сумын нутагт [[Хөгнө тарна байгалийн цогцолбор]]т газрын хэсэг байх бөгөөд үзэсгэлэнт Хөгнө хан уул, [[Элсэн тасархай]], түүнийг дагасан аялал жуулчлалын отог газар олон байна. Тус сумын нутгийн баруун хэсгийг дайран гарах Их Монгол элс, домогт Элсэн тасархай сумын хойд хэсэгт зээглэн орших үзэсгэлэнт Хөгнө хан уул, 17-р зууны үеийн сүм хийдийн туурь, Түрэгийн үеийн хүн чулуу, Хадагт хошуу зэрэг түүх соёлын дурсгалт газрууд нь гадаад дотоодын аялагч жуулчдын анхаарлыг зүй ёсоор татдаг юм. Их элсийг хөвөөлөн тогтсон Тахилт нуур, Адуун нуур, Захын нуурын зэгсэн шугуй, Тарна, Саван, Бад, Шилүүстэй голууд, тэнд шумбан наадах түмэн хэлийн шувуудыг харан баясаж домогт элсэн тасархай болон Их Хөгнө Хан уулсын байц сүрлэг боржин аяны дөрөө мултлан саатаж, цэцэгсийн үнэрт хөдөөгийн агаараар амьсгалж буга, шилүүс, зэрлэг гахай, бор гөрөөс, үнэг, чоно зэрэг ан амьтдын “амьд музей” үзэж говь, байгаль эхийн уран тансгийг мэдрэх болно.   [[Чоно]] Аргал, янгир, буга, шилүүс, чоно, [[үнэг]], [[хярс]], [[тарвага]], [[туулай]] зэрэг амьтадтай. Хөгнө хан уул хус, улиас, хуш бүхий ой модтой, хайлаас, бургас, торлог, монос зэрэг модлог ургамлууд элбэг тохиолдох бөгөөд буйлс, шар харгана, алтан харгана, шар бургас, боролзгоно, дэрс зэрэг бутлаг ургамлын тархацтай. Эрт үеэс монголчуудын дунд Тарнын яргай гэж алдаршсан яргай, чаргай, яшилаас эхлэн бургас, монос, хайлаас, улиас, хус, хуш, хар мод хүртэл ургаж гандигар, нохойн хошуу, арц, юмдүүжин зэрэг эмийн зүйлийн ургамал, алаг цэцэгс найган, самар мойл жимс нь тус нутгийн үзэсгэлэнг улам нэмдэг юм. [[Эх газрын хуурай уур амьсгал]]тай, нэгдүгээр сарын дундаж температур −19°С, долоодугаар сарынх +18°С байдаг. Жилийн хур тунадасны дундаж хэмжээ 250—300 мм. [[Төмрийн хүдэр]], [[шохойн чулуу]], барилгын материалын нөөцтэй. == Хүн ам == 2010 оны Монгол Улсын хүн амын тооллогоор Рашаант суманд Монгол Улсын харьяат 3168 иргэн оршин сууж байсан.<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол Улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref> Түүнээс 1-р "Хөгнө хан" багт 1285, 2-р "Хар чулуут" багт 1011, 3-р "Улаан шивээт" багт 532 "Аргалхайрхан" багт 340 гэж хуваагдан бүртгүүлжээ.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол Улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 09:37:45 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> ==Алдартнууд== '''Олон улсын шагнал''' 2021 он - Европын холбооны Хүний эрхийн шагнал - Б.Пүрэвсүрэн /Хуульч, өмгөөлөгч/ ;Хүний гавьяат эмч *2013 он- Д.Даажамба /Хүний их эмч/ ;Төрийн үйлчилгээний гавьяат ажилтан ;* 2024 он Б.Бат-Эрдэнэ / Сумын Засаг дарга/ ;Сүхбаатар одон *1985 он –Б.Самдандорж /Тариаланч/ ;Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одон *2003 он-Г.Аззаяа /БХЯ-ны офицер/ ;Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон *2011 он-Д.Даажамба /Хүний гавьяат эмч/ *2022 он Ч.Бадарч /тариаланч/ ;Алтан гадас одон *1983 он-Ч.Ойдов / Малын их эмч/ *1989 он-Д.Очирбат / Малын их эмч/ *1990 он-Д.Даажамба / Хүний их эмч/ *2006 он-Ч.Жанчивдорж / ИТХ-ын дарга/ *2010 он-П.Хишигмаа / Хаан банкны эрхлэгч/ *2011 он-Л.Алтанхуяг / ИТХ-ын дарга/ *2012 он-Энхбаатар /Багш/ *2013 он-Д. Авирмэд /ҮЭ-ийн дарга/ *2013 он-Урьдынбиш /Орлогч дарга/ *2013 он-Х.Мөнхжаргал /Цагдаагийн тасгийн дарга / *2016 он- С.Мөнхнаст /Эдийн засагч/ *2017 он- А.Болдхуяг /Хувиараа аж ахуй эрхлэгч/ == Зам тээвэр == [[Улаанбаатар]]аас [[Арвайхээр]], [[Баянхонгор хот|Баянхонгор]], Хөвсгөл, Архангай, Өвөрхангай, Говь-Алтай, Увс, Ховд, Завхан, Баян-Өлгий хүрэх баруун бүсийн төв засмал зам сумын нутгаар дайрдаг. == Эх сурвалж == {{reflist}} <!--Үүнээс дооших хэсгийг арилгаж болохгүй, бичих зүйлээ дээр бичнэ үү.--> == Зүүлт, тайлбар == {{лавлах холбоос}} {{Хөтлөгч мөр Булганы сумууд}} [[Ангилал:Рашаант сум (Булган)| ]] [[Ангилал:Булган аймгийн сум]] [[Ангилал:Монголын сум]] nor9bh22dcdtcopcejz7cqn7n7k4lci 0 6345 875832 806625 2026-11-10T22:22:38Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875832 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Баянтүмэн сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠪᠠᠶ᠋ᠠᠨᠲᠦ᠋ᠮᠡᠨ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Bayantümen, Dornod.png | mapsize = 220px | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Mn flag dornod aimag 2001.svg}} [[Дорнод аймаг|Дорнод]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Цагаандэрс | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = Байгуулагдсан | established_date = 1959 он | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 8,321 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{increase}} 2,948 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = Шуудангийн код<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = 21050 | area_code = | website = {{url|bayantumen.dd.gov.mn}} | footnotes = }} '''Баянтүмэн''' — [[Дорнод]] аймгийн [[сум]]. Монгол улсын харъяат Баянтүмэн сумын суурин хүн ам - 1,872<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогын дүнгээр бол аймгийн 14 сумнаас 9-р олон хүн амтай сум юм. Сумын нутаг дэвсгэр захиргааны 4 [[баг]]т хуваагддаг. Сумын төв нь ''Цагаандэрс''. [[1941]] он хүртэл [[Чойбалсан хот]]ыг "Баянтүмэн" гэж нэрлэдэг байв. Баянтүмэн сум нь 1959 онд байгуулагдаж 2009 онд түүх 50 жилийн ойгоо угтаж 50 бүтээлч ажлын хүрээнд тэмдэглэн өнгөрүүлсэн. Засаг захиргааны анхан шатны нэгж 4 багтай, 692 өрх, 2085 хүн амтай, 83 мянган толгой малтай, төсвийн 5 байгууллага, хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгж 11, хоршоо 2, 23 малчдын бүлэг үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Ерөнхий боловсролын сургууль нь сургалтын чанарыг ахиулах, эрүүл мэндийг дээдэлсэн хүүхдэд ээлтэй сургууль болох зорилтыг дэвшүүлэн 2012-2013 оны хичээлийн жилд 103 хүүхэд, 26 багш ажиллагсадтай үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Сургуулийн өмнөх боловсрол олгох хүүхдийн цэцэрлэг нь Сайн менежменттэй сургуульд бэлтгэгдсэн хүүхэд эрхэм зорилгыг тавьж Хүүхэд бүр хайр баяр баясалаар дүүрэн өдөр бүр шинийг танин мэдэхийн төлөө уриан дор, Хором бүрийг хүүхдийн төлөө зорилтыг дэвшүүлэн 2012-2013 оны хичээлийн жилд 13 багш, ажиллагсадтай, 3 бүлгийн 68 хүүхдийг хүлээн авч үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Сумын Эрүүл мэндийн төв нь хүн амд анхан шатны тусламж үйлчилгээг тэгш хүртээмжтэй чанартай үзүүлэх замаар тэдний амьдралын баталгааг сайжруулж, дундаж наслалтыг уртасгах эрхэм зорилгыг тавин 19 эмч ажилтантай үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Ардын ерөөлч Жигмэдийн нэрэмжит Соёлын төв нь Чанартай үйлчилгээг танд хүргэнэ эрхэм зорилгыг дэвшүүлэн соёлын үйлчилгээг хөдөөд уриан дор 5 орон тоотойгоор үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Хадгаламж банкны салбар суманд шинээр байгуулагдаж 3 орон тоотойгоор үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Эрчим хүчний салбар нь 2 орон тоотойгоор ажиллаж, сумын хэмжээнд 5 байгууллага, 300 гаран айл өрхийг цахилгаан эрчим хүчээр хангаж байна. Шуудан холбоо нь 1 орон тоотой ажилладаг бөгөөд сумын шуудан, хэвлэл захиалга зэрэг үйлчилгээг үзүүлж байна. Хүн ам, нийгэм эдийн засгийн байдал Өрх, хүн ам Тус сум нь 692 өрх, хүн ам 2085 үүнээс 52.3 % эрэгтэй, 47.7 % эмэгтэй байна. нийт хүн амын 29.3 хувийг 0-16 насны хүүхэд, 62.4 хувийг хөдөлмөрийн насны, 8.3 тэтгэврийн насныхан эзэлж байна. Хөдөлмөр эрхлэлтийн байдал Тус сум нь 2085 хүн амтай бөгөөд Хөдөлмөрийн насны 1210 иргэн байгаагаас төрийн байгууллагад 165, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч 368, нийт ажилгүйчүүд 558 иргэн үүнээс ажил хийх чадваргүй эдийн засгийн идэвхгүй хүн ам 137 иргэн зонхилж байна. Төсөв, Санхүү Монгол Улсын Засгийн газрын 2012 оны 30 дугаар тогтоолын дагуу тус сумын орон нутгийн хөгжлийн санд 2013 оны төсөвт 275436,0 мянган төгрөг тооцогдсон байна. Энэхүү хөрөнгөөр сум орон нутгийн хөгжилд нэн тэргүүнд шаардлагатай хөрөнгө оруулалт болон хөтөлбөр төслийг санхүүжүүлэх боломжтой юм. Мөн Төсвийн тухай хуулийн дагуу Улсын төсөвт байгууллагын төсвийг эдийн засгийн ангилал бүрээр сумын ИТХ-н хуралдаанаар батлах болсонтой холбогдуулан тусгай зориулалтын шилжүүлгээр 583188,9 мянган төгрөг төсөвлөгджээ. 2012 оны эцсийн байдлаар Баянтүмэн сумын төсвийн орлогын төлөвлөгөө 40238,6 мянган төгрөг гүйцэтгэл 45224,2 мянган төгрөг байгаа нь төлөвлөгөөт орлого 110.3 хувьтай биелсэн үзүүлэлттэй байна. Орон нутгийн төсвийн орлогын гүйцэтгэл өмнөх оны мөн үетэй харьцуулвал 4000,0 мянган төгрөгөөр өссөн байна. 2012 онд сумын төсөвт 7-н нэр төрлийн орлого төсөвлөгдсөнөөс 3-н нэр төрлийн орлого биелж, орлогын биелэлт 42,8%-тай байна. 2012 оны Орон нутгийн төсвийн зарлага 127533.8 мянган төгрөг байгаа нь төсөвт зардлыг 4.3 хувиар хэмнэсэн үзүүлэлттэй байна. 2012 оны орон нутгийн төсөвт тус суманд орон нутгийн хөрөнгө оруулалтаар нийт 20,0 сая төгрөгийн санхүүжилттэй Овоотын сүлжээний цамхаг барих ажил, 15.0 сая төгрөгийн өртөг бүхий ЭМТөвийн халаалтын тогоо шинэчлэх, суурилуулах ажил тусгагдаж 100 хувийн гүйцэтгэлтэй сумын комисс хүлээж авсан байна. Хөдөө аж ахуйн хүрээнд Баянтүмэн сум нь нийт 82942 мянган толгой малтай бөгөөд үүнээс тэмээ 634, Адуу 12457, Үхэр 7649, Хонь 37676, Ямаа 24526 толгой байна. Засгийн газрын шийдвэрээр суманд Мал эмнэлэг, үржлийн тасгийг 3 орон тоотойгоор байгуулж тасгийг түшиглэн 4 мал эмнэлэг, хөдөө аж ахуйн хүрээнд 1 хоршоо үйл ажиллагаагаа тогтмол явуулж байна. Тус суманд хөдөө аж ахуйн хүрээнд нэлээд олон ажил хийгдэж байгаагаас дурьдвал: Хот орчмын бэлчээрийн төслийн хүрээнд 500 гаруй сая төгрөгийн гэрээнд гарын үсэг зурж сумын хэмжээнд 23 малчдын бүлэг байгуулагдан үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг бий болгох, дэмжих зорилгоор 100 сая төгрөгийн бага хүүтэй зээлийг иргэдэд олгож, суманд арьс, шир, гутал, модон эдлэл, хүнсний ногоо, оёдол, суран эдлэл цагаан идээ, тоосго, хадлан, блок гэх мэт 13 төрлийн бүтээгдэхүүн өрхийн хүрээнд хийгдэж байна. Мал эмнэлэг нь жилдээ Халдварт болон халдваргүй өвчний чиглэлээр 12 нэр төрлийн вакцин, 40 сая төгрөгийн эм бэлдмэлийг заавар журмын дагуу хугацаанд нь нийлүүлж ажилладаг бөгөөд сумын Засаг дарга, аймгийн ХХАЖДҮГ даргатай гурвалсэн гэрээ байгуулан ажиллаж байна. Тус сум нь Тогтвортой амьжиргаа төслөөр 4 багт тус бүр мал угаалгын ванн, мал тарилгын хоолойгоор бүрэн хангагдсан. Жил бүр малчдыг ноосны урамшуулалд хамруулах ажлыг зохион байгуулж 2012 онд 153 малчин өрхөд 50.0 сая төгрөгийн ноосны урамшуулалыг олгоод байна. Бага малтай иргэдийг малжуулах зорилгоор 38.5 сая төгрөгийн өртөг бүхий 499 толгой малыг 11 айл өрхөд гэрээ байгуулан олгосон. Жил бүр бэлчээрийн усан хангамжийг сайжруулах зорилгоор улсын төсвийн хөрөнгө болон төсөл хөтөлбөрийн хүрээнд усан хангамжийг нэмэгдүүлэн ажиллаж байна. Сумын хэмжээнд нийт 219 уст цэг байна. Бэлчээрийг хамгаалах зорилгоор жил бүр бэлчээрийн мэрэгч амьтантай тэмцэх ажлыг зохион байгуулж нийт 16000 га газрыг хамруулан 16.0 сая төгрөгийг зарцуулсан. Монгол мал хөтөлбөрийн хүрээнд суманд 25.747.948 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгдсэн бөгөөд Мал үржлийн чиглэлээр цөм сүрэг бүрдүүлэх зорилгоор 25 сая төгрөгийн санхүүжилт хийгдэж 1 иргэнд 1 бух 5 үнээг олгосон. Мал сүргийг бүртгэлжүүлж, нэгдсэн сүлжээнд оруулах ажлыг сумын хэмжээнд зохион байгуулж нийт 205 малчин өрхийн 10124 толгой малыг бүртгэж гэрчилгээжүүллээ. Нийт малчин өрхийн 15 хувийг малын индексжүүлсэн даатгалд хамруулахаар 4 даатгалын компанитай гэрээтэй ажиллаж байгаа бөгөөд 2012 оны байдлаар 10 малчин өрх даатгалд хамрагдсан байна. Сумын эдийн засгийн гол үзүүлэлтийн нэг болох газар тариалангийн салбарыг хөгжүүлэх ажлын хүрээнд өнгөрсөн онд 24 иргэн, 2 аж ахуй нэгж өрхийн болон үйлдвэрлэлийн зориулалтаар төмс, хүнсний ногоо тариалсан. Жил бүр иргэд ургац хураалтаараа намрын ногоон өдрүүд үзэсгэлэнд оролцож тодорхой амжилтуудыг байнга үзүүлж ирлээ. Газар тариаланг дэмжих ажлын хүрээнд жил бүр төмс, хүнсний ногооны үр, бордоог амьжиргааны түвшин доогуур өрхийг хамруулан, заавар зөвлөгөө өгч ажиллаж байна. Сумын хэмжээнд "Чацаргана” үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэн жил бүр Чацаргана тарих ажлыг өрнүүлэн 7658 чацарганы суулгац 7.6 га-д тариалалт хийгээд байна. Байгаль орчин: Тус сум нь 832.080.0 га газар нутагтай бөгөөд хөдөө аж ахуйн газар 739.143.4 га, үүнээс тариалангийн талбай 7203.7 га, бэлчээрийн газар 644.086.9 га, хот суурин газар 3445.1 га, зам шугам сүлжээний газар 3036.0 га, усан сан бүхий газар 1651.0 га, байна. Тус сумын 4 дүгээр багийн Хотонт нуурын орчим "Тосон хулстай” нь байгалийн нөөц газарт хамрагдсан бөгөөд Хутаг уул, Булган овоо, Буяндэлгэр овоо, Очиртын овоо, Халхын таван уул, Жамъянгүний овоог орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авсан. Байгалийн үзэсгэлэнт газруудаас Халхын таван уул, Хотонт нуур, Хутаг уул, Гурван булаг, Хар ямаатын хавцал, Энх толгой, Баянбулаг, Улаан эрэг зэрэг газруудыг дурьдаж болох юм. Тус сум нь нийт 3 уул, 13 овоо, 8 булаг, 32 нуур цөөрөм, 2 рашаантай. Байгалийн баялаг ашиглах зорилгоор ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй Адуунчулуун ХК, Монголын алт МАК ХХК нь нүүрс ашиглах зориулалтаар, хайгуулын тусгай зөвшөөрөлтэй Ньювенчурс ХХК, Голденгоблет ХХК, Улиастайн тэнгэр ХХК, Баму Майнинг Монгол ХХК, Гоби Энтерпрайз ХХК, Өсөх гол ХХК, Өнө өнгөт ХХК, Рийчфийлд ХХК, Талын жигүүр ХХК, Нью эра голд ХХК нь геологи хайгуулын үйл ажиллагааг явуулж байна. Мөн 2011 оноос "Эм Пи Ай” ХХК, "Магнай трейд” ХХК-д газрын тосны хайгуулын үйл ажиллагааг явуулж байна. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-10 22:22:37 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010 он) |- | 1 || Цагаан дэрс || 330 |- | 2 || Жаргалант || 567 |- | 3 || Өлзийт || 425 |- | 4 || Хотонт || 566 |- |} ==[[Алдартнууд]]== * БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]]т, [[Гавьяат Багш]] [[Эрдэнэбаатарын Шагдар]] * МУ-ын Гавьяат багш Гэндэнгийн Бүдтуяа * [https://web.archive.org/web/20150505114842/http://dornod.todmagnai.mn/UyachMore.aspx?umid=618 Ц.Чойжинжав] МУ-ын алдарт уяач * АЙМГИЙН АЛДАРТ УЯАЧ Г.ДУГАР * АЙМГИЙН АЛДАРТ УЯАЧ Ц.ОТГОНБААТАР * АЙМГИЙН АЛДАРТ УЯАЧ Х.АРСЛАНБААТАР * АЙМГИЙН АЛДАРТ УЯАЧ Ж.ОТГОНБААТАР * Ж.ОТГОНБААТАР нь бүс болон аймаг сумын хэмжээнд олон айраг түрүү авсан сумын сайн уяачдын нэг юм. ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Дорнодын сумууд}} [[Ангилал:Баянтүмэн сум| ]] [[Ангилал:Дорнод аймгийн сум]] [[Ангилал:Монголын сум]] 7rvzr76pxwd7iy1bp56l093c1gxvaqw 0 6386 875932 875461 2026-11-11T08:36:03Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875932 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Оманы Султант Улс | common_name = Оман | native_name = {{native name|ar|سلطنة عُمان|italics=off}}<br />''{{transliteration|ar|Salṭanat ʻUmān}}'' | image_flag = Flag of Oman.svg | flag_type = [[Оманы төрийн далбаа|Далбаа]] | image_coat = National emblem of Oman.svg | symbol_type = [[Оманы үндэсний сүлд|Үндэсний сүлд]] | national_anthem = {{lang|ar|نشيد السلام السلطاني}}<br />"[[Оманы төрийн дуулал|ас-Салам ас-Султани]]"<br />"Султаны ёсолгоо"{{parabr}}{{center|[[File:Peace to the Sultan (نشيد السلام السلطاني).ogg]]}} | image_map = File:Oman (better) (orthographic projection).svg | map_caption = Арабын хойг дахь Оманы байршил (хар ногоон) | capital = [[Маскат]] | coordinates = {{Coord|23|35|20|N|58|24|30|E|type:city}} | largest_city = capital | official_languages = [[Стандарт араб хэл|Араб хэл]]<ref>{{cite web |title=Basic Statute of the State promulgated by Royal Decree 101/96 |url=https://mola.gov.om/eng/legislation/laws/details.aspx?id=1 |website=MINISTRY OF JUSTICE AND LEGAL AFFAIRS |access-date=2023-07-10 |archive-date=2020-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200707234954/http://mola.gov.om/eng/legislation/laws/details.aspx?id=1 |url-status=dead }}</ref> | religion = {{tree list}} *88.9% [[Оман дахь лалын шашин|Ислам]] ([[төрийн шашин|албан ёсны]]) **47.2% [[Суннит Ислам|Суннит]] **35.2% [[Ибадит Ислам|Ибадит]] **6.5% [[Шиит Ислам|Шиит]] *5.5% [[Оман дахь хиндү шашин|Хиндүизм]] *3.6% [[Оман дахь христийн шашин|Христ]] *2% [[Оман дахь шашин шүтлэг|Бусад]]<ref>{{cite web | url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=171c | title=National Profiles }}</ref> | religion_year = 2020 | demonym = [[Оманчууд]] | government_type = [[Нэгдмэл улс|Нэгдмэл]] [[Исламын улс|Исламын]] [[хэмжээгүй эрхт хаант засаг]] | leader_title1 = [[Оманы удирдагчдын жагсаалт|Султан]] | leader_name1 = [[Хейсам бен Тарик]] | leader_title2 = [[Оманы хунтайж|Хунтайж]] | leader_name2 = [[Тейязин бин Хейсам]] | legislature = [[Оманы Зөвлөл]] | upper_house = [[Оманы Төрийн зөвлөл|Төрийн зөвлөл (Мажлис аль-Давла)]] | lower_house = [[Оманы Зөвлөлдөх Ассамблей|Зөвлөлдөх Ассамблей (Мажлис аль-Шура)]] | sovereignty_type = Түүх | established_event1 = [[Бану Азд|Азд]] омгийн нүүдэл | established_date1 = 130 | established_event2 = Аль-Жуланда | established_date2 = 629 | established_event3 = {{nowrap|[[Имамат Оман|Имамат]] улс байгуулагдав<ref>{{cite encyclopedia|title=Oman|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761561099_7/Oman.html|publisher=MSN Encarta|archive-url=https://web.archive.org/web/20091028154443/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761561099_7/Oman.html|archive-date=28 October 2009|quote=In 751 Ibadi Muslims, established an imamate in Oman. Despite interruptions, the Ibadi imamate survived until the mid-20th century.|url-status=dead}}</ref>}} | established_date3 = 751 | established_event4 = [[Набаны улс]] | established_date4 = 1154 | established_event5 = [[Португалын Оман]] | established_date5 = 1507–1656 | established_event6 = [[Ярубын улс]] | established_date6 = 1624 | established_event7 = [[Аль-Саид]]ын угсаа | established_date7 = 1744 | established_event8 = [[Маскат-Оман]] | established_date8 = 1 сарын 8, 1856 он | established_event9 = [[Жабал-Ахдарын дайн]] | established_date9 = 1954–1959 | established_event10 = [[Дофарын бослого]] | established_date10 = 1963 оны 6 сарын 9 – 1976 оны 3 сарын 11 | established_event11 = Оманы Султант Улс | established_date11 = 8 сарын 9, 1970 он | established_event12 = НҮБ-д [[НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн 299-р тогтоол|элсэв]] | established_date12 = 10 сарын 7, 1971 он | established_event13 = [[Оманы үндсэн дүрэм|Одоогийн үндсэн хууль]] | established_date13 = 1 сарын 6, 2021 он<ref>{{cite web |title=Oman |url=https://carnegieendowment.org/2010/07/15/oman-pub-41227 |publisher=Carnegie Endowment for International Peace |access-date=31 December 2021 |date=15 July 2010}}</ref> | area_km2 = 309,500 | area_rank = 70 | area_sq_mi = 119,498 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = бага | population_estimate = {{UN_Population|Oman}}{{UN_Population|ref}} | population_census = 2,773,479<ref name="2010Census">{{cite web |url=http://www.ncsi.gov.om/documents/Census_2010.pdf |title=Final Results of Census 2010 |publisher=National Center for Statistics & Information |access-date=7 January 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130518190005/http://www.ncsi.gov.om/documents/Census_2010.pdf |archive-date=18 May 2013 }}</ref> | population_estimate_year = {{UN_Population|Year}} | population_estimate_rank = 125 | population_census_year = 2010 | population_density_km2 = 15 | population_density_sq_mi = 40 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 177 | GDP_PPP = {{increase}} $165.947&nbsp;тэрбум<ref name=imf2>{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=64&pr.y=5&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=449&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=20 October 2019}}</ref> | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP_rank = 78 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $35,286 | GDP_PPP_per_capita_rank = 71 | GDP_nominal = {{increase}} $110.127&nbsp;тэрбум<ref name=imf9>{{cite web | url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=512,914,612,171,614,311,213,911,314,193,122,912,313,419,513,316,913,124,339,638,514,218,963,616,223,516,918,748,618,624,522,622,156,626,628,228,924,233,632,636,634,238,662,960,423,935,128,611,321,243,248,469,253,642,643,939,734,644,819,172,132,646,648,915,134,652,174,328,258,656,654,336,263,268,532,944,176,534,536,429,433,178,436,136,343,158,439,916,664,826,542,967,443,917,544,941,446,666,668,672,946,137,546,674,676,548,556,678,181,867,682,684,273,868,921,948,943,686,688,518,728,836,558,138,196,278,692,694,962,142,449,564,565,283,853,288,293,566,964,182,359,453,968,922,714,862,135,716,456,722,942,718,724,576,936,961,813,726,199,733,184,524,361,362,364,732,366,144,146,463,528,923,738,578,537,742,866,369,744,186,925,869,746,926,466,112,111,298,927,846,299,582,487,474,754,698,&s=NGDPD,&sy=2022&ey=2022&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, April 2022 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date= August 22, 2022 }}</ref> | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_rank = 66 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $23,416 | GDP_nominal_per_capita_rank = 55 | Gini = 30.75 <!--number only--> | Gini_year = 2018 | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.gov.om/wnewgpb/income-expenditure-statistics?tsId=1059020 |title=Urban – Gini index – Omani – Total |publisher=The National Centre for Statistics and Information, Sultanate of Oman |access-date=20 May 2018 |archive-date=21 Тавдугаар сар 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180521021256/https://data.gov.om/wnewgpb/income-expenditure-statistics?tsId=1059020 |url-status=dead }}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.816 <!--number only--> | HDI_year = 2021 <!--Please use the year to which the HDI refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}</ref> | HDI_rank = 54 | currency = [[Оманы риал]] | currency_code = OMR | time_zone = [[Персийн Булангийн Стандарт Цаг|GST]] | utc_offset = +4 | date_format = өө.сс.жжжж | drives_on = Баруун | calling_code = [[+968]] | cctld = [[.om]], [[عمان.]] | official_website = [http://www.oman.om www.oman.om] }} '''Ома́н''', бүтэн нэрээрээ '''Оманы Султант Улс''' ([[Араб хэл|араб.]] سَلْطَنَةُ عُمَان‎ [saltˤaˈnaːt(u) ʕʊˈmaːn]) — [[Өрнөд Ази]]д [[Арабын хойг|Арабын хойгт]] оршдог [[бүрэн эрхт улс|бүрэн эрхт]] '''[[улс]]''' юм. Оман улс [[Арабын тэнгис]] болон [[Оманы булан|Оманы булангаар]] хүрээлүүлдэг далайд гарцтай. Хуурай газраар [[Арабын Нэгдсэн Эмират Улс|Араб Нэгдсэн Эмират]], [[Саудын Араб]], [[Йемен]]тэй хиллэдэг. [[Ормузын хоолой]]н тал хагасыг хянаж, [[Иран]], [[Пакистан]]тай усаар хиллэнэ. [[Мусандам]] хойг нь үндсэн биеэс тусдаа оршдог. 309 мянган км² газар, 4.6 сая хүн амтай. [[Маскат]] нийслэлтэй, томоохон хотууд нь- [[Сиб]], [[Низва]] зэрэг юм. Тэнгисийн эрэг, [[цөл]] бүхий Оманд [[Арабчууд|араб угсаатан]] голлон амьдардаг. Хүн амын тал хувь нь Оманы иргэн, тал нь гадаад улсын иргэн байдаг ажээ. Албан бичигт [[араб хэл]]ийг хэрэглэнэ. [[Лал]] шашны [[ибадит]] урсгал зонхилдог ганц орон юм. Оманд эртнээс хүн амьдарсан ба нутгийн гүнд овог аймаг буюу шашны тэргүүн [[имам]]ын мэдлийн улс, харин эргээр худалдаачин буюу [[султан]]ы улс оршин байв. 17-р зуунаас Оманы султан хүчирхэгжиж [[Португал]], [[Британи]]тай зэрэгцэн газар тэнгис гатлан газар колоничлох болсон ба [[Дорнод Африк]]ийн [[Занзибар Султант улс|Занзибарт]] султан амьдран суужээ. Маскат худалдааны боомт хот байсаар байв. 1959 онд султан улсын цор ганц удирдагч болсон. Оман Британийн дэмжлэгийг авсан, уламжлалт харилцаатай. Хэмжээгүй эрхт [[хаант засаг]]тай. [[Кабус]] султан 1970 оноос хойш төр барьж, парламентат ёсыг үүсгэж, эдийн засгийг чөлөөлжээ. Оман [[газрын тос]] экспортолдог, өндөр орлоготой орон юм. {{Олон нэр |хэл1 = Монгол‎‎ бичиг |бичиг1 = Оман ^кирил |хэл2 = [[латин үсэг|Араб үсэг]] |бичиг2 = عمان ^араб → ''Уман'' |хэл3 = [[латин үсэг|Латин үсэг]] |бичиг3 = Oman ^англи |хэл4 = [[кирил үсэг|Кирил үсэг]] |бичиг4 = Оман ^орос |тэмдэглэл = }} == Газар зүй == Оман 309,500 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай, дэлхийн [[Улс орнуудын газар нутгийн хэмжээ|71-р том]] орон юм. [[Зураг:Oman_Topography.png|thumb|left|150px|Физик газрын зураг]] [[Зураг:Oman-Oasis.jpg|thumb|left|150px|Цөлийн баян бүрд]] === Байрлал === Оман хойд өргөргийн 16° — 28°, зүүн уртрагийн 52° — 60° дотор [[Өрнөд Ази]], [[Өрнөд өмнөд Ази]]д хамааран [[Арабын хойг]]ийн дорнод өмнөд хязгаарт байна. Эргийн урт - 3165 км. Дорнод талаараа [[Оманы булан]], өмнөд талаараа [[Арабын тэнгис]]ийн эрэгтэй. Өрнөд талаараа [[Арабын Нэгдсэн Эмират Улс|Араын Нэгдсэн Эмират улстай]] -410 км, [[Саудын Араб]]тай -676 км, [[Йемен]]тэй -288 км урт зурвасаар хиллэдэг. Умард үзүүр [[Мусандам]] хойг нутгийн бусад хэсгээс салангид, [[Ормузын хоолой]]н эрэгт байдаг. === Газрын тогтоц === Оманы газар нутгийн 82% [[Арабын цөл]]ийн хэсэг байна. 15% нь уул нуруу, 3% нь эргийн нам зурвас байна. [[Руб эль-Халийн цөл]] нь Арабын хойгийн цөм хэсгээс Оманыг тусгаарладаг байгалийн бартаа юм. Дорнод эргээр [[Хажарын нуруу]] Мусандам хойгоос [[Сур хот]] хүртэл нумран тогтжээ. Хажар нуруу эрэг хоёрын дундуур [[Батина]] нутаг байна. Оманы эрэг дагуух арлаас том нь [[Масира]] юм. Оманы хамгийн өндөр цэг нь [[Шам]] (3000 м) бол нам доор цэг нь тэнгисийн эрэг болно. === Цаг уур === Оман хуурай, халуун, тэнгисийн чийглэг уур амьсгалтай. Дунджаар 30 °C - 40 °C хална. Жилийн хур тунадас [[Маскат]] хавьд 100 мм, уулархаг нутгаар 400 мм унадаг. == Хүн ам зүй == {| class="wikitable" style="line-height:0.9em; border:1px black; float:right; margin-right:1em; margin:10px" |- ! style="width:50px;"| Он !! Хүн ам |- | 1950 || 456,000 |- | 1970 || 732,000 |- | 1990 || 1,868,000 |- | 2010 || 2,782,000 |- | 2016 || 4,550,538 |} [[Зураг:Population pyramid of Oman 2015.png|thumb|left|150px|Нас хүйсний зураг]] Оманы хүн амын 80 орчим хувь нь арабууд юм. Тэднийг хоёр бүлэгт хуваадаг: эртний үед Йеменээс нүүж ирсэн омгийн үр удам багтдаг Араб-Ариба ("цэвэр арабууд") болон Муста-Ариба ("холимог арабууд"). Оман улсад 2021 оны байдлаар 3,694,755 хүн оршин сууж байна. Хүн амын 87% нь хотын оршин суугчид. Хүн амын дунд 0-14 насны багачууд 22%, 15-64 насны хөдөлмөрийн чадвартан 75%, 65-аас дээш өндөр настан 2%-ийг бүрдүүлж байна. Дундаж наслалт - 74 жил. Хүйсийн харьцаа - 1.46 эр/эм. Хүн амын жилийн өсөлт - 2.2%. Хүн амын 91% бичиг үсэгт тайлагдсан. Эрэгтэйд 93%, эмэгтэйд 85% байна. [[Зураг:Bedouin family-Wahiba Sands.jpg|thumb|left|180px|Бедуйн айл]] [[Зураг:Oman_(124).jpg|thumb|left|180px|1899 он. Оманы айл]] === Ард түмэн === Оманы 2.3 сая оршин суугч нь Оманы иргэн, 2.2 сая нь гадаадын иргэн, цагаач байна. Хүн амын дунд [[араб угсаатан]] олонх бөгөөд тэнгисийн худалдааны мөрөөр холбогдсон [[балуч ястан|балуч]], [[Энэтхэг]], [[Пакистан]], [[Шри Ланка]], [[Бангладеш]], [[Африк]] гаралтай хүмүүс цөөнх байна. === Хэл бичиг === Оман улсад [[араб хэл]]ийг албан ёсноо хэрэглэнэ. [[Араб үсэг|Араб үсгээр]] бичдэг. Мөн [[балуч хэл|балуч]], [[хинди хэл|хинди]] зэрэг хэл хүн амын цөөн хэсэгт хэрэглэгдэнэ. [[Англи хэл]]ийг гуравдагч хэл болгон бага сургуульд зааж сургадаг. Гудамж, замын хаяг тэмдэг араб, англи хос бичигтэй. === Шашин шүтлэг === Оманы хүн амын 86% нь [[лал]] шашин шүтдэг. Ибадит урсгал зонхилж, цөөнхөд суннит, шийт ёс мөрдөгдөнө. Хүн амын 6% [[христийн шашин|христ]], 5% [[хиндү шашин|хиндү]], 1% [[буддын шашин|буддын]] шашин шүтлэгтэй. === Хот суурин === [[Зураг:Ruwi quarter in Mascat, Oman.jpg|thumb|left|180px|[[Маскат]]]] Оманы хүн амын 71% хот газар суудаг. Томоохон хотоос дурдвал: {|class="wikitable" |+ |- valign="top" | * [[Маскат]] (797,000 хүнтэй) * [[Сиб]] (237,816) * [[Салала]] (163,140) * [[Баушар]] (159,487) || * [[Сухар]] (108,274) * [[Сувайк]] (107,143) * [[Ибри]] (101,640) * [[Сахам]] (89,327) |} == Түүх == === Эртний үе === [[Зураг:World Heritage Grave Al Ayn Oman.JPG|thumb|left|180px|Аль-Айн агуй нь дэлхийн соёлын өвд багтжээ]] Оманд [[Африк]]ийн дорно умар эрэгт олдсон чулуун зэвсгийн олдвортой төстэй НТӨ 100,000 оны үед хамаарах [[чулуун зэвсэг]] хэрэглэл 2011 онд олдсон. [[Ибри]] хотын ойрх Дереазед НТӨ 8000 оны үеэс [[газар тариалан]] эрхэлсэн, хүний ул мөр байна. [[Шумер]]ийн цаг тооны бичигт [[зэс]]ийн уурхай бүхий Оманы нутгийг «Маган» гэдэг байв. Оманы нутаг түүхийн хувьд хоёр хэсгээс бүрдсээр 20-р зуунтай золгосон. Нэг нь [[имам]]ын захиргааны дотор газар, нөгөө нь [[султан]]ы захиргааны эргийн газар. Олон газраас ирэл гарвалтай [[араб угсаатан|араб]] угсаатан зонхилон амьдарч ирсэн. [[Йемен]]ы Уман нутгаас ихэнх нь иржээ. НТӨ I мянганд Оманы [[Сохар]] зэрэг эргийн хот суурин [[Ахемен]], [[Парфын улс|Парф]], [[Сасан]] зэрэг [[перс]] улсын мэдэлд байв. Дотор Оманд нутгийн хүмүүс амьдарч байв. Загас, мал аж ахуй голчлон эрхэлж байв. === Дотор Оман === [[Зураг:Maskat & Oman map.png|thumb|right|180px|Оманы хоёр нутаг]] 7-р зуунд зөнч [[Мухаммед]]ийн илгээсэн Зайд ибн Харита Оманд [[лал]] шашныг дэлгэрүүлэв. Лал шашны [[ибадит]] урсгал 8-р зуунаас өнөөг хүртэл нутгийн ардын гол ёс дэг болсон. Идабит ёсонд шашны тэргүүн имамын хүч нөлөө их бөгөөд 1970 он хүртэл Дотор Оманы овог аймгийн ноёд имамд захирагдаж байв. Оманыг [[Кармат]] (931-932), [[Буи]] (967-1053), [[Сельжук]] (1053-1154) зэрэг харь улс халдан эзэлж байв. Дотор Оманд [[Набаны улс]] (1154-1470), [[Ярубын улс]] (1624-1742) зэрэг нутгийн имамт улс оршин тогтножээ. === Эргийн Оман === [[Зураг:Sultan's_Palace,_Zanzibar.JPG|thumb|left|180px|19-р зуунд баригдсан [[Занзибар]] дахь султаны харш]] 1515-1650 онд [[Маскат]] нь [[Португал]]ын колони байсан ба Ярубын улс Маскатыг буцаан авч, Дорно Африк дахь Португалын колониудыг авч боол худалдаалах болсон. 1719 онд хаан ширээ залгамжлах будлианаас дайтсаар 1742 онд [[Аль-Саид]]ын угсааныхан султан суусан нь одоо ч хэвээр байна. Дайнаар алдагдсан нутгуудаа эргүүлэн авч [[Султан Саид ибн]] султан Дорно Африкийн [[Занзибар]] арлыг болон Пакистан дахь [[Гвадар]]ыг эзэмшиж, [[боолын худалдаа]]наас орлого олж байв. Султаныг нас барахад хоёр хүү нь улсыг [[Маскат-Оман]], Занзибар гэж хоёр салгав. Мөн Аззам нь өөрийгөө имам өргөмжилж зарим аймгийн дэмжлэгийг олов. Маскат-Омантай [[Британийн эзэнт гүрэн|Британи]] дотно харилцаж байв. Султанд олон улстай харилцах эрх байсан бөгөөд 1920-оод оны газрын тосны гэрээнд Оманыг бүхэлд нь төлөөлж гарын үсэг зурсан. Султан болон имамын зөрчилдөөн явагдсаар байсан. [[Жабал-Ахдарын дайн|1954-1959 онд]] иргэний дайн болж султан [[Низва]], Ибри хотыг эзэлж, имам [[Саудын Араб]] руу дутаажээ. Улсын нэрийг дан «Оман» гэж нэрийдэв. 1958 онд Гвадарыг [[Пакистан]]д худалдав. === Нэгдсэн улс === [[Зураг:Oman._Dhofar_1970_(8596723373).jpg|thumb|right|180px|Дофарын бослого. 1970 он.]] 1964 онд [[Дофар]] мужид [[коммунист]] хүчин бослого гаргажээ. [[Саид бин Таймур]] султаны назгай байдлыг төрийн эргэлтээр шийдэж хүү Кабус нь султан ор залгав. Их Британи, [[Иран]]ы тусламжаар цэрэг техникээ зузаатгаж 1976 онд бослогыг даран сөнөөв. Үндсэн хууль, төр засаг, эдийн засгийн шинэчлэл хийгдэв. Оман газрын тос экспортолдог, эдийн засгийн эрх чөлөө сайн орон болсон. Оманд улс төрийн намуудыг хориглосон. Өмнө нь нөлөө бүхий сөрөг хүчний хөдөлгөөн болох Оманы чөлөөлөх ардын фронт одоо идэвхгүй болсон. Хамгийн сүүлийн сонгууль 2011 оны 10-р сарын 15-нд болсон. Оманы Султанат улс дотоод тогтвортой байдлын өндөр түвшинд байгаа ч [[Персийн булангийн дайн]] болон [[Иран-Иракийн дайн|Иран-Иракийн дайны]] дараах бүс нутгийн хурцадмал байдал нь батлан ​​​​хамгаалахын ихээхэн хэмжээний зардал шаардсаар байна. Оман одоогоор стратегийн ач холбогдолтой [[Ормузын хоолой]]н тал хэсгийг хянаж байна. Оманд 2004 онд эмэгтэй хүн төрийн өндөр албанд сонгогдон ажилласан нь [[Араб дахин]]д сонин тохиолдол юм. 2011 оны [[Арабын хавар|Арабын хавраар]] эсэргүүцэл жагсаал гарсанд [[Кабус]] султан ажлын байр, тэтгэмж амлан намжаажээ. == Лавлах бичиг == {{лавлах холбоос|2}} {{Ази}} {{Хөтлөгч мөр Арабын Барилдлага}} {{OIC}} [[Ангилал:Азийн орон]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] [[Ангилал:Оман| ]] [[Ангилал:Хаант Улс]] 6g6p9j4zbcy1y3tn9xj7qvmhejmzz8b 0 7840 875945 874482 2026-11-11T09:55:32Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875945 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин |name = Сагил сум |native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠰᠠᠭᠢᠯᠢ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} |native_name_lang = mn |settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] |nickname = |motto = |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_blank_emblem = |blank_emblem_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = Mongolia |pushpin_label_position = |subdivision_type = Улс |subdivision_name = {{flag|Монгол}} |subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] |subdivision_name1 = {{flagicon image|Uvs Aimag Flag.svg}} [[Увс аймаг|Увс]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |seat_type = Сумын төв |seat = Хармод |government_type = Сумын нутгийн удирдлага |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = |leader_name1 = |established_title = Байгуулагдсан |established_date = 1925 он |area_magnitude = |unit_pref = |area_footnotes = |area_total_km2 = 3990 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2022 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 2513 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_mi2 = |timezone = UTC+7 |utc_offset = +7 |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Шуудангийн код |postal_code = 85190 |area_code = |website = |footnotes = }} '''Сагил сум''' нь [[Монгол Улс]]ын [[Увс аймаг|Увс аймгийн]] баруун хойд хэсэгт орших сум юм. Сумын төв нь '''Хармод''' бөгөөд аймгийн төв [[Улаангом]] хотоос баруун хойш ойролцоогоор 60 км зайд байрладаг. Сагил сум нь 1925 онд байгуулагдсан Увс аймгийн ууган сумдын нэг юм. Тус сум нь [[Цагаан Шувуут уул]]ын өвөрт оршдог бөгөөд хойд талаараа [[Оросын Холбооны Улс]]ын [[Тува]] улстай хиллэдэг. Сумын нийт нутаг дэвсгэр 3990 км² бөгөөд 2022 оны байдлаар 2513 хүн амтай байв. Хүн амын дийлэнх хэсгийг [[Дөрвөд]] ястнууд бүрдүүлдэг. == Газарзүй == Сагил сум нь Монгол Улсын баруун хойд хэсэгт, Увс аймгийн нутаг дэвсгэрт байрладаг. Сумын газар нутаг нь өндөр уулс, уулын бэл, хөндий, бэлчээр болон хуурай хээрийн бүсийг хамардаг. Сум нь баруун талаараа [[Түргэн сум]], зүүн талаараа [[Давст сум]], хойд талаараа ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Тува Улстай хиллэдэг. Сумын нутаг дэвсгэрийн байгалийн онцлог нь Цагаан Шувуут уул болон түүний орчмын уулсын тогтолцоотой холбоотой юм. === Цагаан Шувуут уул === [[Цагаан Шувуут уул]] нь Сагил сумын байгалийн онцлогийг тодорхойлох томоохон уулсын нэг юм. Тус уул нь улсын тусгай хамгаалалттай газар нутгийн сүлжээнд хамаарах бөгөөд байгалийн тогтоц, уулын экосистем, ургамал, амьтны аймгийг хамгаалах ач холбогдолтой. Уулын бүсэд өндөр уулын болон уулын хээрийн байгалийн тогтоц зонхилдог. === Уур амьсгал === Сагил сум нь Монгол орны баруун хойд хэсгийн эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай бүсэд оршдог. Өвлийн улиралд хүйтэн, зуны улиралд дулаан бөгөөд өдөр, шөнийн температурын хэлбэлзэл их байдаг. Уулархаг нутаг, хөндий болон бэлчээрийн бүсийн уур амьсгалын нөхцөл харилцан адилгүй байж болно. == Түүх == Сагил сум нь 1925 онд байгуулагдсан бөгөөд Увс аймгийн ууган сумдын нэгэнд тооцогддог. Тус сумын нутаг нь Монголын баруун хойд хэсэгт оршин сууж ирсэн дөрвөдүүдийн уламжлалт нутагшлын бүсийн нэг юм. XX зууны эхэн үед Монголын орон нутгийн засаг захиргааны тогтолцоо өөрчлөгдөж, сум, багийн зохион байгуулалт бүрэлдэн тогтсон. Сагил сум байгуулагдсанаас хойш нутгийн захиргаа, боловсрол, эрүүл мэнд болон мал аж ахуйн үйлчилгээний байгууллагуудын үйл ажиллагаа хөгжиж ирсэн. == Засаг захиргаа == Сагил сум нь засаг захиргааны хувьд таван багт хуваагддаг. # '''Өндөрмод баг''' # '''Баянзүрх баг''' # '''Хариг баг''' # '''Боршоо баг''' # '''Хармод баг''' Сумын засаг захиргааны төв нь Хармод юм. Сумын нутгийн удирдлагыг [[Сумын иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал]] болон сумын Засаг дарга хэрэгжүүлдэг. == Хүн ам == 2022 оны байдлаар Сагил сум 2513 хүн амтай байв. Нийт 3990 км² нутаг дэвсгэртэй харьцуулахад хүн амын нягтрал нь нэг км² талбайд ойролцоогоор 0.63 хүн ногдож байна. Сумын хүн амын дийлэнх хэсгийг дөрвөд ястнууд бүрдүүлдэг. Дөрвөдүүд нь Монголын баруун бүс нутагт уламжлалт ахуй, хэл аялгуу, соёлын онцлогоо хадгалан амьдардаг монгол угсаатны бүлгийн нэг юм. Сумын хүн амын тоо, өрхийн бүтэц, насны бүрэлдэхүүний тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг Монгол Улсын Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээс авч үзэх боломжтой. == Эдийн засаг == Сагил сумын эдийн засгийн уламжлалт үндэс нь [[мал аж ахуй]] юм. Сумын нутаг дэвсгэрийн уулын бэл, хөндий, хээрийн бүсийн бэлчээр нь мал аж ахуй эрхлэх байгалийн нөхцөлийг бүрдүүлдэг. Малчид хонь, ямаа, үхэр, адуу болон тэмээ зэрэг таван хошуу мал өсгөн үржүүлдэг. Мал аж ахуйтай холбоотой бүтээгдэхүүнд мах, сүү, ноос, ноолуур болон арьс шир багтдаг. Мөн сумын төвд худалдаа, үйлчилгээ, боловсрол, эрүүл мэнд болон төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагаа төвлөрдөг. == Соёл, уламжлал == Сагил сум нь Увс аймгийн дөрвөд ястны соёл, уламжлалтай холбоотой нутаг юм. Нутгийн иргэдийн уламжлалт ахуйд мал аж ахуй, нүүдлийн соёл, үндэсний баяр ёслол болон ардын зан заншил чухал байр суурь эзэлдэг. Дөрвөдүүдийн хэл аялгуу, ардын дуу, аман зохиол, хувцас хэрэглэл болон зан үйлийн уламжлал нь Монголын баруун бүс нутгийн соёлын өвийн нэг хэсэг юм. == Боловсрол, эрүүл мэнд == Сумын төв Хармодод орон нутгийн иргэдэд боловсрол, эрүүл мэнд болон төрийн үйлчилгээ үзүүлэх байгууллагууд ажилладаг. Хөдөөгийн багуудад амьдардаг иргэд сумын төвөөр дамжуулан боловсрол, эмнэлгийн болон захиргааны үйлчилгээ авдаг. == Тээвэр, харилцаа холбоо == Сагил сумын төв Хармод нь Увс аймгийн төв Улаангом хотоос баруун хойш ойролцоогоор 60 км зайд байрладаг. Аймгийн төвөөс сумын төв хүртэлх замын 53 км орчим хэсэг нь хатуу хучилттай бөгөөд үлдсэн хэсэгт шороон замаар зорчдог тухай мэдээлэл бий. Замын нөхцөл нь улирал, цаг агаар болон засвар үйлчилгээний байдлаас шалтгаалан өөрчлөгдөж болно. Сумын шуудангийн код нь '''85190''' юм. == Байгаль орчин == Сагил сумын нутаг дэвсгэрт уулын болон хээрийн экосистем тархсан байдаг. Цагаан Шувуут уулын орчмын байгалийн бүс нь биологийн олон янз байдал, уулын ландшафт болон байгалийн нөөцийг хамгаалахад чухал ач холбогдолтой. Мал аж ахуйн үйлдвэрлэл, бэлчээр ашиглалт болон байгаль хамгааллын асуудал нь сумын нутаг дэвсгэрийн тогтвортой хөгжилтэй холбоотой юм. == Мөн үзэх == * [[Увс аймаг]] * [[Улаангом]] * [[Түргэн сум]] * [[Давст сум]] * [[Цагаан Шувуут уул]] * [[Дөрвөд]] * [[Монгол Улсын сумд]] == Зүүлт, тайлбар == {{лавлах холбоос}} == Гадаад холбоос == * [https://www.1212.mn/ Монгол Улсын Үндэсний статистикийн хороо] * [https://web.archive.org/web/20261017064526/https://uvs.gov.mn/ Увс аймгийн албан ёсны цахим хуудас] * [https://eic.mn/ Байгаль орчны мэдээллийн сан] {{Хөтлөгч мөр Увсын сумууд}} [[Ангилал:Сагил сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Увс аймгийн сум]] qyg4fa0vxc81dler3d7tya0h9d1j1cz 0 7846 875909 827196 2026-11-11T05:30:27Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875909 wikitext text/x-wiki {{SHORTDESC|Монголын сум}} {{Инфобокс суурин |name = Малчин сум |native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠮᠠᠯᠴᠢᠨ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} |native_name_lang = mn |settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] |nickname = |motto = |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_blank_emblem = |blank_emblem_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = |pushpin_label_position = |subdivision_type = Улс |subdivision_name = {{flag|Монгол}} |subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] |subdivision_name1 = {{flagicon image|Uvs Aimag Flag.svg}} [[Увс аймаг|Увс]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |seat_type = Сумын төв |seat = Цалгар |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |unit_pref =<!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 4360 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2022 |population_footnotes = |population_note = |population_total = {{decrease}} 2,462 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_mi2 = |timezone = UTC + 7 |utc_offset = +7 |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Шуудангийн код <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = 85090 |area_code = |website = [http://malchin.uv.gov.mn/] |footnotes = }} '''Малчин''' нь [[Увс]] [[Аймаг|аймгийн]] [[сум]] юм. Аймгийн төв [[Улаангом]]оос 100 км зайтай оршдог бөгөөд хангай говь тал хээр хосолсон Монгол улсын үзэсгэлэнт газрын нэг билээ. Малчин сум нь Баянмандал, Цалгар, Баянхайрхан, Баян-Эрдэнэ гэсэн 4-н багтай ба [[Баяд]] ястан голлон аж төрнө. {| class="wikitable sortable" |- |+ Малчин суманд оршин суугаа Монгол улсын харьяат иргэний тоо<br/>(2010 онд, багаар)<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 05:30:27 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүний тоо (2010 он) |- | 1 || Баянмандал || 502 |- | 2 || Цалгар || 1,046 |- | 3 || Баянхайрхан || 381 |- | 4 || Баян-Эрдэнэ || 420 |- | || '''Бүгд''' || '''2,349''' |- |} == Эшлэл == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Увсын сумууд}} [[Ангилал:Малчин сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Увс аймгийн сум]] {{Монгол улсад хамаарах}} dty1dcuas70e9p0quvt583l25yqclqw 0 8249 875892 875322 2026-11-11T03:31:51Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875892 wikitext text/x-wiki {{short description|Зүүн өмнөд Ази, Океанд оршдог улс}} {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Бүгд Найрамдах Индонез Улс | common_name = Индонез | native_name = {{native name|id|Republik Indonesia}} | image_flag = Flag of Indonesia.svg | flag_type = [[Индонезийн төрийн далбаа|Төрийн далбаа]] | image_coat = National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg | symbol_type = [[Индонезийн төрийн сүлд|Үндэсний тамга <br />(Сүлд)]] | national_motto = <br>{{native phrase|kaw|[[Индонезийн үндэсний уриа|Bhinneka Tunggal Ika]]|paren=omit}} ([[Хуучин Ява хэл|Хуучин Ява]])<br>"Олон янз байдалд эв нэгдэл" | other_symbol = {{lang|id|[[Панчасила (улс төр)|Панчасила]]}}<br />(Таван зарчим) | other_symbol_type = Үндэсний үзэл суртал: | national_anthem = {{lang|id|[[Индонезийн төрийн дуулал|Indonesia Raya]]}}<br />"Их Индонез"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;"> </div> | image_map = {{Switcher|[[File:Indonesia (orthographic projection).svg|frameless]]|Дэлхийн бөмбөрцөг|[[File:Location Indonesia ASEAN.svg|upright=1.15|frameless]]|АСЕАН-ы газрын зураг|default=1}} | capital = [[Жакарта]] | largest_city = [[Жакарта]] | coordinates = {{Coord|6|10|S|106|49|E|type:city_region:ID}} | languages_type = Албан ёсны хэл | languages = [[Индонез хэл]]<!--Note: Not just the official language, but also the national language (bahasa pemersatu)--> | languages2_type = Орон нутгийн хэл | languages2 = [[Индонезийн хэлнүүд|700+ хэлнүүд]]<ref name="ethnologue"/> | ethnic_groups = [[Индонезийн ард түмэн|1,300+ угсаатан]]<ref name="BPS">{{cite web|url=http://www.bps.go.id/website/pdf_publikasi/watermark%20_Kewarganegaraan%2C%20Suku%20Bangsa%2C%20Agama%20dan%20Bahasa_281211.pdf|title=Nationality, Ethnicity, Religion, and Languages of Indonesians|language=id|last1=Na'im|first1=Akhsan|last2=Syaputra|first2=Hendry|publisher=[[Statistics Indonesia]]|date=2010|access-date=2015-09-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923194534/http://www.bps.go.id/website/pdf_publikasi/watermark%20_Kewarganegaraan%2C%20Suku%20Bangsa%2C%20Agama%20dan%20Bahasa_281211.pdf|archive-date=2015-09-23}}</ref> | religion_year = 2018 | religion = {{ublist|item_style=white-space:nowrap;|86.7% [[Индонез дэх ислам|Ислам]]|10.7% [[Индонез дэх христийн шашин|Христийн шашин]]|1.7% [[Индонез дэх хиндүизм|Хиндүизм]]|0.8% [[Индонез дэх буддизм|Буддизм]]| 0.1% [[Алиран Кеперкаян|Уламжлалт]], [[Индонез дэх күнзийн сургаал|Күнз]], <br>болон [[Индонез дэх шашин шүтлэг|бусад]]}} | religion_ref = <ref name="RELIGION">{{cite web|url=https://data.kemenag.go.id/agamadashboard/statistik/umat|title=Statistik Umat Menurut Agama di Indonesia|publisher=[[Ministry of Religious Affairs (Indonesia)|Ministry of Religious Affairs]]|date=2018-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200903221250/https://data.kemenag.go.id/agamadashboard/statistik/umat|archive-date=2020-09-03|access-date=2020-09-24|language=id}}</ref> | demonym = [[Индонезчүүд‎]] | government_type = [[Нэгдмэл улс|Нэгдмэл]] [[Ерөнхийлөгчийн засаглалын систем|ерөнхийлөгчийн бүгд найрамдах улс]] | leader_title1 = [[Индонезийн Ерөнхийлөгч|Ерөнхийлөгч]] | leader_name1 = [[Прабово Субианто]] | leader_title2 = {{nowrap|[[Индонезийн Дэд Ерөнхийлөгч|Дэд Ерөнхийлөгч]]}} | leader_name2 = [[Гибран Ракабуминг Рака]] | leader_title3 = {{nowrap|[[Төлөөлөгчдийн Танхимын Дарга (Индонез)|Танхимын Дарга]]}} | leader_name3 = [[Пуан Махарани]] | leader_title4 = {{nowrap|[[Индонезийн Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгч|Ерөнхий шүүгч]]}} | leader_name4 = [[Мухаммед Сирифуддин]] | legislature = [[Ардын Зөвлөлдөх Хурал]] (АЗХ) | upper_house = [[Орон Нутгийн Төлөөлөгчдийн Зөвлөл]] (ОНТЗ) | lower_house = [[Ардын Төлөөлөгчдийн Зөвлөл]] (АТЗ) | sovereignty_type = Тусгаар тогтнол | sovereignty_note = ([[Голландын колонийн эзэнт гүрэн|Нидерландаас]])<!-- Based on consensus, please discuss on the Talk Page before changing Netherlands to Japan, or adding both --> | established_event1 = [[Индонезийн тусгаар тогтнолыг тунхаглал|Тунхагласан]] | established_date1 = 8 сарын 17, 1945 он | established_event2 = [[Нидерланд-Индонезийн дугуй ширээний хурал|Хүлээн зөвшөөрөгдсөн]] | established_date2 = 12 сарын 27, 1949 он | area_km2 = 1,904,569<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2004/Table03.pdf|title=UN Statistics|publisher=United Nations|date=2005|access-date=2007-10-31|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20071031023924/http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2004/Table03.pdf|archive-date=2007-10-31}}</ref> | area_rank = 14 | area_sq_mi = 735,358 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = | area_data2 = 4.85 | population_estimate = {{increaseNeutral}} 277,749,853<ref>{{cite web|url=https://dukcapil.kemendagri.go.id/page/read/7/data-kependudukan|publisher=[[Ministry of Home Affairs (Indonesia)]]|title=Indonesian Population 2022|access-date=12 April 2023|archive-date=13 Аравдугаар сар 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013070650/https://dukcapil.kemendagri.go.id/page/read/7/data-kependudukan|url-status=dead}}</ref> | population_census = 270,203,917<ref name="2020census" /> | population_estimate_year = 2022 | population_estimate_rank = 4 | population_census_year = 2020 | population_density_km2 = 143 | population_density_sq_mi = 371 | population_density_rank = 90 | GDP_PPP = {{increase}} {{currency|4.398 их наяд|USD|passthrough=yes}}<ref name="IMF">{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=536,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PPPSH,&sy=2020&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|publisher=International Monetary Fund|access-date=2023-04-12}}</ref> | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = 7 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} {{currency|15,855|USD|passthrough=no}}<ref name="IMF" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 98 | GDP_nominal = {{increase}} {{currency|1.392 их наяд|USD|passthrough=yes}}<ref name="IMF" /> | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = 16 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} {{currency|5,016|USD|passthrough=no}}<ref name="IMF" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 112 | Gini = 37.9 | Gini_year = 2021 | Gini_change = increase <!--/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web|title=GINI index (World Bank estimate) – Indonesia|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=ID|publisher=[[World Bank]]|access-date=2021-04-15}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.705 | HDI_year = 2021 | HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2022-09-08|access-date=2022-09-08}}</ref> | HDI_rank = 114 | currency = [[Индонез рупиа]] (Rp) | currency_code = IDR | time_zone = [[Индонез дэх цаг|янз бүрийн]] | utc_offset = +7 - +9 | date_format = ӨӨ/СС/ЖЖЖЖ | drives_on = зүүн | calling_code = [[+62]] | cctld = [[.id]] }} [[Зүүн Өмнөд Ази]]йн, [[Далайн орнууд]]ын ч гэж хэлж болох байрлалд 17,508 арлын дээр оршдог<ref>[http://ec.europa.eu/europeaid/where/asia/regional-cooperation/support-regional-integration/asem/documents/10.03.10_info_on_indonesia_finale_en.pdf Information on Indonesia]. ASEM Development conference II: Towards an Asia-Europe partnership for sustainable development. 26–27 May 2010, Yogyakarta, Indonesia. ec.europa.eu</ref> [[Тусгаар тогтнол|тусгаар тогтносон]], [[бүрэн эрхт улс|бүрэн эрхт]] [[улс]]ыг '''Бүгд Найрамдах Индонез Улс''' ({{lang-id|Republik Indonesia}}), товчоор '''Индонез улс''', '''Индонез''' гэнэ. [[Нидерланд]] XVII зууны үеэс [[Зондын арлууд]]ад эзэмшил орон (''колони'')-оо тэлсээр байлаа. [[XX зуун]]ы эхнээс [[Индонезийн ард түмэн|нутгийн ард түмэн]] яс үндэс харгалзалгүй эвлэн нэгдэж тусгаар тогтнохын төлөө тэмцсээр олон улсын дэмжлэгийг ч хүртэж, 1949 онд нэгэн шинэ улсыг үүсгэжээ. [[Жава үндэстэн|Жава]] тэргүүтэй [[Индонез#Хүн ам|энэ олон ястан]] одоо хэр нь нэг хэлтэн, нэг үндэстэн болох ирээдүй рүүгээ дөтөлсөөр л яваа. 1950 оноос Индонез төрийн байгууламжийн хувьд [[нэгдмэл улс|нэгдмэл]], төрийн хэлбэрийн хувьд ерөнхийлөгчийн эрх мэдэл давамгайлсан [[бүгд найрамдах улс|бүгд найрамдах засагтай]] болжээ. Одоо [[Индонез#Орон нутаг|орон нутаг, засаг захиргааны]] шаардлагаар дотроо 33 [[муж]] болж хуваагддаг. Ойр хавийн [[Сингапур]], [[Бруней]], [[Малайз]] гурван улсынхтай яг адил [[Малай хэлний]] нэгэн аялгууг албан ёсоор батлан сурцгааж байгаа. Түүнийгээ [[Индонез хэл]] гэж итгэж, [[латин үсэг|латин үсгээр]] бичдэг. Дурдсан улсуудаас гадна [[Зүүн Тимор]], [[Папуа-Шинэ Гвиней]], [[Австрали]], [[Палау]], [[Филиппин]], [[Энэтхэг]]тэй газар эс бөгөөс тэнгисийн усаар хиллэдэг. Индонезийн харьяаны 1.9 сая хавтгай дөрвөлжин километр газарт 2020 онд 270 сая 203 мянган хүн амьдарч байв. Дэлхийн олон улсаас хүн амын тоогоор [[Улс орнууд хүн амын тоогоор|4-р олон]], газар нутгийн хэмжээгээр [[Улс орнуудын газар нутгийн хэмжээ|15-р том]] улс мөн гэдэг. Нэгт км-т 123.7 ноогддог гэдэг нь харин дундаж (79-р) байрынх. VII зууны [[Шривижая]], XIII зууны [[Мажапахит]] гэх мэтээр түрүү үеийн улс-нийгэмд [[Буддын шашин]], [[Хиндү шашин]] дэлгэрсэн. Дараа нь XIII зуунаас араб худалдаачдын сурталд автаж XVI зуун гэхэд олонх нь [[Ислам]]ын ёс үйлдэлт хүмүүс болцгоожээ. Одоо Индонезийн хүн амын 86% нь [[Ислам|мусульман (хотон)]] гэдэг. [[Исламын улс]] гэдэгт багтахгүй ч Ислам шашинтны тооны олноор дэлхийд тэргүүлнэ. Индонезийн газрын доор [[техтоник хавтан]]гууд шүргэлцдэгээс шалтгаалаад газрын чичирхийлэл олон давтагддаг, сүрхий идэвхтэй [[галт уул]]стай. Үүгээрээ хүнд халтай ч гэсэн галт уулын бялхдас газрын хөрсийг үржил шимтэй болгодгоос хүн эртнээс бөөгнөрч сууж нутагшсан. Халуун орны дагуу эн ихтэй учир [[амьтан]], [[ургамал|ургамлаар]] баялаг. Индонезийн худалдан авах чадвараар тэгшитгэсэн [[ДНБ]] [2010 онд] 1.124 тэрбум [[америк доллар]]тай тэнцэж байгаагаараа дэлхийн [[Олон улсын харьцуулалт:ХАЧ-аар тэгшитгэсэн ДНБ|16-р их орлогот]] улс гэгдэж [[Их Хорь|Их Хорийн]] эгнээнд багтаж байгаа юм. Гэвч хүн ардын олонх ядуу байгаа,<ref name=economist1>{{cite journal |title=Poverty in Indonesia: Always with them |journal=[[The Economist]] |date=14 September 2006 |accessdate=26 December 2006 |url= http://www.economist.com/node/7925064?story_id=7925064}}; [http://www.economist.com/node/8001604?story_id=8001604 correction].</ref><ref name = "Asia">{{cite journal |last=Guerin |first=G |title=Don't count on a Suharto accounting |journal=Asia Times Online |location=Hong Kong |date=23 May 2006 |url=http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/HE23Ae01.html |access-date=19 Арван нэгдүгээр сар 2012 |archive-date=14 Арван нэгдүгээр сар 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171114103951/http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/HE23Ae01.html |url-status=dead }}</ref> нэг хүнд ноогдох ДНБ [2010 онд] $4,666-аар хэмжигдэж байна. 1967 онд [[АСЕАН]]-ыг байгуулалцсан. == Нэр == Тус улсын одооны «Индонез» төрлийн нэрс Европт үүссэн. Индонезийг эзэмшиж асан Нидерландынхан [[нидерландаар]]аа ''Maleische Archipel'' (Малайн олтриг), ''Nederlandsch Oost Indië'' (Нидерландын Дорнод Энэтхэг), ''Indië'' (Энэтхэг), ''de Oost'' (Дорнод) гэх мэтээр тоомжиргүйхэн нэрийдэж байжээ.<ref name = "Kroef">{{cite journal |title = The Term Indonesia: Its Origin and Usage |url = https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_july-september-1951_71_3/page/166 |journal= Journal of the American Oriental Society |author = Justus M van der Kroef | volume = 71 | issue = 3 | pages = 166–71 | year = 1951 | doi =10.2307/595186 |jstor=595186}}</ref> 1850 онд Английн угсаатны зүйч [[Жорж Виндзор Эрл]] [[Англи хэл|Англи]] хэлнээ ''Indunesians'' (''Индунезианс'', «Энэтхэгийн арлынхан») гэх нэрийг анх оруулж иржээ.<ref name="JIAEA_1">{{cite journal |last=Earl |first= George SW |title=On The Leading Characteristics of the Papuan, Australian and Malay-Polynesian Nations |journal= Journal of the Indian Archipelago and Eastern Asia (JIAEA) |year=1850 |page = 119}}</ref> Үгийн уг гарлыг мөшгөвөл ''Indus'' ([[Инд мөрөн]] дахь нутаг буюу «[[Энэтхэг]]» гэсэн үг) гэх латин, νῆσος (''несос'' - «[[арал]]») гэх грек үгсийн нийлэмж юмсанжээ.<ref name = "EcoSeas1">{{cite book | last = Tomascik | first = T | coauthors=Mah, JA, Nontji, A, Moosa, MK |title = The Ecology of the Indonesian Seas&nbsp;– Part One | url = https://archive.org/details/ecologyofindones0000unse | publisher = Periplus Editions | year = 1996 | location = Hong Kong | isbn = 962-593-078-7}}</ref> 1900 он гарахад англи ''Indonesia'' нэрээс бусад хэлнээ хувилан тархсан бөгөөд Индонезийн тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгчид Нидерландын нэрээс татгалзаж, энэ нэрийг гол болгожээ.<ref name = "Kroef" />. Монголд 20-р зуунд [[оросоор]] ''Индонезия'' гэж байдгийг харгалзан «улс» «орон», «нутаг» гэх утгатай ''-ия'' дагаврыг салгаж [[Кирилл монгол бичгийн дүрэм|кирилл монголоор]] '''Индонез''' гэж бичдэг болжээ. ==Түүх== [[Жава арал|Жава]] арлаас ''[[босоо хүн]]ий'' (''homo erectus'') хэсэг яс олдсон нь Индонезийн арлуудад [[балар эртний үе]]д хүн амьдарч байсны баталгаа юмсанжээ. Хожим "[[Жава хүн]]" гэж алдаршсан түүнийг 1.5 сая, бүр 35 мянган жилийн өмнөх ч гэж янз бүрээр таасан байдаг.<ref>{{cite journal|title=Shell tool use by early members of Homo erectus in Sangiran, central Java, Indonesia: cut mark evidence |doi=10.1016/j.jas.2006.03.013|year=2007|last1=Choi|first1=Kildo|last2=Driwantoro|first2=Dubel|journal=Journal of Archaeological Science|volume=34|page=48}}</ref><ref>{{Webarchiv|url=http://www.terradaily.com/reports/Finding_showing_human_ancestor_older_than_previously_thought_offers_new_insights_into_evolution_999.html |wayback=20171127124833 |text=Finding showing human ancestor older than previously thought offers new insights into evolution |archiv-bot=2026-10-26 23:48:30 InternetArchiveBot }}. Terradaily.com. 5 July 2011. Retrieved 29 January 2012.</ref><ref>{{Cite journal |last=Pope |title= Recent advances in far eastern paleoanthropology |url=https://archive.org/details/sim_annual-review-of-anthropology_1988_17/page/43 | journal = Annual Review of Anthropology | volume = 17 | pages = 43–77 | year =1988 |doi=10.1146/annurev.an.17.100188.000355 |first1= GG}} cited in {{cite book |last=Whitten |first=T |coauthors=Soeriaatmadja, RE, Suraya AA | title = The Ecology of Java and Bali |publisher=Periplus Editions |year=1996 |location=Hong Kong |pages=309–12}}; {{Cite journal |last = Pope | first = GG | title = Evidence on the age of the Asian Hominidae | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 80 | issue=16 |pages=4988–92 |year= 1983|pmid = 6410399 | doi = 10.1073/pnas.80.16.4988 | pmc =384173}} cited in {{cite book |last=Whitten |first= T | coauthors = Soeriaatmadja, RE, Suraya AA | title = The Ecology of Java and Bali | publisher =Periplus Editions |year=1996 |location=Hong Kong |page= 309}}; {{Cite journal | last = de Vos | first = JP | coauthors = PY Sondaar | title = Dating hominid sites in Indonesia |journal=Science |volume=266 |issue=16 |pages=4988–92 |year=1994 |doi=10.1126/science.7992059}} cited in {{cite book |last=Whitten |first=T | coauthors =Soeriaatmadja, RE, Suraya AA | title= The Ecology of Java and Bali |publisher=Periplus Editions |year=1996 |location= Hong Kong |page = 309}}</ref> Одоогийн Индонезийн хүн амын олонх нь [[Австронез]] угсаа, бүлэгт хамаарна. "Австронез хүмүүс [[Зүүн Өмнөд Ази]], [[Тайвань]] зэрэг газраас эхлэн нүүгээд [[нийтийн он тооллын өмнөх|М.Э.Ө]] 2000 оны үед Индонезэд ирсэн. Тэгээд нутгийн [[Меланез]] хүмүүсийг дорнош шахан нутаглуулжээ" гэх судалгаа байдаг.<ref>Taylor (2003), pp. 5–7</ref> М.Э.Ө VIII зуунд эндхийн хүмүүс [[газар тариалан]] эрхлэх, [[тутарга|тутаргын]] талбайд ажилладаг болцгоож,<ref>Taylor (2003), pp. 8–9</ref> М.Э I зуун гэхэд жижиг төр улс, гацаа тосгон хэлбэржин тогтсон байлаа. Далайн тээвэр зайлшгүй дайрах чухал байрлал нь Индонезийг үеийн үед Энэтхэг, Хятадтай холбож олон улсын, арал хоорондын худалдааг цэцэглүүлсэн.<ref>Taylor (2003), pp. 15–18</ref> Ер нь Индонезийн түүхийн гол сэдэв нь худалдаа арилжаа мөн юм.<ref>Taylor (2003), pp. 3, 9–11, 13–5, 18–20, 22–3</ref><ref>Vickers (2005), pp. 18–20, 60, 133–4</ref> [[Image:Myristica fragrans - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-097.jpg|thumb|left|150px|[[Банда арлууд]]ад ургадаг анхилам үнэрт [[задь]] мод]] [[File:Presiden Sukarno.jpg|thumb|left|150px|Индонез улсыг байгуулагч [[Сукарно]]]] [[VII зуун]]аас өөр хоорондоо, ойр хавьтайгаа далайн тээврээр харилцдаг [[Шривижая]] улс (аймгийн холбоо ч гэж хэлж болох) нийгэм Суматра, Жава арлаар тогтсон. Энэ үед [[Буддын шашин]], [[Хиндү шашин]] дэлгэрчээ.<ref>Taylor (2003), pp. 22–26</ref><ref>Ricklefs (1991), p. 3</ref> [[VIII зуун|VIII]]-[[X зуун]]д Жава арлын дорнод Будда шүтлэгт [[Сайлендра]], Хиндү шүтлэгт [[Матарам]] зэрэг улс нийгэм оршин байсныг үлдээсэн [[суврага]], шүтлэгийн газар зэргээс нь мэдэж болно. [[XIII зуун]]аас хоёр зуугаад жил тогтносон дорно Жавад төвтэй [[Мажапахит]] гэх Хиндү шашинт улс бараг л Индонез даяар алдаршиж үлгэрлэж байв.<ref>{{cite journal |title=The next great empire |url=https://archive.org/details/sim_futures-uk_1982-02_14_1/page/47 |author=Peter Lewis |journal=Futures |volume=14 |issue= 1 | year = 1982 | pages=47–61 |doi=10.1016/0016-3287(82)90071-4}}</ref> Мусульман (хотон) худалдаачид [[Суматра арал|Суматра]] арлын умард эрэгт олон жил ирж очиж байхдаа XIII зуунд [[Ислам]] шашиндаа итгүүлээд амжжээ.<ref>Ricklefs (1991), pp. 3–14</ref> Эхлээд ноёд язгууртан, умард эргийнхэнд л таалагдсан ч аажмаар түгсээр [[XVI зуун]] гэхэд Суматра, Жава арлынхны үндсэн бишрэл, зан заншил болсон.<ref>Ricklefs (1991), pp. 12–14</ref> Европынхноос Индонезийн ард түмэнтэй анх [[задь]], [[башир цэцэг]] гэх мэт үнэт [[халуун ногоо]] авахын тулд 1512 онд ирсэн Португалийн [[Франсишку Серран]]ы ахалсан худалдаачид учирсан гэдэг.<ref>Ricklefs (1991), pp. 22–24</ref> Араас нь Нидерланд, Британийнхан ирдэг болж 1602 онд [[Нидерландын Дорно Энэтхэг компани]] үүссэн. 1800 онд [[Нидерландын Дорно Энэтхэг]] гэх нэртэй эзэмшил орон (''колони'') гэгдэх болжээ. [[Нидерланд]] анхандаа, дунд үедээ зөвхөн эргийн ойр хавьд эзэрхэж байлаа. [[XX зуун]]ы эхэнд л өнөөгийн Индонезийн хил хязгаар дотор ноёрхож чаджээ.<ref>Dutch troops were constantly engaged in quelling rebellions both on and off Java. The influence of local leaders such as [[Prince Diponegoro]] in central Java, [[Imam Bonjol]] in central Sumatra and [[Pattimura]] in [[Maluku Islands|Maluku]], and a bloody [[Aceh War|thirty-year war in Aceh]] weakened the Dutch and tied up the colonial military forces.({{Cite document |last=Schwartz |year=1999 |pages=3–4}}</ref> Сөргүүлээд 1908 оноос Индонезийн ард түмэн ямар оронд амьдарч байгаагаа мэдэрч, үндэсний ухамсар бүрдэж, тусгаар тогтнолын төлөө зорьцгоосон. [[Дэлхийн II дайн]]ы үед Индонезийг [[Япон]] эзлэж Нидерландынхан талийж одсон.<ref name="Ricklefs">Ricklefs (1991)</ref><ref>{{cite journal | title = Dutch Attitudes towards Colonial Empires, Indigenous Cultures, and Slaves |journal= Eighteenth-Century Studies | volume=31 |issue=3 | author = Gert Oostindie and Bert Paasman |pages=349–55 |year=1998 |url=http://muse.jhu.edu/journals/eighteenth-century_studies/v031/31.3oostindie.html |doi= 10.1353/ecs.1998.0021}}</ref> Япон дайнд бууж өгсний нөгөөдөр нь Индонезийнхан үндсэрхэг тэмцлийн удирдагч [[Сукарно]]г ерөнхийлөгч болгож, Индонез улсын тусгаар тогтнолыг тунхаглажээ.<ref>{{cite journal |title=Indonesia | author = HJ Van Mook | authorlink =Hubertus Johannes van Mook |journal=Royal Institute of International Affairs | year = 1949 |volume=25 |issue=3 |pages=274–85 |jstor=3016666}}</ref><ref name="Charles1945">{{cite journal |title=Independence the Issue |journal=Far Eastern Survey |author=Charles Bidien | volume =14 |issue=24 |pages=345–8 |date= 5 December 1945 | doi = 10.1525/as.1945.14.24.01p17062 |jstor=3023219}}</ref><ref>{{cite book | last =Taylor | first =Jean Gelman | title = Indonesia: Peoples and History | url =https://archive.org/details/indonesiapeoples0000tayl | publisher =Yale University Press | year =2003 | page =[https://archive.org/details/indonesiapeoples0000tayl/page/325 325] | isbn = 0-300-10518-5 }}</ref><ref>Reid (1973), p. 30</ref> Гэвч Нидерланд эзэмшилдээ дахин оруулах гэж дайтав. Хотуудыг эзлэвч бүхэл орныг эзлэж чадахгүй байсаар 1949 онд олон улсын буруушаалт, дарамтанд аргагүй дийлдэн тусгаар тогтнолыг нь хүлээн зөвшөөрсөн.<ref name="Charles1945" /><ref>{{cite web |url= http://www.globalsecurity.org/military/world/war/indo-inde.htm |title=Indonesian War of Independence |accessdate=11 December 2006 |publisher=Global Security |work=Military}}</ref> Тэгэхдээ [[Нидерландын Шинэ Гвиней]]г өгөөгүй байсан бөгөөд 1962 оны [[Нью-Йоркийн гэрээ]], 1969 оны НҮБ-ийн тогтоолоор Индонезийн харьяанд шилжжээ.<ref>[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB128/ Indonesia's 1969 Takeover of West Papua Not by "Free Choice"]. National Security Archive, Suite 701, Gelman Library, The George Washington University.</ref> Сукарно улсаа холбооноос нэгдмэл, ардчилалаас эзэрхэг дэглэмд тогтоон барьж, сөргөлдөгч [[Индонезийн цэрэг зэвсэг|цэргийнхэн]] болон [[Индонезийн коммунист нам]] (ИКН)-ынхныг эвлэрүүлэн намжааж байв.<ref>Ricklefs (1991), pp. 237–280</ref> 1965 онд цэргийнхэн төрийг эргүүлж, [[коммунизм]]ыг [[1965-1966 онд Индонезэд олон хүн алж хядагдсан нь|зэвсгийн хүчээр дараад]] (хагас сая хүн алагдсан уу?<ref>{{cite journal |author=John Roosa and Joseph Nevins |date=5 November 2005 |url=http://www.counterpunch.org/2005/11/05/the-mass-killings-in-indonesia/ |title=40 Years Later: The Mass Killings in Indonesia |accessdate=12 November 2006 |journal=[[CounterPunch]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515093838/http://www.counterpunch.org/2005/11/05/the-mass-killings-in-indonesia/ |archive-date=15 Тавдугаар сар 2013 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal |title= Unresolved Problems in the Indonesian Killings of 1965–1966 |url= https://archive.org/details/sim_asian-survey_july-august-2002_42_4/page/550 |author=Robert Cribb |journal=Asian Survey |volume=42 |issue=4 |year=2002 |pages=550–563 |doi = 10.1525/as.2002.42.4.550}}</ref>), яллан буруутгаж байхын аргагүй болгосноор ИКН сэхээгүй.<ref>Friend (2003), pp. 107–109</ref><ref>{{cite video | people =Chris Hilton (writer and director) | title =Shadowplay | medium =Television documentary | publisher =Vagabond Films and Hilton Cordell Productions |year=2001}}</ref><ref>Ricklefs (1991), pp. 280–283, 284, 287–290</ref> Цэргийн дарга нараас генерал [[Сухарто]] 1968 оны 3 сард улсын ерөнхийлөгч болж дэвшив. Сухарто улсаа [[Шинэ эмх журам (Индонез)|шинээр журамлаж]], [[АНУ]]-аар тэтгүүлж байв.<ref>US National Archives, RG 59 Records of Department of State; [https://web.archive.org/web/20040701005635/http://www.state.gov/r/pa/ho/frus/john%D0%B1%D0%B0sonlb/xxvi/4445.htm cable no. 868], ref: Embtel 852, 5 October 1965.</ref><ref>Vickers (2005), p. 163</ref><ref>David Slater, ''Geopolitics and the Post-Colonial: Rethinking North-South Relations,'' London: Blackwell, p. 70</ref> Сухартогийн гучин жилд улсын эдийн засаг тэнхэрсэн, үүнд [[гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт]] ч сайнаар нөлөөлж байв.<ref name="Ricklefs" /><ref>Vickers (2005)</ref><ref>Schwarz (1994)</ref> Гэхдээ түүний дарангуйлал [[авлига|авлигыг]] тэнхрүүлж, улс төрийн сөрөг бодол санааг боомилж байжээ.<ref name="Ricklefs" /><ref>Vickers (2005)</ref><ref>Schwarz (1994)</ref> [[1997 оны Азийн санхүүгийн хямрал]]аар Индонез их хохирсон.<ref>{{cite book | last =Delhaise | first = Philippe F | title =Asia in Crisis: The Implosion of the Banking and Finance Systems | publisher =Willey | year =1998 | page =123 | isbn = 0-471-83450-5}}</ref> 1998 онд газар газарт эсэргүүцлийн жагсаал, үймээн самуун дэгдэж Сухарто аргагүй огцров.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/events/indonesia/latest_news/97848.stm |title=President Suharto resigns |publisher=BBC |date=21 May 1998 |accessdate=12 November 2006}}</ref> Индонезэд эзлэгдээд 25 жил болсны эцэст 1999 онд [[НҮБ]]-ийн дэмжлэгтэйгээр [[Зүүн Тимор]] тусгаар тогтнолын харгуйд шуударсан.<ref>{{cite web |last=Burr |first=W. |coauthors=Evans, M.L. |title=Ford and Kissinger Gave Green Light to Indonesia's Invasion of East Timor, 1975: New Documents Detail Conversations with Suharto |work=National Security Archive Electronic Briefing Book No. 62 |publisher=[[National Security Archive]], [[The George Washington University]], Washington, DC |date=6 December 2001 |url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB62/ |accessdate=17 September 2006 }}; {{cite web |title=International Religious Freedom Report |work=Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor |location=US |publisher=Department of State |date=17 October 2002 |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2002/13873.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716060553/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2002/13873.htm |archivedate=16 Долдугаар сар 2011 |accessdate=29 September 2006 |url-status=live }}</ref> Индонез Сухартогоос хойш орон нутгийн эрхийг нэмэгдүүлж, 2004 онд ерөнхийлөгчөө шууд сонгосон гэх маягаар төр засгаа ардчилсаар байна. Улс төр, эдийн засаг тогтворжиж, нийгэм тайвширч, алан хядлага, авлигын тоо цөөрч байгаа. Гэхдээ 2005 онд [[Аче]]гийн салан тусгаарлах үзэлтнүүд засгийн цэрэгтэй мөргөлдөөд үзсэн.<ref>{{cite news |title=Aceh rebels sign peace agreement |publisher=BBC |date = 15 August 2005 |accessdate=12 December 2006 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4151980.stm}}</ref> {{clear}} == Төр засаг== [[File:Indonesia DPR session.jpg|thumb|right|Жакартад Ардын Төлөөлөгчдийн Зөвлөл хуралдаж байгаа нь]] Индонез бол ерөнхийлөгчийн эрх мэдэл давамгайлсан [[бүгд найрамдах улс|бүгд найрамдах засагтай]], төв засгийн газартаа эрх мэдэл базагддаг [[нэгдмэл улс|нэгдмэл төрийн байгууламжтай]] улс юм. Гучаад жил эрх барьсан [[Сухарто]] 1998 онд огцорсны дараа төр засаг нэлээд шинэчлэгдсэн. 1998-2001 оны хооронд үндсэн хуулиа дөрвөн удаа хэсэгчлэн зассан.<ref>In 1998, 1999, 2000 and 2001</ref> Төр улсын тэргүүн, зэвсэгт хүчний ерөнхийлөгч командлагч бөгөөд дотоод гадаад хэрэг, бодлогыг зангидагч нь улсын ерөнхийлөгч. Сайд нарын зөвлөлийг ерөнхийлөгч томилно. 2004 онд анх удаа ард түмэн улсынхаа хоёр ерөнхийлөгчийг анх сонгожээ.<ref>{{cite press release |publisher=[[Carter Center|The Carter Center]] |year=2004 |title=The Carter Center 2004 Indonesia Election Report |url=http://www.cartercenter.org/documents/2161.pdf |format=PDF |accessdate=13 December 2006 |archivedate=14 Зургадугаар сар 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614025148/http://www.cartercenter.org/documents/2161.pdf }}</ref> Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацаа 5 жил, дараалан ахин нэг удаа сонгогдох боломжтой.<ref>(2002), ''The fourth Amendment of 1945 Indonesia Constitution'', Chapter III&nbsp;– The Executive Power, Art. 7.</ref> Индонез улсын хурлыг [[Ардын Зөвлөлдөх Хурал]] (АЗХ, ''People's Consultative Assembly'') гэнэ. АЗХ нь үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг батлах, шинэ ерөнхийлөгчийг батлах, улсын бодлогийг өргөнөөр тодорхойлох мэтийн үүрэгтэй. Мөн ерөнхийлөгчийг буруутгах эрхтэй.<ref>{{id icon}} {{cite book |title=Ketetapan MPR-RI Nomor II/MPR/2000 tentang Perubahan Kedua Peraturan Tata Tertib Majelis Permusyawaratan Rakyat Republik Indonesia |author=People's Consultative Assembly (MPR-RI) |authorlink=People's Consultative Assembly |url=http://www.mpr.go.id/pdf/ketetapan/putusan%20MPRRI%202000.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721122810/http://www.mpr.go.id/pdf/ketetapan/putusan%20MPRRI%202000.pdf |archivedate=21 Долдугаар сар 2011 |format=PDF |accessdate=7 November 2006 |url-status=live }}</ref> Дотроо 560 суудалт [[Ардын Төлөөлөгчдийн Зөвлөл]] (АТЗ, ''People's Representative Council''), 132 суудалт [[Орон Нутгийн Төлөөлөгчдийн Зөвлөл]] (ОНТЗ, ''Regional Representative Council'')<ref name="USSTATE">{{cite web |title=Background Note: Indonesia |work=U.S. Library of Congress |publisher=U.S. Department of State|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2748.htm |accessdate=26 November 2009}}</ref> гэсэн хоёр танхимтай. Хууль цааз батлах, бүх шатны засгийн газрыг (хэрэгжүүлэх байгууллага) хянах үүрэг АТЗ-д оногдоно. Сонгогчид намд саналаа өгч, намууд цуглуулсан саналын хувиараа АТЗ-д суудал эзлэдэг.<ref name="Harijanti2006">{{cite journal |title=Indonesia: General elections test the amended Constitution and the new Constitutional Court |journal=International Journal of Constitutional Law |author=Susi Dwi Harijanti and Tim Lindsey |volume=4 |issue=1 |year=2006 |pages=138–150 |doi=10.1093/icon/moi055}}</ref> 1998 оны шинэтгэлээс хойш АТЗ-ийн эрх үүрэг мэдэгдэхүйц нэмэгдсэн.<ref>Reforms include total control of [[Statute|statutes]] production without executive branch interventions; all members are now elected ([[Reserved political positions|reserved seats]] for military representatives have now been removed); and the introduction of fundamental rights exclusive to the DPR. (see Harijanti and Lindsey 2006)</ref> ОНТЗ болохоор сүүлд орон нутгийн хөгжлийг зөв залахад чиглэн байгуулагджээ.<ref>Based on the 2001 constitution amendment, the DPD comprises four popularly elected [[non-partisan]] members from each of the thirty-three provinces for national political representation. {{cite book |author=People's Consultative Assembly (MPR-RI) |url=http://www.gtzsfdm.or.id/documents/laws_n_regs/con_decree/3_AmdUUD45_eng.pdf |title=Third Amendment to the 1945 Constitution of The Republic of Indonesia |format=PDF |url-status=dead |authorlink=People's Consultative Assembly |accessdate=13 December 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061201025250/http://www.gtzsfdm.or.id/documents/laws_n_regs/con_decree/3_AmdUUD45_eng.pdf |archivedate=1 Арван хоёрдугаар сар 2006 |deadurl=yes}}</ref> == Орон нутаг == {{Индонезийн газрын зураг}} Индонез улсын газар нутаг олон түвшинд шатлан захирагддаг. Дээд гурван түвшнийг нь л анхаарахад хангалттай. * I зэрэгт [[муж]] (индонезээр ''provinsi'') гэх зүйлийн нэгж байна. Одоогийн байдлаар Индонез 33 мужтай. * II зэрэг буюу мужийн доорх нутаг нэг бол [[хот]] (''kota'' - ''кота'') эсвэл тойрог (''kabupaten'' - ''капубатен'') байна. * III зэргийн нэгжийг нь индонезээр ''kecamatan'' гэнэ. Монгол хэлтэнд энэ нэгж тийм ч сонин биш байх болохоор ''кечаматан''<br>гэж галиглахад буруудахгүй биз дээ. Эсвэл хошууны доорх нэгж юм чинь [[сум]] гэвэл зохино. ===33 муж=== Онцгой эрхтэй таван мужийг <nowiki>*</nowiki>-оор тэмдэглэв. {{Col-begin}} {{Col-break}} '''[[Суматра]] арлын 10 муж''' * [[Аче]]^*&nbsp; (''Aceh'') * [[Умард Суматра]] (''Sumatera Utara'') * [[Өрнөд Суматра]] (''Sumatera Barat'') * [[Риау]] ''(Riau)'' * [[Риау арлуудын муж|Риау арлуудын]] (''Kepulauan Riau'') * [[Жамби]] (''Jambi'') * [[Өмнөд Суматра]] (''Sumatera Selatan'') * [[Банка-Белитун]] (''Kepulauan Bangka Belitung'') * [[Бенкулу]] (''Bengkulu'') * [[Лампунгг]] (''Lampung'') '''[[Жава]] арлын 6 муж''' * [[Жакарта]]^* (''Jakarta'') * [[Бантен]] (''Banten'') * [[Өрнөд Жава]] (''Jawa Barat'') * [[Төв Жава]] (''Jawa Tengah'') * [[Иогякарта|Иогякарта]]^* (''Yogyakarta'') * [[Дорнод Жава]] (''Jawa Timur'') '''[[Бага Зондын арлууд|Бага Зондын]] арлуудын 3 муж''' * [[Бали]] (''Bali'') * [[Өрнөд Нуса Тенгара]] (''Nusa Tenggara Barat'') * [[Дорнод Нуса Тенгара]] (''Nusa Tenggara Timur'') {{Col-break}} '''[[Калимантан]] арлын 4 муж''' * [[Өрнөд Калимантан]] (''Kalimantan Barat'') * [[Төв Калимантан]] (''Kalimantan Tengah'') * [[Өмнөд Калимантан]] (''Kalimantan Selatan'') * [[Дорнод Калимантан]] (''Kalimantan Timur'') '''[[Сулавеси]] арлын 6 муж''' * [[Умард Сулавеси]] (Sulawesi Utara) * [[Горонтало]] (''Gorontalo'') * [[Төв Сулавеси]] (''Sulawesi Tengah'') * [[Өрнөд Сулавеси]] (''Sulawesi Barat'') * [[Өмнөд Сулавеси]] (''Sulawesi Selatan'') * [[Дорнод-Өмнөд Сулавеси]] (''Sulawesi Tenggara'') '''[[Малуку арлууд|Малуку]] арлуудын 2 муж''' * [[Малуку]] (''Maluku'') * [[Умард Малуку]] (''Maluku Utara'') '''[[Шинэ Гвиней]] арлын 2 муж''' * [[Өрнөд Папуа]]^* (''Papua Barat'') * [[Папуа]]^* (''Papua'') {{Col-end}} ==Газар орон== [[File:Indonesia 2002 CIA map.png|thumb|right|Индонезийн газрын зураг]] [[Өмнөд өргөрөг|Ө.ө. 11°]] – [[хойд өргөрөг|х.ө. 6°]], [[зүүн уртраг|з.у. 95° – 141°]] хооронд Индонез орон бүхлээрээ багтдаг. Экваторын хоёр талд бүгд 17,508 аралтайгаас 6 мянга нь л хүнтэй.<ref>{{cite press release |publisher=[[International Monetary Fund]] |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2006/01/data/dbcoutm.cfm?SD=2005&ED=2005&R1=1&R2=1&CS=3&SS=2&OS=C&DD=0&OUT=1&C=536&S=PPPWGT-PPPPC&RequestTimeout=120&CMP=0&x=45&y=5 |title=World Economic Outlook Database |accessdate=5 October 2006 |date=April 2006 }}; {{cite web | first =Hendriawan | title =Indonesia Regions | publisher =Indonesia Business Directory | url =http://www.indonext.com/Regions/ | accessdate =24 April 2007 | archive-date =28 Арван хоёрдугаар сар 2005 | archive-url =https://web.archive.org/web/20051228011848/http://www.indonext.com/Regions/ | url-status =dead }}</ref> Эднээс [[Жава]], [[Суматра]], [[Калимантан]] (Малайз, Бруней улстай хуваадаг), [[Шинэ Гвиней]] (Папуа-Шинэ Гвиней улстай хуваадаг), [[Сулавеси]] гэсэн таван томыг онцлох хэрэгтэй. Индонез улс Калимантан арал дээр Малайзтай, Шинэ Гвиней арал дээр Папуа-Шинэ Гвинейтэй, [[Тимор]] арал дээр [[Зүүн Тимор]]той хил залгадаг бол [[Сингапур]], [[Малайз]], [[Филиппин]], [[Палау]], [[Австрали]]тай далай тэнгисийн усаараа хаяалдаг. Хамгийн олон хүнтэй хот нь нийслэл [[Жакарта]]. Залгуулаад бичвэл [[Сурабая]], [[Бандун]], [[Медан]], [[Семаран]] гээд томоохон хотууд байдаг.<ref name="Witton2003">{{cite book | last =Witton | first =Patrick | title =Indonesia | url =https://archive.org/details/indonesia0000unse_i2g4 | publisher =Lonely Planet | year =2003 | location =Melbourne | pages =[https://archive.org/details/indonesia0000unse_i2g4/page/139 139], 181, 251, 435 | isbn=1-74059-154-2 }}</ref> 1,919,440 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай Индонезэд нэг км-т 134 хүн ноогддог. Харьцуулвал дэлхийн 16-р том газар нутагтай орон, 79-р нягт шигүү суурьшилт улс нь Индонез юмсанжээ.<ref name="ciarank">{{cite web |last=Central Intelligence Agency |title=Rank Order Area |work=The World Factbook |publisher=US [[CIA]], Washington, DC |date=17 October 2006 |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |accessdate=3 November 2006 |archive-date=9 Хоёрдугаар сар 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Population density&nbsp;– Persons per&nbsp;km² 2006 |work=CIA world factbook |publisher=Photius Coutsoukis |year=2006 |url=http://www.photius.com/rankings/geography/population_density_2006_1.html |accessdate=4 October 2006}}</ref> Тэр дотроо дэлхийн арлуудаас хамгийн олон хүнтэй нь болох Жавад нэг км-т 940 хүн ноогдоно.<ref name="JOSHUA">{{cite web | last = Calder | first = Joshua | title = Most Populous Islands | publisher = World Island Information | date = 3 May 2006 | url = http://www.worldislandinfo.com/POPULATV2.htm | accessdate =26 September 2006 }}</ref> Хамгийн өргөгдсөн газар нь Папуа мужийн нутагт байгаа [[Пунчак Жая]] уулын оргил (д.т.д. 4884 м), хамгийн том нуур нь Суматра арлын 1,145 км² талбайт [[Тоба нуур]] юм. [[Махакам]], [[Барито]] гэх мэт Калимантан арлын гол мөрд хамгийн уртад тооцогдоно.<ref>{{cite encyclopedia |title=Republic of Indonesia |work=Encarta |publisher=Microsoft |year=2006 |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761573214/Republic_of_Indonesia.html#s4 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5kwrIjXxw |archivedate=31 October 2009 |deadurl=yes }}</ref> [[File:Mahameru-volcano.jpeg|thumb|left|Индонезийн галт уулс]] [[Номхон далайн хавтан|Номхон далайн]], [[Евразийн хавтан|Евразийн]], [[Австралийн хавтан|Австралийн]] гурван техтоник хавтны уулзвар зааг дээр Индонез байрладаг. Тиймээс ч 19-р зуунд сүйд хийж асан [[Кракатоа]], [[Тамбора]] хоёрыг оруулаад цөөндөө л гэхэд 150 гаруй [[галт уул]] үе үе идэвхждэг.<ref>{{cite web|url=http://www.volcano.si.edu/world/region.cfm?rnum=06&rpage=list| title=Volcanoes of Indonesia| publisher=[[Smithsonian Institution]]| accessdate=25 March 2007| work=Global Volcanism Program}}</ref> Саяхан л гэхэд 2004 оны цуут цунами 167,736 хүнийг нь урсгаж<ref>{{cite web | title =The Human Toll | work =UN Office of the Special Envoy for Tsunami Recovery | publisher =United Nations | url =http://www.tsunamispecialenvoy.org/country/humantoll.asp | archiveurl =https://web.archive.org/web/20070519133441/http://www.tsunamispecialenvoy.org/country/humantoll.asp | archivedate =19 Тавдугаар сар 2007 | accessdate =25 March 2007 | url-status =dead }}</ref>, 2006 оны Иогякартын газар хөдлөлт 5,782 хүнийг үхүүлсэн гайтай. Гэлээ ч галт уулын бялхдас газрыг үржил шимтэй болгодог учир Жава, Балид хүн хамгаас олноор суурьшжээ.<ref>{{cite book |last=Whitten |first=T |coauthors=Soeriaatmadja, R. E., Suraya A. A. |title=The Ecology of Java and Bali |publisher=Periplus Editions Ltd |year=1996 |location=Hong Kong |pages=95–97}}</ref> Экваторын дагуу байршдаг тул [[борооны улирал|борооны]], [[хуурай улирал|хуурай]] хоёр улиралтай, [[халуун орны уур амьсгал]]тай. Эрэг хавийн нам газраар жилд 1,780–3,175 мм, уулархаг нутгаар 6,100 мм хүртэл хур буудаг. Суматрын өрнөд эрэг, өрнө Жава, Калимантан, Сулавеси, Папуагийн уулархаг нутгаар хур бороосог. Маш чийглэг, дунджаар 80%. Жилийн турш агаарын температур тогтмол, Жакарта орчмоор өдөрт дунджаар 26–30 °C халуун.<ref>{{cite web |title =About Jakarta And Depok |work =University of Indonesia |publisher =University of Indonesia |url =http://www.ui.ac.id/english/menu_statis.php?id=c6&hal=c_about_jkt |accessdate =24 April 2007 |archiveurl =https://web.archive.org/web/20060504191815/http://www.ui.ac.id/english/menu_statis.php?id=c6&hal=c_about_jkt |archivedate =4 Тавдугаар сар 2006 |url-status =live }}</ref> {{clear}} ==Хүн ам== :''Мөн үзэх: [[Индонезийн ард түмэн]]'' [[File:Ubud-Kids.jpg|thumb|Олон ястны улсын [[Бали ястан|Бали]] яст жаалууд]] 2010 оны байдлаар Индонез улсын хүн амын тоо 237.6 саяд хүрч,<ref name="bps2010">{{cite web|url=http://www.bps.go.id/65tahun/SP2010_agregat_data_perProvinsi.pdf |title=Central Bureau of Statistics: ''Census 2010'' |publisher=Badan Pusat Statistik |accessdate=17 January 2011}} {{id}}</ref> жилд 1.9%-иар өсч байна.<ref>{{cite web|url=http://waspada.co.id/index.php?option=com_content&view=article&id=182106:fifty-years-needed-to-bring-population-growth-to-zero&catid=30:english-news&Itemid=101 |title=Fifty years needed to bring population growth to zero |publisher=Waspada.co.id |date=19 March 2011 |accessdate=10 April 2011}}</ref> Хүн амын 58% нь дэлхийн арлуудаас хамгийн олон хүнтэй нь гэх<ref name="JOSHUA" /> Жава аралд оршин суудаг.<ref name="bps2010"/> [[Гэр бүл төлөвлөлт|Гэр бүл төлөвлөх]] хөтөлбөр 1960 оноос эхлэн хэрэгжсээр байгаа ч гэсэн 2020 онд 265 сая, 2050 онд 306 сая хүнтэй болох төлөв харагддаг.<ref>[http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/DB04_Population_ByAgeSex_Annual/WPP2010_DB4_F1B_POPULATION_BY_AGE_BOTH_SEXES_ANNUAL_2011-2100.XLS World Population Prospects (2010). Annual Population 2011–2100]. (XLS table). United Nations</ref> Индонезэд [[Индонезийн ард түмний хэл яриа|742 янзын хэл аялгуугаар]] ярилцдаг [[Индонезийн ард түмэн|300 гаран яс үндэс]]ний хүмүүс аж төрөн суудаг.<ref>{{cite web |publisher=Expat Web Site Association |title=An Overview of Indonesia |work=Living in Indonesia, A Site for Expatriates |url=http://www.expat.or.id/info/overview.html |accessdate=5 October 2006}}</ref><ref>{{cite web |last=Merdekawaty |first=E. |title="Bahasa Indonesia" and languages of Indonesia |work=UNIBZ&nbsp;– Introduction to Linguistics |publisher=Free University of Bozen |date=6 July 2006 |url=http://www.languagestudies.unibz.it/Bahasa%20Indonesia_Merdekawaty.pdf |format=PDF|accessdate=17 July 2006}}</ref> Тэгэхдээ ихэнх нь бүр дээр үед Тайвань, Зүүн Өмнөд Азиас нүүсэн байх гэж таахуйц [[Австронез]] язгуурын хэлтэй байдаг. Дорно Индонезээр үүнээс ялгагдах [[Меланез]] язгуурын ард түмэн бас байдаг.<ref name="Witton2003" /><ref>Taylor (2003), pp. 5–7, {{cite book | last = Dawson| first = B.| coauthors = Gillow, J.| title = The Traditional Architecture of Indonesia | url = https://archive.org/details/traditionalarchi0000daws| publisher = Thames and Hudson Ltd | year = 1994 | location = London | page = [https://archive.org/details/traditionalarchi0000daws/page/7 7] | isbn = 0-500-34132-X }}</ref> Нэр бүхий ард түмнээс [[Жава үндэстэн]] хүн амын 42% эзлэдэг.<ref>{{cite book |last=Kingsbury |first=Damien |title=Autonomy and Disintegration in Indonesia |publisher=Routledge |page=131 |isbn=0-415-29737-0 |year=2003}}</ref> Жавагийн араас [[Сунда үндэстэн|Сунда]], [[Малай үндэстэн|Малай]], [[Мадура ястан|Мадура]] гэх мэт үндэстэн ч юм шиг, ястан ч юм шиг саяаас олон хүнт арваад ард түмэн байдаг. Мөн 8 сая [[Хятад үндэстэн|Хятад]], 5 сая [[Араб үндэстэн|Араб]] гэх мэтээр хаа хол хальж очсон үндэстэд ч байна. Шинээр нэгдэж томорсон улс, хэдэн зуун цөөн тоот ястны орон болохоор ч тэр үү иймэрхүү нутгийн ялгааг давж хараад "Индонез" [үндэстэн] гэж өөриймсөх сэтгэлгээ ард түмнийх нь дунд хэдийнээ дэлгэрчээ.<ref name="RICKLEFS_256">Ricklefs (1991), p. 256</ref> Ийм эв найртай нийгэм бүрдсэн ч гэсэн зарим газар соёл, шашин, ястнаараа мөргөлдөх явдал гарч л байдаг.<ref>Domestic migration (including the official [[Transmigrasi]] program) are a cause of violence including the massacre of hundreds of Madurese by a local [[Dayak people|Dayak]] community in West Kalimantan, and conflicts in Maluku, [[Sulawesi Tengah|Central Sulawesi]], and parts of Papua and West Papua {{Cite journal |author=T.N. Pudjiastuti |year=2002 |title=Migration & Conflict in Indonesia |url=http://www.iussp.org/Bangkok2002/S15Pudjiastuti.pdf |url-status=dead |format=PDF |publisher=International Union for the Scientific Study of Population (IUSSP), Paris |archive-url=https://web.archive.org/web/20120209225410/http://www.iussp.org/Bangkok2002/S15Pudjiastuti.pdf |archive-date=9 Хоёрдугаар сар 2012 |accessdate=17 September 2006}}</ref><ref>{{cite web |title=Kalimantan The Conflict |work=Program on Humanitarian Policy and Conflict Research |url=http://preventconflict.org/portal/main/maps_kalimantan_conflict.php |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091212135147/http://preventconflict.org/portal/main/maps_kalimantan_conflict.php |archivedate=12 Арван хоёрдугаар сар 2009 |accessdate=7 January 2007 |publisher=Conflict Prevention Initiative, Harvard University |url-status=live }}</ref><ref>{{cite conference |author=J.W. Ajawaila; M.J. Papilaya; Tonny D. Pariela; F. Nahusona; G. Leasa; T. Soumokil; James Lalaun and W. R. Sihasale |title=Proposal Pemecahan Masalah Kerusuhan di Ambon |publisher=Fica-Net |year=1999 |location=Ambon, Indonesia |url=http://www.fica.org/h/ambon/idRusuh1.html |accessdate=29 September 2006 |booktitle=Report on Church and Human Rights Persecution in Indonesia }}{{Dead link|date=Зургадугаар сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; Kyoto University: Sulawesi Kaken Team & Center for Southeast Asian Studies {{PDFlink|[http://sulawesi.cseas.kyoto-u.ac.jp/lib/pdf/MRidwanAlimuddin.pdf Bugis Sailors]|124&nbsp;KB}}</ref> Эндхийн Хятадууд сэргэлэн гарууд байж баялгийг нэлээд хуримтлуулсан, олон пүүс компанийг эзэмшдэгт<ref>Schwarz (1994), pp. 53, 80–81</ref><ref>Friend (2003), pp. 85–87, 164–165, 233–237</ref> зөвхөн Индонезэд л байдаг ард түмэн сэжиглэн дургүйцэж зодолдож нүдэлцээд авсан нь цөөнгүй.<ref>{{cite web |author=M. F. Swasono |title=Indigenous Cultures in the Development of Indonesia |work=Integration of endogenous cultural dimension into development |publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts, New Delhi |year=1997 |url=http://ignca.nic.in/cd_05008.htm |accessdate=17 September 2006}}</ref><ref>{{cite web |first=S. Long |date=9 April 1998 |title=The Overseas Chinese |url=http://www.prospectmagazine.co.uk/1998/04/theoverseaschinese/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008055514/http://www.prospectmagazine.co.uk/1998/04/theoverseaschinese/ |archive-date=8 Аравдугаар сар 2011 |accessdate=10 April 2011 |publisher=Prospect Magazine}} The [[May 1998 riots of Indonesia#Jakarta (12–14 May)|riots in Jakarta in 1998]]—much of which were aimed at the Chinese—were, in part, expressions of this resentment. {{cite web |author=M. Ocorandi |date=28 May 1998 |title=An Analysis of the Implication of Suharto's resignation for Chinese Indonesians |url=http://www.hartford-hwp.com/archives/54b/083.html |accessdate=26 September 2006 |publisher=Worldwide HuaRen Peace Mission}}</ref><ref>{{cite web |author=F.H. Winarta |title=Bhinneka Tunggal Ika Belum Menjadi Kenyataan Menjelang HUT Kemerdekaan RI Ke-59 |publisher=Komisi Hukum Nasional Republik Indonesia (National Law Commission, Republic of Indonesia), Jakarta |month=August | year=2004 |url=http://ignca.nic.in/cd_05008.htm |language=Indonesian}}</ref> [[Жохорын султант улс]]ын үеэс Индонезийн арлуудын ард түмний хоорондоо ойлголцох хэл болсоор ирсэн [[Малай хэл]]ний [[чухал аялгуу|чухал нэгэн аялгуу]] байдаг. Энэ аялгуунд суурилсан Малай хэлийг [[Сингапур]], [[Малайз]], [[Бруней]], Индонез дөрвөн улсад [[албан ёсны хэл]] болгожээ. Тэгэхдээ нэр нь өөр. Индонезэд үүнийг [[Индонез хэл]] (''Bahasa Indonesia'') гэж заадаг. Ер нь Индонезийнхэн бүгд л энэ хэлээр ярилцдаг, Индонезэд энэ хэл ажил хэрэг, улс төр, хэвлэл мэдээлэл, боловсрол гээд бүх салбарт өөр ямар ч хэлнээс илүү сонсдоно. Гэхдээ л нөгөө ястан үндэстнээрээ ард түмний хэл ялгаатай. Хүмүүс [[Индонезийн ард түмний хэл яриа|742 янзын хэл аялгууныхаа]] нэгийг өөрийн [[төрөлх хэл]] гэж боддог. Үүнээс мэдээж [[Жава хэл]]ийг хамгийн олуулаа тээж яваа.<ref name="CIA"/> Папуад харьцангуй цөөн буюу 2.7 сая хүн байдаг мөртлөө бүр [зарим нь Папуа төрлийн, зарим нь Австронез төрлийн] 242 янзаар хэлж ярьцгаадаг.<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=IDP |title=Ethnologue report for Indonesia (Papua) |publisher=Ethnologue.com |accessdate=28 April 2010}}</ref> Индонезийн үндсэн хуулинд шашин шүтэх нь хүний дур зоргынх<ref>{{cite web |title=The 1945 Constitution of the Republic of Indonesia |work=US-ASEAN |url=http://www.us-asean.org/Indonesia/constitution.htm |accessdate=2 October 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060109203358/http://www.us-asean.org/Indonesia/constitution.htm |archivedate=9 Нэгдүгээр сар 2006 |url-status=dead }}</ref> гэсэн мөртлөө өөр баримтаар [[Ислам]], [[Протестант]], [[Католик]], [[Хиндү]], [[Буддын шашин]], [[Күнзийн суртал]] зургааг албан ёсны гэж онцлон батласан байх юм.<ref name="Yang">{{cite journal |last=Yang |first=Heriyanto |title=The History and Legal Position of Confucianism in Post Independence Indonesia |journal=Religion |volume=10 |issue=1 |page=8 |month=August | year=2005 |url=http://archiv.ub.uni-marburg.de/mjr/pdf/2005/yang2005.pdf |format=PDF|accessdate=2 October 2006}}</ref> 2000 оны тооллогийг үндэслэхэд Индонезийн ард түмний 86.1% нь Ислам шашны Сунни дэгтэй. Ингэхэд Индонез улс Исламын улс биш боловч хамгийн олон Ислам шүтлэгтэн (хотон хүн)-тэй улс юм байна гэж ойлгогдоно.<ref name="CIA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/id.html |title=Indonesia |publisher=CIA |accessdate=10 April 2011 |archive-date=10 Арван хоёрдугаар сар 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081210041527/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/id.html |url-status=dead }}</ref> Хиндү шашинтны олонх нь [[Бали ястан|бали]], Буддын шашинтны олонх нь [[Хятад үндэстэн|хятад]].<ref>{{cite web |title=Indonesia&nbsp;– Buddhism |publisher=U.S. Library of Congress |url= http://countrystudies.us/indonesia/40.htm |accessdate=15 October 2006}}</ref> Хэдий цөөн шүтэн бишрэгчтэй ч Хиндү, Будда хоёр шашин Индонезийн соёлд их л нэвчжээ. Ислам нь худалдаачдын чармайлтаар 13-р зуунд умар Суматрад нэвтрээд 16-р зуун гэхэд Индонез орны зонхилох шашин болсон.<ref name="csi">{{cite web |title=Indonesia&nbsp;– Islam |publisher=U.S. Library of Congress|url=http://countrystudies.us/indonesia/37.htm |accessdate=15 October 2006}}</ref> Харин Католик шашныг Португалийн авралын зар тараагчид, колончлогчид эхлүүлсэн<ref>Ricklefs (1991), pp. 25, 26, 28</ref><ref>{{cite web | title =1500 to 1670: Great Kings and Trade Empires | publisher = Sejarah Indonesia | url =http://www.gimonca.com/sejarah/sejarah02.shtml | accessdate =25 April 2007 }}</ref> бол Протестант нь Нидерландын эзэмшилд байх үед Калвинч, Лютеранч номлогчдын тарьсан үр юмсанжээ.<ref>Ricklefs (1991), pp. 28, 62</ref><ref>Vickers (2005), p. 22</ref><ref>{{cite book | last = Goh | first = Robbie B.H. | title = Christianity in Southeast Asia | publisher = Institute of Southeast Asian Studies | page = 80 | isbn = 981-230-297-2 | year = 2005 }}</ref> == Зургийн цомог == <center><gallery caption="Индонез" widths="180px" heights="120px" perrow="5/'"> File:Museum Nasional Indonesia.jpg|National Museum of Indonesia in [[Central Jakarta]] File:Jakarta Skyline Part 2.jpg|[[Wisma 46]], Indonesia's tallest office building, located in the middle of Jakarta skyscraper. File:Central Jakarta.JPG|Jalan Thamrin, the main avenue in Central Jakarta File:Gambir Station Platform.jpg|A train at [[Gambir]] station in [[Central Jakarta]] File:BungKarno-indonoob.JPG|The [[Bung Karno Stadium]] is capable of hosting 100,000 spectators File:Indonesia 2002 CIA map.png|Map of Indonesia File:Indonesia provinces english.png|Provinces of Indonesia File:Jalan malioboro - Jogjakarta.JPG|Malioboro, the most famous street in Yogyakarta city Image:transjogja.jpg|Trans Jogja Bus. A bus rapid transit system in Yogyakarta city File:SOTO FOOD.jpg|A selection of [[Indonesian cuisine|Indonesian food]], including ''Soto Ayam'' (chicken soup), ''sate kerang'' ([[satay|shellfish kebabs]]), ''telor pindang'' (preserved eggs), ''perkedel'' (fritter), and ''es teh manis'' (sweet iced tea) File:Indonesian Army infantryman participating in the GPOI.jpg|An Indonesian Army infantryman participating in the U.N.'s Global Peacekeeping Operation Initiative Image:Panser side left.JPG|Pindad Panser "Anoa" shown during Indo Defense and Aerospace Expo 2008 |Indonesian Naval vessels Image:AURI B-25.jpg|B-25 Mitchell bombers of the AURI in the 1950s Image:Jmnei.jpg|A [[Javanese people|Javanese]] engineer closes one of the gun bay doors on a Dutch [[Brewster Buffalo|Buffalo]], January 1942. |[[Mazda6]] used by the Jakarta Metro Highway Patrol (''Ditlantas Polda Metro Jaya'') as a patrol car |[[Mitsubishi Lancer]] used by Vital Object Protection of Indonesian National Police File:ID_diesel_loco_CC_201-05_060327_4217_kta.jpg|GE U20C in [[Indonesia]], #CC201-05 File:Diesel locomotive CC 203 22 at Gambir Station.jpg|GE U20C "Full-Width Cabin" in Indonesia, #CC203-22 [...] </gallery></center> ==Зүүлтийн тайлбар== {{лавлах холбоос|3}} == Цахим холбоос == * {{commons|Indonesia|Индонез}} {{Ази}} {{Хөтлөгч мөр Австрали ба далайн орнууд}} {{OIC}} [[Ангилал:Индонез| ]] [[Ангилал:Азийн орон]] [[Ангилал:Арлын орон]] [[Ангилал:Австрали ба Далайн орон]] [[Ангилал:Зүүн Өмнөд Ази]] [[Ангилал:Ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах улс]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] i1y96akjtef6447pfvt9nhklxygk4up 0 8536 875935 875480 2026-11-11T08:57:08Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875935 wikitext text/x-wiki {{Short description|Францын нийслэл ба хамгийн том хот}} {{About|Францын нийслэлийн}} {{Инфобокс Францын коммун |name = Парис |native name = Paris |commune status = [[Нийслэл|Нийслэл хот]], [[Францын коммунууд|коммун]], болон [[Францын департамент|департамент]] |image = {{multiple image |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |total_width = 290 |caption_align = center |image1 = La Tour Eiffel vue de la Tour Saint-Jacques, Paris août 2014 (2).jpg |caption1 = [[Эйфелийн цамхаг]] болон [[Сена мөрөн]] |image2 = Notre-Dame de Paris 2013-07-24.jpg |caption2 = [[Парисын Дарь эхийн сүм|Дарь эхийн сүм]] |image3 = Basilique du Sacré-Cœur de Montmartre, Paris 18e 140223 2.jpg |caption3 = [[Сакре-Кёр]] |image4 = Paris-Pantheon-Facade.jpg |caption4 = [[Пантеон (Парис)|Пантеон]] |image5 = Arc de Triomphe HDR 2007.jpg |caption5 = [[Ялалтын хаалга (Парис)|Ялалтын хаалга]] |image6 = Paris Opera full frontal architecture, May 2009 (cropped).jpg |caption6 = {{lang|fr|[[Пале Гарнье]]|italic=no}} |image7 = Louvre Courtyard, Looking West.jpg |caption7 = [[Лувр]] }} |image coat of arms = Armoiries de la ville de Paris (1949).svg |shield_link = Парисын сүлд |image flag = Drapeau des armes de la ville de Paris.svg |flag_link = Парисын далбаа |city motto = {{lang|la|[[Парисын сүлд#Уриа|Fluctuat nec mergitur]]}}<br />"Далайн давалгаагаар шидэгдсэн ч живээгүй" |arrondissement = Парис |canton = |subdivisions entry = [[Засаг захиргааны нэгж|Хуваалт]] |subdivisions = 20 [[Парисын дүүргүүд|дүүрэг]] |INSEE = 75056 |postal code = 75001–75020, 75116 |demonym = Парисчууд |mayor = [[Эмманюэль Грегуар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/france/live/2026/03/22/french-municipal-elections-follow-results-live_6751701_7.html|title=French municipal elections, as it happened: Socialist Emmanuel Grégoire wins Paris mayor race|work= Le Monde}}</ref><ref>{{cite web|title=Municipales 2026. Publication des résultats au 2nd tour|url=https://www.resultats-elections.interieur.gouv.fr/municipales2026/ensemble_geographique/11/75/75056/|publisher=Ministère de l'Intérieur|access-date=2026-04-22|language=fr}}</ref> |term = 2026&ndash;32 |party = [[Социалист Нам (Франц)|СН]] |intercommunality = [[Их Парис|Их Парисын хотын бөөгнөрөл]] |coordinates = {{Coord|type:city(2,100,000)_region:FR-75C|format=dms|display=it}} |elevation m = 78 |elevation min m = 28 |elevation max m = 131 |area km2 = 105.4 |area footnotes = <ref name="Comparateur de territoires.INSEE">{{Cite web |url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/1405599?geo=REG-11+AAV2020-001+UU2020-00851+DEP-75 |title=Département: Paris (75); Unité urbaine: Paris (00851); Région: Île-de-France (11); Aire d'attraction des villes: Paris (001) |website=insee.fr |publisher=[[Үндэсний Статистик ба Эдийн Засгийн Судалгааны Хүрээлэн|INSEE]] |date=2025-09-02 |access-date=2026-04-22}}</ref> |population = 2047602 |population ranking = Европт [[Европын хотуудын жагсаалт (хотын хязгаар доторх хүн амын тоогоор)|9-д]]<br/>Францад [[Францын 20,000-аас дээш оршин суугчтай коммунуудын жагсаалт|1-т]] |population date = 2026 оны 1 сар<ref name="Pop.Paris">{{Cite web |url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8721456 |title=Estimation de la population au 1ᵉʳ Janvier 2026 - Séries par région, département, sexe et âge |website=insee.fr |publisher=[[Үндэсний Статистик ба Эдийн Засгийн Судалгааны Хүрээлэн|INSEE]] |date=2026-01-13 |access-date=2026-04-22}}</ref> |urban area km2 = 2824.2 |urban area date =<ref name="Comparateur de territoires.INSEE"/> |urban pop = 10944094<ref name="Comparateur de territoires.INSEE"/> |urban pop date = 2022 |metro area km2 = 18940.7 |metro area date =<ref name="Comparateur de territoires.INSEE"/> |metro area pop = 13239090<ref name="Comparateur de territoires.INSEE"/> |metro area pop date = 2022 | demographics_type2 = ДНБ {{nobold|(нэрлэсэн, 2024)}} | demographics2_footnotes = <ref>{{cite web |title=Gross domestic product (GDP) at current market prices by NUTS 3 region [nama_10r_3gdp] |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/bookmark/7a2120f6-c128-4704-9d1a-7e5f6b912e8a?lang=en&createdAt=2026-02-24T10:29:08Z |website=ec.europa.eu}}</ref> | demographics2_title1 = Нийслэл | demographics2_info1 = €279.938 billion | demographics2_title2 = Их хот | demographics2_info2 = €865.652 billion | blank_name_sec2 = Уур амьсгал | blank_info_sec2 = [[Далайн уур амьсгал]] (Cfb) |website = {{URL|https://paris.fr}} |pushpin_relief = yes }} '''Парис''' ({{lang-fr|Paris}} [{{IPA|paˈʁi}}]) нь [[Франц]]ын [[нийслэл]] бөгөөд тус улсын хамгийн их хүн амтай хот юм. [[Сена мөрөн]] Парис хотыг баруун (''Rive Droite'' „баруун эрэг“) болон зүүн (''Rive Gauche'', „зүүн эрэг“) хэсэг болгон хуваах бөгөөд засаг захиргааны хуваарийн хувьд 20 дүүрэгт хуваагдан, Иль-де-Франс бүсийн (заримдаа Парисын бүс буюу ''Région parisienne'' гэгддэг) төвд оршино. Парис хотын захиргаа доорх газар нутагт (1860 оноос хойш бараг өөрчлөгдөөгүй) 2013 оны 1-р сарын байдлаар 2.229.621 хүн амьдарч байсан нь [[Европын Холбоо]]ны том хотуудын жагсаалтад тавд, мөн Парисын ''aire urbaine'' буюу [[метрополи]] газар нутагт нь 12,4 сая хүнтэйгээрээ [[Лондон]]ы дараа хоёрт ордог хүн шигүү суурьшсан хотуудын нэг юм.<ref>[http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=0&ref_id=NATTEF01203 ''INSEE: Les 60 premières aires urbaines en 2013''], 2016-03-21</ref><ref>[http://www.insee.fr/fr/themes/tableau_local.asp?ref_id=POP1B&millesime=2012&niveau=1&typgeo=AU2010&codgeo=001 ''INSEE: POP1B – Population par sexe et âge – Aire urbaine de Paris (001)''], 2015-11-22</ref><ref>{{Webarchiv|url=http://insee.fr/fr/themes/document.asp?reg_id=0&id=4502 |wayback=20160305024348 |text=''INSEE: Villes de France'' |archiv-bot=2026-11-11 08:57:08 InternetArchiveBot }}, 2015-06-04</ref> Бусад Европын орны нийслэлтэй харьцуулахад харьцангуй бага талбайтай (105 км²) ба нэг километр квадрат талбайд 22.000 хүн оногдож байгаагаараа Европын хүн амын нягтаршил хамгийн өндөртэй нийслэл хот юм. Парис нь Францын улс төр, эдийн засаг, соёлын төв бөгөөд нийт гурван нисэх онгоцны буудал, зургаан төмөр замын буудалтай, Франц улсын зам, тээврийн чухал зангилаа хот юм. Сена мөрний эргийн нэг хэсэг нь өнөөдөр [[Дэлхийн өв|ЮНЕСКО-ийн дэлхийн өвд]] багтах ба [[ЮНЕСКО]]-ийн төв байр нь өөрөө тус хотод байхаас гадна [[Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагаа ба Хөгжлийн Байгууллага]] болон [[Олон улсын худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим]]ын төв байрууд ч энэ хотод байдаг. Парист дэлхийн сонирхлыг татсан алдарт [[Эйфелийн цамхаг]], [[Парисын Дарь эхийн сүм]], [[Лувр|Луврын музей]] зэрэг байдаг нь аялагч, жуулчдыг ихээр татдаг. Жилдээ ойролцоогоор 16 сая гадаадын жуулчин Парист ирдэг учир Лондон, Бангкок хотуудын дараа орох хамгийн ихээр жуулчид ирдэг хотуудын тоонд ордог. Парис орчмын бүсэд (Иль-де-Франс) жилдээ 47 сая гаран гадаад дотоодын зочид ирж буцах бол 184 сая гаран нь хоногоор айлчилдаг байна.<ref>[http://www.directmatin.fr/france/2014-12-15/tourisme-lile-de-france-plebiscitee-696469 Directmatin.fr] ''Tourisme : l'Ile-de-France plébiscitée'', нийтлэгдсэн 2014-12-15, хандсан 2014-12-22</ref> Өнөөгийн Парис хот нь 3-р зуунд [[Иль дө ла Сите]] арал дээр байсан [[Кельт]]ийн суурингаас эхлэн хөгжсөөр ирэв. Сүүлд ромчууд Сена мөрний эрэгт нэгэн хотыг байгуулсан нь 6-р зуунд [[Франкийн эзэнт гүрэн|Франкийн эзэнт гүрний]] төв байжээ. 16-р зуунд [[Франциск I]]-ийн үед Парист соёл, урлаг цэцэглэн хөгжсөн үе байв. [[Абсолютизм]]ын үед ялангуяа 17-р зуунд хаанчилж байсан [[Людовик XIV|XIV Луи]] санаачилгаар хотод олон шинэ барокийн барилга болон үзэмж төгөлдөр гудамж талбайгаар өргөтгөсөн нь барокийн үед хот тохижуулах үлгэр жишээ болж байжээ. Хэдийгээр 1682 онд хааны ордныг [[Версаль]] руу шилжүүлсэн ч, улс төр болоод эдийн засгийн хувьд чухал нөлөөтэй байснаас улсын төв хэвээр үлджээ. [[Францын хувьсгал]]ын үе буюу 1789 оноос эхлэн Парис түүхэн үүрэг гүйцэтгэх болов. 19-р зуунд [[аж үйлдвэржилт]] нөлөөгөөр Парисын хүн ам огцом өсөж, 1846 он гэхэд нэг сая оршин суугчтай болсон байна. Дараагийн арван жилд [[Белле эрин|сайхан эрин]] гэгчийн нөлөөгөөр зургаан томоохон үзэсгэлэн бий болсон нь дэлхийн нийтийн анхаарлыг татаx болов. Өнөөдөр Парис нь франц хэлтний нийслэл хот бөгөөд [[өрнө дахин]]ы чухал хотуудын нэг юм. ==Түүx== {{Гол|Парисын түүх}} ===Эртний Парис=== [[File:Plan de Paris Lutece BNF07710744.png|thumb|right|Лютециа]] Эрт үед Парис хотыг [[Лютециа]] (мөн ''Лютетиа'' ч гэx) гэж нэрлэдэг байв. Лютециад өнөөгийн [[Иль дө ла Сите]] гэж нэрлэгдэх арал дээр [[Паризий]] гаралтай хүмүүс суурьшин амьдарч байсан аж. Лютециа гэх нэрийг МЭӨ 53 оны сурвалж бичиг болох [[Галлийн дайны тэмдэглэл]] номын зургаадугаар дэвтэрт [[Юлий Цезарь|Юлий Цезарийн]] бичсэнээр хамгийн анх тэмдэглэгдэн үлджээ. [[Ромын эзэнт гүрэн|Ромчууд]] эхний удаа хотыг эзлэх оролдлого нь бүтэлгүйтсэний дараа МЭӨ 53 онд тэд дахин хот руу довтлон ирэх үед, паризийчууд Лютециаг галдан шатааж, бүх гүүрийг нь эвдэн сүйтгэсэн аж. Ромчууд энэ удаа амжилттай эзэлсэн бөгөөд паризийчуудад арлыг нь үлдээн өөрсдөө илт давамгай байрлалд Сена мөрний зүүн эрэгт хотоо байгуулав. Тэнд хэд хэдэн [[терма]], [[форум (талбай)|талбай]] болон [[амфитеатр]] баригдсан байна. Ромын эзэнт гүрний үед хотын нэр нь ''Цивитас Парисиорум'' (Civitas Parisiorum) эсвэл ''Парисиа'' гэх нэрээр танигдсан бол эзлэгдсэн галличуудад энэ нэр тухайн үедээ сонин биш байлаа. ===Дундад зуун=== 5-р зуунд [[Меровинги үндэстэн|Меровинги]]чүүд Ромын түрэмгийллийг төгсгөл болгов. 508 онд Парис Меровингийн эзэнт гүрний нийслэл хот болов. [[Каролинги үндэстэн|Каролинги]]чүүдийн эзэмшилд байх үед [[Норманн үндэстэн|Норманн]]чууд байсхийгээд л хот руу дайрдаг байж. ===Шинэ эрин=== 16-р зууны эхээр [[I Франсуа]] хааны үед Парис бүх Францын нийслэл болжээ. 16-17-р зуунд татвар хураах болон бусад зорилгоор хотыг 16 дүүрэгт хуваасан. Тухайн үед орон нутгийн засаг захиргааны тэргүүний албан тушаал хаанд хамааралтай болжээ. 16-р зууны эцэс гэхэд хотод 300 мянга орчим хүн амьдарч байсан ажээ. 1671 онд [[XIV Луи]] хааны ордныг Парис хотоос [[Версаль]] руу шилжүүлсэн байна. 1702 онд хотыг 20 дүүрэгт хуваасан. 18-р зууны сүүлчээр хотын эргэн тойронд 5 метр хүртэл өндөр Татварын тариаланчдын ханыг барьж, худалдаачид төлбөр төлж хотод ордог байжээ. Энэ хэрэм 1860 он хүртэл засаг захиргааны хилийн үүрэг гүйцэтгэсэн юм. 19-р зууны хоёрдугаар хагаст дэлхийн 21 үзэсгэлэн болсны 5 нь Парист болсон юм. 1871 онд хоёр сарын турш хот [[Парисын коммун|Парисын коммуны]] мэдэлд орсон байна. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн|Дэлхийн хоёрдугаар дайны]] үед Парис хот Германы цэргүүдэд эзлэгдэж Елисейн талбай дээр Германы цэргийн жагсаал, Абвер нь Лютетиа зочид буудалд, Гестапо нь Ларистон гудамжинд байрлаж байв. Энэхүү эзлэн түрэмгийлэл 1944 оны 8-р сарын сүүлч хүртэл үргэлжилсэн бөгөөд генерал Леклерк Германы генерал фон Чолтицыг бууж өгөхийг хүлээн зөвшөөрсөн юм. Улмаар 1944 оны 8-р сарын 25-нд [[Шарль де Голль]] хотын захиргааны тагтан дээрээс "Парисыг гутаан доромжилж, Парис эвдэрсэн, Парис туйлдсан, харин Парис эрх чөлөөтэй байна!" гэжээ. ==Газар зүй== {{Том зураг|Tour Eiffel 360 Panorama.jpg|1600|Парис хотын 360° дэлгэсэн зураг, [[Эйфелийн цамхаг]] дээрээс зургийг авсан байдал}} ===Уур амьсгал=== Монсури ([[Франц хэл|франц.]] ''parc Montsouris'') цэцэрлэгт хүрээлэнгийн цаг уурын станцаас 1873 оноос хойш цаг уурын ажиглалтыг тасралтгүй хийж иржээ. Парис нь эх газрын уур амьсгалын сэрүүн бүсэд, хоёр эсрэг тэсрэг цаг уурын үзэгдлийн уулзварт оршдог: далайд ойрхон байгаа нь дулаан, чийглэг агаарын масс, эх газрын хүйтэн агаар ихэвчлэн хойд болон зүүн хойд зүгээс ирдэг байна. Жилийн дундаж температур 12.8 °C, хамгийн хүйтэн сар нь 1-р сар (+5.5 ° C), хамгийн халуун нь 7, 8-р сар (+21 ° C), жилийн дундаж хур тунадас 600 мм байна. Хамгийн их хур тунадас 5-р сар (64.9 мм), хамгийн бага хур тунадас 2-р сард 43.7 мм ордог байна. Олон жилийн ажиглалтаар жилийн 111 өдөр бороотой, 18 өдөр аянга цахилгаантай аадар бороо, 11 өдөр цас ордог. Хэт их ачаалал, бохирдлоос үүдэлтэй Парисын бичил уур амьсгал нь агаарын температур (бүс нутгийн дундаж температураас дунджаар 2 ° С өндөр, ялгаа нь 10 ° C хүрч болно), чийгшил багатай, өдрийн гэрэл бага бүрхэг, шөнө нь гэрэл гэгээтэй цэлмэг байдаг. {{Уур амьсгалын хүснэгт |location = Парис (өндөр: {{convert|75|m|abbr=on}}, 1991–2020 оны хэвийн, туйлын үе 1872–одоо |metric first = Y |single line = Y |Jan record high C = 16.1 |Feb record high C = 21.4 |Mar record high C = 26.0 |Apr record high C = 30.2 |May record high C = 34.8 |Jun record high C = 37.6 |Jul record high C = 42.6 |Aug record high C = 39.5 |Sep record high C = 36.2 |Oct record high C = 28.9 |Nov record high C = 21.6 |Dec record high C = 17.1 |year record high C = 42.6 |Jan high C = 7.6 |Feb high C = 8.8 |Mar high C = 12.8 |Apr high C = 16.6 |May high C = 20.2 |Jun high C = 23.4 |Jul high C = 25.7 |Aug high C = 25.6 |Sep high C = 21.5 |Oct high C = 16.5 |Nov high C = 11.1 |Dec high C = 8.0 |year high C = 16.5 |Jan mean C = 5.4 |Feb mean C = 6.0 |Mar mean C = 9.2 |Apr mean C = 12.2 |May mean C = 15.6 |Jun mean C = 18.8 |Jul mean C = 20.9 |Aug mean C = 20.8 |Sep mean C = 17.2 |Oct mean C = 13.2 |Nov mean C = 8.7 |Dec mean C = 5.9 |year mean C = 12.8 |Jan low C = 3.2 |Feb low C = 3.3 |Mar low C = 5.6 |Apr low C = 7.9 |May low C = 11.1 |Jun low C = 14.2 |Jul low C = 16.2 |Aug low C = 16.0 |Sep low C = 13.0 |Oct low C = 9.9 |Nov low C = 6.2 |Dec low C = 3.8 |year low C = 9.2 |Jan record low C = -14.6 |Feb record low C = -14.7 |Mar record low C = -9.1 |Apr record low C = -3.5 |May record low C = -0.1 |Jun record low C = 3.1 |Jul record low C = 6.0 |Aug record low C = 6.3 |Sep record low C = 1.8 |Oct record low C = -3.8 |Nov record low C = -14.0 |Dec record low C = -23.9 |year record low C = -23.9 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 47.6 |Feb precipitation mm = 41.8 |Mar precipitation mm = 45.2 |Apr precipitation mm = 45.8 |May precipitation mm = 69.0 |Jun precipitation mm = 51.3 |Jul precipitation mm = 59.4 |Aug precipitation mm = 58.0 |Sep precipitation mm = 44.7 |Oct precipitation mm = 55.2 |Nov precipitation mm = 54.3 |Dec precipitation mm = 62.0 |year precipitation mm = 634.3 |unit precipitation days = 1.0 мм |Jan precipitation days = 9.9 |Feb precipitation days = 9.1 |Mar precipitation days = 9.5 |Apr precipitation days = 8.6 |May precipitation days = 9.2 |Jun precipitation days = 8.3 |Jul precipitation days = 7.4 |Aug precipitation days = 8.1 |Sep precipitation days = 7.5 |Oct precipitation days = 9.5 |Nov precipitation days = 10.4 |Dec precipitation days = 11.4 |year precipitation days = 108.9 |Jan snow days = 3.0 |Feb snow days = 3.9 |Mar snow days = 1.6 |Apr snow days = 0.6 |May snow days = 0.0 |Jun snow days = 0.0 |Jul snow days = 0.0 |Aug snow days = 0.0 |Sep snow days = 0.0 |Oct snow days = 0.0 |Nov snow days = 0.7 |Dec snow days = 2.1 |year snow days = 11.9 |Jan humidity = 83 |Feb humidity = 78 |Mar humidity = 73 |Apr humidity = 69 |May humidity = 70 |Jun humidity = 69 |Jul humidity = 68 |Aug humidity = 71 |Sep humidity = 76 |Oct humidity = 82 |Nov humidity = 84 |Dec humidity = 84 |year humidity = |Jan sun = 59.0 |Feb sun = 83.7 |Mar sun = 134.9 |Apr sun = 177.3 |May sun = 201.0 |Jun sun = 203.5 |Jul sun = 222.4 |Aug sun = 215.3 |Sep sun = 174.7 |Oct sun = 118.6 |Nov sun = 69.8 |Dec sun = 56.9 |year sun = 1717.0 | Jan percentsun = 22 | Feb percentsun = 29 | Mar percentsun = 37 | Apr percentsun = 43 | May percentsun = 43 | Jun percentsun = 42 | Jul percentsun = 46 | Aug percentsun = 48 | Sep percentsun = 46 | Oct percentsun = 35 | Nov percentsun = 25 | Dec percentsun = 22 | year percentsun = |Jan uv = 1 |Feb uv = 2 |Mar uv = 3 |Apr uv = 4 |May uv = 6 |Jun uv = 7 |Jul uv = 7 |Aug uv = 6 |Sep uv = 4 |Oct uv = 3 |Nov uv = 1 |Dec uv = 1 |source 1 = [[Meteo France]] (цастай өдөр 1981–2010),<ref> {{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20180227003336/https://donneespubliques.meteofrance.fr/FichesClim/FICHECLIM_75114001.pdf | archive-date = 2018-02-27 | url = https://donneespubliques.meteofrance.fr/FichesClim/FICHECLIM_75114001.pdf | title = Paris–Montsouris (984) | work = Fiche Climatologique: Statistiques 1991–2020 et records | publisher = Meteo France | language = fr | access-date = 2026-04-22}}</ref> Infoclimat.fr (харьцангуй чийгшил 1961–1990)<ref name=Infoclimat>{{cite web | archive-url = https://web.archive.org/web/20170824091330/http://www.infoclimat.fr/climatologie-07156-paris-montsouris.html | archive-date = 2017-08-24 | url = http://www.infoclimat.fr/climatologie-07156-paris-montsouris.html | title = Normes et records 1961–1990: Paris-Montsouris (75) – altitude 75m | language = fr | publisher = Infoclimat | access-date = 2026-04-22}}</ref> | source 2 = Weather Atlas (нарны хувь ба UV индекс)<ref name="Weather Atlas">{{cite web |url=https://www.weather-atlas.com/en/france/paris-climate |title=Paris, France – Climate data |publisher=Weather Atlas |access-date=2026-04-22 |archive-date=2017-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312033016/http://www.weather-atlas.com/en/france/paris-climate |url-status=dead }}</ref> }} == Хүн ам == 2015 оны байдлаар Парис хот 2,666,666 хүн амтай байв. Энэ нь тус улсын нийт хүн амын 3,6% юм. Мөн үүнээс 350 мянган гадаад хүн амьдарч байсан нь хотын хүн амын 15% орчим юм. Эдгээрийн 30% ЕХ-ны иргэд, 20% Алжир, Марокко, Тунис улсаас ирсэн цагаачид байдаг ажээ. ==Эдийн засаг== 2006 оны байдлаар €500.8 тэрбум (US$628.9 тэрбум) ҮНБ-тай байсан бөгөөд энэ нь нийт Францын дөрөвний нэг юм байна. Парисын бүсийн олон бизнесийн дүүрэгт ''Fortune Global''-ын 500 компанийн 36 нь байрладаг. == Үзмэрүүд == * [[Эйфелийн цамхаг]] * [[Лувр]] болон [[Луврын ордон]] * [[Эв нэгдлийн талбай (Парис)|Эв нэгдлийн талбай]] * [[Ялалтын хаалга (Парис)|Ялалтын хаалга]] == Цахим холбоос == {{commons|Category:Paris|Парис}} * [https://web.archive.org/web/20050516080502/http://www.paris.fr/en/ Парисын албан ёсны сайт] * [http://en.parisinfo.com Парисын аялал жуулчлалын сайт] * [https://web.archive.org/web/20210425204609/http://english.pidf.com/ Иль-де-Франсын аялал жуулчлалын сайт] * [https://web.archive.org/web/20080706084007/http://www.lonelyplanet.com/worldguide/france/paris/ ''Lonely Planet'' дээр Парисын тухай мэдээлэл] * [http://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=108714195091031357259.00044016642f23c6b6d19&om=1&ll=48.860536,2.338028&spn=0.080184,0.158272&z=13 Парисын газрын зураг - Google] == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Парис| ]] [[Ангилал:Иль-де-Франсын коммун]] [[Ангилал:Иль-де-Франсын суурин]] [[Ангилал:Европын нийслэл]] [[Ангилал:Францын департамент]] [[Ангилал:Францын аймаг]] [[Ангилал:Францын мужийн нийслэл]] [[Ангилал:Саятан хот]] [[Ангилал:Сена мөрний суурин]] [[Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн хот]] [[Ангилал:Францын Эрх чөлөөний одон шагналтан]] [[Ангилал:Францын их сургуулийн хот]] [[Ангилал:Дайны загалмай 1914-1918 одон шагналтан (Францын суурин)]] 928tn04eljz9canu0e46nq9gtlpd254 0 8627 875949 875538 2026-11-11T10:38:18Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875949 wikitext text/x-wiki {{short description|Словак улсад голчлон ярьдаг Баруун славян хэл}} {{Инфобокс хэл | name = Словак хэл | altname = | nativename = {{lang|sk|slovenčina}}, {{lang|sk|slovenský jazyk}} | pronunciation = {{IPA-sk|ˈslɔʋentʂina|}}, {{IPA-sk|ˈslɔʋenskiː ˈjazik|}} | states = [[Словак]], [[Чех]], [[Унгар]], [[Карпатын Русь]], [[Славони]] болон [[Воеводина]]<ref>{{cite web | url=http://www.vojvodina.gov.rs/en/autonomous-province-vojvodina | archive-url=https://web.archive.org/web/20171220044137/http://www.vojvodina.gov.rs/en/autonomous-province-vojvodina | archive-date=20 December 2017 | title=Autonomous Province of Vojvodina &#124; Покрајинска влада }}</ref> | ethnicity = [[Словакчууд‎]], [[Панноны Русинчууд]] | speakers = Төрөлх: {{sigfig|5.206080|1}} сая | date = 2011–2021 | ref = e25 | speakers2 = Хоёрдогч: {{sigfig|2.045000|1}} сая<ref name=e25/> | speakers_label = Ярилцагчид | script = [[Латин бичиг|Латин]] ([[Словак цагаан толгой]])<br/>[[Словак брайл үсэг]]<br/>[[Кирилл үсэг|Кирилл]] ([[Панноны Русинчууд#Дүрэм ба цагаан толгой|Панноны Русин цагаан толгой]]) | familycolor = Энэтхэг-Европ | fam2 = [[Балт-Слав хэлнүүд|Балт-Слав]] | fam3 = [[Слав хэлнүүд|Слав]] | fam4 = [[Баруун Слав хэлнүүд|Баруун Слав]] | fam5 = [[Чех-Словак хэлнүүд|Чех-Словак]] | dia1 = [[Баруун Словак аялга|Баруун Словак]] | dia2 = [[Төв Словак аялга|Төв Словак]] | dia3 = [[Зүүн Словак аялга|Зүүн Словак]]<ref>{{Cite book |title=Brill Encyclopedia of Slavic Languages and Linguistics |last=Habijanec |first=Siniša |publisher=[[Brill Publishers]] |year=2020 |doi=10.1163/2589-6229_ESLO_COM_031961 |url=https://referenceworks.brill.com/display/db/eslo |editor-last=Greenberg |editor-first=Marc |chapter=Pannonian Rusyn |issn=2589-6229 |quote=The third theory defines Pannonian Rusyn as a West Slavic language originating in the East Slovak Zemplín and Šariš dialects and being a mixture of the two. It fits the linguistic data in the most consistent manner and has been accepted by an overwhelming majority of scholars in the field (Bidwell 1966; Švagrovský 1984; Witkowski 1984; Lunt 1998; Čarskij 2011) and verified by several comprehensive analyses of Pannonian Rusyn language data (Bidwell 1966; Lunt 1998; Čarskij 2011). |access-date=2024-04-01 |editor-last2=Grenoble |editor-first2=Lenore}}</ref> | nation = {{SVK}}<br>''{{EU}}''<br>{{flag|Воеводина}} ([[Серби]])<ref>{{cite web|url=http://www.vojvodina.gov.rs/en/autonomous-province-vojvodina|title=Autonomous Province of Vojvodina|publisher=Government of the Autonomous Province of Vojvodina|date=2013|access-date=25 May 2017}}</ref> | minority = {{CZE}}<ref>{{cite web | url=https://vlada.gov.cz/cz/ppov/rnm/narodnostni-mensiny---uvod-1361/ | title=Národnostní menšiny &#124; Vláda ČR | access-date=2024-06-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240127154710/https://vlada.gov.cz/cz/ppov/rnm/narodnostni-mensiny---uvod-1361/ | archive-date=2024-01-27 | url-status=dead }}</ref> <br>{{POL}}<ref name="7th EFNIL">{{cite conference |title=The relationship between official and minority languages in Poland |conference=7th Annual Conference: The Relationship between Official Languages and Regional and Minority Languages in Europe |location=Dublin, Ireland |publisher=European Federation of National Institutions for Language |last1=Pisarek |first1=Walery |date=2009 |page=18 |url=http://www.efnil.org/documents/conference-publications/dublin-2009/16-Dublin-Pisarek-Mother.pdf |access-date=28 November 2019 |archive-date=14 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214104352/http://www.efnil.org/documents/conference-publications/dublin-2009/16-Dublin-Pisarek-Mother.pdf |url-status=dead }}</ref><br>{{HUN}}<ref>{{cite web|author=<!--Not stated-->|title=Hungary needs to strengthen use of and access to minority languages|url=https://www.coe.int/en/web/european-charter-regional-or-minority-languages/home/-/asset_publisher/VzXuex45jmKt/content/hungary-needs-to-strengthen-use-of-and-access-to-minority-languages|publisher=[[Европын Зөвлөл]]|place=Strasbourg, France|date=14 December 2016|access-date=29 June 2020|quote=The following languages have been given special protection under the European Charter [in Hungary]: Armenian, Beas, Bulgarian, Croatian, German, Greek, Polish, Romani, Romanian, Ruthenian, Serbian, Slovak, Slovenian and Ukrainian.}}</ref><br> {{CRO}}<ref>{{cite web | url=https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2020_07_78_1484.html | title=Odluka o donošenju kurikuluma za nastavni predmet Slovački jezik i kultura u osnovnim i srednjim školama u Republici Hrvatskoj (Model C) }}</ref><ref>{{cite web | url=https://pravamanjina.gov.hr/nacionalne-manjine/nacionalne-manjine-u-republici-hrvatskoj/slovaci/369 | title=Slovaci }}</ref><br> {{ROM}}<ref>{{cite web | url=https://www.pukanec.sk/fotogaleria/navsteva-mesta-nadlak-24-26-8-2012.html#fgallery--21419-1 | title=Pukanec }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.slovacivrumunsku.sk/01-skol.php | title=Slováci v Rumunsku | access-date=2024-06-09 | archive-date=2024-01-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240127162600/http://www.slovacivrumunsku.sk/01-skol.php | url-status=dead }}</ref><ref>https://www.edu.ro/semnarea-programului-de-cooperare-%C3%AEn-domeniul-educa%C8%9Biei-%C3%AEntre-ministerul-educa%C8%9Biei-na%C8%9Bionale-din-0</ref><ref>{{cite web | url=https://www.slovenskezahranicie.sk/rumunsko/ | title=Rumunsko }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.bihon.ro/stirile-judetului-bihor/75-de-ani-de-invatamant-in-limba-slovaca-444889/ | title=75 de ani de invatamant in limba slovaca | date=16 September 2011 }}</ref> | agency = [[Соёлын яам (Словак)|Словакийн Соёлын Яам]] | iso1 = sk | iso2b = slo | iso2t = slk | iso3 = slk | glotto = slov1269 | glottorefname = Slovak | lingua = 53-AAA-db < [[West Slavic languages|53-AAA-b...–d]]<br/>(varieties: 53-AAA-dba to 53-AAA-dbs) | notice = IPA | map = Idioma eslovaco.PNG | mapcaption = {{Legend|#0080ff|Словак хэл нь олонхын хэл байдаг бүс нутгууд}} {{Legend|#88c4ff|Словак хэл нь цөөнхийн хэл байдаг бүс нутгууд}} }} '''Словак хэл''' (словак. ''slovenčina'', ''slovenská reč'') нь [[Словак|Бүгд Найрамдах Словак Улс]]ын [[албан ёсны хэл]] юм. [[Энэтхэг-Европын хэлний язгуур]], [[Слав хэлний бүлэг]]т багтана. Слав хэлний бүлэг дундаа [[чех хэл]], [[польш хэл]] зэрэгтэй хамт Баруун Слав хэлний дэд бүлэгт харьяалагдах бөгөөд ялангуяа чех хэлтэй төстэй учраас [[чех хэл|чех]], словак хэлээр ярилцагсад харилцан ойлголцдог байна. Хэлний код [[ISO 639]]-1 нь [[SK|sk]], ISO 639-2 нь SLO/SLK. Мөн словак хэл нь Европын Холбооны албан ёсны 24 хэлний нэг юм. Словак хэлээр Бүгд Найрамдах Словак улсад 5,2 сая орчим хүн харилцдаг. Бусад улсуудын хувьд АНУ-д 500 мянга, Чех улсад 320 мянга, Унгарт 110 мянга, [[Серби]]д 80 мянга, Румынд 22 мянга, Польшид 20 мянга, Канадад 20 мянга, Австрали, Украин, Болгар, Хорват зэрэг улсуудад 5,000 орчим ярилцагсад бий. Бичиг үсгийн хувьд [[латин үсэг]]т DZ, CH гэсэн нийлмэл үсгүүдийг нэмж хэрэглэхээс гадна [[өргөлтийн тэмдэг]] ашигладаг. == Словак утга зохиолын хэл == Словак үндэстэн бүрэлдэн тогтох үйл явцтай нягт холбоотой Словак утга зохиолын хэл нь 18-р зууны төгсгөл - 19-р зууны эхний хагаст үүссэн гэж үздэг. Шинээр бий болсон утга зохиолын словак хэл нь Словакчуудын амьдралд зөвхөн харилцааны хэрэгсэл, шинжлэх ухаан, уран зохиолын хэл төдийгүй үндэсний өвөрмөц байдлыг бэхжүүлэх, Словак үндэстнийг нэгтгэх, үндэсний соёлыг хөгжүүлэх хүчин зүйл болж ирсэн. Словакийн утга зохиолын хэл эцэст нь 19-р зууны хоёрдугаар хагаст үүссэн. 20-р зуунд хэлний хөгжилд Словакийн газар нутгийг [[Чех улс]]<nowiki/>тай нэгтгэсэн нь ихээхэн нөлөөлсөн байна. Сүүлд 1993 онд тусгаар тогтносон Бүгд Найрамдах Словак Улс байгуулагдсан нь олон нийтийн амьдралын бүхий л салбарт Словакийн утга зохиолын хэл бүрэн хөгжих нөхцөлийг бүрдүүлээд байна. == Үгсийн сан == Словак хэлний үгсийн сангийн үндэс нь эртний слав хэлний үгсийн сангаас гаралтай. Словак хэл хөгжих явцад түүний үгсийн санг 30 гаруй хэлнээс зээлж авах замаар бүрдсэн байна. Хамгийн эртний зээлүүд нь [[Латин хэл|Латин]], [[Герман хэл|Герман]], [[Унгар хэл|Унгар]] хэлнээс орж ирсэн байдаг юм. Хэл хоорондын урт хугацааны харилцааны улмаас Герман, Унгарын зээлүүд олон зууны туршид янз бүрийн эрчимтэй Словак хэл рүү нэвтэрч байв. Баруун Европын хэлнүүдээс, ялангуяа орчин үед [[англи хэл]] нь Словак хэлний үгсийн санд хамгийн их нөлөө үзүүлж байна. Түүнчлэн [[Румын хэл|румын]], [[Франц хэл|франц]], [[Итали хэл|итали]] болон бусад хэлнээс зээлсэн үгс нь Словак хэлний үгсийн санд нэвтэрсэн. Славян хэлнүүдээс хамгийн их зээл авсан нь [[чех хэл]] юм. == Дүрэм == Үйл үг нь өгүүлэгдэхүүний тоо, хүйсээс хамаарч хувирна. Ерөнхийдөө өгүүлбэр нь SVO бүтэцтэй. 2 янзын өнгөрсөн цаг, 1 ирээдүй цагийн хэлбэртэй. == Аялга == Ерөнхийд нь 3 ангилж болно: * Зүүн Словак аялга * Төв Словак аялга * Баруун Словак аялга {{Словак хэлний цагаан толгой}} ==Эшлэл== {{Reflist}} == Гадаад холбоос == {{Wikipedia|sk}} [[Ангилал:Словак хэл| ]] [[Ангилал:Европын Холбооны албаны хэл]] [[Ангилал:Дан ганц хэл]] [[Ангилал:Словакийн хэл]] [[Ангилал:Чехийн хэл]] [[Ангилал:Унгарын хэл]] [[Ангилал:Монтенегрогийн хэл]] [[Ангилал:Сербийн хэл]] [[Ангилал:Өрнөд славян хэлнүүд]] imovzu9ieg4z8ni1rlq4rwjef63ojlt 0 10468 875827 810730 2026-11-10T22:11:43Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875827 wikitext text/x-wiki {{SHORTDESC|Хэнтий аймгийн сум}} {{Инфобокс суурин | name = Батноров сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠪᠠᠲᠤᠨᠣᠷᠪᠤ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Batnorov, Khentii.png | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Дундбүрд | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 4,968 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 5,717 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = | Байгуулагдсан = 1923 он }} '''Батноров''' ([[Монгол бичиг|монгол бичгээр]] [[Зураг:Batunorbu.png]] ''батунорбу'') — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. Монгол улсын харъяат суурин хүн ам - 5,881. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 4-р олон хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. Батноров сум нь нутгийн захиргааны 7 [[баг]]т хуваагддаг. 7-р баг буюу [[Бэрх (тосгон)|Бэрх тосгон]] сумын төвөөс баруун өмнө зүгт 35 км зайтай байдаг. == Газар зүй == '''Газар нутаг, уур амьсгал''' Батноров сум нь Улаанбаатар хотоос 430 км, аймгийн төв Өндөрхаан хотоос 105 км-т оршин буй ба баруун талаараа Хэрлэн, баруун хойд талаараа Биндэр хойд талаараа Баян-Адрага, зүүн хойд талаараа Норовлин, зүүн, зүүн урд талаараа Баян-Овоо, урд, баруун урд талаараа Баянхутаг сумдтай хиллэдэг. Нийт газар нутгийн хэмжээ 515197 га газар, баруун цэгээс зүүн цэг хүртэл 74 км, урдаас хойд цэг хүртэл 118 км сунаж тогтсон ба далайн түвшинээс 1000-1500 м өргөгдсөн. Төв Азийн их муж, Монгол дорнод мужийн Улз хэрлэнгийн дэд мужид багтдаг бөгөөд газар хөдлөлийн эрчим 6 балл. Нийт газар нутгийн 496.2 мянган га бэлчээр, 10.1 мянган га хадлангийн талбай, 6.4 мянган га ой мод, тариалангийн талбай 2.5 мянган га байна. Хээрийн хуурай уур амьсгалтай. Агаарын температурын дундаж хэмжээ өвлийн сард -20,6C, зуны сард +19,4C, жилийн дундаж салхины хурд 3-4 м/с бол жилд орох хур тундасны нийлбэр 5,4 мм байна. '''Амьтан, ургамал''' Нутгийн хойд уулархаг хэсгээр хус, бургас, улиас, яргай, хайлаас, гачуур гэх мэт жижиг ой төгөлтэй, нохойн хошуу, дэгд, тарваган шийр, цөс өвс, таван салаа, сөд, бамбайн үндэс зэрэг эмийн ургамал, уулын хээрийн хярганы хиагт, үетэй хялганат, шивээт хялгана, түнхлээ, хиаг, саман ерхөг, цэцэгт дааган сүүл гэх мэт бэлчээрийн ургамлууд зонхилно. Тарвага, бор гөрөөс, цагаан зээр, саарал чоно, үнэг, хярс, шилүүс, мануул, дорго, туулай, чандага, өмхий хүрэн, зурам зэрэг ан гөрөөс элбэг байх ба буга, зэрлэг гахай нилээд байдаг байсан ч ховордсон. Хэрлэн мөрөнд соом, булуу цагаан, зэвгэ, цурхай загас байх ба зарим үед тул загас үзэгддэг. Тогоруу, хун, галуу, нугас, ангир зэрэг усны шувууд, шар шувуу, шонхор, тас, сар, хур сойр, ятуу, болжмор, хэрээ, хараацай шувууд нутагладаг. == Түүх дурсгалт газрууд == # Адуун чулууны чулуун зэвсгийн дурсгалт газар # Дүнгэнэдэг хадны тамга, тэмдгийн дурсгал # Хойд Буурал уулын Ямаан хадны зураг # Тунсаг овоо, түүний орчмын булш, тамга тэмдгийн дурсгал # Баруун Баян уулын агуй, түүний орчмын булш # Баянхаан уулын арын Цантын жалганы дөрвөлжин булш # Баянхаан уулын зүүн хойд талд орших тахилын байгууламж # Боорчийн дурсгалд зориулан Хөхүүрийн талд босгосон хөшөө # Дэлгэр Өлзийт уулын зүүн урд өвөрт Тэнгэрийн андгай хөшөөт цогцолбор # Дэлгэр Өлзийт уулын өврийн дөрвөлжин булш # Эрдэнэ уулын булш, хиргисүүр # Хэрээт ухаагийн хөшөө чулуу # Их өтөгийн өврийн дөрвөлжин булш, хиргисүүр # Ноён уулын орчмын булш, хиргисүүр, тахилын байгууламж # Сэртэнгийн өвөлжөөний арын дөрвөлжин булш # Ташаагийн хавтгайн тахилын байгууламж # Түмэн уулын энгэрийн дөрвөлжин булш, хиргисүүр # Дарь-Эхийн овоо, хийдийн туурь, чулуун зэвсгийн дурсгалт газар # Цантын хийдийн туурь # Орос Харганатын туурь зэрэг түүх соёлын дурсгалт газрууд байдаг. == Хүн ам зүй == Батноров сум нь Хэнтий аймгийн 18 сумаас хүн амын тоогоороо эхнээсээ 4 дүгээрт ордог. Хүн ам, өрх<ref>{{Cite book |last=Батноров 100 жил |title= |year=2023 |pages=514 |language=Монгол}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Он ! rowspan="2" |Өрх ! rowspan="2" |Хүн ам ! colspan="4" |Үүнээс |- !Хорин !Бригад !Баг !Сум |- |1929 он Батноровын хошуу |Арван гэр 58 |6889 | | |12 |4 |- |1932 |853 |2715 |30 | | | |- |1972 |539 |1954 | |5 | | |- |1996 |856 |3092 | | |6 | |- |2007 |830 |2962 | | |6 | |- |2017 |1896 |5512 | | |7 | |- |2022 |1793 |5881 | | |7 | |} Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-10 22:11:43 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам (2010) |- | 1 || Эрдэнэчандмань || 229 |- | 2 || Эхэнбүрд || 512 |- | 3 || Баян || 577 |- | 4 || Баянбулаг || 437 |- | 5 || Идэрмэг || 184 |- | 6 || Дундбүрд || 754 |- | 7 || [[Бэрх (тосгон)|Бэрх]] || 2413 |} Хуучин овог #Аруд # Баяд # Боржигин # Тангуд # Тугчин # Харчу # Хорчид # Шарнууд # Батнай # Зургаад # Уут # Хардал # Хотгойд # Баргад # Нирун # Их найман # Хатиган # Чонос # Зээрднүүд == Соёл == Монгол адууны өв соёлоо тээгч, түгээн дэлгэрүүлэгч нутаг бөгөөд уран дархны алдарт хийц болох Батноров хийцийн өлгий нутаг. == Сүлд бэлэгдэл == Батноров уул эрт цагт Дуулга нэртэй байжээ. Урдаасаа харахад үнэхээр ч дуулгатай төстэй. Батноров сумын гол тахилгат уул нь Норовхаан (Батноров), Хушинхаан Баянхаан, Мөнххаан, Тунсаг- Овоо бөгөөд үүний Норовхаан хайрханы савдаг эзэн болох баатарын дуулга дүрийг нутгийн сүлдээр сонгон авав. Норовхаан уул нь Дуулгат уул гэж эрт цагт нэрлэгдэж байсан, цаад эзэн нь нум сум агссан, дуулга хуягаа өмссөн эзэн бий гэх. Үүний учир дуулгын хэлбэрийг сонгон авч, Батноров гэсэн сумын нэрийг дуулганы титэм магнай буух саравч руу холбон дүрслээд сууринд нь гурван ширхэг онги, туурай тамганы дүрс оруулсан нь гурван хошуунаас нэгдсэн санаа бөгөөд энэ нутаг нь адууны нутаг тул эртний түүх бичээст нь туурай онгин тамга элбэг байдгийг адууныхаа нутаг үржилдээ холбосон санаа болно. Эмблемийг Батноров сумын Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 2003 оны 4 дүгээр сарын 25-ны 5 дугаар хуралдааны 3 дугаар тогтоолоор урлаг судлалын ухааны доктор, зураач яруу найрагч Ж.Саруулбуянгийн эх загвараар батлав. ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Батноров сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] p00yduedv19xnzhjtr5u64ee2a26pa6 0 10469 875828 810732 2026-11-10T22:12:28Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875828 wikitext text/x-wiki {{SHORTDESC|Хэнтий аймгийн сум}} {{Инфобокс суурин | name = Батширээт сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠪᠠᠲᠤᠰᠢᠷᠡᠭᠡᠲᠦ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = Монгол | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Эг | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = Байгуулагдсан | established_date = 1952 он | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 7,018 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 2,380 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | coordinates = {{coord|49|06|N|110|01|E|region:MN|display=it}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = Шуудангийн код<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = 23160 | area_code = | website = | footnotes = }} '''Батширээт''' — [[Хэнтий аймаг]]ийн сум. Баруун ба өмнө талаараа [[Өмнөдэлгэр сум]]тай, хойд талаараа [[ОХУ]]-тай 100 орчим км газраар, зүүн талаараа [[Биндэр сум]]тай хиллэдэг. Нутаг дэвсгэр: 7018 ам км. Монгол улсын харъяат суурин хүн ам - 2,086<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 9-р олон хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. Сумын нутаг захиргааны 4 [[баг]]т хуваагддаг. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-10 22:12:28 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам (2010 он) |- | 1 || Хурх || 346 |- | 2 || Барх || 375 |- | 3 || Онон || 413 |- | 4 || Норовлин || 952 |- |} Сумын төв Эг нь [[Хэнтийн нуруу]]ны зүүн хэсгийн уулсын дунд [[Эгийн гол]]ын хөвөөнд далайн түвшнээс дээш 1100 гаруй метр өндөрт х.ө 48°41', з.у 110°10'-ын солбицолд [[Өндөрхаан]]аас хойш 186 км, [[Улаанбаатар]]аас 414 км зайтай оршино. 2300 орчим хүн амтай. [[Буриад]] ястан амьдардаг. Тахилгат уул нь [[Биндэр овоо]]. Сумын нутаг нь бүхэлдээ Хэнтийн нурууны зүүн захын өндөр уулсад оршино. Хэнтийн нурууны нэгэн оргил болох 2275 м өндөр [[Сүүхлэг уул]] оршино. Уулсын хоорондуур [[Онон]] зэрэг том голын хөндий, Дунд номгоны хөндий, Баруун Ёголын даваа, Эг, Дөтлүүр, Өлзийтийн зэрэг даваанууд байна. Сумын нутгийн хамгийн нам цэг нь Хурхын голын хөндийн адагт далайн түвшнээс дээш 1170 м өндөрт оршино. Энэ хавьд орших зураг бичээст [[Рашаан хад]] нь улсын хамгаалалттай түүх соёлын дурсгал мөн. Сумын нутаг Дээд Кумыр голын савд цагаан тугалга, Онон голын сав, [[Алагийн нуруу]]нд [[цагаан тугалга]], [[алт]], [[гянтболд]]ын баялаг бий. Мөн [[төмрийн хүдэр]] зэрэг ашигт малтмалтай. Сумын төвд нэгдүгээр сарын дундаж температур -15°С -25°С, долоодугаар сарынх 20°С-28°С, жилд дунджаар 300-400 мм тунадас унана. Онон гол 160-аад км урсан өнгөрнө. Онон голын зүүн гарын цутгал, Хурх, Барх, Эг, Баян, Цэгээн хоолойн гол, Хайрхан, Шазруун, Зүүн, Баруун Тарсын гол, Амгалант, Хөрстэй, Сайхан голууд болон Онон мөрний баруун гарын цутгал, Дунд, Доод Сүүхлэг гол, Хүз, Зүүн Гүнгүүртэй, Хүшингээ, Ашинга, Хаслиг, Хүнтаанхаан, Торгойтхаан, Арангат зэрэг гол горхиуд байна. Мөн Баянбүрд, Дуут, Баянхутаг, Биндэр, Цэгээн, Ёлын, Хонхорын зэрэг нууруудтай. Сумын нутагт гидрокарбонат-кальцийн найрлагатай Тарс, Арангат зэрэг рашаантай. Уулын тайгын ширэгт, ойн бараан, уулын хар шороон, хүрэн, хагшаас хурдаст, нугын хөрстэй. Манай орны хамгийн их ой модтой сумын нэг. Сумын нутгийн ихэнх нь [[шинэс]], [[хуш]] голлосон [[нарс]], [[хус]] бүхий ой модтой. [[Самар]] [[жимс]], [[эмийн ургамал]] ихтэй. Голын хөндий, нам газраараа улалж, алаг өвс голлосон бэлчээр хадлангийн ургамалтай. Нэн ховор амьтан [[хүдэр]], [[цэн тогоруу]], ховор амьтан [[тоодог]], [[буга]], [[булга]] болон [[суусар]], [[илбэнх]], [[бор гөрөөс]], [[гахай]], [[шилүүс]], [[чоно]], [[үнэг]], [[хэрэм]], [[жирх]] зэрэг амьтантай. Гол мөрдөд нь [[тул]], [[зэвэг]], [[цагаан хадар]], [[амрын хадран]], [[амрын цурхай]], [[мөнгөлөг хэлтэг]], [[булуу цагаан]], [[цулбуур]], [[гутаар]] зэрэг загас бий. Сумын нутгийн баруун хойд зах нь [[Хан Хэнтийн дархан цаазат газар]]т багтана. [[Хонь]] голлосон 26 мянган малтай. [[Газар тариалан]] эрхлэн тэжээлийн ургамал, үр тариа, төмс хүнсний ногоо тариалдаг. Сумын төвд 9 жилийн сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэг, мэргэжлийн сургалт үйлчилгээний төв, соёл, худалдаа үйлчилгээний газруудтай. Сумын нутагт Өглөгчийн хэрэм, Үзүүр цохио гэдэг газар орших сүг зурагтай хад, Эгийн Живхээстэй гэдэг газар орших булшуудыг түүх соёлын дурсгалынх нь хувьд аймгийн хамгаалалтад авчээ. ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Батширээт сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] i4entv59kipt3n5pgyxjo0up1f0sgm3 0 10470 875830 804411 2026-11-10T22:13:37Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875830 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Баян-Адарга сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠪᠠᠶ᠋ᠠᠨ}}{{MongolUnicode|ᠠᠳᠤᠷᠭ᠎ᠠ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Bayan-Adarga, Khentii.png | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Дуурлиг | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,021 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{increase}} 2,589 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Баян-Адарга''' — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. 1931 онд байгуулагдсан. Баруун талаараа [[Биндэр сум]], хойд талаараа [[Дадал сум]], зүүн талаараа [[Норовлин сум]], өмнө талаараа [[Батноров сум]]тай хиллэдэг. Нутаг дэвсгэр - 3021 ам дөрвөлжин километр. Монгол улсын харъяат суурин хүн ам - 2,205<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 17 сумнаас 7-р олон хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. Сумын нутаг захиргааны 4 [[баг]]т хуваагддаг. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-10 22:13:37 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010 он) |- | 1 || Сайхан || 361 |- | 2 || Жаргалант || 246 |- | 3 || Адарга || 305 |- | 4 || Дуурлиг || 1293 |- |} == Газар зүй == Сумын төв Дуурлиг нь [[Онон]] голын хөндийд далайн түвшнээс дээш 1000 орчим метр өндөрт, х.ө 48°33', з.у 111°05'-ын солбицолд [[Өндөрхаан]]аас хойш 154 км, [[Улаанбаатар]]аас 440 км зайтай оршино. Дуурлиг нарсанд орших [[Хүннү]]гийн булшийг улсын хамгаалалтад авсан. Сумын тахилгат уул нь Адаргын овоо, Баян-Өлзий. [[Хэнтийн нуруу]]ны зүүн зах, Эрээний нурууны баруун урд захын намхан уулс толгод дотор байрлана. Хамгийн өндөр цэг нь сумын нутгийн зүүн хойд хэсэгт орших 1437 м өндөр Хөх чулуут уул юм. Хамгийн нам цэг нь Онон гол бөгөөд далайн түвшнээс дээш 930 орчим метр өндөр юм. [[Өнгөт төмөрлөг]], [[жонш]] зэрэг ашигт малтмалын нөөц бий. === Уур амьсгал === Сумын төвд нэгдүгээр сарын дундаж температур -20°С-25°С, долоодугаар сарынх 16°С-18°С, жилд дунджаар 200-400 мм тунадас орно. Сумын нутгаар алдарт [[Онон гол]] 80 орчим км урсана. Ононгийн цутгал Арангат, Шуус, Урт,Баруун-булаг, Хүйтэн, Сайхан зэрэг гол горхи урсана. Сайн-цагаан, Холбоо, Шийр, Улаан, Баян зэрэг нууруудтай. Гидрокарбонат-кальц-магнийн найрлагатай Арангатын рашаан бий. === Хөдөө аж ахуй === Хонь голлосон 44 мянган малтай. Тайгын ширэгт, хар шороон, хар хүрэн, хүрэн хөрстэй, [[шинэс]], [[нарс]], [[хус]]<nowiki/>мод, [[улиас]] модон ойтой, [[мойл]], [[улаалзгана]], [[өрөл]] зэрэг жимсгэнэ элбэг. Уулын хээрийн бэлчээр, хадлангийн ургамалтай. Нэн ховор амьтан [[цэн тогоруу]], ховор амьтдаас [[тоодог]], [[буга]], бусад амьтдаас [[дагуур зараа]], [[гахай]], [[шилүүс]], [[чоно]], [[үнэг]], [[хярс]], [[тарвага]] болон усны, нүүдлийн шувуудтай. Гол мөрнөөр нь [[тул]], [[зэвэг]], [[цагаан хадар]], [[амрын хадран]], [[амрын цурхай]], [[амрын сугас]], [[улаан живэрт]], [[морин загас]], [[мөнгөлөг хэлтэг]], [[булуу цагаан]], [[цулбуурт гутаар]] загас бий. Нутгийн хойд хэсэг [[Онон-Балжийн байгалийн цогцолбор газар]]т багтана. == Засаг захиргааны анхны нэгж үүссэн нь == Монгол орон [[Чин Улсын эрхшээл дэх Монгол орон|Манж]]ийн ноёрхолд орсон 1691 онд Дол нуурын чуулганаас халхын найман хошууг өөрчлөн аймаг, хошуу, сум гэсэн зохион байгуулалт хийхэд халхын [[Сэцэн хан аймаг|Цэцэнхан]] аймаг, Дайчин Жонон вангийн [[Хошууд тойрог|хошуу]] тамгын газар үүсгэн байгуулагдсан. Монгол оронд 1921 онд ардын хувьсгал ялж Богдын засгийн газрыг татан буулгаж, ардын хурлыг бий болгосноор 1922 оны [[1 сарын 25]]-нд хамжлагат ёсыг халах шийдвэр гарч Цэцэнхан аймгийг Ханхэнтий уулын аймаг гэж нэрлэхээр тогтов. 1931 онд 28 сум байгуулагдсаны нэг нь Баянхонгор сум байв. 1933 онд Баянхонгор сумын нэрийг Баян-Адрага сум болгон өөрчилжээ. == Тэргүүний сайчууд == '''[[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ]]-ын Мянгат малчингууд''': Цэдэнгийн Дамдин, Балдангийн Доржгомбо, Ванжилын Юндэнбазар нар "Улсын алдарт сайн малчин" цол хүртжээ. ==Сум нэгдлийн дарга == # Гэндэнгийн Чойнжуур 1940-1945 # Насангийн Тогооч 1945-1946 # Жамцын Дамдин 1946-1954 # Пунцагийн Дуламжамц 1954-1959 # Ядамын Найдан 1959-1960 # Бадрахын Базарсад 1960-1965 # Дондогийн Доржханд 1965-1966 # Лхамжавын Жигжид 1966-1975 # Чойчигийн Буянтогтох 1975-1980 # Дашийн Цэгмид 1980-1981 # Паньджунайн Сүрэнхор 1981-1989 # Дамдингомбын Баатархуяг 1989<ref>{{Cite book |last=Баян-Адарга сум |first=Хэнтий |title=Улаан Од нэгдэл 50 жил |edition=1 |location=Хэнтий |pages=12, 13 |language=Монгол}}</ref> ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Баян-Адарга сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] aj29z0assn9zl9g7oz3405r95qsih4f 0 11018 875899 874723 2026-11-11T04:27:54Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875899 wikitext text/x-wiki {{Short description|Баруун Азийн улс}} {{энэ гарчиг}} {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Кувейт Улс | common_name = Кувейт | native_name = {{native name|ar|دَوْلَةُ الْكُوَيْت|italics=off}}<br />''Даулят аль-Кувейт'' | image_flag = Flag of Kuwait.svg | flag_type = [[Кувейтийн төрийн далбаа|Төрийн далбаа]] | image_coat = Emblem of Kuwait.svg | symbol_type = [[Кувейтийн төрийн сүлд|Сүлд]] | national_anthem = {{lang|ar|النشيد الوطني}}<br />''[[Кувейтийн төрийн дуулал|ан-Нашид аль-Ватани]]''<br />"Үндэсний Төрийн Дуулал"{{parabr}}{{center|[[File:National anthem of Kuwait (instrumental).ogg]]}} | image_map = KWT orthographic.svg | map_caption = {{map caption |location_color= ногоон}} | image_map2 = | capital = [[Кувейт хот]] | largest_city = capital | official_languages = [[Стандарт араб хэл|Араб хэл]]<ref>{{cite web |title=Kuwait's Constitution of 1962, Reinstated in 1992 |url=https://www.constituteproject.org/constitution/Kuwait_1992.pdf?lang=en |website=Constitute Project |access-date=31 August 2020}}</ref> | ethnic_groups_ref = <ref name="CIATONGA">{{cite web|url= https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kuwait/|title= Middle East ::KUWAIT|date= 26 May 2022|publisher= CIA The World Factbook|access-date= 14 Наймдугаар сар 2023|archive-date= 10 Нэгдүгээр сар 2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20210110072824/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kuwait/|url-status= dead}}</ref> | ethnic_groups_year = 2018 | ethnic_groups = {{tree list}} *32.59% [[Кувейтийн хүн ам|Кувейтчүүд‎]] *27.4% [[Арабчууд|Гадаад арабчууд]] *40.3% [[Ази хүмүүс|Ази]] *1.0% [[Африкийн угсаатны бүлгүүдийн жагсаалт|Африк]] *0.9% [[Кувейтийн хүн ам|Бусад]] | demonym = [[Кувейтийн хүн ам|Кувейтчүүд‎]] | government_type = [[Нэгдмэл улс|Нэгдмэл]] [[парламент]]ын [[үндсэн хуульт хаант засаг|хагас-үндсэн хуульт хаант засаг]]<ref name=loc/> | leader_title1 = [[Кувейтийн эмир|Эмир]] | leader_name1 = [[Наваф аль-Ахмад аль-Жабер ас-Сабах]] | leader_title2 = [[Кувейтийн хунтайж|Хунтайж]] | leader_name2 = [[Мишааль аль-Ахмед аль-Жабер ас-Сабах]] | leader_title3 = [[Кувейтийн ерөнхий сайдын жагсаалт|Ерөнхий Сайд]] | leader_name3 = [[Ахмед Наваф аль-Жабер ас-Сабах]] | leader_title4 = [[Кувейтийн Үндэсний Ассамблейн даргын жагсаалт|Үндэсний Ассамблейн дарга]] | leader_name4 = [[Ахмед аль-Садун]] | legislature = [[Үндэсний Ассамблей (Кувейт)|Үндэсний Ассамблей]] | sovereignty_type = [[Кувейтийн түүх|Үүсгэн байгуулалт]] | established_event1 = [[Кувейтийн шейхт нутаг]] | established_date1 = 1613 | established_event2 = [[Бани Халид Эмират]]аас тусгаар тогтнов | established_date2 = 1752 | established_event3 = [[1899 оны Англи-Кувейтийн гэрээ|Англи-Кувейтийн гэрээ]] | established_date3 = 1 сарын 23, 1899 | established_event4 = [[1913 оны Англи-Османы конвенц|Англи-Османы конвенц]] | established_date4 = 7 сарын 29, 1913 | established_event5 = [[Их Британи]]тай хийсэн гэрээнүүдийн дуусгавар | established_date5 = 6 сарын 19, 1961 | established_event6 = [[НҮБ]]-д [[НҮБ-ын дүрэм|элсэв]] | established_date6 = 5 сарын 14, 1963 | established_event7 = [[Кувейтийн Үндсэн хууль|Одоогийн үндсэн хууль]] | established_date7 = 11 сарын 11, 1962 | area_km2 = 17,818 | area_rank = 152 <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = 6,880 <!-- Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]] --> | percent_water = бага | population_estimate = 4,294,621<ref>{{Cite CIA World Factbook|country=Kuwait|access-date=8 February 2023}}</ref> | population_estimate_year = 2022 | population_estimate_rank = 137 | population_density_km2 = 200.2 | population_density_sq_mi = 518.4 <!-- Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]] --> | population_density_rank = 62 | GDP_PPP = {{increase}}$248.113 тэрбум<ref name="IMFWEOPL">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October|title=World Economic Outlook Database, October 2022|date=October 2022|website=IMF.org|publisher=[[International Monetary Fund]]|access-date= November 23, 2022}}</ref> | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP_rank = 65 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $51,528<ref name=IMFWEOPL /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 30 | GDP_nominal = {{increase}}$183.576 тэрбум<ref name= IMFWEOPL/> | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_rank = 59 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}}$38,123<ref name=IMFWEOPL /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 26 | Gini = <!-- number only --> | Gini_year = | Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> | Gini_ref = | Gini_rank = | HDI = 0.831 <!-- number only --> | HDI_year = 2021<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --> | HDI_change = increase<!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}</ref> | HDI_rank = 50 | currency = [[Кувейт динар]] | time_zone = [[UTC+03:00#Арабын Стандарт Цаг|АСЦ]] | utc_offset = +3 | utc_offset_DST = | time_zone_DST = | date_format = өө/сс/жжжж ([[Манай эрин|МЭ]]) | drives_on = Баруун | calling_code = [[Кувейт дэх утасны дугаар|+965]] | cctld = [[.kw]] | official_website = [https://www.e.gov.kw/sites/kgoEnglish/Pages/HomePage.aspx www.e.gov.kw] | footnote_a = [[Сабахын овог|Сабахын гэр]]ийн нэрлэсэн [[өв залгамжлал]]. | footnote_b = [[Эмират]] | religion_ref = <ref name="CIATONGA"/> | religion_year = 2013 | religion = {{plainlist| * 76.7% [[Кувейт дэх ислам|Ислам]] ([[төрийн шашин|албан ёсны]]) * 17.3% [[Кувейт дэх христийн шашин|Христ]] * 6.0% [[Кувейт дэх шашин шүтлэг|Бусад]] }} | today = }} '''Куве́йт''', албан ёсоор '''Кувейт Улс''' — [[Өрнө Ази]]д оршдог [[бүрэн эрхт улс|бүрэн эрхт]] '''[[улс]]''' юм. Кувейт [[Персийн булан]]гийн умард үзүүрт байрладаг. Хуурай газраар [[Ирак]], [[Саудын Араб]]тай хиллэдэг. 17.8 мянган км² газар, 4.3 сая хүн амтай. Хүн амын 60% [[араб угсаатан]]. Нутгийн уугуул иргэн 30%-ийг эзэлдэг бол 70%-ийг гадаадын цагаач, ажиллах хүчин эзэлдэг. Албан ёсонд [[араб хэл]]ийг ашиглана. [[Лал]] шашин зонхилно. Кувейт нь дундад зуунаас худалдааны боомт байсан. 1961 онд [[Их Британи]]йн ивээлээс гарч тусгаар тогтносон. 1990-1991 онд Иракт эзлэгдэж байлаа. 1938 оноос [[газрын тос]] ихээр олборлож, нэг хүнд ноогдох орлогоор дэлхийд эхний 10-т ордог амьжиргааны түвшин сайн орон болсон. Хэмжээт эрх хаант засагтай. Төрийн тэргүүн нь [[эмир]] цолтой. 1962 оны үндсэн хуулийг баталсанаар [[Араб дахин]]д хамгийн ардчилсан, либерал үзэлтэй орон болжээ. Нийслэл нь [[Кувейт хот]]. Мөнгөний нэгж [[кувейт динар]] нь дэлхийн хамгийн чанга ханштай мөнгөний нэгж юм. == Газар зүй == Кувейт 17,820 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай, дэлхийн [[Улс орнуудын газар нутгийн хэмжээ|152-р том]] орон юм. [[Зураг:Satellite_image_of_Kuwait_in_November_2001.jpg|thumb|left|150px|Дээрээс харвал]] [[Зураг:Kuwait.A2003106.0805.250m.jpg|thumb|left|150px|Элсэн шуурга]] === Байрлал === Хойд өргөргийн 28° — 31°, зүүн уртрагийн 46° — 49° дотор [[Өрнө Ази]], [[Өрнө өмнөд Ази]]д хамааран [[Арабын хойг]]ийн дорно умард хязгаар, [[Персийн булан]]гийн умард үзүүрт байна. Эргийн урт - 499 км, хилийн урт - 475 км. Умард талаараа [[Ирак]]тай 254 км, өрнөд талаараа [[Саудын Араб]] 221 км хиллэдэг. [[Бубиян]], [[Файлака]] зэрэг есөн аралтай. === Газрын тогтоц === Кувейтийн нутаг [[Арабын цөл]]ийн хэсэг юм. Нам доор газар бөгөөд хамгийн өндөр цэг нь [[Мутла]] (306 м), нам доор цэг нь тэнгисийн эрэг болно. [[Кувейтийн булан]] Персийн булангаас салбарласан байдаг. Кувейт гадаргын усаар дутмаг. Борооны ус тогтох гуу жалга бий. Тэнгисийн усыг давсгүйжүүлдэг. Ус хадгалах цамхгуудтай. === Ургамал амьтан === Кувейтэд 25 зүйл хөхтөн, 363 зүйл шувуу байна. Жилд 2-3 сая шувуу дамжин нүүдэг. === Ашигт малтмал === Кувейт [[газрын тос]], [[шатдаг хий]]н нөөцтэй. === Уур амьсгал === Цөлийн, эрс тэс уур амьсгалтай. Өвөлдөө −6°C- +10°C хүртэл сэрүүсч, зундаа 42-48°C хүртэл хална. Хавар элсэн шуургатай. Жилийн дундаж хур тунадас - 75-150 мм. == Хүн ам зүй == {| class="wikitable" style="line-height:0.9em; border:1px black; float:right; margin-right:1em; margin:10px" |- ! style="width:50px;"| Он !! Хүн ам |- | 1975 || 994,837 |- | 1985 || 1,697,301 |- | 1995 || 1,575,570 |- | 2005|| 2,193,651 |- | 2016 || 4,348,395 |} Кувейт улсад 2016 оны байдлаар 4,348,395 хүн оршин сууж байна. Үүнд 0-14 насны багачууд 26%, 15-64 насны хөдөлмөрийн чадвартан 72%, 65-аас дээш өндөр настан 2%-ийг бүрдүүлж байна. Дундаж наслалт - 77.1 жил. Хүйсийн харьцаа - 1.54 эр/эм. Хүн амын жилийн өсөлт - 1.9%. Хүн амын 94% бичиг үсэгт тайлагдсан. [[Зураг:Kuwaityouth5020.jpg|thumb|left|150px|Кувейтийн залуус]] [[Зураг:LiberationTower.jpg|thumb|left|150px|[[Кувейт хот]]]] === Ард түмэн === Кувейтийн хүн амын 60% нь [[араб угсаатан]], 70% нь [[цагаач]] байна. Үүний 28% нь Кувейтийн унаган араб, 32% нь бусад орноос гаралтай араб, 38% нь [[Өмнө Ази]], [[Энэтхэг]]ийн голдуу [[Ази]]йн, 2% нь [[Африк]]ийн, 1% нь бусад тивийн гаралтай цагаач байна. === Хэл, шашин === Улсын албан ёсны хэл нь [[араб хэл]] байна. Араб үсгээр бичнэ. Перс, хинди зэрэг хэлний үгсээр сэлбэгдэж байгаа. Хүн амын 77% [[лалын шашин]] шүтлэгтэй. Суннит, шийт урсгалыг дагагч байна. 17% [[христийн шашин|христ]], 6% бусад шашинтан байна. === Хот суурин === {|class="wikitable" |+ |- valign="top" | * [[Кувейт хот]] (261,000 хүнтэй) | * [[Жалиб аль-Шуяк]] (312,443) |} == Түүх == === Эртний үе === Кувейтийн Ас-Субияд НТӨ 8000 оны үеэс хүн оршин сууж байв. Файлака аралд НТӨ 2000 онд хүн суурьшжээ. Эртнээс Кувейт нь худалдааны түшиц болсон. Шумерийн худалдаачид Файлакад сууж байв. НТӨ 3-р зуунд грек байлдан дагуулж Ларисса хэмээв. НТ 220 онд перс байлдан дагуулж Харекена нутгийн хэсэг болов. === Боомт хот === [[Зураг:MarinetimeMKuwaitAlshami.jpg|thumb|right|200px|Кувейтийн музейн завь]] 1521 онд Кувейт [[Португал]]ын харьяанд оров. 1613 онд [[Кувейт хот]]ыг үүсгэн байгулав. 18-р зуунд Кувейт [[Энэтхэг]], [[Маскат]], [[Багдад]]ын хооронд худалдааны төв болж, [[Халеб|Халебаас]] [[Персийн булан]]д ирэх боомт болж байв. 1775 онд персүүд Басраг бүслэн байлдахад Иракийн худалдаачид Кувейтэд ирж, Кувейтийн тэнгисийн худалдаа, завь үйлдвэрлэлийг хурдацтай өргөжүүлэв. Британийн Энэтхэг худалдааны замыг хамгаалдаг байв. Кувейтэд үйлдвэрлэсэн завь Улаан тэнгис, Энэтхэг, Дорно Африкаар, Кувейтийн далайчид Персийн булангаар хөндлөн аялж байв. [[Зураг:Kuwait1944.jpg|thumb|right|200px|1944 оны ёслол]] === Худалдааны төв === Бани Халидын мэдлээс гарч 1752 онд Кувейтийн шейхт нутаг тогтов. 1899 онд Кувейтийн шейхт нутаг Британийн ивээлд орж, 1913 онд [[Османы эзэнт гүрэн|Османы эзэнт гүрний]] харьяа, өөртөө засах эрхт гэгдэв. 1919-1920 онд [[Нажд]]ын [[Ибн Сауд]] Кувейтийг нэгтгэхээр дайлаар ирсэн ч Британийн хүчин хамгаалав. 1923 онд [[Укайрын хэлэлцээр]]ээр Кувейт-Наждын ([[Саудын Араб]]) хилийг зуран баталгаажуулсан. Кувейт олон улсын худалдаа, алт цутгах, сувдан гоёлын салбарт амжилт олж байв. === Газрын тос, эрх чөлөө === 1946-1982 оныг Кувейтийн түүхэнд "Алтан үе" гэнэ. [[Газрын тос]] олборлон борлуулж, бүх нийтийн амьжиргааны түвшин сайжирсан. 1952 онд Кувейт Персийн булангийн хамгийн том газрын тос олборлогч орон болсон. Эдийн засгийн гэнэтийн өсөлт Палестин, Энэтхэг, Египет гэх мэт гадаадын ажиллах хүчийг нэмэгдүүлэв. 1961 онд Британийн ивээлээс гарч Кувейт улс тусгаар тогтносон ба төрийн тэргүүнийг [[шейх]] биш [[эмир]] хэмээн цоллох болов. 1963 онд парламентын сонгууль явагдаж, Кувейт арабын орнуудаас анхлан [[үндсэн хууль]], [[парламент]]ат ёсыг тогтоов. 1970-аад онд Кувейт [[хүний хөгжлийн илтгэцүүр]]ээр [[Арабын орнууд]]ыг тэргүүлэх болсон. Кувейтийн театр, кино урлаг ихээр хөгжив. Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөгөөр дэлхийд тэргүүлэх боллоо. Кувейтийн либерал - эрх чөлөөт байдал бусад орныхныг цагаачлахыг өдөөсөн. Эмэгтэйчүүд гивлүүр өмсөхийг 1960-аад оноос болиулав. [[Зураг:BrennendeOelquellenKuwait1991.jpg|thumb|right|200px|1991 он. Газрын тосны түймэр]] === Өнөө цаг === 1980-аад оноос газрын тосны зах зээлийн үнэ буурав. [[Иран-Иракийн дайн]]д Иракийг дэмжиж оролцов. 1980-аад онд Кувейтийн онгоцыг барьцаалж, [[Жабер аль-Жабер|Жабер]] эмирийн амийг хороохыг завдав. Иран-Иракийн дайны дараа [[Ирак]]тай өр зээлийн асуудлаар маргалдав. Ирак хилийн ойрх Румалия газрын тосны нөөцийг Кувейт хулгайлж байна хэмээн шалтаглаж 1990 оны 8-р сард Кувейтийг цэргээр дайран эзэлж, улсдаа хавсаргав. [[Америк]] тэргүүтэй эвслийн цэрэг 1991 оны 2-р сард Кувейтийг чөлөөлж, Иракийн цэргийг үлдэн хөөв. Энэхүү [[Персийн булангийн дайн]]аас Кувейтийн 750 газрын тосны цооног түймэрт автаж, 11-р сар хүртэл унтралгүй шатжээ. Кувейт хүний хөгжлийн индексээр бүс нутагтаа тэргүүлж байна. == Эшлэл == {{reflist|2}} == Цахим холбоос == * [https://web.archive.org/web/20070107182423/http://www.da.gov.kw/eng/ The Office of the Amir of Kuwait] * [http://www.cpd.gov.kw/ Diwan of the Crown Prince of the State of Kuwait] * [https://web.archive.org/web/20090228025150/http://freekuwait.org/] Charitable Voluntary Work for our beloved Free Kuwait's Marine Environment and the World's Oceans - approved by Government. * [https://web.archive.org/web/20090114092052/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-k/kuwait.html Chief of State and Cabinet Members] * [https://web.archive.org/web/20080608194822/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/kuwait.htm Kuwait] at ''UCB Libraries GovPubs'' * [https://web.archive.org/web/20090316210229/http://www.kuwait-toplist.com/ Kuwait Top List Directory - a handbook of Kuwait's Largest corporations] * [https://web.archive.org/web/20090303104102/http://www.gckw.com/ Global Consultants Kuwait - Financial Advisors and HR Consultants] * {{en icon}} [https://web.archive.org/web/20090311171042/http://www.travelfirst.com/sub/kuwaitair.html Kuwait Airways] * [https://web.archive.org/web/20090122071622/http://kuwait-information.com/ Kuwait Information Portal] * [https://web.archive.org/web/20080412174433/http://www.ekyp.com/ Kuwait Yellow Pages Guide] * [https://web.archive.org/web/20070728142334/http://www.epa.org.kw/main.php?pg=policies The Environmental Public Authority of Kuwait] * [https://web.archive.org/web/20090113083924/http://www.kuwait.me/ Kuwait.Me A Kuwait-based Social Network] * [https://web.archive.org/web/20081018194239/http://www.burgan.com/ Burgan Bank - One of Kuwaits leading private sector bank with Premier Services] * [https://web.archive.org/web/20090311135701/http://www.kuwaitfridaymarket.com/ Online Kuwait Friday Market] * [https://web.archive.org/web/20090923225211/http://www.applei.biz/ NetAds Internet Solutions - Web Hosting,Domain Registration,Digital Certificates,Email Hosting,Website Builder tool,E Commerce Solutions] {{Ази}} {{Хөтлөгч мөр Арабын Барилдлага}} {{Хөтлөгч мөр Газрын Тос Экспортлогч Орнуудын Байгууллага}} {{OIC}} [[Ангилал:Азийн орон]] [[Ангилал:Кувейт| ]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] [[Ангилал:Хаант Улс]] [[Ангилал:Араб хэлтний орон]] qtv457xaaglgtlfcxdb6u45tr4s6jul 0 11894 875831 863136 2026-11-10T22:13:38Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875831 wikitext text/x-wiki {{Redirect|Баян-Овоо сум}} {{Инфобокс суурин | name = Баян-Овоо сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠪᠠᠶ᠋ᠠᠨ}}{{MongolUnicode|ᠣᠪᠤᠭ᠎ᠠ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | nickname = | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | official_name = | other_name = | total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_map = | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = Монгол | pushpin_label_position = bottom <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_caption = Монгол дахь байршил | pushpin_mapsize = <!-- Location ------------------> | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = <!-- Politics -----------------> | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | seat_type = Сумын төв | seat = Жавхлант | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | established_title = Байгуулагдсан | established_date = 1923 он | established_title2 = | established_date2 = | established_title3 = | established_date3 = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,381 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 2,005 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_sq_mi = | timezone = UTC+8 | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|47|47|09|N|112|06|59|E|region:MN|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <ref>{{cite web|title=Bayan-Ovoo, Russia|url=http://www.fallingrain.com/world/MG/11/Jibhalant.html|publisher=Falling Rain Global Gazetteer|accessdate=27 January 2013|archive-date=23 Аравдугаар сар 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151023102701/http://www.fallingrain.com/world/MG/11/Jibhalant.html|url-status=dead}}</ref> | elevation_m = 921 | elevation_ft = 3024 | postal_code_type = Шуудангийн код | postal_code = 23010 | area_code = | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | website = | footnotes = }} '''Баян-Овоо''' — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. 338.1 мян.га газар нутагтай, Дорнодын их талын баруун зах, Хэнтий аймгийн зүүн хилд Батноров, Норовлин, Баянхутаг, Дорнод аймгийн Хөлөнбуйр, Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан, Түмэнцогт сумдтай хил залган оршдог. Баян-Овоо сум нь Монголын Дорнод талын их муж, Халхын дундад ба Дарьгангын талархаг мужийн Ухаа гүвээт Халхын дундад талын тойрогт хамрагдах бөгөөд хээрийн бүсэд далайн түвшнээс дээш 830-1400м-т оршдог. == '''Газарзүйн онцлог''' == * Нутгийн урд хэсэгт байгалийн үзэсгэлэн цогцолсон, геологийн өвөрмөц тогтоцтой “ХарЯмаат”-ын БНГ 40.5 мян\га, зүүн хэсэгтээ тал хээрийн экосистемийг бүрдүүлэгч цагаан зээрийн нутаг болох “Тосонхулстай” БНГ 54.9 мян\га нутгийг хамардаг. * Хар-Ямаатын БНГ-т улиас, улиангаран төгөлтэй, өрөл, мойл, нохойн хошуу, гүйлс, бүйлс зэрэг сөөг, сөөгөнцөр ургадаг. 160 гаруй зүйлийн ургамал ургадгаас эмийн болон хүнсний ашигт ургамал 30-аад хувийг эзлэх бөгөөд эртний үлдвэр ургамлуудын зүйлээр баялаг. Халиун буга, бор гөрөөс болон саарал чоно, дорго, цагаан зээр, талын үнэг, хярс үнэг, бор туулай зэрэг тал хээрийн амьтад амьдардаг. Мөн талын бүргэд, талын сар, идлэг шонхор зэрэг өвөлждөг шувуудаас гадна нүүдлийн болон эргийн усны шувууд элбэг тохиолдоно. =='''Түүх'''== Манжийн эрхшээлийн үед Хэнтий аймгийн Баян-Овоо сумын өнөөгийн газар нутагт Сэцэн хан аймгийн Дархан хошой чин вангийн хошуу (1691), Эрдэнэдалай вангийн хошуу (1691), Сүжигт бэйсийн хошуу (1701) тус тус хувиарлагдаж байсан.  Тус сумын нутагт Их эзэн Чингис хааны эх Өүлүн хатан, дүү Отчигон хоёрын нутаглаж байсан газар хэмээн түүхэн сурвалж бичигт тэмдэглэгдэн үлдсэн. Мөн Хубилай хааны төрсөн нутаг болох талаар түүхийн улбааг эрдэмтэд судлан тогтоохоор ажилласаар байна. Ардын хувьсгал ялсны дараагаар 1923 онд Хан Хэнтий уулын аймагт багтан байгуулагдсан, түүхэндээ 3 удаа томоохон нүүдэл хийж, 1941 онд Хөндлөн Ухаагаас Жавхлантын өвөрт ирж суурьшжээ. =='''Хүн ам'''== 2010 оны тооллогоор Монгол улсын харьяат иргэн, Баян-Овоо сумын суурин хүн ам - 1,581<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 17 сумнаас 3-р цөөн хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. 2016 оны тооллогоор 530 өрх, 1709 хүн амтай, Хүн амын олонхи нь халх ястан, цөөн тооны бага ястанууд амьдардаг. 2019 оны байдлаар 609 өрх, 1916 хүн ам, 208973 толгой малтай болж жилээс жилд хүн ам, малын тоо өссөн  байна. Сумын нутаг захиргааны 4 [[баг]]т хуваагддаг. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-10 22:13:38 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам (2023) |- | 1 || Дэлгэрхаан || 452 |- | 2 || Наран || 479 |- | 3 || Сүмбэр || 530 |- | 4 || Жавхлант || 534 |- |} {| class="wikitable sortable" |+Баян-Овоо сумын хүн амын хүснэгт !он !хүн амын тоо |- |2014 |1660 |- |2015 |1657 |- |2016 |1709 |- |2017 |1779 |- |2018 |1888 |- |2019 |1894 |- |2020 |1932 |- |2021 |2023 |- |2022 |2005 |- |2023 |1995 |} == '''Түүхэн дурсгалт газрууд''' == '''Гүрмийн нуурын чулуун зэвсгийн дурсгал:''' Гүрмийн нуур нь эмчилгээний чанараараа Аваргатосон нууртай ижил, Гүрмийн нуурыг 2005 онд аймгийн тусгай хамгаалалтад авсан бөгөөд сумын төвөөс зүүн хойш 7-8 км-т д.т.д 918мийн өндөрт оршдог эрдэст нуур юм. Нуурын урт 3.1 км, өргөн 2.66 км, эргийн шугамын урт 8.8 км, хамгийн их гүн 4.8 м, урд хэсгээрээ 5 м өндөр элсэн хаялагатай. Нуурын баруун хойд талд орших Дэлгэр-Овоо уулын энгэр бэлээр эртний булш, хиргисүүр, тахилын онгон, нуурын зүүн эргээр чулуун зэвсгийн үеийн дурсгалууд тохиолдоно. Нуур нь 3 төрлийн шавар, 3 төрлийн усны шавьжтай. Эдгээрийг эрт дээр үеэс үе мөчний өвчин, харшлын өвчин, артерын цусны даралтын өвчний үед хэрэглэж ирсэн. Сүүлийн жилүүдэд ирж эмчлүүлэх, аялагчдын тоо нэмэгдсээр байна '''Ханзат хотын туурь:''' Нэрт археологич [[Хөдөөгийн Пэрлээ|Х.Пэрлээ]] абугайн “Монгол ард улсын эрт, дунд үеийн хот суурины товчоон” зохиолын он цаг нь тодорхойгүй дурсгалын хэсэгт “Ханзат. Хэрлэн голд Батхаан уулнаас баруунтай [[Улаанбаатар]], [[Чойбалсан|Чойбалсангийн]] замын урд талд бий. Тойрсон шороон хэрэм байсан ором байна. Хэрэмний голд том том засмал боржин баганын ивүүр олон байна. Өнгийн паалантай чимэглэл бүхий барилга байжээ” (Пэрлээ, 2012: 242) хэмээн анх тэмдэглэсэн байна. “Ханзат хот”-н туурьд Монгол-Японы хамтарсан “Шинэ зуун” төслийн баг 2017, 2018, 2019 онуудад малтлага судалгааг явуулсан байдаг. Уг дурсгал нь 220 х 160 м шороон хэрэмний дотор жижиг хэмжээтэй давхар хэрэмтэй, түүний дотор талд том жижиг дөрвөн барилгын нуранги шороон овгор бүхий дурсгал юм. Эдгээрээс хэрэмний хойд, гол хэсэгт байрлах хэд хэдэн баганын суурь чулуу ил гарсан, томоохон барилгын тууриар “Ханзат хот” хэмээн нэрлэж ирсэн байна. Гадна хэрэм нь зүүн болон баруун, хойд талдаа гарах хаалгатай байсан ор мэдэгдэх ба харин урд талын хэсэг голын усанд автаж эвдэрчээ. Ханзат хотын туурь нь хойд болон урд талдаа гарах хаалга бүхий ором мэдэгдсэн бөгөөд модон баганатай байжээ. Бид 2018 онд хойд талдаа 10 ш, баруун талд 7 ш баганын суурь чулуу илрүүлсэн бол энэ 2019 оны малтлага судалгаагаар шинээр 20 ш баганын суурь чулуу илрүүлсэн билээ. Ингэснээр нийт 36 ш суурь чулуу ил болж, хотын туурь нь нийт 42-46 ш баганатай байсан болов уу хэмээн таамаглаж байна. Судалгааны үр дүнд тус барилгыг барихдаа 1 чи нь 31.6 см хэмжээсээр тооцон барьсан гэж үзэж буй бөгөөд энэ нь [[Алтан улс|Алтан улсын]] үед ашиглаж байсан хэмжээс юм. Монголын эзэнт гүрний үеийн дурсгалаас Өгэдэй хааны үеийн барилгын туурь ийм хэмжээсээр хэмжиж барьдаг байсныг тогтоосон билээ. Энэ хэмжээсээр үзэхэд “Ханзат”-ын барилгын гадна талын хэмжээ зүүн болон баруун тал нь 700 чи, хойд болон урд тал нь 500 чи хэмжээтэй баригдсан байна. Бид 2018 онд 7 ш дээжинд он цаг тогтоох шинжилгээ хийсэн бөгөөд эхний гурван дээж XI зууны эхэн үеэс XII зууны дунд хагаст хамаарахаар гарсан хэдий ч зөвхөн модны нүүрсэнд хийсэн шинжилгээ учраас дахин нягтлах шаардлагатай байв. Иймээс 2019 оны малтлагаар барилгын шалны хэсгээс илэрсэн малын ясны дээжинд он цаг тогтоох судалгаа хийлгэхэд 1260 -1280-аад онд хамаарахаар гарсан нь илүү бодитой хэмээн үзэж байна.<ref>{{Cite journal |last=Н |first=Ширайши |last2=Б |first2=Цогтбаатар |last3=Л |first3=Ишцэрэн |last4=Г |first4=Лхүндэв |last5=Э |first5=Амарболд |last6=Г |first6=Ангарагдөлгөөн |last7=Л |first7=Бүрэнтөгс |last8=Э |first8=Түвшин |date=2024 |title=Ханзат дурсгалд хийсэн археологийн малтлага судалгаа: Чингис хааны хүү Хөлгөний удмынхны зуны ордон |journal=STUDIA ARCHAEOLOGICA |volume=Tomus XLIV |pages=179-191 |doi=10.5564/sa.v44i1.3528}}</ref> 1237 онд баригдсан хэмээн үздэг [[Өгэдэй хаан|Өгэдэй хааны]] “Гэгээ цагаан орд” буюу Дойтын балгасын барилгын хэмжээ нь 130 чи байдаг. Энэ нь “Ханзат”-ын туурьтай хэмжээний хувьд ойролцоо байгаа юм. “Ханзат” нь хаан эсвэл хан хүүгийн зиндааны дээд язгууртны ордон байсан хэмээн урьдчилсан байдлаар үзэж болохоор байна. Малтлагын явцад зөвхөн хаад язгууртны орд өргөөний хийц чимэглэлд хэрэглэгддэг байсан өнгөлгөөтэй, дээврийн нөмрөг, тосгуур болон луун хээтэй нүүр ваарын томоохон хэсгүүд олноор гарсан юм. Малтлага судалгааг үргэлжлүүлж, бүтэц, зохион байгуулалт, он цагийн хамаарлыг улам бататган, орд өргөөний “эзэн”-ийг Монголын дундад зууны үеийн түүхэн үйл хэргийн учир холбоонд үндэслэн, сурвалжийн мэдээ баримтаар тогтоох нь ойрын зорилт болж байна. '''Чингисийн морины уяа:''' Монгол орны бараг бүх аймагт байдаг хөшөө дурсгал 3-4 м өндөр гозгор нарийн хөшөө чулууг Чингисийн морины уяа, Чингисийн гүүн зэлний гадас мэтээр домоглон нэрлэж иржээ. Хөшөөний ард талд эртний хятад ханз бичиг, дүрстэй. '''Есөн хүний агуй:''' (Домог) Урьд нэгэн цагт өглөөгүүр энгэрийнх нь худаг дээр мал услахаар хүмүүс иржээ. Тэгтэл адууны дэл сүүлний ганц ширхэг хялгасаар есөн хэдгэнийн хөлөөр нь холбоод орхичихсон байсан гэнэ. Хүмүүс хачин юм хэн ингэдэг байна аа гэж гайхацгаажээ. Үүнийг хийсэн хүмүүс энэ ууланд байгаа гэж нутгийн иргэд нум саадгаа агсаж, уулийг бүслэсэн байна. Гэтэл ууланд их л холоос ирж, ядарч зүдэрсэн 9 хүн байж. Эдгээр хүмүүс нь Сангас, Төвдийн иргэд байсан бөгөөд нутгийн ардууд орон гэр, хоол хүнсээр туслаж байсан гэдэг. Ингээд тус уулыг 9 хүн хэмээн нэрлэсэн түүхтэй. '''Бичигт хад:''' Дэлгэрхаан багийн нутагт орших сумын төвөөс 40-өөд км-т Загийн амны Бичигт хаданд нь 1 мөр Монгол, 2 мөр Төвд үсгээр бичсэн бичээс байдаг. Монгол бичгээр Их Монгол улс гэж сийлсэн бөгөөд Төвд үсгээр “Ум ма ни бодь ми хум” гэж бичсэн байдаг. == '''Байгалийн баялаг, ашигт малтмалын орд газар:''' == Сумын нутаг дэвсгэрт ашигт малтмалын илрэл 25 тэмдэглэгдсэн байдгаас хайлуур жоншны далд уурхай 1 ажиллаж байна. Тус суманд Номхон далайн ай савд багтах уулын түргэн урсгалт Хэрлэн гол, Сүмбэр, Наанги, Чойчин зэрэг нуурууд нь хужир шүү, давсаар баялаг, зүүн бүсийн сумдыг хужир шүүгээр хангаж байна. == Энд төрсөн хүн == * [[Дансранбилэгийн Догсом]] (1884–1941) — төр нийгмийн зүтгэлтэн * [[Самаагийн Гомбожав]] (1901–1980) — Гандан хийдийн хамба лам * Г. Чулуунбаатар (1950) — зууны манлай сумын заан * Ч. Сэрээтэр (1924—2009)— төр нийгмийн зүтгэлтэн ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Баян-Овоо сум (Хэнтий)| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] 1icidurduk9fuq2sqv2cjwn8wzna3em 0 11895 875833 804426 2026-11-10T22:22:54Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875833 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Баянхутаг сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠪᠠᠶ᠋ᠩᠬᠤᠲᠠᠭ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Bayankhutag, Khentii.png | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Баян | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = Байгуулагдсан | established_date = 1931 он | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 6,029 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 2,501 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Баянхутаг''' — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. Хэнтий аймгийн Баянхутаг сум нь 1931 онд байгуулагдсан, хуучнаар Сэцэн ханы гол хошуу. Баянхутаг сумын  Засаг захиргааны нэгж нь Хэрлэн голын сав газраас урагш 23 км-т, Улаан-Өндөрийн баруун урд энгэрт байрладаг  баруун зүүн тийш 170 км, хойноос урагш 70 орчим км үргэлжлэх уудам газар нутагтай. Хойд талаараа Мөрөн сумтай 58 км, Хэрлэн сумтай 31 км, Батноров сумтай 106 км, зүүн талаараа Баян-Овоо сумтай, зүүн урдуураа Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан, урдуураа Галшар,баруун талаараа Баянмөнх сумдуудтай тус тус хиллэдэг. Газар зүйн хувьд тал хээрийн бүсэд багтдаг. '''Газарзүйн онцлог.''' Далайн түвшингээс 1270-1389м өргөгдсөн. Физик газарзүйн хувьд Хэрлэн голын хөндий, хэнтийн уулархаг бүс, говийн бүсийн зааг орчимд оршдог.Нийт газар нутгийн хэмжээ 602,943 га газар нутагтай. Хүн ам: 2249 хүн амтай, 782 өрхтэй, яс үндэс: халх, урианхай, дүрвэд ястан амьдардаг. Уламжлалт мал аж ахуйг түшиглэн амьдардаг. '''Зам тээвэр.''' Сумын газар нутаг дээгүүр мянганы зам 90км дайран өнгөрдөг. Багууд хоорондоо шороон замаар холбогддог. Цахилгаан хангамж. Сум нь төвийн эрчим хүчний системд холбогдсон. Ус хангамж. Сумын төвд цэвэр усны эх үүсвэрийн 35,55 – 118 м гүнээ 1л/с ундрагатай 2 гүний худагтай. Уур амьсгал: Монгол орны уур амьсгалын ерөнхий шинжийг хадгалсан эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай, жилийн дундаж хур тунадас 250 – 300 мм орчим байдаг. Өвөлжилтийн байдлаар цас ихтэй газруудаар 20 – 30 см, цас багатай газруудад 3 – 5 см орчим цастай байсан. Тогтвортой цасан бүрхүүл 12 дугаар сарын эхээс тогтож, 3 дугаар сарын эхээр ханзарна. Уур амьсгалын мужлалын хувьд хуурайдуу сэрүүн зунтай, хахирдуу өвөлтэй. '''Амьтан, ургамлын аймаг, төрөл зүйл:''' Хээрийн ховор эмийн ургамалтай. Чоно, үнэг, хярс, цагаан зээр, дорго, аргаль зэрэг ховор ан амьтадтай. Усны шувуудтай. Хэрлэн гол 592 28362 19762 220122 112522 1 тэмээ 2 адуу 3 үхэр 4 хонь 5 ямаа загасаар баялаг. Ховор эмийн ургамал: Баянхутаг сумын Жаргалант багийн нутаг, сумын төвөөс 30 орчим км-т Өвөр хөндий хэмээх газарт ховор эмийн ургамал ургадаг. Аймгийн тусгай хамгаалтанд 2010.10.03-нд авсан. '''Байгалийн баялаг, ашигт малтмалын орд газар:''' Сумын нутгийн хойд захаар Хэрлэн мөрөн 160-аад км урсана. Уулуудад горхи булаг бий. Тарган, Цайдам, Рашаант, Давсанбадрах, Тасархай, Янтын бүрд зэрэг хужиртай нууртай. Тал хөндийн хүрэн, уулын хар хүрэн, голын хагшаас хурдаст, нугын, нуурын хотост хужир, мараалаг хөрстэй. Дорнын нүүрс ХХК-ны Хавтгайн нүүрсний уурхай ажиллаж байна. '''Түүхийн дурсгалт газрууд:''' -Орон нутгийн тахилгат Баян хайрхан: Баянхутаг сумын Улаан-Өндөр багийн нутагт сумын төвөөс урагш 12 км-т Баян гэх хад асга ихтэй уул бий. Энэ уулын энгэр бэлээр 2 газар бүлэглэн 20 орчим Хүннүгийн үеийн дөрвөлжин булштай. Ховор ан амьтан болох аргаль жилийн 4 улирал нутагладаг. -Орон нутгийн тахилгат Баянхүрээ уул : Баянхутаг сумын Жаргалант багийн нутагт сумын төвөөс зүүн тийш 70 орчим км-т өргөрөгийн дагуу байрлалтай томоохон уул бий. Энэ уулын энгэр бэл, хадны хормойгоор эртний түүх, соёлын дурсгал нилээд арвин бий. Баян хүрээ ууланд нэвт агуй, Ах дүү 3 агуй, Бурханд агуй, Мухрын агуй, өрхөт агуй, Ходоодын агуй гэх мэт 20 гаруй агуйтай. Мөн Ходоод, нүдний рашаан болох мухрын ус хэмээх рашаантай амтай. Мөн ховор ан амьтан болох аргаль, үнэг, чоно, хярс, мануул, бор гөрөөс зэрэг амьтадтай байгалийн үзэсгэлэн бүрдсэн газар юм. -Улсын тусгай хамгаалалтай “Сэрвэн хадны бичиг”: Баянхутаг сумын Жаргалант багийн нутагт сумын төвөөс зүүн хойд зүгт 60 гаруй км-т Хэрлэн голын урд хөндийд зэрэгцсэн хадтай шовх уул бий. Үүнийг Сэрвэн хаалга уул гэх бөгөөд энэ уулын баруун талын шовх уулын дунд хэрд хоорондоо 10-аад метрийн зайтай зайтай орших 2 том боржин хадны наран зүгт харсан тэгш гадаргуу дээр Хятад зөрчид хоёр бичээс бий. Мөн энэ уулын орчмоор 3 хиригсүүр, 10 дөрвөлжин булш, 10 орчим дугуй булш байна. Хадны бичиг: Баруун талд нь 3.4х4.5м орчим хэмжээтэй өргөн хаданд 11-16 үсэгтэй 9 мөр эртний зөрчид бичээс байх бөгөөд нэлээд бүдгэрсэн. Зүүн талд нь 3.1-4.8м орчим хэмжээтэй хаднаа 9 мөр хятад бичээс бий уг бичээсийг Чингис хаан 1195 онд татаруудтай байлдаж дийлээд бичсэн гэж үздэг. -Цагаан овооны Тамгат хад: Баянхутаг сумын Жаргалант багийн нутагт, сумын төвөөс зүүн хойд зүгт 70-аад км-т Хэрлэн голын урд бие Цагаан овооны хөшөөт газар хойшоо ихэд хазайсан гадаргуу дээрээ тамгатай боржин чулуу хөшөө бий. Хоорондоо 1 км орчим зайтай тамганы дүрс бүхий 2 ижил чулуун хад байдаг үүнийг Чингис хааны гүүний зэл хэмээн ярьдаг домогтой. -Жаргалант багийн Гурван баян дахь Бичигт хад, хадны сүг зураг: Баянхутаг сумын Жаргалант багийн нутагт, сумын төвөөс зүүн зүгт 70-аад км орчимд Баянхүрээ уулын зүүн урд биед Гурван баян хэмээх багавтар уул бий. Энэ уулын хадтай оройн хэсгээр хадны сийлмэл зураг, төвд монгол бичээс, 10-д булш бүхий цогцолбор дурсгал бий -Соно уулын “Хүн чулуун хөшөө”: Баянхутаг сумын Цантын хоолой багийн нутагт, сумын төвөөс баруун урагш 45 орчим км-т Соно уулын урд ухаа дээрх чулуун овоолгын дунд баруун хойш хазайсан нэгэн хүн чулуу хөшөө бий. Хөшөөг байгалийн урт боржин чулууны тэгш хавтгай талыг ашиглан үйлдсэн байх бөгөөд нилээд өгөршсөн. Хөшөөний дээд хэсэг нь саравчтай малгайг санагдуулам төвгөр хүрээтэй түүний дотор хөмсөг нүд хамар, ам эрүүг хүний нүүрний ерөнхий тэгийг барьж дүрсэлсэн. Хоёр гарт сав бариулан цээжиндээ авсан байдалтай дүрсэлж түүний доод хэсэгт хоёр богинохон хөлийг дүрсэлсэн байна. Хоёр хөлийн завсар жижигхэн эр бэлэг эрхтэнг дүрслэн гаргасан. Өндөр 1 метр, өргөн 36 см, хүүхэд гардаггүй хүн хүүхэд гуйхад хүүхэдтэй болдог хэмээн нутгийн иргэд шүтдэг. -Хулгарын ухаагийн хүн чулуун хөшөө: Баянхутаг сумын Цантын хоолой багийн нутагт, сумын төвөөс баруун урагш 60-аад км-т Үнэгт уулын баруун талын Хулгар ухаагийн орой дээр овоолсон чулуудын дунд нэгэн хүн чулуу хөшөө бий. Энэхүү хөшөөг байгалийн урт боржин чулууг засалгүй зөвхөн толигор гадаргууг ашиглан үйлджээ. Нүүрний хэсэгт дүрсэлсэн хөмсөг нүд, хамар ам, эрүүг нилээд бодит байдлаар хүний нүүрний тэг харьцааг барьж дүрсэлсэн байна. Хоёр гарынхаа хуруудыг салаавчлан хундага барьж цээжин тушаа авсан байдалтай дүрсэлсэн байна. Өндөр 110 метр, өргөн 28 см – Эртний ноёд түшмэдийн булш хэмээн үздэг. -Хэрлэн голын чулуун гарам: Баянхутаг сумын Цантын хоолой багийн нутагт, сумын төвөөс баруун зүгт 80 орчим км-т, Гөхөл хайрханы баруун дор Хэрлэн голын дундуур буюу хойд эргээс урд эрэг чулуу овоолоон гарам үүсгэсэн байгууламж байна. Байгалийн энгийн чулууг их хэмжээгээр овоолон одоо мэдэгдэж буйгаар 22м өргөнтэй 160м урттайгаар хийсэн байна. Чингис хааны үед Хэрлэн голыг үхэр тэргээр гатлахын тулд цэргийн хүчээр барьсан гэж үздэг. -Модон хотын туурь: Баянхутаг сумын Жаргалант багийн нутагт, сумын төвөөс зүүн хойд зүгт 50 орчим км-т Хэрлэн голын урд хөвөө Модонгийн хөндийн хойд хэсэгт дээр өгүүлсэн эртний нэгэн шороон хэрэм бий. Хэрмийг шороо дагтаршуулан байгуулсан байх бөгөөд эдүгээ дагтаршуулсан шороо нь нурж төвгөр далан гэлтэй болсон. Гэхдээ эндээс барилгын хэрэглэгдэхүүн олдоогүй болно. Дээрх хэрмийн ойролцоогоос нэг ч барилгын хэрэглэгдэхүүн олдоогүй ч Киданы үеийн бололтой паалантай паалангүй олон ваарны хагархай хэсэг олдож байсан юм. Үүнээс ургуулан үзвэл дээрх туурь нь Киданы тахил тайлгын газар байсан байх магадлалтай гэж үздэг. Орон нутгийн тусгай хамгаалалттай эртний хотын туурь өргөн 105м, урт нь 135 м 2018 оны тооллогоор Монгол улсын харъяат иргэн Баянхутаг сумын суурин хүн ам - 2,444<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 17 сумнаас 4-р цөөн хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. Сумын нутаг захиргааны 3 [[баг]]т хуваагддаг.2018 оны жилийн эцсийн малын тооллогоор 460,900. {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-10 22:22:54 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2018) |- | 1 || Жаргалант ||1000 |- | 2 || Улаан-Өндөр || 781 |- | 3 || Цантын хоолой || 663 |- |} Сумын алдартнууд: Энэ сумаас төрөн гарсан цөөнгүй алдартнууд байдаг. Тухайлбал: Монгол улсын анхны баатар Ш.Гонгор, Хөдөлмөрийн баатар, нэрт хөгжмийн зохиолч Д.Лувсаншарав, Төрийн шагналт, Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн, Хөгжмийн зохиолч, Хурандаа Дэндэвийн Бадарч, хөдөлмөрийн баатар, үхэрчин Галсандаржаагийн Данзандаржаа, хөдөлмөрийн баатар, хоньчин Содномдаржаагийн Жамаадорж, түүхийн шинжлэх ухааны доктор, профессор Лхамсүрэнгийн Бат- Очир, Монгол улсын гавьяат жүжигчин, дуучин Ц.Түвшинтөгс, Г.Хонгорзул, нар урлагийн салбарт төрөн гарсан алдартнууд болно. Харин спортын салбарт Ардын засгийн анхны аварга Г.Самдан, Улсын начин Б.Одхүү, О.Цэцэнцэнгэл жудочин Б.Ганхайч нар болно. ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Баянхутаг сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] s21iozs0z8440szxj7qucukmxo92inf 0 11896 875834 804429 2026-11-10T22:32:25Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875834 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Биндэр сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠪᠢᠨᠳᠦᠷ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = Binder logo.svg | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Binder, Khentii.png | mapsize = 180px | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Онон | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = Байгуулагдсан | established_date = 1923 он | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 5,386 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{increase}} 4,179 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Биндэр''' — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. == Түүх == Халхын Сэцэн хан аймгийн Хөвчийн Жонон вангийн хошуу 200 гаруй жилийн түүхтэй, Монгол улсын зах хязгаарын өргөн уудам газар нутгийг хамарч, хүн малынхаа тоогоор аймгийнхаа хэмжээнд томоохонд тооцогддог засаг захиргааны нэгж байжээ. 1923 онд Ардын засгийн газрын 38, 43-р тогтоол, 1923.01.05-ны өдөр батлагдсан нутгийн захиргааны дүрмийн дагуу Хан Хэнтий уулын аймгийн Биндэръяа уулын хошуу хэмээн нэрлэж Баянхутаг, Баян-Өлзийт, Баруун баян, Хутагтхайрхан, Дэлгэрхаан Жинс, Биндэръяа, Түмэн, Жаргалан, Баря, Баян-Адарга зэрэг 10 сумаар зохион байгуулж төв Биндэръяа нь Хурх голын хойно төвлөрч Шагдарын Гомбо гэдэг хүн хошуу даргаар ажиллаж байжээ. == Тоо баримт == Биндэр сум 536601 га нутагтай, далайн түвшнээс дээш дунджаар 1049м өргөгдсөн, өвөлдөө дунджаар -23 хэм орчим, зундаа дунджаар +18 хэм, жилийн дундаж температур -2,2 хэм, жилд дунджаар 317 мм тунадас унах ба үзэсгэлэнт сайхан байгальтай ойт хээрийн бүсэд оршдог. Одоо тус сум засаг захиргааны 5 багт 1266 өрхийн 4000 хүн амтай, 174,0 мянган малтай, 478 малчин өрхтэй, 25 мянгат малчинтай. 2006 онд Э.Дашдэндэв, 2008 онд М.Пүрэв “Аймгийн сайн малчин” болсон. 2015 онд М. Пүрэв улсын сайн малчин болсон. Суманд төсвийн 6 байгууллага, 22 аж ахуйн нэгж байгууллага, 14 төрийн бус байгууллага үйл ажиллагаа явуулж байна. 2015 оны тооллогоор Биндэр сумын суурин хүн ам - 4000<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогоор хүн амаараа 17 сумаас 5-д орсон байна ([[Хэрлэн сум|Хэрлэн]], [[Бор-Өндөр сум|Бор-Өндөр]], [[Өмнөдэлгэр сум|Өмнөдэлгэр]], [[Батноров сум|Батноровын]] дараа). Сумын нутаг захиргааны 5 [[баг]]т хуваагддаг. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2015 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-10 22:32:25 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2015) |- | 1 || Баян-Өндөр || 615 |- | 2 || Мандалхаан || 690 |- | 3 || Баянгол || 812 |- | 2 || Дэлгэрхаан || 640 |- | 3 || Онон || 1243 |- |} == Удирдлага == === Засаг Даргын Тамгын Газар === Биндэр сумын ЗДТГазар 13 орон тоотой ажиллаж, Засаг даргаар Н.Алтангэрэл 2004 оноос, Тамгын Газрын даргаар Р.Бадрах 2004 оноос одоог хүртэл ажиллаж байна. === Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал === Биндэр сумын Иргэдийн төлөөлөгчдийн анхдугаар хуралдаан 1992 оны 9-р сарын 29-ний өдөр хуралдаж, ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн даргаар Ц.Цэрэндорж, тэргүүлэгчдээр Ц.Монхоодой, Г.Үүрцайх, Г.Үржинсүх, Ч.Эрдэнэболор нар, сумын хурлын төлөөлөгчөөр 25 хүн сонгогдсон байна. ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2-р хуралдаан 1993.3.23-нд хуралдаж ИТХТ-ийн даргаар Г.Үржинсүх, ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 3-р хуралдаан 1994.2.21-нд хуралдаж ИТХТ-ийн даргаар Г.Үржинсүх, ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 4-р хуралдаан 1994.10.14-нд хуралдаж ИТХТ-ийн даргаар Ч.Эрдэнэболор сонгогдон ажиллаж байжээ. ИТХТ-ийн даргаар С.Дорждагва 1996.10.18-наас /анхны орон тооны/ 2000.10.18, Г.Үржинсүх 2000.10.18-2004.11.03, Ж.Ренчиндорж 2004.11.03-2008.10.30, С.Сарантуяа 2008.10.30-наас эхлэн ажиллаж байна. ИТХ-ын ажлын албанд З.Доржсүрэн, Г.Ганбаатар, Ч.Оюунтуяа, Д,Алтанцэцэг, Б.Бадарч нар ажиллаж байсан бөгөөд 2008 оноос эхлэн Ц.Сэргэлэн ажиллаж байна. ===Багууд=== ====Баян-Өндөр==== ====Мандалхаан==== Хэнтий аймгийн Биндэр сумын 2-р баг нь тус сумын баруун талаар буюу Батширээт, Гурванбаян сумдтай залгаа орших нутаг юм. Тус багаас Монгол улсын гавьяат нэгдэлчин С.Цэнд, Монгол улсын ерөнхий сайд Д.Бямбасүрэн зэрэг олон алдартан төрөн гарсан билээ. Мандалхаан гэдэг нэр нь тус багийн нутаг болох Тусгалд орших уулын нэр юм. Тус баг нь социализмын жилүүдэд Бүтээлч нэгдлийн 2-р бригад гэж нэрлэгдэж байлаа. ====Баянгол==== ====Дэлгэрхаан==== ====Онон==== == Албан байгууллага == === Боловсрол === ==== Ерөнхий Боловсролын Бүрэн Дунд Сургууль ==== Ардын уран зохиолч С.Эрдэнийн нэрэмжит Биндэр сумын 11 жилийн сургууль нь 900 гаруй суралцагч,60 гаруй багш, ажилтантай, Хэнтий аймгийн хойд бүсийн төв сургууль юм. Багш нарын 56 хувь нь мэргэжлийн болон боловсролын зэрэгтэй. АБТА, доктор багш Б.Соёлмаа нь Хэнтий аймгийн багш нараас анхлан гарсан доктор юм. Улс аймгийн уралдаан тэмцээнд АБТА Х.Батмөнх, О.Хүрэлбаатар дасгалжуулагчтай баг тамирчид шатар болон цанын төрлөөр байнга амжилттай оролцож, сурагчдын авьяасыг хөгжүүлж ирсэн. Дотуур байранд 125 хүүхэд амьдардаг. 420 хүүхдийн хичээлийн байр, компьютерийн кабинет болон хөдөлмөр эрхлэлтийн төвтэйгээс гадна урлаг танхим, одон бөмбөг болон шатрын клубтэй. Мөн 200 гаруй малтай, бага оврын трактор, ”Вонга” машинтай. ==== Хүүхдийн цэцэрлэг ==== Биндэр сумын хүүхдийн цэцэрлэг нь 1962 онд нэгдлийн төсвөөр 25 хүүхэдтэй, 4 ажилтантайгаар хуучин сумын төвд 2 эсгий гэртэй байгуулагдсан. 1973 онд улсын төсвөөр санхүүжих болж 50 хүүхэдтэй 6 ажилтантай ажиллах болжээ. 1980 оны 11 сард 100-120 хүүхэд хүлээн авах хүчин чадалтай цэцэрлэгийн зориулалттай барилга ашиглалтанд орсон. Сумын цэцэрлэг одоо 27 орон тоотой, 8 бүлэгтэйгээр үйл ажиллагаа явуулж, аргазүйч, бакалавр зэрэгтэй, туслах багшийн эрхтэй дадлага туршлагатай багш нар ажиллаж байна. Тус хамт олон 2005 онд аймагтаа дэд байр, 2006, 2008 онд сумын шилдэг байгууллагаар шалгаран амжилттай ажиллаж байгаа тэргүүний хамт олон юм. Цэцэрлэгт өдрийн бүлгээр 240 хүүхэд, зуны гэр цэцэрлэгт 94 хүүхэд сургуулийн өмнөх боловсрол эзэмшиж байна. Малчдын хүүхдэд сургуулийн өмнөх боловсрол олгох зуны сургалтыг 12 дахь жилдээ амжилттай зохион байгуулж, жил бүр хөдөөгийн багуудад нийт 80-115 хүүхдийг хамруулдаг. === Эмнэлэг === [[Файл:Эмнэлэг.jpg|thumbnail|left|200px|Сум дундын эмнэлэг]] 1930 онд Онон Хурхын төвд хүний бага эмчийн салбар байгуулагдсан ба анхны эмчээр Варвара Васильевна Маргарита гэдэг орос эмч ажиллаж байжээ. Хүн ардынхаа эрүүл мэндийн ариун үйлсэд хүч хөдөлмөрөө зориулж явсан ахмад эмч нарыг дурсахад Варвара 1942-1944 онд, Миндад 1945-1946 онд, Ж.Дорж 1946-1947 онд, Д.Буджав 1949-1950 онд, Ж.Дорж 1951-1954 онд, Нямбуу 1954-1955 онуудад тус тус ажиллаж байжээ. 1950 онд хүний их эмчийн салбар болон өргөжиж анхны их эмчээр Амгалан 1956-1957 онд, Балжинням 1957-1958 онд, хүний гавъяат эмч Гончигданзан 1958-1959 онд, Гомбо 1960-1961 онд, Сэрээтэр 1961-1962 онд, Б.Загдаа 1962-1978 онд, Б.Мягмар 1979-1989 онд Бямбаа 1990-1991 онд, Дэмбэрэл 1991-1993 онд, Ё.Цэцгээ 1993-2005 онуудад ажиллаж байжээ. Одоо Биндэр сум, сум дундын эмнэлэг нь 2006 онд “Эрүүл мэндийн салбар хөгжил-2” төслийн хүрээнд 159 сая төгрөгний их засвар хийгдэж, 30 орон тоотой, 14 ортой 3 их эмч, 7 бага эмч, 7 сувилагчтай сумын 3784 хүн амд эмнэлгийн болон нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлж байна. Сүүлийн 5 жилд 0-5 насны хүүхдийн эндэгдэл улс аймгийн дунджаас доогуур, халдварт өвчний гаралт жил ирэх тутам буурсан, 0-15 насны хүүхдийн вакцинжуулалт 100%, хөдөөгийн 4 баг багийн эмчээр хангагдсан, эхийн эндэгдэл гаргалгүй ажиллаж байна. === Соёлын төв === Сумын соёлын төв анх 1926 онд “Улаан гэр” нэртэйгээр байгуулагдсан ба улмаар 1950 онд сумын Улаан булан болж, 1987 онд Соёлын төв болон өргөжиж, одоо 7 орон тоотой, мэргэжлийн 4 боловсон хүчинтэй, захирлаар нь Н.Амарсайхан ажиллаж байна. Тус соёлын төв аймгийн болон тойргийн сумдын урлагийн наадамд 2006-2008 онд тэргүүн байр, “Алтаргана” наадамд тогтмол амжилттай оролцдог ба үндэсний хөгжмийн сургалтанд 45 хүн хамрагдан хичээллэж байна. === Бусад === Биндэр сумын холбооны салбар 1933 онд “утсан харилцаа” нэртэй анх бий болж, 1939 оноос аймгийн төвтэйгөө МБ аппаратаар 1 сувгаар 3 сум зэрэг ярьж байснаа 1970 онд координатын 50/200 маркийн АТС тавигдаж, албан байгууллага болон айл гэрээсээ ярих боломж бүрдэж байсан. 1983 онд холбооны барилга ашиглалтанд орж телевизийн Орбит станц суурилуулснаар Зөвлөлтийн телевизийг 1991 онд үзэх боломжтой болсон. 1992 онд холбоо шуудангийн үйлчилгээнд онгоц нисэх болж 7 жил үйлчилгээ явуулсан. 1998 оноос шуудангийн алба бие даан үйлчилгээ явуулдаг болжээ. 2002 оноос эхлэн Германы EWSD станц аймгийн төвд тавигдаж, бүх аймаг хоттой АТС-ээр холбогдох боломж бүрдсэн. 2001 онд аймгийн болон сумын тэргүүний салбараар, 2002 онд аймагтаа 2-р байр, 2003 онд аймгийн тэргүүний салбараар шалгарч байсан. 3 компаний бие төлөөлөгч 3 хүн ажиллаж, эрхлэгчээр нь Э.Алтансувд ажиллаж байна. ==== Хаан Банкны 225-р тооцооны төв ==== Биндэр суманд 1942 онд үйлчлэх тооцооны касс нэртэйгээр байгуулагдан эрхлэгчээр Л.Гэндэн ажиллаж байжээ. 1991 оноос ХААН банкны 225-р тооцооны төв болон өргөжжээ. Одоо Биндэр сум дахь ХААН банкны тооцооны төв нь 6 орон тоотой мэргэжлийн боловсон хүчин ажиллаж, эрхлэгчээр нь С.Болорцэцэг ажиллаж байна. ==== Цаг уурын станц ==== 1927 оноос эхлэн цаг уурын ажиглагч ажиллаж, 1940 онд Ус цаг уурын хоёр дахь станц байгуулагдан Н.Г.Киселёв удирдаж байв. 1976 онд баригдсан 5 өрөө байртай болсон. Одоо 5 орон тоотой ажиллаж эрхлэгчээр нь 2001 оноос эхлэн Г.Алтанчимэг ажиллаж байна. ==== Ойн аж ахуй ==== Байгалийн нөөцийг хамгаалах, Ой модны түрээс хураах анги 1924 онд Ульхан харуулд байгуулагдсан. 1925 онд энэ анги Ламын хүрээнд шилжин ирж “Ойн 3-р анги” нэртэй болжээ. 1964 онд “Ойн аж ахуй” болон өргөжиж, одоо тус байгууллага нь 8 үндсэн ажиллагсадтай, даргаар нь Г.Даваажаргал ажиллаж байна. Ой тарьж ургуулах хот суурин газрын цэцэрлэгжүүлэлтэнд 10 нэр төрлийн мод сөөг тарьж байна. 6 га мод үржүүлгийн талбайд жилд 1-1.5 сая тарьц суулгац ургуулж, 5-6 сая төгрөгийн борлуулалт хийдэг. Одоо цэцэрлэгжүүлэлтэнд хэрэглэгдэх 8 төрлийн 40.0 мянган мод сөөг борлуулахад бэлэн байна. Тус байгууллага нь 99 жилийн хугацаанд 5300 га ой тарьж ургуулан, 5276 га талбайд 500 тн боргоцой бэлтгэж, 9800 кг цэвэр үр боловсруулсан. ==== Эмийн эргэлтийн сан ==== Биндэр сумын Эмийн эргэлтийн сан нь 1997 он хүртэл “Монгол эмимпэкс” компаний харъяа Хэнтий компаний салбар аптекаар ажиллаж байгаад 1991.9.1-нээс эхлэн “Бамакогийн санаачилга” буюу “Хамт олон–эрүүл мэнд” төсөлд хамрагдан үйл ажиллагаа явуулж, 1992 оноос эрхлэгчээр нь С.Амгалан ажиллаж байна. Тус Эмийн эргэлтийн сан нь хүн амыг эмчилгээний өндөр идэвхтэй, гаж нөлөө багатай, хэрэглэхэд тохиромжтой эмээр хангах, тэдгээрийн зүй зохистой хэрэглээг төлөвшүүлэх явдлыг гол зорилгоо болгон ажиллаж байна. ==== ХИТХөтөлбөр ==== Биндэр суманд 2005 оноос эхлэн хэрэгжиж эхэлсэн ХИТХөтөлбөрт 450 хүүхэд хамрагдаж, Франц спонсортой үйл ажиллагаа явуулж байна. Тус суманд Хүний хөгжлийн төв, ЕБСургууль, Соёлын төвийн номын санд ном, үндэсний хөгжмийн бүрдэл, цэцэрлэгийн нэг ангийг тохижуулж, Хүн эмнэлэгт УВЧ шарах аппарат, шүдний иж бүрэн тоног төхөөрөмжийн хөрөнгө оруулалт хийж, орон гэргүй 15 өрхийг гэр, байшин, хоол хүнсний тусламж 50 өрхөд, эм тариа болон эмчилгээний замын зардал 70 хүүхдэд, өвлийн хувцас иж бүрнээр 200 хүүхдэд, хөтөлбөрт хамрагдсан хүүхдүүдэд хувцас тогтмол олгодог. Малчдын амьжиргааг дээшлүүлэх төсөл Биндэр суманд “Малчдын амьжиргааг дээшлүүлэх төсөл” 2004 оноос эхлэн хэрэгжиж байна. Энэ хугацаанд төсөлд 258 өрх хамрагдаж жил бүр төмс, хүнсний ногооны үр, багаж төхөөрөмж, хүлэмж зоорь олгож байгаагаас гадна бага оврын трактор, хатуу эдлэлийн болон шулуун оёдлын машин, дугуй засварын тоног төхөөрмж, 196 толгой шилмэл болон үржлийн мал, 60 үнээнд зохиомол хээлтүүлэг хийх зэргээр хөрөнгө оруулалт хийгээд байна. ==== Хөдөөгийн ядуурлыг бууруулах хөтөлбөр ==== ХАА-г хөгжүүлэх ОУСан, Монгол улсын Засгийн Газар хамтран хэрэгжүүлдэг ХЯБХ Монгол улсад 2003 оноос, Биндэр суманд 2004 оноос эхлэн амжилттай хэрэгжиж байна. Хөдөөгийн иргэдийн ядуурлыг бууруулах зорилгоор төмс хүнсний ногооны үр жил бүр олгож, орлого бүрдүүлэлтийн чиглэлээр бороожуулагч- 2, шарах шүүгээ- 2, бага оврын трактор- 2, үсчин, гутал засвар, дугуй засварын тоног төхөөрөмж, генератор мотор гэх мэтчилэн 45 сая төгрөгийн бодит хөрөнгө оруулалт хийсэн. Мөн 7 худаг засварлаж, 3 багийн төв тохижуулж, 1 багийн эмчийн байр, сургуулийн дээвэр, дотуур байрны засвар, үнээнд гүн хөлдөөсөн үрээр зохиомол хээлтүүлэг хийж, бичиг үсэг үл мэдэгчдэд болон сургууль завсардсан хүүхдэд сургалт явуулж, зуны гэр цэцэрлэгт жил бүр 80 хүүхдийг 4 жил дараалан сургуулийн өмнөх боловсролд хамруулсан. ==== “Бидний хүч- Биндэрийн хөгжил” холбоо ==== 2006.10.25-нд “Бидний хүч- Биндэрийн хөгжил” холбоо 8 гишүүнтэйгээр байгуулагдсан бол одоогоор 40-өөд үндсэн гишүүдтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. ЗОРИЛГО: Хувь хүний хөгжилд тулгуурлан сумынхаа хөгжил дэвшлийг цогцлоон, төрөлх нутгийнхаа байгалийн унаган төрхийг хамгаална. 2007 оны 09-р сард 2 хүүхдийг “Жонон” дээд сургуульд оруулж, суралцах хугацааны буюу 4 жилийн сургалтын төлбөрийг УИХ-ын гишүүн Н.Ганбямба санхүүжүүлэн суралцуулж байгаа нь орон нутгийн боловсон хүчний асуудалд оруулсан томоохон хөрөнгө оруулалт болсон. ЕБС-ийн дэргэдэх хүүхдийн оролцооны байгууллагын удирдлага, 9-11-р ангийн хүүхдүүдийн болон ахмадын төлөөлөлтэй хамтран 20 хүний бүрэлдэхүүнтэй “Үүргэвчтэй аялал”-ыг Онон-Балжийн байгалийн цогцолбор газарт эмийн ургамлыг таниулах, ахмадын амьдралын баялаг өв туршлагыг хүүхэд залуучуудад өвлүүлэн таниулах зорилготойгоор зохион байгуулсан бөгөөд энэхүү үйл ажиллагааг УИХ-ын гишүүн Д.Арвин 120 000 төгрөгөөр ивээн тэтгэсэн. Сумын төвд байрлах Дашчойплин хийдийг сэргээн засварлах ажлыг анх санаачлан төсөл боловсруулж, Ганжуур хэмээх их хөлгөн судрыг ард түмнийхээ хандив сэтгэлийн их өргөлөөр хийддээ залан аравнайлж, нутаг орныхоо сайн сайхныг сүслэн залбирцгаалаа. Энэхүү их бүтээн байгуулалтыг нутгийн хүү лам Б.Хэрлэнбаатар хувиасаа 2 сая гаруй төгрөгөөр ивээн тэтгэж, шавь нарынхаа хамт янзлах ажиллагаанд гар бие оролцсон бөгөөд сумын ЗДТГ-аас 500000 төгрөг, бусад эд материалын тусламж өгсөн. 2008 онд “Бидний хүч-Биндэрийн хөгжил” холбоо ТББ нь “Орон нутгийн засаглалыг дэмжих хөтөлбөр”-ийн хүрээнд 4 сая төгрөгийн санхүүжилтээр “Шинэ зуун” гэрэлтүүлгийн төслийг хэрэгжүүлж, 450 өрхийн гадна гэрэлтүүлэг, 23 ширхэг рекламны самбартай гудамжны гэрэл хийх ажлыг зохион байгуулж орон нутгийнхаа өнгө үзэмжийг дээшлүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Биндэр сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] 2vtszurdvqnq6o7zidj9rqxnvyits9j 0 11897 875845 810727 2026-11-11T00:06:39Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875845 wikitext text/x-wiki {{SHORTDESC|Хэнтий аймгийн сум}} {{Инфобокс суурин | name = Галшар сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠭᠠᠯᠰᠢᠷ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Galshar, Khentii.png | mapsize = 190px | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Буянт | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 6,676 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 2,238 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Галшар''' — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. 2010 оны тооллогоор Монгол улсын харъяат иргэн Галшар сумын суурин хүн ам - 1,807.<ref name="стат2010" /> Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 17 сумнаас 5-р цөөн хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. Сумын нутаг захиргааны 6 [[баг]]т хуваагддаг. == Түүх == Хэнтий аймгийн Галшар сум нь Богд хаант Монгол улсын үед Сэцэн хан аймгийн Бишрэлт вангийн хошуу хэмээн нэрлэгдэж байсан ба 1923 онд Хан Хэнтий уулын аймаг байгуулагдахад Галшар уулын хошуу нэртэйгээр байгуулагдсан ууган сумдын нэг билээ. Ардын засгийн жилүүдэд Хан Хэнтий уулын Галшар уулын хошуу хэмээн нэрлэгдэж байгаад 1931 онд хоёр хэсэг буюу Галшар, Буянт сум болгон өөрчлөгдсөн. Түүнээс хойш хамгийн сүүлд 1979 онд АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн 301-р зарлигаар дахин нэгтгэж Галшар сум болгон Буянт сумын төвд төвлөрүүлсэн түүхтэй билээ. Галшар сум нь Арвин 1-р баг, Оч 2-р баг, Баянбадрал 3-р баг, Сангийндалай 4-р баг, Жаргалант 5-р баг, Буянтбулаг 6-р баг гэсэн засаг захиргааны 6 багтай. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 00:06:39 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010) |- | 1 || Арвин || 143 |- | 2 || Буянтбулаг || 634 |- | 3 || Жаргалант || 121 |- | 4 || Баянбадрал || 329 |- | 5 || Сангийн далай || 328 |- | 6 || Оч || 252 |- |} == Газарзүйн онцлог. == Тус сум нь '''667608''' га нутаг дэвсгэртэй, газарзүйн хувьд тал хээрийн бүсэд харъяалагддаг боловч говийн байдал зонхилсон хэв шинжтэй. Газар нутгийн хэмжээгээр аймагтаа 2-т ордог уужим нутагтай. '''Цаг уурын нөхцөл''': 2017 оны хамгийн дулаан +35.3 хэм, хамгийн хүйтэн -35.7 хэм болж хүйтэрч байсан. -Тунадас нийт 167.3, дундаж 0.4 -Салхи дундаж 4м/сек -Салхи хамгийн их 25м/сек == Сумын сургууль == Хан Хэнтий уулын аймгийн анхдугаар хурлаар хошуудад сургууль байгуулах тухай 1924 онд тогтоол гарч Галшар уулын хошуунд 1926 онд анхны сургуулийн эх тавигдаж 1940 онд байгуулагдсан. 1973 онд 8 жилийн сургууль болон өргөжиж 1977 онд Дорнын гүн ухаантан соён гэгээрүүлэгч, Буддын шашинтны ертөнцөд “7 дахь гайхамшиг”-аар нэрлэгдсэн Линсрай гавж, Галшар нутгийн уугуул Занын Агваанбалдангийн нэрэмжит сургууль болсон түүхтэй. 1947-1948 он, 1948-1949 оны хичээлийн жилд хүүхдийг 100% амжилттай суралцуулсан тул аймагтаа тэргүүн байранд орж байсан ба АБТА Ц.Баярсайхан захиралтай Галшар сумын 8 жилийн дунд сургууль нь 1987-1988,1988-1989 оны хичээлийн жилүүдэд ажил үйлсээрээ аймагтаа хошуучилж тус сургуулийн багш сурган хүмүүжүүлэгчид, суралцагсад, төгсөгчдөөс олон арван шилдэг тэргүүний хүмүүс төрөн гарсан нь түүхэнд тэмдэглэгдсэн юм. Одоогоор 32 багш ажиллагсадтай 100% мэргэжлийн багшаар хангагдсан ба багш нарын 68% нь мэргэжлийн зэрэгтэй. == Алдартнууд == Галшар сумаас төрөн гарсан Даншигийн дөрвөн аварга бөхчүүд: Дархан аварга Цэдэн, Х.Намжилжав, Даян аварга Чойдорги, Аварга Р.Рэнцэн Галшар сумаас төрөн гарсан улсын цолтой бөхчүүд: Улсын арслан Ойдов, Дашжав, заан О.Лувсанбалдан, заан Д.Наваанлувсан, Жанжны Жагварал, Рэнцэнгийн Дондог. Галшар сумаас гарсан бусад алдартнууд. [[Хаянгийн Банзрагч]]-Сангийн аж ахуйн сайд, Элчин сайд. ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Галшар сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] fcjv5knckg5ebuiac4mmmk36hnas1vk 0 11898 875860 804443 2026-11-11T01:11:15Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875860 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Дадал сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠳᠠᠳᠠᠯ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = Chingghis statue at Dadal sum.JPG | imagesize = | image_caption = Дадал сум дахь [[Чингис хаан]]ы хөшөө | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Dadal, Khentii.png | mapsize = 180px | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = | seat = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = <ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/mongolia/admin/ch%C4%97ntij/42328__dadal/|title=Dadal (District, Mongolia) - Population Statistics, Charts, Map and Location|website=www.citypopulation.de}}</ref> | area_total_km2 = 4,727 | area_land_km2 = 4,936 | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 3,185 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Дадал''' ([[Монгол бичиг|монгол бичгээр]] [[Зураг:Dadal.png]] ''дадал'') — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. 2010 оны тооллогоор Монгол улсын харъяат иргэн, Дадал сумын суурин хүн ам - 2,612<ref name="стат2010" />. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 17 сумнаас 6-р олон хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. Сумын нутаг захиргааны 4 [[баг]]т хуваагддаг. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 01:11:14 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010) |- | 1 || Баян-Овоо || 1415 |- | 2 || Балж || 522 |- | 3 || Агац || 356 |- | 4 || Онон || 319 |- |} ==Лавлах бичиг == {{лавлах холбоос}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Дадал сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] {{Mongolia-stub}} nhtzut39nvwbjrnlmhblqjxn3asiem3 0 11900 875876 804449 2026-11-11T02:06:01Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875876 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Дэлгэрхаан сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠳᠡᠯᠭᠡᠷᠬᠠᠨ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Delgerkhaan, Khentii.png | mapsize = 180px | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Цагаандэвсэг | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,986 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 2491 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Дэлгэрхаан''' — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. 2013 оны тооллогоор Монгол улсын харъяат иргэн, Дэлгэрхаан сумын суурин хүн ам - 2,291.<ref name="стат2010" /> Үүнээс эмэгтэй1150, Эрэгтэй 1141, Сумын нутаг захиргааны 4 [[баг]]т хуваагддаг. Сумын төвөөс баруунш 4 км зайд [[Аврага Тосон]]гийн рашаан, 38 км зайд [[Хэрлэнбаян-Улаан]] тосгон оршино. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 02:06:01 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010) |- | 1 || Хэрлэнбаян улаан || 408 |- | 2 || Долоод || 401 |- | 3 || Аварга || 785 |- | 4 || Хэрлэн тооно || 447 |- |} ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Дэлгэрхаан сум (Хэнтий)| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] {{Mongolia-stub}} 26ea8c4kmuqxisi146vv93te2t71wik 0 11903 875921 804454 2026-11-11T07:28:58Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875921 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Мөрөн сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠮᠥᠷᠡᠨ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Mörön, Khentii.png | mapsize = | map_caption = Хэнтий аймаг дахь Мөрөний байршил | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = | seat = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 2,196 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 1,948 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Мөрөн''' ([[Монгол бичиг|монгол бичгээр]] [[Зураг:Müren.png]] ''мүрэн'') — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. 2010 оны тооллогоор Монгол улсын харьяат иргэн, Мөрөн сумын суурин хүн ам - 1,326<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа хамгийн цөөн хүн амтай сум болно. Сумын нутаг захиргааны 5 [[баг]]т хуваагддаг. [[Чандгана Тал]]ын [[нүүрсний уурхай]] сумын төвөөс зүүн тийш 25 км зайд байдаг. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 07:28:58 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010) |- | 1 || Зөөлөн || 211 |- | 2 || Өлзийт || 203 |- | 3 || Бүрээт || 258 |- | 4 || Цагаан толгой || 543 |- | 5 || Чандган || 111 |- |} Мөрөн сум нь [[Мөрөн гол]]ын сав дагуу газар байрладаг бөгөөд газар тариалан эрхлэхэд тохиромжтой тал, говь хосолсон газартай. Мөрөн гол нь сумын төвөөс урагшаа урсан [[Хэрлэн гол]]д цутгадаг байсан боловч сүүлийн жилүүдэд дэлхийн цаг уурын өөрчлөлт болон хариуцлагагүй уул уурхайгаас шалтгаалан ширгэх аюулд өртөөд байна. Мөрөн сум нь аймгийн төвтэйгөө ойрхон учраас иргэдийн сумандаа оршин суух байдал бага, мөн харьцангуй жижиг газар нутагтай бөгөөд цөлжилтөөс шалтгаалан бэлчээрийн мал аж ахуй эрхлэхэд хүндрэл учирч эхлээд нэлээд удаж байна. ==Хүмүүс== *Ардын журамт цэргийн анхны хорооны дарга, партизан Пунцаг *Хэнтий,Хөвсгөл аймгийн засаг даргаар болон Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн төв зөвлөлийн даргаар ажиллаж байсан төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Лувсаннаваан *20-р зууны хүүхдийн нэрт зохиолч Дамдинцоогийн Содномдорж *Монгол улсын гавьяат нэгдэлчин Долгорын Намжил *Монгол улсын Гавьяат нэгдэлчин Цэрэнням *Монгол улсын гавьяат малчин Доржпаа *Улсын алдарт уяач Энхсүх *[[Ламжавын Доной]] - Үндэсний бөхийн улсын начин *[[Доржсүрэнгийн Сэндэм]] - Үндэсний бөхийн аймгийн арслан *[[Цэрэнсамбуугийн Батцоож]] - Үндэсний бөхийн аймгийн арслан *[[Лхамсүрэнгийн Шагдарсүрэн]] - Үндэсний бөхийн аймгийн начин *[[Дашдэндэвийн Энхбат]] - Үндэсний бөхийн аймгийн начин ==Түүх соёлын дурсгалт газрууд== Салбар уулын бичигт ханангийн их, бага бичээс, Баруун хэрэм, Зүүн хэрэм зэргийг дурьдаж болно. Хэнтий аймгийн зон олны шүтэж, биширч тахидаг Өндөрхаан уул Мөрөн сумын 3-р багийн нутагт оршдог. Салбар уулын бичиг нь Хятан буюу Кидан улсын үед хамаарах их бага бичгээр бичигдэн үлдсэн түүхийн дурсгал бөгөөд одоогоор тэрхүү бичиг юу өгүүлж буй талаар тодорхой мэдээлэлгүй байна. Мөрөн сумаас урагш Хэрлэн голын хөвөөнд байрлах баруун ,зүүн хэрэм нь Түрэгийн үед хамаарах түүхийн дурсгал байж магадгүй ч тухайн газраас эртнийх шавар ваар эдлэл хэрэглэл олдсон эсэх талаар тодорхой мэдээлэл байхгүй. Нутгийн иргэд үе дамнан нутагласаар ирсэн бэлчээр бүхий газар болсон байдаг. ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Мөрөн сум (Хэнтий)| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] 5543tm198rd00oztaxeugel3avibcln 0 11904 875928 843096 2026-11-11T08:12:30Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875928 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Норовлин сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠨᠣᠷᠪᠤᠯᠢᠩ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Norovlin,_Khentii.png | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = | seat = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 5,334 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{increase}} 2,887 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Норовлин''' ([[Монгол бичиг|монгол бичгээр]] [[Зураг:norbuling.png]] ''норбулинг'') — [[Хэнтий]] аймгийн [[сум]]. Монгол улсын харьяат иргэн, Норовлин сумын суурин хүн ам - 2,254<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 17 сумнаас 7-р олон хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. ==Нэрийн гарал үүсэл== [[Төвөд хэл]]ний ནོར་བུ་གླིང (Wylie: Nor Bu gLing) буюу "Чандмань орон" гэсэн утгатай. ==Засаг захиргааны хуваарь== Сумын нутаг захиргааны 4 [[баг]]т хуваагддаг. Сумын төвөөс баруун хойно 40 км зайд [[Бүрэнхаан]] тосгон байдаг. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 08:12:30 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010 он) |- | 1 || Баян-Өлзийт || 578 |- | 2 || Ангирт || 308 |- | 3 || Онон || 478 |- | 4 || Төвийн || 890 |- |} ==Газар зүй, уур амьсгал== Норовлин сумын төв нь аймгийн төвөөс 202 км, Улаанбаатар хотоос Өндөрхааны замаар 533 км, шууд 495 км,аймгийнхаа нутгийн зүүн хойт өнцөгт Улз голын хөвөөнд Өргөн ар, Дэл гэдэг уулын ард, Уран дөш уулын баруун талд Ар жаргалант гэдэг жижиг голын хөвөөнд оршдог. Норовлин сум ойт хээр, хээрийн бүсэд байрладаг бөгөөд 533.3 мянган гектар нутагтай, нутгийн умард цэг [[Онон гол]]оос өмнөд цэг Шилийн холбоо хүртэл 120 км, өрнөд цэг Цогт-Өндөрөөс (Дэлгэр булгийн давааны) дорнод цэг бага Онцгой уулын орой хүртэл 70 орчим км, хойноос өмнө зүгт сунасан өргөн уудам нутагтай. Нутгийн ихэнх хэсгийг ойт хээр, бусдыг нь тал хээр, ухаа гүвээ толгод эзэлдэг. Хамгийн өндөр цэгүүд сумын төвөөс баруун өмнө 35 км орчимд буй Хаядэлгэрхаан уул 1594.3 м, хойно орших Бүрэнхаан уул 1554.0 м, зүүн урд байрлах Түмэнхаан уул 1357.0 м, Норовлин, Баян-Уул сумын заагт орших Дунхаан уул 1534.7 м болон хойт хэсэгтээ [[Хэнтийн нуруу]]ны салбар уулс болох Эрээн давааны нуруу зэрэг ой модот уулстай. Сумын хамгийн нам дор газар нь сумын төвөөс зүүн тийш 30 км-т [[Улз гол]]ын дагуу 950 м орчим өргөгджээ. Сумын нутаг нь далайн түвшнээс дээш дунджаар 1200 м өргөгдсөн, жилдээ 220-230 мм орчим тунадас унаж, хөрсний 60 орчим хувь нь борооны, 40 орчим хувь цасны чийгээр тэжээгддэг учир ган зуд тохиох нь харьцангуй цөөн. Хүйтний дээд хэмжээ нь 39 хэм гаруй, дулааны дээд хэмжээний 37 хэмээс төдийлөн хэтэрдэггүй. Салхины чиглэл голдуу баруун хойноосоо, өвлийн улиралд баруун өмнөдөөс голлодог. Хамгийн их салхи хавсаргатай үе 3, 4, 5-р сард үе үе 14-20м/сек хүрч ширүүсдэг боловч ихэнхдээ тогтуун нарлаг байдаг. Уулын чулуулаг, намгархаг, хээрийн шороон хөрсний давхаргатай, уул даваа олонтой. Шивэрийн даваа, Улаанхамар, Их даваа, Сонор, Цагаан даваа, Ар, Өвөр Орной, Хуцын хоолой, Уртын хөндий, Хулстай, Хонгор, Ангиртын тал гэх мэт олон тал хөндийтэй. Онон, Улз, Орной, Хөндий, Дарцагт, Урт, Бэрх, Баянгол, Могой, Мэхээрч, Хуцын гол, Алтан эмээл, Цагаан чулууут, Шивэр, Хөндлөн, Баянбулаг, Замт зэрэг гол мөрөн горхинуудтай боловч ихэнх нь ширгэж байна. Мөн Улзын Цагаан нуур, Түмэнхааны Цагаан нуур, Хулстай, Ангирт, Бул нуур, Далтын Цагаан нуур, Улзын Хулстай, Харчулуут, Хар нуур, Цэгээний нуур гэх мэтийн олон нууруудтай боловч зарим нь ширгэж байгаа нь байгаль экологийн тэнцвэр алдагдаж байгааг харуулж байна. Тогоот, Замт, Улаалзаргана зэрэг рашаан булаг шандтай. Ашигт малтмалын орд газартай. Одоогоор Салхит, Тохой булгийн уурхайнууд ажиллаж байна. Шилмүүст навчит ойтой, үүнд: шинэс, нарс, хус, улиас, бургас зэрэг модтой, бэлчээрийн төрөл бүрийн ургамалтай. ==Түүх дурсгалт газар== Тус сумын нутагт байгаа түүх соёлын дурсгалт газруудаас нэрлэвэл: *Чингисийн хэрмэн зам *Шивэр мандалын хөндлөнгийн бичигт хад *Могойн нарту шүтээн буюу одоогийн нэрээр Нарстай. Норовлин сумаас зүүн тийш 15-20 км-т оршдог энэ газарт [[Чингис хаан]] [[Шихихутаг]]ийг багад нь олзлон авч ээждээ авчирч өгч өсгөн бойжуулсан тухай [[Монголын нууц товчоо]]нд өгүүлсэн түүхэн газар юм. *Уран дөш уулын орой орчмын дөрвөлжин булш *Түрэгийн үеийн чулуун хөшөө Уран дөшийн зүүн дор байдаг. *Замт, Өлзийт овооны бургастайн дөрвөлжин булш *Сумын төвөөс зүүн тийш Могойн шар хад Галины өндөрлөгт [[Барон Унгерн]]ы үлдэгдэл цэрэгтэй Оросын улаан цэрэг тулалдаж байсан газар байдаг. *Дэлийн булаг өндөр дов- Шинэ чулуун зэвсгийн үеийн туурь бууц байдаг. Сумын нутаг дэвсгэрт тахиж шүтдэг уул овоонууд: Мөст, Өгөөмөр, Ухаа, Бэрхийн гол өндөр, Цагаан овоо, Буян дэлгэр, Бүрэн хаан, Уран дөш, Түмэн хаан, Хаядэлгэр хаан, Ангиртын хар овоот, Норовлин, Уртын баян уул зэрэг юм. Тус сумын нутагт оршиж ирсэн сүм хийдүүд: *Эрдэнэ далай вангийн хүрээ *1805 онд байгуулагдсан Ухаа хошууны хийд *1860 онд Төмөр ламын санаачилгаар байгуулагдсан Мөст буюу Далтын шүтээн хийд сумын төвөөс зүүн хойш 21 км-т *1888 онд байгуулагдсан Ангирт нуурын зүүн энгэрийн Ангиртын хийд *1936 онд шинээр Ц.Содов гэлэнгийн байгуулсан Бүргэдийн шандийн дуган, Ганжуурын хурал Есөн хүний агуй дахь ламбирамба зэрэг байжээ. ==Хүн ам== Хүн амын угсаатны бүтцийн хувьд халх, буриад зонхилсон ард түмэнтэй. Засаг захиргааны нэгж 4 багтай 2008 оны эцсийн байдлаар 646 өрх 2340 хүн амтай. ==Эдийн засаг, хөдөө аж ахуй== Газар тариалангийн 3000 га талбайтай бөгөөд 2008 онд 1000 га-д тариалж, 1000 тн үр тариа, 8.6 га-д төмс 43.5 тн, 9.1 га-д хүнсний ногоо тариалж 71.2 тн хүнсний ногоо хурааж, байгалийн хадлан 7325 тн бэлтгэсэн. ==Бэлгэдэл== Зохиогч О.Түвшиндэмбэрэл, зураач С.Халиун нарын бүтээсэн сумын тугийн загварыг тус сумын ИТХ-ын 2006 оны 7 сарын 21-ний өдрийн 28 дугаар тогтоолоор баталсан. Бэлгэдлийн тайлбар бичиг: #Тугийн оройн дүрслэл нь эртний Боржигон аймгийн шүтээн Цагаан шонхор шувууг бэлгэдэн дүрсэлсэн болно. #Туг тойрсон улаан залаа нь Монгол түмний гал шүтээн, мөн нэжгээд тоо нь 12 байгаа нь сар жилийн мөчлөгийг оруулсан юм #Тугийн үндсэн гурвалжин хэлбэр нь Монгол аймгуудын туг сүлдийг өвлөн бэлгэдсэн #Тугийн суурь хөх өнгө нь хөх тэнгэр, дээд доод цагаан хүрээ нь саадгүй гэгээн оршихын бэлгэдэл #Тугийн дээд хэсгийн задгай чандмань нь норов эрдэнийн бэлгэдэл дүрс болно #Туг дээр орших хос бугын эртний дүрслэл нь Монгол түмний дээд эх Гоо маралыг төлөөлүүлсэн. Мөн тус нутагт эртний түүхэн дурсгалт газар, хөшөө хиргисүүр элбэгтэйг илэрхийлсэн болно #Тугийн оройн буюу хажуугийн хос манжлага нь тоо нэжгээд гурав байгаа нь одоо, өнгөрсөн, ирээдүй цагийн бэлгэдэл, манжлагын өнгө шар нь амар амгалан, эрдэм төгс оршихыг бэлгэдсэн #Тугийн ишинд шар өнгийг сонгосон нь мандуулан бадраагч ноён нуруу нь амар амгалан, эрдэм төгс байж, алтан шар өнгөөр төлөөлүүлэн үл гундахыг бэлгэдэв. Энэхүү тэгш найман бэлгэдлийг шингээж оршоож тус тугийг бүтээсэн болно. ==Эшлэл== {{Reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Норовлин сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] forswtpzzzxipqhz3g534pn6t4j4g9b 0 12795 875922 863791 2026-11-11T07:30:55Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875922 wikitext text/x-wiki [[File:Naadam.jpg|thumb|Наадмын дэнж]] [[Зураг:Festiwal Naadam na stadionie narodowym w Ułan Bator 34.JPG|thumb|right|150px|2010 оны улсын наадмын нээлт. Наадамчин олон]] '''Наадам''' — [[монгол үндэстэн|Монгол үндэстний]] зуны дэлгэр баяр, гурван төрөлт үндэсний [[спортын тэмцээн]] юм. Наадмыг 2010 онд [[ЮНЕСКО]] «Хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн жагсаалт»-д бүртгэн авчээ.<ref>{{Cite web |url=http://www.monheritage.mn/mn/intangible/UnescoIchDetails.aspx?ItemID=14 |title=Archive copy |access-date=2016-06-12 |archive-date=2016-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160814234128/http://monheritage.mn/mn/Intangible/UnescoIchDetails.aspx?ItemID=14 |url-status=dead }}</ref> == Түүх == Монгол орны зун цаг эртнээс найр наадмын уламжлалтай байв. 13-р зууны [[Монголын нууц товчоо|Монголын Нууц Товчоон]]-д бичигдсэнээр наадам “хуран сар”-д (долоодугаар сар) болдог байсныг тэмдэглэсэн. Чингисийн чулууны бичигт [[Чингис хаан]] [[Сартуул улс]]ыг байлдан дагуулж буцах замд найрлахад [[Хасар]]ын хүү Есүнгэ 500 алд газар харвасныг тэмдэглэсэн. === Долоон хошуу даншиг наадам === Жил бүр тогтмол явагдах болсон нь 1639 онд Өндөр гэгээн [[Занабазар]]т зориулсан даншиг наадмаас эхэлсэн. [[Ширээт цагаан нуур|Ширээт цагаан нуурын]] орчим болсон уг наадамд Бөх лам барилдан түрүүлж, Бонхор донир гэгчийн морь магнайлсан нь тэмдэглэгдэн үлджээ. === Арван засгийн наадам === 1772 онд [[Хэнтийн нуруу|Хэнтий]] уулыг тахих их наадам болов. Үүнийг Арван засгийн наадам гэнэ. Алдаг оног хийдэг байсан Арван засгийн наадам 1912 оноос жил бүр хийгдэх төрийн наадам болов. 8-р [[Богд хаан]] нас барах хүртэл буюу 1925 он хүртэл Арван засгийн наадам төрийн наадам болж байжээ. Арван засгийн наадмыг нийт 125 удаа хийжээ. === Ардын төрийн наадам === [[Зураг:Naadam_rider_Mongolia.jpg|thumb|Хурдан морь, унаач хүүхэд]] 1922 оноос Цэргийн наадам тэмдэглэх болов. Бургас цавчих зэрэг цэргийн чадвар урлагийн үзүүлбэртэй тэр наадмыг Богдыг хаан ширээнд дахин залсан ба "Ардын" засаг тогтсоныг тэмдэглэж зуны тэргүүн сарын 6-нд наадахаар заасан байжээ. Тэр жилийн Цэргийн ба Арван засгийн наадамд хоюуланд нь [[Галсанхүүгийн Вандан]] аварга түрүүлсэн байна. [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс]] тогтсоны дараа хоёр наадмыг хамтруулах шийдвэр 1925 оны 5-р сарын 15-нд Засгийн газрын хуралдаанаас гарч, наадмын товыг 7-р сарын 11 гэж заажээ. Энэ үеэс "Ардын наадам" гэж байгаад Монгол Улс олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөнөөс буюу 1946 оноос хойш "Ардын хувсгал ялсны ой" гэж тодотгох болсон. 1951, 1961, 1971, 1981 оны наадам Ардын хувьсгал ялсны тэгш ой тохиосон учир их ач холбогдол өгч тэмдэглэж байсан. === Үндэсний их баяр наадам === 1990 оноос хойш [[Монгол Ардын Нам|Монгол Ардын Хувьсгалт Нам]], [[Монголын Ардчилсан Нам|Ардчилсан Нам]] хоёр гол улс төрийн намууд наадмын тодотгол дээр сөргөлдөх болсон. 1996 оны УИХ-ын сонгуульд Ардчилсан хүчин ялснаар тэр жилийн наадам Монголын тулгар төр байгуулагдсны 790 жилийн ой гэж тэмдэглэгдэв. 2006 онд «[[Их Монгол Улс]] байгуулагдсаны 800 жилийн ой» болгон тэмдэглэсэн. 2015 оны байдлаар [[Хүннү]] улс нэгдсэн оноос эхлэн наадмын тодотголыг албан ёсоор «Тулгар төрийн 2224 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 809 жил, Ардын хувьсгалын 94 жилийн ойн Үндэсний их баяр наадам» гэдэг урт нэртэй тэмдэглэх болсон байв. == Тэмцээн уралдаан == Бөх барилдах, морь уралдуулах, нум сум харвахыг дээр үеэс «Эрийн гурван наадам» хэмээн холбож нэрлэх болсон. Одоо "шагай харвах" төрөл нэмэгдээд дөрвөн төрлөөр нааддаг болоод байна. === Бөх барилдаан === [[Зураг:Mongolian_wrestling_Bukh_during_the_Naadam.jpg|thumb|right|Төв цэнгэлдэх хүрээлэн. Улсын наадмын бөх барилдаан.]] Монголчууд хүүхдүүдээ бага наснаас нь бөх барилдаж өсгөдөг уламжлалтай байсан. Бөхийн барилдаан газар нутаг бүр адилгүй байна. Үүнийг ялгавал: * [[буриад бөх]] ([[буриад]]ад үүсч хөгжиж буй, буриад аялгуугаар «бүхэ барилдаан» гэнэ) * [[бух ноололдоон]] (дундад зууны [[ойрад]]ын дунд дэлгэрч байсан, одоогийн барилдаануудад зай тавьж мөхсөн барилдаан) * [[Үндэсний бөх|Халх бөх]] (Монголд «[[үндэсний бөх]]» гэдэг; дундад зууны [[халх]]ад үүсч хөгжсөн, одоо Монгол Улсын үндсэн барилдаан) * [[Үзэмчин бөх]] (эртнээс [[үзэмчин]]д хөгжиж дэлгэрсэн, «үзэмчин бөх», «зангиат бөхийн барилдаан» гэж бас хэлнэ) * халимаг бөх (дүрэм нь бух ноололдооноос гаралтай, өмсгөл нь чөлөөт бөхөөс авсан шинээр хөгжиж буй барилдаан) === Морин уралдаан === [[Зураг:Naadam Festival 2.jpg|thumb|Хурдан морины уралдааны бариа]] Монголчууд эртнээс морийг гаршуулж аж ахуйдаа өргөнөөр хэрэглэж ирсэн тул моринд эрэмгий, морины нуруун дээр сандайлж дэлхийд мөрөө тамгалсан ард түмэн билээ. Хурдан морийг эрхэмлэх бөгөөд "Сайн морь эзний чимэг, сайн эхнэр гэрийн чимэг"<ref name="зүйрүг">Монгол ардын зүйр цэцэн үг</ref> гэж хэлдэг. Хурдан морийг нас насаар нь уралдуулдаг уламжлалтай: Үүнд * [[Даага]] - 2 настай * [[Шүдлэн]] - 3 настай * [[Хязаалан]] - 4 настай * [[Соёолон]] - 5 настай * [[Азарга]] - 7-оос дээш настай буюу Нас гүйцсэн * [[Их нас]] (Бүдүүн морь) - 7-оос дээш настай буюу Нас гүйцсэн Мөн: * Жороо морь - сайхан явдалтай морины уралдаан. Монгол нутгийн адуу холд тэсвэртэй бөгөөд нас насаар нь ялгаж 10-30 км газар уралдуулдаг. === Сур харваа === [[Зураг:Mongolian_bow_and_arrow_championship_mens.jpg|thumb|right|Улсын наадам. Сур харваа.]] Монголчууд эртнээс ан гөрөө хийх, дайтахад дадсан, «Эрхийдээ эрчтэй»<ref>Эрхий мэргэн - монгол ардын үлгэр</ref> мэргэн харваачид билээ. Өдгөө энэ нь эгнүүлэн тавьсан сурыг алсын зайнаас нум сумаар онож харвах спорт болон өвлөгджээ. Хэд хэдэн янз байна: * Буриад харваа * [[Сур харваа|Халх харваа]] (Үндэсний сур харваа) * Урианхай харваа === Шагай харваа === Монголчууд малынхаа үр шимийг хүртэн ирсэн түүхтэй. Сүү сааль, үс ноос, яс мах гээд бүгдийг хаялгүй ашиглаж ирсэний нэг нь шагай юм. Шагайн наадгайны олон зүйлээс шагайн харваа энэ цагт наадмын нэгэн төрөл болжээ. Дотроо хэдэн янз байна: * Боржигин харваа * Халх харваа * Урианхай харваа == Газар газрын наадам == === Монгол наадам === Монгол оронд зун цаг ирж, жил бүрийн долоодугаар, наймдугаар сар наадмын цаг, есдүгээр сар хурим найрын цаг болно. [[Монгол улс|Монгол Улс]]ад наадмыг зохион байгуулах комисс улс, аймаг, сумын наадмаа тус бүр зохион байгуулж ард түмэн цуглан баярладаг. Монгол Улсын наадам засаг захиргааны зохион байгуулалтай цол, зэрэг, чимэг нь уялдсан хууль дүрэмтэй байдаг. ==== Улсын наадам ==== [[Зураг:Naadamceremony2006.jpg|thumb|right|Төв цэнгэлдэх хүрээлэн. 2006 оны Улсын наадмын нээлтийн тоглолт.]] Улсын баяр Наадам жил бүрийн 7-р сарын 11-13-ны хооронд нийслэл Улаанбаатарт болно. Үүнд: {|class="wikitable" |- | ||'''Тэмцээн '''||'''Явагдах газар '''|| '''Огноо''' || '''Уралдаан, шат''' || width=150px | '''Өрсөлдөгч''' |- |rowspan=2 | 1|| rowspan=2 | Үндэсний бөх || rowspan=2 | [[Төв цэнгэлдэх хүрээлэн]] || 7-р сарын 11 || 1-2-ийн даваа || rowspan=2 | 512 бөх (9 даваа), их ойн жил 1024 бөх (10 даваа) |- | 7-р сарын 12 || 3-9-ийн даваа |- |rowspan=6 | 2|| rowspan=6 | Хурдан морь || rowspan=6 | [[Хүй долоон худаг]]|| rowspan="2" | 7-р сарын 10 || Шүдлэнгийн уралдаан || rowspan=6 | Нас бүрд 100-600 хурдан хүлэг |- | Дааганы уралдаан |- | rowspan=2 | 7-р сарын 11 || Азарганы уралдаан |- | Их насны морины уралдаан |- | rowspan=2 | 7-р сарын 12 || Соёлонгийн уралдаан |- | Хязаалангийн уралдаан |- |rowspan=5 | 3|| rowspan=5 | Сур харваа || rowspan=5 | Сурын талбай || 7-р сарын 7 || Урианхай сурын харваа || rowspan=5 | |- | 7-р сарын 8 || Буриад сурын харваа |- | 7-р сарын 9 || Хүүхдийн харваа |- | 7-р сарын 11 || Үндэсний сурын хана харваа |- | 7-р сарын 12 || Үндэсний сурын хасаа харваа |- |rowspan=3 | 4|| rowspan=3 | Шагай харваа || rowspan=3 | Шагайн асар || 7-р сарын 10 || Хэсгийн харваа || rowspan=3 | |- | 7-р сарын 11 || Хагас шигшээ харваа |- | 7-р сарын 12 || Шигшээ харваа |} Улсын наадмыг 7-р сарын 11-ны өдрийн 11:00 цагт Монгол Улсын Ерөнхийлөгч нээж үг хэлдэг. /Үндэсний Их баяр Наадмын тухай хууль/ Улсын наадмын хүрээнд Төрийн далбааг хүндэтгэх ёслол, Төрийн тугийг цэнгүүлэх ёслол, Цэргийн ёслолын жагсаал, Дээлтэй монгол наадам, Уяачдын наадам, Урлагийн тоглолт, Тэмцээн уралдаанд шалгарсан бөх, морь, харваачдад улсын цол чимэг олгох, шан гардуулах ёслол болдог. 7-р сарын 11-13-ны өдрүүд орон даяар мөрдөх бүх нийтийн амралтын өдөр байна. [[Зураг:Mongolia Naadam 15.JPG|thumb|Төв аймаг. Угтаалцайдам сум.]] ==== Аймгийн наадам ==== Монгол Улсын 21 аймаг 7-р сард орон нутгийн удирдлагын шийдвэрээр 2-3 өдөр товлож наадам хийдэг. Бөх барилдана, морь уралдана, сур харвана. Тэргүүлсэн бөх, морь, харваачдад аймгийн хэмжээний цол зэрэг гардуулж, бай шагнал өгдөг. ==== Сумын наадам ==== Монгол Улсын 330 сум жил бүрийн 7-р сард нутгийн удирдлагын шийдвэрээр 1-2 өдөр товлож сумын наадам хийдэг. Түрүүлж үзүүрлэсэн бөх, айрагдсан хурдан морь, байр эзэлсэн харваачдад сумын цол зэрэг, бай шан өгдөг. === Бусад наадам === [[Хятад улс|Хятад улс дахь]] Монголчууд зун намрын дэлгэр цагт наадам хийнэ. Үүнээс хамгийн өргөн дэлгэр наадам [[Өвөр Монгол]]<nowiki/>д болдог.'''БНХАУ-ын Наадам''' болон '''Монгол Улсын Наадам''' нь хоёулаа монгол үндэстний уламжлалт баяр наадмаас үүсэлтэй бөгөөд бөх, хурдан морь, сурын харваа зэрэг '''"эрийн гурван наадам"'''-ыг гол агуулгаа болгодог. Эдгээр нь нүүдэлчдийн соёл, монгол үндэстний спортын уламжлалыг илэрхийлдэг бөгөөд түүхэн гарал, баяр ёслолын хэлбэр, соёлын агуулгын хувьд олон ижил төстэй шинжтэй. Харин улс орон, нийгмийн хөгжлийн ялгаатай нөхцөлөөс шалтгаалан өнөөдөр өөр өөр онцлогтой болжээ. БНХАУ дахь Наадам нь Монгол үндэстний уламжлалт баяр, улсын хэмжээний биет бус соёлын өвийн нэг хэсэг бөгөөд соёлын өвийг хамгаалах, нийтийн биеийн тамир, аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхэд түлхүү чиглэдэг. Харин Монгол Улсын Наадам нь Үндэсний их баяр наадамтай нягт холбоотой бөгөөд улсын хамгийн чухал үндэсний баяр болж, үндэсний бахархал, уламжлалт спорт, үндэсний бэлгэ тэмдгийг илүү тодотгон илэрхийлдэг. Ерөнхийдөө хоёр улсын Наадам нь ижил соёлын өвийг хадгалан уламжилж ирсэн боловч орчин үеийн хөгжлийн явцад өөр өөрийн онцлог, чиг хандлагыг бүрдүүлсэн байна. [[Үзэмчин]] барилдаан нь Монгол улсад хөгжсөн Үндэсний бөхийн зодог шуудгаас өөр буюу хатуу ширэн зодог, хэлхгэр туухуу өмдтэй, малгайгүй. Цээж задгай байдгаараа адил. Найр наадамд олон түрүүлсэн бөхөд зангиа олгодог. Зангиагаа тайлахгүй барилдана. [[Орос]]ын монголчууд буюу [[буриад]]ууд хоёр жилд нэг удаа олон улсын урлаг спортын [[Алтаргана наадам]], [[халимаг]]ууд зарим жил бөх барилдаан зохиодог. Европод анх Польш дахь Монгол Улсын Элчин сайдын Яамын санаачилга дэмжлэгээр Польшид оршин сууж байсан монголчууд дунд 2005 оны 7-р сард албан ёсоор "Монгол наадам" зохион байгуулсан. Энэ нь түүчээлсээр Европын олон хотуудад оршин сууж буй монголчууд цугларч Наадам зохион байгуулдаг уламжлал тогтоод байна Америк, Өмнөд Солонгос зэрэг олон оронд ажиллаж амьдрахаар гарсан монголчууд тухайн нутагтаа зун цагт цуглан бэсрэг наадам зохиодог. Монгол туургатны наадам анх бөх барилдаанаар эхэлсэн бол [[шатар]], [[бокс]], урлаг, сайхан бүсгүй шалгаруулах тэмцээнээр хүрээгээ тэлсэн. Тус наадамд Монгол улс, Өвөр Монгол орон, [[Буриад орон]], [[Халимаг орон]], [[Тува орон|Тува орноос]] оролцдог бөгөөд наадмыг өөр өөр оронд, спортын төрөл бүр тусдаа ээлжлэн зохион явуулдаг. Социалист БНМАУ-ын үед 1960-1990 оны хооронд олон төрлийн спорт оролцсон Бүх ард түмний спартакиад наадам зохиогдож байсан. 1990 оноос хойш Монголд Өндөр гэгээн Занабазарын мэндэлсний ой, Монголын нууц товчооны 750 жилийн ой гэх мэт даншиг наадам болсон. == Цахим холбоос == {{commonscat|Naadam|Наадам}} * [https://web.archive.org/web/20160712015932/http://news.gogo.mn/r/89632 Эрийн гурван наадам Хүннү гүрний үеэс улбаатай] * [https://web.archive.org/web/20161220222654/http://www.24tsag.mn/content/60019.shtml Эрийн гурван наадмын түүх] * [https://web.archive.org/web/20161107142937/http://news.gogo.mn/r/90545 Монгол ёсон: Эрийн гурван наадмын тухай] == Лавлах бичиг == {{лавлах холбоос}} [[Ангилал:Үндэсний баярын өдөр]] [[Ангилал:Монголын баяр]] [[Ангилал:Эрийн гурван наадам| ]] [[Ангилал:Монголын спорт|!]] [[Ангилал:Долоодугаар сарын баяр ёслолын өдөр]] [[Ангилал:Монголын биет бус соёлын өв]] jmxgfbe5whrfhzq8bbcp4tftuukksza 0 13549 875894 856725 2026-11-11T03:39:59Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875894 wikitext text/x-wiki {{Short description|Оросын Мари Элийн нийслэл}} {{Ижил нэрийн тайлбар}} {{Инфобокс Оросын суурин | mn_name = Йошкар-Ола | loc_name1 = Йошкар-Ола | loc_lang1 = [[Зүүн Мари хэл|Зүүн Мари]] | loc_name2 = | loc_lang2 = | loc_name3 = | loc_lang3 = | loc_name4 = | loc_lang4 = | other_name = Чарла | other_lang = | image_skyline = <!-- images and maps -----------> {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/2/2/2 | total_width = 250 | image1 = Yoshkar-Ola P8122176 2200.jpg | image2 = Yoshkar-Ola P8122161 2200.jpg | image3 = Йошкар-Ола. Кафедральный собор Благовещения Пресвятой Богородицы.jpg | image4 = Kukolnyi teatr.jpg | image5 = Площадь Оболенского-Ноготкова.jpg}} | image_caption = | image_map = | map_caption = | coordinates = {{coord|56|39|N|47|53|E|display=inline,title}} | image_flag = Flag of Yoshkar-Ola (Mariy-El).png | flag_caption = | image_coa = Coat of Arms of Yoshkar-Ola (Mariy-El).png | pushpin_map = Орос Мари Эл#Европын Орос#Европ | pushpin_map_caption = Йошкар-Олагийн байршил##Йошкар-Ола (Европын Орос)##Йошкар-Ола (Европ) | coa_caption = | anthem = ''Йошкар-Олагийн тухай дуу'' | anthem_ref = <ref name="Anthem">Official website of Yoshkar-Ola. {{Webarchiv|url=http://www.i-ola.ru/city/generalinf/gerb.php |wayback=20110909161252 |text=Symbols of Yoshkar-Ola |archiv-bot=2024-01-24 12:00:47 InternetArchiveBot }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110909161252/http://www.i-ola.ru/city/gerb.php |date=9 September 2011 }} {{in lang|ru}}</ref> | holiday = 8 сарын&nbsp;6 | holiday_ref = <ref name="Holiday">Charter of Yoshkar-Ola, Article&nbsp;6</ref> <!-- administrative status --> | federal_subject = [[Мари Эл]] | federal_subject_ref = <ref name="Ref110" /> | adm_district_jur = | adm_district_jur_ref = | adm_inhabloc_jur = Йошкар-Олагийн [[Холбооны субъектийн чанартай хот|бүгд найрамдах улсын чанартай хот]] | adm_inhabloc_jur_ref = <ref name="Ref110" /> | adm_citydistrict_jur = | adm_citydistrict_type = | adm_citydistrict_jur_ref = | adm_selsoviet_jur = | adm_selsoviet_type = | adm_selsoviet_jur_ref = | capital_of = Мари Элийн | capital_of_ref = <ref name="Capital" /> | adm_ctr_of1 = Йошкар-Олагийн бүгд найрамдах улсын чанартай хот | adm_ctr_of1_ref = <ref name="Ref110" /> | adm_ctr_of2 = | adm_ctr_of2_ref = | adm_ctr_of3 = | adm_ctr_of3_ref = | inhabloc_cat = Хот | inhabloc_cat_ref = <ref name="Ref110" /> | inhabloc_type = | inhabloc_type_ref = <!-- municipal status --> | mun_district_jur = | mun_district_jur_ref = | urban_okrug_jur = Йошкар-Ола хотын тойрог | urban_okrug_jur_ref = <ref name="Ref242" /> | urban_settlement_jur = | urban_settlement_jur_ref = | rural_settlement_jur = | rural_settlement_jur_ref = | inter_settlement_territory = | inter_settlement_territory_ref = | mun_admctr_of1 = Йошкар-Ола хотын тойрог | mun_admctr_of1_ref = <ref name="Ref242" /> | mun_admctr_of2 = | mun_admctr_of2_ref = | leader_title = Тэргүүн | leader_title_ref = <ref name="HeadTitle">Charter of Yoshkar-Ola, Article&nbsp;44</ref> | leader_name = [[Евгений Маслов (улс төрч)|Евгений Маслов]] | leader_name_ref = <ref name="Head">Official website of Yoshkar-Ola. {{Webarchiv|url=http://www.i-ola.ru/about/officials/ |wayback=20151205175819 |text=Mayor of the City of Yoshkar-Ola |archiv-bot=2024-01-24 12:00:47 InternetArchiveBot }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151205175819/http://i-ola.ru/about/officials/ |date=5 December 2015 }} {{in lang|ru}}</ref> | representative_body = Йошкар-Ола Хотын Хурал | representative_body_ref = <ref name="Legis">Charter of Yoshkar-Ola, Article&nbsp;24</ref> <!-- statistics --> | elevation_m = | area_km2 = | area_km2_ref = | pop_2010census = 248782 | pop_2010census_rank = 74-т | pop_2010census_ref = <ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref> | pop_latest = | pop_latest_date = | pop_latest_ref = | population_demonym = | time_zone_ref = <!-- history --> | established_date = 1584 | established_title = | established_date_ref = <ref name="GRE">Great Russian Encyclopedia, pp.&nbsp;301–302</ref><ref name="Established">Charter of Yoshkar-Ola, Article&nbsp;1</ref> | current_cat_date = 1781 | current_cat_date_ref = <ref name="GRE" /> | abolished_date = | abolished_date_ref = <!-- misc --> | postal_codes = 424000–424008, 424010, 424016, 424019, 424020, 424026, 424028, 424030–424034, 424036–424040, 424045, 424700, 424899, 424950, 424999 | postal_codes_ref = | dialing_codes = 8362 | dialing_codes_ref = | website = http://www.i-ola.ru }} '''Йошка́р-Ола́''' — [[Орос улс]]ын холбооны махбод [[Мари Эл|Бүгд Найрамдах Мари Улс]]ын [[нийслэл]], 260 мянган хүнтэй [[хот]]. == Түүх == [[Мари ястан|Мари]] нутгийг эзэлсний дараа [[орос үндэстэн|оросууд]] 1584 онд суурин байгуулжээ. 1781 оноос хот гэгдэх болов. 1835 онд тус хотыг Мари нутгийн төв болгон хөгжүүлэх төлөвлөгөө хийгдэхэд 1000 гаруй хүнтэй л байлаа.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.i-ola.ru/userfiles/file/gen_plan_A3_2009.pdf |wayback=20110921105033 |text=Городской еженедельник «Йошкар-Ола». Специальный выпуск. Генеральный план города от 3 марта 2009 года. |archiv-bot=2026-11-11 03:39:58 InternetArchiveBot }} Проверено 13 июля 2010. Архивировано из первоисточника 13 августа 2011.</ref> 1919 он хүртэл [[орос хэл|оросоор]] '''Царёвококшайск''' (хааны), 1919 — 1927 онд '''Краснококшайск''' (улаан) гэсэн нэртэй байв. [[Бага Кокшага гол]]ын эрэгт төвхнөсөн болохоор тийнхүү ''-кокшайск'' залгаж байжээ. 1927 оноос [[мари]] хэлний үгээр '''Йошкар-Ола''' (улаан хот) хэмээн нэрийдэн өнөөг хүрчээ. Засаг захиргааны эрх өөрчлөгдсөн аль ч үед Маригийн төв нь Йошкар-Ола байсаар ирсэн. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы дараа нутгийнхаа төв хот гэдгээр эрчимтэй аж үйлдвэржиж, барилга байшин, хүн ард олширч, хот өргөжсөн. 1984 онд үүсэн байгуулагдсаны 400 жилийн ойгоор нь хүрсэн дэвшлийг үнэлж ЗХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн зарлигаар «Хөдөлмөрийн улаан тугийн одон»-гоор шагнаж байв.<ref>Указом Президиума Верховного Совета СССР от 17 ноября 1984 года</ref> 1991 онд [[ЗХУ]] задарч [[ОХУ]] дангаар байгуулагдахад Йошкар-Ола нэг шат ахисан [[Мари орон]] ((БНМарУ)-ы нийслэл болж хувирсан бөгөөд 1970 оноос хүн амын өсөлт аажуурч 2014 оны байдлаар 260,352 хүн аж төрөн сууж байна.<ref name="хүн2014">{{Cite web |url=http://maristat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/maristat/resources/16195e00436b5099b0f8f174665da2b8/%D0%AD%D0%BA%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%81-%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%BE%D1%80_%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB_2014.htm |title=Оценка численности постоянного населения по муниципальным образованиям Республики Марий Эл на 1 января 2014 года. Проверено 1 апреля 2014. Архивировано из первоисточника 1 апреля 2014. |access-date=2014-06-02 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303173910/http://maristat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/maristat/resources/16195e00436b5099b0f8f174665da2b8/%D0%AD%D0%BA%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%81-%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%BE%D1%80_%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB_2014.htm |url-status=dead }}</ref> == Хүн ам зүй == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ 1856-2013 оны Йошкар-Олагийн хүн амын тоо |- ! width="100" {{highlight1}} | Он ! width="50" {{highlight1}} | 1856 ! width="50" {{highlight1}} | 1926 ! width="50" {{highlight1}} | 1959 ! width="50" {{highlight1}} | 1989 ! width="50" {{highlight1}} | 2014 |- | '''Хүний тоо'''|| 1,200 || 4,300|| 88,744|| 241,600|| 260,352 |- |} Йошкар-Ола хүн амын олноор харьцуулахад Орос улсад [[Оросын хот суурин|74-р байрт]] орох хот юм. Оршин суугчдын 55.2 % — эмэгтэй, 44.8 % — эрэгтэй бөгөөд [[орос үндэстэн|орос]] (68%), [[мари ястан|маричууд]] (24%) голдуу оршин сууж, бүгд 50 орчим өөр яс үндэстэн байна. == Уур амьсгал == {{Уур амьсгалын хүснэгт | width = auto | location = Йошкар-Ола (1991-2020, туйлын үе 1936-одоо) | metric first = yes | single line = yes | Jan record high C = 4.5 | Feb record high C = 7.4 | Mar record high C = 15.8 | Apr record high C = 28.9 | May record high C = 33.4 | Jun record high C = 36.8 | Jul record high C = 38.7 | Aug record high C = 39.1 | Sep record high C = 31.6 | Oct record high C = 23.9 | Nov record high C = 13.0 | Dec record high C = 7.2 | year record high C = 39.1 | Jan high C = -7.3 | Feb high C = -6.3 | Mar high C = 0.4 | Apr high C = 10.3 | May high C = 19.4 | Jun high C = 23.1 | Jul high C = 25.4 | Aug high C = 22.8 | Sep high C = 16.4 | Oct high C = 8.0 | Nov high C = -0.6 | Dec high C = -5.7 | year high C = 8.8 | Jan mean C = -10.5 | Feb mean C = -10.2 | Mar mean C = -3.9 | Apr mean C = 4.9 | May mean C = 12.8 | Jun mean C = 17.0 | Jul mean C = 19.3 | Aug mean C = 16.8 | Sep mean C = 11.1 | Oct mean C = 4.4 | Nov mean C = -3.1 | Dec mean C = -8.4 | year mean C = 4.2 | Jan low C = -13.7 | Feb low C = -13.9 | Mar low C = -7.8 | Apr low C = 0.2 | May low C = 6.7 | Jun low C = 11.3 | Jul low C = 13.5 | Aug low C = 11.5 | Sep low C = 6.8 | Oct low C = 1.4 | Nov low C = -5.4 | Dec low C = -11.2 | year low C = 0.0 | Jan record low C = -46.9 | Feb record low C = -41.7 | Mar record low C = -38.9 | Apr record low C = -21.8 | May record low C = -6.0 | Jun record low C = -2.5 | Jul record low C = 2.0 | Aug record low C = -1.4 | Sep record low C = -7.5 | Oct record low C = -18.9 | Nov record low C = -33.6 | Dec record low C = -47.3 | year record low C = -47.3 | precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 40 | Feb precipitation mm = 30 | Mar precipitation mm = 32 | Apr precipitation mm = 32 | May precipitation mm = 40 | Jun precipitation mm = 64 | Jul precipitation mm = 76 | Aug precipitation mm = 65 | Sep precipitation mm = 54 | Oct precipitation mm = 57 | Nov precipitation mm = 43 | Dec precipitation mm = 42 | year precipitation mm = 575 |Jan precipitation days = 18.1 |Feb precipitation days = 14.6 |Mar precipitation days = 13.2 |Apr precipitation days = 10.5 |May precipitation days = 12.0 |Jun precipitation days = 13.1 |Jul precipitation days = 12.1 |Aug precipitation days = 11.9 |Sep precipitation days = 13.6 |Oct precipitation days = 15.2 |Nov precipitation days = 15.1 |Dec precipitation days = 17.9 |year precipitation days = 167.5 |Jan sun = 40 |Feb sun = 81 |Mar sun = 138 |Apr sun = 199 |May sun = 271 |Jun sun = 286 |Jul sun = 295 |Aug sun = 239 |Sep sun = 145 |Oct sun = 76 |Nov sun = 34 |Dec sun = 23 |year sun = | source 1=Pogoda.ru.net<ref>{{Cite web|url=http://www.pogodaiklimat.ru/climate/27485.htm|title=Климат Ачинска - Погода и климат}}</ref> |source 2 = climatebase.ru (хур тунадастай өдөр, нар 1936-2012)<ref name="climatebase">{{cite web|title=Yoshkar-Ola, Russia|url=http://climatebase.ru/station/27485|language=en|publisher=Climatebase.ru|accessdate=2026-05-19}}</ref> }} == Хэдэн зураг == <gallery widths="170px" heights="120px"> |Мари орны мөсөн ордон Зураг:Йошкар-Ола; фонтан у входа в Парк Культуры.jpg|Соёл, амралтын хүрээлэн Зураг:Yoshkar-Ola_house_of_Naumov.jpg|XIX зуунаас үлдсэн байшин </gallery> == Цахим холбоос == {{Commonscat|Yoshkar-Ola|Йошкар-Ола}} * [https://web.archive.org/web/20211214181953/https://www.i-ola.ru/ Хотын захиргааны албан ёсны цахим хуудас] ==Зүүлт== {{лавлах холбоос|2}} [[Ангилал:Мари Элийн суурин]] [[Ангилал:Оросын их сургуулийн хот]] [[Ангилал:Оросын холбооны мужийн нийслэл]] [[Ангилал:Оросын хот]] [[Ангилал:1584 онд байгуулагдсан]] 5p2tkieksk389k2etgt8gl9kwlehn7z 0 13823 875925 854135 2026-11-11T07:37:58Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875925 wikitext text/x-wiki {{Загвар:Монголчуудын түүх}} '''Найман''' нь XIII зууны аймаг юм.<ref> БНМАУ-ын түүх, 3 дахь хэвлэл, 1983. 124 т.</ref><ref>История Казахстана: народы и культуры [Текст] : учебное пособие / Н. Э. Масанов, Ж. Б. Абылхожин, И. В. Ерофеева и др. — аролаима.сом</ref><ref>[http://www.vostlit.info/Texts/rus/Karpini/prim1.phtml Карпини Д. Монголчуудын түүх номны орос хэл дээрхи орчуулгын редакторын тайлбар]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/History/karpini/01.php |title=Карпини Д. История Монгалов редакторын тайлбар |access-date=2015-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911022532/http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/History/karpini/01.php |archive-date=2014-09-11 |url-status=dead}}</ref> ==Түүх== Оросын түүхч [[Лев Гумилёв]] найманы нэрийг киданы эртний нэгэн ноён 8 хүүтэй байсантай холбон тайлбарлажээ. Кидан улс унасны дараа баруун зүгт нүүн Хар Кидан улсыг байгуулсан хар киданчуудын зарим нь найман аймаг болсон гэж Гумилёв үзсэн байна. Алан Саундерс тэднийг монголжсон түрэгүүд гэж үзжээ. Мөн Казахстаны зарим эрдэмтэн судлаачид найманчуудыг монгол аймаг гэсэн үзлийг дэмждэг. Казахстаны нутаглаж байсан газар зүйн байршилд нь үндэслэн найманчууд үргэлж монгол овог аймгуудын дунд хүрээлэгдэн оршиж байсан монгол аймаг гэж бичжээ.<ref>{{Cite web |url=http://www.history.kz/Articles/naiman.php |title=history.kz Найман |access-date=2014-12-25 |archive-date=2008-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081221234402/http://www.history.kz/Articles/naiman.php |url-status=dead }}</ref> Мөн Түрэг улсын үед Монголын төв хэсэгт байсан секиз огуз аймаг хожим Найман болсон, Монголын нууц товчоонд гардаг найман хүмүүсийн нэр түрэг үг гэсэн онол бий. "Секиз" нь 8 гэсэн түрэг үг юм. Огуз нь одоогийн туркмен, салар түрэг, БНТУ-н туркуудын өвөг түрэг аймаг бөгөөд казах, киргиз зэрэг бусад түрэгүүдийн бүрэлдэхүүнд төдийлөн ороогүй. Тэд 1177 он хүртэл [[Хар Кидан]]ы харъяанд байсан. 1204 онд тэдний сүүлчийн хан [[Таян хан|Таян]] алагдаж, албат иргэд нь [[Чингис хаан]]д дагаар орсон бөгөөд Таян ханы хүү [[Хүчлүг]] Хар Хидан руу зугатаж очиход тэдний хаан нь найрсгаар хүлээн авч, охиноо хатан болгон өгч байжээ. Оросын түрэг судлаач Н.Аристов Монголын нууц товчооны мэдээнд үндэслэн Найманы нутаг Эрчис мөрнөөс Монголын [[Тамир гол]] хүртэлх газрыг хамарч байсан гэж үзжээ. Монголын нууц товчооны 198-р зүйлд "Найманы Хүчүлүг хан улсаа алдаад цөөн хүнтэй дутааж яваа мэргидийн Тогтоатай уулзаж, [[Эрчис]] мөрний Бүхдэрмэ гэдэг газар хамтран цэргээ засаж байжээ" гэж дурдагдсан байдаг. Хүчлүг 1211 онд Хар Киданы хаан суудлыг булаан авч, 1218 онд [[Зэв жанжин]] [[Хар Кидан]]<nowiki/>ыг дайлах хүртэл хаан суужээ. Найманы ханлиг мөхсөн ч тэд [[Их Монгол Улс]]ын түүхэнд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн. Чингис хаан Найман аймгийг эзлэхэд Найманы нэгэн түшмэл [[Тататунга]] монголчуудад бичиг үсэг зааж өгсөн гэсэн домог байдаг. Өгэдэй хааны их хатан [[Дөргөнэ]] Найман аймгийн хүн байсан гэж үздэг. Түүнчлэн [[Хүлэгү]] Найман аймгийн [[Хэтбуха]] хэмээх жанжинтай байсан нь [[1260 он]]ы [[Айн Жалутын тулалдаан]]д амь үрэгджээ. Одоо казахуудын дунд дор хаяж 2 сая Найман гаралтай хүн бий. Найманчуудын зарим нь Киргиз, Узбекчуудад уусчээ. Мөн Афганистан дахь [[Хазара]] монголчууд, Монгол улсын хойд хэсгээр ч Найман гаралтай хүмүүс цөөн тоогоор байдаг. Өвөр Монголд монгол хэлний найман аялгаар ярилцдаг Найман ястан бий. == Эшлэл == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Монгол угсаатан}} [[Ангилал:Aзийн түүхэн угсаатан]] [[Ангилал:Монгол угсаатан]] [[Ангилал:Нүүдэлчид]] qmie3sajniysmzc93l8151jmsx3zk3s 0 16484 875944 875515 2026-11-11T09:52:03Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875944 wikitext text/x-wiki {{Short description|ОХУ-ын засаг захиргааны нэгдүгээр түвшний нэгж}} {{Инфобокс ОХУ-ын холбооны субъект |mn_name=Рязань муж |ru_name=Рязанская область |image_map=Map of Russia (2014–2022) - Ryazan Oblast.svg |coordinates = {{coord|54|24|N|40|36|E|type:adm1st_region:RU|display=inline,title}} |image_coa=Coat of arms of Ryazan Oblast.svg |coa_caption=Рязань мужийн төрийн сүлд |image_flag=Flag of Ryazan Oblast.svg |flag_caption=Рязань мужийн төрийн далбаа |anthem= |anthem_ref= |holiday |holiday_ref |political_status=Муж |political_status_link=Оросын мужууд |federal_district=[[Төв Холбооны тойрог|Төв ХТ]] |economic_region=[[Төв эдийн засгийн бүс|Төв ЭЗБ]] |adm_ctr_type=Захиргааны төв |adm_ctr_name=[[Рязань]] |adm_ctr_name_ref=<ref name="AdmCtr">Рязань мужийн дүрэм,&nbsp;9-р зүйл</ref> |pop_2021census=1102810 |pop_2021census_rank=44-р байр |urban_pop_2021census=71.4% |rural_pop_2021census=28.6% |pop_2021census_ref=<ref name=2021census>{{cite web|title=Оценка численности постоянного населения по субъектам Российской Федерации|url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx|publisher=[[Federal State Statistics Service (Russia)|Federal State Statistics Service]]|accessdate=1 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220901194902/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx|archive-date=1 Есдүгээр сар 2022|url-status=dead}}</ref> |pop_density |pop_density_as_of |pop_density_ref |pop_latest=1135916 |pop_latest_date=January 2015 |pop_latest_ref=<ref name="2015Est">Ryazan Oblast Territorial Branch of the [[Russian Federal State Statistics Service|Federal State Statistics Service]]. {{Webarchiv|url=http://ryazan.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/ryazan/resources/c060cc004712f331bb97bb87789c42f5/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%8F+%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%B0+%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BD%D0%B0+1+%D1%8F%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8F+2015+%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0.xls |wayback=20150212173833 |text=Предварительная оценка численности населения на 1 января 2015 г. и в среднем за 2014 год |archiv-bot=2024-04-29 12:31:09 InternetArchiveBot }} {{in lang|ru}}</ref> |area_km2=39605 |area_km2_rank=58-р байр |established_date=9 сарын&nbsp;26, 1937 |established_date_ref=<ref name="Established">1937 оны 9-р сарын&nbsp;26-ны тогтоол</ref> |license_plates=62 |ISO=RU-RYA |gov_as_of=February 2017 |leader_title=[[Рязань мужийн захирагч|Захирагч]] |leader_title_ref=<ref name="HeadLegis">Рязань мужийн дүрэм,&nbsp;27-р зүйл</ref> |leader_name=[[Павел Малков]] |leader_name_ref=<ref name="HeadName">Рязань мужийн албан ёсны вэбсайт. {{Webarchiv|url=http://ryazangov.ru/governor |wayback=20200527163000 |text=Любимов Николай Викторович |archiv-bot=2024-04-29 12:31:09 InternetArchiveBot }} {{in lang|ru}}</ref> |legislature=[[Рязань мужийн Дум|Мужийн Дум]] |legislature_ref=<ref name="HeadLegis" /> |website=http://www.ryazangov.ru |website_ref |date=February 2017 }} '''Рязань муж''' ({{lang-ru|Ряза́нская о́бласть}}) нь [[Оросын Холбооны Улс]]ын [[Төв Холбооны тойрог]]т багтах муж юм. 39,600&nbsp;км² талбайтай тус муж нь 2002 оны тооллогоор 1,227,910 оршин суугчтай байв. Засаг захиргааны төв нь тус мужийн хамгийн том хот болох, 535,000 хүн амтай [[Рязань]] хот болно. == Газар зүй == Рязань муж нь хойд талаараа [[Владимир муж]], зүүн хойд талаараа [[Нижегород муж]], зүүн талаараа [[Мордова|Бүгд Найрамдах Мордови Улс]], зүүн өмнө талаараа [[Пенза муж]], өмнө талаараа [[Тамбов муж]], баруун өмнө талаараа [[Липецк муж]], баруун талаараа [[Тула муж]], баруун хойд талаараа [[Москва муж]]тай хиллэнэ. === Цагийн бүс === [[Файл:Map of Russia - Moscow time zone.svg|75px|left]] Рязань муж нь [[Москвагийн цаг|Москвагийн цагийн бүс]] (MSK/MSD) буюу UTC+3 бүст багтах бөгөөд зуны цагийн үедээ UTC+4 болно. == Эх сурвалж == {{Reflist}} == Цахим холбоос == {{Commonscat|Ryazan Oblast|Рязань муж}} * [https://web.archive.org/web/20070429132638/http://www.ryazanreg.ru/ Албан ёсны сайт] {{ОХУ-ын засаг захиргааны нэгжүүд}} [[Ангилал:Оросын холбооны муж]] [[Ангилал:Рязань муж| ]] e9t4was8z7ru40321mptenuedw90o9w 0 17777 875923 849546 2026-11-11T07:32:37Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875923 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс дайн |conflict=Навариногийн тулалдаан |partof=[[Грекийн тусгаар тогтнолын дайн]] |image=[[Зураг:Navarino.jpg|300px]] |caption=''Навариногийн тэнгисийн тулалдаан'' (1827). [[Амброй Луй Гарнерай|Гарнерайн]] тосон будгийн бүтээл. |date=1827 оны 10 сарын 20 |place=[[Пилос|Наварино]], [[Грек]] |casus= |territory= |result=Холбоотны хүчний бүрэн ялалт |combatant1=[[Зураг:Flag of the United Kingdom (1801).png|24px]] [[Их Британи Ирландын Нэгдсэн Вант Улс]]<br>[[Зураг:Pavillon royal de France.svg|24px]] [[Францын Хаант Улс]]<br>[[Зураг:Russian Emperor Flag.jpg|24px]] [[Оросын Хаант Улс]] |combatant2=[[Зураг:Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svg|22px|Ottoman flag]] [[Османы эзэнт гүрэн]]<br>[[File:Flag of Egypt (1793-1844).svg|22px]] Египет <br>[[Зураг:Tunisian flag till 1831.svg|22px]] [[Тунис|Тунисын Османы Вилает]] |commander1=[[Зураг:Government Ensign of the United Kingdom.svg|24px]] [[Эдвард Кодрингтон]] ([[Эзэн Хааны Флот]] [[Хөх сквадрон|"Хөх" Сквадрон]]) ([[ахлах командлагч]])<br>[[Зураг:Naval Ensign of the Kingdom of France.svg|border|24px]] [[Анри де Риньи]] (Францын Эзэн Хааны Флот)<br>[[Image:Naval Ensign of Russia.svg|24px]] [[Логин Гейден]] (Оросын Эзэн Хааны Флот) |commander2={{flagicon|Египет|1882}} [[Ибрахим Паша]] (C-in-C)<br>[[Зураг:Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svg|22px|Ottoman flag]] Амир Тахир Паша (Командлагч адмирал)<br>{{flagicon|Египет|1882}} Мохаррам Бэй<br>[[Зураг:Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svg|22px]] Капитан Бэй |strength1=10 байлдааны хөлөг онгоц<br>10 харуулын хөлөг онгоц<br>4 дарвуулт хөлөг онгоц, 2 скүнер |strength2=3 байлдааны хөлөг онгоц<br>17 харуулын хөлөг онгоц<br>30 corvettes<br>28 дарвуулт хөлөг онгоц, 5 скүнер, 5/6 буудлагын хөлөг онгоц |casualties1=181 алагдсан, 480 шархадсан<br>'''Нийт:''' 661 |casualties2=4,109 алагдсан буюу шархадсан }} '''Навариногийн тэнгисийн тулалдаан''' нь 1827 оны 10 сарын 20-нд [[Ионий тэнгис]]т, Пелопоннесын хойгийн баруун эргийн [[Навариногийн булан]] (одоогийн [[Пилос]])-д болсон, [[Грекийн тусгаар тогтнолын дайн]] (1821–32)-ы хүрээний тулалдаан юм. Уг тулалдаанаар [[Османы эзэнт гүрэн]] болон [[Египет]]ийн армадаг [[Нэгдсэн Вант Улс|Британи]], [[Францын Хаант Улс|Франц]], [[Оросын Хаант Улс|Оросын]] хамтарсан тэнгисийн цэргийн хүч бут цохисон билээ. Бүхэлдээ [[далбаат завь]] оролцсон томоохон тулалдаануудаас түүхэнд хамгийн сүүлчийнх нь болон үлдсэн тус тулалдаанд холбоотны хөлөг онгоцууд дайснуудаасаа сайн зэвсэгтэй, цэргүүд нь сайтар бэлтгэгдсэн байсан тул бүрэн ялж чадсан гэж үздэг. ==Эшлэл== * Dakin, D. (1973) ''The Greek Struggle for Independence'' * James, W. (1837) ''Naval History of Great Britain (Vol. VI)'' * Runciman, S. (1965) ''The Fall of Constantinople 1453'' Cambridge University Press * Woodhouse, Christopher Montague (1965) ''The Battle of Navarino'' ==Ном зүй== *''Naval wars in the Levant 1559–1853'' (1952), R. C. Anderson. ISBN 1-57898-538-2 == Цахим холбоос == {{Commonscat|Battle of Navarino|Навариногийн тулалдаан}} *[https://web.archive.org/web/20130406050400/http://www.pbenyon.plus.com/Naval_History/Vol_VI/P_471.html Extract from W. James Naval History of Great Britain (1837) Vol VI 471-90] Includes reproduction of several original documents, esp. Codrington's own report on the battle *[https://web.archive.org/web/20040820112617/http://www.pylos.net/album/area/pylos02.JPG Aerial View of Navarino Bay] *[https://web.archive.org/web/20121117061354/http://www.csad.ox.ac.uk/mellon/LSAG/tour-page07.html Navarino Bay (Aerial View)] *[https://web.archive.org/web/20120202131634/http://www.ipta.demokritos.gr/erl/navarino.html Navarino with Location Map] [[Ангилал:19-р зууны тэнгисийн тулалдаан]] [[Ангилал:Османы эзэнт гүрний тэнгисийн тулалдаан]] [[Ангилал:1827 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:Грекийн тусгаар тогтнолын дайн]] [[Ангилал:Пилос-Нестор]] [[Ангилал:Францын тэнгисийн цэргийн түүх]] [[Ангилал:Францын түүхэн дэх тулалдаан]] [[Ангилал:Британийн түүхэн дэх тулалдаан]] [[Ангилал:Британийн тэнгисийн цэргийн түүх]] [[Ангилал:Оросын эзэнт гүрний тэнгисийн тулалдаан]] [[Ангилал:Газар дундын тэнгисийн тэнгисийн цэргийн түүх]] 7dyvgxqfp2wrkdrjm89khrv0f8p3bld 0 17866 875927 871296 2026-11-11T08:04:41Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875927 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Тамирчин |нэр =Николай Панин |бүтэн нэр =Николай Александрович Панин-Коломенкин |зураг =Nikolai Panin.jpg |хэмжээ =200px |зургийн тайлбар =Николай Панин |спорт =[[Уран гулгалт]] |улс ={{RUS}} |төрсөн огноо =1872 оны 1 сарын 8 |төрсөн газар =Хреновое, Воронеж |нас барсан огноо =1956 оны 1 сарын 19 |нас барсан газар =[[Ленинград]] |медалиудыг үзүүлэх =тийм |медалийн загварууд ={{МедальТэмцээн|[[Зуны олимп]]}} {{МедальАлт|[[Лондоны олимп (1908 он)|Лондон 1908]]|Тусгай гулгалт}} {{МедальТэмцээн|[[Уран гулгалтын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Дэлхийн АШТ]]}} {{МедальМөнгө|[[1903 оны уран гулгалтын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Санкт-Петербург 1903]]|Эрэгтэй}} {{МедальТэмцээн|[[Уран гулгалтын Европын аварга шалгаруулах тэмцээн|Европын АШТ]]}} {{МедальХүрэл|[[1904 оны уран гулгалтын Европын аварга шалгаруулах тэмцээн|Давос 1904]]|Эрэгтэй}} {{МедальМөнгө|[[1908 оны уран гулгалтын Европын аварга шалгаруулах тэмцээн|Варшав 1908]]|Эрэгтэй}} }} '''Николай Александрович Панин-Коломенкин''' ({{lang-ru|Николай Александрович Панин-Коломенкин}}, 1872 оны 1 сарын 8 <nowiki>[</nowiki>[[Юлийн тоолол|Юлийн тооллын]] 1871 оны 12 сарын 27<nowiki>]</nowiki> – 1956 оны 1 сарын 19) нь [[Орос]]ын [[Уран гулгалт|уран гулгагч]], дасгалжуулагч юм. [[Лондоны олимп (1908 он)|1908 оны зуны олимпод]] цорын ганц удаа [[тусгай гулгалт]]ын төрөл багтахад алтан медаль хүртсэн. Панин нь Оросоос төрсөн олимпын анхны аварга билээ<ref name="plushenko">{{Webarchiv|url=http://www.evgeniplushenko.net/coach.shtml |wayback=20080530043246 |text=The skating philosophy of Alexei Nikolaevich Mishin |archiv-bot=2023-09-26 15:51:56 InternetArchiveBot }}, accessed June 30, 2006</ref><ref name="mosnews">{{Webarchiv|url=http://www.mosnews.com/mn-files/olympics.shtml |wayback=20060323104748 |text=Athens 2004 Background |archiv-bot=2026-02-07 09:14:49 InternetArchiveBot }}, accessed June 30, 2006</ref>. Тэрээр [[Дэлхийн уран гулгалтын алдрын танхим]]д 2009 онд багтсан. [[Файл:Cup of Russia 2008 - 3.jpg|thumb|left|[[2008 оны Оросын цом]]ын үеэрх зурагт хуудас: "Олимпын анхны алтан медалийн 100 жилийн ой".]] [[Файл:Special figures.png|thumb|Панины үзүүлдэг байсан тусгай гулгалтын үүсгэдэг дүрсүүд]] == Эшлэл == {{reflist}} * [https://web.archive.org/web/20100228133505/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/pa/nikolay-panin-kolomenkin-1.html Sports-reference дахь профиль] == Гадны холбоосууд == {{commonscat|Nikolai Panin|Николай Панин}} * [https://web.archive.org/web/20070207040220/http://www.databaseolympics.com/players/playerpage.htm?ilkid=PANINNIK01 databaseolympics.com дахь профиль] * [https://web.archive.org/web/20070311105613/http://www.pulse.ru/articles.asp?release=59&theme=17&article=541 Уран гулгалтын академийг Панины нэрэмжит болгов] {{DEFAULTSORT:Панин, Николай}} [[Ангилал:Оросын уран гулгагч]] [[Ангилал:Оросын олимпын аварга]] [[Ангилал:Оросууд]] [[Ангилал:1872 онд төрсөн]] [[Ангилал:1956 онд өнгөрсөн]] jxkp8oggv3qp09g7h9ldr31u5j3j66o 0 18428 875838 816415 2026-11-10T22:45:51Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875838 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Хөлбөмбөгийн клуб | clubname = Боруссия Мёнхенгладбах | image = | fullname = Borussia VfL 1900<br />Mönchengladbach e.V. | nickname = Die Fohlen (''Унаганууд'') | founded = [[1900]] оны [[8 сарын 1]] | ground = [[Боруссия Парк]],<br />[[Мёнхенгладбах]] | capacity = 54,067 | chairman = {{flagicon|Герман}} Рольф Кёнигз | manager = {{flagicon|Герман}} Марко Розе | ахлагч = {{flagicon|Бельги}} [[Ларс Штиндль]] | league = [[Германы Бундеслиг|Бундеслиг]] | season = 2021/22 | position = [[Германы Бундеслиг|Бундеслиг]], 10 дугаар байр | pattern_la1 = _thinblackborder | pattern_b1 = _blackcollar | pattern_ra1 = _thinblackborder | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _bmo0910a | pattern_b2 = _bmo0910a | pattern_ra2 = _bmo0910a | pattern_sa1 = socks | leftarm2 = 00494F | body2 = 00494F | rightarm2 = 00494F | shorts2 = 00494F | socks2 = 00494F }} '''Боруссия Мёнхенгладбах''' ({{lang-de|Borussia Mönchengladbach}}) нь [[Герман]]ы хөлбөмбөгийн баг бөгөөд [[Мёнхенгладбах]] хотоос гаралтай. Тус хөлбөмбөгийн баг нь улс орондоо төдийгүй дэлхий дахинаа баялаг амжилтууд болон хөгжөөн дэмжигчдийн 40 мянган гишүүнчлэлээрээ нэн алдартай.<ref>{{Cite web |url=http://www.borussia.de/de/news,115449,0.html |title=Members Borussia Mönchengladbach (in German) |access-date=2010-09-08 |archive-date=2010-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722134734/http://www.borussia.de/de/news,115449,0.html |url-status=dead }}</ref> Багийн нэрний эхний үеийн "Боруссия" гэдэг үг нь «Пруссия» гэдгийн латинчилсан хэлбэр бөгөөд хуучин Пруссын эзэнт гүрний нутаг дээр байгуулагдсан тул ийн нэрлэжээ. == Тоглогчид == [[Файл:Filip Daems.jpg|thumb|right|170px|Багийн ахлагч [[Филип Дамс]].]] === Одоогийн бүрэлдэхүүн === {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=GER |pos=GK |name=Кристофер Хаймерот}} {{Fs player|no=2|nat=GER |pos=DF |name=Себьстиан Шаштен}} {{Fs player|no=3|nat=BEL |pos=DF |name=[[Филип Дамс]]|бусад=Ахлагч}} {{Fs player|no=4|nat=NED |pos=DF |name=Рул Брауверс}} {{Fs player|no=5|nat=BRA |pos=DF |name=Бамба Андерсон}} {{Fs player|no=6|nat=GER |pos=DF |name=Жан-Ингвир Калсен-Брикер}} {{Fs player|no=7|nat=CAN |pos=DF |name=Пол Сталтери}} {{Fs player|no=8|nat=NED |pos=MF |name=Марсел Меувис}} {{Fs player|no=9|nat=ARG |pos=FW |name= Рауль Бобадилья}} {{Fs player|no=10|nat=BEL |pos=FW |name=Игор Де Камарго}} {{Fs player|no=11|nat=GER |pos=MF |name=Марко Ройс}} {{Fs player|no=13|nat=GER |pos=MF |name=Роман Нойштедтер}} {{Fs player|no=14|nat=GER |pos=MF |name=Торбен Маркс}} {{Fs player|no=15|nat=GER |pos=MF |name=Патрик Херманн}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=18|nat=VEN |pos=MF |name=Хуан Аранго}} {{Fs player|no=20|nat=FRA |pos=DF |name=Жан-Себастьян Жоре}} {{Fs player|no=21|nat=GER |pos=GK |name=Марк-Андре тер Штиген}} {{Fs player|no=22|nat=GER |pos=DF |name=Тобиас Левельс|бусад=Дэд ахлагч}} {{Fs player|no=23|nat=GER |pos=DF |name=Кристиан Дорда}} {{Fs player|no=24|nat=GER |pos=MF |name=Тони Янчке}} {{Fs player|no=25|nat=CMR |pos=FW |name=Мохаммаду Идриссу}} {{Fs player|no=26|nat=USA |pos=MF |name=[[Майкл Брэдли]]}} {{Fs player|no=27|nat=GER |pos=DF |name=Ен Вайсинг}} {{Fs player|no=29|nat=GER |pos=FW |name=Фабиан Беккер}} {{Fs player|no=30|nat=BEL |pos=GK |name=Логан Бэйлли}} {{Fs player|no=31|nat=BRA |pos=DF |name=Данте Бонфим Коста}} {{Fs player|no=40|nat=ALG |pos=FW |name= Карим Матмур}} {{Fs end}} == Шагналууд == === Дотоодын === '''[[Германы Бундеслиг]|Бундеслиг]:''' :* '''Түрүү (5)''': [[1969–70 оны Германы Бундеслиг|1969–70]], [[1970–71 оны Германы Бундеслиг|1970–71]], [[1974–75 оны Германы Бундеслиг|1974–75]], [[1975–76 оны Германы Бундеслиг|1975–76]], [[1976–77 оны Германы Бундеслиг|1976–77]] :* '''Хоёрдугаар байр (2)''': [[1973–74 оны Германы Бундеслиг|1973–74]], [[1977–78 оны Германы Бундеслиг|1977–78]] '''[[Германы хөлбөмбөгийн холбоо]]ны цом:''' :* '''Түрүү (3)''': 1959–60, 1972–73, 1994–95 :* '''Хоёдугаар байр (2)''': 1991–92, 1983–84 '''Германы Супер цом:''' :* '''Түрүү (1)''': 1977 (албан ёсны бус) :* '''Хоёдугаар байр (1)''': 1995 === Европын === '''[[Европ]]ын цом:''' :* '''Хоёрдугаар байр (1)''': 1977 '''[[УЕФА]]-гийн цом:''' :* '''Түрүү (2)''': 1975, 1979 :* '''Хоёрдугаар байр (2)''': 1973, 1980 === Олон улс === '''Тив хоорондын цом:''' :* '''Хоёрдугаар байр (1)''': 1977 '''Kirin Cup:''' :* '''Түрүү (1)''': 1978 ([[SE Palmeiras]]) === Бусад === '''Joan Gamper Trophy:''' :* '''Түрүү (1)''': 1972 '''Orange Trophy:''' :* '''Түрүү (1)''': 1977 == Эшлэл == {{reflist}} == Цахим холбоос == * [http://www.borussia.de Албан ёсны вэбсайт] [[Герман хэл|Герман]] болон [[Англи хэл|Англи]] хэлээр * [http://www.fohlen-hautnah.de fohlen-hautnah.de Хөгжөөн дэмжигчдийн сэтгүүд] [[Герман хэл|Герман]] хэлээр * [http://www.seitenwahl.de Seitenwahl.de Хөгжөөн дэмжигчдийн сэтгүүд] [[Герман хэл|Герман]] хэлээр * [https://web.archive.org/web/20100419064909/http://www.abseits-soccer.com/clubs/gladbach.html The Abseits Guide to German Soccer] * [http://www.stadion-im-borussia-park.de Borussia-Park] the team's new stadium * [https://web.archive.org/web/20071007220924/http://www.football-lineups.com/games/?campaign=15.77 Tactics and LineUps] * [https://web.archive.org/web/20090813123326/http://www.resultsfromfootball.com/bundesliga-team/borussiamonchengladbach.html Monchengladbach statistics] * [http://www.fohlenkommando.de/ FohlenKommando] * [http://www.torfabrik.de/ Torfabrik] {{Германы Бундеслиг}} {{Боруссия Мёнхенгладбах багийн бүрэлдэхүүн}} {{DEFAULTSORT:Боруссия Мёнхенгладбах}} [[Ангилал:Боруссиа Мёнхенгладбах| ]] [[Ангилал:Мёнхенгладбахын спортын клуб]] [[Ангилал:Боруссиа Мёнхенгладбах| ]] [[Ангилал:Умард Райн-Вестфалены хөлбөмбөгийн клуб]] [[Ангилал:Германы гандболын клуб]] [[Ангилал:Германы ширээний теннисний клуб]] [[Ангилал:Германы оны шилдэг тамирчин]] [[Ангилал:1900 онд байгуулагдсан]] 5ga1o100pdmmas2dktiuq4f5b8rusa4 0 20316 875931 772701 2026-11-11T08:35:39Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875931 wikitext text/x-wiki '''Олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдөр''' буюу хуучнаар '''Олон улсын ажилчин эмэгтэйчүүдийн өдөр''' нь жил бүрийн '''[[3 сарын 8]]'''-нд болдог, олон улсын эмэгтэйчүүдийн хамгийн өргөн тэмдэглэдэг баяр юм. Улс орнууд бүх нийтийн баярын өдөр болгохоос эхлээд эмэгтэйчүүдийн эдийн засаг, улс төр, нийгэмд эзлэх байр суурийг бэхжүүлэхэд анхаарах зэргээр янз бүрээр тэмдэглэдэг. Социалист улс төрийн хөдөлгөөнөөс улбаатай тус баярыг [[Зүүн Европ]], [[Орос]] зэрэг хуучин [[Зөвлөлтийн блок]]ийн орнуудад өргөн тэмдэглэдэг байсан. Харин өдгөө ихэнх улсад улс төрийн утгаа алдаж, эрэгтэйчүүд эмэгтэйчүүдэд хайраа илэрхийлэн, [[Ээжүүдийн өдөр]] болон [[Гэгээн Валентины өдөр]] зэрэг баяртай төстэйгээр тэмдэглэдэг болжээ. Монгол улсад ч мөн уг баяр нь ийм утгатай болсон бөгөөд бүх нийтээр амрах баярын өдөр болсон байдаг. Харин зарим улс, бүс нутагт [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага]] анхны улс төрийн, хүний эрхийн утгыг нь хадгалж, даян дэлхийн эмэгтэйчүүдэд итгэл найдвар өгөх, улс төр, нийгмийн анхаарлыг хандуулахад зорилуж 1975 оны 3 дугаар сараас эхлэж тэмдэглэж иржээ. == Түүх == [[Зураг:NSW Builders Labourers march on IWD 1975.jpg|thumb|1975 онд Австралийн Барилгын Ажилчдын Холбооны эмэгтэй гишүүд олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдрөөр Сиднейд жагсаж байгаа нь.]] [[Зураг:Acacia dealbata.jpg|thumb|Гамба цэцэг нь [[Итали]], [[Орос]]т олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдрийн бэлгэдэл болдог.]] 1910 онд [[Хоёрдугаар Интернационал]] анх удаа олон улсын эмэгтэйчүүдийн чуулганыг [[Копенхаген]] хотноо хуралдуулж, олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдрийг бий болгожээ. Санаачлагч нь Германы социалист үзэлтэй эмэгтэй [[Клара Цеткин]] гэж үздэг бөгөөд анх хэзээ санаачилсан нь тодорхойгүй.<ref>[http://www.un.org/events/women/iwd/2008/history.shtml United Nations page on the background of the IWD]</ref> Зорилгуудын нэг нь эмэгтэйчүүдийн бүх нийтийн сонгуулийн эрхийн төлөөх тэмцэл байв. Уг саналыг 17 орны 100 гаруй эмэгтэй санал нэгтэй дэмжсэн ч баярыг тэмдэглэх өдрийг тогтоогоогүй байна. Ийнхүү 1911 оны 3 сарын 19-нд уг өдрийг [[Австри]], [[Дани]], [[Герман]], [[Швейцари]] зэрэг орны сая гаруй хүн тэмдэглэжээ.<ref>{{Cite web |url=http://www.internationalwomensday.com/first.asp |title=Internationalwomensday.com |access-date=2010-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124013604/http://internationalwomensday.com/first.asp |archive-date=2010-11-24 |url-status=dead}}</ref> Мөн оны 3 сарын 25-нд Нью-Йорк хот дахь нэгэн оёдлын үйлдвэрт гал гарч, 140 ажилчин нас барсны ихэнх нь эмэгтэй байсан бөгөөд аюулгүй байдлыг хангаагүй байсны улмаас нас барагсдын тоо олон болсон аж. Энэ нь ч нөлөөлж, [[дэлхийн нэгдүгээр дайн]]ы өмнө буюу 1913 оны 3 сарын 8-нд [[Европ]] даяар энхтайвны төлөө жагсаал өрнөжээ. == НҮБ-ын албан ёсны сэдэв уриа == {| class="wikitable" !Year !НҮБ сэдэв уриа |- |1996 |Өнгөрснөө тэмдэглэнэ, Ирээдүйгээ төлөвлөнө Celebrating the Past, Planning for the Future |- |1997 |Эмэгтэйчүүд ба Энхийн гэрээ Women and the Peace Table |- |1998 |Эмэгтэйчүүд ба Хүний эрх Women and Human Rights |- |1999 |Эмэгтэйчүүдийн эсрэг хүчирхийлэлгүй дэлхий ертөнц World Free of Violence Against Women |- |2000 |Эмэгтэйчүүдийн энхийн төлөө нэгдэнэ Women Uniting for Peace |- |2001 |Эмэгтэйчүүд ба Энх тайван: Эмэгтэйчүүд зөрчлийг зохицуулах нь Women and Peace: Women Managing Conflicts |- |2002 |Афган Эмэгтэйчүүд Өнөөдөр: Бодит байдал ба Гарц шийдэл Afghan Women Today: Realities and Opportunities |- |2003 |Жендерийн тэгш байдал ба Мянганы хөгжлийн зорилтууд Gender Equality and the Millennium Development Goals |- |2004 |Эмэгтэйчүүд ба ХДХВ/ДОХ Women and HIV/AIDS |- |2005 |Жендерийн тэгш байдлын замнал 2005, Илүү аюулгүй ирээдүйг бий болгох нь Gender Equality Beyond 2005; Building a More Secure Future |- |2006 |Шийдвэр гаргах түвшний эмэгтэйчүүд Women in Decision-making |- |2007 |Эмэгтэйчүүд, охидын эсрэг хүчирхийллийн ял шийтгэлгүй байдлыг таслан зогсооё Ending Impunity for Violence Against Women and Girls |- |2008 |Эмэгтэйчүүд, охидод хөрөнгө оруулъя Investing in Women and Girls |- |2009 |Эмэгтэйчүүд, охидын эсрэг хүчирхийллийг таслан зогсоохын тулд эмэгтэйчүүд, эрэгтэйчүүд нэгдэв Women and Men United to End Violence Against Women and Girls |- |2010 |Тэгш эрх, тэгш боломж: Бүх нийтийн хөгжил дэвшил Equal Rights, Equal Opportunities: Progress for All |- |2011 |Боловсрол, сургалт, шинжлэх ухааны дэвшлийн тэгш хүртээмж: Эмэгтэйчүүдийн зохистой хөдөлмөрт хүрэх зам Equal Access to Education, Training, and Science and Technology: Pathway to Decent Work for Women |- |2012 |Алсмагдмал орон нутгийн эмэгтэйчүүдийг хүчирхэгжүүлж, ядуурал, өлсгөлөнг зогсоо Empower Rural Women, End Poverty, and Hunger |- |2013 |Амлалт бол амлалт: Эмэгтэйчүүдийн эсрэг хүчирхийллийг таслан зогсоох цаг болсон A Promise is a Promise: Time for Action to End Violence Against Women |- |2014 |Эмэгтэйчүүдийн тэгш байдал бол бүх нийтийн хөгжил Equality for Women is Progress for All |- |2015 |Эмэгтэйчүүдийг чадавхижуул, Хүн төрөлхтнийг хүчирхэгжүүл: Том зургаар хар! Empowering Women, Empowering Humanity: Picture it! |- |2016 |2030 он гэхэд 50-50 хувь: Хүйсийн тэгш байдлын төлөө алхам алхмаар Planet 50–50 by 2030: Step It Up for Gender Equality |- |2017 |Өөрчлөгдөн буй хөдөлмөрийн зах зээлд эмэгтэйчүүд: 2030 он гэхэд 50-50 хувь Women in the Changing World of Work: Planet 50-50 by 2030 |- |2018 |Цаг нь яг одоо: Эмэгтэйчүүдийн амьдралыг өөрчлөх хот, орон нутгийн идэвхтэнүүд Time is Now: Rural and urban activists transforming women's lives |- |2019 |Ижил тэнцүү бод, Ухаалаг бүтээ, Өөрчлөлтийн төлөө шинийг санаачил Think Equal, Build Smart, Innovate for Change |- |2020 |"Би бол тэгш байдлын үеийн хүн: Эмэгтэйчүүдийн эрхийг хангана" "I am Generation Equality: Realizing Women's Rights" |- |2021 |Манлайллын түвшний эмэгтэйчүүд: Ковид-19 бүхий дэлхийд тэгш байдалд хүрэх нь Women in leadership: Achieving an equal future in a COVID-19 world |- |2022 |Маргаашийн тогтвортой байдлын төлөөх өнөөдрийн жендерийн тэгш байдал Gender equality today for a sustainable tomorrow |- |2023 |ДижиБүгд: Жендэрийн тэгш байдлын төлөөх шинэ санаачилга ба арга барил DigitALL: Innovation and technology for gender equality |- |2024 |Эмэгтэйчүүдэд хөрөнгө оруулалт хийх нь: ахиц дэвшлийг хурдасгах нь Invest in Women: Accelerate Progress |} == Цахим холбоос == {{Commonscat|International Women's Day|Олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдөр}} * [http://www.un.org/womenwatch/feature/iwd/ ''International Women’s Day''] [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|НҮБ]] == Эшлэл == {{Reflist}} [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын олон улсын өдөр]] [[Ангилал:Гуравдугаар сарын баяр ёслолын өдөр]] [[Ангилал:Феминизм]] [[Ангилал:Эмэгтэйчүүдийн түүх]] 39e87ehiaprd137y6yy9hs8cb4x8rwy 0 21429 875821 858440 2026-11-10T21:33:53Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875821 wikitext text/x-wiki [[Файл:Bundesarchiv_Bild_183-J0218-0011-001,_Leipzig,_Architekt_am_Reißbrett.jpg|right|thumb|Архитектор зургийн самбарын ард. 1970]] '''Архитектор''' нь (эртний [[Грек хэл|грек хэлээр]] ἀρχή буюу эхлэл, нэгдүгээр ба удирдагч гэсэн утгуудтай) ихэвчлэн [[өндөр барилга|өндөр барилгын]] техник, эдийн засаг, зориулалт ба уран сайхны төлөвлөлтийг гүйцэтгэнэ. Тэрээр барилгаас илүүтэй [[архитектур]]ыг бүтээнэ. == Ерөнхий зүйл == [[Файл:Architecte.Semur.en.Auxois.png|right|thumb|[[Eugène Viollet-le-Duc]]- ын зурсан архитектор]] [[Файл:Universitätsbibliothek cottbus.jpg|right|thumb|[[Herzog & de Meuron]] [[Швейцари]]йн архитектурын студийн бүтээл]] Тус мэргэжлийг [[их сургууль]] (ихэвчлэн Техникийн их ба дээд сургууль), [[дээд сургууль]], [[урлагийн академи]], [[мэргэжлийн академи]] ба техник [[мэргэжлийн сургууль]]д санал болгоно. Урлагийн академид илүүтэй гоо зүйн, дээд сургуулиудад хэрэглээ талаас нь заадаг байхад их сургуульд голчлон онол болоод шинжлэх ухаан талаас нь сургадаг байна. == Түүх == [[Файл:Architect.png|right|thumb|225px|Архитектор, 1893]] [[Файл:Peter Celsing kontor 1967.jpg|thumb|1967 оны архитектурын студи]] [[Файл:Wohnungs.JPG|right|thumb|225px|Карлсрухэ хот дахь [[орон сууц]]ны төлөвлөлт]] Өнгөрсөн үед архитекторууд нь төлөвлөлтийг гарган, [[статикийн тооцоо]]г хийн, барилгын явцыг хянадаг байжээ. Цаг үеийн аясаар тэднийг олон янзаар нэрлэж байв. Жишээлбэл: Ромын эзэнт улсын үед тэднийг цэргийн инженерүүд, дундад зууны сүүлчээр гар урлаач ба [[сэргэн мандлын үе]]д тэд уран бүтээлчид байлаа. [[Үйлдвэржилтийн үе]] буюу 19- р зуунаас эхлэн эдийн засаг, техникийн хөгжилтэй уялдан барилгын технологит асар их дэвшил гарсан байна. Олон давхар сууц, сургууль, гал сөнөөх газар мэт барилгуудыг төлөвлөх болжээ. Архитектурын сургууль ба академууд баригдаж эхэллээ. Архитекторууд илүүтэйгээр өндөр [[барилга|барилгын]] төлөвлөлтөөр дагнан, барилгын инженерүүд нь гүний ба инженерүүдийн байгууламжууд ба өндөр барилгын [[даацын хийц]]ийг төлөвлөн, барилгын явцыг удирдах болов. Барилгын мэргэжлийн үүргүүд 20- р зуунд улам нарийсч [[барилгын физик]], [[интерьер]], [[хот төлөвлөлт]], [[ландшафтын архитектур]] гэх мэт салбарлан хөгжиж иржээ. 20- р зууны төгсгөлөөр [[барилгын менежемэнт]] нь классик архитекторуудын үүргүүдээс хугаслах боллоо. Өнөө үед [[хүрээлэмжид ээлтэй барилгажилт]] эсвэл хуучин [[барилгын сэргээн засварлалт]] гэх мэт тусгай салбаруудаар дагнасан архитектурын студиуд бий болжээ. == Ажлын талбар == [[Файл:166 Perry Street.jpg|thumb|[[Архитектур]]ын төлөвлөлтөнд компьютер график ашигласан байдал]] [[Файл:Balkonsanierung.jpg|thumb|[[Тагт]]ыг хуучин сууцанд [[дулааны гүүр]] үүсгэхгүйгээр төлөвлөсөн байдал]] [[Файл:Bahnhofsäule.jpg|thumb|[[Берлин]] дэх өмнөд галт тэрэгний буудлын баганын төлөвлөлт]] Архитекторууд нь дараах талбарт ажиллана: * Нийт [[барилгын үйл явц]]ад: ** [[Төслийн удирдлага]] ** Төлөвлөлтийн баг ба байгууллагуудыг зохион байгуулах ** Төлөвлөлтийн баг ба байгууллагуудын өмнө [[барилгын захиалагч]]ийг төлөөлөх * Төлөвлөлтийн үе шатанд: ** [[Үндэслэлүүдийг тодорхойлох]], [[урьдчилсан төлөвлөлт]] ** [[Төлөвлөлт]] ** [[Зөвшөөрөл авах төлөвлөлт]] ** [[Ажлын зураг]] ** [[Зургийг хүлээлгэж өгөхөд бэлтгэх]] ба [[зургийг хүлээлгэж өгөх]] * Барилгыг гүйцэтгэх явцад: ** [[Барилгын менежмент]]: [[цаг хугацааны хяналт]], [[өртөгийн хяналт]] ** Барилгын явцыг удирдах * [[Барилгын ашиглалтын үе шат]]анд: ** Обьектийн бичиг баримт ** [[Үл хөдлөх хөрөнгийн менежмент]] * Бусад ажлын талбарууд: ** [[Барилгын алба]]нд албан хаагч ** Судалгаа/сургалт: [[Барилгын судалгаа]], [[архитектурын онол]], [[барилгын эдийн засаг]] ** Тусгай салбарууд: [[Макет]], [[архитектурын график]] == Ажлын арга барил == Архитекторын ажил нь олон янз ба цогц юм. Архитекторын студид чиглэлээс нь хамааран ландшафт архитектор, дотоод заслын дизайнер, лабораторийн техникч, гэрлийн техникч, барилгын физикч, макетчин, компьютер графикч гэх мэт мэргэжилтнүүд ажиллана. Архитекторууд нь мөн итгэмжлэгчээр, зөвлөгчөөр ажилладаг. Зөвхөн цөөн архитекторууд л төлөвлөлтийн бүх үе шатанд оролцоно. Дийлэнхдээ студийн хамтран ажиллагсад нь [[төлөвлөлт]], ажлын зураг, барилгын зургийн бичвэрийг гүйцэтгэх, барилгын зургийг хүлээлгэн өгөх, барилгын явцыг удирдах, гэх мэт ажлуудаар дагнан мэргэшсэн байдаг. Өнөө үе архитектурын студиүд нь урьдчилсан төлөвлөлт, төлөвлөлт ба зөвшөөрөл авах төлөвлөлтөөр нэг баг, нөгөө баг нь барилгын зургийн хүлээлгэн өгөх ба барилга баригдсаны дараах хяналтыг хариуцдан хувааж ажиллах болжээ. Хуваагдаж ажиллана гэдэг нь тусдаа ажиллана гэсэн үг биш бөгөөд төлөвлөлтийн үе шатууд нь хоорондоо нягт холбоотой ба бие биенээсээ хамааралтай. === Архитекторын студи === [[1 айлын сууц|1 ба 2 айлын]] сууцны жижиг төслүүдээс бусад төлөвлөлтүүдийг тухайн архитекторын студи хэд хэдэн баг болж гүйцэтгэхээс гадна гадны мэргэжилтнүүдтэй хамтран ажиллана. Бүх төрлийн барилгын төлөвлөлтүүдэд [[сантехникийн инженер]] ба [[барилгын даацын хийц төлөвлөгч]] мэргэжилтнүүд оролцох ба том хэмжээний төлөвлөлтөнд , [[зам тээврийн төлөвлөлт]]ийн инженер, [[ландшафт архитектор]] ба менежер гэх мэт мэргэжилтнүүд татагдан оролцдог тул архитекторуудад зохион байгуулах ба харилцааны өндөр шаардлага тавигддаг. Барилга нь өндөр өртөгтэй тул архитекторууд нь мөн эдийн засгийн өндөр мэдлэгтэй байна. Архитекторуудад мөн байгалийн орчны болон барилгын хууль гэх мэт эрх зүйн талаар гүнзгийрсэн мэдлэг шаардагддаг. Өнгөрсөн жилүүдэд [[компьютерийн эрин үе]]ийн хувьсгал гарсан ч гэсэн архитекторуудад гараар [[эскиз]], макетаа хийдэг ба төлөвлөлтийн төгсгөлийн шатны зургуудыг [[CAD]]- програмуудын тусламжаар гүйцэтгэнэ. Тиймээс архитекторууд дор хаяж 1 САD- програмаар ажилладаг. Үүнээс гадна [[2 хэмжээс]], [[3 хэмжээс]] ба [[цагийн үечлэл]]ийн [[4 хэмжээс]] дээр төслийн графикийг ажиллах дадлага шаардана. CAD- програмуудын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг [[CAD-програмын жагсаалт]] холбоосноос харна уу. Төслийн хэмжээнээс хамааран архитектурын студиуд нь илүү цагаар ажиллах нь элбэг. Мөн олон улсын уралдаанд оролцох мэт хойшлуулшгүй төслүүдэд амралтын өдрүүдээ зориулах хэрэгтэй болно. Ялангуяа том төслийн үед архитекторууд хаанаас ч холбогдох боломжтой байдаг байна. === Онцгой ажлын талбар === Архитекторууд нь үйлдвэрийн дизайн, урлаг, кино, театр, зар сурталчилгаа ба харилцааны дизайны салбаруудад мөн ажиллана. == Алдарт архитекторууд == Од- архитектор гэж урлагын салбарын одуудын адилаар олон улсад нэртэй хүлээн зөвшөөрөгдсөн архитеторуудыг хэлнэ. Жишээлбэл [[Франк Гэри]] нь Бээжин дахь [[Үндэсний стадион]]ы төлөвлөлт ба Испанийн [[Бильбао]] дахь [[Гуггенхайм музей]]н давтагдашгүй төлөвлөлтүүдээрээ Од- архитектор болжээ. Иракийн архитектор [[Цаха Хадид]], Польш гаралтай архитектор [[Даниел Либэскинд]] нар нь мөн зүй ёсоор Од- архитекторууд хэмээн нэрлэгддэг. Од- архитеторуудын төлөвлөсөн барилга өндөр үнээр зарагдан, санхүүгийн хувьд ихэд ашигтай байдаг. Түүнчлэн дээрх архитеторуудын төлөвлөлтөөр баридсан барилгууд буй хот, орон нутаг нь жуулчдыг ихээр татан тус бүс нутгийн эдийн засагт нааштай эдийн засгийн хувь нэмэр оруулдаг байна. == Мөн үзэх == * {{Портал|Архитектур ба барилгын салбар}} == Нэмж унших == * Dörhöfer, Kerstin: ''Pionierinnen in der Architektur: Eine Baugeschichte der Moderne''. Tübingen, Wasmuth 2004, ISBN 3-8030-0639-2 * Durth, Werner: ''Deutsche Architekten''. München, dtv 1992, ISBN 3-7828-1141-0 * Kuhl, Isabel/ Lowis, Kristina/ Thiel-Siling, Sabine: ''50 Architekten die man kennen sollte'', Prestel Vlg., München 2008, ISBN 978-3-7913-4044-9 * Pfammatter, Ulrich: ''Die Erfindung des modernen Architekten: Ursprung und Entwicklung seiner wissenschaftlich-industriellen Ausbildung''. Basel [u.&nbsp;a.], Birkhäuser 1997, ISBN 3-7643-5473-9 * Wolfensberger, Hanno: ''Architektendämmerung : 10 Abgesänge auf einen Berufsstand''. Frankfurt am Main / New York, Campus 1993, ISBN 3-593-34922-1 * Dr. Eisenmenger, Mathias: ''Der Architekt: Das zukünftige Berufsbild unter Berücksichtigung seiner Verantwortung als Baumeister''. Kassel, kassel university press 2007, ISBN 978-3-89958-252-9, [https://web.archive.org/web/20080211235746/http://www.architektenseminare.de/der-architekt.html (PDF-Version)] * Hodonyi, Robert: ''Von Baustelle zu Baustelle. Ein Streifzug durch die Geschichte des Architektenmotivs in der Literatur''. In: Weimarer Beiträge. Zeitschrift für Literaturwissenschaft, Ästhetik und Kulturwissenschaften 54 (2008), H. 4, S. 589-608. * Johannes, Ralph (Herausgeber): ''Entwerfen. Architektenausbildung in Europa von Vitruv bis Mitte des 20. Jahrhunderts: Geschichte - Theorie - Praxis''. Junius Verlag 2009, ISBN 3-88506-441-3 == Гадаад холбоос == {{Commonscat|Architects|3=S}} {{Wiktionary|Архитектор}} * [http://www.die-bewerbung.de/berufe/architekten-bewerbung.html Архитектор мэргэжлээр өргөдөл бичих (герман)] * [http://www.youtube.com/user/strategieportal#p/u Архитекторуудтай хийсэн ярилцлагууд] * [http://www.architectsindex.com/ Architects' Index] * [http://www.aia.org/ American Institute of Architects] * [http://www.aias.org/ American Institute of Architecture Students] * [https://web.archive.org/web/20100630212507/http://www.archcareers.org/ ARCHcareers.org] * [http://www.arb.org.uk/ Architects Registration Board-UK (ARB)] * [https://web.archive.org/web/20100712075146/http://www.arch-library.com/ arch-library] * [https://web.archive.org/web/20090510043524/http://stats.bls.gov/k12/print/build04.htm Bureau of Labor Statistics] * [http://www.cca.qc.ca/en Canadian Centre for Architecture (CCA)] * [https://web.archive.org/web/20100615064825/http://en.nai.nl/ Netherlands Architecture Institute] * [http://www.oaa.on.ca/ Ontario Association of Architects (OAA)] * [http://www.orsa.ca/ Ottawa Regional Society of Architects (ORSA)] * [http://www.pcatp.org.pk/ Pakistan Council of Architects and Town Planners] * [http://www.raic.org/ Royal Architectural Institute of Canada / Architecture Canada] * [https://web.archive.org/web/20080514003825/http://www.raia.com.au/ Royal Australian Institute of Architects] * [https://web.archive.org/web/20070630200542/http://www.riba.org/go/RIBA/Home.html Royal Institute of British Architects] * [http://www.riai.ie/ Royal Institute of Architects in Ireland] * [https://web.archive.org/web/20110303083127/http://www.saia.org.za/ South African Institute of Architects] * [http://www.slia.lk/ Sri Lanka Institute of Architects] * [http://www.worldarchitecture.org/main/ World Architecture Database] [[Ангилал:Архитектор| ]] [[Ангилал:Чөлөөт мэргэжил]] [[Ангилал:Барилгын мэргэжил]] 3sf8w8wf96q2lzpk8obf3adk8wo2i79 0 22326 875854 875257 2026-11-11T00:55:20Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875854 wikitext text/x-wiki [[Файл:Large format camera lens.jpg|thumb|right|Том форматтай камерын линз.]] '''Гэрэл зураг-'''гэрэл зургийн хальс эсвэл электрон зураг-мэдрэгч зэрэг [[цацаргалт]] мэдрэмтгий зүйлс дээрх цацаргалтыг буулгаж авах замаар зураг үүсгэх практик, шинжлэх ухаан бөгөөд урлаг юм. Линз нь ямар нэг обьектоос ялгарах эсвэл тухайн обьект дээр тусаад хугарсан гэрлийн цацрагийн фокусыг тааруулан, камерын дотор байрлах гэрэл мэдрэмтгий гадарга дээр бодит дүрс болгон буулгахад ашиглагддаг. Улмаар электрон дүрс мэдрэгч нь дүрсийг пикселийн (нягтрал) нарийвчлалаар буулган, боловсруулж дижитал файл хэлбэрээр хадгалдаг. Зураг, видео хэлбэрээр хадгалагдсан дижитал файлыг зургийн аппаратнаас шууд үзэх, компьютер лүү хуулах, дэлгэцээр харуулах буюу студид угааж, принтерээр хэвлэн ашиглаж болдог. Гэрэл зургийг шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэл, бизнест өргөнөөр ашиглахын зэрэгцээ урлаг, уран бүтээл, харилцаа холбооны зорилгоор түгээмэл ашигладаг. Гэрэл зургийн ач холбогдол бол түүхэн баримт болдог гол онцлогтой юм. == Үгийн гарал зүй == Фотограф гэдэг үг нь Грекийн φωτός (''phōtos'') буюу гэрэл<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dfa%2Fos φάος], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', on Perseus</ref> болон γραφή (''graphé'') буюу зураг<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dgrafh%2F γραφή], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', on Perseus</ref> гэсэн хоёр үгний нийлбэр юм.<ref>Harper, Douglas. [http://www.etymonline.com/index.php?term=photograph "photograph"]. ''[[Online Etymology Dictionary]]''.</ref> == Түүх == === Анхны технологи === [[File:Camera obscura box.jpg|thumb|Зураг зурахад ашиглагддаг хайрцган аппарат]] Гэрэл зураг нь хэд хэдэн технологийн нийлбэр юм. Анхны гэрэл зураг гарахаас өмнө Хятадын философич Мо Ди болон Грекийн математикч [[Аристотель]], [[Евклид]] нар МЭӨ 4, 5-р зуунд хайрганы нүхээр гэрэл тусган зураг зурах камерны талаар дүрсэлсэн байдаг.<ref>Campbell, Jan (2005) ''[http://books.google.com/books?id=lOEqvkmSxhsC&pg=PA114 Film and cinema spectatorship: melodrama and mimesis]''. Polity. p. 114. [[:en:Special:BookSources/074562930X|ISBN 0-7456-2930-X]]</ref><ref>http://books.google.com/?id=MTXdplfiz-cC&pg=PA20</ref> Хүн төрөлхтний хөгжил дэвшлийн гайхамшгийн нэг болох гэрэл зургийн түүх эртний Арабын физикч, математикч, эмч, филисофич [[Ибн-Аль-Хайсам|Ибн-Аль-Хайсамын]] нэртэй салшгүй холбоотой. Дундад зууны Европт Альхазен хэмээн алдаршсан тэрээр 965 онд төрж 1039 онд өөд болсон ба тухайн үеийнхээ хамгийн өндөр боловсролыг эзэмшиж, гэрэл, гэрлийн туяаны тухай тодорхой бүх л мэдэгдэхүүнийг тусгасан оптикийн тухай шинжлэх ухааны өгүүллээ бичжээ. Тэр үед гэрэл зургийн талаар ямар ч ойлголт байхгүй байсан боловч чухам энэ эрдэмтэн гэрэл зургийн аппарат маягийн зүйл хийсэн нь өнөөгийн бидний сонирхлыг ихэд татдаг. Үүний тулд тэрээр жирийн 1 хайрцаг авч 1 талд нь цоолж нүх гаргаад түүнийхээ өмнө хэд хэдэн лаа асаажээ. Нүхний эсрэг талд цулгай дэлгэц буюу самбар байрлуулахад уг дэлгэц буюу самбар дээр лаануудын доош харсан дүрс гардаг болохыг нээжээ. Ийнхүү Ибн-Аль-Хайсам 200 жилийн дараа харанхуй каамер хэмээх нэр хүртсэн зүйлийг нээсэн хийгээд энэ нь түүний хийдэг ердийн туршилтуудын 1 байсан тул өөрийн нээлтэндээ төдийлөн ач холбогдол өгөлгүй орхисон бөгөөд Европ тив үүнийг 200 жилийн дараа олж мэджээ. === Дундад зуун<ref name=":0">http://jagaa.blogmn.net/21813/gerel-zurgiin-tuuhees.html</ref> === 1519 онд алдарт [[Леонардо да Винчи]] харанхуй камерийг шинжлэх ухааны ажиглалт хийхэд чухал төхөөрөмж гэж нэрлэсэн тэмдэглэл бичжээ. 1544 онд [[Нидерланд|Нидерландын]] математикч Хээма Фрийзиус түүний тусламжтайгаар нарны хиртэлтэнд анх ажиглалт хийж байсан түүхтэй. 16-р зууны дунд үед Италийн иргэн Жамбаттиссаделла Поорте харанхуй камерийн нүхэнд линз суулгах санаа төрсөн бөгөөд ингэснээр дүрсний чанарыг эрс сайжруулж, улам боловсронгуй болсон тул тэр дорхноо л аялагчид, зураачдын байнгын дагуул болжээ. Цаасан дээр гарсан оптик дүрсийг тэд үзэг харандаагаар дагуулан тодруулдаг байв. Шинжлэх ухааны лабораторит энэ нь өнөөдрийн гэрэл зургийн аппарат буюу туршлагыг бүртгэгч дуран байлаа. Астрономич Иохами Кээплэр суурин дээрээ эргэж, тал бүр тийш харах боломжтой, салхин тээрэмний хэмжээтэй харанхуй камерийг зохион бүтээв. Оросын эрдэмтэн [[Михаил Васильевич Ломоносов|Михаил Ломоносов]] лаборантууддаа, машинуудыг зурахад харанхуй камерийг байнга ашиглах шаардлага тавьдаг байв. Германы эрдэмтэн, физикч Крийстоф Шлайнэр харанхуй камерыг нар руу чиглүүлэв. Түүний дуран Кээплэрийн зөвлөснөөр 2 хэсэг цуглуулагч линзээс бүрдэж байснаараа [[Галилео Галилей|Галилео Галилейн]] дурангаас ялгарч байсан бөгөөд алсад буй зүйлүүдийн бодит дүрсийг дамжуулах боломжийг хангасан байна. Эрдэмтэд энэ камерийн тусламжтайгаар Галилейн нээсэн толбоноос гадна, гадаргуу дээр гарсан хаягдлууд тод ажиглагдаж буйг тогтоожээ. Үүнээс дахин 2 зууны дараа Францын одон орон судлаач, физикч [[Доминик Франсуа Жан Араго]] тэднийг дахин нээж “протуберац” ([[Герман хэл|герман]]. ''Protuberanzen'', лат. ''protubero'') хэмээн нэрлэжээ. Энэ үед эрдэмтэд бийр хэрэглэлгүй, зөвхөн гэрлээр зурах боломжийг шургуу судалж байлаа. Өөрөөр хэлбэл, дурангийн цуглуулж өгсөн дүрсийг бэхжүүлэх аргыг олох хэрэгтэй байв. Харанхуй камерийг гэрэл зургийн аппарат болгон хувиргах шаардлагатай байлаа. === 19-р зуун<ref name=":0" /> === 19-р зууны хамгийн гайхамшигтай бөгөөд ач холбогдолтой нээлтүүдийн нэг болох гэрэл зургийг Нийсэфор Ньепс (1765-1833) анхны харанхуй камерийг хийсэн. Тэр гэрлийн тусламжтайгаар сийлбэр хэвлэх хэв хийхийг мөрөөдөж, чулуун бараар хэвлэх аргатай нилээд нарийн танилцаж өөрийнхээ хийж буй зүйлээ гелиографи гэж нэрлэжээ. Мөн 1822 онд Парисын Маре гудамжинд Луи Жак Дагэр ([[Франц хэл|франц]]. ''Louis Jacques Mandé Daguerre'', 1787 —1851) “Диорама” хэмээх үзвэрийн газраа нээжээ. Тэрээр зургууд нь солигддог үзмэр хийсэн байна. Нимгэн, хагас тунгалаг даавуун дээр зурсан зургуудыг бүгдийг нь зэрэгцүүлэн сараалжуудаас зүүж байрлуулаад араас нь ээлжлэн гэрэлтүүлдэг байжээ. Үзэгчид гэгээн цагаан өдөр гэнэт шөнө болж хөгжмийн аялгуунд гоёмсог зураг харж байгаагаа гайхаж, шагшран магтаж байхад Дагэрт гэрлийн дүрсийг бэхжүүлэх аргыг олох санаа эргэлдсээр байв. Тэрээр тухайн үеийн бусад зураачдын адил харанхуй камер ашиглан зурдаг байсан бөгөөд оптикийг ч муугүй мэддэг байв. Ж.Дагэр францын зохион бүтээгч [[Жозеф Ньепс|Жозеф Нийсэфор Ньепс]] ([[Франц хэл|франц]]. ''Joseph Nicéphore Niépce''; 1765 —1833) тухай сонсоод түүнд захидал бичиж 1827 онд танилцаад 1829 онд хамтран ажиллаж, шинэчлэл хийхээр “Ноён Ньепсийн нээж ноён Дагэрийн боловсронгуй болгосон гелиографи” гэдэг нэртэй гэрээ байгуулжээ. Дагэр Ньепсийн олж харж чадаагүй хэв-барнаас хуулбарлах, байгаа байдлаар нь зураг авах 2-ын ялгааг ойлгож хөрөг зураг нь өнгөнүүдийн хувьд зөв, тод дамжуулахыг хамгаас илүү шаарддаг учир зураг авах хугацаа 5 хоромоос хэтрэх ёсгүй хэмээн үзэж йодоор боловсруулсан мөнгөөр бүрхсэн ялтас ашиглахыг санал болгожээ. Йодот мөнгө ашигласнаар орчин үеийн гэрэл зургийн аргад тун дөхөж ирсэн хэдий ч бүр 1818 онд Английн астрономч Жон Хээршэл йодот мөнгөний харлах процессыг тиосульфит зогсоодог болохыг нээснийг тэд мэдэж чадаагүй юм. Ньепсийг нас барсны дараа Даагэр йодот мөнгөөр богино хугацаанд позитив дүрс гаргаж бэхжүүлэх аргыг олж даагэреотип хэмээн нэрлэжээ. Энэ арга нь Ньепсийнхээс огт өөр арга байсан ч хамтын ажиллагааны гэрээ хүчин төгөлдөр хэвээр байсан тул дундынх болжээ. Даагэрийн нээсэн энэ арга маш энгийн бөгөөд түгээмэл байсан тул тэр дороо л нийтэд хүртээл болсон байна. Өөрийн дүрс-Даагэреотипийг харахыг хүсэгчид маш олон байсан ба тэдний хэрэгцээний хирээр харанхуй каамер, химийн бодисууд, дуран, мөнгөжүүлсэн ялтсуудыг үйлдвэрлэж эхлэв.Мөнгөн усны уураар дүрс тодруулах болон тиосульфитаар бэхжүүлэх аргыг ч Даагэр /Жооно Хээршэлийн нээснийг мэдэлгүйгээр/ нээжээ. Гэвч энэ бүгдийг Даагэр өөрөө санаачилсангүй, зөвхөн Ньепсийн санааг үргэлжлүүлж байж олж нээжээ. Гелиограф анх гарснаас хойш 13 жилийн дараа буюу 1839 оны 1-р сард Парисын ШУА-ийн хурал дээр нэрт эрдэмтэн, улс төрийн зүтгэлтэн Доминик-Франсуа Араго анх Луи Дагэр, Нийсэфор Ньепс нар хавтгай метал гадаргуу дээр объектуудын гэрлийн дүрсийг бэхжүүлэн авах боломжийг нээснийг илтгэжээ. Энэ үед Английн эрдэмтэн [[Уильям Тальбот|Уильям Фокс Тальбот]] ([[Англи хэл|англи]]. ''William Henry Fox Talbot''; 1800 —1877) харанхуй камер ашиглан дүрс буулгах процессыг сонирхож 1835 онд буюу ажиллаж эхэлснээсээ хойш 2 жилийн дараа, өөрийн байшин болон Лакокийн сүмийн зургийг авч чаджээ. Эдгээр зургийг 2 цагийн хугацаатай барил өгч авсан хэдий ч анхны, жинхэнэ гэрэл зургийн негативууд /энэ нэрийг Таальбот өгчээ/ байжээ. Гэвч Тальбот туршилтаа төдхөн орхисон байна. 1839 оны 1-р сарын сүүлчээр Уильям Тальбот Лондоны Эзэн хааны нийгэмлэгийн хурал дээр өөрийн нээсэн калотайпийн аргын тухай илтгэл тавьж гэрэл зургийг боловсронгуй болгох талаар ажиллаж эхэлсэн байна. Ингээд хэдхэн сарын дараа азот хүчлийн мөнгө бүхий хальсан дээр авдаг болсноор дүрсийг ердөө л 3 хоромд буулгах боломжтой болжээ. Таальбот өөрийн аргаа шууд гаргаж тавьсан бол дагэреотипийг гаргалгүйгээр мөхөөж чадах байсан ба нэгэнт их хүч хөрөнгө зарж бүтээсэн Даагэротипийг 10 жилийн дараа калотайп шахан гаргажээ. Хожим нь энэ арга эхлээд хуурай, дараа нь нойтон желатин ялтсуудад шахагдан өөрчлөгдсөн билээ. Ийнхүү хүн төрөлхтний олон чухал нээлтийн нэг болох гэрэл зураг урлагийн болон аж үйлдвэрийн шинэ салбар болон үүсэж хөгсөн байна. Хожим бромт мөнгө, хлорт мөнгө, йодот мөнгө зэрэг бодисуудаар гэрэл мэдрүүлэн, метол, эсвэл гидрохиноноор тодруулаад тиосульфат натригаар зогсоож төрөл бүрийн гадаргууд буулгадаг болсныг өнөөгийн бид хэрэглэж байна. Шинжлэх ухаан техникийн дэвшлийн эрин - өнөө үед тоон програмт зураг үүсэн хөгжиж байгаа нь зарим талаараа гэрэл зургийн ач холбогдлыг бууруулсан нь гэмт хэрэгтэн этгээдүүдийн бүртгэлээр ХIХ зууны сүүл үед баруун Европыг дагуулан шуугиулж байсан Бертильонаж буюу антропометрийн хэмжил зүйн арга ХХ зууны эхэнд дактилоскопихэмээх гарын мөрний ухаанд зайгаа тавин өгсөнтэй төстэй ч бодит байдлыг дүрслэх чадал, засвар хийх, хуурамчаар үйлдсэнийг тогтоох боломж өндрөөрөө урлаг, криминалистик зэрэг салбарт үнэлж баршгүй хэвээрээ байна. === Хар цагаан зураг === Бүх гэрэл зураг эхэндээ зөвхөн хар, цагаан өнгөтэй. Хар, цагаан зураг нь саарал болон цэнхэр, бор шаргал туяатай гардаг байсан. Одоо хэр нь камераар хар, цагаан зураг дарж болохоос гадна зөвхөн хар, цагаан зураг дардаг камер ч байдаг. Мөн зураг засварлах програмуудад хар, цагаан болгох үйлдлүүд байдаг. === Өнгөт зураг === 1903 онд авсан өнгөт зураг байдаг. Тухайн үед тусгай төхөөрөмж ашиглан, маш удаан хугацааны туршид зургийг бүтээж, хэвлэдэг байсан. Өнгөтөөр зураг авах боломжийг 1840 оны үеэс судалж эхэлсэн. Эхэн үед өнгөт зураг гэрэлд цохигдох, их хугацаа шаардах гэх мэт сул талтай байсан. 1855 онд физикч [[Жеймс Клерк Максвелл]] ([[Англи хэл|англи]]. ''James Clerk Maxwell''; 1831—1879) гурван үндсэн өнгийг тусгаарлах зарчмын талаар судалгаа гаргасан бөгөөд '''''1861''''' онд энэ зарчмын дагуу анхны өнгөт зургийг авсан. Максвелл улаан, ногоон, цэнхэр шүүлтүүр ашиглан 3 ширхэг хар, цагаан зураг авч, дараа нь нийлүүлэх замаар өнгөт зураг гаргаж авах санаа гаргажээ. 1860-аад оны сүүлээр Луйс Дукос ду Хаурон өнгөт зураг хэвлэх аргийг нээсэн. Улмаар хальс хийж зураг дарах камер бүтээгдэх болж 1935 он гэхэд Кодак өнгөт хальсыг нэвтрүүлсэн. Үүнтэй төстэй "''Agfacolor Neu"'' хальсыг Agfa компани 1936 онд бүтээжээ. 1963 онд Поларойд компани зураг дарсны дараа 1-2 минутын дотор хэвлэн гаргах камер гаргасан байна. 1995-2005 оны хооронд дижитал камер хэрэглээнд хүчтэй нэвтрэх болсон. === Дижитал гэрэл зураг === 1981 онд Японы [[Sony|"Sony"]] компани энгийн хүмүүс ашиглаж болох анхны хагас дижитал камерыг худалдаанд гаргасан. Мавика хэмээх энэхүү камер нь дүрсийг дискэнд хадгалдаг байсан бөгөөд дискэн дээр хадгалагдсан дүрсийг дэлгэцээр харах боломжтой байсан. 1991 онд Кодак анхны дижитал камер болох DCS 100-г гаргасан. Энэ камер өндөр үнэтэй байсан хэдий ч сэтгүүлч, мэргэжлийн гэрэл зурагчид өргөнөөр ашиглаж эхэлсэн байна. Дижитал камер нь электрон дүрс мэдрэгч ашиглан дүрсийг электрон дата болгон хадгалдаг бөгөөд өмнөх үеийн камеруудаас ялгаатай нь зураг угаах гэх мэт химийн процесс ашигладаггүй юм. Дижитал зургийг төрөл бүрийн янзалж, өөрчлөх боломжтой. Өнөөдөр дэлхий даяар дижитал камер болон ухаалаг гар утас ашиглан зураг авах болсон билээ. === Нийлэг гэрэл зураг === Нийлэг гэрэл зураг нь компьютер орчинд авах зураг бөгөөд зураг авалт нь бодитоор зураг авч байгаа мэт загварчлагдсан байдаг. Дижитал ертөнцөд дижитал зураг авалт хийх нь бодит ертөнцөд зураг авах хэмжээ, хязгаарыг давах боломжийг бий болгосон.<ref>{{cite conference|url = http://www.zhongart.com/marcol/premier/photoA_files/synthesis%20photography%20and%20architecture.html|title = Synthesis photography and architecture|last1 = Paux|first1 = Marc-Olivier|date = 1 February 2011|conference = [[Imagina]]|location = Monaco}}</ref> == Камерны түүхэн хөгжил == <!-- Images showing cameras typical for their time or cameras that were first of their kind (other suggestions for criterias?)--> <gallery widths="220" heights="180" perrow="5"> File:Studijskifotoaparat.JPG|19-р зууны 3 хөлтэй, студийн камер File:Box Camera.jpg|Чиглүүлээд зураг дарах [[хайрцган камер]], кино зураг авалтад ашиглагддаг анхны камер, c. 1910 File:No1-A Autographic Kodak Jr.jpg|Kodak-ийн хураадаг камер 1922 File:Leica-II-Camera-1932 cropped.jpg|[[Leica Camera|Leica-II]], [[135 мм]] кино зураг авалтын анхны камеруудын нэг, 1932 File:Contax-s.jpg|[[Contax]] S 1949&nbsp;– анхны [[олон талт призмт камер]] [[Single-lens reflex camera|SLR]] File:Polaroid Colorpack 80.jpg|Polaroid Colorpack 80 зураг хэвлэдэг камер, c 1975 File:Photography using Canon Digital IXUS 850 IS.jpg|[[Дижитал камер]], [[Canon Ixus]] загвар, c. 2000. File:Capas-d1.jpg|Nikon D1, анхны [[digital single-lens reflex camera|digital SLR]] сурвалжлага, спортын зураг авалтад ашиглагддаг, c. 2000 File:Phone photography.jpg|[[Ухаалаг утас]], c. 2010 </gallery> == Техникийн шинж чанар == Камер бол зураг авах хэрэгсэл бөгөөд дуу бичлэг хураах төхөөрөмж суулгаснаар видео бичлэг хийх буюу кино зураг авалт хийх боломжтой болсон. Дижитал сорон болон электрон соронзон бүхий санах ойтой.<ref>http://www.dpreview.com/learn/?/glossary/</ref> == Эшлэл == {{Reflist}} [[Ангилал:Гэрэл зураг| ]] [[Ангилал:Дүрслэх урлагийн төрөл]] [[Ангилал:Уран сайхны арга техник]] [[Ангилал:Хуулбарлах техник]] 5pyj00q6814qpoxzn4g7h56x53rq6j2 0 23776 875840 855063 2026-11-10T22:55:37Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875840 wikitext text/x-wiki {{Жааз Буддын шашны хийд |нэр =Бурхан Багшийн Алтан Сүм |зураг =Golden Temple Elista.jpg |image size = |alt = |тайлбар = |mapsize = 250 |байрлал= [[ОХУ]], [[Бүгд Найрамдах Халимаг Улс|Халимаг]] улс,<br />[[Элст]] хот |coordinates_display = |байгуулсан_хүн = Арвандөрөвдөгч<br />[[Далай лам]] |байгуулагдсан_он =[[2005]] он |сэргээгдсэн_он = |ёс_урсгал =[[Шарын шашин|Буяны ёс]] |lineage= |шинэчилсэн = |хамба_лам =Харцхаев Анджа<br />Александрович |сургуулиуд= |лам_хуврагын_тоо = |architecture = |festivals= |footnotes = }} '''Бурхан Багшийн алтан сүм''' ([[Халимаг хэл|халим.]] ''Бурхн Багшин алтн сүм'') нь [[Элст]] хотод байх [[Бүгд Найрамдах Халимаг Улс|Халимагийн]] [[Төвөдийн Буддын шашин|бурханы шашны]] гол сүм юм. [[2005]] оны [[12 сарын 27]]-ны өдөр нээгдэж, эхний хурлаа хурсан. 56 метр өндөр бүхий 7 давхар сүмийн дотор дорнод [[Европ]]т хамгийн өндөр болох 12 метр өндөр [[Будда|бурхан багш]]ийн баримал залаатай байдаг. == Түүх == Энэхүү сүмийг 2004 онд Элст хотод айлчилж ирсэн Төвд, Монгол, Оросын буддын шашны төлөөлөгчид болон шашны удирдагч [[14-р Далай лам|XIV Далай ламын]] адислалаар хуучин төмөр бетон эдлэлийн үйлдвэрийн суурин дээр босгожээ. Өглөөний зургаан цагт өргөл өргөх ёслолоор нээлтийн ёслол эхэлсэн. Ёслолын энэ хэсгийг зөвхөн лам хуврагуудыг байлцуулан хийх ёстой тул сүсэгтэн олонд зориулан телевизийн шууд нэвтрүүлэг зохион байгуулжээ. Албан ёсны хэсэгт [[Халимагийн Шажин лам]] Тело Түлкү Ринбүчи буюу [[Эрдни Омбадыков]], төв хурлын лам нар, Монгол Улсын Хамба лам [[Дэмбэрэлийн Чойжамц]], Бүгд Найрамдах Тува Улсын Хамба ламын төлөөлөгчид, Буриадын төлөөлөгч Лодой Ринбүүчи, Жампа Тинлэй нар оролцов. Халимаг, [[Элст]] Зосимагийн хамба лам, Москвагийн [[Үнэн алдартны шашин|Үнэн алдартны шашны]] патриархын төлөөлөгч Эцэг Дудко. Ёслолд мөн [[Бүгд Найрамдах Халимаг Улс|Халимаг]], [[Тува]], [[Буриад]] улсын засгийн газрын төлөөлөгчид, Балба улсаас ОХУ-д суугаа Элчин сайд, Япон, Энэтхэг, Америк, Европын орнуудаас ирсэн зочид оролцсон байна. Элст хот дахь уг Бурхан багшийн уг сүмийг маш богино хугацаанд барьсан байна. 9 сарын дотор барилгачид, архитекторууд сүмийг бүтээгээд зогсохгүй дотоод засал чимэглэлийг бүрэн гүйцэтгэж чадсан байна. Сүмийн барилгын зургийн төслийг С.Курнеев, В.Гиляндиков, Л.Амнинов нар хийжээ. == Гадаад төрх == [[Файл:Burkhan Bakshin Altan Sume, 3.jpg|thumb|312x312px|Сүмийн хашаанд байрлах Бурхан багшийн 17 дүрийн нэг]] Уг Бурханы шашны ариун сүм нь Элст хотын гол үзмэрүүдийн нэг болоод байгаа юм. Энд лам нар шашны олон ном уншиж, олон түмэн залбирал үйлдэж, баяр ёслолын зан үйл явуулдаг болоод байна. “Бурхан багшийн Алтан сүм”-ийн барилгыг тойроод таван метр тутамд ээлжлэн цагаан суварга бүхий хашаагаар хүрээлэгдсэн байдаг. Сүмийг тойроод нийт 108 суварга байдаг. Алтан сүмийн гол хаалга нь өмнө зүгт хардаг бөгөөд сүмийн хүрээлсэн хашаа нь ертөнцийн дөрвөн зүгт харсан хаалгатай байдаг юм. Хийдийн барилгын цогц байдал нь мандал хэлбэртэй байдаг. Үүнээс гадна сүмийн төв байргийг Наланда хийдийн бурхны шашны их багш нарын 17 хөшөөгөөр хүрээлүүлсэн байдаг байна. == Дотоод байдал == Бурхан багшийн алтан сүм 7 давхар юм. Нэг давхарт номын сан, мүзей, хурал хурдаг танхим байралдаг. Хоёрдугаар давхарт Будда Шагжамүнигийн 9 метрийн өндөр баримал бүхий мөргөл үйлдэх дуган байралдаг юм. Уг баримал дотор ариун нандин зүйлс - тарни, хүж, үнэт эдлэл, Бүгд найрамдах Халимаг улсын өнцөг булан бүрээс авчирсан газрын шороо, Халимагт ургадаг ургамал, үр тариа байдаг. Бурхан багшийн баримал нь алтадаж бүрсэн бөгөөд алмааз шигтгэж чимсэн байдаг. Гурван давхарт лам нар, төвд эмч, зурхайчид иргэдийг хүлээн авах тусгай өрөөнүүд байдаг. Мөн энэ давхарт сүмийн захиргаа, удирдлагын өрөнүүд байралдаг ажээ. Дөрөв дэх давхарт Халимагийн Буддистуудын тэргүүн Тело Тулку Ринбүчигийн өргөө, хурлын бага танхим зэрэг байралдаг. Таван давхарт Дээрхийн Гэгээнтэн [[14-р Далай лам|XIV Далай Ламын]] өрөө байдаг. Зургаа дахь давхарт тусгай туслах өрөөнүүд байдаг. Долдугаар давхарт сүмийн лам нарын бясалгалаа хийх зориулалттай өрөө байралдаг байна. == Хурал == Халимагийн ард түмний сайн сайхны төлөө, Бүгд найрамдах улсын хөгжил цэцэглэлт, бүх амьд амьтаны сайн сайхан, аз жаргал, эрүүл энхийн төлөө өдөр бүр 09.00 цагаас эхлэн Төв дуганд өглөөний хурал, залбирал, мөргөл үйлддэг байна. * Баасан гараг бүр 14:00 цагт залбирлын ерөөл уншдаг. * Билгийн тооллын дагуу 8, 15, 29 хоног тутамд Бурханы томоохон ном хурж мөргөл үйлддэг. -Шинийн 8-нд - Ногоон Дарь эхийн залбирал ном уншдаг. -Шинийн 15 - Анагаах ухаан - Манал уншдаг. -Шинийн 29-нд - Сүсэг бишрэлийг хамгаалагчдад зориулсан залбирал -Сахиусан ном уншдаг ажээ. Мацаг барих шинийн 8, 15, 30 өдрүүдэд —сүмийн лам нар Ногоон Дарь эх (8-нд), Манал (15-нд), Бурхан-Багш (30-нд), Окон-Тэнгэр (29-нд) уншиж залбирдаг байна. == Холбоос == {{commonscat}} * Албан ёсны цахим сүлжээ - [https://web.archive.org/web/20211016120722/https://www.khurul.ru/ khurul.ru] * [https://web.archive.org/web/20130323073034/http://www.kalmykia.eu/sights/gold-temple/ Burkhan Bakshin Altan Sume (The Golden Abode of the Buddha Shakyamuni)] in English. {{Бурханы шашны хийдүүд}} [[Ангилал:Халимагийн соёл]] [[Ангилал:Элст]] bminnc75io581r4bz99f5vrs9tgk9ie 0 24118 875888 875307 2026-11-11T02:52:09Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875888 wikitext text/x-wiki [[зураг:Sas Carey with Reindeer.jpg|thumb|280px|Хөвсгөл аймагт жил бүр олон арван мянган дотоод гадаадын жуулчид айлчилж эдийн засгийн чухал бүрдэл орлогыг оруулдаг, Хөвсгөл аймгаар аялж буй АНУ-ын жуулчин]] [[зураг:USMC-100903-M-1294R-003.jpg|thumb|280px|Бүргэд үзэх аялалын хөтөлбөр нь Монгол ба төв азийн орнуудын жуулчиллаа хөгжүүлэх чухал бүрдэл хэсэг юм]] [[Зураг:Tourists tiger temple.jpg|280px|thumb|Тайландад гинжтэй [[Энэтхэг-Хятадын бар|бар]]с харж буй жуулчид]] [[Зураг:Jigulchilal.PNG|left]]'''Жуулчлал''' ({{lang-en|Tourism}}) гэвэл [[амралт|амрах]], [[зугаа цэнгэл|зугаацаж цэнгэх]], [[зав]]аа өнгөрүүлэх, [[ажил хэрэг|ажил хэргийн]] зорилгоор хол газар хэдэн сар, өдрөөр [[аялал|аялах]] гэдэг утгыг илэрхийлэх '''жуулчлах''' үйлийн нэр гэж ойлгоно. "Амралт, ажил хэргийн зорилгоор нэг жилийн дотор оршин суудаг газраасаа хол аялан явж амьдраваас түүнийг '''жуулчин''' гэнэ" гэж НҮБ-ын [[Дэлхийн Аялал жуулчлалын байгууллага]] тодорхойлжээ.<ref>{{cite web|year=1995|url=http://pub.unwto.org/WebRoot/Store/Shops/Infoshop/Products/1034/1034-1.pdf|title=UNWTO technical manual: Collection of Tourism Expenditure Statistics|page=14|format=PDF|publisher=World Tourism Organization|accessdate=2009-03-26|archive-date=2010-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20100922120940/http://pub.unwto.org/WebRoot/Store/Shops/Infoshop/Products/1034/1034-1.pdf|url-status=dead}}</ref> Сүүлийн жилүүдэд дунджаар жил бүр 1 тэрбум хүмүүс олон улсад аялж 1 их наяд ам.дол (837 сая евро) зарцуулж байна. [[2010]] онд нийт 940 сая хүн улс дамжин жуулчлаж, жуулчлалын орлого 919 тэрбум америк доллараар хэмжигджээ. Энэ нь өнгөрөгч онтойгоо харьцуулахад жуулчдын тоо 6.6%, орлого 4.7% өссөн байна.<ref name="WTO2011Highlights">{{cite web|date=July 2011|url=http://mkt.unwto.org/sites/all/files/docpdf/unwtohighlights11enhr.pdf|title=UNTWO Tourism Highlights 2011 Edition|publisher=[[World Tourism Organization]]|accessdate=24 October 2011|archive-date=3 Арван хоёрдугаар сар 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203015240/http://mkt.unwto.org/sites/all/files/docpdf/unwtohighlights11enhr.pdf|url-status=dead}}</ref> Жуулчлал нь, [[Итали]], [[Тайланд]] болон арлын [[Бахам|Бахамын арлууд]], [[Фижи]], [[Мальдив]], [[Филиппин]], [[Сейшелийн арлууд|Сейшел]] зэрэг олон орны ажиллах хүч, үйлчилгээ, үйлдвэрлэлийн салбарыг хөдөлгөн, мэдэгдэхүйц орлого бий болгогч эдийн засгийн чухал салбар хэмээгддэг. Жишээлбэл, агаарын, газрын тээврүүд, эмнэлэг, зочид буудал, амралт, үзвэрийн газрууд, цэнгэл, байгалийн хүрээлэнгүүд, мөрийтэй тоглоомын , худалдааны газрууд, хөгжмийн болон жүжгийн тоглолт зэрэг нь жуулчлалын үйлчилгээнд хамрагдана. ==Дэлхий дахины жуулчлалын орлого, тоо == ===2013 онд хамгийн их жуулчин хүлээн авсан орнууд=== [[File:World’s Top 10 Tourism Destinations.png|thumb|center|650px|2013 онд хамгийн их жуулчин хүлээн авсан 10 орнууд]] 2013 онд дэлхий даяар 1,087 тэрбум жуулчид аялж өмнөх оноосоо 5% илүү гарав. {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto;" ! Байр ! Улс ! [[Дэлхийн Аялал жуулчлалын байгууллага|Дэлхийн аялал жуулчлалын байгууллага]]<br> Бүс ! Олон улсын жуулчид<br> ирэгсэд<br> (2013)<ref name="WTO Tourism Highlights 2013 Edition"/> ! Олон улсын жуулчид<br> ирэгсэд<br> (2012)<ref name="WTO Tourism Highlights 2013 Edition">{{cite web|url=http://www.e-unwto.org/content/r13521/fulltext.pdf|title=2014 Жуулчлалын хандлага|publisher=[[Дэлхийн жуулчлалын байгууллага]]|accessdate=2014-06-13|date=2013|archive-date=2015-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205165056/http://www.e-unwto.org/content/r13521/fulltext.pdf|url-status=dead}}</ref> || Өөрчлөлт<br> (2012 -<br> 2013)<br> (%) || Өөрчлөлт<br> (2011 -<br> 2012) <br> (%) |-align=center |1 ||align="left"| {{FRA}} ||Европ|| — || 83.0 сая ||align="left"| — || align="left" |{{increase}} 1.8 |-align=center |2 ||align="left"| {{USA}} ||Хойд Америк|| 69.8 сая || 66.7 сая ||align="left"| {{increase}} 4.7 ||align="left" | {{increase}} 6.3 |-align=center |3 ||align="left"| {{ESP}} ||Европ|| 60.7 сая || 57.5 сая ||align="left"| {{increase}} 5.6 ||align="left"| {{increase}} 2.3 |-align=center |4 ||align="left"| {{CHN}} ||Aзи|| 55.7 сая || 57.7 сая ||align="left"| {{decrease}} 3.5 ||align="left"| {{increase}} 0.3 |-align=center |5 ||align="left"| {{ITA}} ||Европ|| 47.7 сая || 46.4 сая ||align="left"| {{increase}} 2.9 ||align="left"| {{increase}} 0.5 |-align=center |6 ||align="left"| {{TUR}} ||Европ|| 37.8 сая || 35.7 сая ||align="left"| {{increase}} 5.9 ||align="left"| {{increase}} 3.0 |-align=center |7 ||align="left"| {{DEU}} ||Европ|| 31.5 сая || 30.4 сая ||align="left"| {{increase}} 3.7 ||align="left"| {{increase}} 7.3 |-align=center |8 ||align="left"| {{GBR}} ||Европ|| 31.2 сая || 29.3 сая ||align="left"| {{increase}} 6.4 ||align="left"| {{decrease}} 0.1 |-align=center |9 ||align="left"| {{RUS}} ||Европ|| 28.4 сая || 25.7 сая ||align="left"| {{increase}} 10.2 ||align="left"| {{increase}} 13.5 |-align=center |10||align="left"| {{THA}} ||Aзи|| 26.5 сая || 22.4 сая ||align="left"| {{increase}} 18.8 ||align="left"| {{increase}} 16.2 |-align=center |colspan="7" | |- |} ===2013 онд хамгийн их жуулчлалын орлоготой орнууд=== {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto;" ! Байр ! Улс ! Бүс ! Жуулчлалын орлого<br>(2013)<ref name="WTO Tourism Highlights 2013 Edition"/> ! Жуулчлалын орлого<br>(2012)<ref>{{cite web|title=World's top destinations by international tourism receipts|url=http://dtxtq4w60xqpw.cloudfront.net/sites/all/files/pdf/worlds_top_destinations_pr_27.pdf|work=World Tourism Barometer|publisher=UNWTO|accessdate=11 July 2013|date=July 2013}}</ref>|| Өөрчлөлт<br> (2012 -<br> 2013)<br> (%) || Өөрчлөлт<br> (2011 -<br> 2012)<br> (%) |- align=center |1 ||align="left"| {{USA}} ||Хойд америк|| $139.6 тэрбум || $126.2 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 10.6 ||align="left"| {{increase}} 9.2 |- align=center |2 ||align="left"| {{ESP}} ||Европ|| $60.4 тэрбум || $56.3 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 7.4 ||align="left"| {{decrease}} 6.3 |- align=center |3 ||align="left"| {{FRA}} ||Европ|| $56.1 тэрбум || $53.6 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 4.8 ||align="left"| {{decrease}} 2.2 |- align=center |4 ||align="left"| {{CHN}} ||Aзи|| $51.7 тэрбум || $50.0 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 3.3 ||align="left"| {{increase}} 3.2 |- align=center |— ||align="left"| {{MAC-CHN}} ||Aзи|| $51.6 тэрбум || $43.7 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 18.1 ||align="left"| {{increase}} 13.7 |- align=center |5 ||align="left"| {{ITA}} ||Европ|| $43.9 тэрбум || $41.2 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 6.6 ||align="left"| {{decrease}} 4.2 |- align=center |6 ||align="left"| {{THA}} ||Aзи|| $42.1 тэрбум || $33.8 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 24.4 ||align="left"| {{increase}} 24.4 |- align=center |7 ||align="left"| {{DEU}} ||Европ|| $41.2 тэрбум || $38.1 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 8.1 ||align="left"| {{decrease}} 1.9 |- align=center |8 ||align="left"| {{GBR}} ||Европ|| $40.6 тэрбум || $36.2 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 12.1 ||align="left"| {{increase}} 3.3 |- align=center |— ||align="left"| {{HKG-CHN}} ||Aзи|| $38.9 тэрбум || $33.1 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 17.7 ||align="left"| {{increase}} 16.2 |- align=center |9 ||align="left"| {{AUS}} ||Далайн|| $30.9 тэрбум || $31.7 тэрбум ||align="left"| {{decrease}} 2.8 ||align="left"| {{increase}} 4.5 |- align=center |10||align="left"| {{TUR}} ||Европ|| $27.9 тэрбум || $25.3 тэрбум ||align="left"| {{increase}} 6.8 ||align="left"| {{increase}} 2.4 |} ===2013 онд Азийн жуулчлал=== 2013 онд Азид 248,0 сая жуулчид аялав. {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto;" ! Байр ! Улс ! Олон улсын жуулчид - ирэгсэд (2013)<ref name="WTO Tourism Highlights 2013 Edition"/> ! Олон улсын жуулчид - ирэгсэд <br> (2012)<ref name="WTO Tourism Highlights 2013 Edition"/> || Өөрчлөлт<br> (2012 -<br> 2013)<br> (%) || Өөрчлөлт<br> (2011 -<br> 2012)<br> (%) |- align=center |1 ||align="left"| {{CHN}} || 55.7 сая || 57.7 сая||align="left"| {{decrease}} 3.5 ||align="left"| {{increase}} 0.3 |- align=center |2 ||align="left"| {{THA}} || 26.5 сая|| 22.4 сая||align="left"| {{increase}} 18.8 ||align="left"| {{increase}} 16.2 |- align=center |3 ||align="left"| {{MYS}} || 25.7 сая|| 25.0 сая||align="left"| {{increase}} 2.7 ||align="left"| {{increase}} 1.3 |- align=center |— ||align="left"| {{HKG-CHN}} || 25.6 сая|| 23.7 сая||align="left"| {{increase}} 8.0 ||align="left"| {{increase}} 6.5 |- align=center |— ||align="left"| {{MAC-CHN}} || 14.2 сая|| 13.5 сая||align="left"| {{increase}} 5.1 ||align="left"| {{increase}} 5.0 |- align=center |4 ||align="left"| {{KOR}} || 12.1 сая|| 11.1 сая||align="left"| {{increase}} 9.3 ||align="left"| {{increase}} 13.7 |- align=center |5 ||align="left"| {{SGP}} || — || 11.0 сая||align="left"| — ||align="left"| {{decrease}} 6.8 |- align=center |6 ||align="left"| {{JPN}} || 10.3 сая|| 8.3 сая||align="left"| {{increase}} 24.0 ||align="left"| {{increase}} 34.4 |- align=center |7 ||align="left"| {{IDN}} || 8.8 сая|| 8.0 сая||align="left"| {{increase}} 9.4 ||align="left"| {{increase}} 5.2 |- align=center |8 ||align="left"| {{TWN}} || 8.0 сая|| 7.3 сая||align="left"| {{increase}} 9.6 ||align="left"| {{increase}} 20.1 |- align=center |9 ||align="left"| {{VNM}} || 7.5 сая|| 6.8 сая||align="left"| {{increase}} 10.6 ||align="left"| {{increase}} 9.5 |- align=center |10 ||align="left"| {{IND}} || 6.8 сая|| 6.5 сая||align="left"| {{increase}} 4.1 ||align="left"| {{decrease}} 4.3 |- |} ===2013 онд Европын жуулчлал=== 2013 онд Европт 563,44 сая жуулчид аялав. {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto;" ! Байр ! Улс ! Олон улсын жуулчид - ирэгсэд <br> (2013)<ref name="WTO Tourism Highlights 2013 Edition"/> ! Олон улсын жуулчид - ирэгсэд <br> (2012)<ref name="WTO Tourism Highlights 2013 Edition"/> || Өөрчлөлт<br> (2012 -<br> 2013)<br> (%) || Өөрчлөлт<br> (2011 -<br> 2012)<br> (%) |- align=center |1 ||align="left"| {{FRA}} || — || 83.0 сая||align="left"| — ||align="left"| {{increase}} 1.8 |- align=center |2 ||align="left"| {{ESP}} || 60.7 сая|| 57.5 сая||align="left"| {{increase}} 4.7 ||align="left"| {{increase}} 6.3 |- align=center |3 ||align="left"| {{ITA}} || 47.7 сая|| 46.4 сая||align="left"| {{increase}} 2.9 ||align="left"| {{increase}} 0.5 |- align=center |4 ||align="left"| {{TUR}} || 37.8 сая|| 35.7 сая||align="left"| {{increase}} 5.9 ||align="left"| {{increase}} 3.0 |- align=center |5 ||align="left"| {{GER}} || 31.5 сая|| 30.4 сая||align="left"| {{increase}} 3.7 ||align="left"| {{increase}} 7.3 |- align=center |6 ||align="left"| {{GBR}} || 31.2 сая|| 29.3 сая||align="left"| {{increase}} 6.4 ||align="left"| {{decrease}} 0.1 |- align=center |7 ||align="left"| {{RUS}} || 28.4 сая|| 25.7 сая||align="left"| {{increase}} 10.2 ||align="left"| {{increase}} 13.5 |- align=center |8 ||align="left"| {{AUT}} || 24.8 сая|| 24.1 сая||align="left"| {{increase}} 2.7 ||align="left"| {{increase}} 4.9 |- align=center |9 ||align="left"| {{UKR}} || 24.6 сая|| 23.0 сая||align="left"| {{increase}} 7.2 ||align="left"| {{increase}} 7.5 |- align=center |10||align="left"| {{GRC}} || 17.9 сая|| 15.5 сая||align="left"| {{increase}} 15.5 ||align="left"| {{decrease}} 5.5 |} ===2010 онд хамгийн их жуулчлалын орлоготой орнууд=== 2010 онд дэлхий даяарх жуулчлалын орлого 919 тэрбум америк доллараар хэмжигджээ. Энэ нь өнгөрөгч онтойгоо харьцуулахад 4.7% өсчээ.<ref name="WTO2011Highlights"/> 2010 онд орлогоороо тэргүүлсэн доорх 10 орныг Дэлхийн Жуулчлалын Байгууллагаас тайлагнажээ. {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto;" |- ! Дэс||Улс||[[Дэлхийн Жуулчлалын Байгууллага|ДЖБ]]<br />Бүс||Жуулчлалын<br />орлого<br />(2010)<ref name=WTO2011Highlights/> |- |1||{{flag|АНУ}}||Хойд Америк||align="right"|[[Америк доллар|$]]103.5 тэрбум |- |2||{{flag|Испани}}||Европ||align="right"|$52.5 тэрбум |- |3||{{flag|Франц}}||Европ ||align="right"|$46.3 тэрбум |- |4||{{flag|БНХАУ}}||Ази||align="right"|$45.8 тэрбум |- |5||{{flag|Итали}}||Европ ||align="right"|$38.8 тэрбум |- |6||{{flag|Герман}}||Европ ||align="right"|$34.7 тэрбум |- |7||{{flag|Их Британи}}||Европ ||align="right"|$30.4 тэрбум |- |8||{{flag|Австрали}}||Номхон далайн||align="right"|$30.1 тэрбум |- |9||{{HKG}} ([[Хятад]])||Ази||align="right"|$23.0 тэрбум |- |10||{{flag|Турк}}||Европ||align="right"|$20.8 тэрбум |} === '''Монголын аялал жуулчлалын компаниуд''' === * [https://web.archive.org/web/20210225023854/https://www.gazarchin.mn/dotood-aylal/ '''Газарчин аялал'''] > [https://web.archive.org/web/20210225023854/https://www.gazarchin.mn/dotood-aylal/ Дотоод аялал] > [https://web.archive.org/web/20210225015223/https://www.gazarchin.mn/gadaad-aylal/ Гадаад аялал] * '''Женко Тур''' * '''Монгол аялал''' * '''Жуулчин аялал''' == Эшлэл == {{reflist}} [[Ангилал:Жуулчлал| ]] [[Ангилал:Үйлчилгээ]] gbq2lgor64yxutq5mw2fto4uw85qs82 0 24173 875822 875158 2026-11-10T21:39:31Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875822 wikitext text/x-wiki [[Файл:Ephesians 2,12 - Greek atheos.jpg|thumb|right|250px| ''atheoi'' буюу αθεοι гэсэн "бурхангүй хүмүүс" хэмээх Грек үг]] '''Атеизм''' буюу '''Шашингүйн үзэл''' гэж бурхан орших явдалд итгэхгүй байх үзэл.<ref name=Nielsen-EB/> Илүү давчуу байдлаар тайлбарлавал атеизм гэдэг нь [[бурхан]] тэнгэр байхгүй хэмээх үзэл юм.<ref name=RoweRoutledge/><ref name=oxdicphil/> Өргөнөөр тайлбарлавал атеизм бол ямар нэгэн бурхан тэнгэр байдаг эсэхэд үл итгэх явдал билээ.<ref name=oxdicphil/><ref name=religioustolerance/><ref>{{cite encyclopedia |url=http://oxforddictionaries.com/definition/atheism |encyclopedia=Oxford Dictionaries |title=atheism |publisher=Oxford University Press |accessdate=2012-04-09 }}</ref> Атеизмийн эсрэг<ref name=reldef/><ref name=OED-theism /> болох [[Тейзм]] гэдэг нь ядаж нэг бурхан оршдогт итгэх явдал.<ref name=OED-theism>{{cite book |title=Oxford English Dictionary |edition=2nd |year=1989 |quote=Belief in a deity, or deities, as opposed to atheism}} </ref><ref> {{cite web |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/theism |title=Merriam-Webster Online Dictionary |quote=belief in the existence of a god or gods | accessdate=2011-04-09}}</ref> Атеизмийн үзэлтэй хүнийг Атеист гэнэ. Атеизм хэмээх үг нь Грек хэлний ἄθεος (''atheos'') буюу "бурхангүй" хэмээх үгнээс гаралтай бөгөөд үүнийг бүхэл нийгмээрээ бурхан тэнгэрт тахин шүтэх үзлийг эсэргүүцдэг хүмүүсийг тодорхойлдог, доош нь хийсэн утгатай үг байжээ. Чөлөөт үзэл баримтлал, эргэлзээт лавлагаа дэлгэрч, шашны шүүмжлэл ихэссэнээр тус үгийг хэрэглэх тохиолдол багасаж эхэлжээ. <ref name=KArmstrong>{{cite book |last=Armstrong |first=Karen |authorlink=Karen Armstrong |title=A History of God |url=https://archive.org/details/alf.900.arm.270 |year=1999 |publisher=London: Vintage |isbn=0-09-927367-5}} </ref> Атеистууд нь ер бусын зүйлтэй холбоотойгоор тайлбарладаг зүйлд эргэлзээтэй ханддаг бөгөөд баттай бодит үзэл баримтлалыг энэ тэргүүнд тавьдаг хүмүүс байдаг. Атеизм нь олонход ямар нэгэн бурхан тэнгэрт итгэхгүй байхыг зөвлөдөг. Атеизмийг дэмжигч маргаанууд нь гүн ухаан, нийгэм, түүх зэрэг олон олон шинжлэх ухаанаас гаралтай. Зарим атеистууд нь төрийг шашнаас тусгаарлах үзэлтэй<ref name=honderich/><ref> Fales, Evan. "Naturalism and Physicalism", in {{harvnb|Martin|2007|pp=122–131}}. </ref> байдаг ч хүмүүсийн дунд баримталдаг үзэл, философиуд нь ялгарах жишээтэй. Атеизм нь шашинг бодвол дэлхий ертөнцийг илүү хялбараар тайлбарладаг хэмээн олонх атеистууд хэлдэг бөгөөд ийм учраас атеизм нь бурхан байхгүйг батлах бус, эсрэгээр нь шашин нь бурхан байгаа гэдгийг тайлбарлах үүрэгтэй хэмээн үздэг.<ref>{{harvnb|Stenger|2007|pp=17–18}}, citing {{cite book|last=Parsons|first=Keith M.|title=God and the Burden of Proof: Plantinga, Swinburne, and the Analytical Defense of Theism|url=https://archive.org/details/godandtheburdeno0000pars|year=1989|location=Amherst, New York|publisher=Prometheus Books|isbn=978-0879755515}}</ref> Зарим шашин шүтлэгт атеизмийн дүр төрхүүд илэрдэг. Үүнд, [[Жайнизм]], [[Буддизм]], [[Хиндүизм]], [[Паган]] хөдөлгөөнүүд<ref name="Neopaganism">{{cite book|author=Carol S. Matthews|url=http://books.google.com/?id=RfGhUW8RdUIC&pg=PA194&dq=neopaganism+atheism#v=onepage&q&f=false|title=A New Vision A New Heart A Renewed Call - Volume Two|publisher=William Carey Library|quote=Although Neo-Pagans share common commitments to nature and spirit there is a diversity of beliefs and practices. Some are atheists, others are polytheists (several gods exists), some are pantheists (all is God) and others are panentheists (all is in God).|date=19 October 2009|isbn=9780878083640}} </ref> (Викка гэх мэт<ref name="Wicca">{{cite book|author=Carol S. Matthews|url=http://books.google.com/?id=stQQJlV9FT8C&pg=PA115&dq=neopaganism+atheism#v=onepage&q&f=false|title=New Religions|publisher=Chelsea House Publishers|quote=There is no universal worldview that all Neo-Pagans/Wiccans hold. One online information source indicates that depending on how the term ''God'' is defined, Neo-Pagans might be classified as monotheists, duotheists (two gods), polytheists, pantheists, or atheists.|date=19 October 2009|isbn=9780791080962}} </ref>), бурхангүй шашнууд хамаарагдана. Жайнизм болоод Буддизмийн зарим хэлбэрүүд нь бурханд итгэхийг санал болгодоггүй<ref>{{cite book |url=http://books.google.com.vc/books?id=Jb0rCQD9NcoC&printsec=frontcover#v=onepage&q=atheism&f=false |last=Kedar |first=Nath Tiwari |year=1997 |title=Comparative Religion |publisher=[[Motilal Banarsidass]] |isbn=81-208-0293-4 |page=50}} </ref> байхад Хиндүизм нь атеизмийг хүчинтэйд тооцдог ч дагаж мөрдөхөд хэцүү гэдэг.<ref>{{Cite book | last = Chakravarti| first = Sitansu| title = Hinduism, a way of life| publisher = Motilal Banarsidass Publ.| year = 1991| page = 71| url = http://books.google.com/?id=J_-rASTgw8wC&pg=PA71| isbn = 978-81-208-0899-7|quote = According to Hinduism, the path of the atheist is very difficult to follow in matters of spirituality, though it is a valid one. |accessdate=2011-04-09}} </ref> Атейзмийг тодорхойлогч шалгуурууд нь хоорондоо зөрчилддөг тул өнөө үед дэлхий дээрх Атейстуудын тоог тогтоох нь тийм ч амар биш юм.<ref name="Martin2007">{{cite book|last=Zuckerman|first=Phil|editor=Martin, Michael T|title=The Cambridge companion to atheism|year=2007|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, England|isbn=0-521-84270-0|page=56|url=http://books.google.com/books?id=tAeFipOVx4MC&pg=PA56|accessdate=2011-04-09}} </ref> Нэгэн тооцоогоор дэлхийн хүн амын 2.3% нь атеистууд, 11.9% нь шашин шүтдэггүй гэсэн дүн гарчээ.<ref name="Britannica demographics">{{cite web |url=http://search.eb.com/eb/article-9432620 |title=Worldwide Adherents of All Religions by Six Continental Areas, Mid-2005 |publisher=Encyclopædia Britannica |year=2005 |accessdate=2007-04-15}} * 2.3% Atheists: Persons professing atheism, skepticism, disbelief, or irreligion, including the militantly antireligious (opposed to all religion). * 11.9% Nonreligious: Persons professing no religion, nonbelievers, agnostics, freethinkers, uninterested, or dereligionized secularists indifferent to all religion but not militantly so. </ref> Өөр нэг судалгаанаас харахад өөрсдийгөө атейст хэмээн тодорхойлсон хүмүүс нь барууныхны дунд хамгийн өндөр хувийг эзэлдэг, тухайлбал: [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]]-4 %, [[Итали]]-7%, [[Испани]]-11%, [[Их Британи]]-17%, [[Герман]]-20%, [[Франц]]-32% байдаг байна.<ref name="Harris">{{cite web |url=http://www.harrisinteractive.com/news/allnewsbydate.asp?NewsID=1131 |title=Religious Views and Beliefs Vary Greatly by Country, According to the Latest Financial Times/Harris Poll |publisher=Financial Times/Harris Interactive |date=2006-12-20 | accessdate=2011-04-09}} </ref> Харин [[Монгол улс]]ад 2010 онд хийсэн хүн амын тооллогоор нийт хүн амын 38.6% нь шашин шүтдэггүй гэсэн дүн гарчээ.<ref>[http://toollogo2010.mn/doc/Statistic_undsen_ur_dun.pdf 2010 оны Хүн амын тооллого, Үндсэн дүн]</ref> == Үгний гарал болоод хэрэглээ == Эртний Грек хэлэнд ''atheos'' (ἄθεος) нь "бурхангүй" хэмээх утгатай тэмдэг нэр байв. Энэ үгийг анх бурханы эсрэг, сүсэггүй хэмээх шүүмжлэлийн байдлаар хэрэглэж байжээ. МЭӨ 5-р зуунд энэ үг нь илүү утга төгөлдөршиж бурхантай харилцаа холбоог тасалсан, бурхныг үгүйсгэсэн хэмээх утгатай болов. ἀσεβής (''asebēs'') хэмээх үгийг өөрийн бурхныг үл шүтэж эсэргүүцдэг ч бусад бурхныг шүтдэг хүмүүст оноох болов. Сонгодог бичвэрүүдийн орчин үеийн хөрвүүлгээр ''atheos''-ийг "atheistic" буюу "атеист тал руугаа" гэж орчуулах нь бий. [[Цицеро]] нь тус үгийг латин хэлнээ ''atheos'' гэж хөрвүүлжээ. Анхны [[Христийн шашин]]тнууд, [[Эртний Грекийн шашин]]д итгэгчид нар тус үгийг нөгөөдөө оноож доромжилдог байжээ. Атеист (atheist) хэмээх үг нь англи хэлнээ Атеизм хэмээх үгнээс өмнө гарч ирсэн бөгөөд анх 1566, 1571 онд хэрэглэгдэж байв. Бурхан шашин үл шүтэх хэмээх утгаар Атеист хэмээх нэршлийг хамгийн эртний үедээ 1577 оны үед хэрэглэж байжээ. Түүнтэй холбоотой үгс, нэршлүүд нь хожим бий болжээ: деист - 1621 онд, теист - 1662 онд, [[деизм]] - 1675 онд, [[теизм]] - 1678 онд. Тухайн үедээ деизм, деист хэмээх үгс нь одоогийнхоо тодорхойлолтоор явж байсан бол теизм хэмээх үг нь сүүлдээ деизмээс ялгарах болжээ. Карен Армстронг бичихдээ 16 болон 17-р зууны үед атеист хэмээх үг нь зөвхөн доромжлол байдлаар хэрэглэгддэг байсан - хэн ч өөрийгөө атеист хэмээхгүй байх байсан гэжээ. 17-р зууны дунд үед бурханд итгэхгүй байх нь боломжгүй зүйл хэмээн үздэг байв. 18-р зууны сүүл үед Европт ''Атеизм''-г анх өөртөө олгогч үзэл хэмээн үзэх болов - үүнд, монотеист Авраамийн бурханд (Христ, Лал, Жүдизмийн бурхан) итгэхгүй байх явдлыг. 20-р зуунд даяаршил бий болсноор тус үгийг бүхий л бурханд итгэхгүй байх явдалд хэрэглэх болсон. Зарим Атеистууд "Атеизм" хэмээх үг нь хэрэгцээгүй хэмээн тайлбарладаг. Сэм Харис ''Letter to a Christian Nation'' номондоо: <blockquote>''Атеизм'' хэмээх үг нь угтаа оршин тогтнох ёсгүй. Атеизм нь ердөө л ямар нэг учир шалтгаангүй шашны үзлийн эсрэг гаргадаг ухаалаг хүмүүсийн дуу авиа юм.</blockquote> === Эерэг, сөрөг гэх === Философчид тухайлахад Антони Флю болон Майкл Мартин нар эерэг Атеизм-ийг сөрөг Атеизм-тай (сул дорой зөөлөн) анх эерэгцүүлэн гаргаж иржээ. Эерэг Атеизм гэдэг бол бурхан гэж байдаггүй гэх үзлийг хүлээн зөвшөөрсөн үзэл баримтлал юм. Сөрөг Атеизм нь non-theism-ийн бүхий л хэлбэрүүдийг өөртөө багтаадаг. Энэ ангиллийн дагуу хэн ч эерэг ба сөрөг Атеист биш юм. Сул дорой ба хүчтэй Атеизм нь харьцангуй сүүлийн үеийнх ба эерэг ба сөрөг Атеизм нь өмнө нь үүссэн ба тэдгээрийг философи, уран зохиол болон католик өршөөлд хэрэглэгдэж байв. Энэхүү нэршлийн доор ихэнх үл мэдэгчдийг сөрөг Атейзмууд хэмээн нэрлэж байлаа. Мартины үед тухайлахад үл мэдэгчид нь сөрөг Атеизмыг баталдаг ихэнх үл мэдэгчид нь Атеизмын талаас үзэл бодлоо илэрхийлдэг ба энэ нь theism(физм)-ээс илүү харьцуулж үздэг байна. Бурхан байхгүй хэмээх үзэл нь заримдаа итгэл үнэмшилээ хаяхад хүргэдэг. === Практик атейзм === Практик буюу прагматик атеизмд бас анатизм ч гэж нэрлэгддэг хувь үзэл санаатнууд /хүмүүс/ нь хэрвээ бурхан гэж байгаагүй бол мөн байгалийн хуулийг ангилахгүйгээр тайлбарлах байсан гэдэг. Бурхан байгаа эсэх нь тодорхойгүй гэвч шаардлаггүй болон огт хэрэгцээгүй мэтээр төсөөлөгддөг гэвч бурхад хүний амьдралын зорилгыг тодорхойлохгүй бидэнд өдөр тутмын амьдралд нөлөөлөхгүй юм. Практик атеизмын хэлбэр нь шинжлэх ухааны харилцаа хамааралтай далд хамааралтай, энэхүү шинжлэх ухааны утга хамаарал нь байгалын ухаан юм. Натурал философийн шинжлэх ухааны аргад үндэслэн батлах /нотлох/ эсвэл шууд хүлээн зөвшөөрч түүнд бүрэн итгэж үнэмших явдал байлаа. Практик атеизм нь дараах хэлбэртэй байна. *Шашны оновчгүй байдал – бурханд итгэх нь хүний зан, ёс суртахуун, шашны зан үйл болон бусад ямар нэгэн үйл явдалд нөлөөлөхгүй. *Бурхан шашны аливаа зан үйлүүд нь оюун ухааны бөгөөд практик үйл хэргүүдээс ангид байх. *Ялгаагүй байх- бурхан шашны асуудлуудын сонирхолд нөлөөлөхгүй байх. *Бурхан шашин үл шүтэх үзэл санаанаас ангид байх. === Онолын атеизм === Онолын атейзм нь бурхан байдаг гэх үзэлтэй зарчмын хувьд гарч ирсэн Үүнд:Паскалийн Вагерийн маргааны хариулт нь байдаг. Үнэндээ Онолын атеизм бол үндсэндээ онтологик болон физик онотологик юм. == Ишлэл == {{Reflist|3 |refs= <ref name=Nielsen-EB> *{{Cite encyclopedia |first=Kai |last=Nielsen |authorlink=Kai Nielsen (philosopher) |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |title=Atheism |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/40634/atheism |year=2011 |quote=Instead of saying that an atheist is someone who believes that it is false or probably false that there is a God, a more adequate characterization of atheism consists in the more complex claim that to be an atheist is to be someone who rejects belief in God for the following reasons...: for an anthropomorphic God, the atheist rejects belief in God because it is false or probably false that there is a God; for a nonanthropomorphic God... because the concept of such a God is either meaningless, unintelligible, contradictory, incomprehensible, or incoherent; for the God portrayed by some modern or contemporary theologians or philosophers... because the concept of God in question is such that it merely masks an atheistic substance—e.g., "God" is just another name for love, or ... a symbolic term for moral ideals. |accessdate=2011-12-06 |ref=harv}} *{{Cite encyclopedia |title=Atheism |first=Paul |last=Edwards |authorlink=Paul Edwards (philosopher) |publisher=MacMillan Reference USA (Gale)|editor=Donald M. Borchert |origyear=1967 |year=2005 |edition=2nd |encyclopedia=[[Encyclopedia of Philosophy|The Encyclopedia of Philosophy]] |volume=Vol. 1 |page=359 |isbn=9780028657806 |quote=On our definition, an 'atheist' is a person who rejects belief in God, regardless of whether or not his reason for the rejection is the claim that 'God exists' expresses a false proposition. People frequently adopt an attitude of rejection toward a position for reasons other than that it is a false proposition. It is common among contemporary philosophers, and indeed it was not uncommon in earlier centuries, to reject positions on the ground that they are meaningless. Sometimes, too, a theory is rejected on such grounds as that it is sterile or redundant or capricious, and there are many other considerations which in certain contexts are generally agreed to constitute good grounds for rejecting an assertion. |ref=harv}}(page 175 in 1967 edition) </ref><ref name=RoweRoutledge> {{cite encyclopedia |url=http://books.google.com/?id=lnuwFH_M5o0C&pg=PA530&lpg=PA530&dq=atheism+routledge#v=onepage&q=atheism%20routledge&f=false |first=William L. |last=Rowe |authorlink=William L. Rowe |encyclopedia=[[Routledge Encyclopedia of Philosophy]] |title=Atheism |year=1998 |editor=Edward Craig |isbn=9780415073103 |publisher=Taylor & Francis |quote=As commonly understood, atheism is the position that affirms the nonexistence of God. So an atheist is someone who disbelieves in God, whereas a theist is someone who believes in God. Another meaning of "atheism" is simply nonbelief in the existence of God, rather than positive belief in the nonexistence of God. ...an atheist, in the broader sense of the term, is someone who disbelieves in every form of deity, not just the God of traditional Western theology. |accessdate=2011-04-09 |ref=harv}} </ref> <!-- ТҮР ЗУУР ТАВЬСАН!!!!!! <ref name=agnosticism-contrast> *{{cite web|title = Atheism | url=http://www.merriam-webster.com/concise/atheism?show=0&t=1323944845|work=Encyclopædia Britannica Concise|publisher=Merriam Webster|accessdate=2011-12-15 | quote = Critique and denial of metaphysical beliefs in God or divine beings. Unlike agnosticism, which leaves open the question of whether there is a God, atheism is a positive denial. It is rooted in an array of philosophical systems.}} *{{cite book|last=Zuckerman|first=edited by Phil|title=Atheism and secularity|year=2010|publisher=Praeger|location=Santa Barbara, Calif. [u.a.]|isbn=9780313351839 | quote = A major source of these biases is the lack of clear definitions. Atheism and secularity are defined in opposition to religion, with atheism (the rejection of theism) often perceived as an extreme form of secularism (the decline of religious influence over society). But atheism is a narrow term referring to a specific belief (that there is no god), whereas secularism has various meanings, including a range of attitudes (such as religious indifference, doubt, agnosticism, and atheism) as as behaviors (such as lack of regular church attendance or disregard for traditional religious morality). }} *{{Cite encyclopedia |first=Kai |last=Nielsen |authorlink=Kai Nielsen (philosopher) |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |title=Atheism |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/40634/atheism |year=2011 |quote=atheism, in general, the critique and denial of metaphysical beliefs in God or spiritual beings. As such, it is usually distinguished from theism, which affirms the reality of the divine and often seeks to demonstrate its existence. Atheism is also distinguished from agnosticism, which leaves open the question whether there is a god or not, professing to find the questions unanswered or unanswerable. |accessdate=2011-12-06 |ref=harv}} *{{cite web |year=1911 |url=http://www.1911encyclopedia.org/Atheism |title=Atheism |work=Encyclopædia Britannica | accessdate=2011-04-09 | quote = But dogmatic atheism is rare compared with the sceptical type, which is identical with agnosticism in so far as it denies the capacity of the mind of man to form any conception of God, but is different from it in so far as the agnostic merely holds his judgment in suspense, though, in practice, agnosticism is apt to result in an attitude towards religion which is hardly distinguishable from a passive and unaggressive atheism.}} </ref> --> <ref name=honderich> Honderich, Ted (Ed.) (1995). "Humanism". ''The Oxford Companion to Philosophy''. Oxford University Press. p 376. ISBN 0-19-866132-0. </ref><ref name=religioustolerance> [[Religioustolerance.org]]'s short article on [http://www.religioustolerance.org/atheist4.htm Definitions of the term "Atheism"] suggests that there is no consensus on the definition of the term. Most dictionaries (see the OneLook query for [http://www.onelook.com/?w=atheism&ls=a "atheism"]) first list one of the more narrow definitions. * {{Cite book |url=http://www.ditext.com/runes/a.html |title=Dictionary of Philosophy |first=Dagobert D.(editor) |last=Runes |authorlink=Dagobert D. Runes |year=1942 edition |publisher=Littlefield, Adams & Co. Philosophical Library |location=New Jersey |isbn=0-06-463461-2 |quote=(a) the belief that there is no God; (b) Some philosophers have been called "atheistic" because they have not held to a belief in a personal God. Atheism in this sense means "not theistic". The former meaning of the term is a literal rendering. The latter meaning is a less rigorous use of the term though widely current in the history of thought |accessdate=2011-04-09}} – entry by [[Vergilius Ferm]] </ref><ref name=oxdicphil> {{cite encyclopedia |editor=Simon Blackburn |encyclopedia=The Oxford Dictionary of Philosophy |title=atheism |url=http://www.oxfordreference.com/views/ENTRY.html?subview=Main&entry=t98.e278 |accessdate=2011-12-05 |edition=2008 |year=2008 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |quote= Either the lack of belief that there exists a god, or the belief that there exists none. Sometimes thought itself to be more dogmatic than mere agnosticism, although atheists retort that everyone is an atheist about most gods, so they merely advance one step further.}}<!--Same in 2005 edition: http://books.google.com/books?id=WHILCw0hDA4C&pg=PA27&dq=%22atheism%22#v=onepage&q=%22atheism%22&f=false --> </ref><ref name=reldef>{{cite web |url=http://www.as.ua.edu/rel/aboutreldefinitions.html |title=Definitions: Atheism |publisher=Department of Religious Studies, University of Alabama |accessdate=2011-04-09 |archive-date=2011-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607093325/http://www.as.ua.edu/rel/aboutreldefinitions.html |url-status=dead }}</ref> }} [[Ангилал:Атеизм| ]] mgbjs0yls8ijs0xq8ibw4p2lzfoz1nh 0 24786 875849 832405 2026-11-11T00:48:28Z Esambuu 42335 875849 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. ===2021 оноос хойш : Music of the Spheres=== === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Impact of the Music of the Spheres World Tour|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> ==Хөгжмийн хэв маяг== Coldplay хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] нэгэн удаа хамтлагийн хөгжмийг [[хард рок]]той харьцуулбал тэдний сэтгэл хөдлөл [[боржин рок]] хэмээн өгүүлсэн байдаг. Хамтлагийн дуунуудыг бодлогоширсон ба [[блю романтик]] гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ялангуяа [[Мартин]]ы дуусашгүй эрч хүчний мэдрэмжийг тодотгож өгсөн байдаг. Мартины уянгалаг байдал, үгийн сонголтыг нь авч үзвэл эмэгтэйлэг гэж үздэг. Тухайлбал [[Geneva]] хамтлагийн [[Эндрю Монтгомерт]]тай төстэй гэж үздэг. 1990-ээд оны сүүлээр гаргасан EP цомгууд нь "dream pop" хэв маягтай байсан ба түүний үргэлжлэл болсон анхны студи цомог Parachutes нь мелодик поп гэж тайлбарлагддаг бөгөөд тэдний анхны студи цомгийн дуу эгшгийг тайлбарлахдаа поп урсгалыг гитарын хэв маягийг өөрчлөн гоёмсог зохилдлогоо уянгалуулан тодорхойлсон гэж үздэгээс гадна бүрэн харанхуй болон уран сайхны хатуу гэж үздэг .Coldplay-г альтернатив рок урсгалын төлөөлөл болох [[U2]], [[Oasis]], [[Radiohead]], [[Travis]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Түүний дотроос Шотландын алтернатив рок хамтлаг [[Travis]]-ийг Coldplay хамтлагийн эхэн үеийн дуунуудад хамгийн ихээр нөлөөлсөн гэж үздэг. [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium.jpg|thumb|left|Coldplay 2016 онд Уэмблийн цэнгэлдэхдэд тоглолтоо хийж буй нь. Тэдний тоглолт лазер гэрэл, өнгөр агаарын бөмбөлөг, гэрэлтдэг бугуйвч зэргийг багтаасан байдаг.]] Тэдний 2 дахь студи цомог A Rush of Blood to The Head нь [[Echo & the Bunnymen]], [[Кэйт Буш]], [[Мюз]] хамтлаг, Жорж Харрисон зэрэг уран бүтээлчдийн бүтээлүүдээс сэдэвлэсэн байдаг. Энэхүү цомогт багтсан дуунууд нь "удаан аялгуутай, зүрх эмтэлсэн" өнгө аястайн дээр "өөртөө итгэх итгэл"-тэй болгох хэв маягтай байдаг. Тэдний 3 дахь цомог болох [[X&Y]]-т хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]ы эргэлзээ, айдас, итгэл, хайр түлхүү багтсан байдаг. [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] цомогт Coldplay хамтлаг хэв маягаа эрс өөрчилж эхэлсэн гэж хэлж болно. Тэдний хэв маяг [[арт рок]](урлагийн рок) буюу дуугаараа дамжуулан тухайн үеийн нийгэм соёл, улс төр, дайн ба энхтайвныг дүрсэлж эхэлсэн. Тэд [[Blur]],[[Arcade Fire]] болон [[ My Bloody Valentine]] хамтлагуудыг дуурайх болсон. Coldplay энэ цомогтоо олон төрлийн хөгжмийн зэмсэг, найрал дууг туршин ашигласан байдаг. [[Mylo Xyloto]] цомог нь Viva la Vida цомгоос гарч ирсэн хайр болон дайнаас үүдэлтэй үйл явдлуудыг өөртөө агуулснаас гадна Viva la Vida цомгийн акустик болон цахилгаан гитарын элементүүдийн хүрээг улам тэлж өгснөөрөө онцлогтой. Дууны үгний хэв маяг нь граффити (гудамжны бичмэг будаг) болон Германы эсэргүүцлийн хамтлаг болох [[White Rose]]-с авсан байдаг. Coldplay хамтлагийн дэлхий дахинд олсон амжилтын талаар [[Parlophone]] хөгжмийн рекордсийн ерөнхийлөгч Майлс Леонард: "Тэдний олон нууцын нэг нь, тэд хэзээ ч Их Британийн орон нутгийн бусад хамтлагууд шиг нэгэн хэвийн дуугаралтай байгаагүй" гээд, дээр нь "зарим хамтлагууд Британи хамтлаг гэдгээрээ бахархдаг, зарим нь бүүр хэтэрхий 'Британи' хэв маягтай болж ирдэг. Харин Coldplay огт тийм биш, тэд нэг талаасаа Британи аялгуутай сонсогддог, харин нөгөө талаасаа тэд дэлхийн томоохон уран бүтээлчид шиг сонсогддог." хэмээн тайлбарлажээ. 2011 онд Coldplay хамтлагийг "рок улстөрчид" буюу рок урсгалын хэв маягийг тодорхойлогчид хэмээн сайшаасан байдаг. ==Үзэл баримтлал ба бусад үйл ажиллагаанууд== [[File:Coldplay Twisted Logic Live 2006 in Singapore Indoor Stadium.jpg|thumb|Крис Мартин [[Make Trade Fair]] (MTF) аяны урлагийн гол төлөөлөгч]] Тэдний анхны цомог болох Parachutes-аас "Don't Panic" , "Trouble" , "Yellow" хэмээх хит дуунууд гарч ирсэн байдаг. Тухайн үед дэлхийн томоохон брэндүүд болох [[Coca-Cola]], [[Gatorade]] тэдний эдгээр дууг ашиглан сурталчилгаа хийх олон сая долларын гэрээг хамтлагт тавьсан байдаг. Гэвч тэдний аль ч Coldplay-тэй тохиролцоонд хүрч чадаагүй. Энэ талаар хамтлагийн төгөлдөр хуурч, гитарчин, дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ "Бид ямар нэгэн ашгийн төлөөх уран бүтээлчид биш бид дуугаа хэн нэгэнд зарахыг огт хүсдэггүй" хэмээн хэлж байжээ. "Viva la Vida" дуу нь iTunes Store-н рекламд тоглогдсон нь Coldplay-н хувьд анхны тохиолдол болжээ. Үүний дараа iTunes энэхүү дууг онлайнаар борлуулж эхэлжээ. 2010 оны 9-р сарын [[Apple]] компанийн тусгай арга хэмжээнд Крис Мартин оролцон хэд хэдэн дуугаа дуулсан билээ. Энэ үеэрээ Крис Мартин [[Apple]] компанид "Viva la Vida"-г борлуулж өгсөн явдалд талархсанаа илэрхийлжээ. Стив Жобсыг өөд болсны дараа Coldplay хамтлаг Apple компанийн төв байрны гадаа хүрэлцэн ирж, 4 дуугаа дуулж хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Coldplay нь Эмнести Интернэшнл байгууллагын үйл ажилгааг дэмждэг ба түүнийхээ хүрээнд 2012 онд болсон The Secret Policeman's Ball-д оролцжээ. Крис Мартин шударга тэгш эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч олны танил хүмүүсийн нэг бөгөөд Oxfam-ийн [[Make Trade Fair]] аяныг дэмждэг. Тэр Oxfam-н хамтаар дэлхийн олон улс орнуудад аялсан байдаг. Тэр "Make Trade Fair" гэсэн бугуйвчийг олон нийтийн өмнө ил гарахдаа, ялангуяа Coldplay-н тоглолтын үеэр зүүсэн байдаг. Мөн Coldplay хамтлаг [[Make Poverty History]] үйл ажиллагааг дэмжсэн байдаг. Coldplay нь өөрсдийн гайхалтай дуу болон цомгоороо дэлхийн олон сая хүний хайр хүндэтгэлийг хүлээдэг. Тэд алдартай болсноосоо хойш цаг үргэлж нийгмийн олон үр өгөөжтэй үйл ажиллагаа болон хандивын аянд идэвхтэй оролцсоор ирсэн. Учир нь тэд олсон орлогынхоо 10 хувийг тогтмол хандивладаг. 2009 оны 6-р сард Coldplay хамтлаг "Махгүй хоолтой даваа гараг" хэмээх Битлз хамтлагийн Пол Маккартнийн эхлүүлсэн аянд нэгдэж, дэлхийн уур амьсалын өөрчлөлтийг удаашруулан зогсооход хувь нэмрээ оруулах үүднээс хүмүүсийг 7 хоногт дор хаяж 1 удаа мах махан бүтээгдэхүүн ороогүй хоол хэрэглэхийг уриалжээ. 2009 оны 9-р сарын 17-ноос 9-р сарын 31-ний хооронд Coldplay хамтлаг өөрсдийн анхны дуудлага худалдаагаа зарлажээ. Үүгээрээ тэд өөрсдийн анхны гитар, Viva la Vida аялан тоглолтод ашиглаж байсан "Viva" нэртэй гитар, Parachutes цомгийн нүүрэн дээр байдаг дэлхийн бөмбөрцөг, [[Strawberry Swing]] дууныхаа клипэнд ашиглаж байсан нөмрөг гэх мэт олон зүйлийг дуудлага худалдаагаар зарж, олсон бүх орлогыг Британы хүүхдийн төлөөх "The Kids Company"-д хандивлажээ. 2012 оны 11-р сараас 12-р сарын хооронд Album Artists (www.albumartists.co.uk) нь Coldplay хамтлагтай хамтран Mylo Xyloto цомгийн зургуудыг дуудлагаар худалдан 610,000 фунт стерлинг олж, орлогоо Лондон хотын ядуу бууртай амьдралтай хүүхдүүдэд хандивлажээ. 2014 оны 11-р сард [[Крис Мартин]] 'Band Aid 30' хандивын хамтлагт нэгдэж британи, ирланд уран бүтээлчидтэй хамтран "Do They Know It's Christmas?" дууг дуулжээ. Үүнээс олсон орлогыг Африк тивд дэгдээд байсан [[эбола]] өвчний эсрэг үйл ажиллагаанд хандивлажээ. Энэ үйл явдал нь [[Крис Мартин]]ы хувьд 2 дахь тохиолдол болсон бөгөөд өмнө 2004 онд [[Coldplay]] хамтлагийн хамтаар 'Band Aid 20' аянд оролцож байжээ. 2016 онд Coldplay Британийг Европын Холбооноос гарах эсэх санал асуулгад эсрэг санал өгсөн ч нийт ард иргэдийн 52 хувь нь Европын холбооноос гарахыг дэмжсэн билээ. Үүнд хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ: "Энэхүү шийдвэр биднийг болон бидний үеийн ихэнх хүмүүсийн үзэл бодлыг төлөөлөхгүй" хэмээн мэдэгдсэн. 2017 оны 6-р сарын 4нд, Coldplay One Love Manchester хандивийн тоглолтонд оролцсон бөгөөд энэ үеэрээ тэд өөрсдийнхөө дууг дуулахаас гадна Oasis хамтлагийн "Don't Look Back in Anger" болон "Live Forever" дууг Лиам Галлахертай хамтран дуулсан. 2017 оны 9-р сарын 24нд, Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар "Concert for Charlottesville" арга хэмжээнд уригдан оролцсон. Энэхүү арга хэмжээ нь 2017 оны 8-р сарын 12нд болсон "Unite the Right rally" цуглааны нэгдлийн концерт юм. ==Тэдний амжилтууд== 2011 оны 10 сарын 26-нд тэд Испани улсын Мадрид хотын Plaza de Toros de Las Ventas-д "Amex Unstaged" нэртэй концертоо тавьсан. Энэ тоглолтыг Антон Корбжин найруулсан ба Youtube сайт албан ёсны цахим хамтрагчаар ажиллан, өөрийн цахим хуудсаар шууд дамжуулсан үзүүлжээ. [[Файл:Coldplay-logo.png|thumb|[[Coldplay]] хамтлагийн лого]] 2011 оны 11 сарын 30-нд [[Coldplay]] хамтлаг [[54 дэх Грэмми авардс]]т 3 төрөлд нэр дэвшив. Тэд Грэмми авардсаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран [[Princess of China]] дуугаа дуулсан юм. 2012 оны 1-р сард [[BRIT Awards|BRIT Авардс]]ын 2 төрөл болох шилдэг цомог болон шилдэг Британийн хамтлагт нэр дэвшсэн юм. 2 сарын 21-нд [[Coldplay]] хамтлаг Их Британийн шилдэг хамтлагаар 3 дахь удаагаа шалгарлаа. Тэдний шинэ гаргасан цомог хамгийн их борлуулалтай рок цомог болсон юм. Их Британид гэхэд л 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл [[Paradise]] нь Их Британид гэхэд л 410,000 хувь борлогдож, тус улсын хамгийн их борлуулалтай рок сингл болж чаджээ. ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) ==Нэр дэвшсэн шагнал болон номинацууд== *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' [[Coldplay]] хамтлаг замналынхаа туршид олон хөгжмийн шагнал хүртсэн байдаг. Жишээбэл "[[Brit Awards]]" шагналыг 9 удаа, үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа, MTV Video Music Awards-ыг 6 удаагийн хүртээд зогсохгүй, [[Грэмми Авардс]]ын 32 номинацад нэр дэвшин 7-д нь ялалт байгуулжээ. 2009 он тэдний хувьд хамгийн амжилт арвинтай жил байсан ба 51 дэх удаагийн [[Грэмми Авардс]]т 7 төрөлд нэр дэвшиж, 3-т нь ялалт байгуулсан байна. Үүгээр ч зогсохгүй тэд дэлхийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болсон байна. Coldplay хамтлаг нь дэлхий даяар нийт 100 гаруй сая бичлэгээ борлуулсанаас 75 сая гаруй цомгийн борлуулалт билээ. == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] dc6857sojkbq5pm5wpb3qs93xvqsdir 875850 875849 2026-11-11T00:49:23Z Esambuu 42335 875850 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> ==Хөгжмийн хэв маяг== Coldplay хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] нэгэн удаа хамтлагийн хөгжмийг [[хард рок]]той харьцуулбал тэдний сэтгэл хөдлөл [[боржин рок]] хэмээн өгүүлсэн байдаг. Хамтлагийн дуунуудыг бодлогоширсон ба [[блю романтик]] гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ялангуяа [[Мартин]]ы дуусашгүй эрч хүчний мэдрэмжийг тодотгож өгсөн байдаг. Мартины уянгалаг байдал, үгийн сонголтыг нь авч үзвэл эмэгтэйлэг гэж үздэг. Тухайлбал [[Geneva]] хамтлагийн [[Эндрю Монтгомерт]]тай төстэй гэж үздэг. 1990-ээд оны сүүлээр гаргасан EP цомгууд нь "dream pop" хэв маягтай байсан ба түүний үргэлжлэл болсон анхны студи цомог Parachutes нь мелодик поп гэж тайлбарлагддаг бөгөөд тэдний анхны студи цомгийн дуу эгшгийг тайлбарлахдаа поп урсгалыг гитарын хэв маягийг өөрчлөн гоёмсог зохилдлогоо уянгалуулан тодорхойлсон гэж үздэгээс гадна бүрэн харанхуй болон уран сайхны хатуу гэж үздэг .Coldplay-г альтернатив рок урсгалын төлөөлөл болох [[U2]], [[Oasis]], [[Radiohead]], [[Travis]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Түүний дотроос Шотландын алтернатив рок хамтлаг [[Travis]]-ийг Coldplay хамтлагийн эхэн үеийн дуунуудад хамгийн ихээр нөлөөлсөн гэж үздэг. [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium.jpg|thumb|left|Coldplay 2016 онд Уэмблийн цэнгэлдэхдэд тоглолтоо хийж буй нь. Тэдний тоглолт лазер гэрэл, өнгөр агаарын бөмбөлөг, гэрэлтдэг бугуйвч зэргийг багтаасан байдаг.]] Тэдний 2 дахь студи цомог A Rush of Blood to The Head нь [[Echo & the Bunnymen]], [[Кэйт Буш]], [[Мюз]] хамтлаг, Жорж Харрисон зэрэг уран бүтээлчдийн бүтээлүүдээс сэдэвлэсэн байдаг. Энэхүү цомогт багтсан дуунууд нь "удаан аялгуутай, зүрх эмтэлсэн" өнгө аястайн дээр "өөртөө итгэх итгэл"-тэй болгох хэв маягтай байдаг. Тэдний 3 дахь цомог болох [[X&Y]]-т хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]ы эргэлзээ, айдас, итгэл, хайр түлхүү багтсан байдаг. [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] цомогт Coldplay хамтлаг хэв маягаа эрс өөрчилж эхэлсэн гэж хэлж болно. Тэдний хэв маяг [[арт рок]](урлагийн рок) буюу дуугаараа дамжуулан тухайн үеийн нийгэм соёл, улс төр, дайн ба энхтайвныг дүрсэлж эхэлсэн. Тэд [[Blur]],[[Arcade Fire]] болон [[ My Bloody Valentine]] хамтлагуудыг дуурайх болсон. Coldplay энэ цомогтоо олон төрлийн хөгжмийн зэмсэг, найрал дууг туршин ашигласан байдаг. [[Mylo Xyloto]] цомог нь Viva la Vida цомгоос гарч ирсэн хайр болон дайнаас үүдэлтэй үйл явдлуудыг өөртөө агуулснаас гадна Viva la Vida цомгийн акустик болон цахилгаан гитарын элементүүдийн хүрээг улам тэлж өгснөөрөө онцлогтой. Дууны үгний хэв маяг нь граффити (гудамжны бичмэг будаг) болон Германы эсэргүүцлийн хамтлаг болох [[White Rose]]-с авсан байдаг. Coldplay хамтлагийн дэлхий дахинд олсон амжилтын талаар [[Parlophone]] хөгжмийн рекордсийн ерөнхийлөгч Майлс Леонард: "Тэдний олон нууцын нэг нь, тэд хэзээ ч Их Британийн орон нутгийн бусад хамтлагууд шиг нэгэн хэвийн дуугаралтай байгаагүй" гээд, дээр нь "зарим хамтлагууд Британи хамтлаг гэдгээрээ бахархдаг, зарим нь бүүр хэтэрхий 'Британи' хэв маягтай болж ирдэг. Харин Coldplay огт тийм биш, тэд нэг талаасаа Британи аялгуутай сонсогддог, харин нөгөө талаасаа тэд дэлхийн томоохон уран бүтээлчид шиг сонсогддог." хэмээн тайлбарлажээ. 2011 онд Coldplay хамтлагийг "рок улстөрчид" буюу рок урсгалын хэв маягийг тодорхойлогчид хэмээн сайшаасан байдаг. ==Үзэл баримтлал ба бусад үйл ажиллагаанууд== [[File:Coldplay Twisted Logic Live 2006 in Singapore Indoor Stadium.jpg|thumb|Крис Мартин [[Make Trade Fair]] (MTF) аяны урлагийн гол төлөөлөгч]] Тэдний анхны цомог болох Parachutes-аас "Don't Panic" , "Trouble" , "Yellow" хэмээх хит дуунууд гарч ирсэн байдаг. Тухайн үед дэлхийн томоохон брэндүүд болох [[Coca-Cola]], [[Gatorade]] тэдний эдгээр дууг ашиглан сурталчилгаа хийх олон сая долларын гэрээг хамтлагт тавьсан байдаг. Гэвч тэдний аль ч Coldplay-тэй тохиролцоонд хүрч чадаагүй. Энэ талаар хамтлагийн төгөлдөр хуурч, гитарчин, дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ "Бид ямар нэгэн ашгийн төлөөх уран бүтээлчид биш бид дуугаа хэн нэгэнд зарахыг огт хүсдэггүй" хэмээн хэлж байжээ. "Viva la Vida" дуу нь iTunes Store-н рекламд тоглогдсон нь Coldplay-н хувьд анхны тохиолдол болжээ. Үүний дараа iTunes энэхүү дууг онлайнаар борлуулж эхэлжээ. 2010 оны 9-р сарын [[Apple]] компанийн тусгай арга хэмжээнд Крис Мартин оролцон хэд хэдэн дуугаа дуулсан билээ. Энэ үеэрээ Крис Мартин [[Apple]] компанид "Viva la Vida"-г борлуулж өгсөн явдалд талархсанаа илэрхийлжээ. Стив Жобсыг өөд болсны дараа Coldplay хамтлаг Apple компанийн төв байрны гадаа хүрэлцэн ирж, 4 дуугаа дуулж хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Coldplay нь Эмнести Интернэшнл байгууллагын үйл ажилгааг дэмждэг ба түүнийхээ хүрээнд 2012 онд болсон The Secret Policeman's Ball-д оролцжээ. Крис Мартин шударга тэгш эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч олны танил хүмүүсийн нэг бөгөөд Oxfam-ийн [[Make Trade Fair]] аяныг дэмждэг. Тэр Oxfam-н хамтаар дэлхийн олон улс орнуудад аялсан байдаг. Тэр "Make Trade Fair" гэсэн бугуйвчийг олон нийтийн өмнө ил гарахдаа, ялангуяа Coldplay-н тоглолтын үеэр зүүсэн байдаг. Мөн Coldplay хамтлаг [[Make Poverty History]] үйл ажиллагааг дэмжсэн байдаг. Coldplay нь өөрсдийн гайхалтай дуу болон цомгоороо дэлхийн олон сая хүний хайр хүндэтгэлийг хүлээдэг. Тэд алдартай болсноосоо хойш цаг үргэлж нийгмийн олон үр өгөөжтэй үйл ажиллагаа болон хандивын аянд идэвхтэй оролцсоор ирсэн. Учир нь тэд олсон орлогынхоо 10 хувийг тогтмол хандивладаг. 2009 оны 6-р сард Coldplay хамтлаг "Махгүй хоолтой даваа гараг" хэмээх Битлз хамтлагийн Пол Маккартнийн эхлүүлсэн аянд нэгдэж, дэлхийн уур амьсалын өөрчлөлтийг удаашруулан зогсооход хувь нэмрээ оруулах үүднээс хүмүүсийг 7 хоногт дор хаяж 1 удаа мах махан бүтээгдэхүүн ороогүй хоол хэрэглэхийг уриалжээ. 2009 оны 9-р сарын 17-ноос 9-р сарын 31-ний хооронд Coldplay хамтлаг өөрсдийн анхны дуудлага худалдаагаа зарлажээ. Үүгээрээ тэд өөрсдийн анхны гитар, Viva la Vida аялан тоглолтод ашиглаж байсан "Viva" нэртэй гитар, Parachutes цомгийн нүүрэн дээр байдаг дэлхийн бөмбөрцөг, [[Strawberry Swing]] дууныхаа клипэнд ашиглаж байсан нөмрөг гэх мэт олон зүйлийг дуудлага худалдаагаар зарж, олсон бүх орлогыг Британы хүүхдийн төлөөх "The Kids Company"-д хандивлажээ. 2012 оны 11-р сараас 12-р сарын хооронд Album Artists (www.albumartists.co.uk) нь Coldplay хамтлагтай хамтран Mylo Xyloto цомгийн зургуудыг дуудлагаар худалдан 610,000 фунт стерлинг олж, орлогоо Лондон хотын ядуу бууртай амьдралтай хүүхдүүдэд хандивлажээ. 2014 оны 11-р сард [[Крис Мартин]] 'Band Aid 30' хандивын хамтлагт нэгдэж британи, ирланд уран бүтээлчидтэй хамтран "Do They Know It's Christmas?" дууг дуулжээ. Үүнээс олсон орлогыг Африк тивд дэгдээд байсан [[эбола]] өвчний эсрэг үйл ажиллагаанд хандивлажээ. Энэ үйл явдал нь [[Крис Мартин]]ы хувьд 2 дахь тохиолдол болсон бөгөөд өмнө 2004 онд [[Coldplay]] хамтлагийн хамтаар 'Band Aid 20' аянд оролцож байжээ. 2016 онд Coldplay Британийг Европын Холбооноос гарах эсэх санал асуулгад эсрэг санал өгсөн ч нийт ард иргэдийн 52 хувь нь Европын холбооноос гарахыг дэмжсэн билээ. Үүнд хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ: "Энэхүү шийдвэр биднийг болон бидний үеийн ихэнх хүмүүсийн үзэл бодлыг төлөөлөхгүй" хэмээн мэдэгдсэн. 2017 оны 6-р сарын 4нд, Coldplay One Love Manchester хандивийн тоглолтонд оролцсон бөгөөд энэ үеэрээ тэд өөрсдийнхөө дууг дуулахаас гадна Oasis хамтлагийн "Don't Look Back in Anger" болон "Live Forever" дууг Лиам Галлахертай хамтран дуулсан. 2017 оны 9-р сарын 24нд, Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар "Concert for Charlottesville" арга хэмжээнд уригдан оролцсон. Энэхүү арга хэмжээ нь 2017 оны 8-р сарын 12нд болсон "Unite the Right rally" цуглааны нэгдлийн концерт юм. ==Тэдний амжилтууд== 2011 оны 10 сарын 26-нд тэд Испани улсын Мадрид хотын Plaza de Toros de Las Ventas-д "Amex Unstaged" нэртэй концертоо тавьсан. Энэ тоглолтыг Антон Корбжин найруулсан ба Youtube сайт албан ёсны цахим хамтрагчаар ажиллан, өөрийн цахим хуудсаар шууд дамжуулсан үзүүлжээ. [[Файл:Coldplay-logo.png|thumb|[[Coldplay]] хамтлагийн лого]] 2011 оны 11 сарын 30-нд [[Coldplay]] хамтлаг [[54 дэх Грэмми авардс]]т 3 төрөлд нэр дэвшив. Тэд Грэмми авардсаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран [[Princess of China]] дуугаа дуулсан юм. 2012 оны 1-р сард [[BRIT Awards|BRIT Авардс]]ын 2 төрөл болох шилдэг цомог болон шилдэг Британийн хамтлагт нэр дэвшсэн юм. 2 сарын 21-нд [[Coldplay]] хамтлаг Их Британийн шилдэг хамтлагаар 3 дахь удаагаа шалгарлаа. Тэдний шинэ гаргасан цомог хамгийн их борлуулалтай рок цомог болсон юм. Их Британид гэхэд л 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл [[Paradise]] нь Их Британид гэхэд л 410,000 хувь борлогдож, тус улсын хамгийн их борлуулалтай рок сингл болж чаджээ. ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) ==Нэр дэвшсэн шагнал болон номинацууд== *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' [[Coldplay]] хамтлаг замналынхаа туршид олон хөгжмийн шагнал хүртсэн байдаг. Жишээбэл "[[Brit Awards]]" шагналыг 9 удаа, үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа, MTV Video Music Awards-ыг 6 удаагийн хүртээд зогсохгүй, [[Грэмми Авардс]]ын 32 номинацад нэр дэвшин 7-д нь ялалт байгуулжээ. 2009 он тэдний хувьд хамгийн амжилт арвинтай жил байсан ба 51 дэх удаагийн [[Грэмми Авардс]]т 7 төрөлд нэр дэвшиж, 3-т нь ялалт байгуулсан байна. Үүгээр ч зогсохгүй тэд дэлхийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болсон байна. Coldplay хамтлаг нь дэлхий даяар нийт 100 гаруй сая бичлэгээ борлуулсанаас 75 сая гаруй цомгийн борлуулалт билээ. == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] qos7to5c8z8a0ps2iys0ej3lhbplqkg 875852 875850 2026-11-11T00:53:58Z Esambuu 42335 875852 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> ==Хөгжмийн хэв маяг== Coldplay хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] нэгэн удаа хамтлагийн хөгжмийг [[хард рок]]той харьцуулбал тэдний сэтгэл хөдлөл [[боржин рок]] хэмээн өгүүлсэн байдаг. Хамтлагийн дуунуудыг бодлогоширсон ба [[блю романтик]] гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ялангуяа [[Мартин]]ы дуусашгүй эрч хүчний мэдрэмжийг тодотгож өгсөн байдаг. Мартины уянгалаг байдал, үгийн сонголтыг нь авч үзвэл эмэгтэйлэг гэж үздэг. Тухайлбал [[Geneva]] хамтлагийн [[Эндрю Монтгомерт]]тай төстэй гэж үздэг. 1990-ээд оны сүүлээр гаргасан EP цомгууд нь "dream pop" хэв маягтай байсан ба түүний үргэлжлэл болсон анхны студи цомог Parachutes нь мелодик поп гэж тайлбарлагддаг бөгөөд тэдний анхны студи цомгийн дуу эгшгийг тайлбарлахдаа поп урсгалыг гитарын хэв маягийг өөрчлөн гоёмсог зохилдлогоо уянгалуулан тодорхойлсон гэж үздэгээс гадна бүрэн харанхуй болон уран сайхны хатуу гэж үздэг .Coldplay-г альтернатив рок урсгалын төлөөлөл болох [[U2]], [[Oasis]], [[Radiohead]], [[Travis]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Түүний дотроос Шотландын алтернатив рок хамтлаг [[Travis]]-ийг Coldplay хамтлагийн эхэн үеийн дуунуудад хамгийн ихээр нөлөөлсөн гэж үздэг. [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium.jpg|thumb|left|Coldplay 2016 онд Уэмблийн цэнгэлдэхдэд тоглолтоо хийж буй нь. Тэдний тоглолт лазер гэрэл, өнгөр агаарын бөмбөлөг, гэрэлтдэг бугуйвч зэргийг багтаасан байдаг.]] Тэдний 2 дахь студи цомог A Rush of Blood to The Head нь [[Echo & the Bunnymen]], [[Кэйт Буш]], [[Мюз]] хамтлаг, Жорж Харрисон зэрэг уран бүтээлчдийн бүтээлүүдээс сэдэвлэсэн байдаг. Энэхүү цомогт багтсан дуунууд нь "удаан аялгуутай, зүрх эмтэлсэн" өнгө аястайн дээр "өөртөө итгэх итгэл"-тэй болгох хэв маягтай байдаг. Тэдний 3 дахь цомог болох [[X&Y]]-т хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]ы эргэлзээ, айдас, итгэл, хайр түлхүү багтсан байдаг. [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] цомогт Coldplay хамтлаг хэв маягаа эрс өөрчилж эхэлсэн гэж хэлж болно. Тэдний хэв маяг [[арт рок]](урлагийн рок) буюу дуугаараа дамжуулан тухайн үеийн нийгэм соёл, улс төр, дайн ба энхтайвныг дүрсэлж эхэлсэн. Тэд [[Blur]],[[Arcade Fire]] болон [[ My Bloody Valentine]] хамтлагуудыг дуурайх болсон. Coldplay энэ цомогтоо олон төрлийн хөгжмийн зэмсэг, найрал дууг туршин ашигласан байдаг. [[Mylo Xyloto]] цомог нь Viva la Vida цомгоос гарч ирсэн хайр болон дайнаас үүдэлтэй үйл явдлуудыг өөртөө агуулснаас гадна Viva la Vida цомгийн акустик болон цахилгаан гитарын элементүүдийн хүрээг улам тэлж өгснөөрөө онцлогтой. Дууны үгний хэв маяг нь граффити (гудамжны бичмэг будаг) болон Германы эсэргүүцлийн хамтлаг болох [[White Rose]]-с авсан байдаг. Coldplay хамтлагийн дэлхий дахинд олсон амжилтын талаар [[Parlophone]] хөгжмийн рекордсийн ерөнхийлөгч Майлс Леонард: "Тэдний олон нууцын нэг нь, тэд хэзээ ч Их Британийн орон нутгийн бусад хамтлагууд шиг нэгэн хэвийн дуугаралтай байгаагүй" гээд, дээр нь "зарим хамтлагууд Британи хамтлаг гэдгээрээ бахархдаг, зарим нь бүүр хэтэрхий 'Британи' хэв маягтай болж ирдэг. Харин Coldplay огт тийм биш, тэд нэг талаасаа Британи аялгуутай сонсогддог, харин нөгөө талаасаа тэд дэлхийн томоохон уран бүтээлчид шиг сонсогддог." хэмээн тайлбарлажээ. 2011 онд Coldplay хамтлагийг "рок улстөрчид" буюу рок урсгалын хэв маягийг тодорхойлогчид хэмээн сайшаасан байдаг. ==Үзэл баримтлал ба бусад үйл ажиллагаанууд== [[File:Coldplay Twisted Logic Live 2006 in Singapore Indoor Stadium.jpg|thumb|Крис Мартин [[Make Trade Fair]] (MTF) аяны урлагийн гол төлөөлөгч]] Тэдний анхны цомог болох Parachutes-аас "Don't Panic" , "Trouble" , "Yellow" хэмээх хит дуунууд гарч ирсэн байдаг. Тухайн үед дэлхийн томоохон брэндүүд болох [[Coca-Cola]], [[Gatorade]] тэдний эдгээр дууг ашиглан сурталчилгаа хийх олон сая долларын гэрээг хамтлагт тавьсан байдаг. Гэвч тэдний аль ч Coldplay-тэй тохиролцоонд хүрч чадаагүй. Энэ талаар хамтлагийн төгөлдөр хуурч, гитарчин, дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ "Бид ямар нэгэн ашгийн төлөөх уран бүтээлчид биш бид дуугаа хэн нэгэнд зарахыг огт хүсдэггүй" хэмээн хэлж байжээ. "Viva la Vida" дуу нь iTunes Store-н рекламд тоглогдсон нь Coldplay-н хувьд анхны тохиолдол болжээ. Үүний дараа iTunes энэхүү дууг онлайнаар борлуулж эхэлжээ. 2010 оны 9-р сарын [[Apple]] компанийн тусгай арга хэмжээнд Крис Мартин оролцон хэд хэдэн дуугаа дуулсан билээ. Энэ үеэрээ Крис Мартин [[Apple]] компанид "Viva la Vida"-г борлуулж өгсөн явдалд талархсанаа илэрхийлжээ. Стив Жобсыг өөд болсны дараа Coldplay хамтлаг Apple компанийн төв байрны гадаа хүрэлцэн ирж, 4 дуугаа дуулж хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Coldplay нь Эмнести Интернэшнл байгууллагын үйл ажилгааг дэмждэг ба түүнийхээ хүрээнд 2012 онд болсон The Secret Policeman's Ball-д оролцжээ. Крис Мартин шударга тэгш эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч олны танил хүмүүсийн нэг бөгөөд Oxfam-ийн [[Make Trade Fair]] аяныг дэмждэг. Тэр Oxfam-н хамтаар дэлхийн олон улс орнуудад аялсан байдаг. Тэр "Make Trade Fair" гэсэн бугуйвчийг олон нийтийн өмнө ил гарахдаа, ялангуяа Coldplay-н тоглолтын үеэр зүүсэн байдаг. Мөн Coldplay хамтлаг [[Make Poverty History]] үйл ажиллагааг дэмжсэн байдаг. Coldplay нь өөрсдийн гайхалтай дуу болон цомгоороо дэлхийн олон сая хүний хайр хүндэтгэлийг хүлээдэг. Тэд алдартай болсноосоо хойш цаг үргэлж нийгмийн олон үр өгөөжтэй үйл ажиллагаа болон хандивын аянд идэвхтэй оролцсоор ирсэн. Учир нь тэд олсон орлогынхоо 10 хувийг тогтмол хандивладаг. 2009 оны 6-р сард Coldplay хамтлаг "Махгүй хоолтой даваа гараг" хэмээх Битлз хамтлагийн Пол Маккартнийн эхлүүлсэн аянд нэгдэж, дэлхийн уур амьсалын өөрчлөлтийг удаашруулан зогсооход хувь нэмрээ оруулах үүднээс хүмүүсийг 7 хоногт дор хаяж 1 удаа мах махан бүтээгдэхүүн ороогүй хоол хэрэглэхийг уриалжээ. 2009 оны 9-р сарын 17-ноос 9-р сарын 31-ний хооронд Coldplay хамтлаг өөрсдийн анхны дуудлага худалдаагаа зарлажээ. Үүгээрээ тэд өөрсдийн анхны гитар, Viva la Vida аялан тоглолтод ашиглаж байсан "Viva" нэртэй гитар, Parachutes цомгийн нүүрэн дээр байдаг дэлхийн бөмбөрцөг, [[Strawberry Swing]] дууныхаа клипэнд ашиглаж байсан нөмрөг гэх мэт олон зүйлийг дуудлага худалдаагаар зарж, олсон бүх орлогыг Британы хүүхдийн төлөөх "The Kids Company"-д хандивлажээ. 2012 оны 11-р сараас 12-р сарын хооронд Album Artists (www.albumartists.co.uk) нь Coldplay хамтлагтай хамтран Mylo Xyloto цомгийн зургуудыг дуудлагаар худалдан 610,000 фунт стерлинг олж, орлогоо Лондон хотын ядуу бууртай амьдралтай хүүхдүүдэд хандивлажээ. 2014 оны 11-р сард [[Крис Мартин]] 'Band Aid 30' хандивын хамтлагт нэгдэж британи, ирланд уран бүтээлчидтэй хамтран "Do They Know It's Christmas?" дууг дуулжээ. Үүнээс олсон орлогыг Африк тивд дэгдээд байсан [[эбола]] өвчний эсрэг үйл ажиллагаанд хандивлажээ. Энэ үйл явдал нь [[Крис Мартин]]ы хувьд 2 дахь тохиолдол болсон бөгөөд өмнө 2004 онд [[Coldplay]] хамтлагийн хамтаар 'Band Aid 20' аянд оролцож байжээ. 2016 онд Coldplay Британийг Европын Холбооноос гарах эсэх санал асуулгад эсрэг санал өгсөн ч нийт ард иргэдийн 52 хувь нь Европын холбооноос гарахыг дэмжсэн билээ. Үүнд хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ: "Энэхүү шийдвэр биднийг болон бидний үеийн ихэнх хүмүүсийн үзэл бодлыг төлөөлөхгүй" хэмээн мэдэгдсэн. 2017 оны 6-р сарын 4нд, Coldplay One Love Manchester хандивийн тоглолтонд оролцсон бөгөөд энэ үеэрээ тэд өөрсдийнхөө дууг дуулахаас гадна Oasis хамтлагийн "Don't Look Back in Anger" болон "Live Forever" дууг Лиам Галлахертай хамтран дуулсан. 2017 оны 9-р сарын 24нд, Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар "Concert for Charlottesville" арга хэмжээнд уригдан оролцсон. Энэхүү арга хэмжээ нь 2017 оны 8-р сарын 12нд болсон "Unite the Right rally" цуглааны нэгдлийн концерт юм. ==Тэдний амжилтууд== 2011 оны 10 сарын 26-нд тэд Испани улсын Мадрид хотын Plaza de Toros de Las Ventas-д "Amex Unstaged" нэртэй концертоо тавьсан. Энэ тоглолтыг Антон Корбжин найруулсан ба Youtube сайт албан ёсны цахим хамтрагчаар ажиллан, өөрийн цахим хуудсаар шууд дамжуулсан үзүүлжээ. [[Файл:Coldplay-logo.png|thumb|[[Coldplay]] хамтлагийн лого]] 2011 оны 11 сарын 30-нд [[Coldplay]] хамтлаг [[54 дэх Грэмми авардс]]т 3 төрөлд нэр дэвшив. Тэд Грэмми авардсаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран [[Princess of China]] дуугаа дуулсан юм. 2012 оны 1-р сард [[BRIT Awards|BRIT Авардс]]ын 2 төрөл болох шилдэг цомог болон шилдэг Британийн хамтлагт нэр дэвшсэн юм. 2 сарын 21-нд [[Coldplay]] хамтлаг Их Британийн шилдэг хамтлагаар 3 дахь удаагаа шалгарлаа. Тэдний шинэ гаргасан цомог хамгийн их борлуулалтай рок цомог болсон юм. Их Британид гэхэд л 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл [[Paradise]] нь Их Британид гэхэд л 410,000 хувь борлогдож, тус улсын хамгийн их борлуулалтай рок сингл болж чаджээ. ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээл == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) ==Нэр дэвшсэн шагнал болон номинацууд== *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' [[Coldplay]] хамтлаг замналынхаа туршид олон хөгжмийн шагнал хүртсэн байдаг. Жишээбэл "[[Brit Awards]]" шагналыг 9 удаа, үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа, MTV Video Music Awards-ыг 6 удаагийн хүртээд зогсохгүй, [[Грэмми Авардс]]ын 32 номинацад нэр дэвшин 7-д нь ялалт байгуулжээ. 2009 он тэдний хувьд хамгийн амжилт арвинтай жил байсан ба 51 дэх удаагийн [[Грэмми Авардс]]т 7 төрөлд нэр дэвшиж, 3-т нь ялалт байгуулсан байна. Үүгээр ч зогсохгүй тэд дэлхийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болсон байна. Coldplay хамтлаг нь дэлхий даяар нийт 100 гаруй сая бичлэгээ борлуулсанаас 75 сая гаруй цомгийн борлуулалт билээ. == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] s2bhodyv4rg87i7nancmvech4wgw0ws 875853 875852 2026-11-11T00:54:22Z Esambuu 42335 875853 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> ==Хөгжмийн хэв маяг== Coldplay хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] нэгэн удаа хамтлагийн хөгжмийг [[хард рок]]той харьцуулбал тэдний сэтгэл хөдлөл [[боржин рок]] хэмээн өгүүлсэн байдаг. Хамтлагийн дуунуудыг бодлогоширсон ба [[блю романтик]] гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ялангуяа [[Мартин]]ы дуусашгүй эрч хүчний мэдрэмжийг тодотгож өгсөн байдаг. Мартины уянгалаг байдал, үгийн сонголтыг нь авч үзвэл эмэгтэйлэг гэж үздэг. Тухайлбал [[Geneva]] хамтлагийн [[Эндрю Монтгомерт]]тай төстэй гэж үздэг. 1990-ээд оны сүүлээр гаргасан EP цомгууд нь "dream pop" хэв маягтай байсан ба түүний үргэлжлэл болсон анхны студи цомог Parachutes нь мелодик поп гэж тайлбарлагддаг бөгөөд тэдний анхны студи цомгийн дуу эгшгийг тайлбарлахдаа поп урсгалыг гитарын хэв маягийг өөрчлөн гоёмсог зохилдлогоо уянгалуулан тодорхойлсон гэж үздэгээс гадна бүрэн харанхуй болон уран сайхны хатуу гэж үздэг .Coldplay-г альтернатив рок урсгалын төлөөлөл болох [[U2]], [[Oasis]], [[Radiohead]], [[Travis]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Түүний дотроос Шотландын алтернатив рок хамтлаг [[Travis]]-ийг Coldplay хамтлагийн эхэн үеийн дуунуудад хамгийн ихээр нөлөөлсөн гэж үздэг. [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium.jpg|thumb|left|Coldplay 2016 онд Уэмблийн цэнгэлдэхдэд тоглолтоо хийж буй нь. Тэдний тоглолт лазер гэрэл, өнгөр агаарын бөмбөлөг, гэрэлтдэг бугуйвч зэргийг багтаасан байдаг.]] Тэдний 2 дахь студи цомог A Rush of Blood to The Head нь [[Echo & the Bunnymen]], [[Кэйт Буш]], [[Мюз]] хамтлаг, Жорж Харрисон зэрэг уран бүтээлчдийн бүтээлүүдээс сэдэвлэсэн байдаг. Энэхүү цомогт багтсан дуунууд нь "удаан аялгуутай, зүрх эмтэлсэн" өнгө аястайн дээр "өөртөө итгэх итгэл"-тэй болгох хэв маягтай байдаг. Тэдний 3 дахь цомог болох [[X&Y]]-т хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]ы эргэлзээ, айдас, итгэл, хайр түлхүү багтсан байдаг. [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] цомогт Coldplay хамтлаг хэв маягаа эрс өөрчилж эхэлсэн гэж хэлж болно. Тэдний хэв маяг [[арт рок]](урлагийн рок) буюу дуугаараа дамжуулан тухайн үеийн нийгэм соёл, улс төр, дайн ба энхтайвныг дүрсэлж эхэлсэн. Тэд [[Blur]],[[Arcade Fire]] болон [[ My Bloody Valentine]] хамтлагуудыг дуурайх болсон. Coldplay энэ цомогтоо олон төрлийн хөгжмийн зэмсэг, найрал дууг туршин ашигласан байдаг. [[Mylo Xyloto]] цомог нь Viva la Vida цомгоос гарч ирсэн хайр болон дайнаас үүдэлтэй үйл явдлуудыг өөртөө агуулснаас гадна Viva la Vida цомгийн акустик болон цахилгаан гитарын элементүүдийн хүрээг улам тэлж өгснөөрөө онцлогтой. Дууны үгний хэв маяг нь граффити (гудамжны бичмэг будаг) болон Германы эсэргүүцлийн хамтлаг болох [[White Rose]]-с авсан байдаг. Coldplay хамтлагийн дэлхий дахинд олсон амжилтын талаар [[Parlophone]] хөгжмийн рекордсийн ерөнхийлөгч Майлс Леонард: "Тэдний олон нууцын нэг нь, тэд хэзээ ч Их Британийн орон нутгийн бусад хамтлагууд шиг нэгэн хэвийн дуугаралтай байгаагүй" гээд, дээр нь "зарим хамтлагууд Британи хамтлаг гэдгээрээ бахархдаг, зарим нь бүүр хэтэрхий 'Британи' хэв маягтай болж ирдэг. Харин Coldplay огт тийм биш, тэд нэг талаасаа Британи аялгуутай сонсогддог, харин нөгөө талаасаа тэд дэлхийн томоохон уран бүтээлчид шиг сонсогддог." хэмээн тайлбарлажээ. 2011 онд Coldplay хамтлагийг "рок улстөрчид" буюу рок урсгалын хэв маягийг тодорхойлогчид хэмээн сайшаасан байдаг. ==Үзэл баримтлал ба бусад үйл ажиллагаанууд== [[File:Coldplay Twisted Logic Live 2006 in Singapore Indoor Stadium.jpg|thumb|Крис Мартин [[Make Trade Fair]] (MTF) аяны урлагийн гол төлөөлөгч]] Тэдний анхны цомог болох Parachutes-аас "Don't Panic" , "Trouble" , "Yellow" хэмээх хит дуунууд гарч ирсэн байдаг. Тухайн үед дэлхийн томоохон брэндүүд болох [[Coca-Cola]], [[Gatorade]] тэдний эдгээр дууг ашиглан сурталчилгаа хийх олон сая долларын гэрээг хамтлагт тавьсан байдаг. Гэвч тэдний аль ч Coldplay-тэй тохиролцоонд хүрч чадаагүй. Энэ талаар хамтлагийн төгөлдөр хуурч, гитарчин, дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ "Бид ямар нэгэн ашгийн төлөөх уран бүтээлчид биш бид дуугаа хэн нэгэнд зарахыг огт хүсдэггүй" хэмээн хэлж байжээ. "Viva la Vida" дуу нь iTunes Store-н рекламд тоглогдсон нь Coldplay-н хувьд анхны тохиолдол болжээ. Үүний дараа iTunes энэхүү дууг онлайнаар борлуулж эхэлжээ. 2010 оны 9-р сарын [[Apple]] компанийн тусгай арга хэмжээнд Крис Мартин оролцон хэд хэдэн дуугаа дуулсан билээ. Энэ үеэрээ Крис Мартин [[Apple]] компанид "Viva la Vida"-г борлуулж өгсөн явдалд талархсанаа илэрхийлжээ. Стив Жобсыг өөд болсны дараа Coldplay хамтлаг Apple компанийн төв байрны гадаа хүрэлцэн ирж, 4 дуугаа дуулж хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Coldplay нь Эмнести Интернэшнл байгууллагын үйл ажилгааг дэмждэг ба түүнийхээ хүрээнд 2012 онд болсон The Secret Policeman's Ball-д оролцжээ. Крис Мартин шударга тэгш эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч олны танил хүмүүсийн нэг бөгөөд Oxfam-ийн [[Make Trade Fair]] аяныг дэмждэг. Тэр Oxfam-н хамтаар дэлхийн олон улс орнуудад аялсан байдаг. Тэр "Make Trade Fair" гэсэн бугуйвчийг олон нийтийн өмнө ил гарахдаа, ялангуяа Coldplay-н тоглолтын үеэр зүүсэн байдаг. Мөн Coldplay хамтлаг [[Make Poverty History]] үйл ажиллагааг дэмжсэн байдаг. Coldplay нь өөрсдийн гайхалтай дуу болон цомгоороо дэлхийн олон сая хүний хайр хүндэтгэлийг хүлээдэг. Тэд алдартай болсноосоо хойш цаг үргэлж нийгмийн олон үр өгөөжтэй үйл ажиллагаа болон хандивын аянд идэвхтэй оролцсоор ирсэн. Учир нь тэд олсон орлогынхоо 10 хувийг тогтмол хандивладаг. 2009 оны 6-р сард Coldplay хамтлаг "Махгүй хоолтой даваа гараг" хэмээх Битлз хамтлагийн Пол Маккартнийн эхлүүлсэн аянд нэгдэж, дэлхийн уур амьсалын өөрчлөлтийг удаашруулан зогсооход хувь нэмрээ оруулах үүднээс хүмүүсийг 7 хоногт дор хаяж 1 удаа мах махан бүтээгдэхүүн ороогүй хоол хэрэглэхийг уриалжээ. 2009 оны 9-р сарын 17-ноос 9-р сарын 31-ний хооронд Coldplay хамтлаг өөрсдийн анхны дуудлага худалдаагаа зарлажээ. Үүгээрээ тэд өөрсдийн анхны гитар, Viva la Vida аялан тоглолтод ашиглаж байсан "Viva" нэртэй гитар, Parachutes цомгийн нүүрэн дээр байдаг дэлхийн бөмбөрцөг, [[Strawberry Swing]] дууныхаа клипэнд ашиглаж байсан нөмрөг гэх мэт олон зүйлийг дуудлага худалдаагаар зарж, олсон бүх орлогыг Британы хүүхдийн төлөөх "The Kids Company"-д хандивлажээ. 2012 оны 11-р сараас 12-р сарын хооронд Album Artists (www.albumartists.co.uk) нь Coldplay хамтлагтай хамтран Mylo Xyloto цомгийн зургуудыг дуудлагаар худалдан 610,000 фунт стерлинг олж, орлогоо Лондон хотын ядуу бууртай амьдралтай хүүхдүүдэд хандивлажээ. 2014 оны 11-р сард [[Крис Мартин]] 'Band Aid 30' хандивын хамтлагт нэгдэж британи, ирланд уран бүтээлчидтэй хамтран "Do They Know It's Christmas?" дууг дуулжээ. Үүнээс олсон орлогыг Африк тивд дэгдээд байсан [[эбола]] өвчний эсрэг үйл ажиллагаанд хандивлажээ. Энэ үйл явдал нь [[Крис Мартин]]ы хувьд 2 дахь тохиолдол болсон бөгөөд өмнө 2004 онд [[Coldplay]] хамтлагийн хамтаар 'Band Aid 20' аянд оролцож байжээ. 2016 онд Coldplay Британийг Европын Холбооноос гарах эсэх санал асуулгад эсрэг санал өгсөн ч нийт ард иргэдийн 52 хувь нь Европын холбооноос гарахыг дэмжсэн билээ. Үүнд хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ: "Энэхүү шийдвэр биднийг болон бидний үеийн ихэнх хүмүүсийн үзэл бодлыг төлөөлөхгүй" хэмээн мэдэгдсэн. 2017 оны 6-р сарын 4нд, Coldplay One Love Manchester хандивийн тоглолтонд оролцсон бөгөөд энэ үеэрээ тэд өөрсдийнхөө дууг дуулахаас гадна Oasis хамтлагийн "Don't Look Back in Anger" болон "Live Forever" дууг Лиам Галлахертай хамтран дуулсан. 2017 оны 9-р сарын 24нд, Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар "Concert for Charlottesville" арга хэмжээнд уригдан оролцсон. Энэхүү арга хэмжээ нь 2017 оны 8-р сарын 12нд болсон "Unite the Right rally" цуглааны нэгдлийн концерт юм. ==Тэдний амжилтууд== 2011 оны 10 сарын 26-нд тэд Испани улсын Мадрид хотын Plaza de Toros de Las Ventas-д "Amex Unstaged" нэртэй концертоо тавьсан. Энэ тоглолтыг Антон Корбжин найруулсан ба Youtube сайт албан ёсны цахим хамтрагчаар ажиллан, өөрийн цахим хуудсаар шууд дамжуулсан үзүүлжээ. [[Файл:Coldplay-logo.png|thumb|[[Coldplay]] хамтлагийн лого]] 2011 оны 11 сарын 30-нд [[Coldplay]] хамтлаг [[54 дэх Грэмми авардс]]т 3 төрөлд нэр дэвшив. Тэд Грэмми авардсаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран [[Princess of China]] дуугаа дуулсан юм. 2012 оны 1-р сард [[BRIT Awards|BRIT Авардс]]ын 2 төрөл болох шилдэг цомог болон шилдэг Британийн хамтлагт нэр дэвшсэн юм. 2 сарын 21-нд [[Coldplay]] хамтлаг Их Британийн шилдэг хамтлагаар 3 дахь удаагаа шалгарлаа. Тэдний шинэ гаргасан цомог хамгийн их борлуулалтай рок цомог болсон юм. Их Британид гэхэд л 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл [[Paradise]] нь Их Британид гэхэд л 410,000 хувь борлогдож, тус улсын хамгийн их борлуулалтай рок сингл болж чаджээ. ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) ==Нэр дэвшсэн шагнал болон номинацууд== *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' [[Coldplay]] хамтлаг замналынхаа туршид олон хөгжмийн шагнал хүртсэн байдаг. Жишээбэл "[[Brit Awards]]" шагналыг 9 удаа, үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа, MTV Video Music Awards-ыг 6 удаагийн хүртээд зогсохгүй, [[Грэмми Авардс]]ын 32 номинацад нэр дэвшин 7-д нь ялалт байгуулжээ. 2009 он тэдний хувьд хамгийн амжилт арвинтай жил байсан ба 51 дэх удаагийн [[Грэмми Авардс]]т 7 төрөлд нэр дэвшиж, 3-т нь ялалт байгуулсан байна. Үүгээр ч зогсохгүй тэд дэлхийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болсон байна. Coldplay хамтлаг нь дэлхий даяар нийт 100 гаруй сая бичлэгээ борлуулсанаас 75 сая гаруй цомгийн борлуулалт билээ. == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] 6zgo6b7ktqr93grxxffrt66m22fnry9 875855 875853 2026-11-11T00:57:00Z Esambuu 42335 875855 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> ==Хөгжмийн хэв маяг== Coldplay хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] нэгэн удаа хамтлагийн хөгжмийг [[хард рок]]той харьцуулбал тэдний сэтгэл хөдлөл [[боржин рок]] хэмээн өгүүлсэн байдаг. Хамтлагийн дуунуудыг бодлогоширсон ба [[блю романтик]] гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ялангуяа [[Мартин]]ы дуусашгүй эрч хүчний мэдрэмжийг тодотгож өгсөн байдаг. Мартины уянгалаг байдал, үгийн сонголтыг нь авч үзвэл эмэгтэйлэг гэж үздэг. Тухайлбал [[Geneva]] хамтлагийн [[Эндрю Монтгомерт]]тай төстэй гэж үздэг. 1990-ээд оны сүүлээр гаргасан EP цомгууд нь "dream pop" хэв маягтай байсан ба түүний үргэлжлэл болсон анхны студи цомог Parachutes нь мелодик поп гэж тайлбарлагддаг бөгөөд тэдний анхны студи цомгийн дуу эгшгийг тайлбарлахдаа поп урсгалыг гитарын хэв маягийг өөрчлөн гоёмсог зохилдлогоо уянгалуулан тодорхойлсон гэж үздэгээс гадна бүрэн харанхуй болон уран сайхны хатуу гэж үздэг .Coldplay-г альтернатив рок урсгалын төлөөлөл болох [[U2]], [[Oasis]], [[Radiohead]], [[Travis]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Түүний дотроос Шотландын алтернатив рок хамтлаг [[Travis]]-ийг Coldplay хамтлагийн эхэн үеийн дуунуудад хамгийн ихээр нөлөөлсөн гэж үздэг. [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium.jpg|thumb|left|Coldplay 2016 онд Уэмблийн цэнгэлдэхдэд тоглолтоо хийж буй нь. Тэдний тоглолт лазер гэрэл, өнгөр агаарын бөмбөлөг, гэрэлтдэг бугуйвч зэргийг багтаасан байдаг.]] Тэдний 2 дахь студи цомог A Rush of Blood to The Head нь [[Echo & the Bunnymen]], [[Кэйт Буш]], [[Мюз]] хамтлаг, Жорж Харрисон зэрэг уран бүтээлчдийн бүтээлүүдээс сэдэвлэсэн байдаг. Энэхүү цомогт багтсан дуунууд нь "удаан аялгуутай, зүрх эмтэлсэн" өнгө аястайн дээр "өөртөө итгэх итгэл"-тэй болгох хэв маягтай байдаг. Тэдний 3 дахь цомог болох [[X&Y]]-т хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]ы эргэлзээ, айдас, итгэл, хайр түлхүү багтсан байдаг. [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] цомогт Coldplay хамтлаг хэв маягаа эрс өөрчилж эхэлсэн гэж хэлж болно. Тэдний хэв маяг [[арт рок]](урлагийн рок) буюу дуугаараа дамжуулан тухайн үеийн нийгэм соёл, улс төр, дайн ба энхтайвныг дүрсэлж эхэлсэн. Тэд [[Blur]],[[Arcade Fire]] болон [[ My Bloody Valentine]] хамтлагуудыг дуурайх болсон. Coldplay энэ цомогтоо олон төрлийн хөгжмийн зэмсэг, найрал дууг туршин ашигласан байдаг. [[Mylo Xyloto]] цомог нь Viva la Vida цомгоос гарч ирсэн хайр болон дайнаас үүдэлтэй үйл явдлуудыг өөртөө агуулснаас гадна Viva la Vida цомгийн акустик болон цахилгаан гитарын элементүүдийн хүрээг улам тэлж өгснөөрөө онцлогтой. Дууны үгний хэв маяг нь граффити (гудамжны бичмэг будаг) болон Германы эсэргүүцлийн хамтлаг болох [[White Rose]]-с авсан байдаг. Coldplay хамтлагийн дэлхий дахинд олсон амжилтын талаар [[Parlophone]] хөгжмийн рекордсийн ерөнхийлөгч Майлс Леонард: "Тэдний олон нууцын нэг нь, тэд хэзээ ч Их Британийн орон нутгийн бусад хамтлагууд шиг нэгэн хэвийн дуугаралтай байгаагүй" гээд, дээр нь "зарим хамтлагууд Британи хамтлаг гэдгээрээ бахархдаг, зарим нь бүүр хэтэрхий 'Британи' хэв маягтай болж ирдэг. Харин Coldplay огт тийм биш, тэд нэг талаасаа Британи аялгуутай сонсогддог, харин нөгөө талаасаа тэд дэлхийн томоохон уран бүтээлчид шиг сонсогддог." хэмээн тайлбарлажээ. 2011 онд Coldplay хамтлагийг "рок улстөрчид" буюу рок урсгалын хэв маягийг тодорхойлогчид хэмээн сайшаасан байдаг. ==Үзэл баримтлал ба бусад үйл ажиллагаанууд== [[File:Coldplay Twisted Logic Live 2006 in Singapore Indoor Stadium.jpg|thumb|Крис Мартин [[Make Trade Fair]] (MTF) аяны урлагийн гол төлөөлөгч]] Тэдний анхны цомог болох Parachutes-аас "Don't Panic" , "Trouble" , "Yellow" хэмээх хит дуунууд гарч ирсэн байдаг. Тухайн үед дэлхийн томоохон брэндүүд болох [[Coca-Cola]], [[Gatorade]] тэдний эдгээр дууг ашиглан сурталчилгаа хийх олон сая долларын гэрээг хамтлагт тавьсан байдаг. Гэвч тэдний аль ч Coldplay-тэй тохиролцоонд хүрч чадаагүй. Энэ талаар хамтлагийн төгөлдөр хуурч, гитарчин, дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ "Бид ямар нэгэн ашгийн төлөөх уран бүтээлчид биш бид дуугаа хэн нэгэнд зарахыг огт хүсдэггүй" хэмээн хэлж байжээ. "Viva la Vida" дуу нь iTunes Store-н рекламд тоглогдсон нь Coldplay-н хувьд анхны тохиолдол болжээ. Үүний дараа iTunes энэхүү дууг онлайнаар борлуулж эхэлжээ. 2010 оны 9-р сарын [[Apple]] компанийн тусгай арга хэмжээнд Крис Мартин оролцон хэд хэдэн дуугаа дуулсан билээ. Энэ үеэрээ Крис Мартин [[Apple]] компанид "Viva la Vida"-г борлуулж өгсөн явдалд талархсанаа илэрхийлжээ. Стив Жобсыг өөд болсны дараа Coldplay хамтлаг Apple компанийн төв байрны гадаа хүрэлцэн ирж, 4 дуугаа дуулж хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Coldplay нь Эмнести Интернэшнл байгууллагын үйл ажилгааг дэмждэг ба түүнийхээ хүрээнд 2012 онд болсон The Secret Policeman's Ball-д оролцжээ. Крис Мартин шударга тэгш эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч олны танил хүмүүсийн нэг бөгөөд Oxfam-ийн [[Make Trade Fair]] аяныг дэмждэг. Тэр Oxfam-н хамтаар дэлхийн олон улс орнуудад аялсан байдаг. Тэр "Make Trade Fair" гэсэн бугуйвчийг олон нийтийн өмнө ил гарахдаа, ялангуяа Coldplay-н тоглолтын үеэр зүүсэн байдаг. Мөн Coldplay хамтлаг [[Make Poverty History]] үйл ажиллагааг дэмжсэн байдаг. Coldplay нь өөрсдийн гайхалтай дуу болон цомгоороо дэлхийн олон сая хүний хайр хүндэтгэлийг хүлээдэг. Тэд алдартай болсноосоо хойш цаг үргэлж нийгмийн олон үр өгөөжтэй үйл ажиллагаа болон хандивын аянд идэвхтэй оролцсоор ирсэн. Учир нь тэд олсон орлогынхоо 10 хувийг тогтмол хандивладаг. 2009 оны 6-р сард Coldplay хамтлаг "Махгүй хоолтой даваа гараг" хэмээх Битлз хамтлагийн Пол Маккартнийн эхлүүлсэн аянд нэгдэж, дэлхийн уур амьсалын өөрчлөлтийг удаашруулан зогсооход хувь нэмрээ оруулах үүднээс хүмүүсийг 7 хоногт дор хаяж 1 удаа мах махан бүтээгдэхүүн ороогүй хоол хэрэглэхийг уриалжээ. 2009 оны 9-р сарын 17-ноос 9-р сарын 31-ний хооронд Coldplay хамтлаг өөрсдийн анхны дуудлага худалдаагаа зарлажээ. Үүгээрээ тэд өөрсдийн анхны гитар, Viva la Vida аялан тоглолтод ашиглаж байсан "Viva" нэртэй гитар, Parachutes цомгийн нүүрэн дээр байдаг дэлхийн бөмбөрцөг, [[Strawberry Swing]] дууныхаа клипэнд ашиглаж байсан нөмрөг гэх мэт олон зүйлийг дуудлага худалдаагаар зарж, олсон бүх орлогыг Британы хүүхдийн төлөөх "The Kids Company"-д хандивлажээ. 2012 оны 11-р сараас 12-р сарын хооронд Album Artists (www.albumartists.co.uk) нь Coldplay хамтлагтай хамтран Mylo Xyloto цомгийн зургуудыг дуудлагаар худалдан 610,000 фунт стерлинг олж, орлогоо Лондон хотын ядуу бууртай амьдралтай хүүхдүүдэд хандивлажээ. 2014 оны 11-р сард [[Крис Мартин]] 'Band Aid 30' хандивын хамтлагт нэгдэж британи, ирланд уран бүтээлчидтэй хамтран "Do They Know It's Christmas?" дууг дуулжээ. Үүнээс олсон орлогыг Африк тивд дэгдээд байсан [[эбола]] өвчний эсрэг үйл ажиллагаанд хандивлажээ. Энэ үйл явдал нь [[Крис Мартин]]ы хувьд 2 дахь тохиолдол болсон бөгөөд өмнө 2004 онд [[Coldplay]] хамтлагийн хамтаар 'Band Aid 20' аянд оролцож байжээ. 2016 онд Coldplay Британийг Европын Холбооноос гарах эсэх санал асуулгад эсрэг санал өгсөн ч нийт ард иргэдийн 52 хувь нь Европын холбооноос гарахыг дэмжсэн билээ. Үүнд хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ: "Энэхүү шийдвэр биднийг болон бидний үеийн ихэнх хүмүүсийн үзэл бодлыг төлөөлөхгүй" хэмээн мэдэгдсэн. 2017 оны 6-р сарын 4нд, Coldplay One Love Manchester хандивийн тоглолтонд оролцсон бөгөөд энэ үеэрээ тэд өөрсдийнхөө дууг дуулахаас гадна Oasis хамтлагийн "Don't Look Back in Anger" болон "Live Forever" дууг Лиам Галлахертай хамтран дуулсан. 2017 оны 9-р сарын 24нд, Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар "Concert for Charlottesville" арга хэмжээнд уригдан оролцсон. Энэхүү арга хэмжээ нь 2017 оны 8-р сарын 12нд болсон "Unite the Right rally" цуглааны нэгдлийн концерт юм. ==Тэдний амжилтууд== 2011 оны 10 сарын 26-нд тэд Испани улсын Мадрид хотын Plaza de Toros de Las Ventas-д "Amex Unstaged" нэртэй концертоо тавьсан. Энэ тоглолтыг Антон Корбжин найруулсан ба Youtube сайт албан ёсны цахим хамтрагчаар ажиллан, өөрийн цахим хуудсаар шууд дамжуулсан үзүүлжээ. [[Файл:Coldplay-logo.png|thumb|[[Coldplay]] хамтлагийн лого]] 2011 оны 11 сарын 30-нд [[Coldplay]] хамтлаг [[54 дэх Грэмми авардс]]т 3 төрөлд нэр дэвшив. Тэд Грэмми авардсаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран [[Princess of China]] дуугаа дуулсан юм. 2012 оны 1-р сард [[BRIT Awards|BRIT Авардс]]ын 2 төрөл болох шилдэг цомог болон шилдэг Британийн хамтлагт нэр дэвшсэн юм. 2 сарын 21-нд [[Coldplay]] хамтлаг Их Британийн шилдэг хамтлагаар 3 дахь удаагаа шалгарлаа. Тэдний шинэ гаргасан цомог хамгийн их борлуулалтай рок цомог болсон юм. Их Британид гэхэд л 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл [[Paradise]] нь Их Британид гэхэд л 410,000 хувь борлогдож, тус улсын хамгийн их борлуулалтай рок сингл болж чаджээ. == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн制作 зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) ==Нэр дэвшсэн шагнал болон номинацууд== *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' [[Coldplay]] хамтлаг замналынхаа туршид олон хөгжмийн шагнал хүртсэн байдаг. Жишээбэл "[[Brit Awards]]" шагналыг 9 удаа, үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа, MTV Video Music Awards-ыг 6 удаагийн хүртээд зогсохгүй, [[Грэмми Авардс]]ын 32 номинацад нэр дэвшин 7-д нь ялалт байгуулжээ. 2009 он тэдний хувьд хамгийн амжилт арвинтай жил байсан ба 51 дэх удаагийн [[Грэмми Авардс]]т 7 төрөлд нэр дэвшиж, 3-т нь ялалт байгуулсан байна. Үүгээр ч зогсохгүй тэд дэлхийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болсон байна. Coldplay хамтлаг нь дэлхий даяар нийт 100 гаруй сая бичлэгээ борлуулсанаас 75 сая гаруй цомгийн борлуулалт билээ. == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] 8kgh060rq7hzacdn78so5ksulpxb5k8 875856 875855 2026-11-11T01:00:12Z Esambuu 42335 875856 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> ==Хөгжмийн хэв маяг== Coldplay хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] нэгэн удаа хамтлагийн хөгжмийг [[хард рок]]той харьцуулбал тэдний сэтгэл хөдлөл [[боржин рок]] хэмээн өгүүлсэн байдаг. Хамтлагийн дуунуудыг бодлогоширсон ба [[блю романтик]] гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ялангуяа [[Мартин]]ы дуусашгүй эрч хүчний мэдрэмжийг тодотгож өгсөн байдаг. Мартины уянгалаг байдал, үгийн сонголтыг нь авч үзвэл эмэгтэйлэг гэж үздэг. Тухайлбал [[Geneva]] хамтлагийн [[Эндрю Монтгомерт]]тай төстэй гэж үздэг. 1990-ээд оны сүүлээр гаргасан EP цомгууд нь "dream pop" хэв маягтай байсан ба түүний үргэлжлэл болсон анхны студи цомог Parachutes нь мелодик поп гэж тайлбарлагддаг бөгөөд тэдний анхны студи цомгийн дуу эгшгийг тайлбарлахдаа поп урсгалыг гитарын хэв маягийг өөрчлөн гоёмсог зохилдлогоо уянгалуулан тодорхойлсон гэж үздэгээс гадна бүрэн харанхуй болон уран сайхны хатуу гэж үздэг .Coldplay-г альтернатив рок урсгалын төлөөлөл болох [[U2]], [[Oasis]], [[Radiohead]], [[Travis]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Түүний дотроос Шотландын алтернатив рок хамтлаг [[Travis]]-ийг Coldplay хамтлагийн эхэн үеийн дуунуудад хамгийн ихээр нөлөөлсөн гэж үздэг. [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium.jpg|thumb|left|Coldplay 2016 онд Уэмблийн цэнгэлдэхдэд тоглолтоо хийж буй нь. Тэдний тоглолт лазер гэрэл, өнгөр агаарын бөмбөлөг, гэрэлтдэг бугуйвч зэргийг багтаасан байдаг.]] Тэдний 2 дахь студи цомог A Rush of Blood to The Head нь [[Echo & the Bunnymen]], [[Кэйт Буш]], [[Мюз]] хамтлаг, Жорж Харрисон зэрэг уран бүтээлчдийн бүтээлүүдээс сэдэвлэсэн байдаг. Энэхүү цомогт багтсан дуунууд нь "удаан аялгуутай, зүрх эмтэлсэн" өнгө аястайн дээр "өөртөө итгэх итгэл"-тэй болгох хэв маягтай байдаг. Тэдний 3 дахь цомог болох [[X&Y]]-т хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]ы эргэлзээ, айдас, итгэл, хайр түлхүү багтсан байдаг. [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] цомогт Coldplay хамтлаг хэв маягаа эрс өөрчилж эхэлсэн гэж хэлж болно. Тэдний хэв маяг [[арт рок]](урлагийн рок) буюу дуугаараа дамжуулан тухайн үеийн нийгэм соёл, улс төр, дайн ба энхтайвныг дүрсэлж эхэлсэн. Тэд [[Blur]],[[Arcade Fire]] болон [[ My Bloody Valentine]] хамтлагуудыг дуурайх болсон. Coldplay энэ цомогтоо олон төрлийн хөгжмийн зэмсэг, найрал дууг туршин ашигласан байдаг. [[Mylo Xyloto]] цомог нь Viva la Vida цомгоос гарч ирсэн хайр болон дайнаас үүдэлтэй үйл явдлуудыг өөртөө агуулснаас гадна Viva la Vida цомгийн акустик болон цахилгаан гитарын элементүүдийн хүрээг улам тэлж өгснөөрөө онцлогтой. Дууны үгний хэв маяг нь граффити (гудамжны бичмэг будаг) болон Германы эсэргүүцлийн хамтлаг болох [[White Rose]]-с авсан байдаг. Coldplay хамтлагийн дэлхий дахинд олсон амжилтын талаар [[Parlophone]] хөгжмийн рекордсийн ерөнхийлөгч Майлс Леонард: "Тэдний олон нууцын нэг нь, тэд хэзээ ч Их Британийн орон нутгийн бусад хамтлагууд шиг нэгэн хэвийн дуугаралтай байгаагүй" гээд, дээр нь "зарим хамтлагууд Британи хамтлаг гэдгээрээ бахархдаг, зарим нь бүүр хэтэрхий 'Британи' хэв маягтай болж ирдэг. Харин Coldplay огт тийм биш, тэд нэг талаасаа Британи аялгуутай сонсогддог, харин нөгөө талаасаа тэд дэлхийн томоохон уран бүтээлчид шиг сонсогддог." хэмээн тайлбарлажээ. 2011 онд Coldplay хамтлагийг "рок улстөрчид" буюу рок урсгалын хэв маягийг тодорхойлогчид хэмээн сайшаасан байдаг. ==Үзэл баримтлал ба бусад үйл ажиллагаанууд== [[File:Coldplay Twisted Logic Live 2006 in Singapore Indoor Stadium.jpg|thumb|Крис Мартин [[Make Trade Fair]] (MTF) аяны урлагийн гол төлөөлөгч]] Тэдний анхны цомог болох Parachutes-аас "Don't Panic" , "Trouble" , "Yellow" хэмээх хит дуунууд гарч ирсэн байдаг. Тухайн үед дэлхийн томоохон брэндүүд болох [[Coca-Cola]], [[Gatorade]] тэдний эдгээр дууг ашиглан сурталчилгаа хийх олон сая долларын гэрээг хамтлагт тавьсан байдаг. Гэвч тэдний аль ч Coldplay-тэй тохиролцоонд хүрч чадаагүй. Энэ талаар хамтлагийн төгөлдөр хуурч, гитарчин, дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ "Бид ямар нэгэн ашгийн төлөөх уран бүтээлчид биш бид дуугаа хэн нэгэнд зарахыг огт хүсдэггүй" хэмээн хэлж байжээ. "Viva la Vida" дуу нь iTunes Store-н рекламд тоглогдсон нь Coldplay-н хувьд анхны тохиолдол болжээ. Үүний дараа iTunes энэхүү дууг онлайнаар борлуулж эхэлжээ. 2010 оны 9-р сарын [[Apple]] компанийн тусгай арга хэмжээнд Крис Мартин оролцон хэд хэдэн дуугаа дуулсан билээ. Энэ үеэрээ Крис Мартин [[Apple]] компанид "Viva la Vida"-г борлуулж өгсөн явдалд талархсанаа илэрхийлжээ. Стив Жобсыг өөд болсны дараа Coldplay хамтлаг Apple компанийн төв байрны гадаа хүрэлцэн ирж, 4 дуугаа дуулж хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Coldplay нь Эмнести Интернэшнл байгууллагын үйл ажилгааг дэмждэг ба түүнийхээ хүрээнд 2012 онд болсон The Secret Policeman's Ball-д оролцжээ. Крис Мартин шударга тэгш эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч олны танил хүмүүсийн нэг бөгөөд Oxfam-ийн [[Make Trade Fair]] аяныг дэмждэг. Тэр Oxfam-н хамтаар дэлхийн олон улс орнуудад аялсан байдаг. Тэр "Make Trade Fair" гэсэн бугуйвчийг олон нийтийн өмнө ил гарахдаа, ялангуяа Coldplay-н тоглолтын үеэр зүүсэн байдаг. Мөн Coldplay хамтлаг [[Make Poverty History]] үйл ажиллагааг дэмжсэн байдаг. Coldplay нь өөрсдийн гайхалтай дуу болон цомгоороо дэлхийн олон сая хүний хайр хүндэтгэлийг хүлээдэг. Тэд алдартай болсноосоо хойш цаг үргэлж нийгмийн олон үр өгөөжтэй үйл ажиллагаа болон хандивын аянд идэвхтэй оролцсоор ирсэн. Учир нь тэд олсон орлогынхоо 10 хувийг тогтмол хандивладаг. 2009 оны 6-р сард Coldplay хамтлаг "Махгүй хоолтой даваа гараг" хэмээх Битлз хамтлагийн Пол Маккартнийн эхлүүлсэн аянд нэгдэж, дэлхийн уур амьсалын өөрчлөлтийг удаашруулан зогсооход хувь нэмрээ оруулах үүднээс хүмүүсийг 7 хоногт дор хаяж 1 удаа мах махан бүтээгдэхүүн ороогүй хоол хэрэглэхийг уриалжээ. 2009 оны 9-р сарын 17-ноос 9-р сарын 31-ний хооронд Coldplay хамтлаг өөрсдийн анхны дуудлага худалдаагаа зарлажээ. Үүгээрээ тэд өөрсдийн анхны гитар, Viva la Vida аялан тоглолтод ашиглаж байсан "Viva" нэртэй гитар, Parachutes цомгийн нүүрэн дээр байдаг дэлхийн бөмбөрцөг, [[Strawberry Swing]] дууныхаа клипэнд ашиглаж байсан нөмрөг гэх мэт олон зүйлийг дуудлага худалдаагаар зарж, олсон бүх орлогыг Британы хүүхдийн төлөөх "The Kids Company"-д хандивлажээ. 2012 оны 11-р сараас 12-р сарын хооронд Album Artists (www.albumartists.co.uk) нь Coldplay хамтлагтай хамтран Mylo Xyloto цомгийн зургуудыг дуудлагаар худалдан 610,000 фунт стерлинг олж, орлогоо Лондон хотын ядуу бууртай амьдралтай хүүхдүүдэд хандивлажээ. 2014 оны 11-р сард [[Крис Мартин]] 'Band Aid 30' хандивын хамтлагт нэгдэж британи, ирланд уран бүтээлчидтэй хамтран "Do They Know It's Christmas?" дууг дуулжээ. Үүнээс олсон орлогыг Африк тивд дэгдээд байсан [[эбола]] өвчний эсрэг үйл ажиллагаанд хандивлажээ. Энэ үйл явдал нь [[Крис Мартин]]ы хувьд 2 дахь тохиолдол болсон бөгөөд өмнө 2004 онд [[Coldplay]] хамтлагийн хамтаар 'Band Aid 20' аянд оролцож байжээ. 2016 онд Coldplay Британийг Европын Холбооноос гарах эсэх санал асуулгад эсрэг санал өгсөн ч нийт ард иргэдийн 52 хувь нь Европын холбооноос гарахыг дэмжсэн билээ. Үүнд хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ: "Энэхүү шийдвэр биднийг болон бидний үеийн ихэнх хүмүүсийн үзэл бодлыг төлөөлөхгүй" хэмээн мэдэгдсэн. 2017 оны 6-р сарын 4нд, Coldplay One Love Manchester хандивийн тоглолтонд оролцсон бөгөөд энэ үеэрээ тэд өөрсдийнхөө дууг дуулахаас гадна Oasis хамтлагийн "Don't Look Back in Anger" болон "Live Forever" дууг Лиам Галлахертай хамтран дуулсан. 2017 оны 9-р сарын 24нд, Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар "Concert for Charlottesville" арга хэмжээнд уригдан оролцсон. Энэхүү арга хэмжээ нь 2017 оны 8-р сарын 12нд болсон "Unite the Right rally" цуглааны нэгдлийн концерт юм. ==Тэдний амжилтууд== 2011 оны 10 сарын 26-нд тэд Испани улсын Мадрид хотын Plaza de Toros de Las Ventas-д "Amex Unstaged" нэртэй концертоо тавьсан. Энэ тоглолтыг Антон Корбжин найруулсан ба Youtube сайт албан ёсны цахим хамтрагчаар ажиллан, өөрийн цахим хуудсаар шууд дамжуулсан үзүүлжээ. [[Файл:Coldplay-logo.png|thumb|[[Coldplay]] хамтлагийн лого]] 2011 оны 11 сарын 30-нд [[Coldplay]] хамтлаг [[54 дэх Грэмми авардс]]т 3 төрөлд нэр дэвшив. Тэд Грэмми авардсаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран [[Princess of China]] дуугаа дуулсан юм. 2012 оны 1-р сард [[BRIT Awards|BRIT Авардс]]ын 2 төрөл болох шилдэг цомог болон шилдэг Британийн хамтлагт нэр дэвшсэн юм. 2 сарын 21-нд [[Coldplay]] хамтлаг Их Британийн шилдэг хамтлагаар 3 дахь удаагаа шалгарлаа. Тэдний шинэ гаргасан цомог хамгийн их борлуулалтай рок цомог болсон юм. Их Британид гэхэд л 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл [[Paradise]] нь Их Британид гэхэд л 410,000 хувь борлогдож, тус улсын хамгийн их борлуулалтай рок сингл болж чаджээ. == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн制作 зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) ==Нэр дэвшсэн шагнал болон номинацууд== *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' [[Coldplay]] хамтлаг замналынхаа туршид олон хөгжмийн шагнал хүртсэн байдаг. Жишээбэл "[[Brit Awards]]" шагналыг 9 удаа, үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа, MTV Video Music Awards-ыг 6 удаагийн хүртээд зогсохгүй, [[Грэмми Авардс]]ын 32 номинацад нэр дэвшин 7-д нь ялалт байгуулжээ. 2009 он тэдний хувьд хамгийн амжилт арвинтай жил байсан ба 51 дэх удаагийн [[Грэмми Авардс]]т 7 төрөлд нэр дэвшиж, 3-т нь ялалт байгуулсан байна. Үүгээр ч зогсохгүй тэд дэлхийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болсон байна. Coldplay хамтлаг нь дэлхий даяар нийт 100 гаруй сая бичлэгээ борлуулсанаас 75 сая гаруй цомгийн борлуулалт билээ. == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] i9ikzu69mn6pf08bfebrrvh7212mi5v 875857 875856 2026-11-11T01:03:26Z Esambuu 42335 875857 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> ==Хөгжмийн хэв маяг== Coldplay хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] нэгэн удаа хамтлагийн хөгжмийг [[хард рок]]той харьцуулбал тэдний сэтгэл хөдлөл [[боржин рок]] хэмээн өгүүлсэн байдаг. Хамтлагийн дуунуудыг бодлогоширсон ба [[блю романтик]] гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ялангуяа [[Мартин]]ы дуусашгүй эрч хүчний мэдрэмжийг тодотгож өгсөн байдаг. Мартины уянгалаг байдал, үгийн сонголтыг нь авч үзвэл эмэгтэйлэг гэж үздэг. Тухайлбал [[Geneva]] хамтлагийн [[Эндрю Монтгомерт]]тай төстэй гэж үздэг. 1990-ээд оны сүүлээр гаргасан EP цомгууд нь "dream pop" хэв маягтай байсан ба түүний үргэлжлэл болсон анхны студи цомог Parachutes нь мелодик поп гэж тайлбарлагддаг бөгөөд тэдний анхны студи цомгийн дуу эгшгийг тайлбарлахдаа поп урсгалыг гитарын хэв маягийг өөрчлөн гоёмсог зохилдлогоо уянгалуулан тодорхойлсон гэж үздэгээс гадна бүрэн харанхуй болон уран сайхны хатуу гэж үздэг .Coldplay-г альтернатив рок урсгалын төлөөлөл болох [[U2]], [[Oasis]], [[Radiohead]], [[Travis]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Түүний дотроос Шотландын алтернатив рок хамтлаг [[Travis]]-ийг Coldplay хамтлагийн эхэн үеийн дуунуудад хамгийн ихээр нөлөөлсөн гэж үздэг. [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium.jpg|thumb|left|Coldplay 2016 онд Уэмблийн цэнгэлдэхдэд тоглолтоо хийж буй нь. Тэдний тоглолт лазер гэрэл, өнгөр агаарын бөмбөлөг, гэрэлтдэг бугуйвч зэргийг багтаасан байдаг.]] Тэдний 2 дахь студи цомог A Rush of Blood to The Head нь [[Echo & the Bunnymen]], [[Кэйт Буш]], [[Мюз]] хамтлаг, Жорж Харрисон зэрэг уран бүтээлчдийн бүтээлүүдээс сэдэвлэсэн байдаг. Энэхүү цомогт багтсан дуунууд нь "удаан аялгуутай, зүрх эмтэлсэн" өнгө аястайн дээр "өөртөө итгэх итгэл"-тэй болгох хэв маягтай байдаг. Тэдний 3 дахь цомог болох [[X&Y]]-т хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]ы эргэлзээ, айдас, итгэл, хайр түлхүү багтсан байдаг. [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] цомогт Coldplay хамтлаг хэв маягаа эрс өөрчилж эхэлсэн гэж хэлж болно. Тэдний хэв маяг [[арт рок]](урлагийн рок) буюу дуугаараа дамжуулан тухайн үеийн нийгэм соёл, улс төр, дайн ба энхтайвныг дүрсэлж эхэлсэн. Тэд [[Blur]],[[Arcade Fire]] болон [[ My Bloody Valentine]] хамтлагуудыг дуурайх болсон. Coldplay энэ цомогтоо олон төрлийн хөгжмийн зэмсэг, найрал дууг туршин ашигласан байдаг. [[Mylo Xyloto]] цомог нь Viva la Vida цомгоос гарч ирсэн хайр болон дайнаас үүдэлтэй үйл явдлуудыг өөртөө агуулснаас гадна Viva la Vida цомгийн акустик болон цахилгаан гитарын элементүүдийн хүрээг улам тэлж өгснөөрөө онцлогтой. Дууны үгний хэв маяг нь граффити (гудамжны бичмэг будаг) болон Германы эсэргүүцлийн хамтлаг болох [[White Rose]]-с авсан байдаг. Coldplay хамтлагийн дэлхий дахинд олсон амжилтын талаар [[Parlophone]] хөгжмийн рекордсийн ерөнхийлөгч Майлс Леонард: "Тэдний олон нууцын нэг нь, тэд хэзээ ч Их Британийн орон нутгийн бусад хамтлагууд шиг нэгэн хэвийн дуугаралтай байгаагүй" гээд, дээр нь "зарим хамтлагууд Британи хамтлаг гэдгээрээ бахархдаг, зарим нь бүүр хэтэрхий 'Британи' хэв маягтай болж ирдэг. Харин Coldplay огт тийм биш, тэд нэг талаасаа Британи аялгуутай сонсогддог, харин нөгөө талаасаа тэд дэлхийн томоохон уран бүтээлчид шиг сонсогддог." хэмээн тайлбарлажээ. 2011 онд Coldplay хамтлагийг "рок улстөрчид" буюу рок урсгалын хэв маягийг тодорхойлогчид хэмээн сайшаасан байдаг. ==Үзэл баримтлал ба бусад үйл ажиллагаанууд== [[File:Coldplay Twisted Logic Live 2006 in Singapore Indoor Stadium.jpg|thumb|Крис Мартин [[Make Trade Fair]] (MTF) аяны урлагийн гол төлөөлөгч]] Тэдний анхны цомог болох Parachutes-аас "Don't Panic" , "Trouble" , "Yellow" хэмээх хит дуунууд гарч ирсэн байдаг. Тухайн үед дэлхийн томоохон брэндүүд болох [[Coca-Cola]], [[Gatorade]] тэдний эдгээр дууг ашиглан сурталчилгаа хийх олон сая долларын гэрээг хамтлагт тавьсан байдаг. Гэвч тэдний аль ч Coldplay-тэй тохиролцоонд хүрч чадаагүй. Энэ талаар хамтлагийн төгөлдөр хуурч, гитарчин, дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ "Бид ямар нэгэн ашгийн төлөөх уран бүтээлчид биш бид дуугаа хэн нэгэнд зарахыг огт хүсдэггүй" хэмээн хэлж байжээ. "Viva la Vida" дуу нь iTunes Store-н рекламд тоглогдсон нь Coldplay-н хувьд анхны тохиолдол болжээ. Үүний дараа iTunes энэхүү дууг онлайнаар борлуулж эхэлжээ. 2010 оны 9-р сарын [[Apple]] компанийн тусгай арга хэмжээнд Крис Мартин оролцон хэд хэдэн дуугаа дуулсан билээ. Энэ үеэрээ Крис Мартин [[Apple]] компанид "Viva la Vida"-г борлуулж өгсөн явдалд талархсанаа илэрхийлжээ. Стив Жобсыг өөд болсны дараа Coldplay хамтлаг Apple компанийн төв байрны гадаа хүрэлцэн ирж, 4 дуугаа дуулж хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Coldplay нь Эмнести Интернэшнл байгууллагын үйл ажилгааг дэмждэг ба түүнийхээ хүрээнд 2012 онд болсон The Secret Policeman's Ball-д оролцжээ. Крис Мартин шударга тэгш эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч олны танил хүмүүсийн нэг бөгөөд Oxfam-ийн [[Make Trade Fair]] аяныг дэмждэг. Тэр Oxfam-н хамтаар дэлхийн олон улс орнуудад аялсан байдаг. Тэр "Make Trade Fair" гэсэн бугуйвчийг олон нийтийн өмнө ил гарахдаа, ялангуяа Coldplay-н тоглолтын үеэр зүүсэн байдаг. Мөн Coldplay хамтлаг [[Make Poverty History]] үйл ажиллагааг дэмжсэн байдаг. Coldplay нь өөрсдийн гайхалтай дуу болон цомгоороо дэлхийн олон сая хүний хайр хүндэтгэлийг хүлээдэг. Тэд алдартай болсноосоо хойш цаг үргэлж нийгмийн олон үр өгөөжтэй үйл ажиллагаа болон хандивын аянд идэвхтэй оролцсоор ирсэн. Учир нь тэд олсон орлогынхоо 10 хувийг тогтмол хандивладаг. 2009 оны 6-р сард Coldplay хамтлаг "Махгүй хоолтой даваа гараг" хэмээх Битлз хамтлагийн Пол Маккартнийн эхлүүлсэн аянд нэгдэж, дэлхийн уур амьсалын өөрчлөлтийг удаашруулан зогсооход хувь нэмрээ оруулах үүднээс хүмүүсийг 7 хоногт дор хаяж 1 удаа мах махан бүтээгдэхүүн ороогүй хоол хэрэглэхийг уриалжээ. 2009 оны 9-р сарын 17-ноос 9-р сарын 31-ний хооронд Coldplay хамтлаг өөрсдийн анхны дуудлага худалдаагаа зарлажээ. Үүгээрээ тэд өөрсдийн анхны гитар, Viva la Vida аялан тоглолтод ашиглаж байсан "Viva" нэртэй гитар, Parachutes цомгийн нүүрэн дээр байдаг дэлхийн бөмбөрцөг, [[Strawberry Swing]] дууныхаа клипэнд ашиглаж байсан нөмрөг гэх мэт олон зүйлийг дуудлага худалдаагаар зарж, олсон бүх орлогыг Британы хүүхдийн төлөөх "The Kids Company"-д хандивлажээ. 2012 оны 11-р сараас 12-р сарын хооронд Album Artists (www.albumartists.co.uk) нь Coldplay хамтлагтай хамтран Mylo Xyloto цомгийн зургуудыг дуудлагаар худалдан 610,000 фунт стерлинг олж, орлогоо Лондон хотын ядуу бууртай амьдралтай хүүхдүүдэд хандивлажээ. 2014 оны 11-р сард [[Крис Мартин]] 'Band Aid 30' хандивын хамтлагт нэгдэж британи, ирланд уран бүтээлчидтэй хамтран "Do They Know It's Christmas?" дууг дуулжээ. Үүнээс олсон орлогыг Африк тивд дэгдээд байсан [[эбола]] өвчний эсрэг үйл ажиллагаанд хандивлажээ. Энэ үйл явдал нь [[Крис Мартин]]ы хувьд 2 дахь тохиолдол болсон бөгөөд өмнө 2004 онд [[Coldplay]] хамтлагийн хамтаар 'Band Aid 20' аянд оролцож байжээ. 2016 онд Coldplay Британийг Европын Холбооноос гарах эсэх санал асуулгад эсрэг санал өгсөн ч нийт ард иргэдийн 52 хувь нь Европын холбооноос гарахыг дэмжсэн билээ. Үүнд хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ: "Энэхүү шийдвэр биднийг болон бидний үеийн ихэнх хүмүүсийн үзэл бодлыг төлөөлөхгүй" хэмээн мэдэгдсэн. 2017 оны 6-р сарын 4нд, Coldplay One Love Manchester хандивийн тоглолтонд оролцсон бөгөөд энэ үеэрээ тэд өөрсдийнхөө дууг дуулахаас гадна Oasis хамтлагийн "Don't Look Back in Anger" болон "Live Forever" дууг Лиам Галлахертай хамтран дуулсан. 2017 оны 9-р сарын 24нд, Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар "Concert for Charlottesville" арга хэмжээнд уригдан оролцсон. Энэхүү арга хэмжээ нь 2017 оны 8-р сарын 12нд болсон "Unite the Right rally" цуглааны нэгдлийн концерт юм. == Амжилт, шагналууд == {{Мөн үзэх|List of awards and nominations received by Coldplay}} Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe (song)|My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн制作 зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) ==Нэр дэвшсэн шагнал болон номинацууд== *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' [[Coldplay]] хамтлаг замналынхаа туршид олон хөгжмийн шагнал хүртсэн байдаг. Жишээбэл "[[Brit Awards]]" шагналыг 9 удаа, үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа, MTV Video Music Awards-ыг 6 удаагийн хүртээд зогсохгүй, [[Грэмми Авардс]]ын 32 номинацад нэр дэвшин 7-д нь ялалт байгуулжээ. 2009 он тэдний хувьд хамгийн амжилт арвинтай жил байсан ба 51 дэх удаагийн [[Грэмми Авардс]]т 7 төрөлд нэр дэвшиж, 3-т нь ялалт байгуулсан байна. Үүгээр ч зогсохгүй тэд дэлхийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болсон байна. Coldplay хамтлаг нь дэлхий даяар нийт 100 гаруй сая бичлэгээ борлуулсанаас 75 сая гаруй цомгийн борлуулалт билээ. == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] 65pafherw0v2ea9vxetzfcj4no29hyz 875858 875857 2026-11-11T01:04:31Z Esambuu 42335 875858 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> ==Хөгжмийн хэв маяг== Coldplay хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] нэгэн удаа хамтлагийн хөгжмийг [[хард рок]]той харьцуулбал тэдний сэтгэл хөдлөл [[боржин рок]] хэмээн өгүүлсэн байдаг. Хамтлагийн дуунуудыг бодлогоширсон ба [[блю романтик]] гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ялангуяа [[Мартин]]ы дуусашгүй эрч хүчний мэдрэмжийг тодотгож өгсөн байдаг. Мартины уянгалаг байдал, үгийн сонголтыг нь авч үзвэл эмэгтэйлэг гэж үздэг. Тухайлбал [[Geneva]] хамтлагийн [[Эндрю Монтгомерт]]тай төстэй гэж үздэг. 1990-ээд оны сүүлээр гаргасан EP цомгууд нь "dream pop" хэв маягтай байсан ба түүний үргэлжлэл болсон анхны студи цомог Parachutes нь мелодик поп гэж тайлбарлагддаг бөгөөд тэдний анхны студи цомгийн дуу эгшгийг тайлбарлахдаа поп урсгалыг гитарын хэв маягийг өөрчлөн гоёмсог зохилдлогоо уянгалуулан тодорхойлсон гэж үздэгээс гадна бүрэн харанхуй болон уран сайхны хатуу гэж үздэг .Coldplay-г альтернатив рок урсгалын төлөөлөл болох [[U2]], [[Oasis]], [[Radiohead]], [[Travis]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Түүний дотроос Шотландын алтернатив рок хамтлаг [[Travis]]-ийг Coldplay хамтлагийн эхэн үеийн дуунуудад хамгийн ихээр нөлөөлсөн гэж үздэг. [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium.jpg|thumb|left|Coldplay 2016 онд Уэмблийн цэнгэлдэхдэд тоглолтоо хийж буй нь. Тэдний тоглолт лазер гэрэл, өнгөр агаарын бөмбөлөг, гэрэлтдэг бугуйвч зэргийг багтаасан байдаг.]] Тэдний 2 дахь студи цомог A Rush of Blood to The Head нь [[Echo & the Bunnymen]], [[Кэйт Буш]], [[Мюз]] хамтлаг, Жорж Харрисон зэрэг уран бүтээлчдийн бүтээлүүдээс сэдэвлэсэн байдаг. Энэхүү цомогт багтсан дуунууд нь "удаан аялгуутай, зүрх эмтэлсэн" өнгө аястайн дээр "өөртөө итгэх итгэл"-тэй болгох хэв маягтай байдаг. Тэдний 3 дахь цомог болох [[X&Y]]-т хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]ы эргэлзээ, айдас, итгэл, хайр түлхүү багтсан байдаг. [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] цомогт Coldplay хамтлаг хэв маягаа эрс өөрчилж эхэлсэн гэж хэлж болно. Тэдний хэв маяг [[арт рок]](урлагийн рок) буюу дуугаараа дамжуулан тухайн үеийн нийгэм соёл, улс төр, дайн ба энхтайвныг дүрсэлж эхэлсэн. Тэд [[Blur]],[[Arcade Fire]] болон [[ My Bloody Valentine]] хамтлагуудыг дуурайх болсон. Coldplay энэ цомогтоо олон төрлийн хөгжмийн зэмсэг, найрал дууг туршин ашигласан байдаг. [[Mylo Xyloto]] цомог нь Viva la Vida цомгоос гарч ирсэн хайр болон дайнаас үүдэлтэй үйл явдлуудыг өөртөө агуулснаас гадна Viva la Vida цомгийн акустик болон цахилгаан гитарын элементүүдийн хүрээг улам тэлж өгснөөрөө онцлогтой. Дууны үгний хэв маяг нь граффити (гудамжны бичмэг будаг) болон Германы эсэргүүцлийн хамтлаг болох [[White Rose]]-с авсан байдаг. Coldplay хамтлагийн дэлхий дахинд олсон амжилтын талаар [[Parlophone]] хөгжмийн рекордсийн ерөнхийлөгч Майлс Леонард: "Тэдний олон нууцын нэг нь, тэд хэзээ ч Их Британийн орон нутгийн бусад хамтлагууд шиг нэгэн хэвийн дуугаралтай байгаагүй" гээд, дээр нь "зарим хамтлагууд Британи хамтлаг гэдгээрээ бахархдаг, зарим нь бүүр хэтэрхий 'Британи' хэв маягтай болж ирдэг. Харин Coldplay огт тийм биш, тэд нэг талаасаа Британи аялгуутай сонсогддог, харин нөгөө талаасаа тэд дэлхийн томоохон уран бүтээлчид шиг сонсогддог." хэмээн тайлбарлажээ. 2011 онд Coldplay хамтлагийг "рок улстөрчид" буюу рок урсгалын хэв маягийг тодорхойлогчид хэмээн сайшаасан байдаг. ==Үзэл баримтлал ба бусад үйл ажиллагаанууд== [[File:Coldplay Twisted Logic Live 2006 in Singapore Indoor Stadium.jpg|thumb|Крис Мартин [[Make Trade Fair]] (MTF) аяны урлагийн гол төлөөлөгч]] Тэдний анхны цомог болох Parachutes-аас "Don't Panic" , "Trouble" , "Yellow" хэмээх хит дуунууд гарч ирсэн байдаг. Тухайн үед дэлхийн томоохон брэндүүд болох [[Coca-Cola]], [[Gatorade]] тэдний эдгээр дууг ашиглан сурталчилгаа хийх олон сая долларын гэрээг хамтлагт тавьсан байдаг. Гэвч тэдний аль ч Coldplay-тэй тохиролцоонд хүрч чадаагүй. Энэ талаар хамтлагийн төгөлдөр хуурч, гитарчин, дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ "Бид ямар нэгэн ашгийн төлөөх уран бүтээлчид биш бид дуугаа хэн нэгэнд зарахыг огт хүсдэггүй" хэмээн хэлж байжээ. "Viva la Vida" дуу нь iTunes Store-н рекламд тоглогдсон нь Coldplay-н хувьд анхны тохиолдол болжээ. Үүний дараа iTunes энэхүү дууг онлайнаар борлуулж эхэлжээ. 2010 оны 9-р сарын [[Apple]] компанийн тусгай арга хэмжээнд Крис Мартин оролцон хэд хэдэн дуугаа дуулсан билээ. Энэ үеэрээ Крис Мартин [[Apple]] компанид "Viva la Vida"-г борлуулж өгсөн явдалд талархсанаа илэрхийлжээ. Стив Жобсыг өөд болсны дараа Coldplay хамтлаг Apple компанийн төв байрны гадаа хүрэлцэн ирж, 4 дуугаа дуулж хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Coldplay нь Эмнести Интернэшнл байгууллагын үйл ажилгааг дэмждэг ба түүнийхээ хүрээнд 2012 онд болсон The Secret Policeman's Ball-д оролцжээ. Крис Мартин шударга тэгш эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч олны танил хүмүүсийн нэг бөгөөд Oxfam-ийн [[Make Trade Fair]] аяныг дэмждэг. Тэр Oxfam-н хамтаар дэлхийн олон улс орнуудад аялсан байдаг. Тэр "Make Trade Fair" гэсэн бугуйвчийг олон нийтийн өмнө ил гарахдаа, ялангуяа Coldplay-н тоглолтын үеэр зүүсэн байдаг. Мөн Coldplay хамтлаг [[Make Poverty History]] үйл ажиллагааг дэмжсэн байдаг. Coldplay нь өөрсдийн гайхалтай дуу болон цомгоороо дэлхийн олон сая хүний хайр хүндэтгэлийг хүлээдэг. Тэд алдартай болсноосоо хойш цаг үргэлж нийгмийн олон үр өгөөжтэй үйл ажиллагаа болон хандивын аянд идэвхтэй оролцсоор ирсэн. Учир нь тэд олсон орлогынхоо 10 хувийг тогтмол хандивладаг. 2009 оны 6-р сард Coldplay хамтлаг "Махгүй хоолтой даваа гараг" хэмээх Битлз хамтлагийн Пол Маккартнийн эхлүүлсэн аянд нэгдэж, дэлхийн уур амьсалын өөрчлөлтийг удаашруулан зогсооход хувь нэмрээ оруулах үүднээс хүмүүсийг 7 хоногт дор хаяж 1 удаа мах махан бүтээгдэхүүн ороогүй хоол хэрэглэхийг уриалжээ. 2009 оны 9-р сарын 17-ноос 9-р сарын 31-ний хооронд Coldplay хамтлаг өөрсдийн анхны дуудлага худалдаагаа зарлажээ. Үүгээрээ тэд өөрсдийн анхны гитар, Viva la Vida аялан тоглолтод ашиглаж байсан "Viva" нэртэй гитар, Parachutes цомгийн нүүрэн дээр байдаг дэлхийн бөмбөрцөг, [[Strawberry Swing]] дууныхаа клипэнд ашиглаж байсан нөмрөг гэх мэт олон зүйлийг дуудлага худалдаагаар зарж, олсон бүх орлогыг Британы хүүхдийн төлөөх "The Kids Company"-д хандивлажээ. 2012 оны 11-р сараас 12-р сарын хооронд Album Artists (www.albumartists.co.uk) нь Coldplay хамтлагтай хамтран Mylo Xyloto цомгийн зургуудыг дуудлагаар худалдан 610,000 фунт стерлинг олж, орлогоо Лондон хотын ядуу бууртай амьдралтай хүүхдүүдэд хандивлажээ. 2014 оны 11-р сард [[Крис Мартин]] 'Band Aid 30' хандивын хамтлагт нэгдэж британи, ирланд уран бүтээлчидтэй хамтран "Do They Know It's Christmas?" дууг дуулжээ. Үүнээс олсон орлогыг Африк тивд дэгдээд байсан [[эбола]] өвчний эсрэг үйл ажиллагаанд хандивлажээ. Энэ үйл явдал нь [[Крис Мартин]]ы хувьд 2 дахь тохиолдол болсон бөгөөд өмнө 2004 онд [[Coldplay]] хамтлагийн хамтаар 'Band Aid 20' аянд оролцож байжээ. 2016 онд Coldplay Британийг Европын Холбооноос гарах эсэх санал асуулгад эсрэг санал өгсөн ч нийт ард иргэдийн 52 хувь нь Европын холбооноос гарахыг дэмжсэн билээ. Үүнд хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]] хэлэхдээ: "Энэхүү шийдвэр биднийг болон бидний үеийн ихэнх хүмүүсийн үзэл бодлыг төлөөлөхгүй" хэмээн мэдэгдсэн. 2017 оны 6-р сарын 4нд, Coldplay One Love Manchester хандивийн тоглолтонд оролцсон бөгөөд энэ үеэрээ тэд өөрсдийнхөө дууг дуулахаас гадна Oasis хамтлагийн "Don't Look Back in Anger" болон "Live Forever" дууг Лиам Галлахертай хамтран дуулсан. 2017 оны 9-р сарын 24нд, Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар "Concert for Charlottesville" арга хэмжээнд уригдан оролцсон. Энэхүү арга хэмжээ нь 2017 оны 8-р сарын 12нд болсон "Unite the Right rally" цуглааны нэгдлийн концерт юм. == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe (song)|My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн制作 зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] 05lhe5h3o09gc8l7psj7ostdvwfrp52 875859 875858 2026-11-11T01:07:37Z Esambuu 42335 875859 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Бакланд]]ад танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Уилл Чемпион]]д шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic (Coldplay song)|Magic]]» дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]»-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]» нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis (band)|Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe (song)|My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн制作 зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.coldplaymongolian.blogspot.com/ Монголын фэн клубийн вэб хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://coldplaymongolian.blogspot.com/ Coldplay Хамтлагийн Монгол дахь цахим хуудас]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] g8vfubw2e3aebjjm2e97e3covyduhth 875861 875859 2026-11-11T01:13:04Z Esambuu 42335 875861 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Бакланд]]ад танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Уилл Чемпион]]д шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic (Coldplay song)|Magic]]» дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]»-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]» нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis (band)|Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe (song)|My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн制作 зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] iqa5fspc9zjpbqxgfp6efbg7krad9ej 875862 875861 2026-11-11T01:18:58Z Esambuu 42335 875862 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Бакланд]]ад танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Уилл Чемпион]]д шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic (Coldplay song)|Magic]]» дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]»-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]» нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis (band)|Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe (song)|My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] b69g94zvn0zcgfuxbrbwo97dwgxy6ke 875863 875862 2026-11-11T01:20:10Z Esambuu 42335 875863 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Бакланд]]ад танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Уилл Чемпион]]д шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic (Coldplay song)|Magic]]» дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]»-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]» нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis (band)|Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe (song)|My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] my3ag12215hbkc0y3gu8h737ed2d7x3 875898 875863 2026-11-11T04:11:12Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 6 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875898 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Бакланд]]ад танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Уилл Чемпион]]д шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic (Coldplay song)|Magic]]» дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]»-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]» нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis (band)|Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe (song)|My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонаттан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] csf1zr06sj4295s0hcgm579dj535btx 0 25394 875904 861534 2026-11-11T04:54:01Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875904 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс жүжигчин | нэр = Лила Даунс | зураг = Lila Downs en 2009.JPG | зурагны хэмжээ = Лила Даунс 2009. | alt = | тайлбар = | төрсөн нэр = | төрсөн огноо = {{birth date and age|df=yes|1968|9|9}} | төрсөн газар = [[Мексик]], [[Oахака]], [[Тлахиако]] | нас барсан огноо = | нас барсан газар = | бусад нэр = | мэргэжил = Жүжигчин | идэвхтэй жил = 1992–одоо | эхнэр = | дотно түнш = | website = http://www.liladowns.com/ }} '''Лила Даунс''' ({{lang-es|Lila Downs}}) хэмээн алдаршсан '''Aнa Лила Даунс Санчес''' ({{lang-es|Ana Lila Downs Sánchez}}; 1968 оны 9 сарын 9-нд төрсөн) нь [[Мексик]]ийн жүжигчин юм.<ref name="Origin">{{cite web |url=http://www.kinopoisk.ru/level/4/people/36488/ |title=Лила Даунс, Намтар |date=2007 |publisher=kinopoisk.ru |accessyear=2012 |accessdate=2 сарын 25}}</ref> == Намтар == Лила Даунс нь 1992-ээд оны дундуур [[Латин Америк]]ийн хөгжмийн тавцанд тодрон гарч ирсэн [[Мексик]]ийн [[дуучин]], [[ая зохиогч]], [[хөгжимчин]], [[продюсер]], [[бүжигчин]], [[филантроп]] (сайн үйлстэн) юм. [[Мексик]]ийн [[Oахака]] мужийн [[Тлахиако]] хотод төрж өссөн Лила дунд сургуулийн сурагч ахуйгаасаа өөрийн хоолойн чадавхи, [[рок-н-ролл]], [[Фолк]], [[Ливаны дуу хөгжим|Ойрхи Дорнодын]] нөлөө орсон өөрийн гайхалтай хөдөлгөөнөөрөө бусдыг татдаг байв. Түүний төрөлх хэл нь [[испани хэл]] бөгөөд түүнээс гадна [[англи хэл|англи]], португал, [[итали хэл]]ээр чөлөөтэй ярьдаг.<ref>{{cite web |url=http://www.moskva.fm/artist/lila_downs/about |title=Лила Даунс, Lila Downs — Фото, об исполнителе |date=2010 |publisher=moskva.fm |accessyear=2012 |accessdate=2 сарын 25 |archive-date=2014-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140826210817/http://www.moskva.fm/artist/lila_downs/about |url-status=dead }}</ref> [[Файл:Lila Downs en Oaxaca.jpg|thumb|left|Лила Даунс eн Оахака, Мексик.]] Орон нутгийн продюсеруудын дэмжлэгтэйгээр гаргасан эхний цомог нь Мексик гадна бараг мэдэгдэлгүй өнгөрсөн багаад Лила Даунс өөрийн хөгжмийн брэндийг бий болгохоор шийдэж, 1994 онд ''Офренда'' цомгоо гаргасан нь [[Латин Америк]] болон [[Испани]]д алдаршиж, түүнд алдар хүндийг авчрав. 1998 онд гаргасан ''Ла Сандунга'' цомог нь [[Роллинг Стоун]], [[Олл Мюзик Гайд]], [[Биллборд]]<ref>{{Cite web |url=http://intoclassics.net/load/5-1-0-1626 |title=Лила Даунс "Ла Сандунга" |access-date=2012-02-26 |archive-date=2017-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130100726/http://intoclassics.net/load/5-1-0-1626 |url-status=dead }}</ref> зэргээс маш өндөр үнэлгээ авч, испаниар ярьдаггүй улсууд, ялангуяа [[Америкийн Нэгдсэн Улс]]ад түүнийг сонсогчдын тоо хурдацтай өсчээ. 2001 онд англи хэлээр гаргасан ''Бордер'' цомгийнхоо "Ла Ллорона" дууны клипийг хийлгэж, цомог нь ч амжилттай борлогдож, дэлхий даяар 2 сая гаруй хувь худалдаалагджээ. 8 жилийн дараа Даунс ''Ою де Кульебра'' болон ''Шаке Аyай'' хэмээх 2 ч цомгоо зэрэг шахуу гаргав. Эдгээр цомгууд нь ч амжилтад хүрч, ялангуяа "Oxo де Кульебра" хэмээх дуу нь 21-р зууны эхэн үеийн хамгийн хурц хитүүдийн нэг нь болсон билээ.<ref>Ъ-Weekend - [http://kommersant.ru/doc/1023201 Лила Даунс "Shake Away" (EMI)]</ref> Лила Даунс 1 удаа [[Грэммийн шагнал]], 2 удаа [[Латин Грэммийн шагнал]] хүртэж, [[Алтан Бөмбөрцөг]] наадамд нэр дэвшиж байв. EMI компанийн тооцоолсноор түүний 60 сая гаруй цомог дэлхий даяар борлогдсон бөгөөд тэрээр Колумбын түүхэн дэх хамгийн амжилттай дуучин юм. Мөн тэрээр АНУ-ын Биллбордын Шилдэг 100, Канадын Шилдэг 200, Австралийн АРИА, Нэгдсэн Вант Улсын хит парадыг тэргүүлсэн Өмнөд Америкийн цорын ганц дуучин болно. Түүнчлэн Лила нь Холливудын Алдрын Гудамжинд өөрийн нэрийг мөнхлүүлж, ийм хүндлэлийг хүлээсэн Өмнөд Америкийн анхны хүн болжээ.<ref>{{Cite web |url=http://www.inoekino.ru/actor.php?id=13448 |title=Лила Даунс фильмография и биография, все фильмы с участием |access-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121126151705/http://www.inoekino.ru/actor.php?id=13448 |archive-date=2012-11-26 |url-status=dead}}</ref> == Эшлэл == {{reflist}} == Холбоос == * [http://www.liladowns.com/ Лила Даунс Албан ёсны сайт] * {{imdb name|1105038}} {{DEFAULTSORT:Даунс, Лила}} [[Ангилал:1968 онд төрсөн]] [[Ангилал:Мексикийн жүжигчин]] [[Ангилал:Мексикчүүд]] bz95kfk9yc2v0yvswxqqlodvtspye2y 0 25519 875939 875490 2026-11-11T09:15:12Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875939 wikitext text/x-wiki {{short description|Роман хэл}} {{Инфобокс хэл | name = Португал хэл | nativename = {{lang|pt|português}} | pronunciation = {{IPA|pt|puɾtuˈɣeʃ|}} / {{IPA|pt|poʁtuˈɡe(j)s|}} | states = [[Португал]], [[Бразил]], [[Португали хэлээр ярьдаг Африкийн орнууд|Африк]], болон [[Португал хэлтэй ертөнц]]ийн бусад байршил | speakers = [[Төрөлх хэл|Төрөлх]]: {{sigfig|260.000000|2}} сая | date = 2024 | ref = e25 | speakers2 = [[Хоёрдогч хэл|Хоёрдогч]]: {{sigfig|35.000000|2}} сая ~ 40 сая (2024)<br>Нийт: {{sigfig|300.000000|2}} сая<ref>https://www.ethnologue.com/language/por/</ref> | speakers_label = Ярилцагчид | familycolor = Энэтхэг-Европ | fam2 = [[Итали хэлнүүд|Итали]] | fam3 = [[Латин-Фалиск хэлнүүд|Латин-Фалиск]] | fam4 = [[Латин хэл|Латин]] | fam5 = [[Роман хэлний бүлэг|Роман]] | fam6 = [[Итали-Барууны хэлнүүд|Итали-Баруун]] | fam7 = [[Баруун Романы хэлнүүд|Баруун Роман]] | fam8 = [[Галл-Романы хэлнүүд|Галл]]-[[Иберийн Роман хэлнүүд|Иберийн]] | fam9 = [[Иберийн Роман хэлнүүд|Иберийн Роман]] | fam10 = [[Баруун Иберийн хэлнүүд|Баруун Иберийн]] | fam11 = [[Галиси–Португал хэл|Галиси–Португал]] | ancestor = [[Хуучин Латин хэл|Хуучин Латин]] | ancestor2 = [[Ардын Латин хэл|Ардын Латин]] | ancestor3 = [[Прото-Роман хэл|Прото-Роман]] | ancestor4 = [[Галиси–Португал хэл|Галиси–Португал]] | script = {{plainlist| *[[Латин бичиг|Латин]] ([[Португал цагаан толгой]]) *[[Португал брайл үсэг]]}} | nation = {{Collapsible list | titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; | title = [[Португали хэл албан ёсны хэл болсон улс, нутаг дэвсгэрийн жагсаалт|Арван улс (Есөн бүрэн эрхт улс)]] | {{Flagcountry|Ангол}} | {{Flagcountry|Бразил}} | {{Flagcountry|Гвиней-Бисау}} | {{Flagcountry|Зүүн Тимор}} | {{Flagcountry|Кабо-Верде}} | {{Flagcountry|Мозамбик}} | {{Flagcountry|Португал}} | {{Flagcountry|Сан-Томе ба Принсипи}} | {{Flagcountry|Экваторын Гвиней}}<ref>{{cite web |url=http://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=7775 |title=Continúan los actos del Día de la Lengua Portuguesa y la Cultura Lusófona |date=2016-05-10 |website=Бүгд Найрамдах Экваторын Гвиней Улсын Засгийн газар |trans-title=Португал хэл, Португалийн соёлын өдрийг тэмдэглэх үйл ажиллагаа үргэлжилсээр байна |access-date=2024-10-05 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226150155/https://www.guineaecuatorialpress.com/noticia.php?id=7775%20 |url-status=live }}</ref> | | }} {{Collapsible list | titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; | title = [[Португали хэл албан ёсны хэл болсон улс, нутаг дэвсгэрийн жагсаалт|Нэг хараат улс]] | {{Flagcountry|Макао}} ([[Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс|БНХАУ]]) }} | minority = {{Collapsible list | titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; | title=[[Португали хэл албан ёсны хэл болсон улс, нутаг дэвсгэрийн жагсаалт|Соёлын хэл]] | {{Flagcountry|Испани}} ([[Галиси хэл]]) |{{Flagcountry|Өмнөд Африк}} |{{Flagcountry|Уругвай}}<ref>{{Cite journal |last=Гутьеррес Боттаро |first=Сильвиа Этел |title=El portugués uruguayo y las marcas de la oralidad en la poesía del escritor uruguayo Agustín R. Bisio |date=2014 |url=http://www.hispanistas.org.br/arquivos/revistas/sumario/revista6/109-129.pdf |journal=Abehache |volume=4 |issue=6 |trans-title=Уругвайн зохиолч Агустин Р.Бисиогийн яруу найраг дахь Уругвайн португал ба аман тэмдэг |language=es |access-date=2024-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190812061109/http://www.hispanistas.org.br/arquivos/revistas/sumario/revista6/109-129.pdf |archive-date=2019-08-12 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.historiadelaslenguasenuruguay.edu.uy |title=Historia lingüística del Uruguay |website=historiadelaslenguasenuruguay.edu.uy |access-date=2024-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405013655/http://www.historiadelaslenguasenuruguay.edu.uy/ |archive-date=2019-04-05 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite conference |last1=Фернандес Агуэрре |first1=Табаре |title=Algunas notas teórico metodológicas sobre la relación entre regiones y aprendizajes en Uruguay |url=https://www.colibri.udelar.edu.uy/jspui/handle/20.500.12008/10776 |pages=11–15 |trans-title=Уругвай дахь бүс нутаг, суралцах харилцааны талаархи зарим онолын арга зүйн тэмдэглэл |language=es |last2=Гонзалес Бруззе |first2=Махира |last3=Родригес Инголд |first3=Сесилия |year=2017 |hdl=20.500.12008/10776 |hdl-access=free |conference=XVI Jornadas de Investigación : la excepcionalidad uruguaya en debate: ¿como el Uruguay no hay? |access-date=2024-10-05 |archive-date=2021-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507021434/https://www.colibri.udelar.edu.uy/jspui/handle/20.500.12008/10776 |url-status=live }}</ref> |[[Португал хэлийг албан ёсны хэл болгон ашигладаг олон улсын байгууллагуудын жагсаалт|Олон улсын олон байгууллага]]}} | agency = {{plainlist| *'''Португал''':<br />[[Лиссабоны Шинжлэх Ухааны Академи]] <small>([[Лиссабоны Шинжлэх Ухааны Академи, Уран зохиолын анги|Лиссабоны академийн уран зохиолын анги]])</small> *'''Бразил''':<br />[[Бразилийн уран зохиолын академи]] *'''Мозамбик:'''<br />[[Мозамбикийн Португал хэлний сургууль]] <small>(ирээдүйд)</small>}}{{citation needed|date=April 2023}} | iso1 = pt | iso2 = por | iso3 = por | linglist = por.html | lingua = 51-AAA-a | map = Detailed SVG map of the Lusophone world.svg | mapcaption = {{legend|#002375|Олонхын төрөлх хэл}} {{legend|#1886fe|Албан ёсны болон захиргааны хэл боловч олонхын төрөлх хэл биш}} {{legend|#79bdff|Соёлын, хоёрдугаар хэл}} | notice = IPA | glotto = port1283 | glottorefname = Portuguese }} '''Португал хэл''' бол [[Португал]] улсын үндсэн хүн ам [[португал үндэстэн]] болон [[Бразил]] улсын үндсэн хүн амын [[төрөлх хэл]] юм. Мөн хуучин Португал улсын эзэмшилд байсан нутгуудад португал хэл өргөн тархсан байдаг.<ref name="CPLP">{{cite web|url=http://www.cplp.org/id-22.aspx|title=Estados-membros da CPLP|language=Portuguese|date=28 February 2011|access-date=11 Гуравдугаар сар 2012|archive-date=27 Арван нэгдүгээр сар 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091127143711/http://www.cplp.org/id-22.aspx|url-status=dead}}</ref> Хэл шинжлэлийн ангиллаар [[Энэтхэг-Европ хэлний язгуур|Энэтхэг-Европ язгуурын]] Роман хэлний бүлэгт багтана. Португал хэлийг өдгөө 276 сая орчим хүн эх хэлээ болгон ашиглаж, 9 улс албан ёсны хэлээ хэмээн хуульчилжээ. [[Португал]], [[Бразил]], [[Ангол]], [[Мозамбик]], [[Кабо-Верде]], [[Гвиней-Бисау]], [[Сан-Томе ба Принсипи]], [[Экваторын Гвиней|Экваторын Гвинеи]] (испани, франц хэлийн хамт), [[Зүүн Тимор]] (австронезийн тетум хэлийн хамт), мөн [[Макао]] (хятад хэлний хамт) португал хэлийг албан ёсоор хэрэглэдэг. Испани, франц, итали зэрэг "Роман" хэлний бүлгийн гарал үүсэлтэй учраас бусад роман хэлтэй ихээхэн нийтлэг зүйлтэй байдаг. Ялангуяа [[Испани хэл|испани]] хэлтэй ихээхэн ойролцоо байдаг. == Эх үүсвэр == {{reflist}} [[Ангилал:Португал хэл| ]] [[Ангилал:Дан ганц хэл]] [[Ангилал:Европын Холбооны албаны хэл]] [[Ангилал:Португал хэлтэй орнуудын хамтын нийгэмлэг]] [[Ангилал:Роман хэл]] [[Ангилал:Португалын хэл]] [[Ангилал:Анголын хэл]] [[Ангилал:Бразилын хэл]] [[Ангилал:Кабо-Вердегийн хэл]] [[Ангилал:Зүүн Тиморын хэл]] [[Ангилал:Гвиней-Бисаугийн хэл]] [[Ангилал:Макаогийн хэл]] [[Ангилал:Сан-Томе ба Принсипийн хэл]] [[Ангилал:Мозамбикийн хэл]] [[Ангилал:Энэтхэгийн хэл]] [[Ангилал:Парагвайн хэл]] [[Ангилал:Уругвайн хэл]] 4hbidxsd5miu4djifulr2elskcnq7w7 0 27193 875946 622344 2026-11-11T10:00:42Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875946 wikitext text/x-wiki {{Тамирчин |зураг = |тайлбар = |төрсөн_өдөр = {{bda|1986|7|20}} |төрсөн_газар = [[Монгол улс|Монгол]] улсын [[Увс аймаг|Увс]] аймгийн [[Тэс сум|Тэс]] сум |биеийн_өндөр = |үндэстэн = [[Монгол үндэстэн]] |улс_орон = {{MGL}} ([[Монгол Улс|МУ]]) |тамир_спорт = эрэгтэй [[жүдо]] |юуны_тамирчин = |ажил_үүрэг = |medaltemplates = {{МедальТэмцээн| [[Зуны олимп]]}} {{МедальХүрэл | [[2012 оны олимпын жүдогийн тэмцээн|Лондон 2012]]|- 73 кг}} {{МедальТэмцээн | [[Жудо бөхийн ДАШТ]]}} {{МедальХүрэл | [[ДАШТ|Астана 2015]] | - 73 кг }} {{МедальХүрэл | [[ДАШТ|Астана 2015]] | Баг }} {{МедальТэмцээн| [[Жүдогийн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Азийн АШТ]]}} {{МедальХүрэл | Тайбэй 2009|- 73 кг}} {{МедальМөнгө | Бангкок 2013|- 73 кг}} {{МедальТэмцээн|[[Оюутны наадам]]}} {{МедальХүрэл|Белград 2009|-73 кг}} }} '''Сайнжаргалын Ням-Очир''' ([[1986]] оны [[7 сарын 20]]-нд улсынхаа [[Увс аймаг|Увс]] аймгийн [[Тэс сум|Тэс]] суманд эцэг Сайнжаргал багш, эх Пагма эх баригч нарын хөвүүн болон төрсөн) — эрэгтэй [[жүдо]] барилдааны 73 кг жингийн [[Олимпын наадам|олимпын]] хүрэл медаль ([[2012 оны олимпын жүдогийн тэмцээн|2012]]), [[Жүдогийн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээн|ААШТ]]-ий мөнгө (2013), хүрэл (2009), ДАШТ-ний (Астана 2015) хvрэл медальт [[Монгол улс|Монгол]] улсын [[жүдоч]]. 2012 оны 8 сарын 24-нд Монгол Улсын [[Монгол улсын гавьяат тамирчин|Гавьяат тамирчин]] цол хүртсэн. ==Хувийн амьдрал== Түүний сүйт бүсгүй нь мөн жүдочин [[Пүрэвжаргалын Лхамдэгд]] юм. ==Эх сурвалж== * Жүдо бөхийн талаар: [http://www.judoinside.com/judoka/view/39948/ Сайнжаргалын Ням-Очир] * [https://web.archive.org/web/20130525154029/http://www.24tsag.mn/content/15682.shtml Лондоны олимпын анхны медалийг авчирсан С.Ням-Очирын тухай 24 баримт] {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ням-Очир, Сайнжаргалын}} [[Ангилал:Монголын жүдоч]] [[Ангилал:Монголын олимпын хүрэл медальтан]] [[Ангилал:Монголын олимпын оролцогч]] [[Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч]] [[Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин]] [[Ангилал:Тэсийн (Увс) хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1986 онд төрсөн]] rc3956yamxgmwg0ce0r0f0drbu8ky5m 0 27406 875839 875209 2026-11-10T22:51:49Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875839 wikitext text/x-wiki {{Short description|Унгарын нийслэл ба хамгийн том хот}} {{Distinguish|Бухарест}} {{Pp-move}} {{Инфобокс суурин | name = Будапешт | native_name = {{native name|hu|Budapest}} | official_name = Унгарын Нийслэл Хот<br />''Magyarország fővárosa'' | settlement_type = [[Нийслэл]] болон [[Унгарын хошууд|хотын захиргаа]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | perrow = 1/2/3/2 | caption_align = center | total_width = 280 | image1 = 20190503 Hungarian Parliament Building 1814 2263 DxO.jpg | caption1 = [[Унгарын парламентын ордон|Унгарын парламент]] | image2 = "Arany Palota" Budapest - panoramio.jpg | caption2 = [[Буда цайз]] болон [[Сечени гинжин гүүр]] | image3 = Heroes Square Budapest 2010 quartersize.jpg | caption3 = [[Баатруудын талбай (Будапешт)|Баатруудын талбай]] | image4 = Szilágyi Dezső Square Reformed Church 21 juli 2023.jpg | caption4 = [[Загасчдын бэхлэлт]] болон [[Матьяшын сүм]] | image8 = Budapest Liberty Bridge (31715672085).jpg | caption8 = [[Геллертийн халуун усны газар]] болон [[Эрх чөлөөний гүүр (Будапешт)|Эрх чөлөөний гүүр]] }} | image_flag = Flag of Budapest (2011-).svg | flag_link = Будапештын далбаа | image_shield = Coa Hungary Town Budapest big.svg | shield_link = Будапештын сүлд | nicknames = | image_map = HU capital Budapest.svg | map_caption = Унгарт тодруулсан Будапешт хот | pushpin_map = Унгар#Европ | pushpin_relief = 1 | pushpin_map_caption = Унгар дахь байршил##Европ дахь байршил | coordinates = {{coord|47|29|33|N|19|03|05|E|format=dms|region:HU-BU_type:city(1,800,000)|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Унгар}} | subdivision_type2 = [[Унгарын мужийн жагсаалт|Бүс]] | subdivision_name2 = [[Төв Унгар]] | established_title = [[Буда]], [[Пешт, Унгар|Пешт]] болон [[Обуда]]гийн нэгдэл | established_date = 11 сарын 17, 1873 | government_footnotes = <ref name="municipality">{{cite web |url=http://budapest.hu/sites/english/Lapok/The-Municipality-of-Budapest.aspx |title=Будапешт хотын захиргаа (албан ёсны) |date=2014-09-11 |access-date=2024-11-24}}</ref> | government_type = Хотын дарга – Зөвлөл | governing_body = [[Будапештын Ерөнхий Ассамблей]] | leader_title = [[Будапешт хотын дарга|Хотын дарга]] | leader_name = [[Гергели Карачонь]] ([[Унгарын төлөөх ярилцлага|Ярилцлага]]) | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref>{{cite web |url=https://www.ksh.hu/apps/shop.dok?p_id=1082018&p_mezo=MINTA |title=Területi statisztikai évkönyv, 2022 |trans-title=Бүс нутгийн статистикийн эмхэтгэл, 2022 → Төв Унгар: Будапешт (525 км²) болон Пешт (6,392 км²) |page=4 |publisher=[[Унгарын Статистикийн Төв Газар]] (УСТГ) |website=www.ksh.hu |date=2023 |access-date=2024-11-24}}</ref> | area_total_km2 = 525.2 | area_urban_km2 = 2538 | area_metro_km2 = 6917 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |url=http://www.stay.com/budapest/attractions/688/erzsebet-lookout-tower |archive-url=https://web.archive.org/web/20100623082543/http://www.stay.com/budapest/attractions/688/Erzsebet-Lookout-Tower |url-status=dead |archive-date=2010-06-23 |title=Хотын хамгийн өндөр толгодоос Будапештын хамгийн сайхан үзэмж |publisher=stay.com – Будапешт |date=2014-09-11 |access-date=2024-11-24}}</ref> | elevation_m = Хамгийн доод ([[Дунай мөрөн]]) 96&nbsp;м <br /> Хамгийн өндөр ([[Яношын толгод]]) 527 | elevation_ft = 315-1,729 | population_footnotes = <ref>{{cite web |url=https://nepszamlalas2022.ksh.hu/en/ |title=2022 оны Унгарын хүн амын тооллого |publisher=[[Унгарын Статистикийн Төв Газар]] (УСТГ) |website=www.ksh.hu |date=2023-12-07 |access-date=2024-11-24}}</ref> | population_as_of = 2022 оны тооллого | population_total = 1,685,342 | pop_est_footnotes = <ref name="Budapest.Population">{{cite web |url=https://www.ksh.hu/stadat_files/nep/en/nep0034.html |title=22.1.2.1. Хүйс, муж, бүсээр нь оршин суудаг хүн ам, 1-р сарын 1 (жилийн цуврал) |publisher=[[Унгарын Статистикийн Төв Газар]] (УСТГ) |website=www.ksh.hu |date=2023-08-31 |access-date=2024-11-24}}</ref> | pop_est_as_of = 2023 оны 1 сар | population_est = 1,671,004 | population_rank = [[Унгарын хот, суурингийн жагсаалт|1-т]] ([[Европын хотын жагсаалт (хотын хязгаар доторх хүн амын тоогоор)|ЕХ-д 9-д]]) | population_urban = | population_metro = 2,999,794<ref name="Budapest.Population"/> | population_density_km2 = 3182 | population_density_metro_km2 = 434 | population_demonyms = | demographics_type1 = [[ДНБ]] Нэрлэсэн {{Nobold|(2022)}} | demographics1_footnotes = <ref name="Budapest.GDP">Хэд хэдэн эх сурвалж: *{{cite web |url=https://www.ksh.hu/stadat_files/gdp/en/gdp0077.html |title=21.1.2.1. Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ) муж, бүс нутгаар (худалдан авагчийн үнээр, сая HUF) |publisher=[[Унгарын Статистикийн Төв Газар]] (УСТГ) |website=www.ksh.hu |date=2023-12-20 |access-date=2024-11-24}} ''[Жилийн цуврал]'' *{{cite web |url=https://www.ksh.hu/stadat_files/gdp/en/gdp0078.html |title=21.1.2.2. Нэг хүнд ногдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүн муж, бүсээр |publisher=[[Унгарын Статистикийн Төв Газар]] (УСТГ) |website=www.ksh.hu |date=20 December 2023 |access-date=2024-11-24}} ''[Жилийн цуврал]'' *{{cite web |url=https://www.ksh.hu/stadat_files/gdp/en/gdp0004.html |title=21.1.1.4. Дотоодын нийт бүтээгдэхүүний үнэ цэнэ HUF, EUR, USD болон худалдан авах чадварын паритетээр |publisher=[[Унгарын Статистикийн Төв Газар]] (УСТГ) |website=www.ksh.hu |date=2023-12-20 |access-date=2024-11-24}} ''Албан ёсны ханш [[Унгарын форинт|HUF]] → [[Евро|EUR (€)]]'' *https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_European_Union_regions_by_GDP </ref> | demographics1_title1 = [[Нийслэл]] болон [[Унгарын хошууд|хотын захиргаа]] | demographics1_info1 = €62&nbsp;тэрбум (Унгарын 36.7%) | demographics1_title2 = Хотын бөөгнөрөл | demographics1_info2 = €82&nbsp;тэрбум (Унгарын 48.5%) | demographics1_title3 = Нэг хүнд ноогдох (Хот) (нэрлэсэн) | demographics1_info3 = €36,276,<ref name="Budapest.GDP"/> €56.100<ref name="Budapest.GDP"/> | blank3_name = [[Хүний хөгжлийн илтгэцүүр|ХХИ]] (2022) | blank3_info = 0.936<ref>{{Cite web |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/HUN/?levels=1+4&years=2022&interpolation=0&extrapolation=0 |title=Үндэстний хөгжлийн индекс - дэд үндэстний ХХИ - Глобал мэдээллийн лаборатори |website=globaldatalab.org}}</ref> – <span style="color:#090;">маш өндөр</span> · [[Унгарын мужийн жагсаалт (ХХИ-ээр)|1-р байр]] | timezone1 = [[Төв Европын Цаг|ТЕЦ]] | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = [[Төв Европын Европын Цаг|ТЕЗЦ]] | utc_offset1_DST = +2 | postal_code_type = [[Унгар дахь шуудангийн код|Шуудангийн код(ууд)]] | postal_code = 1011–1239 | area_code_type = [[Унгар дахь утасны дугаар|Бүс нутгийн код]] | area_code = 1 | iso_code = HU-BU | blank_name_sec1 = [[Нутаг дэвсгэрийн нэгжийн статистикийн бүртгэл|НДНСБ]] код | blank_info_sec1 = HU101 | blank_name_sec2 = [[Олон улсын нисэх онгоцны буудал]] | blank_info_sec2 = [[Будапешт Ференц Листийн олон улсын нисэх онгоцны буудал|Ференц Листийн олон улсын нисэх онгоцны буудал]] | website = {{URL|https://www.budapestinfo.hu/en/|BudapestInfo албан ёсны}}<br />{{URL|budapest.hu/sites/english/Lapok/default.aspx|Засгийн газрын албан ёсны}} | module = {{Инфобокс ЮНЕСКО-гийн дэлхийн өв | child = yes | Official_name = Будапешт, [[Дунай мөрөн|Дунай мөрний]] эрэг, [[Буда цайз]]ын хороолол, [[Андрашийн өргөн чөлөө]]г оруулан | Year = 1987 | Extension = 2002 | ID = 400 | Criteria = Соёлын: ii, iv | Area = 473.3 га }} }} '''Будапешт''' ([[Мажар хэл|мажараар]] ''Budapest'' гэж бичнэ; монгол орос мажар англи цөмөөр {{Audio|Hu-Budapest.ogg|[ˈbudɒpɛʃt]}} - ''Будапешт'' гэж дууддаг) бол [[Унгар]] улсын хамгийн том хот бөгөөд [[нийслэл]] [[хот]] юм. [[1878 он|1873]] онд [[Дунай мөрөн|Дунай мөрний]] баруун эргийн [[Буда]], [[Обуда]] хэмээх хоёр сууринг зүүн эргийн [[Пешт, Унгар|Пешт]] сууринтай нэгтгэснээр "Будапешт" нэрт хот үүсчээ.<ref name=Encarta>{{cite encyclopedia |last=Török |first=András |encyclopedia=[[Encarta]] |title=Budapest |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572648/Budapest.html |accessdate=2008-04-06 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5kwQS7I2L |archivedate=2009-10-31 |deadurl=yes }}</ref><ref>Molnar, A Concise History of Hungary, Chronology pp. 15.</ref> 1783 онд Буда Пешт хоёр нийлээд 48 мянга, 1900 онд нэгдмэл Будапешт 733 мянган хүнтэй байсан бол одоо [2011 онд] яг Будапешт хотын гэх 525 км² нутагт<ref name=Encarta/> 1.74 сая<ref>{{cite web |title=2011 Hungarian Census |url=http://www.nepszamlalas2011.hu/files/sharedUploads/Anyagok/2012/03_ho/Nepsz_1elozetes_egybe_int.pdf |work=Hungary Central Statistical Office |date=2012-03-27 |accessdate=2012-03-27 }}{{Dead link|date=Есдүгээр сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, хотын гаднах хүй дүүргийг багтаахад 3.3 сая хүн оршин сууж байна.<ref>{{Cite web |url=http://www.bksz.hu/en.html |title=History of the Budapest Commuter Association (English)) |access-date=2012-08-17 |archive-date=2008-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081014055212/http://www.bksz.hu/en.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.bksz.hu/pdf/telep_lista.pdf |title=Settlements of the Budapest Commuter Area (Hungarian) |access-date=2012-08-17 |archive-date=2006-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061125034454/http://www.bksz.hu/pdf/telep_lista.pdf |url-status=dead }}</ref> Будапешт хотын түүхэн төв хэсэг нь ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад орсон байна. == Түүх == МЭӨ 1-р зуунд өнөөгийн Будапешт хот байгаа газар худалдаа, гар урлалын төв болох Кельтийн Ак-Инк суурин оршин тогтнож байжээ. МЭ 89 онд Ромчууд ирсний дараа уг нутаг дэвсгэрийг Ромын Паннони мужид оруулсан. МЭ 106 онд Ак-Инкийг [[Аквинкум]] гэж нэрлэж, захиргааны төв болгосон. Энэ хотод Ромын гарнизон байрладаг байсан бөгөөд хот ойролцоогоор 20,000 хүн амтай байжээ. 4-р зуун хүртэл Аквинкум нь Доод Паннони мужийн нийслэл байв. Ромын II туслах легион хотод байрлаж байжээ. 450 он гэхэд Ромчуудыг Остоготууд болон Хүннүчүүд хөөж, Паннониа нь Хүннүчүүдийн эзэнт гүрний төв болжээ. Хүннүчүүдийн дараа энэ хот Аваруудын мэдэлд, дараа нь Славян улсын Их Моравийн мэдэлд орсон. 895 оны орчимд Арпад тэргүүтэй Унгарын овог аймгууд Дунай мөрөн дээр иржээ. Аквинкумыг Буда (хожим нь Óbuda—Хуучин Буда) гэж нэрлэж, Унгарын анхны улс төрийн төв бий болжээ. Зуун жилийн дараа Унгар улс тунхаглагджээ. Германы хаант улс болон Францын хаант улсаас суурьшигчид Пешт хотод ирж сууршиж эхэлсэн. 1241 онд [[Бат хаан]] тэргүүтэй монголчууд тус нутгийгн эзэлсний үр дүнд Буда, Пешт хотууд сүйрчээ. Үүний дараа 1247 онд [[IV Бела]] хаан Цайзын толгод дээр Буда хэмээх бэхлэгдсэн хааны цайз барьсан. 1361 онд Будаг Унгарын хаант улсын нийслэл гэж тунхагласан байна. 1541 онд Буда, Пешт хотууд [[Османы эзэнт гүрэн|Османы эзэнт гүрэнд]] эзлэгдсэн бөгөөд хотын хүн ам цөөрч эхэлсэн. Бараг 40 хоног үргэлжилсэн бүслэлтийн дараа Буда цайз 1686 онд эзлэгдээгүй байна. Лотарингийн Карл тэргүүтэй Австрийн цэргүүд хотыг Османы ноёрхлоос чөлөөлж, Хабсбургийн эзэмшилд нэгтгэжээ. 18-р зуунд Пест худалдааны төв болж хурдацтай хөгжиж байсан. 1873 онд хотын гудамжуудыг цахилгаан дэнлүүгээр гэрэлтүүлсэн. 1887 онд трамвай, 1885 онд нийтийн утас холбоо, 1896 онд Европын эх газрын анхны метро зэрэг гарч ирсэн. 1918 онд тус улсыг Бүгд найрамдах улс, 1919 онд Зөвлөлтийн бүгд найрамдах улс гэж тунхаглав. Үүний дараа адмирал [[Миклош Хорти]] Унгарт засгийн эрхэнд гарч, регент гэж зарлав. 20-р зууны эхээр хүн амын гол өсөлт нь Уйпешт, Киспет зэрэг захын хорооллуудад гарсан. 1930 он гэхэд хотын хүн ам ойролцоогоор 1 сая, захын хорооллын хүн ам ойролцоогоор 400,000 байв. Хорти 1944 оны 3-р сард засгийн эрхнээс зайлуулагдсаны дараа Будапештийг Германы цэргүүд эзэлжээ. Будапештийн еврей хүн амын ихэнх нь (эзлэн түрэмгийллийн өмнө 250,000) Дэлхийн 2-р дайны үеэр устгагдсан. Будапештэд олон еврейчүүдийг аварсан Шведийн дипломатч Рауль Валленбергийн түүх байдаг. Хожим нь хотыг [[Улаан Арми|Улаан арми]] бүсэлсэн бөгөөд 108 хоног үргэлжилсэн бүслэлтэд төвийн дүүргүүд тулалдааны үеэр балгас болж хувирсан. 1945 оны 2-р сарын 13-нд Будапештийг Зөвлөлтийн цэргүүд эзэлсэн байна. 1950 оны 1-р сарын 1-нд хотын газар нутгийг мэдэгдэхүйц өргөжүүлж, Их Будапештийг байгуулав. Хотыг сэргээн босгох ажил 1950, 1960-аад онд үргэлжилсэн. 1956 оны 10-р сард болсон Унгарын бослогын үеэр Зөвлөлтийн цэргүүд Будапештэд нэвтэрчээ. == Хүн ам == {| class="wikitable" |+Хүн амын тоо !1873 !1890 !1910 !2011 !2012 !2013 !2014 !2015 !2022 |- |296 867 |'''↗'''506 384 |'''↗'''880 371 |'''↗'''1 733 685 |'''↗'''1 740 041 |'''↘'''1 735 711 |'''↗'''1 744 665 |'''↗'''1 757 618 |'''↘'''1 706 851 |- !2023 !2025 ! ! ! ! ! ! ! |- |'''↘'''1 671 004 |'''↘'''1 685 209 | | | | | | | |} == Засаг захиргаа == * I дүүрэг нь Буда цайзыг оролцуулан төв Будагийн (зүүн) жижиг хэсэг юм. * II дүүрэг нь мөн Будагийн (баруун хойд) нэг хэсэг юм. * III дүүрэг нь Будагийн хойд хэсгээр үргэлжилдэг. * IV дүүрэг нь Пештэд (хойд хэсэг) байрладаг. * V дүүрэг нь Пештийн төв хэсэгт (Белварос, Липотваросын түүхэн дүүргүүд) байрладаг. * VI, VII, VIII, IX дүүргүүд нь төв Пештээс зүүн ба өмнө зүгт байрладаг. * X дүүрэг нь зүүн тийш, мөн Пештэд байрладаг. * XI, XII дүүргүүд нь I дүүргийн (цайз) өмнөд ба баруун талд байрлах Будад байрладаг. XIII, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII, XIX, XX дүүргүүд (ихэвчлэн хотын гадна хэсэг) төв Пештийг тойрон хагас тойрог үүсгэдэг. * XVI дүүрэгт Матясфёлд багтдаг. * XXI дүүрэг нь өмнө зүгт Дунай мөрөн (Чепел арлын хойд төгсгөл) хүртэл үргэлжилдэг. * XXII дүүрэг нь Будагийн баруун өмнөд хэсэгт байрладаг. * XXIII дүүрэг нь Пештийн өмнөд зах юм. ==Зүүлтийн холбоос== {{reflist}} [[Ангилал:Унгар]] [[Ангилал:Европын нийслэл]] qznqtvkb7dvnvvd1x6g6kzxaeq1h1lx 0 27504 875937 858516 2026-11-11T09:05:44Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875937 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Оросын суурин | mn_name = Пенза | ru_name = | image_skyline = View of the Church of the Merciful Saviour, Penza.jpg | image_caption = Өршөөнгүй Аврагчийн сүмийн үзэмж | image_map = | map_caption = | coordinates = {{coord|53|12|N|45|00|E|display=inline,title}} | image_flag = Flag of Penza.png | pushpin_map = Орос Пенза муж#Европын Орос#Европ | image_coa = Coat of Arms of Penza (Penza oblast) (2001).png | anthem = ''байхгүй'' | anthem_ref = <ref name="Anthem">Article&nbsp;2 of the Charter of Penza states that the city may have an anthem, providing one is adopted by the City Duma. {{As of|2015}}, no anthem has been adopted.</ref> | holiday = | holiday_ref = <!-- administrative status --> | federal_subject = [[Пенза муж]] | federal_subject_ref = <ref name="Ref129" /> | adm_district_jur = | adm_district_jur_ref = | adm_inhabloc_jur = Пенза [[холбооны субъектийн ач холбогдолтой хот|мужийн ач холбогдолтой хот]] | adm_inhabloc_jur_ref = <ref name="Ref129" /> | adm_citydistrict_jur = | adm_citydistrict_type = | adm_citydistrict_jur_ref = | adm_selsoviet_jur = | adm_selsoviet_type = | adm_selsoviet_jur_ref = | capital_of = | capital_of_ref = | adm_ctr_of1 = Пенза муж | adm_ctr_of1_ref = <ref name="Ref129" /> | adm_ctr_of2 = Пенза мужийн ач холбогдолтой хот | adm_ctr_of2_ref = <ref name="Ref129" /> | adm_ctr_of3 = | adm_ctr_of3_ref = | inhabloc_cat = Хот | inhabloc_cat_ref = <ref name="Ref129" /> | inhabloc_type = | inhabloc_type_ref = <!-- municipal status --> | mun_district_jur = | mun_district_jur_ref = | urban_okrug_jur = Пенза хотын тойрог | urban_okrug_jur_ref = <ref name="Ref282" /> | urban_settlement_jur = | urban_settlement_jur_ref = | rural_settlement_jur = | rural_settlement_jur_ref = | inter_settlement_territory = | inter_settlement_territory_ref = | mun_admctr_of1 = Пенза хотын тойрог | mun_admctr_of1_ref = <ref name="Ref282" /> | mun_admctr_of2 = | mun_admctr_of2_ref = | leader_title = Тэргүүн | leader_title_ref = <ref name="HeadLegis">Charter of Penza, Article&nbsp;18</ref> | leader_name = Владимир Мутовкин | leader_name_ref = <ref name="HeadNm">Official website of Penza. {{Webarchiv|url=http://www.penza-gorod.ru/biography/ |wayback=20220520175039 |text=Biography of Viktor Nikolayevich Kuvaytsev |archiv-bot=2026-06-09 15:55:31 InternetArchiveBot }}, Head of Penza {{in lang|ru}}</ref> | representative_body = [[Пенза хотын хурал|Хотын хурал]] | representative_body_ref = <ref name="HeadLegis" /> <!-- statistics --> | elevation_m = | area_km2 = | area_km2_ref = | pop_2010census = 517311 | pop_2010census_rank = 34-т | pop_2010census_ref = <ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref> | pop_latest = 487978 | pop_latest_date = 2025 | pop_latest_ref = <ref>{{Cite web |url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx |title=Archive copy |access-date=2025-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505020344/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx |archive-date=2025-05-05 |url-status=dead}}</ref> | population_demonym = | time_zone_ref = <!-- history --> | established_date = 1663 | established_title = | established_date_ref = <ref name="Established" /> | current_cat_date = | current_cat_date_ref = | abolished_date = | abolished_date_ref = <!-- misc --> | postal_codes = 440000, 440001, 440003–440005, 440007–440009, 440011–440015, 440018, 440020, 440022, 440023, 440025, 440026, 440028, 440031–440035, 440039, 440040, 440042, 440044–440047, 440049, 440052, 440054, 440056, 440058, 440060–440062, 440064, 440066–440068, 440071, 440072, 440700, 440890, 440899, 440960, 440961, 440999 | postal_codes_ref = | dialing_codes = 8412 | dialing_codes_ref = | website = http://www.penza-gorod.ru }} '''Пенза''' ({{lang-ru|Пе́нза}}) нь [[Оросын Холбооны Улс]]ын [[Пенза муж]]ийн төв, [[Москва]]гаас зүүн өмнө зүгт 625 км зайд, [[Сура гол]]ын эрэгт орших хот. == Уур амьсгал == {{Уур амьсгалын хүснэгт |location = Пенза (1991–2020, туйлын үе 1850–одоо) |metric first = yes |single line = yes |Jan record high C = 7.0 |Feb record high C = 8.5 |Mar record high C = 18.3 |Apr record high C = 28.3 |May record high C = 35.6 |Jun record high C = 37.7 |Jul record high C = 39.3 |Aug record high C = 40.4 |Sep record high C = 33.6 |Oct record high C = 25.6 |Nov record high C = 18.6 |Dec record high C = 11.0 |year record high C = 40.4 |Jan high C = -5.5 |Feb high C = -4.5 |Mar high C = 1.6 |Apr high C = 13.0 |May high C = 21.5 |Jun high C = 24.9 |Jul high C = 27.0 |Aug high C = 25.4 |Sep high C = 18.8 |Oct high C = 10.3 |Nov high C = 1.3 |Dec high C = -4.0 |year high C = 10.8 |Jan mean C = -8.6 |Feb mean C = -8.5 |Mar mean C = -2.9 |Apr mean C = 7.0 |May mean C = 14.8 |Jun mean C = 18.6 |Jul mean C = 20.7 |Aug mean C = 18.9 |Sep mean C = 12.9 |Oct mean C = 6.1 |Nov mean C = -1.5 |Dec mean C = -6.8 |year mean C = 5.9 |Jan low C = -11.7 |Feb low C = -12.0 |Mar low C = -6.8 |Apr low C = 1.9 |May low C = 8.6 |Jun low C = 12.6 |Jul low C = 14.7 |Aug low C = 13.1 |Sep low C = 8.1 |Oct low C = 2.6 |Nov low C = -3.9 |Dec low C = -9.6 |year low C = 1.5 |Jan record low C = -39.9 |Feb record low C = -38.3 |Mar record low C = -29.3 |Apr record low C = -16.6 |May record low C = -5.6 |Jun record low C = -0.8 |Jul record low C = 4.7 |Aug record low C = 1.4 |Sep record low C = -6.4 |Oct record low C = -17.1 |Nov record low C = -29.7 |Dec record low C = -40.5 |year record low C = -40.5 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 41 |Feb precipitation mm = 34 |Mar precipitation mm = 37 |Apr precipitation mm = 38 |May precipitation mm = 45 |Jun precipitation mm = 62 |Jul precipitation mm = 56 |Aug precipitation mm = 52 |Sep precipitation mm = 50 |Oct precipitation mm = 47 |Nov precipitation mm = 44 |Dec precipitation mm = 43 |year precipitation mm = 549 |Jan humidity = 84 |Feb humidity = 82 |Mar humidity = 79 |Apr humidity = 68 |May humidity = 61 |Jun humidity = 67 |Jul humidity = 69 |Aug humidity = 70 |Sep humidity = 73 |Oct humidity = 79 |Nov humidity = 86 |Dec humidity = 85 |year humidity = 75 |Jan rain days = 6 |Feb rain days = 5 |Mar rain days = 7 |Apr rain days = 13 |May rain days = 16 |Jun rain days = 19 |Jul rain days = 18 |Aug rain days = 16 |Sep rain days = 17 |Oct rain days = 17 |Nov rain days = 12 |Dec rain days = 8 |year rain days = 154 |Jan snow days = 26 |Feb snow days = 22 |Mar snow days = 16 |Apr snow days = 5 |May snow days = 1 |Jun snow days = 0.1 |Jul snow days = 0 |Aug snow days = 0 |Sep snow days = 0.3 |Oct snow days = 5 |Nov snow days = 17 |Dec snow days = 25 |year snow days = 117 |Jan sun = 42 |Feb sun = 77 |Mar sun = 138 |Apr sun = 200 |May sun = 275 |Jun sun = 294 |Jul sun = 302 |Aug sun = 260 |Sep sun = 162 |Oct sun = 92 |Nov sun = 45 |Dec sun = 30 |year sun = 1917 |source 1 = Pogoda.ru.net<ref name=pogoda>{{cite web | url = http://www.pogodaiklimat.ru/climate/27962.htm | title = Weather and Climate-The Climate of Penza | language = ru | publisher = Цаг агаар ба уур амьсгал (Погода и климат) | access-date = 2026-05-30 | archive-date = 2021-12-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211203193115/http://pogodaiklimat.ru/climate/27962.htm | url-status = live }}</ref> |source 2 = Climatebase (нар 1971–2012)<ref>{{cite web | url = http://climatebase.ru/station/27962?lang=en | title = Penza, Penza, Russia #27962 | publisher = Climatebase | access-date = 2026-05-30 | archive-date = 2021-11-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211113044655/http://climatebase.ru/station/27962?lang=en | url-status = live }}</ref> |date=2010 }} == Цахим холбоос == {{Commonscat|Penza|Пенза}} {{Wiktionary}} * [https://web.archive.org/web/20160223105328/http://www.penza-gorod.ru/ Хотын албан ёсны цахим хуудас] == Эшлэл == {{Reflist}} [[Ангилал:Пенза мужийн суурин]] [[Ангилал:Пенза| ]] [[Ангилал:Оросын их сургуулийн хот]] [[Ангилал:Оросын холбооны мужийн нийслэл]] [[Ангилал:Оросын хот]] [[Ангилал:1663 онд байгуулагдсан]] i4rs57glia84itp479lxeh1gfil2k71 0 27750 875947 875519 2026-11-11T10:04:26Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875947 wikitext text/x-wiki {{Дуучин25 | name = Жавхлан | зураг = Жавхлан-монголд мэндэлсэн өдөр-2014.png | хэмжээ = 260 | тайлбар = 2014 он. «Монголд мэндэлсэн өдөр» нэвтрүүлэгт | бүтэн_нэр = Самандын Жавхлан | төрсөн_өдөр = {{birth date and age|1980|2|21}} | төрсөн_газар = [[Монгол|Монгол]] улсын [[Увс аймаг|Увс]]<br>аймгийн [[Улаангом]] хот | хоч_алдар = Нийтийн дууны ханхүү | яс_үндэс = [[монгол үндэстэн]] ([[дөрвөд ястан]]) | иргэн = {{MGL2}} | ажил_үйл = дуучин, монголорхох үзэлтэн | эхнэр мугж баясгалан =өмнөх эхнэр эрдэнэчимэг муста | дуулдаг_хэл = [[монгол хэл]] (олон аялгуу) | танил_үе = 2000 он — өнөөдөр | урсгал = нийтийн (зохиолын) дуу | хамтрагч = | төгссөн_нь = [[Соёл Урлагийн Их Сургууль]] -<br>Дуурийн дуу дуулаач (2003)<br> [[Хүмүүнлэгийн Ухааны Их Сургууль]]-<br> Урлаг судлаач / магистр(2006) | алдар_нэр = '''Төр нийгмийн шан'''<br>Монгол улсын гавьяат жүжигчин (2009)<br>Тува улсын гавьяат жүжигчин (2015)<br> Онцгой байдлын албаны төлөө-3 (2016)<br>Буриадын төлөө одон (2023)<br>Халимагийн Гавьяат жүжигчин (2024)<br>Монгол улсын ардын жүжигчин (2025) |цахим_хуудас=https://khamagmongol.org/}} Хөх Чоно овогт '''Самандын Жавхлан''' ([[1980 он]]ы хоёрдугаар сарын 21-нд [[Улаангом]]д төрсөн) — [[монгол хэл]]ээр дуулж 2000 оноос [[Монгол улс]], улмаар нийт [[Монгол угсаатан|Монгол угсаатны]] дунд танигдсан зохиолын [[дуучин]], улс төрч. 2009 онд [[Монгол улсын гавьяат жүжигчин]] болсон. 2016 оны Монгол Улсын Их Хурлын ээлжит сонгуулиар бие даан нэр дэвшиж ялалт байгуулснаар 2016-2020 онд УИХ-ын гишүүнээр ажилласан. 2025 онд [[Ардын жүжигчдийн жагсаалт|Монгол улсын ардын жүжигчин]] цол хүртэв. ==Намтар== {{Олон нэр харьцуулах |худаммонгол = {{юникодмонголжижиг|ᠵᠢᠪᠬᠣᠯᠠᠩ|h}} ¹ <br> {{юникодмонголжижиг|ᠰᠠᠮᠠᠨᠳᠠ ᠶᠢᠨ ᠵᠢᠪᠬᠣᠯᠠᠩ|h}} |тодмонгол = |буриадкирилл = Жабхалан |монголкирилл = Жавхлан ² <br> Самандын Жавхлан |халимагкирилл = Җивхлаң |тэмдэглэл = ¹ Галиг: ǰibqulang, жибхуланг <br> ² Латин галиг: Javkhlan, Javhlan <br> жавхлан — «сүр хүчин, цог үзэсгэлэн, чанар үзэмж идтэй сайхан» гэсэн үг.<ref>[http://toli.query.mn/words/31334 Монгол хэлний тайлбар толь]</ref> }} ===Бага нас, сургууль=== С.Жавхлан [[1980]] оны [[2 сарын 21]]-нд Монгол улс ([[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ]])-ын [[Увс аймаг|Увс]] аймгийн төв [[Улаангом]] хотод [[ойрад]]-[[дөрвөд]]ийн яст [[монгол үндэстэн]] Даржаагийн Самандын хөвүүн болон төржээ. Дээрээ нэг ах, хоёр эгч, доороо нэг охин дүүтэй буюу таван хүүхэдтэй айлын дөрөв дэх нь юм. Түүний эцэг Даржаагийн Саманд [[инженер]], шүлэг зохиодог хүн байсан бол эх Лхагвын Тогтох нь дунд сургуулийн түүх, газар зүйн [[багш]] байв.<ref>24tsag.mn – {{Webarchiv|url=http://www.24tsag.mn/content/3683.shtml |wayback=20180120133627 |text=Увсын улаан хацартаас улсын гавъяат болсон Самандын Жавхлан. |archiv-bot=2026-11-11 10:04:26 InternetArchiveBot }}</ref> Жавхлан Улаангомын II 10 жилийн дунд сургуулийг дүүргээд 1997 онд 17 настайдаа [[Улаанбаатар]]т ирж [[Соёл Урлагийн Их Сургууль|СУИС]]-т дуурийн дуучны ангид элсэн сураад 2003 онд бакалавр зэрэгтэй төгсөж мэргэжлийн дуучин болжээ. Ахиулан дуурийн дуучин [[Гонгорын Хайдав]] багшийн удирдлага дор Хүмүүнлэгийн Ухааны Их Сургуулийг урлаг судлаачийн мэргэжлээр сурч 2006 онд магистр зэрэг авсан.<ref>{{Cite web |url=http://www.info.mn/news/print/24059.htm |title=Их Монголын ханхүү |access-date=2013-09-29 |archive-date=2013-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130226120253/http://www.info.mn/news/print/24059.htm |url-status=dead }}</ref> ===Дуучны амжилт=== Оюутан С.Жавхлан нэг сургууль, нэг ангийн Т.[[Түвшинжаргалын Баясгалан|Баясгалан]]тай хослон дуулж уран бүтээлчийн замналаа эхлүүлсэн. Тэд 2000 онд ''Мөнхрөх ч биш дээ хоёулаа'', ''Хонгорхон үр минь'' гэх хоёр дуугаараа анх монголы түмэн олонд танигдсан. 2001 оны ''Насны хайр'' нь тэр хоёрыг монголчуудын дунд алдаршуулжээ.<ref>''mongolro.tistory.com'': [http://mongolro.tistory.com/16 дуучин Т.Баясгалан]</ref> * 2003-2015 онд Чөлөөт уран бүтээлчээр Монгол орныхоо бүх аймаг, хотуудаар 6 удаа тойрч, аялан тоглолт. * Монгол туургатан Өвөр Монгол, Шиньжян Уйгурын өөртөө засах орнууд, Бүгд Найрамдах Буриад Улс, Бүгд Найрамдах Тува Улс, Бүгд Найрамдах Халимаг Улсуудад удаа дараа уригдан очиж байснаас гадна Япон, АНУ, БНСУ, Европын холбооны улсууд зэрэг дэлхийн 30-аад оронд уран бүтээлийн тоглолт, ая дуугаа өргөжээ. * Өөрийн санаачилсан "Хамаг Монгол" төслийн хүрээнд Буриад, Өвөр Монгол, Халимаг, Тува зэрэг улсуудын цэнгэлдэх хүрээлэнд Монгол туургатны уран бүтээлчидтэйгээ хамтдаа тоглолтоо өргөжээ. === Гавьяа, шагнал === {| class="wikitable" !№ !Он !Улс !Гавьяа, шагнал |- |1 |2009 |Монгол улс |Монгол улсын гавьяат жүжигчин |- |2 |2015 |ОХУ-ын Тувагийн БНУ |Тува улсын гавьяат |- |3 |2016 |Монгол улс |Онцгой байдлын албаны төлөө-3 |- |4 |2023 |ОХУ-ын Буриадын БНУ |Буриад улсын гавьяат |- |5 |2024 |ОХУ-ын Халимагийн БНУ |Халимаг улсын гавьяат |- |6 |2025 |Монгол улс |Монгол улсын ардын жүжигчин |} [[Файл:Ардын жүжигчин С.Жавхлан.jpg|thumb]] === Өөрийн шүлгээр бүтсэн дуунууд === 1. Санаж амирлах ижий 2. Монгол омогшил 3. Андгай 4. Аягтай аястайхан хорвоо /дуучин О.Баянмөнх/ 5. Хорвоогийн хойморт жаргаюу 6. Өмөлзөж харамлах нутаг 7. Галтай Монгол 8. Хөх шоргоолжны домог 9. Мэнд сайн уу, ээж ээ? /дуучин Б.Отгонтогтох/ 10. Ерөөлийн даллага /дуучин МУГЖ Л.Болдбаатар/ 11. Жаргаж уйлаарай ээжээ /дуучин Э.Чинбаяр/ 12. Амжилт хүсье /дуучин Ноён Бондгор/ 13. Байхад нь хайрлаарай /дуучин П.Равжир/ 14. Жаргалтай болтугай /дуучин Б.Тэгшжаргал/ 15. Аавдаа /дуучин Б.Тэгшжаргал/ 16. Би уйлж байна 17. Хүслийн цагаан харгуй 18. Мөнх тэнгэрийн хурай /дуучин СТА Г.Эрдэнэчимэг/ 19. Эхийн дуу /дуучин СТА Г.Эрдэнэчимэг/ 20. Хамаг Монгол 21. Хүний дээд ах 22. Монгол тансаглал Зэрэг 20 гаруй дууны шүлэг тэрлэжээ. Мөн бичвэрийн ажлаас онцолвоос: * "Хөх Монголын дэг ёс" сонины 7 дугаарыг өөрийн гараар бичиж, эрхлэн гаргасан. * Аав Д.Самандын шүлэг зохиолын 7 ном, 6 гар дэвтрээс эхний “Захиас” номыг эмхтгэн гаргаад байна. ===Улс төр, монголчлол, манлайлал=== * 2009 оны [[УИХ]]-ын 24-р тойргийн нөхөн сонгуульд [[Чингэлтэй дүүрэг]]т бие даан нэр дэвшиж 3.8 хувь санал авсан.<ref>GoGo.mn. Ч.Болор. {{Webarchiv|url=http://news.gogo.mn/r/61006 |wayback=20120707035726 |text=Archive copy |archiv-bot=2025-04-29 12:36:55 InternetArchiveBot }} (2009)</ref> * 2012 оны [[УИХ]]-ын сонгуулийн 15-р тойрог, [[Увс аймаг]]т МАХН-аас нэр дэвшиж 11.36 хувь (4251 хүн) санал авчээ.<ref>news.mn. Б. Дэжид.{{Webarchiv|url=http://news.niigem.mn/content/31226.shtml |wayback=20120818071549 |text=МУГЖ С.Жавхлан 4251 хүний санал авчээ |archiv-bot=2023-09-30 12:02:01 InternetArchiveBot }} (2012)</ref> * 2016 оны [[УИХ|УИХ-ын сонгуулийн 54-р тойрог]] Баянзүрх дүүрэгт бие даан нэр дэвшиж, 41.9% (11,029 хүн) санал авч ялалт байгуулснаар УИХ гишүүн болов. * 2020 оны 5 дугаар сард Ардчилсан Намд элсэж, УИХ-ын сонгуулийн 15-р тойрог Увс аймагт тус намаас нэр дэвшсэн, 28.4% (12,403 хүн) санал авсан. * 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн 2-р тойрог, Увс, Завхан, Говь-Алтай, Ховд аймагт Бүгд найрамдах намаас нэр дэвшиж, 13.4% (18,883 хүн) санал авсан. === Онцлох зарим үйл явдлууд === 🔆 2001-2015 оны хооронд өөрийн уран бүтээлийн орлогоос гэр оронгүй иргэд, хөгжлийн бэрхшээлтэй, хагас болон бүтэн өнчин хүүхдүүд, хараагүй иргэд, мөн хүнд өвчтэй, хорт хавдартай, хагалгаа хийлгэх зайлшгүй шаардлагатай зэрэг нийт 250 гаруй хүнд туслажээ. 🔆 2007 оноос малчид, иргэдийн эрх ашгийг хохироож, уул ус, гол мөрөнг бохирлож, хордуулж байсан гадаад, дотоодын хууль бус уул уурхайн хэд хэдэн байгууллагуудтай тэмцэж, тухайн нутаг бүрийн иргэдийг зохион байгуулж, нөхөрлөл байгуулан дээрх уурхайнуудыг хаалгасан байдаг юм байнаа. 🔆 Иргэд, албан байгуулагууд, дунд, дээд сургуулиуд, сум дүүрэг аймгуудын хүсэлтээр соён гэгээрүүлэх, жудаг ёсоо сэргээх яриа таниулгын 500 гаруй уулзалтанд уригдаж мөн зохион байгуулж ажилласан байдаг юм байна. 🔆 2011 оноос Монгол туургатан улсуудын дунд хэл, зан заншил, соёл урлагийн харилцааг бэхжүүлж дэлгэрүүлэх зорилготой "Хамаг Монгол" төслийг санаачлан зохион байгуулсан бөгөөд одоо ч цар хүрээ нь улам өргөжиж, үргэлжилсээр байна. ===Хань, гэр бүл === Үзэгч сонсогчид Жавхлан Баясгалан хоёрыг хослон дуулсаар гэрлэх байх гэж хардаг байсан ч эсрэг эргэж 2003 оноос хамт дуулахаа ч больжээ. Жавхлан тэд амрагийн харьцаатай байгаагүйг батлаж «Баясгалан миний найзтай үерхдэг байсан» гэж хэлсэн.<ref>Монголын нэг өдөр.{{Webarchiv|url=http://factnews.mn/news/view/video/id/3156 |wayback=20190821054303 |text=Цуутай ч хуримгүй С.Жавхлан, Т. Баясгалан |archiv-bot=2026-11-08 05:18:52 InternetArchiveBot }}</ref><ref>Оллоо.МН. Б.Ц. [http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=39768 Дуучин С.Жавхлан: Баясгалан ээжээсээ ичиж байсан.]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (2006)</ref> С.Жавхлан 2007 онд "Торгоны зам" компанийн захирал Гантөмөрийн охин, [[Ховд]]ын уугуул, [[Герман]]д эмчийн мэргэжил эзэмшиж ирсэн Долгормаатай нийлсэн ч жилийн дараа салав.<ref>Өдрийн сонин. Д.Цогзолмаа. {{Webarchiv|url=http://news.gogo.mn/r/4227 |wayback=20160305001243 |text=Дуучин С.Жавхлан гурван нутаг дамнасан хөлтэй хурим хийх үү? |archiv-bot=2026-11-08 05:18:52 InternetArchiveBot }} (2007)</ref> Амьдрах хэв маяг зөрөлдсөн гэдэг.<ref>Сэрүүлэг. Л.Яруу. [http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1142560 «Дуучин С.Жавхлангийн эхнэр Г.Долгормаа: Тєрсєн ганц охиноо хайрлахгvй байгаа хvнээс хайр гуйлгvй бvсээ чангахан бvслээд амьдрана»]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (2008)</ref><ref>cekc.mn. [http://www.cekc.mn/2008/12/%D1%81%D1%82%D0%B0-%D0%B4%D1%83%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BD-%D1%81%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D1%85%D0%BB%D0%B0%D0%BD-%D1%8D%D1%8D%D0%B6%D1%8D%D1%8D%D1%81-%D0%BD%D1%8C-%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B0-%D0%B3/ СТА дуучин С.Жавхлан: Ээжээс нь саллаа гээд охиноо хайр энэрлээр дутаах хүн би биш] (2008)</ref> Охин Юм-Агь нь эх дээрээ үлджээ. 2010 онд [[Архангай]]н [[Булган сум (Архангай)|Булган]] сумын уугуул, уртын дууны "Шуранхай" хамтлагийн дуучин (1984 онд төрсөн) Гантөгсийн Эрдэнэчимэгтэй гэрлэж, эхнэрээ хотоос хөдөө аваачин [[араг]] түшүүлэн төрүүлж олныг цочирдуулсан.<ref>gogo.mn. [С.Жавхлан гавъяат шинэхэн хадмуудаасаа тас зөрөн эхнэрээ араг түшүүлэн амаржуулав] (2010)</ref> Тэнд төрсөн охин нь Үжингүнж гэдэг нэртэй бол түүний дүү охин Өдрийнцолмон 2011 онд мэндэлжээ. Монголсог С.Жавхлангийн гэр бүл европ хувцаснаас татгалзаж, байнга дээл өмсдөг болсон.<ref>times.mn. {{Webarchiv|url=http://www.times.mn/post/21238 |wayback=20131226011516 |text=Үстэй дээл, монгол гутлаараа гоёдог үлгэр жишээ гэр бүл |archiv-bot=2023-10-06 15:44:18 InternetArchiveBot }} (2013)</ref> 2025 оноос дуучин Баясгалантай гэр бүл болсон. === '''Хамаг Монгол төсөл''' === ОХУ-ын Халимаг улсын дуучин Жангарч, Шаран Диймаа, ОХУ-ын Тува  улсын төв театрын гавьяат жүжигчин, дуучин, хөөмийч Саидаш Монгуш, ОХУ-ын Буриад улсын дуучин Чингис Раднаев, Өвөрмонголын “Хөх хээр” хамтлагийн дуучин М.Баясгалан нарын алдартай дуучид С.Жавхлангийн  “Хамаг Монгол” төслийг 2013 онд 1 жилийн хугацаанд хэрэгжүүлсэн.  Эдгээр уран бүтээлчдийг дуучин С.Жавхлан урьсан бөгөөд тэрбээр “Цагаан сарыг зөвхөн Монгол Улс тэмдэглэх бус Монгол туургатан даяараа тэмдэглэх учиртай юм байна. Нэгэн цагт цацсан шагай мэт бутарсан ч цуглан нийлэх цаг үе иржээ. Тиймээс энэ төсөл нь Хамаг Монгол туургатнаараа галаа бадраах зорилготой юм. Энэ ёслолыг зохион байгуулснаар газар шороо эх орон минь хүрээгээ тэлэх учиртай. Төслийн гал тахих ажиллагаа ирэх сард болох бөгөөд энэ оны турш Халимаг, Тува, Буриад, Өвөрмонголоор тойрон аялж гал бадраах ёслол хийхээр зэхэж байна” гэж ярьжээ. Тэд эрт цагт Монгол зан заншил ямар байсан тэр бүгдийг хамтран сэргээхээр зорьж ажилласан. Монгол туургатанд гал бадраах ёслол болох “Хамаг Монгол” төслийн хаалт 2013 оны 09 сарын 28-нд Чингисийн талбайд болсон. Төслийн хаалтын ёслолд 250 гаруй уран бүтээлчид ирж оролцсон бөгөөд эдгээрээс Халимаг, Тува, Өвөрмонголоос нийт 120 зочин хүрэлцэн иржээ. Тоглолтонд МУГЖ Т.Ариунаа, С.Жавхлан, Г.Эрдэнэчимэг, Харанга хамтлагийн Лхагвасүрэн, Хар сарнай хамтлагийн Амармандах, Номинталст хамтлагийн Дэлгэрмөрөн, Халимагийн дуучин Шараан Бадамхаалга, Чингис Раднаев, Машбатын Баясгалан, Монгуш Сайдаш, Халимаг бүжигчид, Тува бүжигчид,Буриадын байгал чуулгын бүжигчид, ҮДБЭЧ – ын уртын дуучид болон СУИС - ийн уртын дууч, морин хуурч нийлсэн 99 уртын дууч, 33 морин хуурчид зэрэг олон олон уран бүтээлчид оролцов. ==Уран бүтээл== ===Цомог=== * «[[Харин ...]]» (2004) * «Хүүгийн бодол» (2005) * «Исгэрээ» (2006) * «Самандын Жавхлан» (2006) * «Би Монгол хүн» (2006) * «Чононгоо» (2007) * «Надаас чамд» (2008) * «Хайрын талст» (2008) * «Өмөлзөж харамлах нутаг» (2010) * «Гал Дуудсан Монгол Аялгуу» (2012) * «Нутгаа санасан Монгол» * Хамаг монгол (2014) * Манай Монгол Мандана (2019) * "Монгол тансаглал" (2025) === Бие даасан тоглолт === {| class="wikitable" |+Улаанбаатар хотод хийсэн бие даасан тоглолтууд !№ !Он !Тоглолтын нэр !Тоглолт болсон газар !Нэмэлт тайлбар |- |1 |2003 |Насан багын дурсамж |Монгол бөхийн өргөө |3 өдөр |- |2 |2004 |Монголын үнэртэй салхи |Төв цэнгэлдэх хүрээлэн | |- |3 |2005 |Хүүгийн бодол |УБ чуулгын танхим | |- |4 |2005 |Ээжийн чанасан цай |Монгол бөхийн өргөө |4 өдөр |- |5 |2006 |МУГЖ Б.Батсүхтэй хамтарсан тоглолт |Монгол бөхийн өргөө |5 өдөр |- |6 |2007 |Түмний минь дуртай дуунууд |Монгол бөхийн өргөө |7 өдөр /Тоглолтын орлогоос өрх толгойлсон 11 ээжид Монгол гэр хандивласан/ |- |7 |2011 |Галаа манасан Монгол бүсгүй |УБ палас |2 өдөр  /Тоглолтын орлогоос 21 аймаг, 9 дүүргийн 30 ээжид болон 2008 оны 7 дугаар сарын 1-нд амиа алдсан 5 залуугын ээжид тус тус 1 сая төгрөг, нийт 35 сая төгрөг хандивласан/ |- |8 |2011 |Тулганд чанасан ээжийн цай |Их эзэн Чингис хааны талбай | |- |9 |2013 |Хамаг Монгол |УБ палас |2 өдөр |- |10 |2013 |"Хамаг Монгол" хаалтын тоглолт |Их эзэн Чингис хааны талбай | |- |11 |2014 |Монголд мэндэлсэн өдөр мину |Монгол бөхийн өргөө |9 өдөр |- |12 |2015 |"Илгээлтийн эзэд" МУГЖ Т.Баясгалантай хамтарсан тоглолт |Монгол бөхийн өргөө |3 өдөр /Аян зарлаж, тоглолтын бүх орлогыг цаг агаарын хүнд нөхцөл, зудын байдалтай байсан 6 аймгийн бүх сумдад нийт 50,000 боодол өвс, 25тн тэжээл,  20,000ш нэмнээ хэрэгцээт бусад зүйлтэй хандивлаж байв/ |- |13 |2022 |Жавхлан тоглолт |Монгол бөхийн өргөө | |- |14 |2023 |"Дулаахан намар" тоглолт |Төв цэнгэлдэх хүрээлэн | |- |15 |2024 |"Гавьяатын найр" тоглолт |Монгол бөхийн өргөө |2 өдөр / Монгол, Тува, Буриад, Халимаг улсын Гавьяат цол хүртсэний найраа түмэн олонтойгоо тэмдэглэв |} === Дуулсан дууны жагсаалт === {| class="wikitable" |+Дуулсан дууны жагсаалт !№ !Дууны нэр !Үг !Ая |- |1 |Алсад суугаа ээж |Т.Лхагвасүрэн |А.Төгсжаргал |- |2 |Зүүдэнд уяатай аав |Л.Гаваасүрэн |Д. Цэцэрлэг |- |3 |Хөлгүй цэнхэр нуур |М.Эрдэнэбат |Ser-Od Togtokh |- |4 |Аав л ээж л хоёр минь |З.Түмэнжаргал |Л.Галмандах |- |5 |Цаг цагийн аяс |А.Баяржаргал |Н.Болд |- |6 |Тэгш дөрвөн улирал |Т.Галсан |Ч.Жамсранжав |- |7 |Зүүдэнд ирдэг урангоо |Н.Баянмөнх |Ч.Батэрдэнэ |- |8 |Ямархан сэтгэл мартах юм бэ |Я.Бадамсүрэн |Г.Мягмарсүрэн |- |9 |Бидэн хоёрын жаргал |Д.Гант |Ser-Od Togtokh |- |10 |Хайрын цэнхэр нулимс |Ч.Содномдорж |Н.Батөлзий |- |11 |Насан багын дурсамж |Ц.Эрдэнэ |Ser-Od Togtokh |- |12 |Хүүгийн бодол |Л.Лхагвадорж |С.Задгай |- |13 |Миний найз |Х.Соёмбо |Ser-Od Togtokh |- |14 |Нутгийн жаахан Цээмаа |П.Лхагвасүрэн |Ser-Od Togtokh |- |15 |Хүлээлээ |Т.Доржсүрэн |Naidanjav Tuvaanjav |- |16 |Шөнө амталсан нулимс |Л.Балхжав |Ш.Гүрбазар |- |17 |Сэргэлэн жаахан дүү |Ser-Od Togtokh |Н.Баянмөнх |- |18 |Монголжингоо |Н.Баянмөнх |Ser-Od Togtokh |- |19 |Зөн билэгтэй ээж |Л.Элдэвочир |М.Хатанбаатар |- |20 |Ааваа дуулъя |н. Цагаанөвгөн |н. Цагаанөвгөн |- |21 |Ээжийгээ би баярлуулсан |Gurbazar Shagdarsuren |Г.Батхуяг |- |22 |Эрээн нуур |Д.Лхагвасүрэн |Г. Тэрбиш |- |23 |Дарьганга нутаг |Ц.Ганхуяг |Ser-Od Togtokh |- |24 |Ижий суврага |Н.Баянмөнх |Ser-Od Togtokh |- |25 |Монголын үнэртэй салхи |Ш.Гүрбазар |Ser-Od Togtokh |- |26 |Сартай шөнө |(Өвөрмонгол ардын дуу) | |- |27 |Зүүдний бороо |Н.Баянмөнх |Naidanjav Tuvaanjav |- |28 |Ижий хайр |Б.Нацагдорж |С.Ганчимэг |- |29 |Хүний сайхан орчлонд |Ц.Бавуудорж |Ser-Od Togtokh |- |30 |Гэгээн хүслэн |Ж.Мөнхбат |Ser-Od Togtokh |- |31 |Дуулимд ганцхан ээж |Г.Даваасүрэн |Ser-Od Togtokh |- |32 |Амьдрал |Х.Соёмбо |Naidanjav Tuvaanjav |- |33 |Ай сэлэнгэ |С.Амартайван |А.Төгсжаргал |- |34 |Кёкүшюзан |М.Эрдэнэбат |Ser-Od Togtokh |- |35 |Хайрын гэгээн бороо |Я.Бадамсүрэн |Ц.Дашзэвэг |- |36 |Наадмын морьдын тоос |Ш.Сүрэнжав |Г.Тэрбиш |- |37 |Ааваа санана |Ш.Анхтуяа |Sharav Byambasuren |- |38 |Би монгол хүн |Ж.Мөнхбат |Ser-Od Togtokh |- |39 |Зөөлөн зөөлөн замбуулин |Л.Мөнхтөр |Н.Баасандорж |- |40 |Тэс мөрөн ээж |П.Батсайхан |С.Батсүх |- |41 |Бүстийн цэнхэр нуур |Я.Бямбасүрэн |Tseveenravdan Dagva |- |42 |Төөрөг тавилан |П.Батсайхан |Ц.Ганхуяг |- |43 |Бадар хундага |Н.Лутбаяр |Tseveenravdan Dagva |- |44 |Отрын адуучны дуу |Ч.Дагвадорж |Г.Чойжилжав |- |45 |Намрын цагаан бороо |Ц.Эрдэнэ |Д.Бямбажав |- |46 |Нутаг шүтээн |Д.Гомбожав |С.Батсүх |- |47 |Аав уул |Н.Лутбаяр |Ц.Жамъян |- |48 |Гоёлоо өмссөн ээж |Н.Сайннямбуу |Р.Ганбаатар |- |49 |Сар асгарсан шөнө |Г.Дагвадорж |Д.Чулуун |- |50 |Сэтгэлээс ирсэн хайр |Я.Бадамсүрэн |Ц.Дашзэвэг |- |51 |Шүүдэрхэн |Д.Дүгэр |Д.Дүгэр |- |52 |Бурхнаас илгээсэн хайр |А.Дамдинбазар |Т.Ганболд |- |53 |Хайрын шүтээн хань |Д.Баттөмөр |Ш.Бадарч |- |54 |Төрлмүд минь |А.Манджиев |О.Мөнгөнцэцэг |- |55 |Ээжийн чанасан цай |Б.Магсаржав |Д.Саманд |- |56 |Намрын нар ээж хоёр |Д.Саманд |Т.Самбуу |- |57 |Амгалан аав |Naidanjav Tuvaanjav |Ш.Батхишиг |- |58 |Аавын нөмөр |Н.Санжаа |Ц.Галбадрах |- |59 |Ахан дүүсийн дуу |Д.Батсүрэн |Т.Чимэддорж |- |60 |Хакухо |М.Эрдэнэбат |Ser-Od Togtokh |- |61 |Найман сарын бороо |А.Эрдэнэ –очир |С.Мөнхбат |- |62 |Чононгоо |Чоно |Ц.Эрдэнэбат |- |63 |Зотол хаан |Б.Буд, Ц.Баттулга |Б. Есөнжин |- |64 |Шилийн богд | | |- |65 |Хайрлаж болохгүй хайр |Baasankhuu Byambaa |Baasankhuu Byambaa |- |66 |Санаж амирлах ижий |С.Жавхлан |Ц.Дашзэвэг |- |67 |Хүүдээ |Ser-Od Togtokh |Ser-Od Togtokh |- |68 |Хулжын гол |Ц.Сайннямбуу |Н.Чулуунхүү |- |69 |Хуарангийн шөнө |Х.Соёмбо |Б.Магсаржав |- |70 |Дорнын говиос монгол эхэлдэг |Л.Эрдэнбат |Ш.Өлзийбаяр |- |71 |Чи минь шүү дээ |Ю.Болд |Р.Билэгт |- |72 |Чулуутын гол |Ц.Эрдэнэбат |Д.Чулуун |- |73 |Дүү минь |Д.Ганочир |Ser-Od Togtokh |- |74 |Говь шанхын нутаг |Н.Баянмөнх |Ser-Od Togtokh |- |75 |Мөнхийн зун шиг нас |М.Уянсүх |Н.Цолмон |- |76 |Эргээд санахад |С.Дондой |Ц.Чинзориг |- |77 |Хан хөгшин |Г. Лхам- өлзий |Л.Энхмэнд |- |78 |Ган зам |Ч.Лхамсүрэн |Л.Мөрдорж |- |79 |Увс нуур |Д.Жанчив |Г.Тэрбиш |- |80 |Анир гүмхэн нутаг |Ч.Буянзаяа |М.Хатанбаатар |- |81 |Мөрөөдлийн дуу |П.Адарсүрэн |П.Адарсүрэн |- |82 |Дэндүү их санаж дээ би нутгаа |Ч.Алтантүлхүүр |Б.Баасанхүү |- |83 |Өмөлзөж харамлах нутаг |А.Манджиев |С.Жавхлан |- |84 |Энхрийхэн |З.Батдэлгэр |Ser-Od Togtokh |- |85 |Насандаан чамдаан дуртай |О.Мөнгөнцэцэг |А.Манджиев |- |86 |Чи минь байгаа хойно |Б.Баасанхүү |Б.Баасанхүү |- |87 |Зүрхний эгшиглэн |Н.Баянмөнх |Д.Нямдорж |- |88 |Төөрч учирсан дурлал |Д.Дүгэр |Д.Дүгэр |- |89 |Миний багш |Ц.Цээлэй |Ц.Очирбат |- |90 |Хөх монголын өндөрлөг |н.Начин |н.Цэцэнцогт |- |91 |Наран зүг |Ж.Ганхүлэг |Г.Жанцансамбуу |- |92 |Дулаахан намар |Д.Саманд |Purevsuren Buyandelger |- |93 |Дөрвөн настай халиун |( монгол ардын дуу) | |- |94 |Нууцхан сэтгэлийн үнэн |С.Жавхлан |Ser-Od Togtokh |- |95 |Андгай |С.Жавхлан |А.Энхтайван |- |96 |Сахиус |О.Идэрсайхан |Д.Бямбажав |- |97 |Хайрын сайхныг… |Д.Жаргалсайхан |Purevsuren Buyandelger |- |98 |Хорвоогын хойморт жаргаюу |С.Жавхлан |Ser-Od Togtokh , Цэн.Эрдэнэбат |- |99 |Үлэмжийн чанар |Д.Данзанравжаа |Д.Данзанравжаа |- |100 |Монгол дуудлага |Б.Төмөрчулуун |Д.Чулуун |- |101 |Зөөлөн бүүвэй |Ж.Мэндбаяр |Ж.Мэндбаяр |- |102 |Мангасууд хэрэггүй |С.Жавхлан |Purevsuren Buyandelger |- |103 |Ээжийн оёсон дээл |Б.Баасанхүү |Baasankhuu Byambaa |- |104 |Бид монголчууд |Р.Баярсайхан |Н.Баасандорж |- |105 |Дурлалцахаас илүү |Baasankhuu Byambaa |Baasankhuu Byambaa |- |106 |Хөх шоргоолжны домог |С.Жавхлан |Ser-Od Togtokh |- |107 |Хайрын өнгө |П.Баттулга |Ч.Амаржаргал |- |108 |Монгол омогшил |С.Жавхлан |Б.Магсаржав |- |109 |Дуутай монгол нутаг |Д.Саруулсайхан |Д.Саруулсайхан |- |110 |Галтай монгол |С.Жавхлан |Naidanjav Tuvaanjav |- |111 |Мөнхрөхч биш дээ хоёулаа |П.Сандуйжав |Н.Жанцанноров |- |112 |Хонгорхон үр минь |З.Дамиран |С.Түмэнбаяр |- |113 |Насны хайр |н.Данзан |Л.Галмандах |- |114 |Монгол бөхийн дэвжээ |Н.Жүгдэр |Т.Нямдорж |- |115 |Би тэвчихгүй |С.Жавхлан |Б.Магсаржав |- |116 |Эх орончдын дуу |А.Амарсайхан |Б.Аранзай |- |117 |Ай сайхан аав минь |С.Жавхлан |Л.Балхжав |- |118 |Гэрлэж амжаагүй явна |Ж.Бунтар |З.Хангал |- |119 |Эвийн хоёр хайр |А.Байгалмаа |Г. Батхуяг |- |120 |Би уйлж байна |Жавхлан |Б.Магсаржав |- |121 |Манай Монгол Мандана |С.Жавхлан |Magsarjav B |- |122 |Хүслийн цагаан харгуй |Javkhlan Samand |Purevsuren Buyandelger |- |123 |Эзэн Чингисийн элч |Л.Төмөрбат |Purevsuren Buyandelger |- |124 |Ах эгч хоёр минь |Г.Чимитов |А.Андреев |- |125 |Цэнхэр тэнгэрийн орон |У.Пүрэвсүрэн |Purevsuren Buyandelger |- |126 |Мөнхийн урсгалт амьдрал |С.Жавхлан |Ц.Чинзориг |- |127 |Байна гэдэг сайхан |Х.Дода |Х.Дода |- |128 |Хос орчлон |Д.Чулуун |Б.Эрдэнэбат |- |129 |Алшаа уулын бороо |Б. Хүрэлтогоо |О. Эрдэнэбат |- |130 |Монголоороо байгаасай |Г.Баян |Т.Цогжилт |- |131 |Хаврын найраг |Ж.Шагдар |Х.Сэргэлэн |- |132 |Аавыгаа дурсаад |У.Пүрэвсүрэн | |- |133 |Халуун элгэн нутаг |Badraa Jamts |Namsraijav Tsegmid |- |134 |Цэл залуу нас |С.Жавхлан |Д.Дорлиг |- |135 |Таван тэсийн уянга |Javkhlan Samand |Purevsuren Buyandelger |- |136 |Чингис хаан айсуй |С.Жавхлан |С.Төрбат |- |137 |Үнэний дуу |С.Жавхлан |Magsarjav B |- |138 |Ганц л байх хорвоо |Б.Лхагвасүрэн |С.Мөнхбат |- |139 |Залбирал |Б.Сэрээтэр |Ш.Татьяна |- |140 |Ах дүүгийн голын ус |Халимаг түмний дуу | |- |141 |Авамга өпей ыры |М.Сайдаш |М.Сайдаш |- |142 |Чамд дурлачихаж би |Баасанхүү Б |Баасанхүү Б |- |143 |Дангина |Г.Чимитов |В.Пантаев |- |144 |Эжымни |Г.Чимитов |А.Андреев |- |145 |Хар хархан харц |Н.Насан |Ц.Улаантуг |- |146 |Хамаг Монгол |С.Жавхлан |Д. Жаргалсайхан |- |147 |Сүү бариад очоорой |С.Жавхлан |Өлзийбаяр |- |148 |Дээдсийн цадигтай нутаг |Э.Бат-ерөөлт |Purevsuren Buyandelger |- |149 |Дорнын цэнхэр говь |Г.Цагаандэрэм |МУСТА Б.Ганболд |- |150 |Өнөд орших Өлгий |У.Пүрэвсүрэн |У.Пүрэвсүрэн |- |151 |Уулсын хүү |Ж.Даваадамдин |Т.Сэр-од |- |152 |Буурал даргын нутаг |У.Пүрэвсүрэн |Purevsuren Buyandelger |- |153 |Амин нутаг |Д.Пүрэвдорж |Л.Балхжав |- |154 |Төрийн дуулал |Ц.Дамдинсүрэн |Б.Дамдинсүрэн, Л.Мөрдорж |- |155 |Хонхны дуу |С.Цогтсайхан | |- |156 |Хөвчийн их хөвсгөл |Ч.Чагнаадорж |Purevsuren Buyandelger |- |157 |Бодол |З.Хангал |Д.Түвшинсайхан |- |158 |Булган хангай |Х. Соёмбо |Д. Цэвээнравдан |- |159 |Арын сайхан хангай |Д.Дашчойнхор |Purevsuren Buyandelger |- |160 |Тосож өндөлзөх нутаг |Ц.Төмөртогоо Н.Минжинсайхан |Д.Бердибек |- |161 |Уйлган голын аваргууд |Ч.Чагнаадорж |Purevsuren Buyandelger |- |162 |Тэмээн сүргийн говь |С.Цэрэндэндэв |А.Батдэлгэр |- |163 |Монголдоо ирээрэй |Н.Ариунболд |С.Гантөр |- |164 |Чи бидэн хоёр | |Purevsuren Buyandelger |- |165 |Үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжицгээе |С.Жавхлан |Б.Магсаржав |- |166 |Хурай |Б.Баасанбадам |Т.Төрболд |- |167 |Ханьсах заяа feat Т.Баясгалан |Ж. Даваадорж |З. Батсүх |- |168 |Би хаана төрөө вэ? |СГЗ Б.Явуухулан |УГЗ Д.Баттөмөр |- |169 |Монгол тансаглал |С.Жавхлан |С.Жавхлан |- |170 |Улаангом |Б.Цэрэннадмид |Э.Цэрэв |- |171 |Уулсын Түргэн нутаг |У.Пүрэвсүрэн |У.Пүрэвсүрэн |} ===Шалгармал дуу=== {{columns |col1 = '''Анхлан дуулсан''' * «Зүүдэнд уяатай аав» * «Насан багын дурсамж» * «Алсад суугаа ээж» * «Бидэн хоёрын жаргал» * «Хөлгүй цэнхэр нуур» * «Монголжингоо» * «Миний найз» * «Дарьганга нутаг» * «Монголын үнэртэй салхи» * «Монгол тансаглал» |col2 = (үргэлжлэл) * «Сартай шөнө» * «Амьдрал» * «Ээжийн чанасан цай» * «Монгол бөхийн дэвжээ» * «Нууцхан сэтгэлийн үнэн» * «Хайрлаж болохгүй хайр» * «Төөрч учирсан дурлал» * «Хайрын гэгээн бороо» * «Чи минь байгаа хойно» * «Зүрхний эгшиглэн» |col3 = '''Хамтарсан, сэргээсэн''' * «Насны хайр» * «Хонгорхон үр минь» * «Хайрын цэнхэр нулимс» * «Эрээн нуур» * «Ахан дүүсийн дуу» * «Төрлмүд мини» * «Өмөлзөж харамлах нутаг» * «Дангина» * «Хар хархан харц» * «Ханьсах заяа» }} ==Лавлах бичиг== {{лавлах холбоос|3}} {{DEFAULTSORT:Жавхлан, Самандын}} [[Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн]] [[Ангилал:Монголын дуучин]] [[Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)]] [[Ангилал:Дөрвөд ястан]] [[Ангилал:Самандын Жавхлан| ]] [[Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:Улаангомын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1980 онд төрсөн]] [[Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол)]] kj4mxg0d7r8228x4hotnmtuxisax4o3 0 27769 875873 875276 2026-11-11T02:02:46Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875873 wikitext text/x-wiki {{Дуучин25 | name = Эгшиглэн | жинхэнэ_нэр = Төмөрбаатарын Болортуяа | төрсөн_он = {{bda|1989|1|14}} | төрсөн_газар = [[Монгол|Монгол]] улсын [[Улаанбаатар]] хот | яс_үндэс = [[Монгол үндэстэн]] | иргэн = {{MGL2}} | ажил_үйл = [[дуучин]] | дуулдаг_хэл = [[монгол хэл]] | урсгал = поп, R&B | танил_үе = 2006 он — одоо | зууч = B production (Би продакшн) }} '''Эгшиглэн''' хэмээн дуудуулдаг [[Монгол улс|Монголын]] эмэгтэй [[дуучин]] '''Төмөрбаатарын Болортуяа''' [[1989]] оны [[Нэгдүгээр сар|1]] сарын [[1 сарын 14|14]]-нд [[Улаанбаатар]] хотод төржээ. Тэрээр 2006 онд Сүхбаатар дүүргийн "Эрдэм төгс" бүрэн дунд сургуулийг төгсөөд "[[Глобал Удирдагч|Глобал Удирдагч]]" дээд сургуульд [[Санхүүгийн удирдлага|санхүү менежментээр]] мэргэжихээр элсэн сурсан.<ref>''[[Зууны мэдээ]] сонины 2007 оны 254/2702 дугаарт'' Б.Нямсүрэн: [http://songuuli.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=73622 Т.Эгшиглэн: Би Сєvл R&B-аар дуулж байна]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>''inet.mn''-нд Ц.Баттуяа: {{Webarchiv|url=http://www.inet.mn/?vfile=9&vmet_id=10731&vmet_main=516&vt=archive&vl=archive&vdate=&vofile=18&left=yes&vpage=145 |wayback=20260308203537 |text=Эгшиглэн: Спортод гарамгай мэт дүр эсгэж чадна |archiv-bot=2026-11-07 23:04:02 InternetArchiveBot }}</ref> 2006 онд "Шинэ давалгаа" тэмцээнд оролцож байсан Эгшиглэнг тэмцээний шүүгч [[Бадар-Ууганы Наранзун|Б.Наранзун]] анхаарч [[B production]]-д шалгуулахыг зөвлөжээ.<ref>''24tsag.mn''-нд Д.Ундрах: {{Webarchiv|url=http://www.24tsag.mn/content/15457.shtml |wayback=20120901143326 |text=Бүжигчин, бөө, Т.Эгшиглэнгийн 24 баримт |archiv-bot=2026-11-11 02:02:46 InternetArchiveBot }}</ref> [[Болд (дуучин)|Болдын]] [[B production]] (''Би продакшн'')-тай гэрээлсэн Эгшиглэн [[Sho]]-гийн «Амьдралын тоглоом» дууны дахилтыг дуулснаар монгол дуу сонсогчдод анх удаа танигдсан. Түүнээс хойш «Найрах арга чинь буруудаад байна», «100%» (дуучин [[BX (дуучин)|BX]] хавсарсан), ВX-тэй хослосон «Love song (''Хайр дурлалын дуу'')», [[Quiza]], BX, [[Агиймаа]] нартай хамтарсан «Хэв маягаа эвдэцгээе» зэрэг дуугаар хүүхэд залуусын дунд алдаршив. 2011 онд «[[2 хоёрын 5|Хоёр хоёрын тав]]» киноны дууг дуулснаар Эгшиглэн уянгын дууг сайхан дуулж чаддагаа мэдрүүлсэн. ==Иш татсан холбоос== {{reflist}} {{Монголын эмэгтэй дуучид}} {{DEFAULTSORT:Эгшиглэн, Дуучин}} [[Ангилал:1989 онд төрсөн]] [[Ангилал:Монголын дуучин]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:РБ дуучин]] [[Ангилал:Поп дуучин]] {{bio-stub}} {{Монгол улсад хамаарах}} 8o6t7ruamtiv5wpzoakag4rbwxxcrq8 0 27928 875844 855085 2026-11-10T23:58:32Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875844 wikitext text/x-wiki {{Short description|Turkic ethnic group of southern Moldova and southwestern Ukraine}} {{Инфобокс үндэстэн | group = Гагаузчууд<br />''Gagauzlar'' | image = Gagauz-children.jpg | population = ойролцоогоор '''150,000''' | image_caption = Уламжлалт хувцастай Гагаузчууд | region1 = {{flag|Молдав}} | pop1 = 98,200 (2024 оны тооллого) | ref1 = <ref>{{cite web |title=Хүн ам, орон сууцны тооллого|url=https://statistica.gov.md/en/statistic_indicator_details/56#excel_tables_pages |access-date=2025-05-13 |language=en}}</ref> | region2 = {{flag|Украин}} | pop2 = 25,000 | ref2 = <ref>https://joshuaproject.net/people_groups/11798/UP</ref> | region3 = {{flag|Орос}} | pop3 = 9,272 (2021 оны тооллого) | ref3 = <ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx</ref> | region4 = {{flag|Турк}} | pop4 = 5,400 | ref4 = <ref name="enm">{{cite web |url=http://enc.mail.ru/article/1900020242 |title=Энциклопедии@Mail.Ru |access-date=2025-05-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071029061551/http://enc.mail.ru/article/1900020242 |archive-date=2007-10-29 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{Cite web |last=Төсөл |first=Жошуа |title=Gagauz in Türkiye (Turkey) |url=https://joshuaproject.net/people_groups/11798/TU |access-date=2024-12-01 |website=joshuaproject.net |language=en}}</ref> | region5 = {{flag|Транснистр}} | pop5 = 4,999 (2015 оны тооллого) | ref5 = <ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/pmr-ethnic2015.htm |title=Archive copy |access-date=2025-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324123635/http://pop-stat.mashke.org/pmr-ethnic2015.htm |archive-date=2025-03-24 |url-status=dead}}</ref> | languages = {{hlist|[[Гагауз хэл|Гагуаз]]|[[Румын хэл|Румын]]|[[Орос хэл]]}} | religions = [[Үнэн алдартны сүм]]<ref name="auto">{{cite web|first=Михаил|last=Липка|url=https://www.trtworld.com/opinion/the-gagauz-christian-turks-between-two-worlds-57426|title=The Gagauz: 'Christian Turks' between two worlds|date=2022-05-22|publisher=TRT World|quote=Түрэг-Ортодокс христийн шашинтай Гагаузчууд Балканы хойгт хэдэн зуун жил амьдарч, хэл соёлоо хадгалж үлдэж чадсан.|access-date=2025-05-13|archive-date=2024-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20241206120854/https://www.trtworld.com/opinion/the-gagauz-christian-turks-between-two-worlds-57426|url-status=dead}}</ref> | related = [[Туркууд]], [[Азербайжанчууд]], [[Туркменчүүд]] болон [[Гажалууд]] }} [[Зураг:Gagauzia_map.png|thumb|150px|Гагауз орон]] '''Гагау́з''' ({{lang-gag|Gagauzlar}}) — [[Молдав]], [[Украин]] хоёр улсын [[Хар тэнгис]]т ойр нутгаар амьдардаг [[түрэг угсаатан|түрэг угсаат]] [[ард түмэн]], 250 мянган хүнтэй '''[[ястан]]'''. Гагауз ардын [[гагауз хэл]] [[түрэг хэлний бүлэг|түрэг төрлийн]] огуз бүлэгт хамаардаг. == Газар нутаг == Молдав, Украин, [[Орос]], [[Турк]], [[Днестр орон|Днестр]], [[Грек улс]]. Молдавын дотор [[Гагауз нутаг]] бий. == Хүн ам == Дэлхий даяар 250 мянган гагауз хүн байна. [[Молдав]]т 150 мянга, түүний Гагаузд 130 мянга, Украинд 30 мянга. == Шашин шүтлэг == Гагауз хүмүүс [[христийн шашин|христийн шашны]] урсгал болох үнэн алдартны шашны ёсыг дагадаг. == Хэл бичиг == [[Гагауз хэл]] түрэг төрлийн огуз салбарт турк, азербайжан хэлний хамтаар харьяалагддаг. Латин үсгээр бичдэг. == Эх сурвалж == {{лавлах холбоос|2}} {{Түрэг угсаатан}} [[Ангилал:Гагаузи| ]] [[Ангилал:Европ дахь угсаатан]] [[Ангилал:Молдавын соёл]] [[Ангилал:Түрэг хэлт угсаатан]] [[Ангилал:Бессараби]] [[Ангилал:Румын дахь угсаатан]] [[Ангилал:Молдав дахь угсаатан]] [[Ангилал:Болгар дахь угсаатан]] [[Ангилал:Казахстан дахь угсаатан]] [[Ангилал:Киргиз дэх угсаатан]] [[Ангилал:Оросын ард түмэн]] [[Ангилал:Украин дахь угсаатан]] lgsekfwn5zhmmaajzugc51tb7dsojzw 0 29377 875820 875130 2026-11-10T21:03:49Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875820 wikitext text/x-wiki {{Жүжигчин | төрсөн_өдөр = {{bda|1990|07|26}} <ref>urlag.mn – [http://www.urlag.mn/post.php?m=9447 Өнөөдөр жүжигчин А.Ганчимэгийн төрсөн өдөр]</ref> | төрсөн_газар = [[Монгол улс|Монгол]], [[Улаанбаатар]] | яс_үндэс = [[монгол үндэстэн]] | иргэн = {{MGL2}} | ажил_үйл = [[жүжигчин]] | театр = УДЭТ (-2013)<br>«Хувьсал продакшн» (2013-) | төрөл = тайз (жүжиг), дэлгэц (УСК, ОАК) | дүр_маяг = | танил_үе = 2008 он — өнөөдөр | төгссөн_нь = [[Соёл Урлагийн Их Сургууль]] | алдар_нэр = '''Төр нийгмийн шан'''<br>Соёлын тэргүүний ажилтан (2013) <br> '''Ажил мэргэжлийн шан'''<br>''Academy Awards'' → <br> Шилдэг эмэгтэй туслах дүр (2014) | түлхүүр_үгс = Залуу жүжигчин А.Ганчимэг,<br>СТА, МУСТА А. Ганчимэг, <br>"Хэцүү анги"-ийн Зулаа <br> Ганаа, Гануухай }} '''Алтангинжийн Ганчимэг''' ([[1990 он]]д төрсөн) — олон ангит «[[Хэцүү анги ОАК|Хэцүү анги]]» (2009) киноны Зул, уран сайхны «[[Рашаантын 18]]» (2011) киноны Сараа зэрэг дүрийг бүтээсэн [[Монгол улс]]ын Аримун продакшны [[жүжигчин]]. ==Тайзнаа== ===Драмын жүжиг=== * «Сарны цагаан цус» (2011) – Ханаму бага хатан * «Оролмаа эх» (2011) – бага охин * «Гамлет» (2012) – Офелия * «Тэнгэрийн хүү» (2012) – хатан ==Дэлгэцнээ== ===Уран сайхны кино=== {| class="wikitable" align=left border=1 cellpadding=6 cellspacing=0 style="margin: 0 0 0 1em; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:left; font-size: 95%;" |- style="text-align:center; background: #B0C4DE; border-bottom:1px solid gray;" |+ ! style="background:#BCD4E6;" | Он ! style="background:#BCD4E6;" | Киноны нэр ! style="background:#BCD4E6;" | Дүр ! style="background:#BCD4E6;" | Найруулагч |- align="center" | rowspan=1| 2008 || «Халуун сэтгэл» || Анир || ''Эрхэм элч'' |- align="center" |rowspan=1| 2009 ||Амьдралын амт || Шүрээ || Б. Чингүүн |- align="center" |rowspan=1| 2010 || «[[Помогите нам: Хуваарьгүй нислэг]]» || жирэмсэн хүүхэн || Ш. Даваадорж |- align="center" |rowspan=2|2011 || «[[Рашаантын 18]]» || Сараа || Ш. Даваадорж |- align="center" | «Нээг хоёрын гурав аа» || Яргуй || Д. Цогт |- align="center" |rowspan=1| 2013 || «[[Зэрлэг цэцэгсийн хүлэмж]]» || Жоохноо || У. Уранчимэг |- align="center" |rowspan=1| 2014 || «Зүрхээр наадагч» || Ялгуун || У. Уранчимэг |- align="center" |rowspan=1| 2016 || «Атганд үлдсэн эрдэнэ» || Тайван || У. Уранчимэг |- |2018 |Халуун зүрх |Анхилуун |Д. Ганцэцэг |- |2023 |Хүний ээж | | |} <br clear=all> ===Олон бүлэгт кино=== {| class="wikitable" align=left border=1 cellpadding=6 cellspacing=0 style="margin: 0 0 0 1em; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:left; font-size: 95%;" |- style="text-align:center; background: #B0C4DE; border-bottom:1px solid gray;" |+ ! style="background:#BCD4E6;" | Он ! style="background:#BCD4E6;" | Киноны нэр ! style="background:#BCD4E6;" | Дүр ! style="background:#BCD4E6;" | Телевиз |- align="center" |2009 || «Хэцүү анги» || Зул || [[МҮОНТ]] |- align="center" |2012 ||«Наран мандах нутаг» || Солонго || [[МҮОНТ]] |- align="center" |2025 |«Гарц 2» |Reina | |} <br clear=all> ===Охор кино === {| class="wikitable" align=left border=1 cellpadding=6 cellspacing=0 style="margin: 0 0 0 1em; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:left; font-size: 95%;" |- style="text-align:center; background: #B0C4DE; border-bottom:1px solid gray;" |+ ! style="background:#BCD4E6;" | Он ! style="background:#BCD4E6;" | Киноны нэр ! style="background:#BCD4E6;" | Дүр ! style="background:#BCD4E6;" | Найруулагч |- align="center" | 2010 || «Анхны болзоо» (''Blind date'') || Намуун || Б. Чингүүн |- align="center" | 2012 || «Ээж ээ танд баярлалаа» (''Thank You Mommy'') || Золоо || Б. Чингүүн |} <br clear=all> ===Дууны дүрс === {| class="wikitable" align=left border=1 cellpadding=6 cellspacing=0 style="margin: 0 0 0 1em; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:left; font-size: 95%;" |- style="text-align:center; background: #B0C4DE; border-bottom:1px solid gray;" |+ ! style="background:#BCD4E6;" | Он ! style="background:#BCD4E6;" | Дууны дүрс ! style="background:#BCD4E6;" | Хамтлаг, дуучин |- align="center" |2008 |«Уучлал гуйхыг минь хүлээж байна уу» |Мотив |- align="center" |2008 |«Хүн хүндээ хайртай явъя» |Сийлэгмаа |- align="center" |2009 |«Чамдаа» |Мотив |- align="center" |2012 |«Шинэ өглөө» |хүүхдийн дуу |} <br clear=all> ==Эх сурвалж== {{лавлах холбоос}} * gogo.mn – [https://web.archive.org/web/20160305054035/http://news.gogo.mn/r/89492 УДЭТ-ын жүжигчин А.Ганчимэг: Сэргэлэн Баярмаагийн дүр надтай төстэй] (2011) * 24tsag.mn – Ц.Болор: [https://web.archive.org/web/20121225131524/http://www.24tsag.mn/content/14691.shtml Залуу жүжигчин А.Ганчимэгийн тухай 24 баримт] * mglradio.com – [http://www.youtube.com/watch?v=f2VSCUY5U-Y Сенсаацтай одод - Жүжигчин А.Ганчимэг] * zindaa.mn – [http://yellow.zindaa.mn/y2h А.Ганчимэг: Офелия бол гэнэн цайлган, цэвэр ариун охины дүр]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * postnews.mn – [https://web.archive.org/web/20260111201303/http://www.postnews.mn/index.php?cp=news&task=view&news_id=4478 А. Ганчимэг: "Хэцүү анги" киноны дүр миний гурав дахь дүр] {{DEFAULTSORT:Ганчимэг, Алтангинжийн}} [[Ангилал:Монголын кино жүжигчин]] [[Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан]] [[Ангилал:Улаанбаатарын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1990 онд төрсөн]] 8kk9y8n1wvefep8g7d6pubvmggw3lxx 0 29379 875846 872787 2026-11-11T00:10:19Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875846 wikitext text/x-wiki {{Жүжигчин | төрсөн_өдөр = {{Birth date and age|df=yes|1977|10|03}} | төрсөн_газар = [[Монгол улс|Монгол]] улсын [[Улаанбаатар]] хот | яс_үндэс = [[Монгол үндэстэн]] | иргэн = {{MGL3}} | ажил_үйл = жүжигчин, дуучин | тайзны_нэр = Эрдэнэбилэг, Эби | төрөл = тайз (жүжиг), дэлгэц (УСК) | дүр_маяг = царайлаг, булчинлаг, зэвүүн эр | танил_үе =2000-аад он — одоо | театр = Улсын драмын эрдмийн театр | төгссөн_нь = [[Соёл Урлагийн Их Сургууль]] | алдар_нэр = '''Төр нийгмийн шан'''<br>Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан (2007)<br>'''Ажил мэргэжлийн шан'''<br>Гэгээн Муза наадмын драмын жүжгийн төрөлд<br>оны шилдэг эрэгтэй гол дүр (2011) }} '''Ганболдын Эрдэнэбилэг''' (1977 онд төрсөн) — [[Монгол улс|Монголын]] тайз, дэлгэцийн [[жүжигчин]]. Г.Эрдэнэбилэг, [[Сугарын Болд-Эрдэнэ|С.Болд-Эрдэнэ]], [[Гочоодоржийн Амгаланбаатар|Г.Амгаланбаатар]], Н.Наранбаатар тэргүүтэй уран бүтээлчид хамтран "[[Драмын дөрөв]]" хэмээх хамтлаг байгуулж байв. ==Дэлгэцнээ== ===Уран сайхны кино=== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |-style="background:#B0C4DE;" ! Он ! Киноны нэр ! Ямар дүр ! Дүрийн нэр |- |2006 |[[Чиний эзгүйд]] |гол дүр |Жаргал |- |rowspan=1| 2009 |[[Би чамд хайртай 2]] |эсрэг дэд дүр |Хангай |-rowspan=1 |2012 |[[Бурхан өршөөг]] |сонин дэд дүр |Мөнхөө |- |rowspan=1| 2010 |[[Татар ажиллагаа ]] |энгийн дүр |Тулгаа |- |rowspan=1| 2011 |[[Сая долларын олз]] |эсрэг гол дүр |Эрчимхүү |- |rowspan=1 |2014 |[[Үргээлэг]] |гол дүр |Хангал |- |rowspan=1 |2015 |[[Ар хударга]] |гол дүр |Алдар |- |rowspan=1| 2016 |[[Үргээлэг 2]] |эерэг дүр |Хангал |- |rowspan=1| 2017 |[[Яллагч]] |эерэг дүр |Галт |- |rowspan=1| 2018 |Хийморь |Ерөнхий найруулагч |Шилийн эр |- |rowspan=1| 2018 |Огтлолцол 3-р хэсэг |Туслах дүрүүдэд |Цэргийн ахлагч,Байцаагч |- |rowspan=1| 2022 |[[Тэнгри Чину]] |Түүхэн дүр | |- |rowspan=1| 2025 |[[No rules 3 History олон ангит кино ]] |эсрэг дүр |Хотын дарга |- |rowspan=1| 2025 |[[Аз жаргалын Гормон ]] |энгийн дүр | |- |rowspan=1| 2025 |[[Тусгаар Тогтнол ; Бошигт Сахигч ]] |Түүхэн хүчирхэг дүр |Чин ван Ханддорж |- |rowspan=1| 2026 |[[Хонины Морь ]] |Ерөнхий Найруулагч |Хонины Морьны Өгүүлэгч |} ==Цахим холбоос== * [https://gogo.mn/r/76811 "Драм-4" хамтлаг Солонгост тоглолтоо хийнэ] * [https://www.tac.mn/article/73017 Драмын дөрвийн өөрч] * https://kinosan.mn/actor/657<nowiki/>Эх сурвалж * [https://web.archive.org/web/20121218023418/http://filmart.mn/ filmart.mn] — Ц.Болор: [http://filmart.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=255:2012-03-09-06-22-26&catid=49:2012-03-09-03-52-10&Itemid=147 ЭРДЭНЭБИЛЭГ Ганболд] * [http://www.24tsag.mn/ 24tsag.mn] [https://web.archive.org/web/20121228165318/http://www.24tsag.mn/content/10600.shtml Үнэ цэнэтэй, залуу, царайлаг, эрч хүчтэй жүжигчин Г.Эрдэнэбилэгийн тухай 24 баримт] {{DEFAULTSORT:Эрдэнэбилэг, Ганболдын}} [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:Театрын жүжигчин]] [[Ангилал:Монголын кино жүжигчин]] [[Ангилал:Улаанбаатарын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1977 онд төрсөн]] 45gtbc5aw0dy7vtrio7489yp9vvu9gh 0 29381 875847 865857 2026-11-11T00:13:38Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875847 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Гансүхийн Нарансолонго | image = | caption = Нарансолонго, 2024 он | birth_date = {{birth date and age|1980|10|3}} | birth_place =Улаанбаатар хот | nationality = [[Монгол үндэстэн]] |citizenship = {{flag|Монгол}} | occupation = жүжигчин | years_active = 2001 оноос хойш | alma_mater = [[Соёл Урлагийн Их Сургууль]] | agent = Эмоци продакшн }} '''Гансүхийн Нарансолонго''' — [[Монгол улс|Монголын]] тайз, дэлгэц, хошин урлагийн [[жүжигчин]]. Тэрээр 2001 онд [[Соёл Урлагийн Их Сургууль|Соёл Урлагийн Их Сургуулийг]] төгсөж тус ондоо Х-Түц продакшнд жүжигчинээр ажиллаж эхэлжээ. Анх дунд сургуульд байхдаа "Найзууд" хэмээх телевизийн нэвтрүүлэг хөтөлж гараагаа эхэлсэн тэрбээр "Зүүд шиг хайр", "Харьд одсон бүсгүйн заяа", "[[Мөрөөдлийн хөлөг онгоц]]", "[[Миний хөрш чөтгөр]]" гэх мэт арав гаруй дэлгэцийн уран бүтээлд дүрээ мөнхөлжээ. 2013 оны 5-р сарын 10-нд тэрээр Х-Түц продакшнаас өрх тусгаарлан "Эмоци" гэх продакшн байгуулсан байна. ==Цол, шан== * 2011 он — [[Монгол Улс]]ын Соёлын тэргүүний ажилтан * 2021 он - [[Алтан гадас одон]] ==Хувийн амьдрал== 1981 оны 10-р сарын 3-ны өдөр Гансүх хэмээх айлын том охин болж мэндэлсэн. Дунд сургуулиа 84-р сургуульд сурч төгссөн тэрээр багадаа эмч болно гэж мөрөөддөг байжээ. Жүжигчин О. Тэмүүжинтэй гэрлэсэн. 2001 оны 2-р сарын 2-нд Амина гэх охин, 2010 оны 3-р сарын 18-нд Анар-Од гэх хүүтэй болжээ. 2017 оны 6-р сарын 4-нд Анхилан гэх охинтой болжээ. ==Уран бүтээл== ===Кино=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| Он ! scope="col"| Нэр ! scope="col"| Үүрэг |- ! scope="row" | 1997 |''Зүүд шиг хайр'' | гол дүр |- ! scope="row" | 2003 |''Харьд одсон бүсгүйн заяа'' | гол дүр |- ! scope="row" | 2004 |[[Мөрөөдлийн хөлөг онгоц]] ОАК | дүрүүдэд |- ! scope="row" | 2007 |[[Дурласны маргааш]] | дүрүүдэд |- ! scope="row" | 2010 |[[Миний хөрш чөтгөр]] | гол дүр (Сайханзаяа) |- ! scope="row" | 2014 |"[[Гурван найз (2014 он)|Гурван найз]]" ОАК | дүрүүдэд (Сарнай) |- ! scope="row" | 2015 |[[Гурван найз: Яасан байх нь уу?]] | дүрүүдэд (Сарнай) |- ! scope="row" | 2016 |[[Их хотын залуус]] ОАК | гол дүр (Дөлгөөн) |- ! scope="row" | 2017 |''Гурван найз: Эргэж ирсэн нь'' | дүрүүдэд (Сарнай) |- ! scope="row" | 2018 |[[Асрагч аав]] | гол дүр (Сарнай) |- ! scope="row" | 2020 |"Солонго үүл" | гол дүр (Гэрлээ) |- ! scope="row" rowspan="3" | 2021 | ''No rules'' МОАК | дүрүүдэд (Сарнай) |- |"Нарны сүүдэр" МУСК | гол дүр (Дариа) |- |"Хүслийн жагсаалт" МУСК | гол дүр |- ! scope='row" | 2023 | [[Баян боол]] | гол дүр (Шүрээ) |- ! scope='row" | 2025 | Галбингаа | гол дүр (Буянаа) |} ===Контент ба Мюзикл=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col"| Он ! scope="col"| Нэр ! scope="col"| Үүрэг |- ! scope="row" | 2001 |Сэргээш 1 Мюзикл | дүрүүдэд |- ! scope="row" | 2003 |"Сэргээш 2" Мюзикл | гол дүр |- ! scope="row" | 2005 |"Сэргээш 3" Мюзикл | гол дүр |- ! scope="row" rowspan="2" | 2020 |''Фракц'' кино контент | гол дүр (Урнаа) |- |''Фракц'' 2 кино контент | гол дүр |- ! scope="row" | 2021 |''Фракц 3'' кино контент | гол дүр |- |} ===Тайзны жүжиг=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col"| Он ! scope="col"| Нэр ! scope="col"| Үүрэг |- ! scope="row" | 2006 |"Хориотой жүжиг" | гол дүр |- ! scope="row" | 2009 |"Аянгын бороо" | гол дүр (Сы пан) |- ! scope="row" | 2011 | ''Сайтар эргэцүүл'' | дүрүүдэд |- ! scope="row" | 2013 | [[:en:Night of January 16th| 1 дүгээр сарын 16-ны шөнө]] | дүрүүдэд (Нэнси Ли Фолкнер) |- ! scope="row" rowspan="2" | 2023 |''Зохиолгүй амьдрал'' | гол дүр |- |''Нэгэн зуны цэцэг'' | гол дүр (Оюут) |- |} ==Эх сурвалж== * [http://www.24tsag.mn/ 24tsag.mn] — Д.Ундрах: [https://web.archive.org/web/20121225124514/http://www.24tsag.mn/content/15085.shtml Маш том театртай болох мөрөөдөлтэй жүжигчин Г.Нарансолонгын тухай 24 баримт] * [https://tac.mn/article/43074]:[https://tac.mn/article/43074 Жүжигчин Г.Нарансолонго 40 нас хүрлээ – tac.mn] * https://kinosan.mn/actor/798 {{DEFAULTSORT:Нарансолонго, Гансүхийн}} [[Ангилал:1980 онд төрсөн]] [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:Монголын хошин урлаг]] [[Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан]] [[Ангилал:Монголчууд]] rgml6bruz24noy0dalrcuqyrgxy8hkn 0 29388 875841 833290 2026-11-10T23:03:02Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875841 wikitext text/x-wiki {{Жүжигчин | зураг = Jargalsaihan1.jpg | төрсөн_өдөр = {{Birth date and age|df=yes|1964|5|2}} | төрсөн_газар = [[Монгол улс|Монгол]] улсын [[Дундговь]]<br>аймгийн [[Мандалговь]] хот |хоч_нэр = "Хасар" Жагаа | яс_үндэс = [[Монгол үндэстэн]] | иргэн = {{flag|Монгол}} ([[БНМАУ]] → МУ) | ажил_үйл = Жүжигчин | тайзны_нэр = | төрөл = дэлгэц (УСК, ОАК), тайз (жүжиг) | дүр_маяг = | танил_үе = 1987 он — одоо | сургууль = Москва хотын Театр урлагийн<br>дээд сургууль (1987) | алдар_нэр = '''Төр нийгмийн шагнал'''<br>Монгол улсын ардын жүжигчин }} '''Бэх-Очирын Жаргалсайхан''' (1964 онд [[Дундговь аймаг|Дундговь аймгийн]] төв [[Мандалговь|Мандалговьд]] төрсөн) — Монгол Улсын [[Ардын Жүжигчин|Ардын жүжигчин]] (2021 онд) * 1982-1983 онд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын [[Эрхүү]] хотын Их сургуульд орос хэлний бэлтгэл ангийг дүүргэсэн. * 1983-1987 онд Москва хотын Театр урлагийн дээд сургуулийг ([[Орос хэл|орос]]. ГИТИС) Жүжигчний мэргэжлээр сурч төгссөн. * 1987-2021 он хүртэл [[Улсын Драмын Эрдмийн Театр|УДЭТ]]-ын Уран бүтээлийн хэлтэст жүжигчнээр ажилласан. * 2021 оноос тус театрын Захиргаа, удирдлагын хэлтсийн даргаар ажилласан. * 2022-2024 оны хооронд УДЭТ-ын Уран бүтээлийн хэлтэст жүжигчнээр ажилласан. ==Уран бүтээл== ===Тайзны уран бүтээл=== {| class="wikitable" |+ !Зохиолч !Жүжгийн нэр !Бүтээсэн дүр |- |С.Жаргалсайхан |Халуун газар |Батсуурь |- |Мольер |Тартюф |Цагдаа |- |У.Шекспир |Ромео Жульетта |Ромео |- |С.Эрдэнэ |Сандрал |Ажилчин |- |Д.Намдаг |Эрдэмтний яриа |Бадрах |- |Б.Брехт |Галилейн амьдрал |Людовик |- |Г.Боровик |Буэнос Айрес |Цагдаа |- |Д.Дожоодорж |Унаган хайр |Оюутан |- |Д.Намдаг |Ээдрээ |Ард |- |Х.Зандраабайдий |Нулимсны цаадах инээд |Олны хэсэг |- |Эрдэнеев |Галуу эргэж ирлээ |Жаргал |- |Э.Оюун |Гарваа |Цагдаа |- |Д.Мягмар |Найрын ширээний ууц |Зочин |- |А.Н.Толстой |Алтан түлхүүр |Карабас Барабас |- |С.Жаргалсайхан |Буцах хаяг |Офицер |- | |Нийгмийн санаа |Дэмбээ |- |Д.Мягмар |Сувдан сондор |Америк цэрэг |- |Володен |Хоёр сум |Дайчин эр |- |С.Михалков |Бардам туулай |Анчин |- |Банзрагч |Гавал сар |Тэнгэрийн цагдаа |- |Б.Лхагвасүрэн |Сарны цагаан цус |Мэглэн хаан |- |Батбаяр |Хөхөлдэйн хүүгийн үлгэр |Мангас |- |Б.Лхагвасүрэн |Үгүйлэгдсэн хайр |Хүргэн |- |У.Шекспир |[[Отелло]] |Кассио |- |Шагдар |Цагаан дарь эх |Бөх |- |Тагур |Цусан тахилга |Нагшадрая |- |Н.Ганхуяг |Бүсэн түгдэн |Олны хэсэг |- |Лорка |Цуст хурим |Леонардо |- |Ш.Цэнд-Аюуш |Хар будаа |Юндэн |- |У.Шекспир |Ричард Ван |Ричмонд |- |Сартр |Оршуулагдаагүй үрэгдэгсэд |Жан |- |У.Шекспир |[[Ромео Жульетта хоёр]] |Парис |- |Уильямс |Хүслийн трамвай |Пабло |- |С.Жаргалсайхан |Хааны түүх- I, II, III |Саргуун |- |А.П.Чехов |Хурим |Апломбов |- |Габбе |Үнсгэлжин |Шадар түшмэл |- |Ш.Гүрбазар |Сарны инээд |Овчарк |- |Грин |Улаан дарвуулт хөлөг онгоц |Артур |- |А.П.Чехов |Цахлай |Тригорин |- |С.Жаргалсайхан |Тэмүжин |Мэнли |- |Гальдон |Садар эрийг номхотгосон нь |Панталони |- |Гальдон |Буудлын авхай |Бэсс |- |Ф.Шиллер |Хар санаа ба хайр сэтгэл |Гофмаршал |- |Шелева |Манайд амьдаръя |Илья |- |Д.Равжаа |Саран хөхөө |Гулиранз |- |Б.Лхагвасүрэн |Атга нөж |Хасар |- |Ц.Балдорж |Шөнө амталсан нулимс |Төмөр |- |В.Хюго |Парисын дарь эхийн сүм |Клопин |- |Б.Цогнэмэх |Тэнгэрийн хүү |Түмэн Шаньюуй |- |У.Шекспир |Гамлет |Полони |- |М.Сервантес |[[Дон Кихот|Кихот ноён]] |Кихот ноён |- |Г.Ибсен |Нора |Доктор Ранк |- |О.Элбэгтөгс |Надтай үлдээч |Аав |- |Л.Өлзийтөгс |Бүсгүйн зурвас |Архай сайд |- |Л.Н.Толстой |[[Анна Каренина]] |Алексей Каренин |- |Б.Цогнэмэх |Хаадын хаан: Андгай |Тоорил ван |} === '''Найруулагчаар''' === * Хайр амталсан өдрүүд * Нулимсанд дэвтсэн хайр * Дутуу эдэлсэн жаргал * Мөрөөдлийн нас * Буцааж нэхэхгүй хайр === '''Дэлгэцийн уран бүтээл''' === * Ч.Жумдаан “Хүний хүн” Бадарч * Г.Жигжидсүрэн “Алтан шонхор” Шонхлой * Б.Сумхүү “Араанд нь алт, ард нь хутга” Мэргэн бууч * Ж.Биндэр “Өдрийн оддын зүгт” Бадрах * Ц.Төмөрбаатар “ [[Эргүнэ хунгийн домог (кино)|Эргүнэ хунгийн домог]]” Хөхлэй * Тогмид “Зул” Дамба * Д.Төрбат “Бүсгүй завилгаа” Төмөр * Г.Доржсамбуу “Найрын ширээний нууц” Галжав * О.Машбат “[[Хэен Хуар]] ” Комиссар * Ж.Биндэр “Жас өдөр” туслах найруулагч * Ж.Биндэр “Далд уянга” Галаа * Г.Урнаа “Мөрөөдлийн нас” Захирал * Б.Балжинням “ [[Мөнх тэнгэрийн хүчин дор]] ” Хасар * Р.Нямбаяр “Баасан гараг” Доржготов * Л.Эрдэнэбулган “[[Үхэж үл болно – Чингис хаан|Үхэж үл болно - Чингис хаан]] ” Хасар * Б.Баяржаргал /Маадай/ “9009” Түмээ * Б.Жаргалсайхан “Нулимсанд дэвтсэн хайр” Төмөр * Б.Батболд “Аз ойрхон” панзчин * З.Батболд “Гоёлын даашинз” Аав * Д.Золбаяр “Аравт” Есөнтэх * “Багш” Магван /Япон-Монголын хамтарсан/ * Б.Жаргалсайхан “Хайр амталсан өдрүүд” Энхээ * “Хайрлаж болох уу” Босс * “Ганган хар” Шараа * National geographic “Чингис” Баатар * Ж.Солонго “Их төрийн голомт” Чингис хаан * “Салхины хүү” Каскадёр * Б.Жаргалсайхан “Дутуу эдэлсэн жаргал” Бадрах * “Ми-8” Дэрэн '''           ''' * Б.Ганболд “Тэнгэрийн андгай” Хасар * “Миний охин ээждээ ир” Бат * “Мянган хөвгүүн” Жононбаатар * “Ганцхан оноо” Магван * Г.Ундармаа “Тю Тю” Хайдав дарга * Ц.Хүсэлбаатар “Бүтэлгүй Новш” Төмөр ==Гавьяа, шагнал== * 1995 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медаль * 1997 онд Монгол Улсын Соёлын тэргүүний ажилтан * 1998 онд Монголын залуучуудын холбооны “Тэргүүний залуу” алтан медаль * 2001 онд “Алтан гадас” одон * 2005 онд Нийслэлийн хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газрын “Шилдэг залуу” алтан медаль * 2005 онд Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин * 2006 онд Их монгол улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн хүндэт медаль * 2011 онд Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль * 2021 онд [[Ардын Жүжигчин|Монгол Улсын Ардын жүжигчин]] ==Эх сурвалж== * [https://web.archive.org/web/20130121101559/http://urlag.mn/post.php?m=4069 urlag.mn] — Намтар: [http://www.urlag.mn/post.php?m=849 Жүжигчин Жаргалсайхан]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.24tsag.mn/ 24tsag.mn] — [https://web.archive.org/web/20121228161732/http://www.24tsag.mn/content/9251.shtml “Хасар” Жагаа Ж.Гүррагчаагийн нэрэмжит чөлөөт бөхийн мөнгөн медалийн эзэн] * [https://web.archive.org/web/20240731045828/https://mdt.moc.gov.mn/team/%D0%B1%D1%8D%D1%85-%D0%BE%D1%87%D0%B8%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD/ Улсын Драмын Эрдмийн Театрын албан ёсны хуудас] {{DEFAULTSORT:Жаргалсайхан, Бэх-Очирын}} [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)]] [[Ангилал:Оросын Театр Урлагийн Дээд Сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:Мандалговийн хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1964 онд төрсөн]] nwvpyqniul6mb85g68y6gn9cct9jb0g 0 30041 875843 864843 2026-11-10T23:52:17Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875843 wikitext text/x-wiki {{Short description|Вьетнамын нэгдсэн цэргийн хүчин}} {{Инфобокс зэвсэгт хүчин | name = Вьетнамын Ардын Арми | native_name = {{lang|vi|Quân đội nhân dân Việt Nam}} | image = Emblem VPA.svg | alt = | caption = Сүлд | image2 = Flag of the People's Army of Vietnam.svg | alt2 = | caption2 = "Ялахаар шийдсэн" цэргийн далбаа | motto = {{lang|vi|Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng}} ("Манай арми намд үнэнч, ард түмэнд үнэнч, Эх орны тусгаар тогтнол, эрх чөлөө, социализмын төлөө тэмцэж, золиослоход бэлэн. Ямар ч даалгаврыг биелүүлж, ямар ч бэрхшээлийг даван туулж, ямар ч дайсныг ялна.") | founded = {{Start date and age|1944|12|22}} | current_form = {{Start date and age|1976|7|7}} (УВА болон [[Өмнөд Вьетнамын Чөлөөлөх Арми|ӨВЧА-ийн]] албан ёсны нэгдэл)<ref>{{Cite web |title=KỶ NIỆM 50 NĂM NGÀY THÀNH LẬP QUÂN GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM (15-2-1961 – 15-2-2011):Trang sử vàng của Quân Giải phóng miền Nam |url=http://baodanang.vn/channel/5399/201102/ky-niem-50-nam-ngay-thanh-lap-quan-giai-phong-mien-nam-viet-nam-15-2-1961-15-2-2011-trang-su-vang-cua-quan-giai-phong-mien-nam-2032771/ |access-date=2026-03-22 |website=[[Báo Đà Nẵng]] |language=vi}}</ref> | disbanded = | branches = {{tree list}} *{{color box|#ce000c|border=#f1ad23}} [[Вьетнамын Ардын Хуурай Газрын Хүчин|Зэвсгийн нэгдсэн анги]] {{small|(''де-факто'' хуурай замын хүчин; албан ёсоор тусгаарлагдсан цэргийн нэгж биш)}} *{{color box|black|border=#f1ad23}} [[Вьетнамын Ардын Тэнгисийн Цэргийн Хүчин|Тэнгисийн цэргийн алба]] *{{color box|#3b83b5|border=#f1ad23}} [[Вьетнамын Ардын Нисэх Хүчин|Агаарын хамгаалах - Агаарын цэргийн алба]]<hr> *{{color box|#028661|border=#ce000c}} [[Вьетнамын Хилийн Цэргийн Хүрээлэн|Хилийн Цэргийн Командлал]] *{{color box striped|#2957a4|#f16138|border=#034ea2}} {{nowrap|[[Вьетнамын эргийн харуул|Эргийн харуулын командлал]]}} {{small|(бүтцийн хувьд [[Вьетнамын Засгийн газар|Вьетнамын Засгийн газрын]] ''[[де-юре]]'' захиргааны дор)}}<ref>{{cite web |title=Scope of operation, working measures and international cooperation of the Vietnam Coast Guard |url=http://tapchiqptd.vn/en/research-and-discussion/regulations-on-organisation-and-operation-of-the-vietnam-coast-guard/19048.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801184000/http://tapchiqptd.vn/en/research-and-discussion/regulations-on-organisation-and-operation-of-the-vietnam-coast-guard/19048.html |url-status=dead |archive-date=2022-08-01 |website=National Defence Journal |publisher=[[Батлан ​​​​хамгаалах яам (Вьетнам)]] }}</ref><hr> *{{nowrap|[[Их буу - Пуужингийн командлал]]}} *{{nowrap|[[Кибер үйл ажиллагааны командлал]]}} *{{nowrap|[[Ерөнхийлөгч Хо Ши Миний бунханыг хамгаалах хүчин|ХШМ бунханыг хамгаалах командлал]]}}{{Tree list/end}} | headquarters = [[Батлан ​​​​хамгаалах яам (Вьетнам)|Үндэсний Батлан ​​​​хамгаалах яам]], 7 дугаар Нгуен Чи Фонгийн зам, Динь Бинь [[Ба Динь дүүрэг|Ба Динь]], [[Ханой]] | website = {{Official website|http://mod.gov.vn/en/vpa}} <!-- Leadership -->| commander-in-chief = {{flagicon image|Flag of the Communist Party of Vietnam.svg|size=25px}} [[Вьетнамын Коммунист Намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга|Ерөнхий нарийн бичгийн дарга]] [[То Лам]] | commander-in-chief_title = [[Вьетнамын Коммунист Намын Төв Цэргийн Комиссын нарийн бичгийн дарга|Цэргийн Төв Комиссын нарийн бичгийн дарга]] | chief minister = {{flagicon image|Flag of Vietnam.svg|size=25px}} [[Вьетнамын Ерөнхийлөгч|Ерөнхийлөгч]] [[Лыонг Кыонг]] | chief minister_title = [[Вьетнамын Ерөнхийлөгч|Ерөнхий командлагч]] | minister = [[File:Vietnam People's Army OF-10.svg|25px]] [[Армийн генерал|Генерал]] [[Фан Ван Зянг]] | minister_title = [[Батлан ​​​​хамгаалахын сайд (Вьетнам)|Үндэсний батлан ​​​​хамгаалахын сайд]] | chief_of_staff = [[File:Vietnam People's Army OF-10.svg|25px]] [[Генерал]] [[Нгуен Тан Кыонг]] | chief_of_staff_title = [[Жанжин штабын дарга (Вьетнам)|Жанжин штабын дарга]] | commander = [[File:Vietnam People's Army OF-10.svg|25px]] [[Армийн генерал|Генерал]] {{ill|Нгуен Чонг Нгиа|vi|Nguyễn Trọng Nghĩa}} | commander_title = [[Улс төрийн асуудал эрхэлсэн ерөнхий газар|Улс төрийн асуудал эрхэлсэн ерөнхий газрын дарга]] <!-- Manpower -->| age = 18–25 нас (коллеж эсвэл их сургуульд сурдаг хүмүүст 18–27) | conscription = 2 жил | manpower_data = | manpower_age = | available = | available_f = | fit = | fit_f = | reaching = | reaching_f = | active = 450,000<ref name=IISSSRV08>{{cite book| title=The Military Balance 2014| url=https://archive.org/details/militarybalance20000unse_q0u0| author1=Стратегийн судалгааны олон улсын хүрээлэн| author-link1=Стратегийн судалгааны олон улсын хүрээлэн| date=3 February 2014| publisher=[[Routledge]]| location=[[Лондон]]| isbn=9781857437225| pages=[https://archive.org/details/militarybalance20000unse_q0u0/page/287 287]–289}}</ref> | ranked = 7-д | reserve = 5,000,000<ref name=IISSSRV08/> | deployed = <!-- Financial --> | amount = 273 их наял [[Вьетнам донг|донг]] = [[америк доллар|$]] 10.4 тэрбум (2025)<ref name="Budget2025">{{cite web |title=5 bộ 'ngốn' ngân sách nhiều nhất trong giai đoạn 2021 – 2025 |url=https://luatkhoa.com/2025/03/top-5-bo-ngon-ngan-sach-nhieu-nhat-giai-doan-2021-2025/ |publisher=luatkhoa.com |access-date=2025-07-07 |date=25 March 2025 | language=vi }}</ref> | percent_GDP = ~1.6% (2023; ''төсөөлсөн'')<ref name="National Assembly's 2023 state budget projection">{{cite web |title=Resolution no. 70/2022/QH15 of the National Assembly on the Distribution of Central Budget of 2023 |url=https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=71086 |publisher=[[Вьетнамын Үндэсний Ассемблей]] |access-date=2026-03-22 |date=2022-11-30 |archive-date=2024-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241004124713/https://quochoi.vn/tintuc/Pages/tin-hoat-dong-cua-quoc-hoi.aspx?ItemID=71086 |url-status=dead }}</ref> <!-- Industrial -->| domestic_suppliers = *[[Viettel]] *[[Z111]] *Z113 *Z153<ref>{{Cite web|url=https://www.shephardmedia.com/news/landwarfareintl/vietnam-domestically-upgrades-t-54b-tanks/|title=D&S 2019: Vietnam domestically upgrades T-54B tanks &#124; Shephard|website=shephardmedia.com|access-date=2026-03-22}}</ref> *[[Shipbuilding Industry Corporation]] *[[Z173 Shipyard|Hong Ha Shipbuilding Company (Z173)]] *Z176 *[[Z189]] *Ba Son Corporation *Song Thu Shipyard<ref>{{Cite web|url = https://militaryleak.com/2020/07/02/song-thu-corporation-launches-third-vietnam-peoples-navy-roro-5612-landing-ship/|title = Song Thu Corporation Launches Third Vietnam People's Navy Roro 5612 Landing Ship|date = 2020-07-02|access-date = 2026-03-22|archive-date = 2025-12-09|archive-url = https://web.archive.org/web/20251209174234/https://militaryleak.com/2020/07/02/song-thu-corporation-launches-third-vietnam-peoples-navy-roro-5612-landing-ship/|url-status = dead}}</ref> *[[Vietnam Helicopter Corporation]]{{citation needed|date=2023 оны 4 сар}} *Vietnam Aerospace Association (VASA)<ref name=kobus>{{cite web|last=Kobus|title=Vietnam to make unmanned aircraft|url=http://www.zimbio.com/Aircraft/articles/UWk8XplPNqr/Vietnam+make+unmanned+aircraft|publisher=zimbio.com|access-date=20 March 2013}}</ref> *A32<ref>{{Cite web|url=https://en.qdnd.vn/military/news/defense-mission-works-with-factory-a32-527844|title=Defense mission works with Factory A32|website=en.qdnd.vn|access-date=2026-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20250702022029/https://en.qdnd.vn/military/news/defense-mission-works-with-factory-a32-527844|archive-date=2025-07-02|url-status=dead}}</ref> | foreign_suppliers = {{collapsible list|title=Түүхэн: |''{{flag|Бүгд Найрамдах Унгар Ард Улс}}''|''{{flag|ЗХУ}}''|''{{flag|Зүүн Герман}}''|''{{flag|Бүгд Найрамдах Румын Ард Улс|name=Румын}}''|''{{flagu|Хятад|1949}}''|''{{flag|Хойд Солонгос}}''|''{{flag|Бүгд Найрамдах Социалист Чехословак Улс|name=Чехословак}}''}} {{collapsible list|title=Одоогийн: |{{flag|Австрали}}|{{flag|Америкийн Нэгдсэн Улс}}|{{flag|Беларусь}}|{{flag|Бельги}}|{{flag|Болгар}}|{{flag|Бразил}}|{{flag|Герман}}|{{flag|Израил}}|{{flag|Индонез}}|{{flag|Итали}}<ref>{{Cite web|last=Wozniak|first=Jakub|title=Japan and Vietnam Reach Agreement on Arms Exports to Vietnam|url=https://www.overtdefense.com/2020/10/20/japan-and-vietnam-reach-agreement-on-arms-exports-to-vietnam/|website=Overt Defense|date=2020-10-20}}</ref>|{{flag|Канад}}|{{flag|Куба}}|{{flag|Монтенегро}}|{{flag|Нидерланд}}|{{flag|Нэгдсэн Хаант Улс}}|{{flag|Орос}}|{{flag|Өмнөд Африк}}|{{flag|Өмнөд Солонгос}}|{{flag|Польш}}|{{flag|Сингапур}}|{{flag|Тайвань}}|{{flag|Турк}}|{{flag|Украин}}|{{flag|Франц}}|{{flag|Хятад}}|{{flag|Чех}}|{{flag|Швейцар}}|{{flag|Энэтхэг}}|{{flag|Япон}}}} | imports = | exports = <!-- Related articles --> | history = [[Вьетнамын цэргийн түүх]] | ranks = [[Вьетнамын цэргийн цол, тэмдэг|Вьетнамын цэргийн цол]] | image_size = 180px | image_size2 = | country = {{VNM}} }} == Чадавхи == [[Файл:Mikoyan-Gurevich MiG-21PF USAF.jpg|right|thumb|200px|Вьетнам улсын [[Миг-21]] сөнөөгч онгоц]] [[Файл:Vietnamese BMP IFVs, November 2010.JPG|right|thumb|200px|Вьетнам улсын БМП хуягт тээвэрлэгч]] [[File:Soldiers of Vietnam People's Army.jpg|thumb|right|200px|Вьетнам улсын цэргүүд]] {| class="wikitable" ! style="text-align: center; background: lightsteelblue;"|Техник хэрэгсэл ! style="text-align: center; background: lightsteelblue;"|Үйлдвэрлэсэн улс ! style="text-align: center; background: lightsteelblue;"|Төрөл ! style="text-align: center; background: lightsteelblue;"|Ашиглаж байгаа ! style="text-align: center; background: lightsteelblue;"|Тайлбар |----- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="6" |Танк |- |[[Т-34]] |{{USSR}} |[[Танк]] |45<ref name=militarybalance2010>[↑ The International Institute For Strategic Studies IISS The Military Balance 2010. — Nuffield Press, 2010. — С. 196. — 433 с. — ISBN 978-1-85743-557-3.]</ref> | |- |[[Т-54]]/[[Т-55]] |{{USSR}} |[[Танк]] |850<ref name=militarybalance2010/> | |- |[[Тип 59]] |{{PRC}} |[[Танк]] |350<ref name=militarybalance2010/> | |- |[[Т-62]] |{{USSR}} |[[Танк]] |70<ref name=militarybalance2010/> | |- |[[Тип 62]]/[[Тип 63]] |{{PRC}} |[[Танк]] |320<ref name=militarybalance2010/> | |- |[[ПТ-76]] |{{USSR}} |[[Танк]] |300<ref name=militarybalance2010/> | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Хуягт тээвэрлэгч |- ||[[БМП-1]]/[[БМП-2]] |{{USSR}} |Хуягт тээвэрлэгч |300<ref name=militarybalance2010/> | |- |[[БРДМ-1]]/[[БРДМ-2]] |{{USSR}} |Хуягт тээвэрлэгч |100<ref name=militarybalance2010/> | |- |[[БТР-40]]/[[БТР-50]]/[[БТР-60]]/[[БТР-152]] |{{USSR}} |Хуягт тээвэрлэгч |1100<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[M113|M113A3]] |{{USA}} |Хуягт тээвэрлэгч |200<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Тип-63 (Хуягт тээвэрлэгч)|Тип-63]] |{{PRC}} |Хуягт тээвэрлэгч |80<ref name=militarybalance2010 /> | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Тийрэлтэт пуужингийн систем |- |[[Р-17|Р-300]] |{{USSR}} |Тийрэлтэт пуужингийн систем | | |- |[[Тип 63 (РСЗО)]] |{{PRC}} |Тийрэлтэт пуужингийн систем |360<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[БМ-21 «Град»]] |{{USSR}} |Тийрэлтэт пуужингийн систем |350<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[БМ-14]] |{{USSR}} |Тийрэлтэт пуужингийн систем | | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Өөрөө явагч их буу |- |[[2С3|2С3 «Акация»]] |{{USSR}} |152 мм Өөрөө явагч их буу |30<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[2С9|2С9 «Нона-C»]] |{{USSR}} |120 мм Өөрөө явагч их буу | | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Их буу |- |[[100-мм полевая пушка образца 1944 года (БС-3)|М-1944]] |{{USSR}} |100 мм их буу | | |- |[[105 mm Howitzer M101|M101]] |{{USA}} |105 мм их буу | | |- |[[122-мм гаубица Д-30|Д-30]] |{{USSR}} |122 мм их буу | | |- |[[122-мм гаубица образца 1938 года (М-30)|М-30]] |{{USSR}} |122 мм их буу | | |- |[[122-мм пушка Д-74|Д-74]] |{{USSR}} |122 мм их буу | | |- |[[130-мм пушка М46|М46]] |{{USSR}} |130 мм их буу | | |- |[[152-мм пушка-гаубица Д-20|Д-20]] |{{USSR}} |152-мм их буу | | |- |[[155 mm Howitzer M114|М-114]] |{{USA}} |155-мм их буу | | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Миномёт |- |[[Миномёт 82 мм|БМ-37]] |{{USSR}} |82 мм миномёт | | |- |[[120-мм полковой миномёт обр. 1943 г.|М-43]] |{{USSR}} |120 мм миномёт | | |- |[[160-мм миномёт образца 1943 года|М-43]] |{{USSR}} |160 мм миномёт | | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Танкны эсрэг ашиглах их буу |- |[[СУ-100]] |{{USSR}} |100 мм танкны эсрэг ашиглах их буу | | |- |[[СУ-122]] |{{USSR}} |122 мм танкны эсрэг ашиглах их буу | | |- |[[100-мм Танкны эсрэг ашиглах их буу Т-12|Т-12]] |{{USSR}} |100 мм танкны эсрэг ашиглах их буу | | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Агаарын довтолгооноос хамгаалах хэрэгсэл |- |[[Шилка гол|ЗСУ-23-4 «Шилка»]] |{{USSR}} |Агаарын довтолгооноос хамгаалах хэрэгсэл | | |- |[[Игла (Агаарын довтолгооноос хамгаалах зөөврийн пуужингийн систем)|9К38 «Игла»]] |{{USSR}} |Агаарын довтолгооноос хамгаалах зөөврийн пуужингийн систем | | |- |[[C-300 ПМУ-1 (Агаарын довтолгооноос хамгаалах пуужингийн систем)|C-300]] |{{USSR}} |Агаарын довтолгооноос хамгаалах пуужингийн систем | | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Нисдэг тэрэг |- |[[Ми-24]] |{{USSR}} |Байлдааны нисдэг тэрэг |26<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Ка-25]] |{{USSR}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой нисдэг тэрэг |3<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Ка-28]] |{{USSR}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой нисдэг тэрэг |10<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Ка-32]] |{{USSR}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой нисдэг тэрэг |2<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Ми-6]] |{{USSR}} |Тээврийн нисдэг тэрэг |4<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Ми-17]] |{{USSR}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой нисдэг тэрэг |30<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Bell UH-1 Iroquois]] |{{USA}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой нисдэг тэрэг |12<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[PZL W-3 Sokol]] |{{POL}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой нисдэг тэрэг |4<ref name=militarybalance2010 /> | |- ! style="align: center; background: lavender;" colspan="5" |Онгоцнууд |- |[[Миг-21]] |{{USSR}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой сөнөөгч онгоц |140<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Су-22|Су-22М4]] |{{USSR}} |сөнөөгч онгоц/бөмбөгдөгч |53<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Су-27СК]] |{{RUS}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой сөнөөгч онгоц |7<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Су-30|Су-30МКК]] |{{RUS}} |Олон төрлийн ач холбогдолтой сөнөөгч онгоц |4<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Бе-12]] |{{USSR}} |Шумбагч завины эсрэг онгоц |4<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Ан-2]] |{{USSR}} |Давхар далавчтай тээврийн онгоц |12<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Ан-26]] |{{USSR}} |тээвэрлэгч онгоц |12<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Як-40]] |{{USSR}} |Тусгай тээврийн онгоц |4<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Як-18]] |{{USSR}} |Сургалтын онгоц |10<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Aero L-39 Albatros]] |{{CZE}} |Сургалтын/байлдааны онгоц |18<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[МиГ-21|МиГ-21УМ]] |{{USSR}} |Сургалтын/байлдааны онгоц |10<ref name=militarybalance2010 /> | |- |[[Су-27|Су-27УБК]] |{{USSR}} |Сургалтын/байлдааны онгоц |5<ref name=militarybalance2010 /> | |- |} == Эшлэл == <references/> [[Ангилал:Вьетнамын зэвсэгт хүчин| ]] [[Ангилал:Азийн зэвсэгт хүчин]] [[Ангилал:Вьетнамын байгууллага]] 49uq2pfdmpxz6t7mqoz1vws8vzcm8l7 0 31406 875837 860988 2026-11-10T22:40:58Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875837 wikitext text/x-wiki {{Жүжигчин | төрсөн_он = {{birth year and age|1971}} | төрсөн_газар = | яс_үндэс = [[монгол үндэстэн]] | иргэн = {{MGL2}} | ажил_үйл = [[жүжигчин]] | тайзны_нэр = Баатархүү | төрөл = дэлгэц (УСК), хошин үзэгдэл | дүр_маяг = | танил_үе =2000-аад он — одоо | хамтлаг = «X ТҮЦ» (урьд)<br> «Эмоци» (одоо) | төгссөн_нь = [[Соёл Урлагийн Их Сургууль]] | алдар_нэр = '''Төр нийгмийн шан'''<br>Соёлын тэргүүний ажилтан <br>«Алтан гадас» одон (2012) Гавьяат жүжигчин 2022 }} '''Болдбаатарын Баатархүү''' (1971 оны 10-р сарын 14-нд Эрдэнэт хотод төрсөн) — [[Монгол улс|Монголын]] тайз, дэлгэц, хошин урлагийн [[жүжигчин]]. 2023 онд Монгол улсын Гавьяат жүжигчин цол хүртсэн. == Намтар == Дунд сургуулиа төгсөөд жүжигчин болохоор сэтгэл шулуудан СУИС-ийн жүжигчний ангид шалгалт өгч орсон. Сургуулиа төгсөөд зарим нэг газарт түр ажилласаныг нь эс тооцвол тэрбээр өнгөрсөн хугацаанд хошин урлагийн “Х” ТҮЦ хамтлагт 8 жил ажилласан байна. “Мөрөөдлийн театр”-т ажиллаж, "Эмоци" продакшныг үүсгэн байгуулалцаж, арав дахь жилдээ ажиллаж буй бөгөөд хошин тайзны номерууд болон дэлгэцийн "Сэргээш" I, II, “Шарталт”, “Худалч залуу”, “Ганц бие бүсгүйчүүд”, “Хүүгүй ломбард”, “Омарын эрэл”, “Содура”, “Гурван найз” зэрэг бүтээлээрээ ард түмэндээ хэдийнээ танигдсан хошин шогийн жүжигчин. Түүний эхнэрийг М.Ганбат гэж орос англи хэлний орчуулагч мэргэжилтэй. Тэд гурван хүүхэдтэй. ==Дэлгэцнээ== ===Уран сайхны кино=== * «[[Худалч залуу]]» (2012) * «[[Шарталт]]» (2013) * «[[Ганц бие бүсгүйчүүд]]» (2013) * «[[Хүүгүй ломбард]]» (2014) * «[[Омарын эрэлд]]» (2014) * «[[Содура]]» (2015) * «[[Гурван найз (2015 он)|Гурван найз]]» (2015) * "Нийслэл хүүхэн"(2021) * "Ганц бие залуус" (2022) * "Наймаа" (2023) * "Гарц" (2024) == Гадаад холбоос == * [https://web.archive.org/web/20131114170954/http://www.24tsag.mn/content/43100.shtml Facelook: Жүжигчин Б.Баатархүүгийн өөдөө уруу, өнгөт, хар цагаан зургууд] {{DEFAULTSORT:Баатархүү, Болдбаатарын}} [[Ангилал:1971 онд төрсөн]] [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:Монголын хошин урлаг]] myjcvtf65rhnw1mfzis707q2dbpnpyf 0 31414 875823 872879 2026-11-10T21:45:38Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875823 wikitext text/x-wiki {{Жүжигчин | төрсөн_өдөр = {{bda|1987|3|1}} | төрсөн_газар = [[Монгол улс|Монгол]] улсын [[Багануур]] хот | яс_үндэс = [[Монгол үндэстэн]] | иргэн = {{MGL2}} | ажил_үйл = [[жүжигчин]] | тайзны_нэр = | төрөл = дэлгэц ([[Уран сайхны кино|УСК]], [[Олон ангит кино|ОАК]]) | дүр_маяг = | танил_үе = 2000-аад он — одоо | хамтлаг = | төгссөн_нь = [[Соёл Урлагийн Их Сургууль]]<br>– кино драмын жүжигчин | алдар_нэр = }} '''Баатарын Баярмаа''' — [[Монгол улс|Монголын]] кино [[жүжигчин]]. 3 охин 2 хүүтэй . 3 удаа гэрлэсэн ==Дэлгэцнээ== ===Уран сайхны кино=== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |-style="background:#B0C4DE;" ! Он ! Киноны нэр ! Дүр байдал ! Дүрийн нэр ! Найруулагч |- || 2006 || «[[Ийм нэгэн дурлал]]» || дурлалын бай, зөөгч || Бүжин || С. Баттулга |- || 2009 || «[[Ийм нэгэн дурлал 2]]» || залуухан жирэмсэн эхнэр || Бүжин || |- || 2008 || «[[Мойлхон]]» || || || |- || 2012 || «[[Дэлхийд дурласан сар]]» || дахин учрагч, эвлэрүүлэгч || Цэцгээ || С. Баттулга |- || 2014 || <<[[Гурван Найз Яасан байх нь уу]]>> || || || С.Баттулга|| |- || 2015 || <<[[Хуримын Сюрприз]]>> || || || Д.Отгонбаяр Г.Сэр-Од|| |} ===Олон бүлэгт кино=== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |-style="background:#B0C4DE;" ! Он ! Киноны нэр ! Ямар дүр ! Дүрийн нэр ! Телевиз |- ||2009 || «[[Бид дөрвийн хайр]]» || гол дүр || Зулаа || [[NTV (телевиз)|''NTV'']] |- ||2011 || «[[Хайрын эрэлд]]» || гол дүр || Анар || [[Боловсрол суваг|''Боловсрол'']] |- ||2014 || <<[[Гурван Найз ]]>> || туслах дүрүүдэд || || [[Боловсрол суваг|''Боловсрол'']] | |} Гэр бүлийн хувьд 1 Дахь нөхөр - Дуучин A Cool буюу Н.Анхбаяр гэж бичсэн гэж зарим эх сурвалжин дээр тулгуурласан бөгөөд Б.Баярмаа ярилцлаган дээр Түүнтэй ямар ч холбоогүй гэрлээгүй гэж ихэнх хэсгээр бичиж үлдээсэн. 2 Дахь нөхөр - н.Ариунболд гэж тулгуурласан ба зарим сайтууд болон өдөр тутмын сонинууд дээр бичиж тулгуурласан 3 Дахь нөхөр - Дуучин МУГЖ Чингис хаант одонт Г.Ариунбаатар тай хамгийн сүүлд гэрлэсэн ба одоо 3-аад хүүхэдтэй амьдардаг ==Гадаад холбоос== * [https://web.archive.org/web/20130727040830/http://www.24tsag.mn/content/27454.shtml A cool-ийн анхны хайр жүжигчин Б.Баярмаагийн тухай 24 баримт]. Б.Золбоо. 24tsag.mn. * https://kinosan.mn/actor/2655 {{DEFAULTSORT:Баярмаа, Баатарын}} [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:Улаанбаатарын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1987 онд төрсөн]] 0rtsmxgjzfa03ibvtu3b76tmupuyl0j 0 31415 875930 872864 2026-11-11T08:28:15Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875930 wikitext text/x-wiki {{Жүжигчин | зураг = Dolgor.jpg | төрсөн_өдөр = 1985 | төрсөн_газар = Улаанбаатар | яс_үндэс = [[Халх]] | иргэн = {{MGL}} | ажил_үйл = Жүжигчин | тайзны_нэр = | төрөл = дэлгэц (УСК, ОАК), тайз (жүжиг) | дүр_маяг = | танил_үе = 2000-аад он — одоо | хамтлаг = | төгссөн_нь = Кино урлагийн дээд сургууль (2006) | алдар_нэр = }} == Намтар == '''Ойнбаярын Долгор''' нь [[Монгол улс|Монголын]] тайз, дэлгэцийн [[жүжигчин]]. ==Боловсрол== * '''2002 онд''' Эрдэнэт хотын 4-р сургуулийг төгссөн. * '''2002-2006 онд''' [[Д.Жигжидийн нэрэмжит Кино Урлагийн Дээд Сургууль|Д.Жигжидийн нэрэмжит Кино Урлагийн Дээд Сургуулийг]] Ардын жүжигчин Б.Мөнхдорж найруулагчийн удирдлагад тайз, дэлгэцийн жүжигчин мэргэжлээр төгссөн. == Ажил == * '''2022 оны''' 4-р сараас УДЭТ-ын Уран бүтээлийн хэлтэст жүжигчнээр ажиллаж байна. == Уран бүтээл == ==== Тайзны уран бүтээл ==== * 2006 онд [[Антон Павлович Чехов|А.П.Чехов]] “Эгч дүү гурав” жүжгийн Ирина * 2020 онд [[Лев Толстой|Л.Толстой]] “Анна Каренина” жүжгийн Долли * 2021 онд Б.Цогнэмэх “Хаадын хаан: Андгай” жүжгийн Хулан * 2022 онд [[Лувсандоржийн Өлзийтөгс|Л.Өлзийтөгс]] “Бүсгүйн зурвас” жүжгийн Эмч * 2022 онд Берхольт Брехт “Сычуаны сайн хүн” жүжгийн Гэр бүлийн дүрийг тус тус бүтээсэн. ==== Дэлгэцийн уран бүтээл ==== * “Төрийн дайсан” МУСК - 2008 * Зам МУСК - 2009 * “[[Үл таних эмэгтэй]]” МУСК - 2011 * Ээждээ Ир МУСК - 2014 * “Эзэнгүй бөгж” МУСК - 2011 * Эзэгнэгч МУСК - 2017 * “Өдөр өдрийн нар” ОАК - 2011 * Made in Ulaanbaatar МУСК - 2015 * Өнөр бүл Өнөө цагт МУСК - 2016 * “[[Ану хатан (кино)|Ану хатан]]” МУСК - 2013 * Нэг хоёрын Гурав аа - 2011 * “Хөлтрөг” МУСК - 2014 * “Танхай тээгч” МУСК - 2015 * “Ар хударга” МУСК - 2015 * “[[Хоёулаа унтах уу]]” МУСК - 2011 * “Муу нүүрт” МУСК - 2016 * Микроны Босс МУСК - 2014 * Улаан Пальто МУСК - 2013 * “Хоёр ертөнц” МУСК - 2017 * “Зүрхний хилэн” МУСК - 2016 * “Торгууд ван” МУСК” - 2018 * “Сэтгэлийн анир” МУСК - 2018 * “Улаан уул” МУСК - 2010-аад он * “Дурлалын гэмт хэрэг” МУСК - 2014 * “Бага хаадын үе” баримтат уран сайхны кино - 2014 * “Бумеранг” МУСК - 2018 * Boss of Pruis - 2017 * “Бид дөрвийн хайр” ОАК - 2008 * Эмэгтэйн кейс МУСК - 2023 * Super league МУСК - 2020 * ==Гавьяа шагнал== * '''2013 онд''' Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан<ref>{{Cite web |date=2013-11-08 |title=Жүжигчин О.Долгор МУСТА боллоо |url=https://www.shuud.mn/a/298971 |access-date=2024-07-02 |website=www.shuud.mn |language=mn}}</ref> ==Цахим холбоос== * [https://web.archive.org/web/20240303153531/https://oor.mn/p/3182 ФОТО: Жүжигчин О.Долгор Э.Чинзориг нар гал голомтоо бадраалаа] * [https://www.24tsag.mn/a/22735 ЖҮЖИГЧИН О.ДОЛГОР БА ТҮҮНИЙ НӨХРИЙН ЗУРГУУД] * [https://news.zindaa.mn/1a4p Жүжигчин О.Долгор төрснөөс хойш долоон кг хаяжээ] * [https://isee.mn/n/40498 Жүжигчин О.Долгор Улсын драмын эрдмийн театрт оржээ] * [https://eagle.mn/r/105410 Жүжигчин О.Долгор УДЭТ-ын жүжигчин болжээ] * [https://eguur.mn/378670/ О.Долгор: Үндсэн мөн чанараа алдчихалгүй тэсэж үлдэх хэрэгтэй] * [https://dorgio.mn/p/149516 Сураг алдарсан жүжигчин О.Долгор энд гарч ирэв] * [https://web.archive.org/web/20130505111120/http://www.24tsag.mn/content/18511.shtml Эротик киноны саналд дарагдсан жүжигчин О.Долгорын тухай 24 баримт] ==Эх сурвалж== • [https://mdt.moc.gov.mn/team/%d0%be-%d0%b4%d0%be%d0%bb%d0%b3%d0%be%d1%80/ Улсын Драмын Эрдмийн театрын албан ёсны хуудас]{{Dead link|date=Дөрөвдүгээр сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{DEFAULTSORT:Долгор, Ойнбаярын}} [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:Кино жүжигчин]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:Амьд хүн]] [[Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан]] __FORCETOC____INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ rbhkvvn8xn66d48ji76m9u1yz0wkrpb 0 31437 875819 806976 2026-11-10T20:40:13Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875819 wikitext text/x-wiki {{Дуучин25 | төрсөн_өдөр = {{bda|1988|12|28}} | төрсөн_газар = [[Монгол|Монгол]] улсын [[Улаанбаатар]] хот | яс_үндэс = [[монгол үндэстэн]] | иргэн = {{MGL2}} | ажил_үйл = [[дуучин]], [[жүжигчин]] | дуулдаг_хэл = [[монгол хэл]] | урсгал = поп, ритмт блюз | танил_үе = 2007 он — одоо | зууч = «B Production» (Би продакшн) }} '''Агиймаа''' — [[Монгол улс|Монгол]] улсын поп, ритмт блюз урсгалын [[дуучин]]. ==Гаргасан цомог== * 2008 — «Monday morning» (Даваа гарагийн өглөө) ==Онцлох дуу== {| width="70%" | width="40%" |'''Гоцлол''' * 2008 — «Lonely night» (Ганцаардмал шөнө) * 2009 — «Үлгэрийн хайр» киноны дуу * 2010 — «Надаас чи» {{nbsp|10}} |'''Хамтрал''' * 2009 — «Хайрлах хүсэл» («[[Миний хөрш чөтгөр]]» киноны дуу) * 2009 — «Хэв маягаа эвдэцгээе» * 2010 — «Сэрүүн тэврэлт» («[[Аз ойрхон]]» киноны дуу) * 2013 — «[[Зэрлэг цэцэгсийн хүлэмж]]» киноны дуу |} ==Эх сурвалж == * [https://web.archive.org/web/20130914201030/http://factnews.mn/1tw «Агиймаа: Мөнгийг сэтгэлдээ бус түрийвчиндээ байлгах ёстой]. factnews.mn. 2008/09/24 * [http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1218885 Өнөөдөр дуучин Агиймаагийн төрсөн өдөр]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20130527085425/http://www.24tsag.mn/content/16060.shtml Таван настайдаа кинонд тоглож, 22-тойдоо нүцгэлсэн дуучин Э.Агиймаагийн тухай 24 баримт] {{Монголын эмэгтэй дуучид}} [[Ангилал:Монголын дуучин]] [[Ангилал:Улаанбаатарын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1988 онд төрсөн]] {{bio-stub}} {{Монгол улсад хамаарах}} iihellzxtlypwfm2ug1mpqac33dvdz2 0 32090 875872 816295 2026-11-11T02:00:58Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875872 wikitext text/x-wiki {{Дуучин25 | name = BX | төрсөн_өдөр = {{bda|1984|2|2}} | жинхэнэ_нэр = Батбаатар | төрсөн_газар = [[Монгол|Монгол]] улс | яс_үндэс = [[Монгол үндэстэн]] | иргэн = {{flag|Монгол}} (өнөөгийн) | ажил_үйл = дуучин, Дуу зохиогч | дуулдаг_хэл = [[монгол хэл]] | урсгал = R&B, POP, Hip Hop | танил_үе = 2004 он — одоо | зууч = New Star }} '''BX''' гэх Тайзны хоч нэрээр танигдсан '''Цогтбаатарын Батбаатар''' — [[Монгол улс|Монгол]] улсын R&B [[дуучин]]. ==Намтар== Батбаатар /ВХ/ гэх хочи тайзны нэр. 1984 оны хоёрдугаар сарын 2 төрсөн, 2001 онд Улаанбаатар 28-р дунд сургуулийг төгссөн. 2003-2007 онд Улаанбаатар дээд сургууль "Бизнес удирдлага" мэргэжлээр төгссөн. 2004 онд "New Star" студид дуучнаар бэлтгэгдэж бутээлээ эхлүүлсэн 2006 онд анхны "My Love" цомог нь худалдаанд гаргасан. 2007 онд "My Love" анхны бие даасан тоглолт "Улаанбаатар палас"-ын концертын их танхимд хоёр өдөр болсон. Мөн онд Монголын хөгжмийн хамгийн том наадам болох Пентатоник оос "My Love" дуугаараа оны шилдэг дуу, мөн оны шилдэг дебют дуучны шагнал хүртсэн producer С.Гантөр болон Л.Мандах/New Star/ 2007 онд Нийслэлийн шилдэг залуу алтан медалиар шагнагдсан Батбаатар 2008 онд Солонгос улсад зохиогдсон Asian Song Festival наадмаас "Asian New Cover" хэмээх өргөмжлөл хүртжээ. 2009 онд "I Have Dream" цомог нь худалдаанд гаргасан. 2009 онд ”UBS Music Video Awards"- ын 'Олны таашаалд нийцсэн клип' шагнал 'Шилдэг поп дууний клип' зэрэгт "Love song" дуу нь шалгарсан. 2012 онд "Who Is BX" нэртэй бие даасан хоёрдахь тоглолтоо хийв. 2013 онд "Зөв Бай" гурав дахь цомог нь гарсан болно. ==Уран бүтээл== ===My love [2006]=== BX-ийн анхны цомог бөгөөд хит болж байсан "My love", "Sorrow", "Сак", мөн "Ийм нэгэн дурлал" киноны дуу багтсан. New Star хөгжмийн студид бичүүлсэн уг цомгийн дуунуудын үгийг BX өөрөө зохиож, С.Гантөр продюсерлэсэн бол цомгийн продюсерээр Л.Энхмандах ажиллажээ. ;Дуунуудын жагсаалт #Sak feat Ice Top & S&I #Sweet girl #One Love (soundtrack) #Don't cry #Special Lady #Winter Song #This is BX #My Love #Love is not game feat B.A.T #Sorrow #I love Mr.Freedom feat [[Номинжин]] #You are beautiful feat Xaynaa #She loves to listen feat Quiza #My vision #One Love (Instrumental) ===I Have Dreame [2009]=== BX-ийн хоёр дахь цомог бөгөөд хит болж байсан "Love Song", "100%" ,"In The Club", "Луйврын Хот", "Promise" гэх дуунууд орсон. Хөгжмийг Оки, продюсер BX. #I Have Dream #In The Club #Love Song feat [[Эгшиглэн (дуучин)|Эгшиглэн]] #Эргэлзээ #Biography #Луйврын Хот feat [[Агиймаа]], Эгшиглэн, Quiza #Promise #Yeah #Gate #Яг Одоо #Believe me #4 Days #100% ===Зөв Бай [2013] хос цомог=== Дуучин ВХ-ийн 3 дахь бие даасан “Зөв Бай” цомог нь 2013 оны 12 сарын 12-нд худалдаанд гарчээ. Тус цомог нь Соло болон Хамтарсан уран бүтээл бүхий 19 дууг хоёр CD-нд багтаасан тус дабл цомогт Монголын нийгмийн дүр төрх, залуусын хэв маяг, амьдралын баяр баясгал, ухааралыг мэдрүүлэх, Зөв Бай гэсэн мессежийг өгсан дуунууд багтжээ. ====CD 1==== #Who is BX #My Mother #Dougie Hiiy #Чи Дэлхийг өрчлөж чадна #Миний Аав /My Father/ #Дандаа л Хамт #Hey Baby #Хайр Байж #Ивээлдээ Ав #Чамгүй Миний #Зөв Бай ====CD 2 [featuring]==== #One Dream feat Quiza #Love Romance feat Maraljingoo #Хаана Байна feat Bebe flash #Pretty Lady feat Seriouz, Opozit, Dandii #Max feat [[Маралжингоо]] #Dream feat Maraljingoo #3D feat Sonor #Music Freedom ==Эх сурвалж == * [https://web.archive.org/web/20130524195439/http://www.24tsag.mn/content/7891.shtml ВХ өөрийн гэсэн бүхэнтэй болчихоод ээжийгээ Чехээс авчирна] * [https://web.archive.org/web/20130106090537/http://news.gogo.mn/r/3922 Дуучин BX: Хайр дурлалд суралцаад л явж байна] {{DEFAULTSORT:Батбаатар, Цогтбаатарын}} [[Ангилал:Монголын дуучин]] [[Ангилал:РБ дуучин]] [[Ангилал:Хотонтын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1984 онд төрсөн]] mfwm8rd05lyzf29chfcjdr0p47per7k 0 34774 875842 875225 2026-11-10T23:19:35Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875842 wikitext text/x-wiki {{Short description|1918-1933 онуудад Герман улс}} {{Инфобокс улс | native_name = {{lang|de|Deutsches Reich}}<!-- Do not replace with Weimar Republic as this parameter is for the OFFICIAL name. --> | conventional_long_name = Германы Эзэнт Гүрэн<!-- Do not replace with Weimar Republic as that is the COMMON NAME whereas this parameter is for the official name. --> | common_name = Ваймарын Бүгд Найрамдах | p1 = Германы эзэнт гүрэн | flag_p1 = Flag of Germany (1867–1918).svg | s1 = Нацист Герман | flag_s1 = Flag of Germany (1933–1935).svg | image_flag = Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg | flag_type = [[Германы далбаа#Ваймарын Бүгд Найрамдах Улс (1918–1933)|Далбаа]]<br>(1919–1933) | image_coat = Wappen Deutsches Reich (Weimarer Republik).svg | coa_size = 80 | symbol_type = [[Ваймарын Бүгд Найрамдах Улсын сүлд|Сүлд]]<br>(1919–1928) | national_anthem = {{lang|de|[[Das Lied der Deutschen]]}}<br />"Германчуудын дуу"<br /> (1922 оноос)<ref name="faz-20120904">{{cite news |access-date=2022-08-04 |first=Винфрид |last=Клайн |date=2012-09-14 |publisher=Frankfurter Allgemeine Zeitung |title=Wer sind wir, und was wollen wir dazu singen? |url=https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/geisteswissenschaften/vom-deutschlandlied-zur-nationalhymne-wer-sind-wir-und-was-wollen-wir-dazu-singen-11878854.html |website=FAZ.NET}}<!-- auto-translated from German by Module:CS1 translator --></ref><br> <div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Deutschlandlied (old recording).oga]]}}</div> | image_map = Weimar Republic 1930.svg | map_width = 250px | image_map_caption = Ваймарын Бүгд Найрамдах Улс 1930 онд | image_map2 = Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg | image_map2_caption = [[Ваймарын Бүгд Найрамдах Улсын засаг захиргааны хуваарь|Герман улсууд]] 1925 онд | population_density_km2 = 133.129 | capital = [[Берлин]] | coordinates = {{Coord|52|31|N|13|23|E|type:city}} | largest_city = capital | official_languages = [[Стандарт Герман хэл|Герман]] | common_languages = {{hidden|'''Албан бус:'''|[[Доод Герман хэл|Доод Герман]], [[Польш хэл|Польш]], [[Лимбург хэл|Лимбург]], [[Фриз хэлнүүд|Фриз]], [[Идиш хэл|Идиш]], [[Дани хэл|Дани]], [[Сорб хэл|Сорб]], [[Синти Цыган хэл|Синти]], [[Литва хэл]]|style=font-size:100%;padding:0.25em 0 0; |headerstyle=text-align:left;font-weight:normal;}} | religion = 1925 оны тоолого:<ref>{{Webarchiv|url=http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/eng/JEW_RELIGIONZUGEHTABELLE_ENG.pdf |wayback=20160809154418 |text=Volume 6. Weimar Germany, 1918/19–1933 Population by Religious Denomination (1910–1939) |archiv-bot=2026-05-24 03:22:21 InternetArchiveBot }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809154418/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/eng/JEW_RELIGIONZUGEHTABELLE_ENG.pdf |date=9 August 2016 }} Sozialgeschichtliches Arbeitsbuch, Volume III, Materialien zur Statistik des Deutschen Reiches 1914–1945, edited by Dietmar Petzina, Werner Abelshauser and Anselm Faust. Munich: Verlag C. H. Beck, 1978, p. 31. Translation: Fred Reuss.</ref>{{plainlist| * 64.1% [[Протестант]] ([[Лютеран]], [[Кальвинизм]], [[Нэгдсэн сүм|Нэгдсэн]]) * 32.4% [[Ромын Католик]] * 0.9% [[Герман дахь еврейчүүдийн түүх|Еврей]] * 2.6% Бусад}} | demonym = Германчууд | government_type = Холбооны [[Холимог засаглалын систем|хагас-ерөнхийлөгчийн бүгд найрамдах улс]] * [[Ардын Төлөөлөгчдийн зөвлөл|түр засгийн газар]] {{small|(1918 оны 11 сарын 10-наас 1919 оны 2 сарын 13 хүртэл)}} * ерөнхийлөгчийн [[зарлигаар засаглал]] {{small|(1930–1933)}} | title_leader = [[Германы ерөнхийлөгч (1919–1945)|Ерөнхийлөгч]] | year_leader1 = 1919–1925 | leader1 = [[Фридрих Эберт]] | year_leader2 = 1925–1933 | leader2 = [[Паул фон Хинденбург]] | title_deputy = [[Германы канцлер#Ваймарын Бүгд Найрамдах Улс (1919–1933)|Канцлер]] | year_deputy1 = 1918 (анхны) | deputy1 = [[Friedrich Ebert]] | year_deputy2 = 1933 (сүүлийн) | deputy2 = [[Адольф Хитлер]] | era = [[Дайны хоорондын үе]] | event_start = [[Германд бүгд найрамдах улсын тунхаглал|Тунхаглав]] | date_start = 11 сарын 9, | year_start = 1918 | event1 = [[Ваймарын Үндсэн хууль|Үндсэн хууль]] | date_event1 = 8 сарын 11, 1919 | event2 = [[Үндэстнүүдийн Лиг]]т элссэн | date_event2 = 9 сарын 8, 1926 | event3 = [[Ваймарын Бүгд Найрамдах Улсын Ерөнхийлөгчийн засгийн газрууд|Зарлигаар засаглаж]] эхлэв | date_event3 = 3 сарын 29, 1930<ref name="Adam-2005"/> | event4 = [[Адольф Хитлер|Хитлер]] [[Адольф Хитлерийн эрх мэдэлд хүрэлт#Хяналтыг булаан авсан (1931–1933)|тангараг өргөв]] | date_event4 = 1 сарын 30, 1933 | event5 = [[Рейхстагийн галын зарлиг]] | date_event5 = 2 сарын 28, 1933 | event_end = [[1933 оны Онцгой эрх мэдлийн тухай хууль|Онцгой эрх мэдлийн тухай хууль]] | date_end = 3 сарын 23, | year_end = 1933<ref>{{cite encyclopedia |url=http://blogs.britannica.com/2007/03/the-reichstag-fire-and-the-enabling-act/ |title=The Reichstag Fire and the Enabling Act of March 23, 1933 |first=Уильям Л. |last=Хош |date=2007-03-23 |encyclopedia=[[Britannica.com|Britannica]] Blog |language=en-US |access-date=2026-03-03 |archive-date=2019-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311083054/http://blogs.britannica.com/2007/03/the-reichstag-fire-and-the-enabling-act/ |url-status=dead }} {{Webarchiv|url=http://blogs.britannica.com/2007/03/the-reichstag-fire-and-the-enabling-act/ |wayback=20190311083054 |text=The Reichstag Fire and the Enabling Act of March 23, 1933 |archiv-bot=2026-11-10 23:19:35 InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dw.com/en/the-law-that-enabled-hitlers-dictatorship/a-16689839 |title=The law that 'enabled' Hitler's dictatorship |date=2013-03-23 |website=[[DW.com]] |language=en |access-date=2026-03-03 |archive-date=2019-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190907195649/https://www.dw.com/en/the-law-that-enabled-hitlers-dictatorship/a-16689839 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |title=Republic to Reich: A History of Germany 1918–1945 |last=Мэйсон |first=К. Ж. |publisher=McGraw-Hill}}</ref> | legislature = [[Хоёр танхимт]] | house1 = [[Рейхсрат (Герман)|Рейхсрат]] ''(де-факто)'' | type_house1 = [[Дээд танхим]] | house2 = [[Рейхстаг (Ваймарын Бүгд Найрамдах Улс)|Рейхстаг]] | type_house2 = [[Доод танхим]] | stat_year1 = 1925 | stat_area1 = 468787 | ref_area1 = <ref name="Wahlen in der Weimarer Republik">{{cite web |url=http://www.gonschior.de/weimar/Deutschland/index.htm |title=Das Deutsche Reich im Überblick |work=Wahlen in der Weimarer Republik |access-date=2026-03-03 |archive-date=2019-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121115812/http://www.gonschior.de/weimar/Deutschland/index.htm |url-status=live }}</ref> | stat_pop1 = 62,411,000 | ref_pop1 = <ref name="Wahlen in der Weimarer Republik" /> | currency = {{Unbulleted list|1919–23 [[Цаасан марк|"Цаасан марк" (ℳ)]] |1923–24 [[Рентенмарк]] (RM) |1924–33 [[Райхсмарк|Райхсмарк (ℛℳ)]]}} | today = {{plainlist| * [[Герман]] * [[Польш]] * [[Орос]]{{efn|[[Калининград муж]]}} * [[Литва]]{{efn|[[Клайпеда хошуу|Клайпеда]] ба [[Таураге хошуу]]ны хэсэг}} *[[Нидерланд]]{{efn|[[Дуйвелсберг]]}}}} }} '''Ваймарын Бүгд Найрамдах Улс''' ({{lang-de|Weimarer Republik}}) бол 1919 онд [[Германы Хаант Улс]]ын дараа байгуулагдсан [[парламентын ардчилсан]] засаглалтай [[холбооны бүгд найрамдах]] улс юм. Энэ улс 1933 онд [[Адольф Хитлер]] засгийн эрхэнд гарч Райхсканцлер болсоноор дуусгавар болсон байна. [[Ваймар]] нь энэхүү бүгд найрамдах улсыг байгуулах Үндсэн хуулийн чуулган болсон хотын нэр юм. == Цахим холбоос == {{Commonscat|Weimar Republic|Ваймарын Бүгд Найрамдах Улс}} * {{DNB-Portal|4065109-5|TEXT=Ном зүй:}} * Arnulf Scriba: [http://www.dhm.de/lemo/html/weimar/ Die Weimarer Republik] == Эх сурвалж == === Тэмдэглэл === {{Notelist}} === Эшлэл === {{reflist}} [[Ангилал:Ваймарын Бүгд Найрамдах Улс| ]] [[Ангилал:20-р зууны Германы түүx]] [[Ангилал:1919 онд байгуулагдсан]] 2uc7ahksh39y3qzjxwfyubeuy1opac7 0 34885 875869 785414 2026-11-11T01:56:13Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875869 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Тамирчин |нэр = Дуайт Филлипс |зураг = Dwight Phillips Berlin 2009.JPG |улс = {{flagicon|USA}} АНУ |медалиудыг үзүүлэх =үгүй |медалийн загварууд ={{МедальТэмцээн|[[Зуны олимп]]}} {{МедальАлт|[[Афины олимп (2004 он)|Афины олимп]]| Уртын харайлт}} {{МедальТэмцээн|[[Хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|ДАШТ]]}} {{МедальАлт|Парис 2003 | Уртын харайлт}} {{МедальАлт|Хельсинки 2005 | Уртын харайлт}} {{МедальХүрэл|Осака 2007 | Уртын харайлт}} {{МедальАлт|Берлин 2009 | Уртын харайлт}} {{МедальАлт|Дэгү 2011 | Уртын харайлт}} }} '''Дуайт Филлипс''' ({{lang-en|Dwight Phillips}}, ''[[1977]] оны [[10 сарын 1|аравдугаар сарын 1-нд]] [[Жоржиа]] хотод төрсөн'') нь [[АНУ|Америк]]ийн [[хөнгөн атлетик]]ч бөгөөд уртын харайлтын [[Зуны олимп|олимпын]] аварга, [[Хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|дэлхийн]] дөрвөн удаагийн аварга тамирчин юм. Хувийн дээд амжилтаа [[2009]] онд 8.74 [[метр]] харайж бүх цаг үеийн тавдугаарт орох амжилтыг үзүүлж байв.<ref>[http://www.iaaf.org/statistics/toplists/inout=o/age=n/season=0/sex=M/all=y/legal=A/disc=LJ/detail.html Long Jump All Time]. IAAF. Retrieved on 2012-06-16.</ref> Филлипс уртад харайхын сацуу [[60 метрийн зай|60]] болон [[100 метрийн зай]]д 6.47, 10.06 [[секунд]] гүйж байжээ.<ref>[http://www.iaaf.org/statistics/toplists/inout=i/age=n/season=0/sex=M/all=y/legal=A/disc=60/detail.html 60 Metres All Time]. IAAF. Retrieved on 2012-06-16.</ref> ==Эшлэл== {{reflist|colwidth=30em}} == Цахим холбоос == *Профайл [http://www.usatf.org/athletes/bios/Phillips_Dwight.asp Дуайт Филлипс] * {{iaaf name|id=138074}} * [https://web.archive.org/web/20070815204832/http://www.dwightphillips.net/ Албан ёсны цахим хуудас] *[https://web.archive.org/web/20040821043637/http://www.usolympicteam.com/26_1326.htm Дуайт Филлипсийн олимпын амжилт] {{DEFAULTSORT:Филлипс, Дуайт}} [[Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч]] [[Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч]] [[Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч]] [[Ангилал:АНУ-ын уртын харайгч]] [[Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга]] [[Ангилал:Уртын харайлтын олимпын аварга]] [[Ангилал:Уртын харайлтын дэлхийн аварга]] [[Ангилал:Америкчууд]] [[Ангилал:1977 онд төрсөн]] bghxrekdxnpq8dv6mgpt6g4yorm9kwu 0 35086 875896 857821 2026-11-11T04:00:15Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875896 wikitext text/x-wiki {{Short description|Оросын Кемерово мужийн хот}} {{Инфобокс Оросын суурин | mn_name = Кемерово | ru_name = | image_skyline = Kemerovo1.jpg | image_caption = Кемеровогийн үзэмж | image_map = | map_caption = | coordinates = {{coord|55|22|N|86|04|E|display=inline,title}} | image_flag = Flag of Kemerovo (2019).svg | flag_caption = | image_coa = Coat of arms of Kemerovo (2019).svg | coa_caption = | anthem = ''байхгүй'' | anthem_ref = <ref name="Anthem">According to Article&nbsp;6 of the Charter of Kemerovo, the symbols of Kemerovo include a flag, a coat of arms, and an emblem, but not an anthem.</ref> | holiday = 6 сарын&nbsp;12 | holiday_ref = <ref name="Holiday">Charter of Kemerovo, Article&nbsp;6</ref> <!-- administrative status --> | federal_subject = [[кемерово муж]] | federal_subject_ref = <ref name="Ref47" /> | adm_district_jur = | adm_district_jur_ref = | adm_inhabloc_jur = Кемерово [[Холбооны субъектийн чанартай хот|мужийн харьяанд байдаг хот]] | adm_inhabloc_jur_ref = <ref name="Ref47" /> | adm_citydistrict_jur = | adm_citydistrict_type = | adm_citydistrict_jur_ref = | adm_selsoviet_jur = | adm_selsoviet_type = | adm_selsoviet_jur_ref = | capital_of = | capital_of_ref = | adm_ctr_of1 = Кемерово муж | adm_ctr_of1_ref = <ref name="OblastAdmCtr" /> | adm_ctr_of2 = [[Кемеровогийн район]] | adm_ctr_of2_ref = <ref name="Ref47" /> | inhabloc_cat = Хот | inhabloc_cat_ref = <ref name="Ref47" /> | inhabloc_type = | inhabloc_type_ref = <!-- municipal status --> | mun_district_jur = | mun_district_jur_ref = | urban_okrug_jur = Кемерово хотын тойрог | urban_okrug_jur_ref = <ref name="Ref48" /> | urban_settlement_jur = | urban_settlement_jur_ref = | rural_settlement_jur = | rural_settlement_jur_ref = | inter_settlement_territory = | inter_settlement_territory_ref = | mun_admctr_of1 = Кемерово хотын тойрог | mun_admctr_of1_ref = <ref name="Ref48" /> | mun_admctr_of2 = Кемеровогийн хотын район | mun_admctr_of2_ref = <ref name="Ref48" /> | leader_title = Тэргүүн | leader_title_ref = <ref name="HeadLegis">Charter of Kemerovo, Article&nbsp;10</ref> | leader_name = Илья Середюк | leader_name_ref = <ref name="HeadNm">Official website of Kemerovo. [http://www.kemerovo.ru/glava Valery Konstantinovich Yermakov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170923162729/http://www.kemerovo.ru/glava |date=September 23, 2017 }}, Head of the City {{in lang|ru}}</ref> | representative_body = [[Кемерово хотын Ардын төлөөлөгчдийн зөвлөл|Ардын төлөөлөгчдийн зөвлөл]] | representative_body_ref = <ref name="HeadLegis" /> <!-- statistics --> | elevation_m = | area_km2 = | area_km2_ref = | pop_2010census = 532981 | pop_2010census_rank = 30-д | pop_2010census_ref = <ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref> | pop_latest = 542928 | pop_latest_date = 2025 | pop_latest_ref = <ref>{{Cite web |url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx |title=Archive copy |access-date=2025-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505020344/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx |archive-date=2025-05-05 |url-status=dead}}</ref> | population_demonym = | time_zone_ref = <!-- history --> | established_date = 5 сарын&nbsp;9, 1918 | established_title = | established_date_ref = <ref name="EstablishedRenamed" /> | current_cat_date = | current_cat_date_ref = | abolished_date = | abolished_date_ref = <!-- misc --> | postal_codes = 650000–650004, 650010, 650014, 650016, 650021, 650023–650026, 650029, 650031–650033, 650035, 650036, 650040, 650042–650044, 650051, 650052, 650054–650056, 650060, 650061, 650064–650066, 650068, 650070, 650071, 650700, 650880, 650890, 650899, 650920, 650940–950957, 650960, 650961, 650971–650979, 650991–650993, 650997–650999 | postal_codes_ref = | dialing_codes = 3842 | dialing_codes_ref = | website = http://www.kemerovo.ru }} '''Кемерово''' ([[оросоор]] Ке́мерово; {{lang-kk|Кемер}}) — [[Оросын Холбооны Улс]]ын [[Кемерово муж]]ийн [[төв]], таван бум дөрвөн түмэн хүний [[хот]]. == Түүх == Кемерово хот нь хэд хэдэн тосгон нэгдсэнээр бий болсон. 1859 онд энэ нутаг дэвсгэрт долоон жижиг тосгон байсны тоонд Щеглово, Кемерово (1734 оноос хойш), Евсеево, Красный Яр, Кур-Искитим, Давыдово, Боровая зэрэг байв. Щеглово нь 1918 онд Щегловск хэмээн нэрээ өөрчлөөд, хотын эрхтэй болжээ. 1932 оноос эхлэн Кемерово нэртэй болсон байна. 2018 оны гуравдугаар сарын 25-нд тавхан жилийн өмнө буюу 2013 онд шинээр ашиглалтад авсан [[Кемеровод гарсан түймрийн осол|Кемеровогийн]] худалдааны төвийн кинотеатрын дээвэр нуран их түймэр гарчээ. Энэ ослын улмаас 200 гаран хүнийг ослын газраас зайлуулсан ч 64 хүний амь эрсэдсэн байдаг.<ref>[https://www.spiegel.de/panorama/gesellschaft/kemerowo-dutzende-tote-bei-brand-in-einkaufszentrum-chef-wohl-festgenommen-a-1199822.html Dutzende Tote bei Brand in Einkaufscenter - Chef offenbar festgenommen.] In: Spiegel Online. 26. März 2018, abgerufen am 26. März 2018.</ref> === Хүн амын өсөлт === {| class="wikitable" ! Он ! Хүн ам |- | 1939 || align="right" | 132.824 |- | 1959 || align="right" | 277.671 |- | 1970 || align="right" | 384.989 |- | 1979 || align="right" | 470.640 |- | 1989 || align="right" | 520.263 |- | 2002 || align="right" | 484.754 |- | 2010 || align="right" | 532.981 |} <small>''Зүүлт:'' Хүн амын тооллогын мэдээ</small> ==Зураг== <gallery widths="200px" heights="150px"> Зураг:Kemerovo Soviet Square.jpg Зураг:Kostel kemerovo 01.jpg Зураг:Kemerovo Aquatic Centre.jpg Kemerovo City Council.jpg </gallery> == Цаг агаар == {{Уур амьсгалын хүснэгт |location = Кемерово (1991–2020, туйлын үе 1955–одоо) |metric first = yes |single line = yes |Jan record high C = 6.0 |Feb record high C = 6.8 |Mar record high C = 14.6 |Apr record high C = 30.2 |May record high C = 34.4 |Jun record high C = 35.7 |Jul record high C = 38.0 |Aug record high C = 36.3 |Sep record high C = 33.1 |Oct record high C = 24.5 |Nov record high C = 13.8 |Dec record high C = 5.8 |year record high C = 38.0 |Jan high C = -12.7 |Feb high C = -8.7 |Mar high C = -0.4 |Apr high C = 9.6 |May high C = 18.6 |Jun high C = 23.9 |Jul high C = 25.7 |Aug high C = 23.1 |Sep high C = 15.9 |Oct high C = 7.6 |Nov high C = -3.5 |Dec high C = -10.1 |year high C = 7.4 |Jan mean C = -17.3 |Feb mean C = -14.5 |Mar mean C = -6.4 |Apr mean C = 3.3 |May mean C = 11.2 |Jun mean C = 17.1 |Jul mean C = 19.3 |Aug mean C = 16.4 |Sep mean C = 9.7 |Oct mean C = 2.6 |Nov mean C = -7.3 |Dec mean C = -14.4 |year mean C = 1.6 |Jan low C = -21.7 |Feb low C = -19.4 |Mar low C = -11.6 |Apr low C = -2.0 |May low C = 4.6 |Jun low C = 10.7 |Jul low C = 13.4 |Aug low C = 10.9 |Sep low C = 4.8 |Oct low C = -1.2 |Nov low C = -10.8 |Dec low C = -18.7 |year low C = -3.4 |Jan record low C = -47.9 |Feb record low C = -47.1 |Mar record low C = -39.9 |Apr record low C = -32.4 |May record low C = -12.6 |Jun record low C = -5.7 |Jul record low C = 0.5 |Aug record low C = -1.2 |Sep record low C = -9.4 |Oct record low C = -27.9 |Nov record low C = -39.5 |Dec record low C = -48.4 |year record low C = -48.4 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 29 |Feb precipitation mm = 22 |Mar precipitation mm = 21 |Apr precipitation mm = 25 |May precipitation mm = 42 |Jun precipitation mm = 65 |Jul precipitation mm = 78 |Aug precipitation mm = 63 |Sep precipitation mm = 47 |Oct precipitation mm = 44 |Nov precipitation mm = 46 |Dec precipitation mm = 43 |year precipitation mm = 525 |Jan rain days = 0.3 |Feb rain days = 0.3 |Mar rain days = 2 |Apr rain days = 9 |May rain days = 15 |Jun rain days = 15 |Jul rain days = 14 |Aug rain days = 15 |Sep rain days = 16 |Oct rain days = 12 |Nov rain days = 4 |Dec rain days = 0 |year rain days = 103 |Jan snow days = 22 |Feb snow days = 19 |Mar snow days = 16 |Apr snow days = 10 |May snow days = 2 |Jun snow days = 0.1 |Jul snow days = 0 |Aug snow days = 0 |Sep snow days = 1 |Oct snow days = 11 |Nov snow days = 20 |Dec snow days = 24 |year snow days = 125 |Jan humidity = 79 |Feb humidity = 78 |Mar humidity = 75 |Apr humidity = 67 |May humidity = 58 |Jun humidity = 67 |Jul humidity = 73 |Aug humidity = 76 |Sep humidity = 75 |Oct humidity = 77 |Nov humidity = 80 |Dec humidity = 80 |year humidity = 74 |Jan sun = 60 |Feb sun = 99 |Mar sun = 165 |Apr sun = 207 |May sun = 255 |Jun sun = 282 |Jul sun = 299 |Aug sun = 240 |Sep sun = 161 |Oct sun = 96 |Nov sun = 58 |Dec sun = 43 |year sun = 1965 |source 1 = Pogoda.ru.net<ref name="pogoda">{{cite web | url = http://www.pogodaiklimat.ru/climate/29645.htm | title = Weather and Climate - Climate of Kemerovo | access-date = 2026-06-01 | publisher = Погода и климат | language = ru}}</ref> |source 2 = Climatebase (нар 1955–2012)<ref>{{cite web | url = http://climatebase.ru/station/29645?lang=en | title = Kemerovo, Kemerovo, Russia #29645 | publisher = Climatebase | access-date = 2026-06-01}}</ref> |date=2013 }} == Эшлэл == <references /> == Цахим холбоос == {{Commonscat|Kemerovo|Кемерово}} [[Ангилал:Кемерово| ]] [[Ангилал:Кемерово мужийн суурин]] [[Ангилал:Оросын хот]] [[Ангилал:Оросын их сургуулийн хот]] [[Ангилал:Оросын холбооны мужийн нийслэл]] [[Ангилал:1918 онд байгуулагдсан]] 9w9hrj5dmh89ra87tndh4q7i65gx13n 0 35088 875943 857822 2026-11-11T09:52:01Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875943 wikitext text/x-wiki {{Short description|Оросын Рязань мужийн хот}} {{Ижил нэрийн тайлбар}} {{Инфобокс Оросын суурин | mn_name = Рязань | ru_name = | image_skyline = Фестиваль воздухоплавания в Рязани.jpg | image_caption = [[Рязанийн Кремль|Рязанийн Кремлийн]] харагдац | pushpin_map = Орос Рязань муж#Европын Орос#Европ | map_caption = | coordinates = {{coord|54|37|48|N|39|44|33|E|display=inline,title}} | image_flag = Flag of Ryazan.svg | flag_caption = | image_coa = Coat of Arms of Ryazan large.png | coa_caption = | anthem = | anthem_ref = | holiday = | holiday_ref = | federal_subject = [[Рязань муж]] | federal_subject_ref = | adm_district_jur = | adm_district_jur_ref = | adm_inhabloc_jur = Рязань [[холбооны субъектийн чанартай хот|мужийн ач холбогдолтой хот]] | adm_inhabloc_jur_ref = <ref name="Ref238">Law #128-OZ</ref> | adm_citydistrict_jur = | adm_citydistrict_type = | adm_citydistrict_jur_ref = | adm_selsoviet_jur = | adm_selsoviet_type = | adm_selsoviet_jur_ref = | capital_of = | capital_of_ref = | adm_ctr_of1 = Рязань муж | adm_ctr_of1_ref = <ref name="Ref238" /> | adm_ctr_of2 = [[Рязанийн район, Рязань муж|Рязанийн район]] | adm_ctr_of2_ref = | inhabloc_cat = Хот | inhabloc_cat_ref = <ref name="Ref238" /> | inhabloc_type = | inhabloc_type_ref = | mun_district_jur = | mun_district_jur_ref = | urban_okrug_jur = Рязань хотын тойрог | urban_okrug_jur_ref = <ref name="Ref877">Law #75-OZ</ref> | urban_settlement_jur = | urban_settlement_jur_ref = | rural_settlement_jur = | rural_settlement_jur_ref = | inter_settlement_territory = | inter_settlement_territory_ref = | mun_admctr_of1 = Рязань хотын тойрог | mun_admctr_of1_ref = <ref name="Ref877" /> | mun_admctr_of2 = Рязанийн хотын район | mun_admctr_of2_ref = <ref name="Ref431">Law #74-OZ</ref> | leader_title = Хотын захирагч | leader_title_ref = | leader_name = Елена Сорокина<ref>{{Cite web |url=https://tass.ru/politika/6868909 |title=Депутаты городской думы назначили Елену Сорокину главой администрации Рязани |date=2019-09-10}}</ref> | leader_name_ref = | representative_body = [[Рязанийн хотын хурал|Хотын хурал]] | representative_body_ref = | elevation_m = | area_km2 = 224.163 | area_km2_ref = <ref>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/scripts/db_inet2/passport/table.aspx?opt=617010002006200720082009201020112012 |title=БД ПМО Рязанской области. Город Рязань |access-date=April 18, 2014 |archive-date=December 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224122807/http://www.gks.ru/scripts/db_inet2/passport/table.aspx?opt=617010002006200720082009201020112012 |url-status=dead }}</ref> | pop_latest_ref = | population_demonym = | time_zone_ref = | established_date = 1095 | established_title = Анх дурдагдсан | established_date_ref = | current_cat_date = | current_cat_date_ref = | abolished_date = | abolished_date_ref = | postal_codes = 390000-390048 | postal_codes_ref = | dialing_codes = 4912 | dialing_codes_ref = | website = http://www.admrzn.ru |pop_census=519 315 (2025)|pop_census_ref=<ref name="2025Census">{{Cite web |url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx |title=Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года. |website=Федеральная служба государственной статистики |date=2025-04-25 |access-date=2025-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505020344/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx |archive-date=2025-05-05 |url-status=dead}}</ref>}} '''Рязань''' ({{langx|ru|Ряза́нь}}) — [[Орос улс]]ын [[Рязань муж]]ийн төв болон хамгийн том [[хот]]. Хүн амын тоо 2025 оны байдлаар 519 315.<ref name="2025Census"/> == Түүх == Рязанийн түүх нь угтаа хэд хэдэн хотын түүх юм. [[Рязанийн Вант Улс]]ын нийслэл нь угтаа [[Ока гол]]ын адгаас зүүн урагш 50 орчим километрийн зайтай оршиж байв. Энэ газар өнөөдөр Хуучин Рязань (''Старая Рязань'') гэх нэртэй тосгон бий. Энд 965 онд Святослав Игоревич ван анх нэгэн цайзыг босгожээ. 1237 онд [[Бат хаан]]аар удирдуулсан [[Монголчууд]] тус ван улсын нийслэлийг сүйтгэсний дараа Переяславлийг 14-р зуунд нийслэлээ болгов. Переяславль нь өнөөгийн Рязанийн нутаг дээр өмнө нь бий болсон ба энэ хоёр хот нь хоёулаа Ока голын хөвөөнд орших бөгөөд тухайн үедээ чухал худалдааны зам байсан аж. Рязань буюу Переяславлийг хотын зэрэгт өргөсөн албан баримт байдаггүй. Рязань гэх нэр нь хамгийн анх 1096 оны нэгэн баримтад бичигдсэн байх ба агуулга нь нэгэн томоохон вангийн айлчлалын тухай байна. Өнөөгийн Рязань хотын 900 жилийн ойг тэмдэглэхэд баримталж буй гэрчилгээ нь 1095 онд Санкт Николайн сүмийг барьсан баримтад тулгуурладаг юм байна. === Хүн амын өсөлт === {| class="wikitable" ! Он ! Хүн ам |- | 1897 || align="right" | 46.122 |- | 1939 || align="right" | 95.357 |- | 1959 || align="right" | 214.130 |- | 1970 || align="right" | 350.151 |- | 1979 || align="right" | 453.267 |- | 1989 || align="right" | 514.638 |- | 2002 || align="right" | 521.560 |- | 2010 || align="right" | 524.927 |} <small>''Зүүлт:'' Хүн амын тооллогын мэдээ</small> ==Зураг== <gallery widths="200px" heights="150px"> Зураг:St. Alexander Nevsky Church Ryazan2.JPG|Рязань дахь Невийн Александрын сүм Зураг:Ryazan I station building.jpg|Рязанийн өртөө Зураг:Ryazan Belltower. View3.JPG|Хонхт цамхаг дээрээс Резанийг харсан байдал Ryazan drama theater (2).jpg|Рязанийн драмын театр </gallery> == Уур амьсгал == {{Уур амьсгалын хүснэгт | location = Рязань (1991–2020, туйлын үе 1871–одоо) | metric first = yes | single line = yes | Jan record high C = 6.3 | Feb record high C = 7.5 | Mar record high C = 17.8 | Apr record high C = 29.0 | May record high C = 33.5 | Jun record high C = 36.7 | Jul record high C = 38.9 | Aug record high C = 39.5 | Sep record high C = 33.0 | Oct record high C = 24.2 | Nov record high C = 17.6 | Dec record high C = 8.9 | year record high C = 39.5 | Jan high C = -4.5 | Feb high C = -3.7 | Mar high C = 2.0 | Apr high C = 12.1 | May high C = 20.4 | Jun high C = 23.4 | Jul high C = 25.6 | Aug high C = 24.0 | Sep high C = 17.6 | Oct high C = 9.5 | Nov high C = 1.4 | Dec high C = -3.0 | year high C = 10.4 | Jan mean C = -7.4 | Feb mean C = -7.1 | Mar mean C = -1.8 | Apr mean C = 6.8 | May mean C = 14.0 | Jun mean C = 17.4 | Jul mean C = 19.6 | Aug mean C = 17.7 | Sep mean C = 12.2 | Oct mean C = 5.8 | Nov mean C = -1.1 | Dec mean C = -5.4 | year mean C = 5.9 | Jan low C = -10.1 | Feb low C = -10.2 | Mar low C = -5.2 | Apr low C = 2.4 | May low C = 8.4 | Jun low C = 11.9 | Jul low C = 14.2 | Aug low C = 12.5 | Sep low C = 8.0 | Oct low C = 2.8 | Nov low C = -3.2 | Dec low C = -8.0 | year low C = 2.0 | Jan record low C = -40.9 | Feb record low C = -34.8 | Mar record low C = -28.6 | Apr record low C = -18.6 | May record low C = -5.0 | Jun record low C = -1.8 | Jul record low C = 3.5 | Aug record low C = 0.4 | Sep record low C = -7.3 | Oct record low C = -14.6 | Nov record low C = -24.5 | Dec record low C = -39.7 | year record low C = -40.9 | precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 40 | Feb precipitation mm = 37 | Mar precipitation mm = 32 | Apr precipitation mm = 41 | May precipitation mm = 40 | Jun precipitation mm = 64 | Jul precipitation mm = 78 | Aug precipitation mm = 55 | Sep precipitation mm = 51 | Oct precipitation mm = 61 | Nov precipitation mm = 46 | Dec precipitation mm = 48 | year precipitation mm = 593 | Jan rain days = 4 | Feb rain days = 4 | Mar rain days = 5 | Apr rain days = 11 | May rain days = 13 | Jun rain days = 15 | Jul rain days = 14 | Aug rain days = 13 | Sep rain days = 14 | Oct rain days = 15 | Nov rain days = 11 | Dec rain days = 5 | year rain days = 124 | Jan snow days = 23 | Feb snow days = 20 | Mar snow days = 13 | Apr snow days = 4 | May snow days = 1 | Jun snow days = 0 | Jul snow days = 0 | Aug snow days = 0 | Sep snow days = 0.4 | Oct snow days = 4 | Nov snow days = 14 | Dec snow days = 22 | year snow days = 101 | Jan humidity = 85 | Feb humidity = 82 | Mar humidity = 76 | Apr humidity = 67 | May humidity = 61 | Jun humidity = 70 | Jul humidity = 72 | Aug humidity = 74 | Sep humidity = 77 | Oct humidity = 82 | Nov humidity = 86 | Dec humidity = 85 | year humidity = 76 | source 1 = Pogoda.ru.net<ref name="pogoda">{{Cite web |url=http://www.pogodaiklimat.ru/climate/27730.htm |title=Weather and Climate-The Climate of Ryazan |language=ru |publisher=Цаг агаар ба уур амьсгал (Погода и климат) |access-date=2026-06-01}}</ref> }} == Цахим холбоос == {{Commonscat|Ryazan|Рязань}} {{Wiktionary}} * [http://www.gorod.ryazan.ru/ Хотын албан ёсны цахим хуудас] * [http://www.ruzgd.ru/ryazan.shtml Рязань хотын түүх] == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Рязань мужийн суурин]] [[Ангилал:Рязань| ]] [[Ангилал:Оросын хот]] [[Ангилал:Оросын холбооны мужийн нийслэл]] [[Ангилал:Ока голын суурин]] [[Ангилал:1095 онд байгуулагдсан]] 50xvq84j3rfosktdax0g0xrs9xf3fic 0 35339 875895 850172 2026-11-11T03:55:33Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875895 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Тамирчин | нэр = Кармелита Жетер | зураг = Carmelita Jeter Berlin 2009.jpg | хэмжээ = 120px | улс = {{USA}} | төрсөн огноо = {{Birth date and age|mf=yes|1979|11|24}} | төрсөн газар = [[Америкийн Нэгдсэн Улс]], [[Лос-Анжелес]] | өндөр = 1.63 м | жин = 53 кг | спорт = [[Хөнгөн атлетик]] | төрөл = [[100 метрийн зай|100 м]] болон [[200 метрийн зай|200 м]] |медалийн загварууд ={{МедальТэмцээн|[[Зуны олимп]]}} {{МедальАлт|[[Лондоны олимп (2012 он)|Лондон 2012]]|4 х 100 м}} {{МедальМөнгө|[[Лондоны олимп (2012 он)|Лондон 2012]]|100 м}} {{МедальХүрэл|[[Лондоны олимп (2012 он)|Лондон 2012]]|200 м}} {{МедальТэмцээн|[[Хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|ДАШТ]]}} {{МедальАлт|[[2007 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Осака 2007]]|4 х 100 м}} {{МедальАлт|[[2011 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Дэгү 2011]]|100 м}} {{МедальАлт|[[2011 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Дэгү 2011]]|4 х 100 м}} {{МедальМөнгө|[[2011 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Дэгү 2011]]|200 м}} {{МедальХүрэл|[[2007 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Осака 2007]]|100 м}} {{МедальХүрэл|[[2009 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Берлин 2009]]|100 м}} {{МедальХүрэл|[[2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Москва 2013]]|[[2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн – Эмэгтэйчүүдийн 100 метр|100 м]]}} }} '''Кармелита Жетер''' ({{lang-en|Carmelita Jeter}}, ''[[1979]] оны [[11 сарын 24|арваннэгдүгээр сарын 24-нд]] төрсөн'') нь [[Америк]]ийн [[100 метрийн зай]]н [[Гүйлт|гүйгч]] юм. ==Эшлэл== {{Reflist|30em}} ==Холбоос== *{{iaaf name|id=189546}} *[[USATF]] profile for [http://www.usatf.org/athletes/bios/Jeter_Carmelita.asp Carmelita Jeter] *[https://web.archive.org/web/20131019164915/http://www.fastlifeshow.com/2012/10/olympian-carmelita-jeter-reaches-her-breaking-point/ Carmelita Jeter officially names 4x100 world record "Breaking Point"] *[https://web.archive.org/web/20111002052913/http://www.allbackandjointcare.com/casestudies.html Diolase 10 Laser Therapy case study] for [http://www.usatf.org/athletes/bios/Jeter_Carmelita.asp Carmelita Jeter] {{commonscat|Carmelita Jeter|Кармелита Жетер}} {{DEFAULTSORT:Жетер, Кармелита}} [[Ангилал:АНУ-ын 100 метрийн гүйгч]] [[Ангилал:АНУ-ын 200 метрийн гүйгч]] [[Ангилал:АНУ-ын 4х100 метрийн буухиа гүйгч]] [[Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн олимпын аварга]] [[Ангилал:100 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга]] [[Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн дэлхийн аварга]] [[Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга]] [[Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан]] [[Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан]] [[Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч]] [[Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч]] [[Ангилал:Лос-Анжелесын тамирчин]] [[Ангилал:Америкчууд]] [[Ангилал:1979 онд төрсөн]] h526zawnz06ladqtkx3pr5xz454qp57 0 35375 875948 870477 2026-11-11T10:16:34Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875948 wikitext text/x-wiki {{Short description|Хорватын зээрэнцэг шидэгч (1990 онд төрсөн)}} {{Инфобокс тамирчин | name = Сандра Элкасевич | image = 2018 European Athletics Championships Day 6 (39).jpg | caption = Элкасевич 2018 онд | image_size = 260px | birth_name = Сандра Перкович | nationality = Хорват | birth_date = {{birth date and age|1990|6|21}} | birth_place = [[Загреб]], [[Бүгд Найрамдах Социалист Хорват Улс|Хорват]], [[Холбооны Бүгд Найрамдах Социалист Югослав Улс|Югослав]] | hometown = Загреб, Хорват | height = 1.83 m<ref name="Jutarnji">{{cite web |url=http://www.jutarnji.hr/sandra-perkovic--dobro-da-nemam-decka--ne-znam-gdje-bih-nasla-jos-i-vremena-za-vezu/780267/ |title=Dobro da nemam dečka, nemam vremena i za vezu |date=2010-05-18 |last=Миколчевич |first=Саня |work=[[Jutarnji list]] |language=hr |access-date=2026-09-21}}</ref> | weight = 85 kg<ref>{{cite web |url=http://sportski.net.hr/ostalo/zaista-imam-85-kilograma-a-nemam-celulita |title=Zaista imam 85 kilograma, a nemam celulita! |work=sportski.net.hr |last=Хрга |first=Т. |date=2012-02-09 |language=hr |access-date=2026-09-21 |archive-date=2014-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201133831/http://sportski.net.hr/ostalo/zaista-imam-85-kilograma-a-nemam-celulita |url-status=dead }}</ref> | spouse = {{marriage|[[Эдис Элкасевич]]|2023}} | country = [[Хорват]] | sport = [[Хөнгөн атлетик]] | event = [[Зээрэнцэг шидэлт]] | club = HAAK Mladost<ref>{{cite web |url=http://sport.hrt.hr/perkovic-u-haak-mladost |title=Perković u HAAK Mladosti |date=2014-01-15 |publisher=[[Хорватын радио телевиз]] |work=sport.hrt.hr |language=hr |access-date=2026-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408224429/http://sport.hrt.hr/perkovic-u-haak-mladost |archive-date=2014-04-08 |url-status=dead}}</ref><br />Динамо Зриньевац<ref name=sr>{{cite Sports-Reference |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/pe/sandra-perkovic-1.html |title=Sandra Perković |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200417174243/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/pe/sandra-perkovic-1.html |archivedate=2020-04-17}}</ref> | coach = [[Эдис Элкасевич]] | highest_ranking = 1-т (2012, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018)<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/records/toplists/throws/discus-throw/outdoor/women/senior/2012 |title=Discus Throw – women – senior – outdoor – 2012 |work=iaaf.org |publisher=[[Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбоо]] |access-date=2026-09-21}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/records/toplists/throws/discus-throw/outdoor/women/senior/2013 |title=Discus Throw – women – senior – outdoor – 2013 |work=iaaf.org |publisher=[[Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбоо]] |access-date=2026-09-21}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/records/toplists/throws/discus-throw/outdoor/women/senior/2014 |title=Discus Throw – women – senior – outdoor – 2014 |work=iaaf.org |publisher=[[Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбоо]] |access-date=2026-09-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/records/toplists/throws/discus-throw/outdoor/women/senior/2016 |title=Discus Throw – women – senior – outdoor – 2016 |work=iaaf.org |publisher=[[Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбоо]] |access-date=2026-09-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/records/toplists/throws/discus-throw/outdoor/women/senior/2017 |title=Discus Throw – women – senior – outdoor – 2017 |work=iaaf.org |publisher=[[Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбоо]] |access-date=2026-09-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/records/toplists/throws/discus-throw/outdoor/women/senior/2018 |title=Discus Throw – women – senior – outdoor – 2018 |work=iaaf.org |publisher=[[Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбоо]] |access-date=2026-09-21}}</ref> | personal_best = {{ubl |'''[[Зээрэнцэг шидэлт]]''': 71.41 '''{{AthAbbr|NR|Хорватын}}''' ([[Беллинцона]] 2017) |'''[[Бөөрөнцөг түлхэлт]]''': 16.40 ([[Сплит, Хорват|Сплит]] 2011) |''Танхимын'' |'''[[Бөөрөнцөг түлхэлт]]''': 16.99{{AthAbbr|i}} ([[Риека]] 2011) }} | medal_templates = {{Медаль|Спорт|Эмэгтэйчүүдийн [[хөнгөн атлетик]]}} {{Медаль|Улс|{{CRO}} }} {{Медаль|Тэмцээн|[[Хөнгөн атлетик Зуны Олимпод|Олимпын наадам]]}} {{Медаль|Алт|[[Хөнгөн атлетик 2012 оны Зуны Олимпод|2012 Лондон]]|[[Хөнгөн атлетик 2012 оны Зуны Олимпод – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[Хөнгөн атлетик 2016 оны Зуны Олимпод|2016 Рио-де-Жайнеро]]|[[Хөнгөн атлетик 2016 Summer Olympics – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Хүрэл|[[2024 оны Зуны Олимп|2024 Парис]]|[[Хөнгөн атлетик 2024 Summer Olympics – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Тэмцээн|[[Хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Дэлхийн Аварга Шалгаруулах Тэмцээн]]}} {{Медаль|Алт|[[2013 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ|2013 Москва]]|[[2013 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[2017 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ|2017 Лондон]]|[[2017 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Мөнгө|[[2015 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ|2015 Бээжин]]|[[2015 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Мөнгө|[[2022 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ|2022 Южин]]|[[2022 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Хүрэл|[[2019 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ|2019 Доха]]|[[2019 оны хөнгөн атлетикийн ДАШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Тэмцээн|[[Хөнгөн атлетикийн Европын Аварга Шалгаруулах Тэмцээн|Европын Аварга Шалгаруулах Тэмцээн]]}} {{Медаль|Алт|[[2010 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ|2010 Барселон]]|[[2010 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[2012 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ|2012 Хельсинки]]|[[2012 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[2014 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ|2014 Цюрих]]|[[2014 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[2016 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ|2016 Амстердам]]|[[2016 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[2018 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ|2018 Берлин]]|[[2018 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[2022 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ|2022 Мюнхен]]|[[2022 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[2024 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ|2024 Ром]]|[[2024 оны хөнгөн атлетикийн Европын АШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Тэмцээн|[[Хөнгөн атлетик Газар дундын тэнгисийн наадамд|Газар дундын тэнгисийн наадам]]}} {{Медаль|Алт|[[Хөнгөн атлетик 2013 оны Газар дундын тэнгисийн наадамд|2013 Мерсин]]|[[Хөнгөн атлетик 2013 оны Газар дундын тэнгисийн наадамд|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Алт|[[Хөнгөн атлетик 2018 оны Газар дундын тэнгисийн наадамд|2018 Таррагона]]|[[Хөнгөн атлетик 2018 оны Газар дундын тэнгисийн наадамд|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Тэмцээн|[[Хөнгөн атлетикийн Тивийн Цом|Тивийн Цом]]}} {{Медаль|Мөнгө|[[2010 оны хөнгөн атлетикийн Тивийн Цом|2010 Сплит]]|[[2010 оны хөнгөн атлетикийн Тивийн Цом#Эмэгтэй|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Хүрэл|[[2014 оны хөнгөн атлетикийн Тивийн Цом|2014 Марракеш]]|[[2014 оны хөнгөн атлетикийн Тивийн Цом#Эмэгтэй|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Тэмцээн|[[Хөнгөн атлетикийн залуучуудын ДАШТ|Залуучуудын ДАШТ]]}} {{Медаль|Хүрэл|[[2008 оны хөнгөн атлетикийн залуучуудын ДАШТ|2008 Быдгощ]]|[[2008 оны хөнгөн атлетикийн залуучуудын ДАШТ – Эмэгтэйчүүдийн зээрэнцэг шидэлт|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Тэмцээн|[[Европын хөнгөн атлетикийн залуучуудын АШТ|Европын Залуучуудын АШТ]]}} {{Медаль|Алт|[[2009 оны хөнгөн атлетикийн Европын Залуучуудын АШТ|2009 Нови Сад]]|[[2009 оны хөнгөн атлетикийн Европын Залуучуудын АШТ#Эмэгтэй|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Мөнгө|[[2007 оны хөнгөн атлетикийн Европын Залуучуудын АШТ|2007 Хенгело]]|[[2007 оны хөнгөн атлетикийн Европын Залуучуудын АШТ#Эмэгтэй|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Тэмцээн|[[Хөнгөн атлетикийн өсвөрийн ДАШТ|Өсвөрийн ДАШТ]]}} {{Медаль|Мөнгө|[[2007 оны хөнгөн атлетикийн өсвөрийн ДАШТ|2007 Острава]]|[[2007 оны хөнгөн атлетикийн өсвөрийн ДАШТ#Эмэгтэй|Зээрэнцэг шидэлт]]}} {{Медаль|Тэмцээн|[[Хөнгөн атлетик Европын Өсвөрийн Олимпын Наадамд|Европын Өсвөрийн Олимпын Наадам]]}} {{Медаль|Мөнгө|[[Хөнгөн атлетик 2007 оны Европын Өсвөрийн Зуны Олимпын Наадамд|2007 Белград]]|[[Хөнгөн атлетик 2007 оны Европын Өсвөрийн Зуны Олимпын Наадамд#Эмэгтэй|Зээрэнцэг шидэлт]]}} }} '''Сандра Перкович''' ({{lang-hr|Sandra Perković}}, ''[[1990]] оны [[6 сарын 21|зургаадугаар сарын 21-нд]] төрсөн'') нь [[Хорват]]ын [[зээрэнцэг шидэлт]]ийн тамирчин бөгөөд [[Зуны олимп|Олимп]], [[Хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Дэлхий]] болон [[Хөнгөн атлетикийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн|Европын]] аварга юм. Тэрээр хувийн дээд амжилтаа [[Лондоны олимп (2012 он)|Лондоны олимпод]] 69.11 [[метр]] шидэж тогтоожээ.<ref name="london2012">{{cite web|url=http://www.london2012.com/athletics/event/women-discus-throw/phase=atw052100/index.html|title=Women's Discus Throw|date=4 August 2012|work=London2012.com|accessdate=4 August 2012|archiveurl=https://archive.is/2y7G|archivedate=9 December 2012}}</ref> ==Эшлэл== {{Reflist|30em}} == Цахим холбоос == * {{iaaf name|id=226369}} *{{commonscat|Sandra Perković|Сандра Перкович}} {{DEFAULTSORT:Перкович, Сандра}} [[Ангилал:Зээрэнцэг шидэлтийн олимпын аварга]] [[Ангилал:Зээрэнцэг шидэлтийн дэлхийн аварга]] [[Ангилал:Зээрэнцэг шидэлтийн европын аварга]] [[Ангилал:Хорватын зээрэнцэг шидэгч]] [[Ангилал:Хорватын олимпын аварга]] [[Ангилал:Хорватын олимпын оролцогч]] [[Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч]] [[Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч]] [[Ангилал:Хорватын хөнгөн атлетикийн улсын аварга]] [[Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт]] [[Ангилал:Сэргээш Хорватад]] [[Ангилал:Саборын гишүүн]] [[Ангилал:Хорватчууд]] [[Ангилал:1990 онд төрсөн]] eif7fkgl8lzf6kf2x4tra971hiwxpwy 0 35794 875879 875281 2026-11-11T02:12:49Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875879 wikitext text/x-wiki [[File:Federal Sales Taxes.png|upright=1.3|right|thumb|Үндэсний түвшний борлуулалтын татвар / НӨАТ-ын хэмжээг харуулсан дэлхийн газрын зураг (2019 оны 10 сар)]] Ихэнх улс орны [[татварын хууль тогтоомж]] нь маш нарийн төвөгтэй бөгөөд [[татварын дарамт]] нь улс орон, орон нутгийн нэгж бүрийн өөр өөр бүлэгт өөр өөр байдаг тул [[татварын хувь хэмжээ]]г улс орнуудаар харьцуулах нь хэцүү бөгөөд зарим талаараа субьектив юм. Жагсаалтад үндсэн татварын төрөл болох [[аж ахуйн нэгжийн татвар]], [[​​орлогын татвар|хувь хүний ​​орлогын татвар]], [[борлуулалтын татвар]] ([[Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар|НӨАТ]] багтсан), [[хөрөнгийн нэмэгдлийн татвар]], [[эд хөрөнгийн татвар]], [[өв залгамжлалын татвар]] зэрэг багтсан. Хувь хүний ​​орлогын албан татварт нийгмийн даатгалын шимтгэл болон бүх татвар багтана. Нийгмийн даатгалын шимтгэл нь хувь хүний ​​баялагт хувь нэмэр оруулдаг ба тэтгэвэрт гарах эсвэл цагаачлах үед нэг удаагийн эсвэл тэтгэвэр хэлбэрээр буцаан төлдөг тул тооцохгүй. Зөвхөн дээд хязгааргүй нийгмийн даатгалын шимтгэлийг хамгийн дээд ахиу татварын хувь хэмжээнд хамруулж болно, учир нь эдгээр нь л хүн амын дунд хуваарилах татвар юм. Зарим бусад татвар (жишээ нь, [[үл хөдлөх хөрөнгийн татвар]]) болон [[орлогын татвар]]ыг энд харуулаагүй болно. Жагсаалтад орсон улсын корпораци эсвэл хувь хүний ​​татварын бодит ачааллыг илэрхийлэхийн тулд хүснэгт нь бүрэн илтгэгч юм. Үзүүлсэн татварын хувь хэмжээ нь завсрын бөгөөд хасалт, чөлөөлөлт, хөнгөлөлтийг тооцоогүй. Үр ашигтай хувь хэмжээ нь завсрын ханшаас ихэвчлэн бага байдаг. Холбооны (АНУ, Канад гэх мэт) татварын хувь хэмжээг улсын дундажаар бичсэн бөгөөд мужаас хамаарч өөр өөр байдаг. == Улс орон, нутаг дэвсгэрийн татварын хувь хэмжээ == {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" |Улс ! rowspan="2" |[[Аж ахуй нэгжийн татвар]] ! colspan="2" |[[Орлогын татвар|Хувь хүний орлогын татвар]] ! rowspan="2" |[[Хөрөнгийн нэмэгдлийн татвар]]<ref>{{cite web |title=Хөрөнгийн нэмэгдлийн татварын (CGT) хувь хэмжээ |url=https://taxsummaries.pwc.com/quick-charts/capital-gains-tax-cgt-rates}}</ref> ! rowspan="2" |[[Эд хөрөнгийн татвар]] ! rowspan="2" |[[Өв залгамжлалын татвар]] ! rowspan="2" |[[Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар|НӨАТ]] эсвэл [[Борлуулалтын татвар]] ! rowspan="2" |Цааш унших |- !Хамгийн доод хэмжээ !Хамгийн өндөр хэмжээ |- | {{flagcountry|Афганистан}} | 20%<ref name="AfghKazCorp">{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2017-04-26/big-business-big-iidea-for-the-budget/8473224|title=Big business has a solution for the budget deficit: Give us $12b|date=2017-04-26|access-date=2025-03-25|work=ABC News|first=Эндрю|last=Робертсон|archive-date=2017-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504041608/http://www.abc.net.au/news/2017-04-26/big-business-big-iidea-for-the-budget/8473224|url-status=live}}</ref> | 0%<ref name="Afgh">{{cite web|url=https://home.kpmg.com/xx/en/home/insights/2015/11/afghanistan-income-tax.html|title=Афганистан – Орлогын татвар|date=2016-06-14|access-date=2025-03-25|work=KPMG|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504041353/https://home.kpmg.com/xx/en/home/insights/2015/11/afghanistan-income-tax.html|archive-date=2017-05-04|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> | 20%<ref name="Afgh"/> | | | | 0%<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taxation-idUSKBN14U09X|title=Afghan businesses feel squeeze from government tax drive|work=Reuters|date=2017-01-09|access-date=2025-03-25|first=James|last=Mackenzie|archive-date=2017-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504042419/http://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taxation-idUSKBN14U09X|url-status=live}}</ref> Гэвч Талибаны дор байсан бүс нутагт зарим хүнсний бүтээгдэхүүнд бага хэмжээний хураамжийг хууль бусаар нэмдэг байжээ<ref>{{cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-afghanistan-taliban-finance/taliban-tax-collectors-help-tighten-insurgents-grip-in-afghanistan-idUSKCN1NB19Y | title=Taliban tax collectors help tighten insurgents' grip in Afghanistan | newspaper=Ройтерс | date=2018-11-06 }}</ref> | [[Афганистаны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Албани}} | 15%<ref name="auto2">{{Cite web |url=https://files.taxfoundation.org/20201208152358/2020-Corporate-Tax-Rates-around-the-World.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-03-25 |archive-date=2021-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719015959/https://files.taxfoundation.org/20201208152358/2020-Corporate-Tax-Rates-around-the-World.pdf |url-status=live }}</ref> | 0%<ref name="AlbInc">{{cite web|url=http://taxsummaries.pwc.com/ID/Albania-Individual-Taxes-on-personal-income|title=Албани - Хувь хүний орлогын албан татвар|work=PWC|access-date=4 May 2017|date=2016-12-01|archive-date=2017-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528213731/http://taxsummaries.pwc.com/ID/Albania-Individual-Taxes-on-personal-income|url-status=dead}}</ref> | 23%<ref name="AlbInc"/> |15% | | | 20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />6% {{small|(аялал жуулчлалын үйлчилгээ)}}<ref>{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/2017-04/07/c_136188315.htm|title=Албани улс аялал жуулчлалын татвараа 6 хувь хүртэл буурууллаа|work=Xinhua News|access-date=2025-03-25|date=2017-04-07|archive-date=2017-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407060034/http://news.xinhuanet.com/english/2017-04/07/c_136188315.htm|url-status=live}}</ref> |[[Албанийн татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Алжир}} | 26% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />19% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<ref>{{cite web|url=http://taxsummaries.pwc.com/ID/Algeria-Corporate-Taxes-on-corporate-income|title=Алжиры аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар|work=PWC|access-date=2025-03-25|archive-date=2017-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929062320/http://taxsummaries.pwc.com/ID/Algeria-Corporate-Taxes-on-corporate-income|url-status=dead}}</ref> | 0%<ref name="AlgInc">{{cite web|url=http://www.pkf.com/media/1944991/algeria%20pkf%20tax%20guide%202013.pdf|title=Алжирын татварын гарын авлага 2013|work=PKF|access-date=2025-03-25|archive-date=2017-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170918211557/http://www.pkf.com/media/1944991/algeria%20pkf%20tax%20guide%202013.pdf|url-status=dead}}</ref> | 35%<ref name="AlgInc"/> |15% оршин суугч, 20% оршин суугч бус | | | 19% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<ref name="AlgOth"/><br />9% {{small|(үндсэн бүтээгдэхүүн)}}<ref name="AlgOth">{{cite web|url=http://taxsummaries.pwc.com/ID/Algeria-Corporate-Other-taxes|title=Algeria Other Taxes|work=PWC|date=2016-12-13|access-date=2025-03-25|archive-date=2017-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929062316/http://taxsummaries.pwc.com/ID/Algeria-Corporate-Other-taxes|url-status=dead}}</ref> | [[Алжирын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Америкийн Самоа}} | 34%<ref name="auto2"/> | 4%<ref>{{cite web|url=http://samoanews.com/treasurer-tells-fono-wage-tax-should-be-repealed?qt-photos_videos=1|title=Treasurer tells Fono wage tax should be repealed|date=2014-03-26|work=Samoa News|access-date=2025-03-26|archive-date=2017-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170530000837/http://samoanews.com/treasurer-tells-fono-wage-tax-should-be-repealed?qt-photos_videos=1|url-status=live}}</ref><ref name="AmSa"/> | 6%<ref name="AmSa">{{cite web|url=http://www.doc.as/wp-content/uploads/2014/02/Investment-Guide-2014-reduced.pdf|title=American Samoa Investment Guide 2014|work=Амбан захирагчийн тамгын газар|access-date=2025-03-30|archive-date=2017-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170530001123/http://www.doc.as/wp-content/uploads/2014/02/Investment-Guide-2014-reduced.pdf|url-status=dead}}</ref> | | 0% | | 0%<ref>{{cite web|url=http://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/274609/5-percent-sales-tax-proposed-for-american-samoa|title=5% sales tax proposed for American Samoa|work=Radio New Zealand|date=2015-05-26|access-date=2025-03-30|archive-date=2017-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170530001119/http://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/274609/5-percent-sales-tax-proposed-for-american-samoa|url-status=live}}</ref><ref name="AmSa"/> | [[Америкийн Самоагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Андорра}} | 10%<ref>{{cite news | url=http://www.guardian.co.uk/world/2011/dec/27/andorra-financial-crisis-tax | location=Лондон | work=The Guardian | first=Жилс | last=Тремлетт | title=Andorra gets a taste of taxation | date=2011-12-27 | access-date=2025-03-30 | archive-date=2012-11-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121120210126/http://www.guardian.co.uk/world/2011/dec/27/andorra-financial-crisis-tax | url-status=live }}</ref> | 0%<ref name="andorra">{{cite web |url= https://andorraguides.com/tax/rates/#income-tax-rates-in-andorra-for-residents |title= Андоррагийн татварын хувь хэмжээ |date= 2018 |accessdate= 2025-03-30 |archive-date= 2020-03-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200318191200/https://andorraguides.com/tax/rates/#income-tax-rates-in-andorra-for-residents |url-status= live }}</ref> | 10%<ref name="andorra"/> | | | | 4.5% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br>9.5% {{small|(банкны үйлчилгээ)}}<br>2.5%, 1% эсвэл 0% {{small|(бууруулсан хэмжээ)}}<ref name="AndDel">{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-andorrahighlights-2017.pdf|title=International Tax Andorra Highlights 2017|work=Deloitte|access-date=2025-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504050747/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-andorrahighlights-2017.pdf|archive-date=2017-05-04|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> | [[Андоррагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ангол}} | 30%<ref name="AngRat">{{cite web|url=http://www.pkf.com/media/10028474/angola-tax-guide-2016-17.pdf|title=Angola Tax Guide 2016/17|work=PKF|access-date=2025-03-30|date=2016|archive-date=2017-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504052457/http://www.pkf.com/media/10028474/angola-tax-guide-2016-17.pdf|url-status=dead}}</ref> | 0%<ref name="AngRat"/> | 17%<ref name="AngRat"/> |10% | | | 14%<ref>{{Cite web|title=Angola Indirect Tax Changes for 2021|url=https://www.ey.com/en_gl/tax-alerts/angola-indirect-tax-changes-for-2021|access-date=2021-12-02|website=www.ey.com|language=en-GL|archive-date=2021-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202095138/https://www.ey.com/en_gl/tax-alerts/angola-indirect-tax-changes-for-2021|url-status=dead}}</ref> | [[Анголын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ангиль}} | 0%<ref name="Anguil">{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-anguillahighlights-2017.pdf|title=International Tax Anguilla Highlights 2017|work=Deloitte|access-date=2025-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170530005929/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-anguillahighlights-2017.pdf|archive-date=2017-05-30|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> | colspan="2" | 0%<ref name="Anguil"/> | | | | 0%<ref name="Anguil"/> | [[Ангилийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Антигуа ба Барбуда}} |25%<ref>{{cite web|date=2020-11-11|title=Corporate Tax Rates Table - KPMG Global|url=https://home.kpmg/xx/en/home/services/tax/tax-tools-and-resources/tax-rates-online/corporate-tax-rates-table.html|access-date=2025-03-30|website=KPMG|language=en-US|archive-date=2021-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428075350/https://home.kpmg/xx/en/home/services/tax/tax-tools-and-resources/tax-rates-online/corporate-tax-rates-table.html|url-status=live}}</ref> | colspan="2" |0%<ref name="home.kpmg">{{cite web|date=2020-11-11|title=Individual Income Tax Rates Table - KPMG Global|url=https://home.kpmg/xx/en/home/services/tax/tax-tools-and-resources/tax-rates-online/individual-income-tax-rates-table.html|access-date=2025-03-30|website=KPMG|language=en-US|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501212641/https://home.kpmg/xx/en/home/services/tax/tax-tools-and-resources/tax-rates-online/individual-income-tax-rates-table.html|url-status=live}}</ref> | | | |15%<ref>{{cite web|date=2020-10-28|title=Antigua - Indirect Tax Guide - KPMG Global|url=https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2018/10/antigua-indirect-tax-guide.html|access-date=2025-03-30|website=KPMG|language=en-US|archive-date=2021-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506205815/https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2018/10/antigua-indirect-tax-guide.html|url-status=live}}</ref> | [[Антигуа ба Барбудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Аргентин}} | 35% оршин суугч<br>15% оршин суугч бус<ref name="Arge">{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/cn/Documents/international-business-support/deloitte-cn-ibs-argentina-country-invest-en-2016.pdf|title=Taxation and Investment in Argentina 2016|work=Deloitte|access-date=2025-03-30|archive-date=2017-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504052942/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/cn/Documents/international-business-support/deloitte-cn-ibs-argentina-country-invest-en-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> | 9%<ref name="Arge"/> | 35%<ref name="Arge"/> |15% | | | 21%<ref name="Arge"/> | [[Аргентины татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Армени}} | 18%<ref name="ArmTax">{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-armeniahighlights-2021.pdf|title=International Tax Armenia Highlights 2021|work=Deloitte|access-date=2025-03-30|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512152147/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-armeniahighlights-2021.pdf|url-status=dead}}</ref> | 22%<ref name="ArmTax"/> | 22%<ref name="ArmTax"/> | 10-20% | | | 20%<ref name="ArmTax"/> | [[Арменийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Аруба}} | 25%<ref name="ArubTax">{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-arubahighlights-2017.pdf|title=International Tax Aruba Highlights 2017|work=Deloitte|access-date=2025-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504221247/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-arubahighlights-2017.pdf|archive-date=2017-05-04|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> | 7%<ref name="ArubTax"/> | 58.95%<ref name="ArubTax"/> | | | | 1.5% {{small|(эргэлтийн татвар)}}<ref name="ArubTax"/> | [[Арубагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Австрали}} | 30% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />25% {{small|(нэгжийн үндсэн хэмжээ)}}<ref name="AustTax">{{cite web|title=Changes to company tax rates|url=https://www.ato.gov.au/Rates/Changes-to-company-tax-rates/?page=1#Base_rate_entity_company_tax_rate|work=Australian Tax Office|access-date=2021-05-11|archive-date=2021-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210511212007/https://www.ato.gov.au/Rates/Changes-to-company-tax-rates/?page=1#Base_rate_entity_company_tax_rate|url-status=live}}</ref><ref group="Note">Жилийн 2 сая австрали доллараас дээш орлоготой бизнес эрхлэгчид 30%, бусад бүх бизнес 26% төлдөг.</ref> | 0%<ref name="AustTax"/> | 45%<ref>{{cite web|url=http://theconversation.com/explainer-what-is-the-temporary-deficit-levy-and-why-was-it-introduced-60432|title=Explainer: what is the temporary deficit levy and why was it introduced?|work=The Conversation|date=2016-06-03|access-date=2025-03-30|first=Ross|last=Guest|archive-date=2017-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504222825/http://theconversation.com/explainer-what-is-the-temporary-deficit-levy-and-why-was-it-introduced-60432|url-status=live}}</ref> | 0-45% (Орлогын татварын хувьтай адил) | | | 10% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />0% {{small|(зайлшгүй шаардлагатай зүйлс)}}<ref name="AustTax"/> | [[Австралийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Австри}} | 25%<ref name="Austria">{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-austriahighlights-2017.pdf|title=International Tax Austria Highlights 2017|work=Deloitte|access-date=2025-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170504223420/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-austriahighlights-2017.pdf|archive-date=2017-05-04|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> | 0%<ref name="Austria"/> | 55%<ref name="Austria"/> |27.5% | | | 20% {{small|(стандарт хэмжэ)}}<br />13% {{small|(аялал жуулчлалын үйлчилгээ)}}<br />10% {{small|(үндсэн эд зүйлс)}}<ref name="Austria"/> | [[Австрийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Азербайжан}} | 20%<ref name="Azer">{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/cn/Documents/international-business-support/deloitte-cn-ibs-azerbaijan-int-tax-en-2017.pdf|title=International Tax Azerbaijan Highlights 2017|work=Deloitte|access-date=2025-04-01|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505005931/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/cn/Documents/international-business-support/deloitte-cn-ibs-azerbaijan-int-tax-en-2017.pdf|url-status=dead}}</ref> | 14%<ref name="Azer"/> | 25%<ref name="Azer"/> | <ref>{{Cite web |last=Каспийн хуулийн төв |first=Law and Tax Services |date=2024-10-22 |title=Азербайжан дахь хөрөнгийн орлогын татвар. |url=https://www.caspianlegalcenter.az/insights/more/capital-gains-tax-azerbaijan |access-date=2025-04-01 |website=Каспийн хуулийн төв |language=en}}</ref> | | | 18%<ref name="Azer"/> | [[Азербайжаны татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Азор}} |13.6% <small>([[Жижиг дунд үйлдвэрлэл|ЖДҮ]] эрхлэгчдэд хүчинтэй бөгөөд 15000€ татвар ногдох ашиг хүртэл хүчинтэй)</small><ref name=":3">{{cite web|url=http://www.investinazores.com/index.php/pt/diferencial-fiscal-competitivo|title=Diferencial Fiscal Competitivo|website=www.investinazores.com|access-date=2025-04-01|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205124616/http://www.investinazores.com/index.php/pt/diferencial-fiscal-competitivo|url-status=live}}</ref> 16.8% <small>(ерөнхий хэмжээ)</small> |0.0% <small>(сарын 654 евро хүртэлх цалин) + нийгмийн даатгалын шимтгэл</small><ref>{{cite web|url=https://dre.pt/application/file/a/118813087|title=Despacho n.º 1056/2019|last=Governo Regional dos Açores|date=2019|website=Diário da República|access-date=2025-04-01|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205121608/https://dre.pt/application/file/a/118813087|url-status=live}}</ref> |36.2% <small>(€25,200-аас дээш сарын цалин) + нийгмийн даатгалын шимтгэл</small><ref name=":4">{{cite web|url=https://joram.madeira.gov.pt/joram/2serie/Ano%20de%202020/IISerie-020-2020-01-29.pdf|title=Despachon.º 44/2020|last=Governo Regional da Madeira|date=2020|website=Jornal Oficial da Região Autónoma da Madeira|access-date=2025-04-01|archive-date=2020-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922114850/https://joram.madeira.gov.pt/joram/2serie/Ano%20de%202020/IISerie-020-2020-01-29.pdf|url-status=live}}</ref> | | | |4% <small>(багасгасан хэмжээ)</small><br />9% <small>(дундын хэмжээ)</small><br />16% <small>(стандарт хэмжээ)</small><ref>{{Cite web |title=Taxa normal de IVA nos Açores passa de 18 para 16 por cento a partir de 1 de julho |url=https://portal.azores.gov.pt/web/comunicacao/news-detail?id=3829054 |access-date=2025-04-01 |website=portal.azores.gov.pt |language=pt-PT}}</ref> |[[Португалын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бахам}}<ref>{{cite web |url=http://www.globalpropertyguide.com/Caribbean/Bahamas/Taxes-and-Costs |title=Bahamas capital gains tax rates, and property income tax |publisher=Globalpropertyguide.com |access-date=2025-04-01 |archive-date=2013-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130130064318/http://www.globalpropertyguide.com/Caribbean/Bahamas/Taxes-and-Costs |url-status=live }}</ref> | 0%<ref>{{cite web|url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Bahamas.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002105807/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Bahamas.pdf|url-status=dead|title="Taxation and Investment Guides: Bahamas Highlights 2013" Deloitte & Touche|archivedate=2013-10-02}}</ref> | 0% | 0% {{small|+ 8.8% нийгмийн даатгалын татвар}} | | | | 12% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<ref>{{citation |url= http://tribune242.com/news/2018/may/30/budget-vat-rise-75-percent-12-percent/ |publisher= Bahamas Tribune |access-date= 2025-04-01 |title= BUDGET: VAT to rise from 7.5 percent to 12 percent |archive-date= 2018-07-02 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180702164032/http://www.tribune242.com/news/2018/may/30/budget-vat-rise-75-percent-12-percent/ |url-status= live }}</ref> | [[Бахамын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бахрейн}} | 0%<ref>{{cite web|url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Bahrain.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002110351/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Bahrain.pdf|url-status=dead|title="Taxation and Investment Guides: Bahrain Highlights 2013" Deloitte & Touche|archivedate=2013-10-02}}</ref> | colspan="2" | 0% | | | | 10% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />0% {{small|(зайлшгүй шаардлагатай бараа)}} | [[Бахрейны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бангладеш}}<ref name="kpmg"/> | 32.5%<ref>{{cite web|url=https://www.dhakatribune.com/business/economy/2021/06/03/budget-fy22-corporate-tax-rates-to-reduce-in-new-budget|title=Budget FY22: Big tax cut for businesses|date=2021-06-03|access-date=2025-04-01|website=[[Dhaka Tribune]]|archive-date=2021-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724195633/https://www.dhakatribune.com/business/economy/2021/06/03/budget-fy22-corporate-tax-rates-to-reduce-in-new-budget|url-status=live}}</ref> | 0% | 25% | | | | 15% | [[Бангладешийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Барбадос}}{{citation needed|date=2019 оны 12 сар}} | 5.5% {{small|(1 сая [[барбадос доллар]]оос хэтрэхгүй орлого дээр)}}<br />3.0% {{small|(1-20 сая барбадос доллар)}}<br />2.5% {{small|(20-30 сая барбадос доллар)}}<br />1.0% {{small|(30 саяас дээш барбадос доллар)}}<ref name="pwc.com">{{Cite web |url=https://www.pwc.com/bb/en/services/pdf/pwc-tax-insights-barbados-nov-2018.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-01 |archive-date=2019-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190709180224/https://www.pwc.com/bb/en/services/pdf/pwc-tax-insights-barbados-nov-2018.pdf |url-status=live }}</ref> | 25% | 38% | | | | 17.5% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />7.5% {{small|(зочид буудлын үйлчилгээ)}} | [[Барбадосын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Беларусь}}<ref name="fita">{{cite web |url=http://www.fita.org/countries/ |title=FITA |publisher=FITA |access-date=2025-04-01 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226011126/http://www.fita.org/countries/%20 |url-status=dead }}</ref> | 20% | 43.37% (12% орлогын албан татвар, 1% албан журмын даатгал, 35% нийгмийн даатгал) | 43.37% (12% орлогын албан татвар, 1% албан журмын даатгал, 35% нийгмийн даатгал) | | | | 20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />10% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Беларусийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бельги}}<ref name="kpmg"/> | 25%<ref name="www.sbb.be">{{cite web |url=https://www.sbb.be/nl/blog/de-vennootschapsbelasting-vanaf-2018-welk-tarief-betaalt-u |title=De vennootschapsbelasting vanaf 2018 |access-date=2025-04-02 |archive-date=2018-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722184739/https://www.sbb.be/nl/blog/de-vennootschapsbelasting-vanaf-2018-welk-tarief-betaalt-u |url-status=live }}</ref> | 55% {{small|(ганц бие/салсан үед)}} <br /> 50% {{small|(хууль ёсоор гэрлэсэн үед)}} | 60.45% <br /> ([https://www.socialsecurity.be/site_fr/employer/infos/employers_nsso/which-contributions.htm#:~:text=Les%20cotisations%20personnelles%20des%20travailleurs,but%20lucratif%20est%20de%2025%20%25. 13.07%] {{small|(нийгмийн даатгалын албан татвар)}} <br /> 50% {{small|(холбооны)}}<ref name="www.financeinfo.be">{{cite web |url=https://financeinfo.be/belastingen/belastingschijven/ |title=Belastingschijven |access-date=2025-04-04 |archive-date=2018-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722184900/https://financeinfo.be/belastingen/belastingschijven/ |url-status=live }}</ref> <br /> 3-9% {{small|(хотын)}}<ref name="www.financien.belgium.be">{{cite web |url=https://financien.belgium.be/nl/particulieren/belastingaangifte/gemeentebelasting |title=GEMEENTEBELASTING |date=2015-10-16 |access-date=2025-04-04 |archive-date=2021-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901211632/https://financien.belgium.be/nl/particulieren/belastingaangifte/gemeentebelasting/ |url-status=live }}</ref>) | | | | 21% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />12% {{small|(ресторанууд)}}<br />6% {{small|(зайлшгүй болон сонгогдсон бараа)}} | [[Бельгийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Белиз}} | 0.75% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<br />19% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}} | colspan="2" | 25%<ref>{{Cite web |title=File Income Tax – Belize Tax Services |url=https://bts.gov.bz/file-income-tax/ |access-date=2025-04-04 |language=en-US}}</ref> | 0% (Ерөнхийдөө чөлөөлөгдсөн) | | | 12.5% | [[Белизийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бенин}}{{Citation needed|date=2009 оны 9 сар}} | 35% | 10% | 35% | | | | 18% | [[Бениний татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бермуд}} | 0%<ref>{{Cite journal|last=EYGM Limited|date=2018|title=2018 Worldwide Corporate Tax Guide|url=https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|journal=EY Worldwide Corporate Tax Guide|page=173|access-date=2025-04-04|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621070149/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|url-status=dead}}</ref> | colspan="2" | 0% | | | | 0% | [[Бермудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бутан}} | 26% | 0% | 25%<ref name="www.mof.gov.bt">{{cite web |url=http://www.mof.gov.bt/index.php?deptid=6&id=46 |title=Сангийн яам &#124; Бутаны хааны засгийн газар |publisher=Mof.gov.bt |access-date=2025-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706162835/http://www.mof.gov.bt/index.php?deptid=6&id=46 |archive-date=2011-07-06 |url-status=dead }}</ref> | | | | {{N/A}} | [[Бутаны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Боливи}} | 29% | 0% | 25% | | | | 13% | [[Боливийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Босни}} | 10%<ref name="fipa.gov.ba">{{cite web |url=http://fipa.gov.ba/FipaFiles/File/Publications/investment.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706131255/http://fipa.gov.ba/FipaFiles/File/Publications/investment.pdf |archive-date=2011-07-06 |url-status=dead }}</ref> | colspan="2" | 10% | | | | 17%<ref name="fipa.gov.ba"/> | [[Босни ба Херцеговины татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ботсвана}} | 22% | 0% | 25% | 25% | | | 14% | [[Ботсванын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бразил}}<ref name="kpmg"/> | {{small|40% (санхүүгийн байгууллага, даатгал, хөрөнгийн үнэлгээний компаниудын хувьд хамгийн өндөр хэмжээ)}} <br /> {{small|34% (хамгийн өндөр хэмжээ)}} <br /> {{small|24% (хамгийн бага хэмжээ)}} <br /> {{small|15% (20,000 бразил доллараас дээш ашиг дээр +10%<ref>{{Cite web |title=IRPJ (Imposto sobre a renda das pessoas jurídicas) |url=https://www.gov.br/receitafederal/pt-br/assuntos/orientacao-tributaria/tributos/IRPJ |access-date=2025-04-04 |website=Receita Federal |language=pt-br}}</ref> + 9% Нийгмийн шимтгэлийн татвар эсвэл санхүүгийн байгууллага, даатгал, хөрөнгийн үнэлгээний компаниудад 15%<ref>{{Cite web |title=Contribuição Social sobre o Lucro Líquido CSLL |url=https://www.gov.br/receitafederal/pt-br/assuntos/orientacao-tributaria/tributos/CSLL |access-date=2022-05-03 |website=Receita Federal |language=pt-br}}</ref>)}} | 0%<ref>{{cite web|url=http://idg.receita.fazenda.gov.br/acesso-rapido/tributos/irpf-imposto-de-renda-pessoa-fisica#c-lculo-anual-do-irpf|title=IRPF (Imposto sobre a renda das pessoas físicas)|website=Receita Federal|access-date=2025-04-04|archive-date=2016-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602144853/http://idg.receita.fazenda.gov.br/acesso-rapido/tributos/irpf-imposto-de-renda-pessoa-fisica#c-lculo-anual-do-irpf|url-status=live}}</ref> | 27.5%<ref>{{Cite web |title=Tabela do Imposto de Renda 2023: veja faixas, alíquotas e como calcular |url=https://economia.uol.com.br/imposto-de-renda/noticias/redacao/2023/02/28/tabela-do-imposto-de-renda-2023-veja-faixas-aliquotas-e-como-calcular.htm |access-date=2025-04-04 |website=economia.uol.com.br |language=pt-br}}</ref> |22.5% | | | 20,03%-30,7%<ref>{{cite web|url=https://www12.senado.leg.br/noticias/materias/2023/08/18/com-reforma-tributaria-imposto-sobre-consumo-deve-variar-de-20-a-30-diz-ifi|title=Com reforma tributária, imposto sobre consumo deve variar de 20% a 30%, diz IFI|date=2023-08-18|website=Senado Federal do Brasil|access-date=2025-04-04}}</ref> | [[Бразилын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бруней}} | 1% (хувиараа бизнес эрхлэгчид ба нөхөрлөл), 18.5% (бусад бүх бизнес)<ref name="mofe.gov.bn">{{cite web | url=https://www.mofe.gov.bn/Divisions/faqs-corporate-tax.aspx | title=Санхүү, эдийн засгийн яам - faqs-corporate-tax }}</ref> | colspan="2" | 0% |0%<ref name="mofe.gov.bn"/> | | | {{N/A}}<ref name="VAT Live"/> | [[Брунейн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Болгар}} | 10% {{small|(ашгийн хуваарилалтад +5%)}} | 10% | 10% | | | | 20% {{small|(зочид буудал, кемпийн байранд 9%)}} | [[Болгарын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Буркина-Фасо}} | 27.5% | 0% | 25% | | | | 18% | [[Буркина-Фасогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бурунди}}<ref>{{cite web |last=Газиано |first=Тодд Ф. |url=http://www.heritage.org/research/features/index/country.cfm?id=Burundi |title=Эдийн засгийн эрх чөлөөний индекс |publisher=Heritage.org |access-date=2025-04-04 |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216101815/http://www.heritage.org/research/features/index/country.cfm?id=Burundi |archive-date=2008-12-16 }}</ref> | 35% | 0% | 35% | | | | 18% | | [[Бурундийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Камбож}} | 20% | 0% | 20% | | | | 10% | [[Камбожийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Камерун}}<ref name="fita"/> | 31.5% | 10% | 35% | | | | 19.25% | [[Камеруны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Канад}} | 26.5-31% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />9-13% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<ref>{{cite web|url=http://www.cra-arc.gc.ca/tx/bsnss/tpcs/crprtns/rts-eng.html|title=Corporation tax rates – Canada.ca|first=Canada Revenue|last=Agency|website=www.cra-arc.gc.ca|date=2019-11-27|access-date=2025-04-04|archive-date=2017-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170717024510/http://www.cra-arc.gc.ca/tx/bsnss/tpcs/crprtns/rts-eng.html|url-status=live}}</ref> | 19% {{small|(15% холбооны + 4% [[Нунавут]]ад)}}<ref name=canada>[https://www.canada.ca/en/revenue-agency/services/tax/individuals/frequently-asked-questions-individuals/canadian-income-tax-rates-individuals-current-previous-years.html Канадын хувь хүний орлогын албан татварын хувь хэмжээ - одоогийн болон өмнөх жилүүд] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200603170704/https://www.canada.ca/en/revenue-agency/services/tax/individuals/frequently-asked-questions-individuals/canadian-income-tax-rates-individuals-current-previous-years.html |date=2020-06-03 }}, Канадын орлогын агентлаг.</ref>-27.53% {{small|(12.53% холбооны + 15% [[Квебек]]эд)}}<ref>[https://www.revenuquebec.ca/en/citizens/income-tax-return/completing-your-income-tax-return/income-tax-rates/ Орлогын татварын хэмжээ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511173419/https://www.revenuquebec.ca/en/citizens/income-tax-return/completing-your-income-tax-return/income-tax-rates/ |date=2020-05-11 }}, Revenu Québec.</ref><ref>[https://www.canada.ca/en/revenue-agency/services/tax/individuals/topics/about-your-tax-return/tax-return/completing-a-tax-return/deductions-credits-expenses/line-44000-refundable-quebec-abatement.html Line 44000 - Refundable Quebec abatement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200603170908/https://www.canada.ca/en/revenue-agency/services/tax/individuals/topics/about-your-tax-return/tax-return/completing-a-tax-return/deductions-credits-expenses/line-44000-refundable-quebec-abatement.html |date=2020-06-03 }}, Канадын орлогын агентлаг.</ref><ref name=quebec>{{Webarchiv|url=https://assets.ey.com/content/dam/ey-sites/ey-com/en_ca/topics/tax/tax-calculators/2020/ey-tax-rates-quebec-2020.pdf |wayback=20200603170837 |text=Квебек, холбооны болон мужийн хувь хүний ​​орлогын албан татварын нэгтгэсэн хэмжээ - 2020 |archiv-bot=2025-04-18 03:54:54 InternetArchiveBot }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200603170837/https://assets.ey.com/content/dam/ey-sites/ey-com/en_ca/topics/tax/tax-calculators/2020/ey-tax-rates-quebec-2020.pdf |date=2020-06-03 }}, Ernst & Young.</ref> | 58.50% {{small|(33% холбооны + 25.5% [[Квебек]]эд)}}-44.5% {{small|(33% холбооны + 11.5% [[Нунавут]]ад)}}<ref name=canada/><ref name=quebec/> |27% | | | 5% {{Small|([[Альберта]]д 5% холбооны татвар)}}-15% {{small|(5% холбооны татвар + [[Нью-Брансвик]]т мужийн 10% татвар)}}<ref>{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-canadahighlights-2017.pdf|title=International Tax Canada Highlights 2017|work=Deloitte|access-date=2025-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170527102835/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-canadahighlights-2017.pdf|archive-date=2017-05-27|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> | [[Канадын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Кабо-Верде}} | 25% | 16.5% | 27.5% | | | | 15% | [[Кабо-Вердегийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Кайманы арлууд}} | 0%<ref name=caymandeloitte>{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-caymanislandshighlights-2017.pdf|title=International Tax Cayman Islands Highlights 2017|work=Deloitte|access-date=2025-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170530010033/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-caymanislandshighlights-2017.pdf|archive-date=30 May 2017|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> | colspan="2" | 0%<ref name=caymandeloitte/> | | | | 0%<ref name=caymandeloitte/><ref>{{cite web|url=https://www.caymancompass.com/2016/06/23/18-month-budget-govt-revenue-tops-1-2b/|title=18-month budget: Gov't revenue tops $1.2B|work=Cayman Compass|last=Дункан|first=Чарльз|date=2016-06-23|access-date=2025-04-04|archive-date=2017-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170530011047/https://www.caymancompass.com/2016/06/23/18-month-budget-govt-revenue-tops-1-2b/|url-status=live}}</ref><ref group=Note>Борлуулалтын татвар эсвэл GST байхгүй ч Кайманы арлууд арлын улс руу импортолсон бараанд янз бүрийн импортын татвар ногдуулдаг.</ref> | [[Кайманы арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс}} | 30%<ref name="ffiCAR">{{cite web |url=http://www.financialfreedomindex.com/central-african-republic.html |title=Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс дахь санхүүгийн эрх чөлөө |publisher=FinancialFreedomIndex.com |access-date=2025-04-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622111420/http://www.financialfreedomindex.com/central-african-republic.html |archive-date=2015-06-22 }}</ref> | {{N/A}} | 50%<ref name="ffiCAR"/> | | | | 19% | [[Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс дахь татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Чад}} | 20% | {{N/A}} | {{N/A}} | {{N/A}} | | | {{N/A}} | [[Чадын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Чили}}<ref>{{cite web |url=http://www.sii.cl/aprenda_sobre_impuestos/impuestos/imp_directos.htm |title=Servicio de Impuestos Internos |language=es |publisher=Sii.cl |access-date=2013-02-04 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226010953/http://www.sii.cl/aprenda_sobre_impuestos/impuestos/imp_directos.htm%20 |url-status=live }}- Аж ахуйн нэгжийн албан татварын хувьд: 2013 оны 1 сарын 1-нээс мөрдөгдөж буй 20630 (2012 оны 9 сарын 27) хуулиар батлагдсан 20%.</ref> | 25% {{Small|(хамгийн бага хэмжээ)}} 27% {{Small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<ref>{{cite web|url=http://www.sii.cl/preguntas_frecuentes/renta/001_002_4708.htm|title=Preguntas Frecuentes|website=www.sii.cl|access-date=2025-04-04|archive-date=2015-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024093311/http://www.sii.cl/preguntas_frecuentes/renta/001_002_4708.htm|url-status=dead}}</ref> | 0% {{small|(950 доллараас хэтрэхгүй татвар ногдох сарын орлогын хувьд)}} | 40% {{small|(190000 доллараас дээш татвар ногдох сарын орлогод)}}<ref>{{cite web|url=http://www.sii.cl/valores_y_fechas/impuesto_2da_categoria/impuesto2018.htm|title=Sii {{!}} Servicio de Impuestos Internos|website=www.sii.cl|language=es|access-date=2025-04-04|archive-date=2018-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916034440/http://www.sii.cl/valores_y_fechas/impuesto_2da_categoria/impuesto2018.htm|url-status=live}}</ref> | 10% | | | 19% | [[Чилийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Хятад}}<ref name="kpmg"/> | 25% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<ref>[[Хятадын татварын тогтолцоо]]</ref> 15% {{small|(өндөр технологийн компаниудад зориулсан концессын хувь)}}<ref>{{cite web|title="大众创业 万众创新"税收优惠政策指引|url=http://www.chinatax.gov.cn/n810341/n810755/c2576894/content.html|access-date=2025-04-04|website=www.chinatax.gov.cn|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605222950/http://www.chinatax.gov.cn/n810341/n810755/c2576894/content.html|url-status=dead}}</ref> | 0% | 45%<ref>{{cite web|last1=Жао|first1=Вэньпэй|title=2015最新个人所得税税率表及计算方法【图】|url=http://henan.china.com.cn/finance/2015/0311/190052.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710003018/http://henan.china.com.cn/finance/2015/0311/190052.shtml|url-status=dead|archive-date=2015-07-10|website=中国河南网|access-date=2025-04-04}}</ref><ref>{{cite web|last1=KPMG|title=Хятад – Орлогын Татвар|url=https://home.kpmg.com/xx/en/home/insights/2011/12/china-income-tax.html|website=KPMG|access-date=2025-04-04|archive-date=2016-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160828135004/https://home.kpmg.com/xx/en/home/insights/2011/12/china-income-tax.html|url-status=live}}</ref> |20% |0% - {{small| Хятадын засгийн газар Хятадын бүх газар нутгийг эзэмшдэг бөгөөд засгийн газар орон сууцны эздээс татвар авдаггүй.}}<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2023/05/10/business/china-property-tax.html |title=Why China Doesn't Have a Property Tax |website=Нью-Йорк Таймс |date=2023-05-10 |first=Кит |last=Брэдшер }}</ref> | | 13% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<ref name="VAT Live">{{cite web|date=2019-03-20|title=关于深化增值税改革有关政策的公告|url=http://www.chinatax.gov.cn/n810341/n810755/c4160283/content.html|access-date=2025-04-04|website=国家税务总局|archive-date=2021-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210108180320/http://www.chinatax.gov.cn/n810341/n810755/c4160283/content.html|url-status=dead}}</ref><br />9% {{small|(эрчим хүч, ном, тээвэр гэх мэт.)}}<br />6% {{small|(бусад үйлчилгээ)}}<br />0% {{small|(экспортын бараа, үйлчилгээ)}} | [[Хятадын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Колумби}}<ref name="fita"/> | 35%<ref>[http://www.secretariasenado.gov.co/senado/basedoc/estatuto_tributario_pr010.html#CAPITULOIX-I/"Estatuto Tributario de los Impuestos Administrados por la Dirección General de Impuestos Nacionales", ARTÍCULO 240 – TARIFA GENERAL PARA PERSONAS JURÍDICAS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171202052605/http://www.secretariasenado.gov.co/senado/basedoc/estatuto_tributario_pr010.html#CAPITULOIX-I/ |date=2017-12-02 }} Татаж авсан: 2021/01/25</ref> | 0%<ref name="secretariasenado.gov.co">[http://www.secretariasenado.gov.co/senado/basedoc/estatuto_tributario_pr010.html#241/"Estatuto Tributario de los Impuestos Administrados por la Dirección General de Impuestos Nacionales", ARTICULO 241. TARIFA PARA LAS PERSONAS NATURALES RESIDENTES Y ASIGNACIONES Y DONACIONES MODALES] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171202052605/http://www.secretariasenado.gov.co/senado/basedoc/estatuto_tributario_pr010.html#241/ |date=2017-12-02 }} Татаж авсан: 2017/12/01</ref> | 35% {{small|(хөдөлмөрийн бус орлого)}}<br />39% {{small|(хөдөлмөрийн орлого)}}<ref name="secretariasenado.gov.co"/> | 10% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />20% {{small|(сугалаа, тоглоом эсвэл үүнтэй төстэй үйл ажиллагаа)}}<ref>[https://taxsummaries.pwc.com/colombia/individual/other-taxes Колумби хувь хүн - Бусад татвар]</ref> | | | 19% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />5% or 0% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Колумбийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Коморос}} | 35% | {{N/A}} | {{N/A}} | {{N/A}} | | | {{N/A}} | [[Коморосын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Күүкийн арлууд}} | 30% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />20% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | 18.5% | 30% | | 0% <ref>{{cite web |url=http://www.destination-cook-islands.com/Why-Invest.html |title=Why Invest in the Cook Islands – is it that good – really? |publisher=destination-cook-islands.com |access-date=2025-04-10 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211053336/http://www.destination-cook-islands.com/Why-Invest.html |url-status=dead }}</ref> | | 15% | [[Күүкийн арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс}} | 35% | 0% | 40% | | | | 20% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />5% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | [[Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улсын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бүгд Найрамдах Конго Улс}} | 30%<ref>{{Cite journal|last=EYGM Limited|date=2018|title=2018 Worldwide Corporate Tax Guide|url=https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|journal=EY Worldwide Corporate Tax Guide|volume=342|access-date=2025-04-04|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621070149/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|url-status=dead}}</ref> | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | 18.9%<ref>{{Cite journal|last=EYGM Limited|date=2018|title=2018 Worldwide Corporate Tax Guide|url=https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|journal=EY Worldwide Corporate Tax Guide|page=346|access-date=2025-04-04|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621070149/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|url-status=dead}}</ref> | [[Бүгд Найрамдах Конго Улсын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Коста-Рика}} | 30% | 0% | 25% | | | | 13% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />4% {{small|(хувийн эрүүл мэндийн үйлчилгээ, онгоцны тийз)}}<br />2% {{small|(эм, хувийн боловсрол)}}<br />1% {{small|(зайлшгүй шаардлагатай хүнс, хөдөө аж ахуй)}}<ref>{{cite web |url=https://www.hacienda.go.cr/contenido/15188-tarifas |title=Finance Ministry Rates |access-date=2025-04-04 |archive-date=2019-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218115417/https://www.hacienda.go.cr/contenido/15188-tarifas |url-status=live }}</ref> | [[Коста-Рикагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Хорват}}<ref name="fita"/> | 18% {{small|(3 сая [[Хорват куна|кунаас]] дээш ашгийн хувьд)}}<br />12% {{small|(3 сая тонноос хэтрэхгүй ашгийн хувьд)}} | 12% | 40% |10% | | | 25% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<ref>{{cite web |url=http://www.emg.rs/en/news/region/175548.html |title=beograd.com – Strana nije nađena |publisher=Emg.rs |date=2011-02-14 |access-date=2025-04-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302222316/http://www.emg.rs/en/news/region/175548.html |archive-date=2012-03-02 }}</ref><br />13% {{small|(зарим зайлшгүй хүнсний бүтээгдэхүүн)}} | [[Хорватын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Куба}}<ref>{{cite web |url=http://www.mfp.cu/legislaciones/2012/L-113-2012.pdf |title=Ley 113 Gaceta de Cuba |access-date=2025-04-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130717190148/http://www.mfp.cu/legislaciones/2012/L-113-2012.pdf |archive-date=2013-07-17 }}</ref> | 30% | 15% | 50% | | | | 20% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />2.5% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | [[Кубын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Курасао}} | 22% | 9.75% | 46.5% | | | | 6%, 7% or 9% | [[Курасаогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Кипр}}<ref name="kpmg"/> | 12.5% | 0% | 35% | 20% | | | 19% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />5% эсвэл 0% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Киприйн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Чех}}<ref>{{cite web|url=http://www.euraxess.cz/euraxess-services/incoming-researchers/tax-system/|title=Tax System – EURAXESS Czech Republic|work=Euraxess|access-date=2025-04-04|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905235058/http://www.euraxess.cz/euraxess-services/incoming-researchers/tax-system|archive-date=2015-09-05}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-czechrepublichighlights-2015.pdf|title=Czech Republic Highlights 2015|work=Deloitte|access-date=2025-04-04|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150909011703/http://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-czechrepublichighlights-2015.pdf|archive-date=2015-09-09}}</ref> | 19%<ref name="www.agn.org">{{cite web |url=http://agn.org/iagn/AGN_Shared_Content/Publications/EU/2016CorporateTax.pdf |title=AGN Tax Brochure – 2016 Corporate Tax – A European Comparison |publisher=AGN International |access-date=2025-04-04 |archive-date=2016-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013215705/http://agn.org/iagn/AGN_Shared_Content/Publications/EU/2016CorporateTax.pdf |url-status=dead }}</ref> | 20.1% {{small|(15% хасагдах татвар + ажилтан бол 45% эрүүл мэнд, нийгмийн хамгаалал, хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг бол 22.5%)}}<ref>{{cite web|url=https://www.cssz.cz/cz/pojisteni-osvc/platba-pojistneho/zalohy-na-pojistne-na-duchodove-pojisteni.htm|title=Zálohy na pojistné na důchodové pojištění - Česká správa sociálního zabezpečení|website=www.cssz.cz|access-date=2025-04-04|archive-date=2018-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004021158/https://www.cssz.cz/cz/pojisteni-osvc/platba-pojistneho/zalohy-na-pojistne-na-duchodove-pojisteni.htm|url-status=live}}</ref> | 45.7% {{small|(ажилчдын жилийн нийт орлого 90,000 доллар ба түүнээс дээш байх оргил үе)}}<br />39% {{small|(450,000 доллар ба түүнээс дээш жилийн нийт орлогын хувьд)}}{{Citation needed|date=2024 оны 8 сар|reason=sources or explanation needed for what exactly do these figures include. The actual tax rate is 15 percent to 23 percent, so this likely includes social and healthcare contributions, but need to be cited. I"m not clear on which of these are included and to what extent in the highest tax bracket, so I will leave it to people more knowledgeable}} |15% | | | 21% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<ref>{{cite web |url=http://www.vatlive.com/vat-rates/international-vat-and-gst-rates/ |title=VAT LiveInternational VAT and GST rates &#124; VAT Live |publisher=VAT Live |access-date=2025-04-04 |archive-date=2013-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130831021449/http://www.vatlive.com/vat-rates/international-vat-and-gst-rates/ |url-status=dead }}</ref><br />12% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Чехийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Дани}}<ref>{{cite web |url=http://www.skat.dk/SKAT.aspx?oId=1880327&vId=0 |title=SKAT: Income tax rates |publisher=Skat.dk |access-date=2025-04-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130220185303/http://skat.dk/SKAT.aspx?oId=1880327&vId=0 |archive-date=2013-02-20 }}</ref> | 22-25% (бизнесээс хамааран) | 39.8596% {{small|(ажилгүйчүүдэд 34.63%; жилийн эхний [[Дани крон|DKK]]46,000 / $7,245 / €6,172 хасагддаг)}}<ref name="skatdk1">{{cite web|url=https://skat.dk/skat.aspx?oid=2035568|title=Gældende skattesatser|website=skat.dk|access-date=2025-04-04|archive-date=2021-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008043420/https://skat.dk/skat.aspx?oid=2035568|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.skm.dk/skattetal/satser/kommunal-beskatning/kommuneskatteprocenter-og-grundskyldspromiller-top-20-2018|title=Kommuneskatteprocenter og grundskyldspromiller - Top 20 - 2018 - Skatteministeriet|website=www.skm.dk|access-date=2025-04-04|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621031719/http://www.skm.dk/skattetal/satser/kommunal-beskatning/kommuneskatteprocenter-og-grundskyldspromiller-top-20-2018|url-status=live}}</ref> | 52.07%<ref>{{Cite web |date=2024-05-19 |title=C.C.5.2.15.2 Skatteloft |url=https://info.skat.dk/data.aspx?oid=1948928 |access-date=2025-04-04}}</ref> | 42% | | | 25% | [[Данийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Жибути}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Жибутийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Доминика}} | 25%<ref>{{cite web |title=Inland Revenue Division - Dominica |url=http://www.ird.gov.dm/tax-laws/corporate-income-tax |website=Inland Revenue Division - Dominica |access-date=2025-04-04 |archive-date=2019-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191006050939/http://ird.gov.dm/tax-laws/corporate-income-tax |url-status=live }}</ref> | 0% | 35% | | | | 15% | [[Доминикийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Бүгд Найрамдах Доминикан Улс}} | 27% | 0% | 25% |27%<ref>{{Cite web |title=Impuesto sobre la Renta |url=https://dgii.gov.do/cicloContribuyente/obligacionesTributarias/principalesImpuestos/Paginas/impuestoSobreRenta.aspx |access-date=2025-04-04 |website=dgii.gov.do}}</ref> | | | 18% | [[Бүгд Найрамдах Доминикан Улсын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Зүүн Тимор}} | 10% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Зүүн Тиморын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Эквадор}} | 25%<ref>{{cite web|url=http://www.sri.gob.ec/web/guest/declaracion-impuesto-a-la-renta-2018|title=Declaración Impuesto a la Renta 2018 - Servicio de Rentas Internas del Ecuador|access-date=2025-04-04|archive-date=2019-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190421073803/http://www.sri.gob.ec/web/guest/declaracion-impuesto-a-la-renta-2018|url-status=live}}</ref> | 0% | 35% | 35% | | | 12% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />15% {{small|(тансаг зэрэглэлийн бараа)}}<br />0% {{small|(экспорт)}} | [[Эквадорын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Египет}}<ref>{{cite web |url=http://www.incometax.gov.eg/ |title=Египетийн орлогын албан татварын хууль |publisher=Incometax.gov.eg |access-date=2013-02-04 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226011002/http://www.incometax.gov.eg/%20 |url-status=live }}</ref> | 22.5% {{small|(татвар ногдуулах аж ахуйн нэгжийн ашиг дээр)}}<br />{{small|(+ 5% ашгийн хуваарилалт)}} | 0% | 22.5% | | | | 14% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />10% {{small|(мэргэжлийн үйлчилгээ)}}<br />0% {{small|(экспорт)}} | [[Египетийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сальвадор}} | 30% | 0% | 30% | | | | 13% | [[Сальвадорын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Экваторын Гвиней}} | 35% | 0% | 35% | | | | 15% | [[Экваторын Гвинейн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Эритрей}} | 34% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Эритрейн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Эстони}}<ref>{{cite web |title=Эстонийн татварын хэмжээ |url=https://www.emta.ee/en/business-client/taxes-and-payment/income-and-social-taxes/tax-rates |access-date=2025-04-04 |website=Эстонийн татвар, гаалийн зөвлөл |publisher=Бүгд Найрамдах Эстони Улс}}</ref> | 0% {{small|(хуваарилалтаар 20% буюу өмнөх 3 жилийн дунджаас 14% доогуур)}} | 6.9% {{small|(2024 онд хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээний бүтэн цагаар ажиллахад: 20%-ийн тогтмол орлогын албан татвар багтсан бөгөөд үүний жилийн эхний 7848 евро нь бага орлоготой хүмүүс татвараас чөлөөлөгдөнө + 2% албан тэтгэврийн шимтгэл + 1.6% ажилчдын төлдөг ажилгүйдлийн даатгал); ажил олгогчоос төлсөн нийгмийн даатгалын татварыг тооцохгүй}} | 23.6% {{small|(2024 онд жилд 25,200 евро-оос дээш орлоготой ажилчдын хувьд: орлогын албан татвар 20% багтсан + 2% албан тэтгэврийн шимтгэл + 1.6% ажилчдын төлдөг ажилгүйдлийн даатгал); ажил олгогчоос төлсөн нийгмийн даатгалын болон ногдол ашгийн татварыг тооцохгүй}} | 20% | | | 22% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />9% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Эстонийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Эсватини|name=Эсватини (Свазиланд)}} | 27.5% | 0%<ref name="ers.org.sz">{{cite web|title=Хувь хэмжээ ба босго|url=https://www.ers.org.sz/IncomeTax/RatesandThres|website=ers.org.sz|publisher=Эсватинийн Орлогын Алба|access-date=2025-04-05}}</ref> | 33%<ref name="ers.org.sz"></ref> | | | | 15% | [[Эвсатинийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Этиоп}} | 30%<ref>{{cite web | url=https://taxsummaries.pwc.com/ethiopia/corporate/taxes-on-corporate-income | title=Tax rates in Ethiopia PWE report}}</ref> | 0% | 35% | | | | {{N/A}} | [[Этиопын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Фолклендын арлууд}} | 26% | 0% | 26% | 15% | | | 0% | [[Фолклендын арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flag|Фарерын арлууд}} | | | | | 0% <ref>{{cite web |url=https://www.nordisketax.net/country.asp?url=/files/far/eng.asp |title=Фарерын арлууд |first=Nordisk |last=eTax |access-date=2025-04-10 |archive-date=2021-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211017114918/https://nordisketax.net/country.asp?url=/files/far/eng.asp |url-status=dead }}</ref> | | |[[Фарерын арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Микронезийн Холбооны Улс}} | 21% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Микронезийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Фижи}} | 20%<ref>{{Cite web |url=http://www.investmentfiji.org.fj/resources/uploads/embeds/file/2016%20INCENTIVE%20BROCHURE.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-04 |archive-date=2017-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171031151057/http://www.investmentfiji.org.fj/resources/uploads/embeds/file/2016%20INCENTIVE%20BROCHURE.pdf |url-status=dead }}</ref> | 0% | 20% | | | | 9% | [[Фижийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Финланд}} | 20%<ref>{{cite web|url=http://www.vm.fi/vm/fi/10_verotus/03_elinkeinoverotus/01_yhteisovero/index.jsp|access-date=2025-04-04|title=Финландын Сангийн яам|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130619074445/http://www.vm.fi/vm/fi/10_verotus/03_elinkeinoverotus/01_yhteisovero/index.jsp|archive-date=2013-06-19}}</ref> | 0% {{small|+ 8.40% нийгмийн даатгалын татвар}}<ref name="fi-ss-fee">{{cite web |url=http://www.vero.fi/fi-FI/Tietoa_Verohallinnosta/Tiedotteet/Yritys_ja_yhteisoasiakkaat/Tyonantajan_ja_tyontekijan_elake_ja_vaku%2830518%29 |title=Verohallinto > Työnantajan ja työntekijän eläke- ja vakuutusmaksuprosentit 2014 |access-date=2025-04-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714105916/http://www.vero.fi/fi-FI/Tietoa_Verohallinnosta/Tiedotteet/Yritys_ja_yhteisoasiakkaat/Tyonantajan_ja_tyontekijan_elake_ja_vaku(30518) |archive-date=2014-07-14 }}</ref><br> | 53.61% {{small|[[Финляндын Ортодокс сүм]]ийн гишүүдийн хувьд [[Халсуа]]д (31.25% үндэсний татварын хэмжээ + 23.5% хотын татвар + 9.9% нийгмийн даатгалын татвар + 2.1% сүмийн татвар)}}<ref name="fi-municipal">{{Cite web |url=https://www.vero.fi/contentassets/6598f374ce154cd6ae071f50aaff084f/verohallinto_kuntien-ja-seurakuntien-tuloveroprosentit-2020.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-04 |archive-date=2020-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126111917/https://www.vero.fi/contentassets/6598f374ce154cd6ae071f50aaff084f/verohallinto_kuntien-ja-seurakuntien-tuloveroprosentit-2020.pdf |url-status=live }}</ref>{{Additional citation needed|date=May 2024}} |34% | | | 25.5% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />14% {{small|(хоол хүнс, тэжээл)}}<br />10% {{small|(эм, нийтийн тээвэр)}} | [[Финландын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Франц}} | 25% | 0% | 47.2% {{small|(45% + өндөр орлого, эсвэл €177,000 орлого дээр 4% татвар)}}<ref>{{cite web|url=http://europa.eu/youreurope/citizens/work/taxes/income-taxes-abroad/france/index_en.htm|title=Income tax|website=Your Europe – Citizens|language=en|access-date=2025-04-05|archive-date=2022-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222162630/https://europa.eu/youreurope/citizens/work/taxes/income-taxes-abroad/france/index_en.htm|url-status=live}}</ref> |30% (өндөр орлоготой хүмүүст нэмэлт 4%) | | | 20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />10% {{small|(ресторан, тээвэр, аялал жуулчлалын үйлчилгээ)}}<br />5.5% {{small|(хэрэгслүүд)}}<br />2.1% {{small|(хэвлэл)}} | [[Францын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Францын Полинез}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Францын Полинезийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Габон}} | 35% | 5% | 35% | | | | 18% | [[Габоны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гамби}} | 31% | 0% | 30% | | | | {{N/A}} | [[Гамбийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Герман}} | Ойролцоогоор 30% (15% аж ахуйн нэгжийн татвар (+ 5,5% нөхөрлөлийн нэмэгдэл) + 7%-17% худалдааны татвар)<ref name="kpmg.com">{{cite web |url= https://home.kpmg.com/xx/en/home/services/tax/tax-tools-and-resources/tax-rates-online/corporate-tax-rates-table.html |title= Tax rates tool test page |date= 2017-11-10 |website= KPMG |access-date= 2025-04-05 |archive-date= 2016-02-28 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160228085927/https://home.kpmg.com/xx/en/home/services/tax/tax-tools-and-resources/tax-rates-online/corporate-tax-rates-table.html |url-status= live }}</ref> | 19,6% нийгмийн даатгалын шимтгэл Жилд 11,604 еврогийн орлоготой бол орлогын албан татвар 0% | 45% орлогын татвар + 39,2% жилд 90,600€ хүртэлх нийгмийн даатгалын шимтгэл {{small|(Ажил олгогч хагасыг нь төлнө (14,6% эрүүл мэнд + 18,6% тэтгэвэр + 3,4% халамж + 2,6% ажилгүйдэл)}} | 25% | Тийм | Тийм, гэр бүлийн хүрээнд чөлөөлөлт | 19% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />7% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Германы татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гүрж}}<ref>{{cite web|url=https://investingeorgia.org/en/georgia/taxation|title=Татварын тогтолцоо|website=Invest in Georgia|access-date=2025-04-05|archive-date=2021-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922000955/https://investingeorgia.org/en/georgia/taxation|url-status=dead}}</ref> | 0% {{small|(ашгийн хуваарилалтад 15%)}} | colspan="2" | 20% {{small|(5% ногдол ашиг, хүү, нөөц ашигласны төлбөр)}} | | | | 18% | [[Гүржийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гана}} | 25% | 25% | {{N/A}} | | | | 3% | [[Ганын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гибралтар}} | 10% | 17% | 40% | | | | 0% | [[Гибралтарын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Грек}} | 22% | 9% {{small|(8633,33€-аас доош жилийн орлогод татваргүй)}} | 44% |15% | | | 24% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />13% {{small|(хоол хүнс, эрүүл мэнд, аялал жуулчлалын үйлчилгээ)}}<br />6% {{small|(театрын тасалбар, ном, эм)}}<br />{{small|[[Лерос]], [[Лесбос]], [[Кос]], [[Самос]], [[Хиос]] арлууд НӨАТ-ыг 30% бууруулсан (жишээ нь: 17%, 9%, 4%).}} | [[Грекийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гренланд}} | | | | | 0% | | 0% | [[Гренландын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гренада}} | 28% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Гренадын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гватемал}}<ref name="fita"/> | 25% | 5% | 7% | | | | 12% | [[Гватемалын татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Гернси}} |0%<ref>{{cite web|url=http://www.ey.com/GL/en/Services/Tax/Worldwide-Corporate-Tax-Guide---XMLQS?preview&XmlUrl=/ec1mages/taxguides/WCTG-2016/WCTG-GG.xml|title=2017 Worldwide Corporate Tax Guide|website=www.ey.com|access-date=2025-04-05|archive-date=2019-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202053810/https://www.ey.com/gl/en/services/tax/worldwide-corporate-tax-guide---xmlqs?preview&XmlUrl=%2Fec1mages%2Ftaxguides%2FWCTG-2016%2FWCTG-GG.xml|url-status=dead}}</ref> |0% (сард 658.67 фунт стерлингээс бага орлоготой бол)<ref name="Guernsey, Channel Islands - Individual - Significant developments">{{cite web | url=https://taxsummaries.pwc.com/guernsey/individual/significant-developments#:~:text=Guernsey%20operates%20a%20flat%2020,the%20field%20of%20personal%20taxation | title=Гернси, Сувгийн арлууд - Хувийн - Чухал үйл явдлууд }}</ref> |20% (+ 6.6-11.3% Нийгмийн хамгаалал)<ref name="Guernsey, Channel Islands - Individual - Significant developments" /> | | |Үл хөдлөх хөрөнгөөс үл хөдлөх хөрөнгө шилжүүлэхэд баримт бичгийн хураамж авдаг |0%<ref name="auto3">{{cite web|url=https://taxsummaries.pwc.com/404-page|title=404|website=taxsummaries.pwc.com|access-date=2025-04-05|archive-date=2021-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922001003/https://taxsummaries.pwc.com/404-page|url-status=dead}}</ref> | [[Гернсийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гвиней}} | 35% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Гвинейн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гвиней-Бисау}} | 35% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Гвиней-Бисаугийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Гайана}}<ref>{{cite web |url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Guyana.pdf |title=Guyana Highlights 2013 |publisher=Deloitte |access-date=2025-04-05 }} {{dead link|date=2017 оны 9 сар |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 30% | Жилийн 1,560,000 гайана доллароос бага цалинд 28%.28%<ref name="gra.gov.gy">{{cite web |url=https://www.gra.gov.gy/tax-services/income-tax/ |title=Орлогын татвар - Гайанагийн орлогын алба |publisher=Gra.gov.gy |date= |accessdate=2025-04-05 |archive-date=2021-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211112190819/https://www.gra.gov.gy/tax-services/income-tax/ |url-status=live }}</ref> | 1,560,000 гайана доллароос дээш жилийн цалинд 40%.<ref name="gra.gov.gy"/> | | | |14% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />0% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Гайанагийн татварын тогтолцоо]]<ref name="gra.gov.gy"/> |- |{{flagcountry|Хаити}} |30%<ref name="import-export.societegenerale.fr">{{Cite web |url=https://import-export.societegenerale.fr/en/country/haiti/presentation-taxation |title=Archived copy |access-date=2025-04-05 |archive-date=2018-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181125204134/https://import-export.societegenerale.fr/en/country/haiti/presentation-taxation |url-status=live }}</ref> |0% |30%<ref>{{Cite web |url=https://dgi.gouv.ht/wp-content/uploads/2018/01/DECLARATION-DEFINITIVE-DIMPOT-SUR-LE-REVENU-Version-Simplifiee-Categorie-Traitement-et-Salaires.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-05 |archive-date=2018-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180829190942/https://dgi.gouv.ht/wp-content/uploads/2018/01/DECLARATION-DEFINITIVE-DIMPOT-SUR-LE-REVENU-Version-Simplifiee-Categorie-Traitement-et-Salaires.pdf |url-status=dead }}</ref> | | | |10%<ref name="import-export.societegenerale.fr"/> | [[Хаитийн татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Хондурас}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Хондурасын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Хонконг}}<ref name="hkird">{{cite web |url=http://www.ird.gov.hk/eng/tax/budget.htm |title=2008–09 оны төсөв – Татварын хөнгөлөлт |publisher=Ird.gov.hk |access-date=2025-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130314001613/http://www.ird.gov.hk/eng/tax/budget.htm |archive-date=2013-03-14 |url-status=dead }}</ref> | 16.5% {{small|(2 сая [[хонконг доллар]]оос дээш ашиг дээр)}}<br />8.25% {{small|(2 сая хонконг доллараас хэтрэхгүй ашиг дээр)}} | 0% | 15% | | | |0% | [[Хонконгийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Унгар}} | 9% | colspan="2" | 15% (+ 18.5% нийгмийн хамгаалал +13% нийгмийн шимтгэлийн татвар) |15% | | |27% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />18% {{small|(багасгасан хэмжээ)}}<br />5% {{small|(сүү, өндөг, гахайн мах, тахианы мах, интернет үйлчилгээ, рестораны үйлчилгээ, эм, ном)}} | [[Унгарын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Исланд}}<ref name="fita"/> | 20% | 31.48% {{small|(446.136 ISK хүртэлх орлого дээр)<!-- Calculation based on the 2024 taxcode --><ref>{{cite web|url=https://www.skatturinn.is/einstaklingar/stadgreidsla/skattthrep/2024/|title=Skattþrep í staðgreiðslu 2024 &#124; Skatturinn.is|access-date=2025-04-05|archive-date=2019-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109214744/https://www.island.is/thjonusta/fjarmal/skattar/skattar-einstaklinga|url-status=live}}</ref>}} | 46.28% |22% | | | 24% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />11% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Исландын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Энэтхэг}} | 22% {{small|(хамгийн өндөр)}}<!-- Option for existing domestic company to pay income-tax at the rate of 22% subject to condition that they will not avail any exemption/incentive. No MAT to be paid. --><br />15% {{small|(хамгийн бага)|Companies incorporated on or after 01-Oct-2019 which do not avail any exemption/incentive and commences their production on or before 31st March, 2023=Applicable to:}}<!-- Companies incorporated on or after 01-Oct-2019 which do not avail any exemption/incentive and commences their production on or before 31st March, 2023 --> <small>[нэмэлт татвар, төлбөр оруулаагүй]<ref name=":2">{{cite web|url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1585641|title=Corporate tax rates slashed to 22% for domestic companies and 15% for new domestic manufacturing companies and other fiscal reliefs|website=www.pib.gov.in|language=en-us|access-date=2025-04-05|archive-date=2019-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920090528/https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx%3FPRID%3D1585641|url-status=live}}</ref></small> | {{ small | 0% ₹ 0 - 250,000 <br />5% ₹ 250,001 - 500,000<br /> 20% ₹ 500,001 - 1,000,000 <br />I схем (суутгалтай) + EPF эсвэл нийгмийн даатгалд үндсэн цалингийн 12% <br /><br />0% ₹ 0 - 500,000 <br />10% ₹ 500,001 - 750,000 <br />15% ₹ 750,001 - 1,000,000 <br />20% ₹ 1,000,001 - 1,250,000 <br />25% ₹ 1,250,001 - 1,500,000 <br />II схем (суутгалгүйгээр) + EPF эсвэл нийгмийн даатгалд үндсэн цалингийн 12% }} | {{small | 30% ₹ 1,000,001 & + <br /> I схем (суутгалтай) <br /><br />30% ₹ 1,500,001 & + <br />II схем (суутгалгүйгээр) + EPF эсвэл нийгмийн даатгалд үндсэн цалингийн 12% }} <small>4% татвар{{clarify|date=2023 оны 5 сар}} болон орлогын татварт хамгийн өндөр буюу 25%-ийн нэмэгдэл ногдуулдаг. Энэ нь татварын үр дүнтэй хувь хэмжээг 39% болгож байна.</small> |20% | | |28%, 18%, 12%, 5%, 0% {{small|(бараа бүтээгдэхүүнээс хамаарч өөр өөр)}}<ref>{{cite web|url=http://www.cbec.gov.in/htdocs-cbec/gst/goods-rates-booklet-03July2017.pdf|title=GST for GOODS|archive-url=https://web.archive.org/web/20170708225934/http://www.cbec.gov.in/htdocs%2Dcbec/gst/goods%2Drates%2Dbooklet%2D03July2017.pdf|archive-date=2017-07-08|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cbec.gov.in/htdocs-cbec/gst/services-booklet-03July2017.pdf|title=GST for Service|archive-url=https://web.archive.org/web/20170708195617/http://www.cbec.gov.in/htdocs%2Dcbec/gst/services%2Dbooklet%2D03July2017.pdf|archive-date=2017-07-08|url-status=dead}}</ref> | [[Энэтхэгийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Индонез}} | 22% | 5% | 35% | | | |11% | [[Индонезийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Иран}} | 25% | 0% | 35% | | | |9% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />0% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | [[Ираны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ирак}} | 15%<ref>{{cite web|url=http://taxsummaries.pwc.com/ID/Iraq-Corporate-Taxes-on-corporate-income|title=Ирак - Аж ахуйн нэгжийн орлогын татвар|date=2019-05-29|access-date=2025-04-05|archive-date=2019-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20191013193611/http://taxsummaries.pwc.com/ID/Iraq-Corporate-Taxes-on-corporate-income|url-status=dead}}</ref> | 3%<ref>{{cite web|url=http://taxsummaries.pwc.com/ID/Iraq-Individual-Taxes-on-personal-income|title=Ирак - Хувь хүний ​​орлогын татвар|date=2019-05-29|access-date=2025-04-05|archive-date=2019-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20191013193612/http://taxsummaries.pwc.com/ID/Iraq-Individual-Taxes-on-personal-income|url-status=dead}}</ref> | 15% | | | |0-300%<ref>{{cite web|url=http://taxsummaries.pwc.com/ID/Iraq-Individual-Other-taxes|title=Ирак - Хувь хүмүүст нөлөөлдөг бусад татварууд|date=2019-05-29|access-date=2025-04-05|archive-date=2019-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20191013200624/http://taxsummaries.pwc.com/ID/Iraq-Individual-Other-taxes|url-status=dead}}</ref> | [[Иракийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ирланд}} | 12.5% | 20% {{small|(жилийн эхний €1,650 хасагддаг)}} | 52.1% {{small|(40% орлогын татвар + €44,000-аас дээш орлоготой нийгмийн даатгалын шимтгэл 12.1%)}} |33% | |33%<ref>{{cite web|url=https://www.revenue.ie/en/gains-gifts-and-inheritance/gift-and-inheritance-tax-cat/what-do-you-pay-cat-on.aspx|title=Revenue.ie - Gift & Inheritance Tax|access-date=2025-04-05}}</ref> |23% {{small|(бараа)}}<br />9–13.5% {{small|(үйлчилгээ)}}<br />0% {{small|(тодорхой хоол хүнс)}} | [[Ирландын татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Мэн арал}} | 0% | 10% | 22%[https://www.gov.im/categories/tax-vat-and-your-money/income-tax-and-national-insurance/individuals/residents/rates-and-allowances/] | | | |20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />5% {{small|(гэрийн засвар)}} | [[Мэн арлын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Израил}} | 23%<ref>{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-israelhighlights-2019.pdf|title=Archived copy|access-date=2025-04-05|archive-date=2019-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809054625/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-israelhighlights-2019.pdf|url-status=dead}}</ref> | 0% <small>(сарын 6,330₪-аас доош орлоготой бол)</small> | 50% |25% | | |18% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />0% {{small|(жимс, хүнсний ногоо)}} | [[Израилын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Итали}} | 27.9% {{small|(24% + 3.9% {{small|(татварын зохицуулалттай EBITDA дээр)}})}} | 23% {{small|(жилийн эхний €8,500 хасагддаг); + хотын болон орон нутгийн татвар (0-3%)}} | 43% {{small|(+ хотын болон орон нутгийн татвар (0-3%)}} |26% | | |22% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />10% {{small|(тодорхой бүтээгдэхүүн дээр бууруулсан - жишээ нь хоол -}}<br />4% {{small|(зайлшгүй шаардлагатай бүтээгдэхүүн дээр)}} | [[Италийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Кот-д'Ивуар}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Кот-д'Ивуарын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ямайка}} | 33.3% {{small|(standard rate)}}<br />25% {{small|(reduced rate for small companies)}} | 0% | 25% {{small|(1,500,000 ямайка доллараас дээш орлого дээр)}} | | | |20% {{small|(үйлчилгээ)}}<br />16.5% {{small|(бараа)}} | [[Ямайкын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Япон}}<ref>{{cite news |url= https://www.reuters.com/article/usa-tax-japan-idUSL2E8EU5VV20120330 |title= US displacing Japan as No 1 for highest corp taxes |work= Ройтерс |date= 2012 |access-date= 2025-04-05 |first= Патрик|last= Темпл- |archive-date= 2016-01-09 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160109195939/http://www.reuters.com/article/usa-tax-japan-idUSL2E8EU5VV20120330 |url-status= live }}</ref> | 29.74%<ref>{{cite news |url= https://www.reuters.com/article/us-japan-economy-tax-idUSKBN0TV02D20151212 |title= Япон улс аж ахуйн нэгжийн татварын хэмжээг хоёр үе шаттайгаар 29.74 хувь болгон бууруулна: эх сурвалж |work= Ройтерс |date= 2015 |access-date= 2025-04-05 |archive-date= 2020-08-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200807131220/https://www.reuters.com/article/us-japan-economy-tax-idUSKBN0TV02D20151212 |url-status= live }}</ref> | 15.105% {{small|(5.105% үндэсний + 10% орон нутгийн)}} | 50.5% {{small|(45% үндэсний + 10% орон нутгийн)}} |20.315% | | |10% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />8% {{small|(хүнсний бүтээгдэхүүн, хоол хүнс, захиалгын сонин)}} | [[Японы татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Жерси}}<ref name="kpmg"/> | 0% | 0% | 20%<ref>{{cite web|url=https://www.gov.je/LifeEvents/MovingToJersey/Pages/Tax.aspx|title=Жерси дэх татвар|website=www.gov.je|access-date=2025-04-05|archive-date=2017-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407234420/https://www.gov.je/LifeEvents/MovingToJersey/Pages/Tax.aspx|url-status=live}}</ref> | | |Батлан ​​даалтад өгөх тэмдэгтийн хураамж 50£-ээс эхэлж, аажмаар нэмэгдэж байна |5%<ref>{{cite web|url=http://www.gov.je/LifeEvents/MovingToJersey/Pages/Tax.aspx|title=Жерси дэх татвар|website=www.gov.je|access-date=2025-04-05|archive-date=2015-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150625013601/http://www.gov.je/LifeEvents/MovingToJersey/Pages/Tax.aspx|url-status=live}}</ref> | [[Жерсийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Йордан}}<ref name="fita"/> | 20% | 0% | 25%<ref>{{cite web|url=https://en.royanews.tv/news/15953/New-Income-Tax-Law-approved|title=New Income Tax Law approved|website=en.royanews.tv|access-date=2025-04-05|archive-date=2020-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806164415/https://en.royanews.tv/news/15953/New-Income-Tax-Law-approved|url-status=live}}</ref> | | | |16% | [[Йорданы татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Казахстан}}<ref name="fita"/> | 20%<ref name="kpmg.com"/><ref name="AfghKazCorp"/> | 10% | 10% {{small|(оршин суугчдад)}}<br />15% {{small|(оршин суугч бус хүмүүст)}} | | | |13% | [[Казахстаны татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Кени}} | 30%<ref name="kpmg.com"/> | 10% | 30% {{small|(иргэдэд)}}<br />35% {{small|(харьяалалгүй хүмүүст)}} | | | |16% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />12% {{small|(цахилгаан, түлш)}}<br />0% {{small|(хоол)}} | [[Кенийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Кирибати}} | 35% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Кирибатийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flag|Косово}}<ref>{{cite web|url=http://www.atk-ks.org/en/portfolio/informata-te-pergjithshme-per-tatimet-ne-kosove/|title=Косово дахь татварын ерөнхий мэдээлэл|access-date=2025-04-05|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218044429/http://www.atk-ks.org/en/portfolio/informata-te-pergjithshme-per-tatimet-ne-kosove/|url-status=dead}}</ref> | 10% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />0% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | 0% | 10% | | | |0% | [[Косовогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Кувейт}} | 16% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />7.5% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<ref>{{cite web | url=https://taxsummaries.pwc.com/kuwait/corporate/taxes-on-corporate-income#:~:text=The%20current%20CIT%20rate%20in,taxable%20profit%20under%20the%20law | title=Kuwait - Corporate - Taxes on corporate income }}</ref> 7.5%-ийн татвартай Саудын Арабын хяналтад байдаг бүс нутгаас бусад тохиолдолд 15%-ийн татвартай, зекатад 1%-ийн татвар нэмэх боломжтой. | colspan="2" | 0% | | 0% | |0% | [[Кувейтийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Умард Солонгос}}<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=e-zn1oOvjmQC&pg=PA39|title=Хойд Солонгос: Хөрөнгө оруулалт ба бизнесийн гарын авлага|date=2002-05-01|publisher=Int'l Business Publications|via=Google Books|isbn=9780739740972|access-date=2025-04-06|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514031844/https://books.google.com/books?id=e-zn1oOvjmQC&pg=PA39|url-status=live}}</ref> | 25% | 0% | 20% | | | |4% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />2% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | [[Умард Солонгосын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Киргиз}} | 10%<ref>{{cite web |last1=Факердинова |first1=Альбина |title=International Tax Kyrgyzstan Highlights 2020 |url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-kyrgyzstanhighlights-2020.pdf |publisher=Deloitte |access-date=2025-04-06 |archive-date=2020-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019114534/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-kyrgyzstanhighlights-2020.pdf |url-status=dead }}</ref> | colspan="2" | 10% | | | |12% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />5% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />1% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | [[Киргизийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Лаос}} | 35% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Лаосын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Латви}} | 0% {{small|(ашгийн хуваарилалтын 20%)}}<ref>{{cite web|url=https://www.company-taxes.info/|title=Company Taxes Guide|website=www.company-taxes.info|access-date=2025-04-06|archive-date=2018-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180721051901/https://www.company-taxes.info/|url-status=live}}</ref> | 20%<ref>{{cite web|url=http://europa.eu/youreurope/citizens/work/taxes/income-taxes-abroad/latvia/index_en.htm|title=Income tax|website=Your Europe – Citizens|access-date=2025-04-06|archive-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812012655/http://europa.eu/youreurope/citizens/work/taxes/income-taxes-abroad/latvia/index_en.htm|url-status=live}}</ref> | 31.4% |20%<ref>{{Cite web |title=Латвийн татварын тогтолцоо - Латвийн аж ахуйн нэгж, хувь хүмүүсийн татвар: НӨАТ, орлогын татвар, хөрөнгийн олз. Латвийн татварын гэрээнүүд. |url=https://gsl.org/en/taxes/tax-zones/latvia/}}</ref> | | |21% {{small|(стандарт хэмжээ)}} <br />12% {{small|(Эмнэлгийн бүтээгдэхүүн, дотоодын нийтийн тээвэр)}} <br />5% {{small|(Шинэ жимс, хүнсний ногоо, ном, сонин)}}<ref>[https://www.vid.gov.lv/lv/pievienotas-vertibas-nodokla-likmes] Латвийн татварын алба, НӨАТ, 2021 оны 1 сарын 3</ref> | [[Латвийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ливан}}<ref name="fita"/> | 17% | 2% | 25% | | | |11% | [[Ливаны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Лесото}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Лесотогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Либери}} | 25%<ref>{{cite web|url=https://shieldgeo.com/payroll-tax-liberia/|title=Либери дэх цалин, татвар|date=2017-05-11|website=Shield GEO|access-date=2025-04-06|archive-date=2019-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528154957/https://shieldgeo.com/payroll-tax-liberia/|url-status=live}}</ref> | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Либерийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ливи}} | 24.5%; 20% аж ахуйн нэгжийн татвар, 4% Жехадын татвар, тэмдэгтийн хураамжийг төлөх аж ахуйн нэгжийн орлогын 0.5% татвар<ref>https://www.doingbusiness.org/content/dam/doingBusiness/country/l/libya/LBY.pdf {{Bare URL PDF|date=September 2022}}</ref> | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Ливийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Лихтенштайн}}<ref>{{cite web |url=http://www.globalpropertyguide.com/Europe/Liechtenstein/Taxes-and-Costs |title=Лихтенштайны хөрөнгийн орлогын татварын хувь хэмжээ, хөрөнгийн орлогын албан татвар |publisher=Globalpropertyguide.com |date=2012-11-20 |access-date=2025-04-06 |archive-date=2013-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130130063504/http://www.globalpropertyguide.com/Europe/Liechtenstein/Taxes-and-Costs |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.heritage.org/index/country/liechtenstein |title=Лихтенштайны эдийн засаг: Хүн ам, ДНБ, инфляц, бизнес, худалдаа, ГШХО, авлига |publisher=Heritage.org |access-date=2025-04-06 |archive-date=2013-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130216054825/http://www.heritage.org/index/country/liechtenstein |url-status=unfit }}</ref> | 12.5% | 3%<ref name="auto">{{cite web|url=https://www.liechtenstein-business.li/fuer-arbeitnehmende/lohnsteuer/|title=Lohnsteuer – Liechtenstein Wirtschaft|website=www.liechtenstein-business.li|access-date=2025-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180330080044/https://www.liechtenstein-business.li/fuer-arbeitnehmende/lohnsteuer/|archive-date=2018-03-30|url-status=dead}}</ref> | 22.4%<ref name=PWC>{{cite web|url=https://taxsummaries.pwc.com/quick-charts/personal-income-tax-pit-rates |title=Personal income tax (PIT) rates }}</ref> |Хувьцааны борлуулалт 0%, үл хөдлөх хөрөнгө 24% | | |8.1% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />3.8% {{small|(байрны үйлчилгээ)}}<br />2.5% {{small|(багасгасан хэмжээ)}}<ref>{{cite web|url=https://taxsummaries.pwc.com/liechtenstein/corporate/other-taxes#:~:text=Value%2Dadded%20tax%20(VAT),up%20to%2031%20December%202023).|title=Liechtenstein VAT 2024|access-date=2025-04-06|archive-date=2017-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170412061709/http://www.steuerkompetenzcenter.li/socms/media/Gesetze1307698275/mehrwertsteuergese1307712044.pdf|url-status=live}}</ref> | [[Лихтенштайны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Литва}}{{Citation needed|date=2010 оны 9 сар}} | 15%<ref name=ltdeloitte>{{cite web|url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Lithuania.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002105502/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Lithuania.pdf|url-status=dead|title="Taxation and Investment Guides: Lithuania Highlights 2013" Deloitte & Touche|archivedate=2013-10-02}}</ref> | 31.2% | 42.77% |15% | | |21% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />9% {{small|(хэвлэл, байрны үйлчилгээ гэх мэт.)}}<br />5% {{small|(эм, сонин, сэтгүүл гэх мэт.)}}<br />0% {{small|(тодорхой бараа, үйлчилгээ)}} | [[Литвын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Люксембург}} | 28.69% {{small|(17% орлогын татвар + 1.19% ажилгүйдлийн сангийн шимтгэл + 6.0-10.5% хотын худалдааны татвар}}<ref>https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-luxembourghighlights-2020.pdf {{Dead link|date=2022 оны 2 сар}}</ref> | 8% | 44.2% {{small|(42%<ref>{{cite web |url=http://www.impotsdirects.public.lu/az/t/tarif_pers/index.html |title=Administration des contributions directes du Grand-Duché de Luxembourg : Tarif applicable aux personnes physiques (impôt sur le revenu) |publisher=Administration des Contributions Directes |access-date=2025-04-06 |archive-date=2013-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130328002433/http://www.impotsdirects.public.lu/az/t/tarif_pers/index.html |url-status=live }}</ref> + 3.78% ажилгүйдлийн сангийн нэмэгдэл)}}<ref>{{cite web |url=http://www.ccss.lu/cotisations/parametres-sociaux/ |title=Paramètres sociaux – CCSS |publisher=Centre commun de la sécurité sociale |access-date=2013-03-27 |archive-date=2013-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402194707/http://www.ccss.lu/cotisations/parametres-sociaux/ |url-status=dead }} (50% өвчин, 100% хараат, 50% тэтгэвэр)</ref> | | | |17% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />3% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Люксембургийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Макао}}<ref name="kpmg"/> | 12% | 0% | 12%<ref>[https://www.cdqq.gov.mo/en/home-coming/work-employment/tax/ 人才發展委員會 – Tax]</ref> | | | | 0%<ref name="auto3"/> | [[Макаогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Мадагаскар}} | 20% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Мадагаскарын татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Мадейра}} |5% {{Small|([[Мадейрагийн Олон Улсын Бизнесийн Төв]]д лицензтэй компаниудад боломжтой).}} 13% <small>([[Жижиг дунд үйлдвэрлэл|ЖДҮ]] эрхлэгчдэд боломжтой бөгөөд 15000€ татвар ногдох ашиг хүртэл боломжтой)</small> 20% <small>(ерөнхий хэмжээ)</small> |0,0% <small>(сарын 659€ хүртэлх цалин) + нийгмийн даатгалын шимтгэл</small><ref name=":4" /> |45.1% <small>(сарын 25,275€ хүртэлх цалин) + нийгмийн даатгалын шимтгэл</small><ref name=":4" /> | | | |5% <small>(багасгасан хэмжээ)</small> 12% <small>(дундаж хэмжээ)</small> 22% <small>(стандарт хэмжээ)</small><ref>{{cite web|url=http://www.deloitte-guiafiscal.com/iva/taxas-de-iva/|title=Taxas de IVA {{!}} Guia Fiscal 2019|website=www.deloitte-guiafiscal.com|access-date=2025-04-06|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205121612/http://www.deloitte-guiafiscal.com/iva/taxas-de-iva/|url-status=live}}</ref> |[[Мадейрагийн татварын тогтолцоо]] <br /> |- | {{flagcountry|Малави}} | 30% | 0 | 35%<ref>{{Webarchiv|url=https://taxsummaries.pwc.com/malawi/individual/taxes-on-personal-income |wayback=20250207012351 |text=Малави Хувь хүн - Хувь хүний ​​орлогын албан татвар |archiv-bot=2025-04-29 05:24:47 InternetArchiveBot }}, 2023 оны 4 сарын 21, PwC</ref> | | | |{{N/A}} | [[Малавийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Малайз}}<ref name="kpmg"/> | 24% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />18% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | 0% | 30%<ref>{{cite web |title=Tax Rate &#124; Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia |url=https://www.hasil.gov.my/en/individual/individual-life-cycle/how-to-declare-income/tax-rate/ |access-date=2025-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212211410/https://www.hasil.gov.my/en/individual/individual-life-cycle/how-to-declare-income/tax-rate/ |archive-date=2022-12-12 |date=2022-11-11 |url-status=dead}}</ref> {{small|+ 11% [[Ажилчдыг хангах сан (Малайз)|EPF]]<ref>{{cite web|url=http://www.kwsp.gov.my/portal/en/web/kwsp/home|title=KWSP – Home – KWSP|website=www.kwsp.gov.my|language=ms-MY|access-date=2025-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130519082040/http://www.kwsp.gov.my/portal/en/web/kwsp/home|archive-date=2013-05-19|url-status=dead}}</ref> + 0.5% [[1969 оны Ажилчдын нийгмийн хамгааллын тухай хууль|SOCSO]]<ref>{{cite web |title=Contributions |url=https://www.perkeso.gov.my/en/our-services/employer-employee/contributions.html |access-date=2025-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212212348/https://www.perkeso.gov.my/en/our-services/employer-employee/contributions.html |archive-date=2022-12-12 |url-status=dead}}</ref>}} | | | |10% {{small|(барааны стандарт хэмжээ)}}<br />7% {{small|(үйлчилгээ)}}<br />5% {{small|(барааны багасгасан хэмжээ)}}<ref>{{Cite news|url=http://mysst.customs.gov.my/assets/document/GST%20(REPEAL)%202018%20Appointment%20Of%20Date%20Of%20Coming%20Into%20Operation.pdf|title=Archived copy|access-date=2025-04-06|archive-date=2018-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901113252/http://mysst.customs.gov.my/assets/document/GST%20(REPEAL)%202018%20Appointment%20Of%20Date%20Of%20Coming%20Into%20Operation.pdf|url-status=dead}}</ref> |[[Бараа, үйлчилгээний татвар (Малайз)]], [[Малайзын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Мальдив}}<ref>{{cite web |url=http://www.mira.gov.mv/Laws_regulations.aspx |title=Maldives Inland Revenue Authority |publisher=MIRA |access-date=2025-04-06 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226011117/https://www.mira.gov.mv/Error.aspx?aspxerrorpath=%2FLaws_regulations.aspx |url-status=dead }}</ref> | 15% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />8% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<ref>{{Cite web |url=http://www.mira.gov.mv/laws_regulations/BPT%20Act%20English%20Translation.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-06 |archive-date=2012-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425021315/http://www.mira.gov.mv/laws_regulations/BPT%20Act%20English%20Translation.pdf |url-status=dead }}</ref> | 0% | Гадаадын иргэдэд 0%, иргэдэд 15% | | | | 6%<ref>{{Cite web |url=http://www.mira.gov.mv/laws_regulations/Goods_and_Services_Tax_Act_English.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-06 |archive-date=2011-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929073819/http://www.mira.gov.mv/laws_regulations/Goods_and_Services_Tax_Act_English.pdf |url-status=dead }}</ref> | [[Мальдивын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Мали}} | 30% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Малийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Мальта}} | 35% (30%-ийн хөнгөлөлт эдлэх эрхгүй бол) | 0% | 35% | | 0% | |18% _{(Зарим бараа, үйлчилгээний хувьд 7% ба 5%)} |[[Мальтын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Маршаллын арлууд}} | 0.8% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<br />3% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}} | 0% | 12%<ref>{{cite web|url=http://www.lowtax.net/information/marshall-islands/marshall-islands-income-tax.html|title=Lowtax – Global Tax & Business Portal – Personal Taxation – Income Tax|website=www.lowtax.net|access-date=2025-04-06|archive-date=2015-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626151443/http://www.lowtax.net/information/marshall-islands/marshall-islands-income-tax.html|url-status=dead}}</ref> | | | |4% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />2% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | [[Маршаллын арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Мавритани}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | 0% | |{{N/A}} | [[Мавританийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Маврики}} | 15% | 0% | 20% | | | |15% | [[Маврикийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Мексик}}<ref name="kpmg"/> | 30%<ref name=mexdeloitte>{{cite web|url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Mexico.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002110408/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Mexico.pdf|url-status=dead|title="Taxation and Investment Guides: Mexico Highlights 2013" Deloitte & Touche|archivedate=2013-10-02}}</ref> | 1.92% | 35% {{small|+ суутгалын бууралт}} | | | |16% | [[Мексикийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Молдав}}<ref name="kpmg"/> | 12% | 12%<ref>{{cite web|url=https://monitorul.fisc.md/editorial/edinaya-stavka-podohodnogo-naloga-s-fizicheskih-lic.html|title=Единая ставка подоходного налога с физических лиц / Editorial / Monitorul fiscal FISC.md|website=monitorul.fisc.md|access-date=2025-04-06|archive-date=2018-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20181002020319/https://monitorul.fisc.md/editorial/edinaya-stavka-podohodnogo-naloga-s-fizicheskih-lic.html|url-status=dead}}</ref> | 12% {{small|(нийгмийн хамгааллын +24%)}} | | | | 20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />10% {{small|([[Зочлох үйлчилгээний салбар|HoReCa]])}} | [[Молдавын татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Монако}} | 0% {{small|(Монакогийн гадна эргэлтийнхээ 25% дээш хувийг бүрдүүлдэг компаниудын хувьд 25%)}}<ref>{{cite web|url=https://en.service-public-entreprises.gouv.mc/Tax/Other-taxes-and-duties/Taxes-on-profits/Corporate-income-tax|title=Аж ахуйн нэгжийн орлогын татвар / Ашгийн татвар / Бусад татвар, хураамжууд / Татвар / Бизнесүүдэд зориулсан төрийн үйлчилгээ- Монако|website=en.service-public-entreprises.gouv.mc|access-date=2025-04-06|archive-date=2020-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813083336/https://en.service-public-entreprises.gouv.mc/Tax/Other-taxes-and-duties/Taxes-on-profits/Corporate-income-tax|url-status=dead}}</ref> | colspan="2" | 0%<ref>{{cite web |url=http://www.globalpropertyguide.com/Europe/Monaco/Taxes-and-Costs |title=Монакогийн хөрөнгийн орлогын татварын хувь хэмжээ, хөрөнгийн орлогын татвар |publisher=Globalpropertyguide.com |access-date=2025-04-06 |archive-date=2013-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130130063839/http://www.globalpropertyguide.com/Europe/Monaco/Taxes-and-Costs |url-status=live }}</ref> | | | |19.6% {{small|(highest rate)}}<br />5.5% {{small|(lowest rate)}}<br /><ref>{{cite web|url=http://www.yourmonaco.com/tax_system |title=Монакогийн татварын тогтолцоо. Монте Карлогийн татварын диваажин |publisher=Yourmonaco.com |access-date=2025-04-06}}</ref> | [[Монакогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Монгол}} | 10% | colspan="2" | 10% | | | |10% | [[Монголын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Монтенегро}} | 9%<ref>{{cite web|url=http://www.mf.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=183337&rType=2&file=Law%20on%20Corporate%20Profit%20Tax%20-%20OG%20of%20MN%2061-13%20EN.docx|title=Монтенегрогийн аж ахуйн нэгжийн татварын хууль|access-date=2025-04-06|archive-date=2015-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102160458/http://www.mf.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=183337&rType=2&file=Law%20on%20Corporate%20Profit%20Tax%20-%20OG%20of%20MN%2061-13%20EN.docx|url-status=live}}</ref><ref name="mipa.co.me">{{cite web|url=https://montenegroguides.co/business-finance/tax-guide/|title=Монтенегрогийн татварын гарын авлага|date=2019-01-20|website=Montenegro Guides|access-date=2025-04-06|archive-date=2019-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202095812/https://montenegroguides.co/business-finance/tax-guide/|url-status=live}}</ref> | 9% {{small|(эхний €720)}}<ref name="mipa.co.me"/> | 12.65% {{small|(11% үндэсний татвар + 15% хотын захиргааны орлогын албан татвар)}}<ref name="mipa.co.me"/> Бизнес эрхлэгчдэд дэлхий даяарх орлогынхоо 15%<ref>{{cite web | url=https://taxsummaries.pwc.com/montenegro/individual/taxes-on-personal-income | title=Монтенегро - Хувь хүн - Хувь хүний ​​орлогын албан татвар }}</ref> | | | |21%<ref>{{cite web|url=https://home.kpmg.com/xx/en/home/insights/2015/11/montenegro-income-tax.html|title=Монтенегро - Орлогын татвар|date=2018-02-26|website=KPMG|access-date=2025-04-06|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142950/https://home.kpmg.com/xx/en/home/insights/2015/11/montenegro-income-tax.html|url-status=dead}}</ref><br />7% <small>(зайлшгүй шаардлагатай бараа - үндсэн хоол хүнс, ус, эм, ном, аялал жуулчлалын үйлчилгээ гэх мэт.)</small><br />0% <small>(шуудангийн үйлчилгээ, боловсрол, нийгмийн хамгааллын үйлчилгээ, эрүүл мэнд, даатгал гэх мэт.)</small> | [[Монтенегрогийн эдийн засаг|Монтенегрогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Монтсеррат}} | 20% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Монтсерратын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Марокко}} | 31% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />10% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<ref name="kpmg.com"/><ref name=":0">{{cite web|url=https://morocconow.com/|title=Doing Business with Morocco - Investissement & Export &#124; Morocco Now|first=Agence Marocaine de Développement des Investissements et des|last=Exportations (AMDIE)|website=Morocco Now by AMDIE|access-date=2021-09-22|archive-date=2021-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922002456/https://morocconow.com/|url-status=live}}</ref> | 0% | 38%<ref name=":0" /> | | | |20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />14%, 10%, 7% {{small|(багасгасан хэмжээ)}}<ref>{{cite web|url=http://taxsummaries.pwc.com/ID/Morocco-Corporate-Other-taxes|title=Morocco Corporate - Other taxes|date=2018-02-26|website=PWC|access-date=2025-04-06|archive-date=2019-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427171034/http://taxsummaries.pwc.com/ID/Morocco-Corporate-Other-taxes|url-status=dead}}</ref> | [[Мароккогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Мозамбик}} | 32% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Мозамбикийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Мьянмар}} | 22% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Мьянмарын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Намиби}} | 32%<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.pwc.com/na/en/assets/pdf/namibia-tax-reference-and-rate-card-2017.pdf|website=PriceWaterhouseCoopers Namibia|publisher=PWC Namibia|access-date=2025-04-06|title=Namibia Tax Reference and Rate Card 2017|archive-date=2017-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329074258/http://www.pwc.com/na/en/assets/pdf/namibia-tax-reference-and-rate-card-2017.pdf|url-status=live}}</ref> | 0%<ref name="auto1"/> | 37%<ref name="auto1"/> | | | | 15%<ref name="auto1"/> | [[Намибийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Науру}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Науругийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Балба}} | 30% {{small|(санхүүгийн компаниудын хувьд илүү өндөр хэмжээ)}} /<br />25% {{small|(стандарт хэмжээ)}} /<br />20% {{small|(үйлдвэрлэлийн компаниудын хувьд бууруулсан хэмжээ)}}<br />{{small|(ашгийн хуваарилалтын +5% + 10% ажилчдад заавал олгох урамшуулал)}} | 0% {{small|+ 1% нийгмийн даатгалын татвар}} | 36% <small>(20 хувийн нэмэлт татвар багтсан)<ref>{{cite web|url=https://www.nepalisansar.com/government/nepal-federal-budget-fy-2076-77-income-tax-slabs-rates-and-concessions/|title=Nepal Federal Budget FY 2076-77: Income Tax Slabs, Rates and Concessions|date=2019-11-13|website=Nepalisansar|access-date=2025-04-07|archive-date=2019-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190725211603/https://www.nepalisansar.com/government/nepal-federal-budget-fy-2076-77-income-tax-slabs-rates-and-concessions/|url-status=live}}</ref></small> | | | |13% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<ref>{{cite web|url=https://ekantipur.com/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070712113703/http://www.kantipuronline.com/kolnews.php?&nid=29284|url-status=dead|title=कान्तिपुर - नेपालको राष्ट्रिय दैनिक, Online News and articles from Kantipur Daily|archivedate=2007-07-12|website=ekantipur.com}}</ref><br />288% {{small|(импортын тээврийн хэрэгсэлд)}}<ref>{{cite web|url=http://grassrootsnews.tv/2018/02/10/why-nepal-has-the-highest-vehicle-import-tax-in-the-world/|title=Nepal's Extravagant 288% Import Tax|last=Локен|first=Бенжамин Ж.|date=2018-02-10|website=Grassroots News International|language=en-US|access-date=2025-04-07|archive-date=2019-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190623145152/http://grassrootsnews.tv/2018/02/10/why-nepal-has-the-highest-vehicle-import-tax-in-the-world/|url-status=live}}</ref><br /> | [[Балбын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Нидерланд}} | 25% {{small|(245,001€-ээс дээш ашиг дээр)}}<br />15%<ref>{{cite web|url=https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/winst/vennootschapsbelasting/tarieven_vennootschapsbelasting|title=Tarieven voor de vennootschapsbelasting|website=www.belastingdienst.nl|access-date=2025-04-07|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183458/https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/winst/vennootschapsbelasting/tarieven_vennootschapsbelasting|url-status=live}}</ref> {{small|(€245,000-аас ихгүй)}} | 0% {{small|(жилийн эхний 8,700€ татваргүй)}} | 49.5%<ref>{{Cite web |title=Нидерланд - Хувь хүн - Хувь хүний ​​орлогын татвар |url=https://taxsummaries.pwc.com/netherlands/individual/taxes-on-personal-income |access-date=2025-04-07 |website=taxsummaries.pwc.com |language=en-gb}}</ref> |Шинэ бодлогын дагуу татвараас чөлөөлөгдөх хязгаарлалтгүйгээр 36% байна. Хуучин систем нь хөрөнгө оруулалтаас 7.6%-ийн ашиг, банкны хүүгийн 4%-ийн ашиг, 36%-ийн татварыг тооцдог. | | |21% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />9% {{small|(зайлшгүй болон сонгосон бараа)}} | [[Нидерландын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Шинэ Зеланд}} | 28% | 10.5%<ref>{{cite web |url=https://www.ird.govt.nz/how-to/taxrates-codes/itaxsalaryandwage-incometaxrates.html |title=Хувь хүмүүсийн орлогын татварын хувь хэмжээ (мэдээлэл авах) |access-date=2025-04-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140417092002/http://www.ird.govt.nz/how-to/taxrates-codes/itaxsalaryandwage-incometaxrates.html |archive-date=2014-04-17 }}</ref> | 39%<ref>{{cite web|url=http://www.ird.govt.nz/income-tax/income-tax-for-individuals/tax-codes-and-tax-rates-for-individuals/tax-rates-for-individuals|title=Хувь хүний ​​татварын хэмжээ|website=www.ird.govt.nz|access-date=2025-04-07|archive-date=2021-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922001008/https://www.ird.govt.nz/income-tax/income-tax-for-individuals/tax-codes-and-tax-rates-for-individuals/tax-rates-for-individuals|url-status=live}}</ref> | | | |15% | [[Шинэ Зеландын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Шинэ Каледони|FLNKS}}<ref>{{cite web |url=http://www.pwc.com/nc/en/doing-business-in-new-caledonia/corporate-taxation-guide.jhtml |title=Doing Business in New Caledonia: Corporate Taxation |work=PriceWaterhouseCoopers International Ltd |year=2011 |access-date=2025-04-07 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226011124/https://www.pwc.com/nc/en/doing-business-in-new-caledonia/corporate-taxation-guide.jhtml%0A |url-status=live}}</ref> | 30% | 0% | 40%<br />25% {{small|(on local income of non-residents)}}<ref>{{cite web |url=http://www.pwc.com/nc/en/doing-business-in-new-caledonia/personal-taxation-guide.jhtml |title=Doing Business in New Caledonia: Personal Taxation |work=PriceWaterhouseCoopers International Ltd |year=2011 |access-date=2025-04-07 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226011201/https://www.pwc.com/nc/en/doing-business-in-new-caledonia/personal-taxation-guide.jhtml%0A |url-status=live}}</ref> | | | |{{N/A}} | [[Шинэ Каледонийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Никарагуа}} | 30% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Никарагуагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Нижер}} | 30%<ref name="SGNiger">{{cite web|title=Presentation of Niger: Taxation|url=https://import-export.societegenerale.fr/en/country/niger/presentation-taxation|publisher=[[Société Générale]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301102719/https://import-export.societegenerale.fr/en/country/niger/presentation-taxation|accessdate=2025-04-07|archive-date=2021-03-01}}</ref> | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |7%<ref name="SGNiger"/> | [[Нижерийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Нигери}} | 30% | 7% | 24% | | | |7.5% | [[Нигерийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Ниуэ}} | 0% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |12.5% | [[Ниуэгийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Норфолк Арал}} | 0% | {{N/A}} | {{N/A}} | | 0%<ref>{{cite web |url=https://www.sovereignman.com/offshore/a-hidden-paradise-with-no-income-tax-or-property-tax-12086/ |title=A hidden paradise with no income tax or property tax…|publisher=Sovereign Man|author=Tim Staermose|date=2013-06-20 }}</ref> | |{{N/A}} | [[Норфолк Арлын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Умард Македон}}<ref name="kpmg"/> | 10% | 10% | 18% | | | |18% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />5% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Умард Македоны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Норвеги}}<ref>{{cite web |url=http://www.statsbudsjett.no/Statsbudsjettet-2011/English/?pid=48921#hopp |title=Main features of the Government's tax programme for 2011 |work=Сангийн яам |date=2010-10-05 |access-date=2025-04-07 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226011144/https://www.statsbudsjettet.no/Statsbudsjettet-2019/#hopp |url-status=dead}}</ref> | 22%<ref name="regjeringen.no">{{Cite web |last=Finansdepartementet |date=2023-12-20 |title=Skattesatser 2024 |url=https://www.regjeringen.no/no/tema/okonomi-og-budsjett/skatter-og-avgifter/skattesatser-2024/id2997174/ |access-date=2025-04-07 |website=Regjeringen.no |language=nb-NO}}</ref> | 0% (100,000 NOK-аас бага жилийн орлогод)<ref>{{Cite web |title=Exemption card – order and split between employers |url=https://www.skatteetaten.no/en/person/taxes/tax-deduction-card-and-advance-tax/exemption-card/ |access-date=2025-04-07 |website=The Norwegian Tax Administration |language=en}}</ref> | 47.4%<ref>{{Cite web |title=Maximum effective marginal tax rates |url=https://www.skatteetaten.no/en/rates/maximum-effective-marginal-tax-rates/ |access-date=2025-04-07 |website=Норвегийн татварын алба |language=en}}</ref> |37.84%<ref>{{Cite web |title=Gains, losses or dividends on shares |url=https://www.skatteetaten.no/en/rates/factor-for-upward-adjustment-of-gainloss-or-dividend-on-shares/ |access-date=2025-04-07 |website=Норвегийн татварын алба |language=en}}</ref> | |0% |25% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />15% {{small|(хоол унд)}}<br />12% {{small|(тээвэр, кино театр, зочид буудлын үйлчилгээ)}}<ref>{{Cite web |title=Slik fungerer merverdiavgiften |url=https://www.skatteetaten.no/bedrift-og-organisasjon/avgifter/mva/slik-fungerer-mva/ |access-date=2025-04-07 |website=Skatteetaten |language=no}}</ref><br /> | [[Норвегийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Оман}} | 15%<ref>{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-omanhighlights-2017.pdf|title="Taxation and Investment Guides: Oman Highlights 2013" Deloitte & Touche|access-date=2025-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905004240/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-omanhighlights-2017.pdf|archive-date=2017-09-05|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-omanhighlights-2017.pdf|title=International Tax Oman Highlights 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905004240/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-omanhighlights-2017.pdf|archive-date=2017-09-05|url-status=dead}}</ref> | colspan="2" | 0% | | | |5% | [[Оманы татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Пакистан}} | 1.25%<ref>{{cite web |url=https://taxsummaries.pwc.com/pakistan/corporate/taxes-on-corporate-income#:~:text=to%20certain%20conditions.-,Minimum%20tax%20on%20turnover,-Where%20the%20tax |title=Minimum tax on turnover |publisher=PWC |accessdate=2025-04-07 }}</ref> {{small|(Хамгийн бага)}} 20%<ref>{{cite web|url=https://taxsummaries.pwc.com/pakistan/corporate/tax-credits-and-incentives |title=Corporate - Tax credits and incentives|website=PWC|access-date=2025-04-07}}</ref> {{small|(Жижиг)}} 29%<ref>{{cite web|url=http://www.fbr.gov.pk/DisplayDocs/25700|title=ITO 2001, See Division III in Part I of the First Schedule|website=www.fbr.gov.pk|access-date=2025-04-07|archive-date=2019-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227182201/http://www.fbr.gov.pk/DisplayDocs/25700|url-status=live}}</ref>{{small|(Корпорацийн)}} | 0% {{small|(жилийн PKR.600000 доош орлоготой бол)}} | 45% {{small|(жилд 5.6 саяас дээш)}} |15% {{small|(2025 оны 7 сараас хойш авсан)}}<br> Янз бүр {{small|(2025 оны 7 сараас өмнө авсан)}} | |0% |18% +3%(бүртгэлгүй хүмүүсийн хувьд) {{small|(Бараа)}} <br> 15% {{small|(үйлчилгээ)}}<br> 0% {{small|(үндсэн хүнсний бүтээгдэхүүн)}} | [[Пакистаны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Палау}} | 0% | {{N/A}} | {{N/A}} | | 0%<ref>{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/e/eb/rls/othr/ics/2013/204586.htm|title=Палау|website=АНУ-ын Төрийн департамент}}</ref> | |{{N/A}} | [[Палаугийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Палестин}} | 15% | 5% | 15% | | | |14.5% | [[Палестины татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Панам}} | 25% | 0% | 27% | | | |7% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />15% {{small|(тамхи)}}<br />10% {{small|(архи, зочид буудал)}}<br />5% {{small|(зайлшгүй бараа)}} | [[Панамын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Папуа Шинэ Гвиней}} | 30% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Папуа Шинэ Гвинейн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Парагвай}} | 10% | 8% | 10% | | | |10% | [[Парагвайн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Перу}}<ref name="fita"/> | 30% | 0% | 30% | | | |16% {{small|(стандарт хэмжээ)}} +<br />2% {{small|(хотын сурталчилгааны татвар)}} +<br />0–118% {{small|(''impuesto selectivo al consumo'': архи, тамхи гэх мэт.)}} | [[Перугийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flag|Филиппин}} | 30% | 0% | 35% | | | |12% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />0% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Филиппиний татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Питкэрний арлууд}} | 0% | colspan="2" | 0%<ref name="pitcairn">{{cite web |language= en |url= http://www.immigration.gov.pn/finances/index.html |title= Байнга асуудаг асуултууд |publisher= Питкэрний арлуудын цагаачлалын газар |access-date= 2025-04-07 |archive-date= 2020-05-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200518164156/http://www.immigration.gov.pn/finances/index.html |url-status= dead }}</ref> | | | |0% | [[Питкэрний арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Польш}}<ref name=PolandKPMG>{{cite web|url=https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2011/12/poland-income-tax.html|title=Poland -Income Tax - KPMG Global|website=KPMG|access-date=2025-04-08|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809045338/https://home.kpmg/xx/en/home/insights/2011/12/poland-income-tax.html|url-status=live}}</ref> | 19% {{small|(9% - жижиг татвар төлөгч, тухайн татварын жилд 1.2 сая евротой тэнцэх хэмжээний орлоготой, "жижиг татвар төлөгч" статустай хүмүүст)}}<ref name=PolandKPMG /> | 9% {{small|(жилд 30,000 злотыгоос доош орлоготой бол)}} • {{small|0% орлогын татвар}}<ref>{{cite web|last=Wilczek|first=Maria|date=2022-01-03|title=Landmark tax reform comes into force in Poland|url=https://notesfrompoland.com/2022/01/03/landmark-tax-reform-comes-into-force-in-poland/|access-date=2025-04-08|website=Notes From Poland|language=en-US|archive-date=2022-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220111023224/https://notesfrompoland.com/2022/01/03/landmark-tax-reform-comes-into-force-in-poland/|url-status=live}}</ref> • {{small|9% Эрүүл мэндийн даатгал (суутгалгүй)}}<ref>{{cite web|title=Polish Deal {{!}} 9% of the health insurance contribution due on the management board fees|url=https://studio.pwc.pl//aktualnosci/english/insights/9-of-the-health-insurance-contribution-due-on-the-management-board-fees|access-date=2025-04-08|website=PwC Studio - Prawo i Podatki|archive-date=2022-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220111023217/https://studio.pwc.pl//aktualnosci/english/insights/9-of-the-health-insurance-contribution-due-on-the-management-board-fees|url-status=live}}</ref> | 41% эсвэл 45% • {{small|32% орлогын татвар}} • {{small|9% эрүүл мэндийн даатгал}} • {{small|Жилд 1.000.000 злотыгоос дээш 4% эв санааны татвар}}<ref>{{cite web|title=Danina solidarnościowa - kogo obowiązuje i jak ją obliczyć?|url=https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-danina-solidarnosciowa-dla-kogo-od-kiedy-jak-udokumentowac|access-date=2025-04-08|website=Poradnik Przedsiębiorcy|language=pl|archive-date=2022-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220111091835/https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-danina-solidarnosciowa-dla-kogo-od-kiedy-jak-udokumentowac|url-status=live}}</ref> Хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг 23,9% эсвэл 27.9% (эхний 30,000 злотыг хасахгүй) • {{small|19% тогтмол орлогын татвар}} • {{small|4,9% эрүүл мэндийн даатгал}} • {{small|1 сая злотыгоос дээш 4% эв санааны татвар}} | 19% | | |23% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />8% эсвэл 5% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Польшийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Португал}}<ref name="kpmg"/> | 21% {{small|(эх газар дээр)}} | 14.5% | 56.03% {{small|(48% орлогын татвар + 5% эв нэгдлийн татвар + 11% нийгмийн хамгаалал)}} | 28%[https://taxsummaries.pwc.com/portugal/individual/income-determination] | | |23% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />13% {{small|(дундаж хэмжээ)}}<br />6% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Португалын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Пуэрто Рико}} | 20%<ref name=corptaxdeloitte>{{cite web|url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/matrices/dttl_corporate_tax_rates_2012.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002110510/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/matrices/dttl_corporate_tax_rates_2012.pdf|url-status=dead|title="Corporate Tax Rates 2012" Deloitte & Touche|archivedate=2013-10-02}}</ref> | 0% {{small|(16% санал болгосон)}} | 33.34% | | | |11.5% | [[Пуэрто Рикогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Катар}}<ref name="kpmg"/> | 10% | colspan="2" | 0% | | | |0% | [[Катарын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Румын}} | 16% {{small|(эсвэл нэгээс доошгүй ажилтантай бичил аж ахуйн нэгжийн орлогын 1%, ажилтангүй бичил аж ахуйн нэгжийн хувьд 3%)}}<ref name="mediafax.ro">{{cite web|url=https://www.mediafax.ro/politic/revolutia-fiscala-guvernul-a-adoptat-ordonanta-de-urgenta-care-modifica-esential-codul-fiscal-mesajul-lui-tudose-s-au-inflamat-niste-multinationale-sindicatele-sesizeaza-avocatul-poporului-16811305|title=Revoluţia fiscală &#124; Guvernul a adoptat ordonanţa de urgenţă care modifică esenţial Codul Fiscal/ Mesajul lui Tudose: S-au inflamat nişte multinaţionale/ Sindicatele sesizează Avocatul Poporului|website=Mediafax.ro|access-date=2025-04-08|archive-date=2021-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922001001/https://www.mediafax.ro/politic/revolutia-fiscala-guvernul-a-adoptat-ordonanta-de-urgenta-care-modifica-esential-codul-fiscal-mesajul-lui-tudose-s-au-inflamat-niste-multinationale-sindicatele-sesizeaza-avocatul-poporului-16811305|url-status=live}}</ref> | 35% {{smalldiv| * 25% нийгмийн хамгаалал (CAS) * 10% эрүүл мэндийн даатгал (CASS) * Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн орлогын татвар 0%. 10000 лейгээс бага орлоготой мэдээллийн технологийн ажилчдад 0% орлогын албан татвар ногдуулна.}}<ref name="mediafax.ro"/> | 45% {{smalldiv| * 25% нийгмийн хамгаалал (CAS) * 10% эрүүл мэндийн даатгал (CASS) * 10% CAS болон CASS-ийн дараа орлогын татвар Хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч (PFA): * Жилд 12 хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс дээш орлоготой бол 25% CAS * 10% CASS, татвар ногдуулах нийлбэрийг жилд 12 хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээгээр хязгаарласан, жишээлбэл хэрэв та бүтэн жилийн турш 22,800 [[румын лей|лейгээс]] дээш орлого олвол 2018 онд CASS-ийн шимтгэлд дээд тал нь 2280 лей төлнө) * 10% орлогын татвар}}<ref name="mediafax.ro"/> |10% | | |19% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />9% {{small|(хоол хүнс, эм, ном, сонин, зочид буудлын үйлчилгээ)}}<br />5% {{small|(багасгасан хэмжээ)}}<br /><ref name="fita"/> | [[Румыны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Орос}}<ref name="kpmg"/> | 20%<ref name="AfghKazCorp"/> | 13% | 22% (жилд 50 сая рублиэс дээш орлоготой хүмүүст)<ref>{{cite web |title=In Russia, the progression of personal income tax with five rates has come into force (in Russian) |url=https://www.rbc.ru/economics/01/01/2025/676c10ce9a79473ee564d535 |website=RBK |language=ru |date=2025-01-01}}</ref> Оршин суугч бус хүмүүст 35% | | | |20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />10% {{small|(ном, хүнсний зарим зүйл, хүүхдийн бараа)}}<br />0% {{small|(байшин эсвэл орон сууц)}} | [[Оросын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Руанда}} | 30% | 0% | 30% | | | |18% | [[Руандагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сент-Китс ба Невис}} | 33%<ref>{{cite web|date=2020-11-11|title=Corporate Tax Rates Table - KPMG Global|url=https://home.kpmg/xx/en/home/services/tax/tax-tools-and-resources/tax-rates-online/corporate-tax-rates-table.html|access-date=2021-05-07|website=KPMG|language=en-US|archive-date=2021-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428075350/https://home.kpmg/xx/en/home/services/tax/tax-tools-and-resources/tax-rates-online/corporate-tax-rates-table.html|url-status=live}}</ref> | colspan="2" | 0% | | | |{{N/A}} | [[Сент-Китс ба Невисийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flag|Сен-Бартелеми|local}} | 0% | 0% | 0% | | | |0% | [[Сен-Бартелемийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сент-Люси}} | 30% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Сент-Люсийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сен-Мартен|local}} | 20% {{small|(Тухайн татварын жилд 40,000 евротой тэнцэхүйц орлоготой жижиг татвар төлөгчдөд 10%)}} | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Сен-Мартений татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сен-Пьер ба Микелон|local}} | 33.3% {{small|(Тухайн татварын жилд 600,000 евротой тэнцэхүйц орлоготой жижиг татвар төлөгчдөд 15%)}} | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Сен-Пьер ба Микелоны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сент-Винсент ба Гренадин}} | 30% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Сент-Винсент ба Гренадины татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Самоа}} | 27% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Самоагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сан-Марино}} | 17% | 9% | 35% | | | |0% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />17% {{small|(импортын бараа)}} | [[Сан-Мариногийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сан-Томе ба Принсипи}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Сан-Томе ба Принсипийн татварын тогтолцоо]] |- |{{flagcountry|Сарк}} | 0%<ref>{{cite web|url=http://www.sark.co.uk/island-life/|title=Meet the Locals and learn about life on the Island of Sark – Sark Island Tourism|date=31 August 2011|access-date=2025-04-09|archive-date=2015-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150614050422/http://www.sark.co.uk/island-life/|url-status=live}}</ref> | 0% | 0% | 0% | [[Гернсийн Өмгөөлөгч]]ийн гүйцэтгэсэн үл хөдлөх хөрөнгийн шилжүүлэгт ногдуулсан баримт бичгийн татвар | 0% | [[Саркийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Саудын Араб}}<ref>[http://www.deloittewebguides.com/index.asp?country_id=470000047&layout=countrySnapshotDtt&rf=0 International Tax and Business Guides – Economic Data – Statistics – Tax – EIU – The Economist – Foreign Investment – Deloitte Touche Tohmatsu] {{dead link|date=2013 оны 2 сар}}</ref> |2.5% (Саудын үндэсний өмчит бизнесүүд), 2.5-15% (Саудын эзэмшилд 2.5%, бусад бүх өмчлөлд 15% Закатын хэмжээгээр татвар ногдуулна) | colspan="2" | 0% | | | |15% (стандарт хэмжээ) 5% (үл хөдлөх хөрөнгийн гүйлгээний хэмжээ) | [[Саудын Арабын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сенегал}}<ref name="fita"/> | 25% | 0% | 50% | | | |20% | [[Сенегалын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Серби}}<ref>{{cite web |url=http://www.poreskauprava.gov.rs/pdf/PorezNaDobitPravnihLica.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130319072601/http://www.poreskauprava.gov.rs/pdf/PorezNaDobitPravnihLica.pdf |archive-date=2013-03-19 }}</ref> | 15%<ref>[https://web.archive.org/web/20130319072601/http://www.poreskauprava.gov.rs/pdf/PorezNaDobitPravnihLica.pdf Аж ахуйн нэгжийн татварын хууль (Сербиэр)] + гаргаж авахад 10%</ref> | 10% | 25% {{small|(улсын эрүүл мэнд, тэтгэвэр, ажилгүйдлийн сангийн нэмэлт шимтгэл)}}<ref>{{cite web|url=http://10.100.73.13/o-nama/pregled-propisa/zakoni/172/zakon-o-porezu-na-dohodak-gradjana.html|title=Закон о порезу на доходак грађана|website=Пореска управа}}{{Dead link|date=2023 оны 10 сар|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |15% | | |20% {{small|(стаднарт хэмжээ)}}<ref>{{cite web |url=https://www.paragraf.rs/propisi/zakon-o-porezu-na-dodatu-vrednost.html |title=Zakon O Porezu Na Dodatu Vrednost (Zakon O Pdv) |publisher=Paragraf.rs |date= |accessdate=2025-04-09 |archive-date=2021-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130152105/https://www.paragraf.rs/propisi/zakon-o-porezu-na-dodatu-vrednost.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.parlament.gov.rs/upload/archive/files/lat/pdf/predlozi_zakona/4562-13Lat.pdf |title=Archived copy |access-date=2025-04-09 |archive-date=2021-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702155631/http://www.parlament.gov.rs/upload/archive/files/lat/pdf/predlozi_zakona/4562-13Lat.pdf |url-status=live }}</ref><br />10% or 0% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Сербийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сейшелийн арлууд}} | 33%<ref name="auto2"/> | colspan="2" | 15% | | | |15% | [[Сейшелийн арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сьерра Леон}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Сьерра Леоны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сингапур}} | 17%<ref>{{cite web |url=http://www.iras.gov.sg/irasHome/page04.aspx?id=410 |title=Tax rates & tax exemption schemes |publisher=Inland Revenue Authority of Singapore |access-date=2025-04-09 |archive-date=2015-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150624150141/http://www.iras.gov.sg/irashome/page04.aspx?id=410 |url-status=live }}</ref> | 0% | 22% {{small|(татвар дээр +20% татвар)}} | | | |9% | [[Сингапурын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Синт Маартен}} | 34.5% | 12.50% | 47.50% | | | |5% | [[Синт Маартены татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Словак}} | 21%{{small| (100,000€ дээш орлого дээр)}}<br />15%{{small|(100,000€ доош орлого дээр)}} | 21% | 25%<ref>{{cite web |url=http://www.kpmg.com/Global/en/IssuesAndInsights/ArticlesPublications/taxnewsflash/Pages/slovakia-proposed-increases-corporate-individual-income-tax-rates.aspx |title=Словак – Аж ахуйн нэгж, хувь хүмүүсийн орлогын татварын хэмжээг нэмэгдүүлэх санал |access-date=2025-04-09 |archive-date=2013-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130628023357/http://www.kpmg.com/Global/en/IssuesAndInsights/ArticlesPublications/taxnewsflash/Pages/slovakia-proposed-increases-corporate-individual-income-tax-rates.aspx |url-status=live }}</ref> |25% | | |20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}{{Citation needed|date=2012 оны 2 сар}}<br />10% {{small|(ном, эм)}}<br /> | [[Словакийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Словени}}<ref name="kpmg"/> | 19% | 16% | 50% |27.5% | | | 22% {{small|(стандарт хэмжээ)}} or 9.5% {{small|(хоол хүнс, барилга, засвар, тээвэр, тасалбар, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл)}} or 5% {{small|(ном, сонин)}} | [[Словенийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Соломоны арлууд}} | 30% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Соломоны арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сомали}} | 30%<ref>{{Cite web |url=https://sominvest.gov.so/procedures/tax-regime/ |title=Archive copy |access-date=2025-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250328133057/https://sominvest.gov.so/procedures/tax-regime/ |archive-date=2025-03-28 |url-status=dead}}</ref> | 0% | 18% | | | |0% | [[Сомалийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Өмнөд Африк}} | 28%<ref>{{cite web |url=http://www.sars.co.za/Tools/Documents/DocumentDownload.asp?FileID=66401 |title=South Africa budget |access-date=2025-04-09 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226010940/http://www.sars.gov.za/Pages/default.aspx |url-status=dead }}</ref> | 0% {{small|(босго доогуур)}} | 45% |18% | | | 15%<ref>{{Cite news|url=https://www.fin24.com/Budget/south-africans-to-pay-higher-vat-for-first-time-in-two-decades-20180221|title=Өмнөд Африкчууд сүүлийн 20 жилд анх удаа илүү өндөр НӨАТ төлнө|work=Fin24|access-date=2025-04-09|archive-date=2018-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221141335/https://www.fin24.com/Budget/south-africans-to-pay-higher-vat-for-first-time-in-two-decades-20180221|url-status=live}}</ref> | [[Өмнөд Африкийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Өмнөд Солонгос}}<ref name="fita"/> | 24.2%<ref name="kpmg.com"/> | 6% + 1.8%<ref name=taxrateenfmnt>{{Cite web |url=http://taxinfo.nts.go.kr/docs/customer/law/statuteTax_jomun_detail.jsp?log_law_kind=%EC%A1%B0%EC%84%B8%EB%B2%95%EB%A0%B9&log_law_id=001585&log_law_nm=%EA%B5%AD%EC%84%B8%EC%A7%95%EC%88%98%EB%B2%95&gubun=1&jomun_law_id=001585&law_nm=%EA%B5%AD%EC%84%B8%EC%A7%95%EC%88%98%EB%B2%95&plaw_id=001585&public_ilja=20141119&public_no=12844&leg_revi_gubun=null&law_type_gubun=1 |title="Tax law enforcement system korea (nts.go.kr)" section 3 |access-date=2025-04-09 |archive-date=2022-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222162647/https://www.hometax.go.kr/websquare/websquare.html?w2xPath=/ui/pp/index.xml |url-status=live }}</ref> | 42%<ref>{{cite web|url=http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/12/04/0200000000AKR20171204161900002.HTML|title=여야, 소득세법 개정안은 '그대로'…최고세율 42％로 상향|last=이세원|date=2017-12-04|access-date=2025-04-09|archive-date=2017-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20171204123305/http://www.yonhapnews.co.kr/bulletin/2017/12/04/0200000000AKR20171204161900002.HTML|url-status=live}}</ref> + 11.4%<ref name=taxrateenfmnt/> | | | |10% | [[Өмнөд Солонгосын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Өмнөд Судан}} | 30% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Өмнөд Суданы татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Испани}}<ref name="kpmg"/> | 25% <small>(эх газарт)</small><br />4% <small>({{flagcountry|Канарын арлууд}}ад)</small> | 0% (жилийн эхний 5,550€ татвараас чөлөөлөгдөнө) | 52.3 47% {{small|(Улсын татвар)}} 3.75% {{small|(Валенсиа дахь нутгийн татвар)}} 6.45% {{small|(Нийгмийн хамгаалал, ажилчдын шимтгэл)}} |26% (оршин суугчид) <br> 19% (оршин суугч бус) | | |21% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />10% or 4% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Испанийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Шри Ланка}}<ref name="kpmg"/> | 30% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />15% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<ref name="kpmg.com"/> | 0% | 36% {{small|(жилийн орлого 3 сая [[Шри Ланка рупи|рупигээс]] их бол)}} | | | |12% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />8% эсвэл 0% {{small|(багасгасан хэмжээ)}}<br /> | [[Шри Ланкын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Судан}} |5% (тусгай чөлөөлөгдсөн компаниуд), 15% бусад ихэнх компаниуд<ref>{{cite web | url=https://orbitax.com/taxhub/corporatetaxrates/SD/Sudan | title=Sudan — Orbitax Corporate Tax Rates | access-date=2025-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20250219182351/https://orbitax.com/taxhub/corporatetaxrates/SD/Sudan | archive-date=2025-02-19 | url-status=dead }}</ref> | | | | | | | [[Суданы татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Суринам}} | 36%<ref name=":1">{{Cite journal|last=EYGM Limited|date=April 2018|title=2018 Worldwide Corporate Tax Guide|url=https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|journal=EY Worldwide Corporate Tax Guide|page=1527|access-date=2025-04-09|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621070149/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|url-status=dead}}</ref> | 8% {{small|(жилийн эхний SRD2,646 хасагдах боломжтой)}} | 38%<ref name="www.gov.sr">{{cite web |url=http://www.gov.sr/themas/belastingen/loonbelasting/ |title=loonbelasting |access-date=2025-04-09 |archive-date=2019-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010040756/http://www.gov.sr/themas/belastingen/loonbelasting/ |url-status=dead }}</ref> | | | |{{N/A}} | [[Суринамын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Свальбард}} | 16%<ref>{{cite web |title=Norway has no tax agreements with any country in the world, nor does it exchange financial account information... well partly true |url=https://www.linkedin.com/pulse/norway-has-tax-agreements-any-country-world-nor-does-exchange-morris |website=www.linkedin.com |publisher=Linkedin |access-date=2025-04-09}}</ref><ref>{{cite web |title=Свальбардад компани бүртгүүлэх |url=https://ybcase.com/en/jurisdictions/spicbergen |website=ybcase.com |publisher=YB Case |access-date=2025-04-09 }}{{Dead link|date=Есдүгээр сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 8%<ref name="Svalbard">{{cite web |title=Свальбард дахь татварын хувь хэмжээ |url=https://www.skatteetaten.no/en/rates/tax-rates-on-svalbard/ |website=www.skatteetaten.no |publisher=Норвегийн татварын алба |access-date=2025-04-09}}</ref> | 22%<ref name="Svalbard"/> | 0%<ref>{{cite web |title=Iceland - Svalbard — Orbitax Withholding Tax Rates |url=https://orbitax.com/taxhub/withholdingtaxrates/IS/SJ/Iceland/Svalbard |website=orbitax.com |publisher=Orbitax |access-date=2025-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527225135/https://orbitax.com/taxhub/withholdingtaxrates/IS/SJ/Iceland/Svalbard |archive-date=2025-05-27 |url-status=dead}}</ref> | |0% |0%<ref>{{cite web |title=Spitsbergen: a tax oasis? |url=https://www.spitsbergen-svalbard.com/2011/02/15/spitsbergen-a-tax-oasis.html |website=www.spitsbergen-svalbard.com |date=2011-02-15 |publisher=Rolf Stange |access-date=2025-04-09}}</ref> | [[Норвегийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Швед}} | 20.6%<ref>{{cite web |url=https://www.ekonomifakta.se/Fakta/Skatter/Skatt-pa-foretagande-och-kapital/Bolagsskatt/ |title=Bolagsskatt - Internationellt |publisher=ekonomifakta.se |date=2019-04-12 |access-date=2025-04-09 |archive-date=2019-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321093903/https://www.ekonomifakta.se/Fakta/Skatter/Skatt-pa-foretagande-och-kapital/Bolagsskatt/ |url-status=live }}</ref> | 32% {{small|(жилийн эхний 1,930$ хасагдах боломжтой)}} | 45.6% {{small|(32% хотын дундаж орлогын татвар + 20% улсын орлогын татвар)}}<ref>{{cite web |url=http://www.scb.se/hitta-statistik/statistik-efter-amne/offentlig-ekonomi/finanser-for-den-kommunala-sektorn/kommunalskatterna/pong/statistiknyhet/Kommunalskatter/ |title=Totala kommunala skattesatsen ökar marginellt 2017 |publisher=scb.se |date=2016-12-15 |access-date=2025-04-09 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201040558/http://www.scb.se/hitta-statistik/statistik-efter-amne/offentlig-ekonomi/finanser-for-den-kommunala-sektorn/kommunalskatterna/pong/statistiknyhet/Kommunalskatter/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.skatteverket.se/privat/etjansterochblanketter/svarpavanligafragor/inkomstavtjanst/privattjansteinkomsterfaq/narskamanbetalastatliginkomstskattochhurhogarden.5.10010ec103545f243e8000166.html |title=När ska man betala statlig inkomstskatt och hur hög är den? |publisher=skatteverket.se |date=2020-01-01 |access-date=2025-04-09 |archive-date=2021-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122220148/https://www.skatteverket.se/privat/etjansterochblanketter/svarpavanligafragor/inkomstavtjanst/privattjansteinkomsterfaq/narskamanbetalastatliginkomstskattochhurhogarden.5.10010ec103545f243e8000166.html |url-status=live }}</ref> |30% | |0% |25% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />12% эсвэл 6% {{small|(багасгасан хэмжээ)}}<ref>{{cite web |url=http://www.skatteverket.se/skatter/mervardesskattmoms/2512eller6moms.4.7459477810df5bccdd480005156.html |title=VAT rates Sweden – Skatteverket |publisher=Skatteverket.se |date=2010-01-23 |access-date=2025-04-09 |archive-date=2012-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120711200028/http://www.skatteverket.se/skatter/mervardesskattmoms/2512eller6moms.4.7459477810df5bccdd480005156.html |url-status=live }}</ref> | [[Шведийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Швейцар}}<ref name="fita"/> | 17.92%<ref name="kpmg.com"/> | 0% | 50.14% <br /> <small>10.6% {{small|(албан нийгмийн даатгалын шимтгэл)}}<ref name="www.ahv-iv.ch">{{cite web |url=https://www.ahv-iv.ch/p/1.2021.d |title=AHV/IV |access-date=2025-04-09 |archive-date=2021-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908221712/http://www.ahv-iv.ch/p/1.2021.d |url-status=live }}</ref> <br /> 11.5% {{small|(холбооны)}}<ref name="www.estv.admin.ch">{{cite web |url=https://www.estv.admin.ch/estv/de/home/direkte-bundessteuer/direkte-bundessteuer/fachinformationen/tarife.html |title=Tarife Direkte Bundessteuer |access-date=2025-04-09 |archive-date=2021-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005045143/https://www.estv.admin.ch/estv/de/home/direkte-bundessteuer/direkte-bundessteuer/fachinformationen/tarife.html |url-status=dead }}</ref> <br /> 28.025% {{small|(контоны, Женев)}}<ref name="www.estv.admin.chb">{{cite web |url=https://swisstaxcalculator.estv.admin.ch/ |title=Federal Tax Administration |access-date=2025-04-09 |archive-date=2021-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211020204721/https://swisstaxcalculator.estv.admin.ch/ |url-status=dead }}</ref> <br /> 9.69% {{small|(коммуны, Авюлли и Шанси)}}<ref name="www.estv.admin.chb" /> <br /> 3.04%</small> {{small|(сүмийн татвар, Женев дэх Ромын католик, протестант)}}<ref name="www.estv.admin.chb"/> | | | |8.1% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />3.8% эсвэл 2.5% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Швейцарын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Сири}}<ref name="kpmg"/> | 22% | 5% | 15% | | | |{{N/A}} | [[Сирийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Тайвань}}<ref name="kpmg"/> | 20%<ref>{{cite news |last=Певзнер |first=Алекс |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704596504575271902153036926 |title=Тайвань аж ахуйн нэгжийн орлогын татварыг 17% хүртэл буурууллаа |publisher=Online.wsj.com |date=2010-05-28 |access-date=2025-04-09 |archive-date=2015-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015182646/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704596504575271902153036926 |url-status=live }}</ref> | 5% | 40% | | | |5%<ref>{{cite web|title=營業稅試算|url=http://service.etax.nat.gov.tw/etwmain/front/ETW158W3|website=財政部稅務入口網|access-date=2025-04-09|language=zh|archive-date=2016-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160821045641/http://service.etax.nat.gov.tw/etwmain/front/ETW158W3|url-status=live}}</ref> | [[Тайванийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Тажикистан}}<ref>{{cite web|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/kz/Documents/tajikistan/Tax%20and%20Investment%20Guide_TJ_2016.pdf|title=Tax and Investment Guide_TJ_2016|publisher=deloitte.tj|access-date=2025-04-09|archive-date=2019-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528155001/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/kz/Documents/tajikistan/Tax%20and%20Investment%20Guide_TJ_2016.pdf|url-status=dead}}</ref> | 13%<br />25% {{small|(оршин суугч бус)}} | 5% | 13%<br />25% {{small|(оршин суугч бус)}} | | | |18% | [[Тажикистаны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Танзани}} | 30% | 15% | 30% | | | | 14% | [[Танзанийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Тайланд}} | 20% | 0% | 35% | | | |7% | [[Тайландын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Того}} | 27% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Тогогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Токелау}} | 0% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Токелаугийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Тонга}} | 25% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Тонгагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Тринидад ба Тобаго}} | 30% | 0% | 25% {{small|(annual chargeable income less than $1 million)}}<br/> 30% {{small|(annual chargeable income over $1 million)}} <ref>https://taxsummaries.pwc.com/trinidad-and-tobago/individual/taxes-on-personal-income</ref> | | | |12.5% | [[Тринидад ба Тобагогийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Тунис}}<ref name="fita"/> | 30% | 0% | 35% | | | |18% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />12% эсвэл 6% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Тунисын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Турк}}<ref name="kpmg"/> | 25% | 15% | 40% | | | |20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />10% {{small|(хувцас)}}<br />1% {{small|(зарим хүнсний бүтээгдэхүүн)}}<ref name="VAT Live"/> | [[Туркийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Туркменистан}} | 8% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | {{N/A}} | [[Туркменистаны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Төркс ба Кайкосын арлууд}} | 0% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Төркс ба Кайкосын арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Тувалу}} | 30% | {{N/A}} | {{N/A}} | | | |{{N/A}} | [[Тувалугийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Уганда}} | 30%<ref>{{Cite journal|last=EYGM Limited|date=2018|title=2018 Worldwide Corporate Tax Guide|url=https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|journal=EY Worldwide Corporate Tax Guide|page=1629|access-date=2025-04-10|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621070149/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|url-status=dead}}</ref> | {{N/A}} | {{N/A}} | | | | 18%<ref>{{Cite journal|last=EYGM Limited|date=2018|title=2018 Worldwide Corporate Tax Guide|url=https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|journal=EY Worldwide Corporate Tax Guide|page=1633|access-date=2025-04-10|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621070149/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide/$FILE/EY-2018-worldwide-corporate-tax-guide.pdf|url-status=dead}}</ref> | [[Угандын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Украин}} | 18%<ref>{{cite web|url=https://www.contactukraine.com/taxation/corporate-tax|title=Украин дахь аж ахуй нэгжийн татвар|date=2019-12-21|access-date=2025-04-10|archive-date=2020-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806003845/https://www.contactukraine.com/taxation/corporate-tax|url-status=live}}</ref> | 0%<ref>{{cite web|url=https://www.contactukraine.com/taxation/corporate-tax|title=Украин дахь аж ахуй нэгжийн татвар|date=2019-12-21|access-date=2025-04-10|archive-date=2020-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806003845/https://www.contactukraine.com/taxation/corporate-tax|url-status=live}}{{cite web|url=https://www.contactukraine.com/taxation/individual-tax-in-ukraine|title=Украин дахь хувь хүний ​​орлогын татвар|date=2019-12-21|access-date=2025-04-10|archive-date=2017-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170602231152/http://www.contactukraine.com/taxation/individual-tax-in-ukraine|url-status=live}}</ref> | 18% {{small|(нийтлэг хэмжээ)}}<br />20% {{small|(зарим үйл ажиллагаа)}}<br />22% {{small|(нийгмийн хамгаалал)}}<ref>{{cite web|url=https://www.contactukraine.com/taxation/individual-tax-in-ukraine|title=Украин дахь хувь хүний ​​орлогын татвар|date=2019-12-21|access-date=2025-04-10|archive-date=2017-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170602231152/http://www.contactukraine.com/taxation/individual-tax-in-ukraine|url-status=live}}{{cite web|url=https://www.contactukraine.com/taxation/corporate-tax|title=Украин дахь аж ахуй нэгжийн татвар|date=2019-12-21|access-date=2025-04-10|archive-date=2020-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806003845/https://www.contactukraine.com/taxation/corporate-tax|url-status=live}}</ref> | | | |2% {{small|(дайны үеийн буцалтгүй эргэлтийн татвар)}} | [[Украины татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Арабын Нэгдсэн Эмират Улс}} | 0% <small>(чөлөөт бүсийн компаниуд,<ref>{{cite web |url=https://gulfnews.com/business/markets/uae-corporate-tax-free-zone-based-businesses-with-mainland-operations-to-come-under-tax-regime-1.1643631900654 |title=UAE corporate tax: Free zone based businesses with mainland operations to come under tax regime &#124; Markets |publisher=Gulf News |date=2022-01-31 |access-date=2025-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131125413/https://gulfnews.com/business/markets/uae-corporate-tax-free-zone-based-businesses-with-mainland-operations-to-come-under-tax-regime-1.1643631900654 |archive-date=2022-01-31 |url-status=dead}}</ref> түүнчлэн жилд 375,000 AED-ээс бага ашиг орлоготой эх газрын компаниуд,<ref name="UAE to introduce 9% corporate tax on business profits from June 1, 2023 | Markets – Gulf News">{{cite web |url=https://gulfnews.com/business/markets/uae-to-introduce-9-corporate-tax-on-business-profits-from-june-1-2023-1.1643627271956 |title=UAE to introduce 9% corporate tax on business profits from June 1, 2023 &#124; Markets |publisher=Gulf News |date=2022-01-31 |access-date=2025-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131235109/https://gulfnews.com/business/markets/uae-to-introduce-9-corporate-tax-on-business-profits-from-june-1-2023-1.1643627271956 |archive-date=2022-01-31 |url-status=dead}}</ref> татварын тайланг бөглөх шаардлагатай байж магадгүй)</small> 9%<small> (жилд 375,000 AED-ээс дээш цэвэр ашиг олдог эх газрын компаниудын хувьд бусад улс оронд төлсөн татварыг АНЭУ-ын татварт тооцдог, татварын тайлан шаардлагатай)<ref name="UAE to introduce 9% corporate tax on business profits from June 1, 2023 | Markets – Gulf News" /></small> | colspan="2" | 0%<ref name="mofpi1">{{cite web |title=АНЭУ-ын Сангийн яам |url=https://mof.gov.ae/ }}</ref> | 0%<ref>{{Cite web | url=https://taxsummaries.pwc.com/united-arab-emirates/individual/other-taxes | title=Арабын Нэгдсэн Эмират улс - Хувь хүн - Бусад татвар }}</ref> | | |5%<ref name="mofpi1"/> | [[Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Нэгдсэн Хаант Улс}}<ref>{{cite web |url=http://www.hmrc.gov.uk/budget2008/pn02.pdf |title=HM Revenue & Customs Budget 2008 Press Notice PN02 |publisher=Hmrc.gov.uk |date=2011-06-28 |access-date=2025-04-10 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226010922/http://aka.hmrc.gov.uk/budget2008/pn02.pdf |url-status=dead }}</ref> | 19-25%<ref>{{Cite web |title=Corporation Tax rates and reliefs |url=https://www.gov.uk/government/publications/rates-and-allowances-corporation-tax/rates-and-allowances-corporation-tax |access-date=2025-04-10 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> | 0% 12,570£ хүртэл<ref name=":5">{{cite web|title=Орлогын татварын хувь хэмжээ, хувь хүний ​​тэтгэмж|url=https://www.gov.uk/income-tax-rates|access-date=2025-04-10|website=Орлогын татварын хувь хэмжээ, хувь хүний ​​тэтгэмж|publisher=GOV.UK|archive-date=2021-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223182010/https://www.gov.uk/income-tax-rates|url-status=live}}</ref> | 62% {{small|(Энэ нь 100-125 мянган фунт стерлин дээр 40% орлогын татвар, хувийн тэтгэмжийг үе шаттайгаар хассантай холбоотой үр дүнтэй 20%, ажилчдын 2% үндэсний даатгалаас бүрдэнэ). Дараа нь ахиу хэмжээ 125 мянган фунт стерлингээс дээш орлоготой бол 47% болж буурна (орлогын 45% татвар нэмэх 2% ажилтны үндэсний даатгал)}}<ref>{{cite web |url=https://www.gov.uk/income-tax-rates/income-over-100000 |title=Income Tax rates and Personal Allowances – Income over £100,000 |website=GOV.UK |access-date=2025-04-11}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/58870012 |title=Why some parents effectively pay a 71% tax rate |work=BBC News |date=2024-03-06 |access-date=2025-04-10}}</ref> |24%<ref>{{Cite web |title=Capital Gains Tax: what you pay it on, rates and allowances |url=https://www.gov.uk/capital-gains-tax/rates |access-date=2025-04-10 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> | |40%<ref>{{cite web|url=https://www.gov.uk/inheritance-tax|title=Gov.uk - Inheritance Tax|publisher=Gov.uk|access-date=2025-04-11}}</ref> |20% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />5% {{small|(гэрийн эрчим хүч, засварын ажил)}}<br />0% {{small|(амьдралын хэрэгцээ: хүнсний бүтээгдэхүүн, ус, жороор олгох эм, эмнэлгийн хэрэгсэл, хэрэгсэл; нийтийн тээвэр; хүүхдийн хувцас; ном, тогтмол хэвлэл)}}<ref>{{cite web |url=http://www.direct.gov.uk/en/moneytaxandbenefits/taxes/beginnersguidetotax/dg_4015895 |title=Directgov – Value Added Tax |publisher=Direct.gov.uk |date=2013-01-09 |access-date=2025-04-10 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226010950/http://www.direct.gov.uk/en/moneytaxandbenefits/taxes/beginnersguidetotax/dg_4015895%20 |url-status=live }}</ref> | [[Нэгдсэн Хаант Улсын татварын тогтолцоо]] [[Үндэсний Даатгал]] |- | {{flagcountry|Америкийн Нэгдсэн Улс}} | 21% {{small|(холбооны)}}, бусад улс оронд төлсөн татварын хөнгөлөлттэй 21% хүртэл | 10% {{small|(холбооны)}} +<br />0–3.07% {{small|(мужийн)}} +<br />0–3.8398% {{small|(орон нутгийн)}} {{small|(дан татвар төлөгчдөд зориулсан 12550 ам.долларын холбооны стандарт хасалт)}} | 50.3% - 37%: [[Калифорни]]д 50.3% (37% {{small|(холбооны)}}<ref>{{Cite news|url=https://www.bankrate.com/finance/taxes/tax-brackets.aspx|title=2017-2018 Tax Brackets {{!}} Bankrate.com|last=Bankrate.com|work=Bankrate|access-date=2025-04-10|archive-date=2018-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717000000/https://www.bankrate.com/finance/taxes/tax-brackets.aspx|url-status=live}} [https://taxfoundation.org/location/california/#:~:text=How%20does%20California's%20tax%20code,4.75%20percent%2C%20and%20an%20average Alt URL]</ref> + 13.3% {{small|(мужийн)}}), [[Техас]]т 37% (37% + 0%) |20% | 0% (жишээ нь Алеутын зүүн тойрог, Аляска) - 3.6361% (Меномин тойрог, Висконсин) <ref>{{cite web |url=https://taxfoundation.org/data/all/state/property-taxes-by-state-county/ |title=Property Taxes by State and County, 2025 |publisher=Tax Foundation |date=2025-03-04 |access-date=2025-04-10}}</ref> |[[АНУ-ын үл хөдлөх хөрөнгийн татвар|18%-40%]] холбооны үл хөдлөх хөрөнгийн болон мужийн өв залгамжлалын татварыг нөхөх<ref>{{cite web|url=https://www.irs.gov/businesses/small-businesses-self-employed/estate-tax|title=IRS information about federal estate taxes|access-date=2025-04-10}}</ref> | 11.5% {{small|(мужийн болон орон нутгийн борлуулалтын татварын хамгийн өндөр давамгайлсан хувь хэмжээ)}}<br />0% {{small|(хамгийн бага давамгайлсан хэмжээ)}} | [[Америкийн Нэгдсэн Улсын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Уругвай}}<ref name="fita"/> | 25% | 0% | 36%<ref>{{cite web|url=https://www.elobservador.com.uy/nota/irpf-sepa-cuales-son-las-nuevas-franjas-a-partir-de-enero-2024-2024117125210|title=IRPF: sepa cuáles son las nuevas franjas a partir de enero de 2024|date=2024-01-17|website=El Observador|access-date=2024-06-19}}</ref> | | | |22% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />11% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}}<br />0% {{small|(хэмжээ)}} | [[Уругвайн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Узбекистан}}<ref name="fita"/> | 12% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />20% {{small|(банк болон үүрэн холбооны операторууд)}} | colspan="2" | 12% | | | |15% {{small|(хамгийн өндөр хэмжээ)}}<br />0% {{small|(хамгийн бага хэмжээ)}} | [[Узбекистаны татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Вануату}} | 0% | 0% | 0% | | | |0% | [[Вануатугийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Венесуэл}}<ref name="fita"/> | 34% | 0% | 34% | | | |16% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />8% {{small|(багасгасан хэмжээ)}} | [[Венесуэлийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Вьетнам}}<ref name="kpmg">{{cite web |url=http://www.kpmg.dk/getMedia.asp?mb_GUID=F7298515-D33B-41BA-B630-7ED12A1B4EDE.pdf |title=Revision, skat og rådgivning &#124; KPMG &#124; DK |publisher=Kpmg.dk |access-date=2025-04-10 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226011033/https://home.kpmg.com/dk/da/home.html |url-status=dead }}</ref> | 20% | 5% | 35%<ref>{{cite web |url=http://www.dpi.hochiminhcity.gov.vn/invest/html/Law-04-2007-QH12.html |title=Department of Planning & Investment _ DPI |publisher=Dpi.hochiminhcity.gov.vn |access-date=2025-04-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100828200917/http://dpi.hochiminhcity.gov.vn/invest/html/Law-04-2007-QH12.html |archive-date=2010-08-28 }}</ref> | | | |10% | [[Вьетнамын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Британийн Виржинийн арлууд}} | 0%<ref name=bvideloitte>{{cite web|url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_British%20Virgin%20Islands.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002105855/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_British%20Virgin%20Islands.pdf|url-status=dead|title="Taxation and Investment Guides: BVI Highlights 2013" Deloitte & Touche|archivedate=2013-10-02}}</ref> | colspan="2" | 0% | | | |{{N/A}} | [[Британийн Виржинийн арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Америкийн Виржинийн арлууд}} | 21–38.50%<ref>{{cite web | url=https://corporate.findlaw.com/finance/u-s-virgin-islands-an-offshore-tax-planning-jurisdiction.html | title=U.S. Virgin Islands: An Offshore Tax Planning Jurisdiction }}</ref> | colspan="2" | <nowiki></nowiki> | | | | | [[Америкийн Виржинийн арлуудын татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Уоллис ба Футуна|local}} | 0% | 0% | 0% | | | |0% | [[Уоллис ба Футунагийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Йемен}} | 20%<ref name=yemendeloitte>{{cite web|url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Yemen.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002105500/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Tax/Taxation%20and%20Investment%20Guides/2013/dttl_tax_highlight_2013_Yemen.pdf|url-status=dead|title="Taxation and Investment Guides: Yemen Highlights 2013" Deloitte & Touche|archivedate=2013-10-02}}</ref> | 10% | 15% | | | |2% | [[Йемений татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Замби}} | 30%<ref name=":12">{{Cite web |date=2022-04-17 |title=Zambian National Budget Highlights 2022 |url=https://www2.deloitte.com/za/en/pages/tax/articles/zambia-national-budget-highlights-2022.html |access-date=2025-04-10 |website=deloitte.com/za/en/}}</ref> | 10% | 30% | | | |16% | [[Замбийн татварын тогтолцоо]] |- | {{flagcountry|Зимбабве}} | 25% | 0% | 45% | | | |15% {{small|(стандарт хэмжээ)}}<br />0% {{small|(сонгогдсон бараан дээр)}} | [[Зимбабвегийн татварын тогтолцоо]] |} ==Эшлэл== {{reflist|30em}} ==Гадаад холбоос== * [https://web.archive.org/web/20120524011947/http://www.taxfoundation.org/taxdata/show/22661.html АНУ-ын Бизнесинй татварын индексийн жагсаалт 2003–2008], * [https://web.archive.org/web/20220508163207/http://www.taxfoundation.org/news/show/22469.html OECD цалингийн татвар] (дээд түвшний иргэний орлогын татварын түвшин) *[https://web.archive.org/web/20130626181549/http://www.vatlive.com/vat-rates/european-vat-rates/eu-vat-rates/ Европын НӨАТ] * [http://www.ibfd.org/ IBFD, Хил хоорондын татварын лавлах] * [http://www.doingbusiness.org/ExploreTopics/PayingTaxes/ Төлбөрийн татварууд, Дэлхийн Банк] [[Ангилал:Улсуудын жагсаалт]] [[Ангилал:Эдийн засгийн жагсаалт]] awrezdzrts7nh8rd5z8icsrygzfcyth 0 37405 875812 811474 2026-11-10T19:35:26Z Zafer 24674 Photo changed 875812 wikitext text/x-wiki [[File:Hidayet Türkoğlu 20261109 (2) (cropped).jpg|thumb|right|180px|2026 онд.]] '''Хидайет "Хедо" Туркоглу''' ({{lang-tr|Hidayet "Hedo" Türkoğlu}}, ''[[1979]] оны [[3 сарын 19|гуравдугаар сарын 19-нд]] [[Стамбул]] хотод төрсөн'') — [[Турк]]ийн [[сагсан бөмбөг]]чин бөгөөд [[Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо]]ны [[Лос Анжелес Клипперс]] багийн [[Хүчний довтлогч (сагсан бөмбөг)|хүчний довтлогч]] юм. Туркийн [[Эфес Пилсен]] ([[1996]]—[[2000]]) багаас 2000 оны [[драфт]]ад оролцож №16-гаар [[Сакраменто Кингc]]<ref>{{cite web|author=Contact rickchand: Comment|url=http://deadspin.com/sports/nba/five-tiny-tidbits-on-the-orlando-magic-207768.php|title=Five Tiny Tidbits On: The Orlando Magic|publisher=Deadspin.com|date=2006-10-16|accessdate=2011-12-26|archive-date=2010-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20100920164611/http://deadspin.com/sports/nba/five-tiny-tidbits-on-the-orlando-magic-207768.php|url-status=dead}}</ref> (2000—[[2003]]) багт сонгогдон НБА-гийн гараагаа анхны Турк гаралтай тоглогч болон эхлүүлж байв. [[Сан Антонио Спарс]] (2003—[[2004]]), [[Орландо Мэжик]] (2004—[[2009]]), [[Торонто Рэпторс]]<ref>{{cite web|title=Raptors Acquire Turkoglu, George and Wright|url=http://www.nba.com/raptors/news/turkoglu_acquired_070909.html|work=[[NBA.com]]|date=2009-07-09|accessdate=2009-07-09}}</ref> (2009—[[2010]]), [[Финикс Санс]]<ref>{{cite web|title=Suns Acquire Hedo Turkoglu| url=http://www.nba.com/suns/news/turkoglu_signing_100714.html|work=[[NBA.com]]|date=2009-07-14|accessdate=2010-07-14}}</ref> (2010) багуудад тоглож байгаад Орландод<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/magic/news/news_sunsdeal_121810.html|title=Magic Receive Turkoglu, Richardson & Clark From Suns|work=[[NBA.com]]|date=2010-12-18|accessdate=2010-12-18}}</ref> 2010 онд эргэн ирсэн байдаг. Орландод хоёр ч удаа 39 оноо авсан нь дээд үзүүлэлт нь юм.<ref>{{cite web|last=Scanlon|first=Dick|url=http://www.theledger.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20070405/NEWS/704050521/1011/SPORTS04|title=Turkoglu's Hot Hand Can't Save Magic as Raptors Pull Off Win|publisher=Theledger.com|date=April 5, 2007|accessdate=2011-12-26|archive-date=2019-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190108151050/https://www.theledger.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20070405%2FNEWS%2F704050521%2F1011%2FSPORTS04|url-status=dead}}</ref> [[2014]] оны [[1 сарын 16|нэгдүгээр сарын 16-нд]] [[Лос Анжелес Клипперс]] багт чөлөөт наймаагаар элссэн.<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/clippers/clippers-sign-forward-hedo-turkoglu|title=CLIPPERS SIGN FORWARD HEDO TURKOGLU|work=NBA.com|publisher=Turner Sports Interactive, Inc.|date=January 16, 2014|accessdate=January 16, 2014}}</ref> [[2001]] оны [[Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо|НБА-гийн хоёр дахь шинэ багийн бүрэлдэхүүн]], [[2009]] оны [[Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо|НБА-гийн оны ахисан тоглогчоор]] тус тус нэрлэгдэж байсан Туркоглу [[Туркийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Туркийн шигшээ багийн]] бүрэлдэхүүнд [[2001]] оны [[Европ]]ын мөнгө, [[2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|2010]] оны [[Дэлхий]]н мөнгөн медаль хүртэж байв. ==Товч мэдээлэл== *Өндөр — 208 [[Сантиметр|см]] *Жин — 100 [[Килограмм|кг]] *Өмсгөлийн дугаар — 15 ==Эшлэл== {{Reflist}} ==Холбоос== * [https://web.archive.org/web/20080410031933/http://www.hedo79.com/ Албан ёсны цахим хуудас] * [http://www.nba.com/playerfile/hedo_turkoglu/ NBA.com Профайл] * [https://www.tblstat.net/player/459 TBLStat.net Профайл] {{Лос Анжелес Клипперс багийн бүрэлдэхүүн}} {{2000 оны НБА-гийн драфт}} {{2011 оны ЕАШТ-д Туркийн эрэгтэйчүүдийн сагсан бөмбөгийн баг}} {{DEFAULTSORT:Туркоглу, Хедо}} [[Ангилал:1979 онд төрсөн]] [[Ангилал:НБА-гийн тоглогч]] [[Ангилал:Туркийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин]] [[Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч]] [[Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч]] [[Ангилал:Туркууд]] nxjy3w2tx2uhc7k1w3xmm7987pqofg3 0 37651 875835 874122 2026-11-10T22:33:53Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875835 wikitext text/x-wiki {{Featured article}}[[File:Insulincrystals.jpg|thumb|[[Инсулин]]ий талстууд]] '''Биотехнологи''' нь ямар нэгэн биологийн систем эсвэл организмыг ашиглан, хүний хэрэгцээтэй бүтээгдэхүүнийг сайжруулах эсвэл бий болгох процесс юм. Өөрөөр хэлбэл “биологийн систем, амьд организм эсвэл тэдгээрийн [[уламжлал]]ыг ашиглан, тодорхой хэрэглээнд зориулан, бүтээгдэхүүн эсвэл процессыг, үйлдвэрлэх эсвэл сайжруулахтай холбоотой бүх төрлийн технологийн [[процесс]]ыг биотехнологи гэнэ.<ref>[http://www.cbd.int/convention/text/ Text of the CBD]. Cbd.int. Retrieved on 2013-03-20.</ref> Үйл ажиллагаа болон багаж хэрэгслээс хамааран [[биоинженерчлэл]] болон [[биоэмнэлэгийн инженерчлэл]]ийн салбаруудтай давхацдаг. Мянга мянган жилийн турш, хүн төрөлхтөн shar adika, ХАА, хүнсний бүтээгдэхүүн ба эм бэлдмэлийн үйлдвэрлэлд ашигласаар ирсэн.<ref>[http://www.public.asu.edu/~langland/biotech-intro.html "Incorporating Biotechnology into the Classroom – What is Biotechnology?", from the curricula of the 'Incorporating Biotechnology into the High School Classroom through Arizona State University's BioREACH PROGRAM', accessed on October 16, 2012)]. Public.asu.edu. Retrieved on 2013-03-20.</ref> Биотехнологи гэдэг нэрийг анх Унгарын эрдэмтэн[[Карл Эрек]] [[1919]] онд өгсөн гэж үздэг. 20 зууны сүүл ба 21 зууны эхээр, биотехнологи нь өргөжиж, [[генетик]], [[Рекомбинант ДНХ|рекомбинант генийн]] технологи зэрэг шинжлэх ухаануудыг өөртөө нэгтгэсэн ба [[иммунологи]] (дархлаа судлал) болон эмийн эмчилгээ, оношлогооны аргачлал боловсруулахад хэрэглэгдэх Dashikawa.<ref>[http://www.public.asu.edu/~langland/biotech-intro.html '&#39;Incorporating Biotechnology into the Classroom – What is Biotechnology?'&#39;, from Incorporating Biotechnology into the High School Classroom through Arizona State University's BioREACH PROGRAM, Arizona State University, Microbiology Department, retrieved October 16, 2012]. Public.asu.edu. Retrieved on 2013-03-20.</ref> ==Ерөнхий зүйл== '''Биотехнологи''' нь, хүний зорилгод нийцүүлэн амьд организмыг өөрчлөхтэй холбоотой маш өргөн хүрээний үйл ажиллагааг (түүх) хамарсан ойлголт бөгөөд, [[ургамал]], [[Амьтан|амьтныг]] гаршуулсан ба тэдгээрийн байгалийн шалгарал ба эрлийзжүүлэлт дээр үндэслэгдсэн [[селекци]]йн аргуудыг сайжруулах үеэс эхлэлтэй. Орчин үеийн биотехнологи нь мөн [[генийн инженерчлэл]]ийн эд эсийг үржүүлэх технологийг багтаадаг. Америкийн химийн нийгэмлэгийн тодорхойлсноор, биотехнологи нь, биологийн организм, систем эсвэл процессудыг, үйлдвэрлэлийн олон салбарт ашиглан, үр, гэрийн тэжээмэл амьтан, [[Эм (ерөндөг)|эм бэлдмэл]] зэрэг организм ба материалуудын чанарыг сайжруулах зорилго бүхий амьдралын шинжлэх ухаан юм.<ref>[http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content?_nfpb=true&_pageLabel=PP_ARTICLEMAIN&node_id=1188&content_id=CTP_003377&use_sec=true&sec_url_var=region1&__uuid=5a1c54a6-ff5a-4f69-84c1-763835d11162 Biotechnology]. Portal.acs.org. Retrieved on 2013-03-20.</ref> Өөр үгээр биотехнологийг, техникийн хөгжлийг, амьдралын шинжлэх ухаанд ашиглан худалдааны бүтээгдэхүүнийг гарган авах энгийн хэрэглээ гэж хэлж болно. Биотехнологи нь цэвэр биологийн шинжлэх ухаануудыг ([[генетик]], [[микробиологи]], [[молекулын биологи]], [[биохими]], [[эмбриологи]], [[эсийн биологи]]) хамардаг. Мөн олон тохиолдолд биологийн судлах хүрээнээс гаднах мэдлэг болон аргуудаас хамаардаг: * [[Химийн инженерчлэл]], * [[Биопроцессын инженерчлэл]], * [[Био-мэдээлэл зүй]], компютерийн шинжлэх ухааны шинэ салбар, * [[Биоробот]]. Нөгөө талаас нь авч үзвэл, орчин үеийн биологийн шинжлэх ухааны салбарууд нь хоорондоо маш их давхцан холбогдсон ба биотехнологоор боловсруулагдсан аргачлалуудаас ихээхэн хамааралтай бөгөөд үнийг амьдралын шинжлэх ухаан гэж ойлгодог. Биотехнологи нь, био-мэдээлэл зүйг ашиглан, биохимийн инженерчлэлийн тусламжтайгаар, ямар ч амьд организмаас/ыг болон ямар ч биомассаас/ыг, шинжлэн судлах, гарган авах, ашиглах ба үйлдвэрлэх, лабораторийн хүрээний эрдэм шинжилгээний болон зохион бүтээх ажил юм.<ref>[http://www.europabio.org/what-biotechnology What is biotechnology?]. Europabio. Retrieved on 2013-03-20.</ref><ref>[http://www.oecd.org/science/innovationinsciencetechnologyandindustry/49303992.pdf KEY BIOTECHNOLOGY INDICATORS (December 2011)]. oecd.org</ref><ref>[http://www.oecd.org/sti/biotechnologypolicies/keybiotechnologyindicators.htm Biotechnology policies – Organisation for Economic Co-operation and Development]. Oecd.org. Retrieved on 2013-03-20.</ref> ==Түүх== [[File:The Brewer designed and engraved in the Sixteenth. Century by J Amman.png|right|thumb|Эсгэлт (Жишээ нь, пиво, дарсны үйлдвэрлэл) нь эртний биотехнологийн нэгэн хэлбэр]] Төдийлөн шууд ухаардаггүй ч, хүний зохиосон [[газар тариалан]]гийн олон төрлүүд нь, “биотехнологийн системийг ашиглан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх” гэсэн өргөн тодорхойлолтод шууд багтдаг. Үнэхээр, [[ургамал]] тариалсныг хамгийн анхны биотехнологийн аж ахуй гэж нэрлэж болно. [[Газар тариалан]] нь, [[Неолитын хувьсгал]]ын үеэс эхлэн хүнс үйлдвэрлэх ноёрхогч арга болсон. Эртний биотехнологийг ашиглан, анхны [[фермер]]үүд, өсөн нэмэгдэж буй хүн амын хүнсний хэрэгцээг хангах зорилгоор, хамгийн сайн үрийг сонгон үржүүлж, хамгийн их хэмжээний ургацыг хураасан. Ургац ба талбай хяналтаас гарах хэмжээний том болох үед, тодорхой организмууд болон тэдгээрийн дайвар бүтээгдэхүүнүүд нь үр дүнтэй бордоо болох, азотын хэмжээг нөхөх ба [[хортон шавьж]]тай тэмцэх чадвартайг нээсэн. Газар тариалангийн түүхийн явцад, [[фермер]]үүд, ургамлыг шинэ орчин нөхцөлд ургуулах, өөр ургамалтай эрлийзжүүлэх зэргээр санаандгүйгээр ургамлын генийг өөрчилж байсан. Энэ нь биотехнологийн анхы хэлбэрийн нэг юм. Эдгээр аргууд нь эртний [[Шар айраг|шар айргийн]] [[ферментац]]ын үед мөн ашиглагдсан <ref>See Arnold, John P. (2005) [1911]. Origin and History of Beer and Brewing: From Prehistoric Times to the Beginning of Brewing Science and Technology. Cleveland, Ohio: BeerBooks. p. 34. ISBN 978-0-9662084-1-2. OCLC 71834130.</ref> ба эртний [[Месопотами]], [[Египет]], [[Хятад]] болон [[Энэтхэг]]т анх нэвтэрсэн ба одоог хүртэл биотехнологийн үндсэн аргууд хэвээр байна. Шар айргийн эсгэлтийн үед, [[фермент]] агуулсан соёолуулсан үр нь (ихэвчлэн арвайн [[соёолж]]), [[буудай]] дотор байгаа [[цардуул]]ыг [[сахар]] болгон хувиргаж, дараа тусгай [[исгэгчийг]] хийж шар айргийг үйлдвэрлэдэг. Фермент ба исгэгчийн нөлөөгөөр үр дотор байгаа нүүрс устөрөгчид спирт үүсгэн ([[этанол]]) задарна. Хожим өөр бичил биетүүд [[Сүүн хүчлийн нян|сүүний хүчлийн ферментацийн]] процессыг явуулдгийг нээснээр, [[Шар буурцаг|шар буурцгын]] цуу г.м. өөр төрлийн хүнсийг ферментациар гарган авах ба хадгалах боломжийг олгосон. Тухайн үед [[ферментаци]] нь талх эсгэхэд мөн хэрэглэгдэж байсан. [[Луи Пастер]]ын ферментацийн тухай судалгааны ажил хүртэл (1857 он) хүмүүс ферментацийн талаар төдийлөн сайн ойлголттой байгаагүй ч, хүнсний бүтээгдэхүүнийг өөр хэлбэрт хувиргасан нь биотехнологийн анхны хэрэглээ мөн. Мянган мянган жилийн турш хүмүүс [[селекци]]йн үржүүлэх аргыг ашиглан, [[үр тариа]] болон амьтны үржлийг сайжруулан хүнсэндээ ашиглаж ирсэн. Селекцийн үржилд, хэрэгтэй шинж чанартай организмуудыг нийлүүлж анхны шинж чанаруудыг агуулсан үр төл гарган авдаг. Жишээлбэл, энэ аргыг ашиглан хамгийн амттай ба хамгийн том [[эрдэнэ шиш]]ийг гарган авсан. 20 дугаар зууны эхэн үе гэхэд, эрдэмтэд [[микробиологи]]йн талаар гүн ойлголттой болж, тодорхой бүтээгдэхүүнүүдийг гарган авах аргачлалыг судалсан. 1917 онд [[Хайм Вэйцман]] анх цэвэр микробиологийн бичил биетийг үйлдвэрлэлийн процессод ашигласан нь, [[Эрдэнэ шиш (тариалангийн)|эрдэнэ шишийн]] [[цардуул]]аас, [[Клостридиум ацетобутиликум]]ыг ашиглан [[ацетон]]ыг гарган авах байсан бөгөөд, [[Дэлхийн 1-р дайн]]ы үеэр, [[Англи]] улсын [[тэсрэх бодис]]ын үйлдвэрлэл ацетоны хомсдолд орсон байсан.<ref name="Springham_biotechnology">{{cite book |author=Springham, D.; Springham, G.; Moses, V.; Cape, R.E. |title=Biotechnology: The Science and the Business |url=http://books.google.com/books?id=9GY5DCr6LD4C |date=24 August 1999 |publisher=CRC Press |isbn=978-90-5702-407-8 |page=1}}</ref> Биотехнологи нь [[антибиотик]] бий болох нөхцөлийг бүрдүүлсэн. 1928 онд [[Александр Флеминг]] [[''пеницилиум'']] гэдэг хөгцний мөөгийг нээсэн. Түүний энэ нээлт нь Ховард Флорэй, Эрнст Борис Чэйн, Норман Хеатлей нарыг, хөгцний мөөгнөөс үүссэн антибоитикийн нэгдлийг цэвэршүүлэн, одоогийн бидний мэдэх [[пеницилин]]ийг бүтээхэд хүргэсэн. 1940 онд гэхэд, пеницилинийг эмнэлэгт, нянгийн халдвартай хүмүүсийг эмчлэхэд хэрэглэх боломжтой болсон. Орчин цагийн биотехнологийг, Пол Бергийн ген хуваах туршилтын (Стэнфордын ИС) анхны амжилтын үеэс буюу 1971 оноос үүсэлтэй гэж үзэгддэг. 1972 онд Херберт В.Боер ба Станлей Н.Кохен нар генийн материалыг нянд шилжүүлэн суурилуулж, импортлогдсон материал үйлдвэрлэгдэх боломжтой, нэлээд дэвшилттэй шинэ технологийг бий болгож хөгжүүлсэн. Биотехнологийг амжилтад хүрэхэд нөлөөлсөн нэг хүчин зүйл нь, оюуны өмчийн эрхийг хуульчилж, дэлхий даяар хуулийн хэрэгжилтийг хангасанд оршино.<ref>[https://web.archive.org/web/20080402034432/http://www.ibisworld.com/pressrelease/pressrelease.aspx?prid=115 VoIP Providers And Corn Farmers Can Expect To Have Bumper Years In 2008 And Beyond, According To The Latest Research Released By Business Information Analysts At IBISWorld]. Los Angeles (March 19, 2008)</ref> [[Био түлш]]ний өсөн нэмэгдэж буй эрэлт нь биотехнологийн салбарт сайн мэдээ болох юм. АНУ-н эрчим хүчний яамны дүгнэснээр [[этанолын түлш]] нь, 2030 он гэхэд газрын тосны гаралтай түлшний хэрэглээг 30 хувь буруулах магадлалтай юм. Биотехнологийн салбар нь, АНУ-ын [[газар тариалан]]гийн салбарт, био түлшний үндсэн түүхий болох [[Эрдэнэ шиш (тариалангийн)|эрдэнэ шиш]] ба [[Шар буурцаг|шар буурцгийн]] нийлүүлэлтийг эрс нэмэгдүүлэх боломжийг олгосон. Энэ нь хортон шавьж болон хуурайшилд тэсвэртэй болгож генийг нь өөрчилсөн үр гаргаснаар боломжтой болсон юм. Газар тариалангийн үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлснээр био түлшний үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг биелүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.bio-medicine.org/biology-technology-1/The-Recession-List---Top-10-Industries-to-Fly-and-Flop-in-2008-4076-3/ |wayback=20080602160516 |text=The Recession List — Top 10 Industries to Fly and Fl... (ith anincreasing share accounted for by ...) |archiv-bot=2023-09-26 07:39:38 InternetArchiveBot }}, bio-medicine.org</ref> ==Хэрэглээ== [[File:Rose grown from tissue culture.jpg|thumb|Эсийг ургуулан гарган авсан сарнай цэцэг]] Биотехнологи нь үндсэн 4 салбарт ашиглагдаж байна. Үүнд, [[эрүүл мэнд]], үр боловсруулах болон [[ХАА]], [[хүнсний бус хэрэглээний тариалан]] (биозадрах хуванцар, техникийн ургамлын тос, био түлш г.м.) ба [[байгаль орчин]] гэх салбарууд багтана. Жишээлбэл, биотехнологийн нэг хэрэглээ нь [[органик бодис]]ын үйлдвэрлэлд бичил биетүүдийг шууд ашиглах(жишээ нь, [[шар айраг]] болон сүүн бүтээгдэхүүн). Өөр нэг жишээ нь, байгальд орших [[нян]]г уул уурхайн үйлдвэрлэлд [[биошүлтжүүлэгч]] болгон ашиглах юм. Биотехнологи нь мөн, зүйлсийг дахин боловсруулахад, хаягдал ус (бохир ус) цэвэршүүлэхэд, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны явцад бохирдсон талбайг цэвэршүүлэхэд ([[биоремедиац]]) болон [[биологийн зэвсэг]] хийхэд ашиглагддаг. Биотехнологийн салбаруудыг тодорхойлох зорилгоор цуврал нэр томъёонуудыг бий болгосон. Жишээлбэл: * '''Биоинформатик''' буюу '''био мэдээлэл зүй''' нь салбар хоорондын (биотехнологийн олон салбарт хэрэглэгддэг) талбар бөгөөд [[биологи]]д тулгамдсан асуудлуудыг цахим техникийн тусламжтайгаар шийддэг, биологийн өгөгдлүүдийг (мэдээллүүдийг) хурдан зохион байгуулах болон дүн шинжилгээ хийх боломжийг олгодог салбар юм. Энэ салбарыг цахим биологи гэж нэрлэж болох ба "биологийг [[молекул]]ын хувьд авч үзэж (судалж), дараа нь цахим мэдээлэл зүйг ашиглан тухайн молекулаас тогтсон зүйлтэй холбогдолтой мэдээллийг ойлгож, зохион байгуулалтад оруулах" гэж тодорхойлж болох юм.<ref name="gerstein">Gerstein, M. "{{Webarchiv|url=http://www.primate.or.kr/bioinformatics/Course/Yale/intro.pdf |wayback=20091106154250 |text=Bioinformatics Introduction |archiv-bot=2023-09-26 07:39:38 InternetArchiveBot }}." ''Yale University.'' Retrieved on May 8, 2007.</ref> Биоинформатик нь янз бүрийн салбарт (жишээ нь, [[функционал ген]], [[бүтцийн ген]] болон [[протеомик]])чухал үүрэг гүйцэтгэдэг ба биотехнологи болон эм зүйн салбарын үндсэн бүрэлдэхүүн хэсэг нь болдог. * '''Цэнхэр биотехнологи''' нь усны организм дээр ашигладаг биотехнологи ба маш ховор ашиглагддаг салбар. * '''Ногоон биотехнологи''' нь газар тариалангийн үйлдвэрлэлд ашиглагддаг. Жишээ нь, ургамлыг сонгон авч, вегетацийн үржлийн аргаар тарималжуулах. Өөр нэг жишээ бол, [[трансген]] ургамлыг төлөвлөж, [[химийн бодис]] агуулсан (эсвэл агуулагүй) тодорхой нөхцөлд ургуулах юм. Ногоон биотехнологи нь, уламжлалт [[эрчимжсэн газар тариалан]]гаас илүү [[байгаль орчин]]д ээлтэй шийдлүүдийг бий болгох найдварыг төрүүлж байна. Үүний нэг жишээ нь, ургамлыг [[пестицид]] (хортон шавжийн эсрэг хор) ялгаруулдаг болгон инженерчилж, ингэснээр цаашид пистицидыг гаднаас нь хэрэглэх шаардлагыг төгсгөл болгосон. Үүний нэг төлөөлөгч нь [[БиТи эрдэнэ шиш]] юм. Гэсэн хэдий ч ногоон технологийн бүтээгдэхүүн нь хүрээлэн буй орчинд илүү аюулгүй гэдэг нь маш нухацтай мэтгэлцээний сэдэв юм. * '''Улаан биотехнологи''' нь [[анагаах ухаан]]д ашиглагдана. Жишээ нь, [[антибиотик]] үйлдвэрлэдэг организмуудыг төлөвлөх ба зохион бүтээх, мөн генд шууд өөрчлөлт оруулах замаар эмчилдэг [[генийн инженерчлэл]]ийн мэс засал. * '''Цагаан биотехнологи''' буюу үйлдвэрлэлийн биотехнологи нь үйлдвэрлэлийн процесст ашиглагддаг. Жишээ нь, хэрэгцээт (шаардлагатай) [[химийн бодис]]ыг гарган авах зорилгоор организмуудыг төлөвлөх ба зохион бүтээх. Өөр нэг жишээ нь, үнэт химийн бодисыг гарган авах эсвэл аюултай/хортой химийн бодисуудыг устгахад (саармагжуулахад) ферментүүдийг [[катализатор]] болгон ашиглах юм. Цагаан биотехнологоор үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд, уламжлалт аргуудаас бага түүхий эд шаардагддаг. {{Citation needed|date=October 2009}} https://web.archive.org/web/20210307022435/http://www.bio-entrepreneur.net/Advance-definition-biotech.pdf%7D Дээр дурьдагдсан биотехнологуудтай холбоотой хөрөнгө оруулалт ба эдийн засгийн үр ашгийг '''биоэкономи''' буюу '''биоэдийн засаг''' гэж нэрлэгддэг. ===Анагаах ухааны салбарт=== Орчин үеийн биотехнологи нь [[анагаах ухаан]]ы дараах салбаруудад амжилттайгаар ашиглагдаж байна: * Эмийн үйлдвэрлэл буюу фармацевтик * Фармагеномик * Генийн эмчилгээ * Генийн (генетик) шинжилгээ эсвэл ''генийн скрининг'' - генийн өвчнүүдийг тодорхойлох [[молекулын биологи]]йн аргууд. [[Дауны синдром]], [[амниоцентез]], [[хорионы биопси]] зэрэг өвчин үр хөврөлд байгаа эсэхийг шалгахад ашиглаж болно. ====Фармагеномикт==== [[File:Microarray2.gif|thumb|[[ДНХ-ийн микродараалал]]ын чип – зарим нь, нэг удаад сая ширхэг цусны шинжилгээ хийх чадвартай]] фармагеномик нь тухайн хүний генийн удамшилийн эмийн бэлдмэлд үзүүлж байгаа хариу үйлдлийг судалдаг. Энэ нэрийг ''[[фармакологи]]'' гэдэг үгийн язгуур дээр ''геномикс'' гэдэг үгийг нэмснээр гаргаж ирсэн.<ref>Ermak G., Modern Science & Future Medicine (second edition), 164 p., 2013</ref> Иймд энэ салбар нь эм зүйн бүтээгдэхүүн болон генийн хоорондын хамаарлыг судалдаг юм. Фармагеномикийн зорилго нь, тухайн хүний генд тохирохуйц [[эм (ерөндөг)|эмийн бэлдмэлийг]] төлөвлөх ба үйлдвэрлэхэд юм. Фармагеномик үр ашиг: # [[Захиалгат эм]]ийн үйлдвэрлэлийг (tailor-made) хөгжүүлэх. фармагеномикийг ашигласнаар эмийн компаниуд, онцлог [[ген]] эсвэл өвчинтэй холбоотой [[уураг]], [[фермент]] ба [[Рибонуклейн хүчил|Рибонуклейн хүчлийн]] [[молекул]] зэрэг дээр суурилсан [[Эм (ерөндөг)|эм бэлдмэлийг]] үйлдвэрлэж болно. Эдгээр захиалгат эм нь, зөвхөн эмчилгээг хамгийн өндөр төвшинд хүргээд зогсохгүй бас хажууд байгаа эрүүл эсэд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг (эсийн гэмтлийг) багасгана. # [[Эм (ерөндөг)|Эмийн]] хэрэглэх тунг илүү нарийвчлалтайгаар тогтоох. Өвчтөний генийн мэдээллийг мэдсэнээр, эмч нь тухайн хүний бие эмийн бэлдмэлийг хэр сайн боловсруулж, шингээхийг тогтоож чадна. Энэ нь эмийн тунг боломжит дээд хэмжээнд тохируулж, эмийн тун ихдэх магадлалыг багасгана. # Эм бэлдмэлийг шинжлэн судлах, нээх болон тэдгээрийг баталгаажуулах үйлдэл сайжрах. Генийг судалгааны бай болгон ашигласнаар, ирээдүйн эмчилгээний аргуудыг судлахад хялбар болсон. Генүүдийг олон төрлийн өвчин болон эмгэгүүдтэй холбосон. Орчин үеийн биотехнологид эдгээр генүүд нь, идэвхтэй, шинэ эмчилгээний аргуудыг сайжруулахад бай (судлагдахуун) болгон ашиглагдаж, ингэснээр эм, эмийн бэлдмэлийг нээх үйл явцыг хурдасгана. # [[Вакцин|Вакцинуудын]] чанар сайжрах. [[Генийн инженерчлэл]]ээр хувиргагдсан организмуудын тусламжтайгаар, илүү аюул багатай вакцинуудыг төлөвлөн үйлдвэрлэх боломжтой. Эдгээр вакцинууд нь, [[дархлаа]]ны хариу үйлдлийг [[халдвар]] дагуулахгүйгээр тогтоодог. Тэд хямд, тогтвортой, хадгалахад хялбар ба нэг зэрэг хэд хэдэн [[патоген|патогенүүдын штаммыг]] нэгэн зэрэг тээх чадвартайгаар зохион бүтээгдэж болдог. ====Фармацевтикийн бүтээгхүүнүүд==== [[File:InsulinHexamer.jpg|thumb|Инсулиний гексамерийн гурван талт тэгш хэмийг тодотгон харуулсан компьютер дүрслэл. [[Цайр]]ын [[ион]]ууд нь тэдгээрийг хооронд нь холбож байна. [[Гистидин]]ий үлдэгдэл нь цайрын хэлхээнд холбогдоно.]] Ихэнх уламжлалт эм бэлдмэлүүд нь харьцангуй жижиг молекулууд бөгөөд, тодорхой [[молекул]]ан байтай холбогдож, тэдгээрийн биологийн процессийн идэвхийг нэмэгдүүлэг эсвэл бууруулдаг. Жижиг молекулуудыг ихэвчлэн уламжлалт [[Органик синтез|органик синтезийн аргаар]] үйлдвэрлэгддэг ба тэдний дийлэнхийг ууж хэрэглэгддэг. Эсрэгээр, [[биофармацевтик]] нь [[уураг]] мэтийн том биологийн молекулуудыг зохион бүтээдэг ба эдгээр нь жижиг молекулуудын тусламжтайгаар хялбар шийдэх боломжгүй зорилгод хүрэхэд зориулагдана. Зарим биофармацевтикийн эмүүд нь Инфликсимаб (аутодархлааны өвчнүүдийг анагаахад ашиглагддаг моноклон эсрэг биет), Этанерсепт (аутодархлааны өвчнүүдийг эмчлэхэд ашиглагддаг нийлмэл уураг) болон Ритуксимабыг (хорт хавдрын эмчилгээнд ашиглагддаг химерийн моноклон эсрэг биет) агуулдаг. Тэдгээрийн том хэмжээ болон ходоод, нарийн гэдэс ба элэг зэрэг эрхтнүүдэд идэвхээ алддаг тул биофармацевтикийн бүтээгдэхүүнүүдийг тарих аргаар байд хүргэдэг. Орчин үеийн биотехнологийг ихэнхдээ генийг нь өөрчилсөн микроорганизмын хэрэглээтэй холбон үздэг. Жишээлбэл, E.coli эсвэл дрожжыг ашиглан нийлэг [[инсулин]] эсвэл [[антибиотик]] гарган авах. Мөн трансген амьтан ба трансген ургамал (БиТи эрдэнэ шиш мэт) үүнд хамаатай. Генийг нь өөрчилсөн сүүн тэжээлтний эсүүд (жишээ нь: хятадын зусагийн өндгөвчийн эс) нь бас зарим төрлийн эмийн бэлдмэлийг үйлдвэрлэхэд ашиглагддаг. Биотехнологийн өөр нэг ирээдүйтэй шинэ салбар нь, ургамлаар эмийн бэлдмэл бүтээлгэх юм. Биотехнологийг [[гепатит B]], [[гепатит C]], [[хорт хавдар]], [[артрит]], [[гемофилий]], яс хугаралт, [[тархмал склероз]] ба зүрх судасны өвчнүүдийг эмчлэхэд гарсан амжилтуудтай мөн холбон ойлгодог. Биотехнологийн салбар нь, тухайн биофармацевтикийн бүтээгдэхүүн, тохирох өвчтөний тархалтыг (тоог) тогтооход ашиглагддаг, [[молекул]]ын төвшний шинжилгээний төхөөрөмжүүдийг хөгжүүлэхэд мөн чухал үүрэг гүйцэтгэж байна. Жишээ нь, [[герцептин]] нь, энэ шинжилгээгээр дэмжигдсэн анхны эмийн бэлдмэл бөгөөд эмэгтэйчүүдийн хөхний хорт хавдрын, хорт хаврын эс нь [[ХЕР2 уураг|ХЕР2 уургийг]] ялгаруулдаг хавдрыг эмчлэхэд ашиглагдаж байна. Орчин үеийн биотехнологи нь одоо байгаа эм бэлдмэлүүдийг маш хямд ба хялбар үйлдвэрлэхэд ашиглагдаж болно. Генийн инжинерчлэлээр гарган авсан анхны бүтээгэдхүүн нь хүний өвчнүүдийг анагаах зориулсан эмүүд байсан. Жишээлбэл, 1978 онд Генентек нь [[хүнчилсэн]] нийлэг [[инсулин]]ыг, [[хүний ген]]ийг [[гэдэсний савханцар]]ын нянд суулгасан [[плазмид вектор]]той холбох замаар гарган авсан. [[Чихрийн шижин]] өвчний эсрэг өргөн хэрэглэдэг инсулинийг өмнө нь нядалсан махны чиглэлийн амьтны (үхэр, гахай) нойр булчирхайнаас гарган авдаг байсан. Генийг нь инженерчлэсэн бактери нь хүний нийлэг инсулинийг харьцангуй бага үнээр их хэмжээгээр үйлдвэрлэх боломжийг олгосон. Орчин үеийн биотехнологи нь хөгжиснөөр, хүний өсөлтийн даавар, гемофилийн эсрэг бүлэгнүүлэгч фактор, үр тогтоох эмүүд, эритропоэтин, г.м. олон эмүүдийг хямд ба хялбар үйлдвэрлэх аргуудыг хүн төрлөхтөнд нээж өгсөн. Өнөөдөр хэрэгцээнд байгаа дийлэнх эмүүд нь 500 орчим бай молекул дээр суурилсан байдаг. Өвчинд өртсөн генийн тухай мэдлэг, өвчний зам болон эмд үзүүлэх хариу үйлдэл зэрэг нь мянга мянган шинэ байг судлахад, нээхэд хүргэнэ. ====Генийн (генетик) шинжилгээ==== Генийн шинжилгээ нь удамшлын өвчнүүдийн сул талуудын [[генетик оношлогоо]]г хийх боломжийг олгодог. Мөн хүүхдийн гарал (генетик эцэг эх) эсвэл бүр өвгийг ч тодорхойлох боломжийг олгодог. Генийн шинжилгээ нь [[хромосом]] дахь генүүдийг нэг бүрчлэн судлахаас гадна, том хүрээгээр авч үзвэл [[биохими]]йн шинжилгээгээр генийн өвчлөл, эсвэл цаашид генийн өвчлөлийг үүсгэх магадлалтай мутацлагдсан генүүдийг тодорхойлон олох юм. Генийн шинжилгээ нь [[хромосом]], [[ген]] болон [[уураг]]т гарсан өөрчлөлтийг олж тогтоодог.<ref>{{cite web |url=http://www.ghr.nlm.nih.gov/handbook/testing/genetictesting |title=What is genetic testing? - Genetics Home Reference |publisher=Ghr.nlm.nih.gov |date=2011-05-30 |accessdate=2011-06-07 |archive-date=2006-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060529002711/http://ghr.nlm.nih.gov/handbook/testing/genetictesting |url-status=dead }}</ref> Ихэнхдээ, энэ шинжилгээ нь удамшиж ирсэн [[генийн алдаа]]тай (гажилт) холбоотой өөрчлөлтүүдийг олоход ашиглагддаг. Генийн шинжилгээний үр дүнд өвчтөний генийн сэжиглэгдэж буй төлөв батлагдана эсвэл үгүйсгэгдэнэ. Мөн хүний генийн алдаа (гажилт) нь өргөжин өвчлөх эсвэл уг алдаа удамших боломжтой эсэхийг тогтоодог. 2011 оны үед хэдэн зуун генийн шинжилгээ ашиглагдаж байсан.<ref>{{cite web|url=http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/genetictesting.html |title=Genetic Testing: MedlinePlus |publisher=Nlm.nih.gov |date= |accessdate=2011-06-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.eurogentest.org/patient/public_health/info/public/unit3/DefinitionsGeneticTesting-3rdDraf18Jan07.xhtml |title=Definitions of Genetic Testing |accessdate=2008-08-10 |work=Definitions of Genetic Testing (Jorge Sequeiros and Bárbara Guimarães) |publisher=EuroGentest Network of Excellence Project |date=2008-09-11 |archive-date=2009-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090204181251/http://eurogentest.org/patient/public_health/info/public/unit3/DefinitionsGeneticTesting-3rdDraf18Jan07.xhtml |url-status=dead }}</ref> Генийн шинжилгээ нь хүнд тулгарч болзошгүй аюул, өвчний тухай мэдээлэл болон тэдгээрийн удамшлын талаарх асуудлыг дэлгэдэг нь, оюун санааны эсвэл физиологийн асуудлуудыг үүсгэх боломжтой учир, генийн шинжилгээ нь эмчийн зөвлөгөөтэй хамт хэрэглэгддэг. ===Газар тариаланд=== [[Генийн өөрчлөлттэй ургамал|Генийг нь өөрчилсөн ургамлууд]] (ГӨУ) нь [[генийн инженерчлэл]] ашиглан сайжруулсан [[газар тариалан|газар тариалангийн]] ургамлууд юм. Ихэнх тохиолдолд генийн өөрчлөлтийн зорилго нь тухайн [[ургамал]]д байгалиас олгогдоогүй шинэ шинжүүдийг (чадваруудыг) бий болгоход оршдог. Хүнсний ургамалд генийн өөрчлөлтөөр олгосон шинжүүдийн заримаас дурдвал, тодорхой [[хортон шавж]]<ref name="news.google.co.uk">[http://news.google.co.uk/newspapers?id=A0YyAAAAIBAJ&sjid=jOYFAAAAIBAJ&pg=4631,1776980&dq=bacillus+thuringiensis+potato+1996+approved&hl= Genetically Altered Potato Ok'd For Crops] Lawrence Journal-World – 6 May 1995</ref>, өвчин<ref>{{cite book |author=National Academy of Sciences |title=Transgenic Plants and World Agriculture |publisher=National Academy Press |location=Washington |year=2001 }}</ref>, байгалийн сөрөг нөлөөллүүдэд тогтвортой байх<ref>Paarlburg, Robert {{Webarchiv|url=http://www.ilsi.org/Documents/2011%20AM%20Presentations/CERAPaarlberg.pdf |wayback=20141222081325 |text=Drought Tolerant GMO Maize in Africa, Anticipating Regulatory Hurdles |archiv-bot=2023-09-26 07:39:38 InternetArchiveBot }} International Life Sciences Institute, January 2011. Retrieved 25 April 2011</ref>, [[химийн боловсруулалт]]ыг тэсвэрлэх<ref>Carpenter J. & Gianessi L. (1999). {{Webarchiv|url=http://agbioforum.org/v2n2/v2n2a02-carpenter.htm |wayback=20121119133446 |text=Herbicide tolerant soybeans: Why growers are adopting Roundup Ready varieties |archiv-bot=2023-09-26 07:39:38 InternetArchiveBot }}. AgBioForum, 2(2), 65-72.</ref>), хадгалах хугацааг уртасгах<ref name="Haroldsen1">{{cite journal | doi =10.3733/ca.v066n02p62 | url=http://ucce.ucdavis.edu/files/repositoryfiles/ca6602p62-93331.pdf | title = Research and adoption of biotechnology strategies could improve California fruit and nut crops | year= 2012 | last1 = Haroldsen | first1 = Victor M. | last2=Paulino | first2=Gabriel | last3=Chi-ham | first3=Cecilia | last4=Bennett | first4=Alan B. | journal = California Agriculture | volume = 66 | issue = 2 | pages = 62–69}}</ref>, [[Тэжээллэг чанар|хүнсний чанарыг]] нэмэгдүүлэх<ref>{{Webarchiv|url=http://www.irri.org/index.php?option=com_k2&view=item&layout=item&id=10202&Itemid=100571&lang=en |wayback=20121102112216 |text=About Golden Rice |archiv-bot=2026-11-10 22:33:53 InternetArchiveBot }}. Irri.org. Retrieved on 2013-03-20.</ref> юм. Хүнсний бус ургамалд генийн өөрчлөлтөд оруулж, фармацевтикийн салбар<ref>Gali Weinreb and Koby Yeshayahou for Globes May 2, 2012. [http://www.globes.co.il/serveen/globes/docview.asp?did=1000745325&fid=1725 FDA approves Protalix Gaucher treatment]</ref>, биотүлш<ref>Carrington, Damien (19 January 2012) [http://www.guardian.co.uk/environment/2012/jan/19/gm-microbe-seaweed-biofuels GM microbe breakthrough paves way for large-scale seaweed farming for biofuels] The Guardian. Retrieved 12 March 2012</ref> болон үйлдвэрлэлийн салбарт ашиглагддаг түүхий эдийг бэлтгэдгээс<ref>{{Cite journal|last=van Beilen|first=Jan B.|coauthors=Yves Poirier|title=Harnessing plant biomass for biofuels and biomaterials:Production of renewable polymers from crop plants|journal=The Plant Journal|volume=54|issue=4|pages=684–701|date=May 2008|url=http://www.blackwell-synergy.com/doi/abs/10.1111/j.1365-313X.2008.03431.x|doi=10.1111/j.1365-313X.2008.03431.x|pmid=18476872|access-date=2014-01-05|archive-date=2022-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301002658/http://www.blackwell-synergy.com/doi/abs/10.1111/j.1365-313X.2008.03431.x|url-status=dead}}</ref> гадна [[биоремедиаци]]д ашиглаж байна.<ref>Strange, Amy (20 September 2011) [http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2011/0913/1224304027463.html Scientists engineer plants to eat toxic pollution] The Irish Times. Retrieved 20 September 2011</ref><ref name=Diaz>{{cite book|author = Diaz E (editor).|title = Microbial Biodegradation: Genomics and Molecular Biology|edition = 1st|publisher = Caister Academic Press|year = 2008|url = http://www.horizonpress.com/biod|isbn = 1-904455-17-4|access-date = 2014-01-05|archive-date = 2016-07-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20160724102936/http://www.horizonpress.com/biod|url-status = dead}}</ref> Фермерүүд нь ГӨ технологийг өргөн хүрээнд ашиглаж байна. 1996 аас 2011 он хүртэл ГӨ технологиор хөгжүүлсэн ургамлыг тариалсан талбайн хэмжээ 17000 км²-аас 1600000 км² хүртэл 94 дахин өссөн.<ref name=James2011 /> ГӨ технологиор хөгжүүлсэн ургамлуудыг 2010 онд дэлхийн тариалангийн талбайн 10%-д тариалсан.<ref name=James2011>{{cite web|last=James|first=C|title=ISAAA Brief 43, Global Status of Commercialized Biotech/GM Crops: 2011|work=ISAAA Briefs|publisher=International Service for the Acquisition of Agri-biotech Applications (ISAAA)|location=Ithaca, New York|year=2011|url=http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/43/executivesummary/default.asp|accessdate=2012-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120210025832/http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/43/executivesummary/default.asp|archive-date=2012-02-10|url-status=dead}}</ref> 2011 онд 11 өөр төрлийн [[трансген]] ургамлыг [[Америкийн Нэгдсэн Улс]], [[Бразил]], [[Аргентин]], [[Энэтхэг]], [[Канад]], [[Хятад]], [[Парагвай]], [[Пакистан]], [[Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс|Өмнөд Африк]], [[Уругвай]], [[Боливи]], [[Австрали]], [[Филиппин]], [[Мьянмар]], [[Буркина Фасо]], [[Мексик]], [[Испани]] зэрэг улсууд 160 сая гектар талбайд тариалж эхэлсэн.<ref name=James2011 /> [[Генийн инженерчлэл]]ийн аргуудыг ашиглан, организмын [[ДНХ]]-д тодорхой өөрчлөлтөд оруулж гарган авсан [[организм]]аас гаралтай бүтээгдэхүүнүүдийг ГӨ бүтээгдэхүүн гэж нэрлэдэг. Энэ аргууд нь ургамлын шинэ шинжүүдийг нээсэн бөгөөд, мөн хүнсний бүтээгдэхүүний генийн бүтцийн хяналтыг өмнөхөөс эрс сайжруулсан.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.bis.gov.uk/files/file15655.pdf |wayback=20131016100707 |text=GM Science Review First Report |archiv-bot=2023-09-26 07:39:38 InternetArchiveBot }}, Prepared by the UK GM Science Review panel (July 2003). Chairman Professor Sir David King, Chief Scientific Advisor to the UK Government, P 9</ref> ГӨ хүнсний бүтээгдэхүүний худалдаа нь 1994 онд Flavr Savr хэмээх боловсрох хугацааг нь уртасгасан улаан лоолийг худалдаанд гаргаснаар эхэлсэн.<ref name="James 1996">{{cite web|last=James|first=Clive|title=Global Review of the Field Testing and Commercialization of Transgenic Plants: 1986 to 1995|url=http://www.isaaa.org/kc/Publications/pdfs/isaaabriefs/Briefs%201.pdf|publisher=The International Service for the Acquisition of Agri-biotech Applications|accessdate=17 July 2010|year=1996}}</ref> Өнөөдрийн байдлаар ГӨ нь эрэлт өндөртэй [[шар буурцаг]], [[эрдэнэ шиш]], [[рапс]], [[хөвөнгийн тос]] зэрэг бүтээгдэхүүн рүү чиглэсэн байна. Эдгээрийг [[патоген]] болон [[гербицид]]уудад тэсвэртэй болгох ба хүнсний чанарыг нь нэмэгдүүлэх зорилгоор инжинерчлэсэн. ГӨ-тэй мал амьтад туршилтын журмаар хийгдсэн боловч 2013 оны 11-р байдлаар худалдаанд хараахан гаргаагүй байгаа юм.<ref>{{cite web |url=http://www.fda.gov/animalveterinary/developmentapprovalprocess/geneticengineering/geneticallyengineeredanimals/ucm113672.htm |title=Consumer Q&A |publisher=Fda.gov |date=2009-03-06 |accessdate=2012-12-29 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908125722/https://www.fda.gov/AnimalVeterinary/DevelopmentApprovalProcess/GeneticEngineering/GeneticallyEngineeredAnimals/ucm113672.htm |url-status=dead}}</ref> Худалдаанд байгаа ГӨ ХАА-аас гарган авсан хүнсний бүтээгдэхүүнүүдийн хүний биед үзүүлэх нөлөө нь ердийн хүнсний бүтээгдэхүүнүүдээс ялгаагүй гэсэн шинжлэх ухааны [[консенсус]] байдаг.<ref name="AAAS">American Association for the Advancement of Science (AAAS), Board of Directors (2012). [http://www.aaas.org/news/releases/2012/1025gm_statement.shtml Legally Mandating GM Food Labels Could Mislead and Falsely Alarm Consumers]</ref><ref name="decade_of_EU-funded_GMO_research"/><ref name="decade_of_EU-funded_GMO_research">{{cite book |title= A decade of EU-funded GMO research (2001-2010)|url= http://ec.europa.eu/research/biosociety/pdf/a_decade_of_eu-funded_gmo_research.pdf|format= PDF|year= 2010|publisher= Directorate-General for Research and Innovation. Biotechnologies, Agriculture, Food. European Union|doi= 10.2777/97784|isbn= 978-92-79-16344-9|quote="The main conclusion to be drawn from the efforts of more than 130 research projects, covering a period of more than 25 years of research, and involving more than 500 independent research groups, is that biotechnology, and in particular GMOs, are not per se more risky than e.g. conventional plant breeding technologies." (p. 16)}}</ref><ref name="Ronald">{{cite journal | author = Ronald, Pamela | title = Plant Genetics, Sustainable Agriculture and Global Food Security | journal = Genetics | volume = 188 | issue = 1 | pages = 11–20 | year = 2011 | url=http://www.genetics.org/content/188/1/11.long | doi = 10.1534/genetics.111.128553 | pmid = 21546547 | pmc = 3120150}}</ref><ref name="AMA">American Medical Association (2012). {{Webarchiv|url=http://www.ama-assn.org/resources/doc/csaph/a12-csaph2-bioengineeredfoods.pdf |wayback=20120907023039 |text=Report 2 of the Council on Science and Public Health: Labeling of Bioengineered Foods |archiv-bot=2023-09-26 07:39:38 InternetArchiveBot }} "Bioengineered foods have been consumed for close to 20 years, and during that time, no overt consequences on human health have been reported and/or substantiated in the peer-reviewed literature." (first page)</ref><ref name=FAO2004>FAO, 2004. [http://www.fao.org/docrep/006/Y5160E/y5160e10.htm#P3_1651The State of Food and Agriculture 2003–2004. Agricultural Biotechnology: Meeting the Needs of the Poor]. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome. "Currently available transgenic crops and foods derived from them have been judged safe to eat and the methods used to test their safety have been deemed appropriate. These conclusions represent the consensus of the scientific evidence surveyed by the ICSU (2003) and they are consistent with the views of the World Health Organization (WHO, 2002). These foods have been assessed for increased risks to human health by several national regulatory authorities (inter alia, Argentina, Brazil, Canada, China, the United Kingdom and the United States) using their national food safety procedures (ICSU). To date no verifiable untoward toxic or nutritionally deleterious effects resulting from the consumption of foods derived from genetically modified crops have been discovered anywhere in the world (GM Science Review Panel). Many millions of people have consumed foods derived from GM plants - mainly maize, soybean and oilseed rape - without any observed adverse effects (ICSU)."</ref> ГӨ ургамал нь хэдэн хэдэн экологийн давуу талтай байдаг.<ref name="nytimes.com">Andrew Pollack for the New York Times. April 13, 2010 [http://www.nytimes.com/2010/04/14/business/energy-environment/14crop.html?pagewanted=all&_r=0 Study Says Overuse Threatens Gains From Modified Crops]</ref> Гэсэн хэдий ч ГӨ ургамлыг эсэргүүцэгчид хэд хэдэн зүйл дээр үндэслэдэг. Үүнд, ГӨ ургамлаас гарган авсан хүнсний бүтээгдэхүүн нь үнэхээр аюулгүй байж чадах уу, дэлхийн хүнсний хэрэгцээг ГӨ ургамлаар хангах шаардлага байна уу, ГӨ ургамлууд нь оюуны өмчийн хуулиудаар хамгаалагдах тул эдийн засгийн хувьд ач холбогдолтой байж чадах уу? ===Үйлдвэрлэлийн биотехнологи=== Үйлдвэрлэлийн биотехнологи ([[Европ]]д цагаан биотехнологи гэж нэрлэгддэг) нь биотехнологийг үйлдвэрлэлийн зориулалтаар болон үйлдвэрлэлийн [[ферментаци]]д ашиглах юм. Энэ нь [[микроорганизм]] болон түүнтэй адил [[Эс|эсүүдийг]] эсвэл [[фермент]] мэтийн эсийн хэсгүүдийг ашиглаж, химийн, хүнсний, угаалгын бодисын, цаас болон модон эдлэлийн, сүлжмэлийн, [[биотүлш]]ний үйлдвэрлэлийн салбаруудад шаардлагатай бүтээгдэхүүнүүдийг боловсруулах юм.<ref>{{Cite web |url=http://www.unido.org/fileadmin/media/documents/pdf/Energy_Environment/Industrial_biotech_and_biomass_utilisation_EGM_report.pdf |title=Industrial Biotechnology and Biomass Utilisation |access-date=2014-01-05 |archive-date=2013-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130405175248/http://www.unido.org/fileadmin/media/documents/pdf/Energy_Environment/Industrial_biotech_and_biomass_utilisation_EGM_report.pdf |url-status=dead }}</ref> Үйлдвэрлэлийн биотехнологи нь [[сэргээгдэх түүхий эд]] ашиглаж, [[хүлэмжийн хий]]н ялгаруулалтыг багасгахад тусалж, өнөөгийн [[газрын тос]] дээр тулгуурласан эдийн засгаас хөндийрүүлэх магадлалтай юм.<ref>{{Cite web |url=http://www.innovationeu.org/news/innovation-eu-vol2-1/0262-industrial-biotechnology.html |title=Industrial biotechnology, A powerful, innovative technology to mitigate climate change |access-date=2014-01-05 |archive-date=2014-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102191501/http://www.innovationeu.org/news/innovation-eu-vol2-1/0262-industrial-biotechnology.html |url-status=dead }}</ref> ==Мөн үзэх== * [[Генийн инженерчлэл]] * [[Генетик]] буюу ген судлал * [[Ген]] ==Ишлэл== {{Reflist|35em}} == Гадаад холбоос == {{wikibooks|Genes, Technology and Policy}} {{WVD}} {{Wiktionary|biotechnology}} * [https://web.archive.org/web/20180207220840/http://www.ussb.ir/ University Students Society Of Biotechnology] * [https://web.archive.org/web/20100424071548/http://www.biot.tk/ The International Forum on Biotechnology] * [http://www.fbae.org/ Foundation for Biotechnology Awareness and Education], * [http://www.fao.org/docrep/006/y5160e/y5160e00.HTM A report on Agricultural Biotechnology] focusing on the impacts of "Green" Biotechnology with a special emphasis on economic aspects. fao.org. * [https://web.archive.org/web/20110725193049/http://www.economics.noaa.gov/?goal=ecosystems&file=users%2Fbusiness%2Fbiotech US Economic Benefits of Biotechnology to Business and Society] NOAA Economics, economics.noaa.gov * [https://web.archive.org/web/20090430210935/http://croplife.intraspin.com/BioTech/ Database of the Safety and Benefits of Biotechnology] – a database of peer-reviewed scientific papers and the safety and benefits of biotechnology. *[http://www.whatisbiotechnology.org/ What is Biotechnology? – A curated collection of resources about the people, places and technologies that have enabled biotechnology to transform the world we live in today] [[ангилал:Биотехнологи| ]] [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] hfggbn9dmeubce5ekty61unpb9mtnhb 0 37734 875901 818454 2026-11-11T04:47:41Z ~2026-59726-23 108947 875901 wikitext text/x-wiki '''Шилийн сайн эр''' гэдэг нь [[дундад зуун|19-р зуун]]ы хоёрдугаар хагасаас 1930-аад он хүртэл шилээр амьдрагч буюу хээрээр гэр хийж, хэцээр дэр хийж амьдардаг эрсийг хэлдэг байжээ. Шилийн сайн эр гэсэн онцлог нь хятад худалдаачид, баяд ноёдын адуу мал, эд хөрөнгийг дээрэмдэх эсвэл хулгайлж аваад ядуу хүн ардад тус болж хулгайлснаа тарааж өгдөг хулгайч эрсийг хэлдэг байжээ. Харин хувиа бодож, хулгай дээрэм хийдэг байсан хулгайч нарыг хэлдэггүй байж. Шилийн сайн эрс нь одоогийн [[Сүхбаатар аймаг|Сүхбаатар аймгийн]] [[Шилийн богд уул]]анд гарч тангараг өргөдөг байсан түүхтэй гэдэг. [[Хулгар Нацаг]], [[Торой Банди]], [[Тогос Цүлтэм]], [[Цахиур Төмөр]], [[хангай Базар]], [[Улаан Дамаа]] Хундан хэмээх Бадамжав, Гуулингийн Адъяасүрэн зэрэг домог болсон шилийн сайн эрс байдаг. Тэдний зарим нь [[Тунгалаг тамир]], [[Газар шороо]], [[Алтайд]], [[Минжийн Хангай]] зэрэг уран зохиолуудад [[эерэг талын баатар]] болон мөнхөрсөн. Мөн Аригун бүүвэй, Найдан Ормой, Гүн Саваа зэрэг дорнод талд сайн эрс байжээ. [[Ангилал:Шилийн сайн эр| ]] heay2091m91wg0xq4lss1j0yca6ogyz 875903 875901 2026-11-11T04:53:15Z Adiyasurennn 108948 /* */ 875903 wikitext text/x-wiki '''Шилийн сайн эр''' гэдэг нь [[дундад зуун|19-р зуун]]ы хоёрдугаар хагасаас 1930-аад он хүртэл шилээр амьдрагч буюу хээрээр гэр хийж, хэцээр дэр хийж амьдардаг эрсийг хэлдэг байжээ. Шилийн сайн эр гэсэн онцлог нь хятад худалдаачид, баяд ноёдын адуу мал, эд хөрөнгийг дээрэмдэх эсвэл хулгайлж аваад ядуу хүн ардад тус болж хулгайлснаа тарааж өгдөг хулгайч эрсийг хэлдэг байжээ. Харин хувиа бодож, хулгай дээрэм хийдэг байсан хулгайч нарыг хэлдэггүй байж. Шилийн сайн эрс нь одоогийн [[Сүхбаатар аймаг|Сүхбаатар аймгийн]] [[Шилийн богд уул]]анд гарч тангараг өргөдөг байсан түүхтэй гэдэг. [[Хулгар Нацаг]], [[Торой Банди]], [[Тогос Цүлтэм]], [[Цахиур Төмөр]], [[хангай Базар]], [[Улаан Дамаа]] Хундан хэмээх Бадамжав, зэрэг домог болсон шилийн сайн эрс байдаг. Тэдний зарим нь [[Тунгалаг тамир]], [[Газар шороо]], [[Алтайд]], [[Минжийн Хангай]] зэрэг уран зохиолуудад [[эерэг талын баатар]] болон мөнхөрсөн. Мөн Аригун бүүвэй, Найдан Ормой, Гүн Саваа зэрэг дорнод талд сайн эрс байжээ. [[Ангилал:Шилийн сайн эр| ]] 9c6ga7va2mkhuj2xpbp360kqz47wo9m 0 38064 875864 742242 2026-11-11T01:20:37Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875864 wikitext text/x-wiki [[Image:Data Queue.svg|thumb|300px|right|ЭОЭГ (Эхэлж-Орвол-Эхэлж-Гарна) зарчимтай дарааллын дүрслэл]] [[Компьютерийн шинжлэх ухаан]]д '''Дараалал''' буюу '''Кюү''', '''Queue'' гэдэг нь [[өгөгдлийн бүтэц]] болон [[өгөгдлийн цуглуулга]] юм. Энэ нь өгөгдлийг цэгцэлж дэс дараалалд нь оруулахад тусладаг ба дараах зарчимтай. Нэмэгдэж орсон өгөгдөл нь дарааллын төгсгөлд орох буюу ''энкюү'' эсвэл хасагдах нэгж нь дарааллын урд байрлах буюу ''дэкюү''. Өөрөөр хэлбэл дараалалд элемэнт нэмэгдвэл эхний элемэнт устана гэсэн үг бөгөөд дараалалд орж ирэхээс өмнө байсан элемэнтүүд нь устгагдсан байх ёстой гэсэн шаардлагыг тавьдаг ([[FIFO]]). Ихэвчлэн урд талын эсвэл [[пийк]] үйлдэл хийгдсэн бол дарааллын урд байрлах элемэнтийн утгыг устгахгүйгээр буцаадаг. Дараалал нь [[шугаман өгөгдлийн бүтэц]] болон [[хийсвэрлэлттэй дараалл]]ын цуглуулгын жишээ юм.<br /> Дараалал нь компьтерийн шинжлэх ухаан, мэдээлэлийн хэрэгсэл, мөн судалгааны ажил зэрэгт ашиглагддаг. Ингэхдээ өгөгдөл, хүн, болон обектүүдыг компьютерт өгөгдлийн нэгж хэлбэрээр хадгалж аван дараа нь шаардлагатай үед дуудаж ажиллуулдаг. Энэ нь ерөнхийдөө буферийн функцтэй төстэй. <br /> Дарааллууд нь компьютерын програмуудад энгийн хандалттай [[өгөгдлийн бүтэц]] эсвэл [[хийсвэр өгөгдлийн бүтэц]] хэлбэртэй хэрэгждэг. Ихэнх хэрэгжүүлэлтүүд нь нөөц болон [[холбоост жагсаалт]] хэлбэртэи байдаг. ==Хэрэгжүүлэлт== Онолын үүднээс авч үзвэл дарааллын нэг гол шинж чанар бол тусгай нөөц зайгүй байх явдал юм. Шинэ элемэнтүүд нь өөрсдөө нэмэгдэх чадвартай учраас хэдэн элемэнт байх нь хамаагүй бөгөөд энэ нь аль хэдийн агуулагдсан байдаг. Энэ нь ерөнхийдөө хоосон байдаг хэдий ч дахин шинэ элемэнт нэмэгдэх хүртэл элемэнтүүдийг устгах нь боломжгүй гэсэн үг юм. <br /> Тогтмол урттай [[массив]]ууд нь хэмжээгээрээ хязгаарлагддаг бөгөөд хэрвээ хэмжээгээрээ хязгаарлагдаагүй байвал утгуудыг тухайн дарааллын эхэнд хуулж аваачих хэрэгтэй болдог. Хязгаарлагдмал хүрээнд байгаа [[массив]]ыг өөрчлөх болон эхлэл болон төгсгөлийн хэсэгт чөлөөтэй шилжих энгийн арга бол [[массив]]д хадгалагдсан утгуудыг хөдөлгөхгүй байлгах явдал юм. [[Массив]]ын уртыг n гэвэл тухайн утгуудын хамрах хүрээ нь n-ын орчимд л тооцоологдоно. Энэ нь дарааллыг өндөр түвшний хэлэнд байгуулах нийтэд дэлгэрсэн энгийн ойлголтуудын нэг боловч бага зэрэг удаан байдаг. Яагаад гэвэл [[массив]]ын индекс нь 0-той болон [[массив]]ын урттай буюу индексүүдийн утга хил хязгаараас хэтэрсэн эсвэл хугацааны хязгаарлалттай зэргийг харгалзан үзсэний үндсэн дээр харьцуулагддаг. Үүнийг зарим хэлнүүд дэмждэг хэдий ч шуурхай болон зохимжгүй хэрэгжүүлэлттэй үед эсвэл синтаксын заагчгүй өндөр түвшний зарим хэлэнд сонголтын арга болдог. Зарим хэрэгжүүлэлтийн үед халилт тохиолдвол [[массив]]ын урт нь дахин зарлагдах шаардлагатай ба тухайн хугацаанаас өмнө зарлагдсан байх ёстой. Ихэнхи орчин үеийн обьект хандалтад хэлнүүд нь динамик ажиллагаанд зориулсан архивтай ирдэг. [[Зарим өгөгдлийн бүтэцүүдэд]] тодорхой зайны хязгаар байдаггүй (санах ойноос бусад). Дүүрэн байгаа дараалалд өгөгдөл нэмэхийг халилт, харин ямар ч өгөгдөлгүй дарааллаас өгөгдөл устгахыг оролдох юм бол өгөгдлийн төөрөгдөл үүсдэг. <br /> [[Хязгаарлагсан дараалл]]ын утгуудыг өөрчлөх боломжгүй байдаг.<br /> ЭОЭГ кюүг хэд хэдэн үр дүнтэй хэрэгжүүлэлтүүд байдаг. Үр дүнтэй гэдэг нь үүн дээр үйлдэл—энкюү болон дикюүг— [[О(1)|О(1) хугацаа]]нд хийх боломжтой гэсэн үг.<br /> * [[Холбоост жагсаалт]] ** [[Давхар холбоост жагсаалт]] нь төгсгөлөөсөө О(1) нэмэлт болон хасалт хийж болдог тул кюүг ашиглахад тохиромжтой. ** [[Энгийн холбоост жагсаалт]] нь зөвхөн нэг төгсгөлдөө л нэмэлт болон хасалт хийж болдог. Гэсэн хэдий ч заагчыг төгсгөлийн холбоос эсвэл эхний холбоос руу зааж байхаар өөрчлөлт хийвэл — үр дүнтэйгээр кюүг ашиглах боломжтой болно. * [[Дэкюү ]] - Давхар-төгсгөлтэй дараалал.<br /> ==Дарааллууд болон програмчлалын хэлнүүд== Дараалал нь дангаараа өгөгдлийн төрлийн хэрэгжүүлэлт болж болно. Харин [[дэкюү]] (давхар төгсгөлтэй) дарааллын онцгой тохиолдолд дангаараа хэрэгжиж чаддаггүй. Жишээ нь: Перл болон Руби нь төгсгөлийн жагсаалтаас ''нэмэх'' болон ''дараагын элемэнтийг устгах'' нь боломжтой байдаг, тиймээс шууд болон шууд бус дарааллын жагсаалтанд ''нэмэх'' болон ''дараагын элемэнтийг устгах'' функцуудыг хэрэглэж болно. (эсвэл эсрэгээрээ байж болно) Гэсэн хэдий ч зарим тохиолдлуудад эдгээр нь тийм ч үр дүнтэй биш байдаг.</br> С++ ийн [[стандартын загварын сан]] нь J2SE5.0 оос хойшхи зөвхөн ''нэмэх'' болон ''дараагын элемэнтийг устгах'' үйл ажиллагааны цөөхөн төрлийн ангилал болох "Дараалал"-ын загварыг хангадаг Жава-н сан нь дарааллын ажиллагааг тодотгож өгдөг, холбоостой жагсаалт ба шууд бус жагсаалтын ангилалуудыг агуулдаг дарааллын холбоосуудыг багтаадаг.</br> ==Холбоотой мэдээлэл== *[[Дэкюү]] *[[Анхдагч дараалал]] *[[Дарааллын онол]] *[[Стек]] – кюүгийн "эсрэг" тал: [[СОЭГ]] (Сүүлд Орвол Эхэнд Гарна)</br> ==Ишлэл== ;General *[[Donald Knuth]]. ''The Art of Computer Programming'', Volume 1: ''Fundamental Algorithms'', Third Edition. Addison-Wesley, 1997. ISBN 0-201-89683-4. Section 2.2.1: Stacks, Queues, and Deques, pp.&nbsp;238&ndash;243. *[[Thomas H. Cormen]], [[Charles E. Leiserson]], [[Ronald L. Rivest]], and [[Clifford Stein]]. ''[[Introduction to Algorithms]]'', Second Edition. MIT Press and McGraw-Hill, 2001. ISBN 0-262-03293-7. Section 10.1: Stacks and queues, pp.&nbsp;200&ndash;204. *[[William Ford]], [[William Topp]]. ''Data Structures with C++ and STL'', Second Edition. Prentice Hall, 2002. ISBN 0-13-085850-1. Chapter 8: Queues and Priority Queues, pp.&nbsp;386&ndash;390. *[[Adam Drozdek]]. ''Data Structures and Algorithms in C++'', Third Edition. Thomson Course Technology, 2005. ISBN 0-534-49182-0. Chapter 4: Stacks and Queues, pp.&nbsp;137&ndash;169. ==Гадаад холбоосууд== *[https://web.archive.org/web/20140106074446/http://scanftree.com/Data_Structure/Queues Queues with algo and 'c' programe] *[http://www.halpernwightsoftware.com/stdlib-scratch/quickref.html#containers14 STL Quick Reference] *[https://web.archive.org/web/20110714000645/http://www.ludvikjerabek.com/downloads.html VBScript implementation of stack, queue, deque, and Red-Black Tree] [[Ангилал:Өгөгдлийн бүтэц]] s010czogvmahckuojmn8w154aw1z8m8 0 38354 875825 861906 2026-11-10T21:53:48Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875825 wikitext text/x-wiki {{Short description|Газар дундын тэнгис дэх Испанийн олтриг}} {{Инфобокс суурин | name = Балеарын арлууд | native_name = {{native name|ca|Illes Balears}}<br />{{native name|es|Islas Baleares}} | settlement_type = [[Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг|Өөртөө засах нийгэмлэг]] ба [[Испанийн мужууд|муж]] | image_flag = Flag of the Balearic Islands.svg | flag_size = 125px | flag_alt = Балеарын арлуудын далбаа | flag_link = Балеарын арлуудын далбаа | image_shield = Coat of Arms of Balearic Islands.svg | shield_size = x85px | shield_alt = Балеарын арлуудын сүлд | shield_link = Балеарын арлуудын сүлд | anthem = {{Lang|ca|[[La Balanguera]]}} <br /> {{Center|[[File:La Balanguera.ogg]]}} | motto = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 5 | image_map = Islas Baleares in Spain (including Canarias).svg | map_alt = | map_caption = Испани дахь Балеарын арлуудын байршил | pushpin_map = | image_map1 = | coordinates = {{Coord|39|30|N|3|00|E|region:ES-IB_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Испани}} | seat_type = Нийслэл<br/>{{nobold|(ба хамгийн том хот)}} | seat = [[Пальма]] | seat1_type = | seat1 = | population_demonym = [[Балеарчууд]] <br/> &nbsp;• {{lang|ca|balear}}; {{lang|ca|baleàric}}, -''a'' ([[Каталан хэл|Кат.]]) <br/> &nbsp;• {{lang|es|balear}}; {{lang|es|baleárico}}, -''a'' ([[Испани хэл|Исп.]]) {{Инфобокс|child=yes | rowclass1 = mergedrow | label1 = Албан ёсны хэл | data1 = {{Hlist|[[Балеарын Каталан хэл|Каталан]]|[[Хойгийн Испани хэл|Испани]]}} }} | government_footnotes = | government_type = [[Шилжүүлсэн засгийн газар]] | governing_body = [[Балеарын арлуудын засгийн газар]] | leader_title = Ерөнхийлөгч | leader_name = [[Марга Прохенс]] ([[Балеарын Арлуудын Ардын Нам|PP]]) | leader_title1 = Парламентын дарга | leader_name1 = [[Габриэль Ле Сенн]] ([[Вокс (нам)|Вокс]]) | leader_title2 = Хууль тогтоох байгууллага | leader_name2 = [[Балеарын Арлуудын Парламент]] | parts_type = Муж | parts_style = para | parts = {{no bold|[[Балеарын арлууд муж|Балеарын арлууд]]}} | established_title = Үүсэл | established_date = 1276 ([[Мальорка хаант улс]]) <br /> 1715 (''[[Нуева Плантагийн зарлигууд|Нова Планта]]'') <br /> 1833 ([[1833 оны Испанийн засаг захиргааны хуваарь|Түүхэн муж]]) | established_title1 = Өөртөө засах тухай хууль | established_date1 = 1983 (Анхны) <br /> 2007 (Хоёр дахь – ''хүчин төгөлдөр'') | area_footnotes = | area_rank = [[Испанийн өөртөө засах нийгэмлэгийн жагсаалт (газар нутгаар)|17-д]], Испанийн 1% | area_total_km2 = 5040 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | population_footnotes = <ref name=population2024>{{cite web |url=https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=67988 |title=Annual population census 2021-2024 |language=en |website=[[Үндэсний Статистикийн Хүрээлэн (Испани)]] |date=2024-12-19 |access-date=2026-07-14 }}</ref> | population_rank = [[Испанийн өөртөө засах нийгэмлэгийн#Хүн ам ба газарзүй|12-т]] | population_as_of = 2024 | population_total = 1231768 | population_est = | pop_est_as_of = | population_density_km2 = | demographics_type1 = ДНБ | demographics1_footnotes = <ref>{{cite web | url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tgs00003/default/table?lang=en | title=EU regions by GDP, Eurostat|access-date=2026-07-14|website=www.ec.europa.eu}}</ref> | demographics1_title2 = Нийт | demographics1_info2 = €44.693 тэрбум (2024) | demographics1_title3 = Нэг хүнд ноогдох | demographics1_info3 = €35,783 (2024) | demographics_type2 = [[Хүний хөгжлийн илтгэлцүүр|ХХИ]] | demographics2_title1 = ХХИ {{no bold|(2022)}} | demographics2_info1 = 0.879<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/ESP/?levels=1+4&years=2022&interpolation=0&extrapolation=0|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2026-07-14}}</ref> ({{Color|darkgreen|маш өндөр}} · [[Испанийн өөртөө засах нийгэмлэгийн жагсаалт (ХХИ-ээр)|14-т]]) | postal_code_type = Шуудангийн код | postal_code = 07XXX (IB) | iso_code = [[ISO 3166-2:ES|ES-IB]] | timezone_link = Испани дахь цаг | timezone1_location = | timezone1 = [[Төв Европын Цаг|ТЕЦ]] ([[Координатжуулсан дэлхийн цаг|UTC]]+1) | utc_offset1 = | timezone1_DST = [[Төв Европын Зуны Цаг|ТЕЗЦ]] ([[Координатжуулсан дэлхийн цаг|UTC]]+2) | utc_offset1_DST = | timezone2_location = | timezone2 = | utc_offset2 = | timezone2_DST = | utc_offset2_DST = | blank_name_sec1 = Бүс нутгийн код | blank_info_sec1 = [[Испани дахь утасны дугаар|+34 971]] | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank_name_sec2 = Мөнгөн тэмдэгт | blank_info_sec2 = [[Евро]] ([[Еврогийн тэмдэг|€]]) | blank1_name_sec2 = Албан ёсны баяр | blank1_info_sec2 = 3 сарын 1 | blank2_name_sec2 = | blank2_info_sec2 = | blank3_name_sec2 = | blank3_info_sec2 = | website = {{URL|1=caib.es}} | footnotes = }} '''Балеар''', '''Балеарын арлууд''' ([[Каталан хэл|кат.]] ''Illes Balears'', {{lang-es|Islas Baleares}}) нь [[Газар дундын тэнгис|газар дундын тэнгисийн]] баруун хэсгээр орших бүлэг арлууд бөгөөд 1.1 сая хүнтэй [[Испани]] улсын [[Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг|өөртөө засах нийгэмлэг]] юм. Засаг захиргааны төв нь [[Пальма]]. Өөртөө засах нийгэмлэгт [[Гимнесийн арлууд]] [[Мальорка]], [[Менорка]], [[Кабрера (арал)|Кабрера]], [[Питиузын арлууд]] [[Ивиса]]гийн хамт, [[Форментера]] зэргийн арлууд харьяалагдана. Дээрх суурьшил бүхий таван арлаас гадна эзэнгүй 146 арал бас энэ мужид хамаардаг. Эдгээрт жишээлбэл тусгай хамгаалалт бүхий хясаат арлууд [[Драгонера]] ба [[Паталеу]] орно. Хамгийн том арал нь Мальорка нийт 3.603,7 км² нутаг дэвсгэртэй. Энэхүү арлын бүлгийн нэр нь {{lang-grc|βάλλειν}} ''bállein'' «шидэх»<ref name="GEMOLL">Wilhelm Gemoll: Griechisch-Deutsches Schul- und Handwörterbuch. München/Wien 1965.</ref> гэсэн үгнээс гаралтай бөгөөд угтаа эрт цагт энэ арлаас чулуугаар дүүгүүрдэгчдийг нэрлэдэг байсан үг аж.<ref>Frank Westenfelder: {{Webarchiv|url=http://www.kriegsreisende.de/antike/peltasten.htm |wayback=20211025111921 |text=''Die Leichtbewaffneten.'' |archiv-bot=2026-11-10 21:53:47 InternetArchiveBot }} Unterschätzte Spezialisten. www.kriegsreisende.de, abgerufen am 29. Januar 2013.</ref> <gallery widths="160px" heights="130px"> SerraTramuntana2.jpg Baleares-rotulado.png </gallery> == Цахим холбоос == {{Commonscat|Balearic Islands|Балеарын арлууд}} {{Wiktionary}} == Эшлэл == <references/> {{Хөтлөгч мөр Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг}} [[Ангилал:Балеарын арлууд| ]] [[Ангилал:Испанийн аймаг]] [[Ангилал:Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг]] [[Ангилал:Газар дундын тэнгисийн арлын бүлэг]] [[Ангилал:Испанийн арлын бүлэг]] [[Ангилал:Европын арлын бүлэг]] koeo94ltffua0k9xeqp7rbhhlas6blh 0 38662 875875 874891 2026-11-11T02:04:12Z Zorigt 49 875875 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс | title = Ерөнхий Боловсролын Шинэ Монгол сургууль | image = [[Файл:Шинэ_монгол_сургуулийн_лого.jpeg|200px]] | caption = | headerstyle = background:#ccf; | labelstyle = background:#ddf; | header1 = | label1 = | data1 = | header2 = | label2 = | data2 = | header3 = | label3 = | | data3 = | header4 = Ерөнхий мэдээлэл | label4 = | data4 = | header5 = | label5 = Уриа | data5 = Шинэ Монгол <br> Шилдэг боловсрол | header6 = | label6 = Байгуулагдсан он | data6 = 2000 | header7 = | label7 = Үүсгэн байгуулагч | data7 = Ж.Галбадрах | header8 = | label8 = Захирал | data8 = Э. Булган - Эрдэнэ | belowstyle = background:#ddf; | below = [http://shinemongol.edu.mn/ Цахим хуудас] }} '''Ерөнхий боловсролын Шинэ Монгол сургууль''' ('''ЕБШМС''') нь [[Улаанбаатар]] хотын [[Баянзүрх]] дүүрэгт орших сургууль юм. Анх 2000 оны 10-р сарын 5-нд [[Япон]]ы хөрөнгө оруулалтаар байгуулагдан, Монголын анхны 3 жилийн сургалттай ахлах сургуулиар үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн бөгөөд өдгөө цэцэрлэг, Шинэ Монгол Харүмафүжи сургууль, Шинэ Монгол-3 сургууль хэмээх 3 ерөнхий боловсролын сургууль болон техник инженерийн коллеж, технологийн их сургууль, япон хэл, англи хэлний сургалтын төв бүхий "Шинэ Монгол Эрдмийн Хүрээлэн" болж өргөжсөн. == Танилцуулга == === Түүхэн товчоо === '''1999 он.''' БАГАНА НЭГИЙН ХОЛБООНЫ АНХДУГААР ХУРАЛ Сургуулийн үүсгэн байгуулагч Ж.Галбадрахын сургууль байгуулах хүсэл зоригийг дэмжин "Багана нэгийн холбоо" байгуулагдав. [[Image:Шинэ монгол 2.jpg|thumb|250px|left|Шинэ Монгол сургуулийн нээлт. (10.5.2000)]] '''2000 он.''' СУРГУУЛИЙН БАРИЛГА БАРИГДАЖ ЭХЛЭВ. Сургуулийн барилга барих компанитай гэрээ байгуулж, барилга баригдаж эхлэв. Мөн Японоос анхны контейнер ачигдав. СУРГУУЛИЙН АНХНЫ НЭЭЛТ Анх 8 багш, 5 ажилтан, 105 сурагчтайгаар сургуулийн анхны хичээлийн шинэ жилийн нээлт болов. '''2001 он.''' ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ЗОЧЛОВ. Монгол улсын хоёр дахь ерөнхийлөгч Н.Багабанди сургуультай танилцав. "АСА-АКУА" ТЭТГЭЛЭГ АНХ УДАА ГАРДУУЛАВ. Анхны тэтгэлгийг сурагчдад олгов. '''2002 он.''' ШИНЭ МОНГОЛ ДУГУЙЛАН БАЙГУУЛАГДАВ. Сурагчдын санаачилгаар өнчин хүүхдийн асрах төв дээр "Шинэ Монгол"дугуйлан нээгдэв. СУРАГЧ Б.БАТЗАЯА УЛСЫН ХИМИЙН ОЛИМПИАДААС АНХНЫ АЛТАН МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ. '''2003 он.''' АНХНЫ 3-Н ЖИЛИЙН АХЛАХ СУРГУУЛЬ ТӨГСӨГЧИД ГЭРЧИЛГЭЭГЭЭ ГАРДАН АВАВ. Анхны 3-н жилийн ахлах сургууль төгсөгчид гэрчилгээгээ гардан авлаа. АСА ТӨСЛИЙН ХҮРЭЭНД ЯПОН ХЭЛНИЙ АНХНЫ ЗУНЫ СУРГАЛТЫГ ЗОХИОН ЯВУУЛАВ. '''2004 он.''' АНХНЫ ТӨГСӨГЧ НАР ЯПОНЫГ ЗОРИВ. Японы их дээд сургуульд суралцах анхны 6 сурагч тэтгэлгээ гардан авлаа. Токиогийн Олон Улсын Их Сургууль /ТОУИС/ -тай хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулсан бөгөөд тус их сургуулиас 4 багш 33 оюутан Монголд дадлага хийхээр ирэв. '''2005 он.''' ДУНД СУРГУУЛЬ БАЙГУУЛАГДАВ. "Шинэ Монгол" дунд сургууль байгуулагдаж 7,8-р ангид элсэлт авав. Мөн багш, сурагчдын дотуур байр ашиглалтад оров. СУРГУУЛИЙН 5 ЖИЛИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭВ. ЯПОНД СУРАЛЦАГСДАД ТЭТГЭЛЭГ ОЛГУУЛАХААР ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАВ. Японд суралцагсдад тэтгэлэг олгуулах талаар Олон Улсын "Мабучи", "Ясуда" сангуудтай шинээр гэрээ байгуулав. '''2006 он.''' ТӨГСӨГЧ Н.МЭРГЭН АМЕРИКИЙН MIT-Д ТЭТГЭЛГЭЭР СУРАЛЦАХ ЭРХ АВАВ. Төгсөгч Н.Мэргэн Америкийн MIT-д тэтгэлгээр суралцах эрх авав. СУРАГЧ Д.ХҮРЭЛТУЛГА ОЛОН УЛСЫН ФИЗИКИЙН ОЛИМПИАДААС ХҮРЭЛ МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ. '''2007 он.''' ДУНД СУРГУУЛИЙН СУРАГЧДАД "УРАМ" ТЭТГЭЛГИЙГ ОЛГОЖ ЭХЛЭВ. Дунд сургуулийн сурагчдад "Урам" тэтгэлгийг олгож эхлэв. Багш Р.Бавуудорж Монгол Улсын Гавьяат багш цол хүртэж, сургуулийн анхны гавьяат багш тодров. '''2008 он.''' Япон улсын Оберин их сургуультай холбоо тогтоож, жилд 2 төгсөгч үнэ төлбөргүй суралцуулахаар тохиров. БАГА СУРГУУЛЬ БАЙГУУЛАГДАВ. "Шинэ Монгол" бага сургууль нээлтээ хийж, гурван багш, 68 сурагчтайгаар үйл ажиллагаагаа эхлүүлэв. '''2009 он.''' ХИЧЭЭЛИЙН БАЙРНЫ ӨРГӨТГӨЛИЙН НЭЭЛТ БОЛОВ. Сургуулийн хичээлийн байрны өргөтгөл болон М.Алтанцэцэгийн нэрэмжит “Кинран” номын сангийн нээлт болов. БАГШ Б.ӨНӨРЖАРГАЛ УЛСЫН ХИМИЙН ОЛИМПИАДАД ТАСРАЛТГҮЙ 5 УДАА ТҮРҮҮЛЭВ. Багш Б.Өнөржаргал улсын химийн олимпиадад тасралтгүй 5 удаа түрүүлэв. '''2010 он.''' НАГОЯ ИХ СУРГУУЛЬТАЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАВ. Нагоя Их сургуулийн дэд захирал Ватанабэ тэргүүтэй төлөөлөгчид айлчлан, хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав. ТӨГСӨГЧДӨД ЗОРИУЛСАН ХӨШӨӨНИЙ СУУРЬ БОСГОВ. Шинэ Монголын төгсөгч-ирээдүйн Нобелийн шагналтан, НҮБ-ийн ЕНБД, Монгол улсын төрийн тэргүүн болон дэлхийн аваргуудад зориулсан хөшөөний суурь босгов. СУРГУУЛИЙН 10 ЖИЛИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭВ. Сургууль үүсгэн байгуулагдсаны 10 жилийн ойг соёлын төв өргөөнд ёслол төгөлдөр тэмдэглэв. УРЛАГИЙН ИХ ТАНХИМ НЭЭЛТЭЭ ХИЙВ. 282 хүний суудалтай урлагийн их танхим нээлтээ хийв. '''2011 он.''' БАГШ Ш.АДИЛБИШ МОНГОЛ УЛСЫН ГАВЬЯАТ БАГШ ЦОЛЫГ ХҮРТЭВ. Багш Ш.Адилбиш Монгол улсын Гавьяат багш цолыг хүртэж, сургуулийн 2 дахь гавьяат багш болов. ЯПОНЫ ЦУНАМИД НЭРВЭГДСЭН АРД ТҮМЭНД ТУСЛАХ ХӨДӨЛГӨӨН ӨРНҮҮЛЭВ. Японы цунамид нэрвэгдсэн ард түмэнд туслах хөдөлгөөн өрнүүлэн, 23 сая төгрөгийн хандив цуглуулав. “УХААЛАГ ХҮҮХЭД” СУРАГЧ СОЛИЛЦООНЫ ХӨТӨЛБӨР ХЭРЭГЖҮҮЛЭВ. Архангай аймгийн Тариат сумын сургууль, TV5 телевизтэй хамтран “Ухаалаг хүүхэд” сурагч солилцооны хөтөлбөр хэрэгжүүлэв. '''2012 он.''' ХӨДӨЛМӨР ЗУСЛАН БАЙГУУЛАГДАВ. Төв аймгийн Баянчандмань суманд сургуулийн хөдөлмөр зуслан байгуулагдав. СУРГУУЛИЙН 2 ДАХЬ ҮЕИЙН ЗАХИРЛААР П.НАРАНБАЯР ТОМИЛОГДОВ. Сургуулийн гүйцэтгэх захирлаар П.Наранбаяр багш уригдан ажиллав. '''2013 он.''' ТӨГСӨГЧДИЙН “ШИНЭ МОНГОЛ-ИРЭЭДҮЙ” САН БАЙГУУЛАГДАВ. Төгсөгчдийн санаачилсан “Шинэ Монгол-Ирээдүй” сан байгуулагдаж анхны тэтгэлгээр Д.Билгүүн Японы АВК сургуульд суралцахаар болов. ЯПОН УЛСЫН ТЭРГҮҮН ХАТАГТАЙ АБЭ АКИЭ АЙЛЧЛАВ. Япон улсын тэргүүн хатагтай Абэ Акиэ зочилж, сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцав. ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧ Ж.ГАЛБАДРАХ ЯПОН УЛСЫН ГАДААД ХЭРГИЙН САЙДЫН ӨРГӨМЖЛӨЛ ХҮРТЭВ. Үүсгэн байгуулагч Ж.Галбадрах Япон улсын Гадаад хэргийн сайдын өргөмжлөл хүртэв. АКИТА ИХ СУРГУУЛЬ БОЛОН НАГОЯ СУРГУУЛИЙН ХАРЬЯА АХЛАХ СУРГУУЛЬТАЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАВ. Акита их сургууль болон Нагоя сургуулийн харьяа ахлах сургуультай хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав. '''2014 он.''' ШИНЭ МОНГОЛ ЭРДМИЙН ХҮРЭЭЛЭН БАЙГУУЛАГДАВ. Шинэ Монгол эрдмийн хүрээлэн байгуулагдав. Эрдмийн хүрээлэнгийн барилга оны шилдэг барилга байгууламжаар шалгарав. ЯПОН УЛСЫН ЕРӨНХИЙ САЙД ШИНЗО АБЭГИЙН ЭЭЖ АЙЛЧЛАВ. Япон улсын ерөнхий сайд Шинзо Абэгийн ээж Ёоко Абэ айлчлав. ЯПОН ХЭЛНИЙ “ЮҮ ЛАНГУЭЖ” ХЭЛНИЙ ТӨВ НЭЭГДЭВ. Шинэ Монгол эрдмийн хүрээлэн, Лайсенс академитай хамтран Япон хэлний “Юү лангуэж” хэлний төв нээгдэв. ШИНЭ МОНГОЛ ТЕХНОЛОГИЙН ДЭЭД СУРГУУЛЬ, ШИНЭ МОНГОЛ ТЕХНИК ИНЖЕНЕРИЙН КОЛЛЕЖ БАЙГУУЛАГДАВ. Шинэ Монгол технологийн дээд сургууль, Шинэ Монгол техник инженерийн коллеж байгуулагдан, анхны хичээлийн жилийн нээлтээ хийв. '''2015 он''' ШИНЭ МОНГОЛ АХЛАХ СУРГУУЛИЙГ БАЙГУУЛСАН ТҮҮХЭН ТӨСЛИЙН СҮҮЛЧИЙН ТӨГСӨЛТ/XIII ҮЕ/ ЭРДМИЙН БАЯРАА ТЭМДЭГЛЭВ. Шинэ Монгол ахлах сургуулийг байгуулсан түүхэн төслийн сүүлчийн төгсөлт/XIII үе/ эрдмийн баяраа тэмдэглэв. СУРАГЧ О.МИШЭЭЛ ОЛОН УЛСЫН МАТЕМАТИКИЙН ОЛИМПИАДААС АЛТАН МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ. Сурагч О.Мишээл олон улсын математикийн олимпиадаас алтан медаль хүртэж, математикийн төрлөөр олон улсын хэмжээнд алтан медаль хүртсэн анхны сурагч болов. ТӨГСӨГЧДИЙН НЭРЭМЖИТ СПОРТЫН БАГА ОЛИМП ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ. 15 жилийн ой угтаж, төгсөгчдийн нэрэмжит спортын бага олимп 6 төрлөөр зохион байгуулав. ШИНЭ МОНГОЛ – МАБҮЧИ ТЭТГЭЛГИЙН САН БАЙГУУЛАГДАВ. Шинэ Монгол – Мабүчи тэтгэлгийн сан байгуулагдан, дотоодын их дээд сургуулийн шилдэг 30 оюутанд анхны тэтгэлгээ гардуулав. СУРГУУЛИЙН 15 ЖИЛИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭВ. 15 жилийн ойн баярын концерт, хүндэтгэлийн хүлээн авалтыг зохион байгуулав. Тус хүлээн авалтад Япон улсаас 84 зочин ирж оролцов. Мөн “BidxShineMongol” арга хэмжээг төгсөгч нарын хамтаар зохион байгуулав. КАРЬЕР ХӨГЖЛИЙН ТӨВ НЭЭЛТЭЭ ХИЙВ. 1-р үеийн төгсөгчид ивээн тэтгэсэн Карьер хөгжлийн төв нээлтээ хийв. '''2016 он.''' МОНГОЛЫН БОЛОВСРОЛЫН АНХНЫ 12 ЖИЛИЙН ТӨГСӨЛТИЙН ҮЕИЙНХЭН ТӨГСӨЛТИЙН БАЯРАА ТЭМДЭГЛЭВ. Монголын боловсролын анхны 12 жилийн төгсөлт, Шинэ Монголын анхны “нэмэлт хөтөлбөргүй төгсөлт” буюу XV үеийнхэн төгсөлтийн баяраа тэмдэглэв. СУРГУУЛИЙН ҮЗЭЛ САНААГ ЧУЛУУ ХӨШӨӨНД СИЙЛЖ МӨНХЛӨН, БАЙРЛУУЛАВ. Сургууль байгуулагдсан цагаас хойш тогтсон соёл, уламжлалыг тэр хэвээр нь авч үлдэхийн тулд, удирдлагын баг болон Япон зөвлөхүүд хамтран хэдэн зуун өнгөрсөн ч үл өөрчлөгдөх Шинэ Монголын үзэл санааг хүндэтгэлийн чулуун дээр сийлэн мөнхөлөв. БЯЦХАН МОНГОЛ ЦЭЦЭРЛЭГ БАЙГУУЛАГДАВ. Шинэ Монгол Эрдмийн Хүрээлэнгийн ерөнхийлөгч Ж.Галбадрах, сургуулийн 1-р үеийн төгсөгч Э.Зулгэрэл, Д.Хишгээ нар хамтран, “Бяцхан Монгол” цэцэрлэг байгуулав. ГОВЬ ХӨТӨЛБӨРИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЖ ЭХЛЭВ. Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай сумын сургуультай хамтран “Говь” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхлэв. '''2017 он.''' СУРАГЧ Л.ДӨЛГӨӨН АЗИЙН ФИЗИКИЙН ОЛИМПИАДААС ХҮРЭЛ МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ. Сурагч Л.Дөлгөөн Азийн Физикийн XVIII олимпиадаас хүрэл медаль хүртэв. ТОРГОН ХИЛ ХӨТӨЛБӨРИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЖ ЭХЛЭВ. Дундговь аймгийн Хөвсгөл сумын Сулин хээрийн отрядад "Торгон хил” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхлэв. БАГШ Г.БААСАНЖАВ МОНГОЛ УЛСЫН ГАВЬЯАТ БАГШ ЦОЛЫГ ХҮРТЭВ. Багш Г.Баасанжав Монгол Улсын Гавьяат багш цол хүртэж, сургуулийн 3 дахь гавьяат багш болов. ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧ Ж.ГАЛБАДРАХ ЯПОН УЛСЫН ЭЗЭН ХААНЫ “МАНДАХ НАРАН” ОДОНГООР ШАГНУУЛАВ. Сургуулийн үүсгэн байгуулагч, Шинэ Монгол эрдмийн хүрээлэнгийн ерөнхийлөгч Ж.Галбадрах Япон Улсын цог жавхлант эзэн хааны эрхэм дээд шагнал болох “Мандах наран” одонгоор шагнуулав. '''2018 он.''' “АЧАРЪЯ ШИНЭ МОНГОЛ” АНГЛИ ХЭЛНИЙ СУРГАЛТЫН ТӨВИЙГ НЭЭВ. Шинэ Монгол Эрдмийн Хүрээлэн [[Энэтхэг]] улсын “Ачаръя" Институттэй хамтран “Ачаръя Шинэ Монгол” англи хэлний сургалтын төв байгуулав. ДЭЛХИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ "FIBA 3X3 - U18" САГСНЫ ТЭМЦЭЭНД 17-Р ҮЕИЙН ТӨГСӨГЧ Ө.ПЭРЭНЛЭЙЖАМЦ ОРОЛЦОВ. Дэлхийн аварга шалгаруулах "FIBA 3x3 - U18" сагсны тэмцээнд 17-р үеийн төгсөгч Ө.Пэрэнлэйжамц оролцлоо. ШИНЭ МОНГОЛ ХАРҮМАФҮЖИ СУРГУУЛЬ АЛБАН ЁСООР БАЙГУУЛАГДАВ. Шинэ Монгол Харүмафүжи сургууль албан ёсоор байгуулагдав. '''2019 он.''' НОБЕЛИЙН ШАГНАЛТАН НОЁРИ РЁОЖИ АЙЛЧЛАВ. 2001 оны химийн салбарын Нобелийн шагналтан Ноёри Рёожи сургуульд зочлов. “ШИНЭ МОНГОЛ” ТӨГӨЛ БАЙГУУЛАВ. “Шинэ Монгол” төгөл Богд уулын Төрхурахын аманд байгуулагдаж, 19-р үеийн багш сурагчид, сургуулийн захиргаа болон Эко клубийн сурагчдын хамт анхны 150 модыг тарив. '''2020 он.''' 1-Р ҮЕИЙН ТӨГСӨГЧ Э.ЗУЛГЭРЭЛ 3 ДАХЬ ҮЕИЙН ЗАХИРЛААР ТОМИЛОГДОВ. Сургуулийн захирал П.Наранбаяр өөрийн саналаар ажлаа өгч, 1-р үеийн төгсөгч, Бяцхан Монгол цэцэрлэгийн үүсгэн байгуулагч Э.Зулгэрэл 3 дахь үеийн захирлаар томилогдов. ТӨГСӨГЧДИЙН ХОЛБОО БАЙГУУЛАГДАВ. Шинэ Монгол ахлах сургуулийн төгсөгчдийн холбоо байгуулагдав. БАГА СУРГУУЛЬД ЭЛСЭН ОРСОН АНХНЫ 1-Р АНГИЙН ЭЛСЭГЧИД 12-Р АНГИА ТӨГСӨВ. Шинэ Монгол бага сургуульд элсэн орсон анхны 1-р ангийн элсэгчид 12-р ангиа төгсөв. 19-Р ҮЕИЙН ТӨГСӨГЧ Э.НАМУУНГОО АНУ-ЫН ХАРВАРДЫН ИХ СУРГУУЛЬД 100 ХУВИЙН ТЭТГЭЛЭГТЭЙ СУРАЛЦАХААР БОЛОВ. 19-р үеийн төгсөгч Э.Намуунгоо АНУ-ын Харвардын их сургуульд 100 хувийн тэтгэлэгтэй суралцахаар болов. СУРАГЧ О.МИШЭЭЛ ОЛОН УЛСЫН МАТЕМАТИКИЙН ОЛИМПИАДААС АЛТАН МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ. Сурагч О.Мишээл Олон Улсын Математикийн 61-р олимпиадаас алтан медаль хүртэв. СУРГУУЛИЙН 20 ЖИЛИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭВ. 20 жилийн ойн баярын концерт, хүндэтгэлийн хүлээн авалтыг ёслол төгөлдөр зохион байгуулав. === Одоо === [[Image:Шинэ монгол1.jpg|thumb|250px|right|Шинэ Монгол сургууль.]] 2025-2026 оны хичээлийн жилийн байдлаар: "Шинэ Монгол" бүрэн дунд сургууль нь 1680 сурагч, 100 гаруй багш, 27 ажилтан, бага, дунд, ахлах, ангитайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна. 2023 онд Дунд сургуулийн 7 давхар байрыг ашиглалтанд оруулсан. Үндсэн 3 блок барилгаас бүрдэн нийт 50 бүлэг, 1 ээлжтэйгээр сургалтын үйл ажиллагааг явуулж байна. "Техник Инженерийн коллеж" нь цахилгаан электрон техник, механик техникийн инженер, хими технекийн инженер, дэд бүтэц техникийн инженер гэсэн чиглэлүүдээр 300 гаруй оюутнуудтайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна. "Шинэ Монгол технологийн дээд сургууль" нь програм хангамж, химийн инженерчлэл,цахилгааны инженер, электроник, автоматжуулалт, механик инженер, хүрээлэн буй орчны инженерчлэл, барилгын инженер, нано-инженерчлэл, биотехнологи гэсэн чиглэлүүдээр 160 оюутнуудтайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна. [[File:Шинэ Монгол 15.jpg|thumb|Эрдмийн хүрээлэнгийн барилга.]] ===Сурах орчин=== Анги дүүргэлт бага сургууль 25, дунд сургууль 30, ахлах сургууль 35 хүүхэдтэй. Манай сургууль хими, [[Амин судлал|биологи]], физикийн иж бүрэн лаборатортайгаас гадна англи, япон хэлний 4 кабинет, бүрэн тохижуулсан технологийн кабинеттэй. 300 хүний суудалтай урлагийн заал, стандартын шаардлага хангасан спорт заал болон секц, дугуйлангийн зориулалттай 7 танхимтай. Сүүлийн үеийн өндөр хүчин чадалтай утасгүй интернэтэд холбогдсон компьютерийн иж бүрэн кабинет, сургуулийг хамарсан өндөр хурдны WiFi орчин, багш сурагчдын дотуур байр, 150 хүн хүлээн авах чадалтай цайны газартай. Мөн хичээлийн анги кабинетээс гадна, урлагийн үйл ажиллагаа явуулах танхим, спортын үйл ажиллагаа явуулах заалуудтай. Тухайлбал:[[File:Шинэ монгол 17.jpg|thumb|250px|Дунд ангийн сурагчдад зориулсан ном уншлагын танхим.]] [[File:Шинэ Монгол 18.jpg|thumb|250px|Кинран номын сан.]] * Урлагийн их танхим- Тус сургууль нь урлагийн их,бага гэсэн 2 танхимтай ба Их танхим нь 200 гаруй хүний суудалтай иж бүрэн тохижилттой бөгөөд бага танхим нь япон маягийн ёслол,арга хэмжээ зохион байгуулахад ашигладаг. * Кинран номын сан- Энэхүү номын сан нь уншлагын танхимаас гадна цахим хайлтын систем, видео хичээлийн танхим, бага сургуулийн сурагчдад зориулсан номын өргөө болон сурагчдын клубуудын хурлын өрөөнөөс бүрдэх бөгөөд 15000 номтой. * Фитнесийн өрөө- Фитнесийн өрөө нь дотроо фитнесийн гүйлтийн зам гэх мэт бүх төрлийн фитнесийн төхөөрөмжүүдтэй бөгөөд, спортын секцүүдэд ордог сурагчид чийрэгжүүлэх, бие халаалтын бэлтгэлээ хийдэг. * Заалууд- Тус сургууль нь 570м2 хэмжээтэй спорт заал болон мэргэжлийн бүжгийн заал, дугуйлан секцүүдэд зориулан тохижуулсан 7 танхимтай. [[Image:Шинэ монгол 5.JPG|thumb|250px|right|Шинэ Монгол сургуулийн урлагийн их танхим.]] [[File:Шинэ Монгол 14.jpg|thumb|250px|right|Сургуулийн химийн кабинет.]] === Шинэ Монгол соёл === Сургууль дээр сурагчдын даган мөрдөх хэв журмыг Шинэ Монгол соёл гэх бөгөөд сурагчид сахин биелүүлэх үүрэг хүлээдэг. Шинэ Монгол соёлд дараах 9 зүйл багтана: # Мэндлэх хүндлэх # Дүрэмт хувцас өмсөх # Зөв хооллох, эрүүл мэндээ анхаарах # Цаг баримтлах # Гар утасны зохистой хэрэглээ # Цэвэр, цэгцтэй байх # Гутлаа солих # Хогоо ангилан хаях # Олон нийтийн газар дэгтэй байх #Чигч, шударга байх == Секц,дугуйлан == Мөн тус сургууль нь авьяас чадварыг хөгжүүлж, бие бялдарын өв тэгш хүмүүжил олгох зорилгоор хичээлээс гадуурх 36 төрлийн секц, дугуйлан, клубуудыг хичээллүүлдэг бөгөөд хичээлийн жилийн төгсгөлд тухайн жилийн дугуйлан,секцүүдийн тайлан хамгаалалт болдог. [[Image:Шинэ Монгол бүрэн дунд сургуулийн спорт заал.JPG|thumb|250px|right|Шинэ Монгол сургуулийн спорт заал.]] ==== Секцүүд ==== # Волейбол # Сагсан бөмбөг # Хөл бөмбөг # Ширээний теннис # Шатар # 100 буудалт даам # Бадминтон # Кэндо # Кэндама # Хөнгөн атлетик # Айкидо # Каратэ # Жүдо # Монгол бөх [[File:Шинэ монгол 16.jpg|thumb|right|250px|Бүжгийн дугуйлан хичээллэж буй нь.]] [[Image:Шинэ Монгол 10.JPG|thumb|right|250px|right|Шинэ Монгол сургуулийн дугуйлангуудын тайлан.]] ==== Дугуйлангууд ==== # Ардын бүжиг # Цэнгээнт бүжиг # Морин хуур # Ятга # Лимбэ # Шанз # Хуучир # Ёочин # Цөөхүүл хөгжим # Дуу # Драм # Зураг # Гар урлал # Баримал # LEAD CLUB (Илтгэлийн дугуйлан) ==== Сургуулийн байгууллага ==== # Сурагчийн Өөрөө Удирдах Зөвлөл /СӨУЗ/ # "Эко" клуб # "Япон хэл" -ний клуб # "Шинэ Монгол" дугуйлан # "Шува" клуб /[[Монгол дохионы хэл|дохионы хэл]]/ # "Интеракт" клуб # "[[Англи хэл]]"-ний клуб # "Улаан загалмай" #"Э-хон" /зурагт ном/ #"New Media" #"New School" / бүжиг / #"Түүх" #"Шинжлэх ухаан" #"A cappella" / дуу / #"Тэрэби кайги" #"Шатар" ==Төгсөгчид == Тус сургуулиас жил бүр тэтгэлгээр олон тооны төгсөгчид гадаадын их дээд сургуулиудад суралцдаг бөгөөд, тэдгээрээс дийлэнхи нь Япон улсад сурч байна. Тэтгэлгүүдийг төрлөөр ангилвал: '''1.Япон улсын засгийн газрын тэтгэлэг''' Гадаадын их дээд сургуулиудад суралцахыг зорьсон сурагчид ЕБС-ийн үндсэн хичээлүүд дээр сургуулиас тэтгэлгүүдийн шалгалтанд зориулж гаргасан нэмэлт хөтөлбөрөөр суралцдаг бөгөөд жил бүр зохиогддог Монбушо шалгалтанд тэнцсэн сурагчид засгийн газрын тэтгэлгээр суралцдаг. '''2. Ивээн тэтгэгч байгууллагууд, холбооны тэтгэлэг.''' Хувийн зардлаар Япон улсад суралцах шалгалт (Ryugaku shiken)-нд өндөр оноо аван, өөрийн элсэн суралцахыг хүссэн их сургуульдаа тэнцсан төгсөгчид тус сургуулийн ивээн тэтгэгч байгууллагуудын 100%-ийн тэтгэлэгээр суралцах боломжтой. '''3. Хамтын ажиллагаатай гадаадын их дээд сургуулиуд''' Шинэ монгол сургуультай хамтын ажиллагааны гэрээтэй гадаадын их дээд сургуулиудад жил бүр шалгарсан шилдэг төгсөгчид сургуулийн тодорхойлолтоор 50-100%-ийн тэтгэлэгтэй суралцах боломжтой байдаг. ''Япон орны гэрээт их дээд сургуулиуд:'' * Акитагийн их сургууль (Akita University)- Жил бүр шалгарсан 5 төгсөгч * Обириний их сургууль (J.F.Oberlin University)- Жил бүр шалгарсан 2 төгсөгч * Токай их сургууль (Tokai University)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч * Токиогийн олон улсын их сургууль (TIU-Tokyo International University)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч * Чиба технелогийн сургууль (Chiba Institute of Technology)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч * Хачинохэ технелогийн коосэн (Hatchinohe kōsen)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч * Күрүмэ технелогийн их сургууль (Kurume Institute of Technology)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч * Яамагата их сургууль (Yamagata University)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч * Хёого мужийн их сургууль (Hyogo university)- Жил бүр шалгарсан 2 төгсөгч * Риккёо их сургууль (Rikkyo University)- Жил бүр шалгарсан 2 төгсөгч * Тэйкёо их сургууль (Teikyo University)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч ''Бусад орны гэрээт их дээд сургуулиуд:'' * Торонтогийн их сургууль (University of Toronto)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч '''ҮЕ ҮЕИЙН ТӨГСӨГЧИД ХААНА ЮУ ХИЙЖ БАЙНА ВЭ?''' Шинэ Монгол сургууль үүсгэн байгуулагдсанаас хойш 25 жилийн хугацаанд нийт 2,903 төгсөгч, үүнээс 36.7% нь гадаадын их дээд сургуулийг төгссөн болон суралцаж байна. Тухайлбал: * Япон - 615 * АНУ - 185 * БНСУ - 92 * БНХАУ - 90 * Австрали - 49 * Их Британи - 40 * Тайвань - 33 * ОХУ - 33 * Унгар - 30 * Канад - 16 * Герман - 15 * Сингапур - 12 * Франц - 7 * Энэтхэг - 6 * Итали - 6 * Турк - 6 * Польш - 5 * Малайз - 2 * Швейцарь - 2 * Австри - 1 * Швед - 1 [[Image:Шинэ Монгол 4.JPG|thumb|250px|right|Шинэ Монгол сургуулийн японд сурч буй төгсөгчдийн байршил.]] == Эко сургууль == Тус сургууль нь 2008 оны 5 сард Нэгдсэн Үндэстний байгууллагын итгэмжлэгдсэн эко сургууль болох зорилт тавьсан юм.Энэхүү зорилттой холболгдуулан Японы ахлах сургуулиудын клубуудтэй адил үйл ажиллагаа явуулах эко клубыг байгуулах гэх мэт олон ажлуудыг хийж буйгаас дурьдвал: [[Image:Шинэ монгол 8.JPG|thumb|250px|left|Обирин сургуультай хамтран хийсэн салхин сэнс.]] * Шинэ Монгол сургууль нь японы "Хигашинэ" ахлах сургуультай байгуулсан гэрээний хүрээнд тус сургуулийн багш сурагчидтай хамтран [[Сэргээгдэх эрчим хүч|нарны зайн хураагуур]] 7 ширхэг ялтасыг бүтээн ажиллууж байгаа юм.Энэхүү хавтангууд нь сард 660W,жилд 4320W эрчим хүчийг гарган авах чадалтай бөгөөд энэхүү эрчим хүчээр сургуулийн урд байрлах 6 гэрлийг бүхэлд нь гэрэлтүүлж байгаа юм. * Мөн тус сургууль нь Японы Обирин их сургуулийн эко клубтэй хамтран [[Сэргээгдэх эрчим хүч|салхин эрчим хүч]] гарган авах 400W ийн чадалтай сэнсийг бүтээсэн ба энэхүү эрчим хүчээр сургуулийн хойд хэсгийг гэрэлтүүлдэг. * Сургуулийн "эко" клуб 2014 оноос эхлэн сургуулиас гарч буй нийт хуванцар болон цаасан хог хаягдлыг ангилан хаяж, дахин боловсруулах үйлдвэрүүд уруу явуулах санаачлага гарган ажиллаж байгаа бөгөөд одоогийн байдлаар жилд нийт гарч болох дахин боловсрох хогны хэмжээг судалж, туршилтаар хэрэгжүүлсэн ба 2015-2016 оны хичээлийн жилд нэвтрүүлэхээр зорьж байна. * Байгаль орчноо хамгаалахыг уриалсан бас нэгэн ажил бол тус 7 хоног бүрийн мягмар гарагт амин дэмээр баялаг цагаан хоолоор хооллодог бөгөөд, энэ нь байгаль орчноо хамгаалахыг уриалах, мөн биологийн төрөл зүйлийг устахаас хамгаалахыг уриалж буй хэрэг юм. ==Хөдөлмөр зуслан == 2013 оноос "Хөдөлмөр" зусланг бий болгон сурагчдаа явуулж эхэлсэн нь монголын хувийн хэвшлийн сургуулиудын түүхэнд анх удаагийн үйл явдал болсон билээ. Төв аймгийн Баянчандмань сумын Доргонотын ам хэмээх газарт байрлах уг зуслан нь Улаанбаатар хотоос 75 км-ийн зайтай оршино. Тог цахилгаангүй, утасны сүлжээ барихгүй, морин тэргээр усаа зөөх гэх мэт нөхцөлийг зориудаар бий болгосон нь сурагчдад хөдөлмөрийн үнэ цэнийг ойлгуулах, байгаль орчноо хайрлан хамгаалах, бие дааж амьдрах чадварыг нь нэмэгдүүлэх зэрэг зорилготой ажээ. [[Ангилал:Улаанбаатарын дунд сургууль]] [[Ангилал:Баянзүрх дүүрэг]] [[Ангилал:Монгол-Японы харилцаа]] cgxsz3tz67cjixoj15blwup0t0drifs 0 39334 875836 875198 2026-11-10T22:38:59Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875836 wikitext text/x-wiki {{short description|Балканы хойгт амьдардаг Өмнөд Слав угсаатны бүлэг}} {{About|Өмнөд Слав угсаатны бүлгийн|Дундад зууны түрэг аймгийг|Булгарчууд}} {{Инфобокс үндэстэн | group = Болгарчууд | native_name = българи<br />{{small|bŭlgari}} | image = | caption = | population = {{circa}} '''9 сая'''<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=vf4TBwAAQBAJ&pg=PA271 |title=Native Bulgarian people's of the World |isbn=9781317464006 |last1=Данвер |first1=Стивен Л. |date=2015-03-10 |publisher=Routledge |access-date=2025-05-27 |archive-date=2023-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928200421/https://books.google.com/books?id=vf4TBwAAQBAJ&pg=PA271#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref name=Cole>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=M9fDifnkMJMC&pg=PA55|title=Ethnic Groups of Europe: An Encyclopedia|isbn=9781598843033|last1=Коул|first1=Жеффри Э.|author-link1=Жеффри Коул|date=2011-05-25|publisher=Abc-Clio|access-date=2025-05-27|archive-date=2023-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928200421/https://books.google.com/books?id=M9fDifnkMJMC&pg=PA55|url-status=live}}</ref> [[File:Map of the Bulgarian Diaspora in the World.svg|center|frameless|260x260px]] | popplace = {{flagcountry|Болгар}} 5,118,494 (2021)<ref>Етнокултурни характеристики на населението към 7 септември 2021 година, [https://www.nsi.bg/bg/content/19874/прессъобщение/етнокултурни-характеристики-на-населението-към-7-септември-2021-година НСИ.]</ref> | region1 = {{flagcountry|Герман}} | pop1 = 436,860 (2023) | ref1 = <ref>{{cite web |url=https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/AuslaendBevoelkerung2010200167004.pdf?__blob=publicationFile |title=Bevölkerung und Erwerbstätigkeit – Ausländische Bevölkerung, Ergebnisse des Ausländerzentralregisters (2020) |access-date=2025-05-27 |archive-date=2017-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170915102254/https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/AuslaendBevoelkerung2010200167004.pdf?__blob=publicationFile |url-status=live }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Украин}} | pop3 = 204,574–500,000 (2001) | ref3 = <ref>{{cite web|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=20&rz=1_1&rz_b=2_1%20&n_page=2|title=Украины 2001 оны хүн амын тооллого|publisher=ukrcensus.gov.ua|access-date=2025-05-27|archive-date=2018-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626111744/http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=20&rz=1_1&rz_b=2_1|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Украин дахь болгарчууд|url=http://www.parliament.bg/bg/news/ID/2098|website=Bulgarian Parliament|access-date=2025-05-27|language=bg|archive-date=2019-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190911071205/http://www.parliament.bg/bg/news/ID/2098|url-status=live}}</ref> | region4 = {{flagcountry|Аргентин}} | pop4 = 70-80,000 (2020) | ref4 = <ref>{{cite web|url=https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/8405931|title=Идва ли краят на изнасянето от България?|website=24chasa.bg|access-date=2025-05-27|language=bg|archive-date=2022-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20220713140059/https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/8405931|url-status=live}}</ref> | region5 = {{flagcountry|Испани}} | pop5 = 300,000 (2017) | ref5 = <ref>{{cite web|url=http://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=/t20/e245/p04/provi/l0/&file=00000010.px|title=TablaPx|website=Ine.es|access-date=2025-05-27|archive-date=2017-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525083953/http://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=%2Ft20%2Fe245%2Fp04%2Fprovi%2Fl0%2F&file=00000010.px|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=FXvYAQAAQBAJ&q=bulgarians+in+spain+350000&pg=PA56 |title=Migration from and towards Bulgaria 1989–2011 |page=56 |date=2013-11-01 |access-date=2025-05-27 |isbn=9783865965202 |last1=Димитрова |first1=Таня |last2=Кал |first2=Теде |publisher=Frank & Timme GmbH |author2-link=Теде Кал |archive-date=2023-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928200423/https://books.google.com/books?id=FXvYAQAAQBAJ&q=bulgarians+in+spain+350000&pg=PA56#v=snippet&q=bulgarians%20in%20spain%20350000&f=false |url-status=live }}</ref> | region6 = {{flagcountry|АНУ}} | pop6 = 300,000 (2016) | ref6 = <ref>{{cite web |url=https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_16_1YR_B04006&prodType=table |title=2016 American Community Survey 1-Year Estimates |website=Factfinder.census.gov |access-date=2025-05-27 |archive-url=https://archive.today/20200214060948/https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_16_1YR_B04006&prodType=table |archive-date=2020-02-14 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=VQ1zAwAAQBAJ&q=bulgarian+descent+united+states&pg=PA404 |title=Multicultural America: A Multimedia Encyclopedia |page=404 |date=2013-08-15 |access-date=2025-05-27 |isbn=9781452276267 |last1=Кортес |first1=Карлос Э |publisher=SAGE Publications |archive-date=2023-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928200421/https://books.google.com/books?id=VQ1zAwAAQBAJ&q=bulgarian+descent+united+states&pg=PA404#v=snippet&q=bulgarian%20descent%20united%20states&f=false |url-status=live }}</ref> | region7 = {{flagcountry|Нэгдсэн Хаант Улс}} | pop7 = 86,000 (2020-2021) | ref7 = <ref>{{cite web|title=Population of the UK by country of birth and nationality – Office for National Statistics|url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/internationalmigration/datasets/populationoftheunitedkingdombycountryofbirthandnationality|website=Ons.gov.uk|language=en|access-date=2025-05-27|archive-date=2020-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201226192810/https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/internationalmigration/datasets/populationoftheunitedkingdombycountryofbirthandnationality|url-status=live}}</ref> | region8 = {{flagcountry|Молдав}} ([[Транснистр]]ийг оруулан) | pop8 = 79,520 (2004) | ref8 = <ref>{{cite web |url=http://www.statistica.md/pageview.php?l=en&idc=295&id=2234 |title=Үндэсний статистикийн товчоо // Хүн амын тооллого 2004 он |website=Statistica.md |date=2009-09-30 |access-date=2025-05-27 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114023835/http://www.statistica.md/pageview.php?l=en&id=2234&idc=295 |url-status=live }}</ref> | region9 = {{flagcountry|Бразил}} | pop9 = 74,000 (2016) | ref9 = <ref>De acordo com dados do Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE), cerca de 62.000 brasileiros declararam possuir ascendência búlgara no ano de 2006, o que faz com que o país abrigue a nona maior colônia búlgara do mundo.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.btv.bg/news/svetut/story/340509213-Braziliya_prezidentski_izbori_i_Dilma_Rusef.html|title=bTV – estimate for Bulgarians in Brazil|language=bg|publisher=btv.bg|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011093705/http://www.btv.bg/news/svetut/story/340509213-Braziliya_prezidentski_izbori_i_Dilma_Rusef.html|archive-date=2010-10-11|df=dmy-all}}</ref> | region10 = {{flagcountry|Грек}} | pop10 = 72,893–300,000 (2015) | ref10 = <ref name="worldmigration"/><ref name="Брой на българите в чужбина по данни от МВнР по ЗДОИ">{{cite web|title=3 млн. българи са напуснали страната за последните 23 години|url=http://m.btvnovinite.bg/article/bulgaria/3-mln-balgari-sa-napusnali-stranata-za-poslednite-23-godini.html|website=bTV, Гадаад харилцааны яамны ишлэл|access-date=2025-05-27|archive-date=2017-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20171212193624/http://m.btvnovinite.bg/article/bulgaria/3-mln-balgari-sa-napusnali-stranata-za-poslednite-23-godini.html|url-status=dead}}</ref> | region12 = {{flagcountry|Итали}} | pop12 = 58,620–120,000 (2016) | ref12 = <ref name="Италианските българи">{{cite news |title=Италианските българи |url=http://www.24chasa.bg/Article.asp?ArticleId=2260541 |language=bg |newspaper=24 Chasa |access-date=2025-05-27 |archive-date=2014-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140206140115/http://www.24chasa.bg/Article.asp?ArticleId=2260541 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://demo.istat.it/str2016/index.html|title=Statistiche demografiche ISTAT|website=demo.istat.it|access-date=2025-05-27|archive-date=2017-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170707030714/http://demo.istat.it/str2016/index.html|url-status=live}}</ref> | region13 = {{flagcountry|Нидерланд}} | pop13 = 50,305 (2022) | ref13 = <ref>{{cite web|title=Bevolking; geslacht, leeftijd, generatie en migratieachtergrond, 1 januari|url=https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37325/table?ts=1584306247468|publisher=Статистикийн төв товчоо (CBS)|language=nl|date=2021-07-22|access-date=2025-05-27|archive-date=2017-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803035505/https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37325/table?ts=1584306247468|url-status=live}}</ref> | region14 = {{flagcountry|Канад}} | pop14 = 30,485–70,000 (2011) | ref14 = <ref name="Брой на българите в чужбина по данни от МВнР по ЗДОИ"/><ref>{{cite web|url=http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?TABID=2&LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=1118296&GK=0&GRP=0&PID=105396&PRID=0&PTYPE=105277&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2013&THEME=95&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=&D1=0&D2=0&D3=0&D4=0&D5=0&D6=0|title=2011 National Household Survey: Data tables|work=[[Канадын статистикийн алба]]|access-date=2025-05-27|date=2013-05-08|archive-date=2018-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224190955/https://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?TABID=2&LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=1118296&GK=0&GRP=0&PID=105396&PRID=0&PTYPE=105277&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2013&THEME=95&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=&D1=0&D2=0&D3=0&D4=0&D5=0&D6=0%20|url-status=live}}</ref> | region15 = {{flagcountry|Бельги}} | pop15 = 46,876 (2020) | ref15 = <ref>{{cite web|url=http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/social-issues-migration-health/international-migration-outlook-2016_migr_outlook-2016-en#.Wi-aV1Vl_X4|title=International Migration Outlook 2016 – OECD READ edition|website=OECD iLibrary|access-date=2025-05-27|archive-date=2018-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302070255/http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/social-issues-migration-health/international-migration-outlook-2016_migr_outlook-2016-en#.Wi-aV1Vl_X4|url-status=dead}}</ref> | region16 = {{flagcountry|Франц}} | pop16 = 30,000–80,000<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.bg/bg/72/pages/view/4938|archive-url=https://web.archive.org/web/20100723212620/http://www.mfa.bg/bg/72/pages/view/4938 |archive-date=2010-07-23 |title=Министерство на външните работи }}</ref> | ref16 = <ref name="worldmigration">{{cite web|title=World Migration|url=https://www.iom.int/world-migration|website=Олон улсын цагаачлалын байгууллага|language=en|date=2015-01-15|access-date=2025-05-27|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501120652/https://www.iom.int/world-migration|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=FXvYAQAAQBAJ&q=bulgarians+in+france+number&pg=PA39|title=Migration from and towards Bulgaria 1989–2011|page=39|isbn=9783865965202|last1=Димитрова|first1=Таня|last2=Кал|first2=Теде|date=2013-11-01|publisher=Frank & Timme GmbH|access-date=2025-05-27|archive-date=28 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928200421/https://books.google.com/books?id=FXvYAQAAQBAJ&q=bulgarians+in+france+number&pg=PA39#v=snippet&q=bulgarians%20in%20france%20number&f=false|url-status=live}}</ref> | region17 = {{flagcountry|Австри}} | pop17 = 25,686 (2017) | ref17 = <ref>{{cite web|url=http://www.statistik.at/web_de/statistiken/menschen_und_gesellschaft/bevoelkerung/bevoelkerungsstruktur/bevoelkerung_nach_staatsangehoerigkeit_geburtsland/index.html|title=Bevölkerung nach Staatsangehörigkeit und Geburtsland|author=STATISTIK AUSTRIA|website=Statistik.at|access-date=2025-05-27|archive-date=2015-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904084134/http://www.statistik.at/web_de/statistiken/menschen_und_gesellschaft/bevoelkerung/bevoelkerungsstruktur/bevoelkerung_nach_staatsangehoerigkeit_geburtsland/index.html|url-status=live}}</ref> | region18 = {{flagcountry|Орос}} | pop18 = 24,038–330,000 (2010) | ref18 = <ref name=Cole/><ref>{{cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls|format=XLS|title=Оросын 2010 оны хүн амын тооллого|language=ru|website=Gks.ru|access-date=2025-05-27|archive-date=2020-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430081656/https://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls|url-status=live}}</ref> | region19 = {{flagcountry|Кипр}} ([[Умард Кипр]]ийг хасан) | pop19 = 19,197 (2011) | ref19 = <ref>{{cite web|url=http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/732265957BAC953AC225798300406903?OpenDocument&sub=2&sel=1&e=|title=Киприйн 2011 оны хүн амын тооллого|website=Cystat.gov.cy|access-date=2025-05-27|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115100623/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/732265957BAC953AC225798300406903?OpenDocument&sub=2&sel=1&e=|url-status=dead}}</ref> | region20 = {{flagcountry|Серби}} | pop20 = 12,918 (2022) | ref20 = <ref>{{cite web|url=https://www.stat.gov.rs/vesti/20230428-konacnirezpopisa/|title=Сербийн 2022 оны хүн амын тооллого|publisher=Бүгд Найрамдах Серб Улсын статистикийн алба|access-date=2025-05-27|archive-date=2023-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230608013816/https://www.stat.gov.rs/vesti/20230428-konacnirezpopisa/|url-status=live}}</ref> | region21 = {{flagcountry|Чех}} | pop21 = 12,250 (2016) | ref21 = <ref>{{cite web |url=https://www.czso.cz/documents/11292/27914491/1612_c01t14.pdf/4bbedd77-c239-48cd-bf5a-7a43f6dbf71b?version=1.0 |title=Foreigners by category of residence, sex, and citizenship as of 31 December 2016 |publisher=[[Чехийн статистикийн алба]] |access-date=2025-05-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019165732/https://www.czso.cz/documents/11292/27914491/1612_c01t14.pdf/4bbedd77-c239-48cd-bf5a-7a43f6dbf71b?version=1.0 |archive-date=2017-10-19 |df=dmy-all}}</ref> | region22 = {{flagcountry|Дани}} | pop22 = 9,955 (2018) | ref22 = <ref>{{cite web|url=https://www.statbank.dk/FOLK2|title=Population by country of origin|website=statbank.dk|access-date=2025-05-27|archive-date=07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705022158/https://www.statbank.dk/FOLK2|url-status=live}}</ref> | region23 = {{flagcountry|Швед}} | pop23 = 6,257–9,105 (2016) | ref23 = <ref>{{cite web|title=Utrikes födda efter födelseland, kön och år|url=http://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/en/ssd/?rxid=4c44940c-9fa6-4527-95e2-3918c60a0668|website=Scb.se|publisher=Statistiska Centralbyrån|access-date=2025-05-27|archive-date=2020-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813151407/http://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/en/ssd/?rxid=4c44940c-9fa6-4527-95e2-3918c60a0668|url-status=live}}</ref> | region24 = {{flagcountry|Норвеги}} | pop24 = 6,752–8,180 (2017) | ref24 = <ref>{{cite web|url=http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/innvbef|title=Many new Syrian immigrants|website=Ssb.no|access-date=2025-05-27|archive-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201123190440/https://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/innvbef|url-status=live}}</ref> | region25 = {{flagcountry|Швейцар}} | pop25 = 8,588 (2017) | ref25 = <ref>{{cite web|last1=statistique|first1=Office fédéral de la|title=Хүн ам|url=https://www.pxweb.bfs.admin.ch/pxweb/fr/px-x-0103010000_116/px-x-0103010000_116/px-x-0103010000_116.px|website=Bfs.admin.ch|language=fr|access-date=2025-05-27|archive-date=2020-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001165213/https://www.pxweb.bfs.admin.ch/pxweb/fr/px-x-0103010000_116/px-x-0103010000_116/px-x-0103010000_116.px|url-status=live}}</ref> | region26 = {{flagcountry|Португал}} | pop26 = 7,019–12,000 (2016) | ref26 = <ref>{{cite web|url=http://sefstat.sef.pt/Docs/Rifa2016.pdf|title=Португалийн Үндэсний Статистикийн Хүрээлэн - 2013 онд гадаадын иргэд|language=pt|website=Sefstat.sef.pt|access-date=2011-04-16|archive-date=2017-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170828172956/http://sefstat.sef.pt/Docs/Rifa2016.pdf|url-status=live}}</ref><ref name=SABA/> | region27 = {{flagcountry|Румын}} | pop27 = 5,975 (2021) | ref27 = <ref>{{cite web|format=XLS|url=http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_TAB_11.xls|title=Румыны 2011 оны хүн амын тооллого|language=ro|website=Edrc.ro|access-date=2025-05-27|archive-date=2022-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230125029/https://insse.ro/cms/sites/default/files/com_presa/com_pdf/cp-date-provizorii-rpl_2.pdf|url-status=dead}}</ref> | region28 = {{flagcountry|Австрали}} | pop28 = 5,436 (2011) | ref28 = <ref>{{cite web|url=https://www.border.gov.au/ReportsandPublications/Documents/research/people-australia-2013-statistics.pdf|title=Австралийн 2011 оны хүн амын тооллого|website=Abs.gov.au|access-date=2025-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417222156/https://www.border.gov.au/ReportsandPublications/Documents/research/people-australia-2013-statistics.pdf|archive-date=2017-04-17|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> | region29 = {{flagcountry|Казахстан}} | pop29 = 5,788 (2023) | ref29 = <ref>{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-ethnic2023.htm |title=Казахстаны угсаатны бүтэц 2023 (2021 оны тооллогоор) |last=Беспятов |first=Тим |website=Pop-stat |df=dmy-all |access-date=2025-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011013430/http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-ethnic2023.htm |archive-date=2025-10-11 |url-status=dead }}</ref> | region30 = {{flagcountry|Өмнөд Африк}} | pop30 = 4,224–20,000 (2015) | ref30 = <ref name="worldmigration"/><ref>{{cite web|url=http://www.mfa.bg/bg/113/pages/view/5163|title=Болгарын Гадаад хэргийн яам – Өмнөд Африк дахь болгарчууд|language=bg|website=Mfa.bg|access-date=2025-05-27|archive-date=2012-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120117234240/http://www.mfa.bg/bg/113/pages/view/5163|url-status=live}}</ref> | region31 = {{flagcountry|Унгар}} | pop31 = 4,022 (2016) | ref31 = <ref name="KSH">{{cite book|last=Vukovich|first=Gabriella|url=http://www.ksh.hu/docs/hun/xftp/idoszaki/mikrocenzus2016/mikrocenzus_2016_12.pdf|title=Mikrocenzus 2016 – 12. Nemzetiségi adatok|trans-title=2016 microcensus – 12. Ethnic data|language=hu|publisher=Унгарын статистикийн төв газар|location=Будапешт|year=2018|access-date=2025-05-27|isbn=978-963-235-542-9|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.ksh.hu/docs/hun/xftp/idoszaki/mikrocenzus2016/mikrocenzus_2016_12.pdf|url-status=live}}</ref> | region32 = {{flagcountry|Умард Македон}} | pop32 = 3,504 (2021) | ref32 = | region33 = {{flagcountry|Финланд}} | pop33 = 2,840 (2018) | ref33 = <ref>{{Cite web|url=http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rl.px/table/tableViewLayout1/?rxid=726cd24d-d0f1-416a-8eec-7ce9b82fd5a4|title=Väestö 31.12. Muuttujina Maakunta, Kieli, Ikä, Sukupuoli, Vuosi ja Tiedot|access-date=2025-05-27|archive-date=2021-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210407133215/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rl.px/?rxid=726cd24d-d0f1-416a-8eec-7ce9b82fd5a4|url-status=dead}}</ref> | region34 = {{flagcountry|Словак}} | pop34 = 1,552 (2021) | ref34 = <ref>{{Cite web |title=SODB2021 - Obyvatelia - Základné výsledky |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/struktura-obyvatelstva-podla-narodnosti/SR/SK0/SR |access-date=2025-05-27 |website=www.scitanie.sk |archive-date=2022-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531025903/https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/struktura-obyvatelstva-podla-narodnosti/SR/SK0/SR |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=SODB2021 - Obyvatelia - Základné výsledky |url=https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/struktura-obyvatelstva-podla-dalsej-narodnosti/SR/SK0/SR |access-date=2025-05-27 |website=www.scitanie.sk |archive-date=2022-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715111536/https://www.scitanie.sk/obyvatelia/zakladne-vysledky/struktura-obyvatelstva-podla-dalsej-narodnosti/SR/SK0/SR |url-status=live }}</ref> | region35 = {{flagcountry|Словени}} | pop35 = 1,500 (2011) | ref35 = | region36 = {{flagcountry|Албани}} | pop36 = 7,057 (2023 оны тооллого) | ref36 = <ref name="Census 2023">{{cite web |publisher=[[Статистикийн хүрээлэн (Албани)|Instituti i Statistikës]] (INSTAT) |title=Population and Housing Census 2023|url=https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf}}</ref> | langs = [[Болгар хэл]] | rels = Голдуу [[Үнэн алдартны шашин|Үнэн алдартны христийн шашин]]<br />([[Болгарын Ортодокс сүм]]), цөөнх [[Ислам]] ([[Болгарын мусульманчууд]]), [[Католик сүм|Католик]], [[Простестант урсгал|Протестант]], [[Шашингүйн үзэл|Шашингүй]] | related = Бусад [[Өмнөд Славууд]], ялангуяа [[Македончууд]],<ref name="DictEastEur"/> [[Грекийн Македонийн слав хэлээр ярьдаг хүмүүс]] болон [[Серби]] дэх [[Торлак]]. }} '''Болгарчууд''' — [[Балканы хойг]]ийн [[Болгар улс]]ын үндсэн хүн ам, [[өмнөд слав]]<ref>[https://www.britannica.com/topic/Slav Слав]</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NwvoM-ZFoAgC&pg=PA134&dq=&hl=bg&ei=kPIOTYvSLIyOjAeVn6C9Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CD0Q6AEwBQ#v=onepage&q=&f=false |title=One Europe, many nations: a historical dictionary of European national groups, James Minahan, Greenwood Publishing Group, 2000, ISBN 0-313-30984-1, pp. 134 – 135 |publisher=Google Books |accessdate=2011-11-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.academia.edu/32675557/Cultural_Proximity_of_the_Slavic_Nations |title=Славрын үндэстнүүдийн соёлын орчин |access-date=2018-08-26 |archive-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208053220/https://www.academia.edu/32675557/Cultural_Proximity_of_the_Slavic_Nations |url-status=dead }}</ref> хэл-угсааны [[ард түмэн]], 7 сая гаруй хүнтэй [[үндэстэн]]. == Цахим холбоос == {{Wiktionary}} {{Commonscat|People of Bulgaria|Болгарчууд}} ==Зүүлт== {{лавлах холбоос}} {{Слав угсаатан}} [[Ангилал:Болгарчууд| ]] [[Ангилал:Европ дахь угсаатан]] [[Ангилал:Слав төрлийн хэлт угсаатан]] [[Ангилал:Болгар дахь угсаатан]] [[Ангилал:Албани дахь угсаатан]] [[Ангилал:Грек дэх угсаатан]] [[Ангилал:Молдав дахь угсаатан]] [[Ангилал:Серби дэх угсаатан]] [[Ангилал:Умард Македон дахь угсаатан]] [[Ангилал:Турк дэх угсаатан]] [[Ангилал:Украин дахь угсаатан]] 4ht857xi0r332iwoupe1mvo4toie0is 0 40027 875806 646674 2026-11-10T15:48:22Z Kent Wang 108069 Бүгд Найрамдах талбайн зургийг шинэчлэв (Praça da República (Braga) 42.jpg) 875806 wikitext text/x-wiki '''Бра́га''' (Braga) — [[Португал улс|Португалын]] [[Брага аймаг|Брага аймгийн]] төв, 170,250 хүнтэй [[хот]].<ref>[http://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_indicadores&indOcorrCod=0005889&contexto=pi&selTab=tab0 População residente (N.º) por Local de residência e Sexo; Decenal (2011).]</ref> <br><gallery class=center caption="Брага - Braga"> Praça da República (Braga) 42.jpg Braga-Rua do Souto-08-2011-gje.jpg Braga-Senhora a Branca-04-2011-gje.jpg Braga-Senhora a Branca-10-2011-gje.jpg Braga-Senhora a Branca-08-Azulejos-restauriert-2011-gje.jpg Braga-Bom Jesus do Monte-02-Aufgang-Hund-2011-gje.jpg Braga-Bom Jesus do Monte-50-doppellaeufige Barocktreppe-Terrasse-2011-gje.jpg Braga-Bom Jesus do Monte-78-2011-gje.jpg </gallery> {{дуудүрс|Category:Braga|Брагын зургийн цомог}} ==Лавлах бичиг== {{лавлах холбоос}} [[Ангилал:Португалын хот]] kgou102w9wg4anxphwu7u80mrhbobkk 875951 875806 2026-11-11T10:41:48Z Kent Wang 108069 Зургийг шинэчлэх (Main facade of Basílica do Bom Jesus do Monte (Braga) 63.jpg) 875951 wikitext text/x-wiki '''Бра́га''' (Braga) — [[Португал улс|Португалын]] [[Брага аймаг|Брага аймгийн]] төв, 170,250 хүнтэй [[хот]].<ref>[http://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_indicadores&indOcorrCod=0005889&contexto=pi&selTab=tab0 População residente (N.º) por Local de residência e Sexo; Decenal (2011).]</ref> <br><gallery class=center caption="Брага - Braga"> Praça da República (Braga) 42.jpg Braga-Rua do Souto-08-2011-gje.jpg Braga-Senhora a Branca-04-2011-gje.jpg Braga-Senhora a Branca-10-2011-gje.jpg Braga-Senhora a Branca-08-Azulejos-restauriert-2011-gje.jpg Braga-Bom Jesus do Monte-02-Aufgang-Hund-2011-gje.jpg Braga-Bom Jesus do Monte-50-doppellaeufige Barocktreppe-Terrasse-2011-gje.jpg Main facade of Basílica do Bom Jesus do Monte (Braga) 63.jpg </gallery> {{дуудүрс|Category:Braga|Брагын зургийн цомог}} ==Лавлах бичиг== {{лавлах холбоос}} [[Ангилал:Португалын хот]] ou1cz0iiusfzb933f1rtxqtx4ylqfpo 0 41378 875813 831009 2026-11-10T19:39:42Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875813 wikitext text/x-wiki БНХАУ руу 27 вагон хуш модны цайруулсан самрыг удаа дараагийн үйлдлээр гаргасан хэрэг УМБГ, Прокурорын дэргэдэх мөрдөн байцаах албанд 2010<ref>{{Cite web |url=https://news.mn/r/2063993/ |title=news.mn: ''27 вагон самрын хэргийг дахин сэргээн шалгажээ'' |access-date=2021-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251211165133/https://news.mn/r/2063993/ |archive-date=2025-12-11 |url-status=dead}}</ref> онд шалгагдсан. Зах зээлийн ханшаар 455 тэрбум төгрөгийн үнэ бүхий их хэмжээний самар хил давуулсан хэрэгт гааль, мэргэжлийн хяналтын байцаагч, цагдаа, төмөр замын ажилтнууд нийлсэн 20 гаруй хүнийг сэжиглэн шалгаж буй. Энэхүү самрыг Бор-Өн­дөрийн уурхайгаас олбор­лосон жонш хэмээн гаалийн бүрдүүлэлт хийлгэж, БНХАУ-ын хил давуулсан бай­­даг. Гэтэл Бор-Өндөрийн уурхайгаас олборлосон цай­руулсан самар шиг жижиг ширхэгтэй жоншийг зөвхөн ОХУ руу, лабораторийн шин­жил­гээний зориулалтаар гар­гадаг ажээ. Хятад руу бүхэл ширхэгтэй жоншийг задгай вагон дээр ачиж гаргадаг юм байна. Бор-Өндөрийн уур­хай­гаас ирсэн жонш Чойр дахь гаалиар дамжиж, хил давдаг юм байна. Харин байцаагч нар Улаан­баатар хотоос ачсан цай­­­руулсан самрыг Чойр дээр хүлээн авч, гаалийн хя­налт бүрдүүлэлтийн бичиг хийж, улмаар Замын-Үүдээр гаргаж байжээ. Ерөнхийдөө 27 вагон самар Улаанбаатар, Чойр, Сайншанд, Замын-Үүдээр дамжин Эрээ рүү ор­сон байна. Ийм нүсэр зо­хион байгуулалттай, мафийн шинж­тэй самрын бизнесийг эн­­гийн монгол, хятад ченж, та­нил талтайгаа нийлсэн гаа­лийн хэдэн байцаагч нар хийж чадахгүй гэдэг нь ойлгомжтой. Тодруулбал, хэрэгт холбогдуулан Говьсүмбэр аймгийн Чойр дахь гаалийн салбарын эрхлэгч Б.Лхагвадорж, байцаагч Отгонбилэг, Ч.Уранчимэг, Замын-Үүдийн гаалийн байцаагч Эрдэнэбаатар, Өлзий-Аюуш нарыг хорьж, шалгаж байна. Харин Замын-Үүдийн гаалийн байцаагч Б.Жаргалсайханыг гадуур шалгаж байгаа бол байцаагч Баасанбатыг саяхан суллажээ. Байцаагч нар дээрх 27 вагон самрыг гурван хэсэгт хувааж хил давуулсан байдаг. Эхний 10 вагон самрыг өнгөрсөн оны 12 дугаар сард хил давуулсан бол дараагийн 17 вагон самрыг хоёр хэсэг хувааж арав вагон, долоон вагон болгон сар шинийн өмнөхөн буюу хоёрдугаар сард гаргасан аж. Ингэхдээ нэг вагонд ачсан самар тус бүрийг 25 кг-аар савласан байжээ. Үүнээс болж Гаалийн Ерөнхий газрын удирдлагууд Чойр дахь гаалийн салбарын эхлэгч Б.Лхагвадорж, Ч.Уранчимэг нарыг ажлаас нь халж, Сайншанд дахь гаалийн газрын дарга Б.Жаргалсайханыг албан тушаал бууруулан Улаанбаатар хот дахь гаалийн байцаагч болгожээ. Б.Жаргалсайханы оронд Гашуунсухайт дахь Гаалийн газрын даргаар ажиллаж байгаад Улаанбаатар хот дахь гаалийн орлогч дарга болсон П.Сүхбаатарыг то­мил­сон аж. Харин ГЕГ-ын дэд дарга бөгөөд Гаа­лийн хяналт, эрсдлийн удирд­­лагын газрын дарга Д.Оюунчимэгийг ажилдаа хайн­га хандсан гэдэг үндэс­лэлээр мөн шалгаж байгаа юм. Д.Оюунчимэг Мон­гол Улсаас БНХАУ-д суух Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд Ц.Сүхбаатарын эхнэр юм. ==Эх сурвалж== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:#27 вагон самрын хэрэг}} [[Ангилал:2010 оны эрүүгийн хэрэг]] [[Ангилал:Монгол дахь эрүүгийн хэрэг]] [[Ангилал:Монголын нийгмийн эрх зүй]] [[Ангилал:Зохион байгуулалттай гэмт хэрэг]] [[Ангилал:Сүүдрийн эдийн засаг]] 8djmg26hxihxksdbdtcujv1yolq1m77 0 42886 875917 867048 2026-11-11T06:49:07Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875917 wikitext text/x-wiki Энэхүү жагсаалт нь [[монгол үндэстэн|Монгол]] улсуудын жагсаалт болно. ==Эрт ба дундад зууны улсууд== {| class="wikitable sortable" |- !style="width:17em"|Нэр !style="width:7em"| Он !style="width:10em"|Газар нутгийн хэмжээ !style="width:1em"| Газрын зураг !style="width:20em"| Нийслэл !style="width:11em"|Хамарсан газар нутаг |- | Бида улс<ref>[[Инжинаш]] "Хөх судар"</ref> | | | | | {{flag|Монгол}} |- !colspan=10|Сяньюнь |- | [[Жоншань]] | МЭӨ VI–МЭӨ 296 | | | | {{flag|Хятад}} |- !colspan=10|Хүннүчүүдийн улс |- | [[Хүннү улс]] | МЭӨ 209–<br>МЭ 93/МЭ 156? | 4,030,000&nbsp;км²<br>(МЭӨ 176)<ref>Claudio Cioffi-Revilla, J. Daniel Rogers, Steven P. Wilcox, & Jai Alterman, "Computing the Steppes: Data Analysis for Agent-Based Modeling of Polities in Inner Asia", Proceedings of the 104th Annual Meeting of the Amer. Pol. Sci. Assoc., Boston, Massachusetts, 8-р тал. 2008 оны 8-р сарын 28–31</ref> | [[File:Hunnu Empire.jpg|90px]] | [[Луут хот]] (Лунчэнь)<br>Орхон голын эрэг | {{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- | [[Юэбань]] | 160–490 | | | | {{flag|Казахстан}} |- |[[Түрүү Жао]]<br>(Хань Жао) | 304–329 | 2,000,000&nbsp;км²<br>( МЭ 316)<ref name="size">Rein Taagepera "Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.", Social Science History Vol. 3, 115-138 (1979)</ref> | | Лиши (304-305)<br>Литин (305-308)<br>Пуцзы (308-309)<br>Пинлян (309-318)<br>Чанань (318-329)<br>Шангуи (329) | {{flag|Хятад}} |- | Умард Лянь |397–460 | | [[File:China400ce.png|90px]] | Жанъе (397-412)<br>Гузань (412-439)<br>Гаочан (442-460) | {{flag|Хятад}} |- | [[Ся (16 улс)|Хэлиан Ся]] | 407–431 | | | Тонгван хот (418-427)<br>Шангуи (427-428)<br>Пинлян (428-430) | {{flag|Хятад}} |- !colspan=10|Сяньбичүүдийн улс |- | [[Сяньби]] | 93/156?–234 | | [[File:Mongolia III.jpg|90px]] | [[Хангайн нуруу]] |{{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- | Өмнөд Лянь | 397–414 | | [[File:Asia 400ad.jpg|90px]] | Лианчуань (397-399)<br>Лэду (399, 402-406, 410-414)<br>Сипин (399-402)<br>Гузань (406-410) | {{flag|Хятад}} |- | [[Баруун Цинь]] | 385–431 | | | Юаньчуань (385-388, 400, 410-412)<br>Жинчэн (388-395)<br>Шичэн (395-400)<br>Танжяо (412)<br> Фухан (412-431) | {{flag|Хятад}} |- |[[Түрүү Янь]] | 337–370 | | | Шичэн (337-341)<br>Лунчэн (341-350)<br>Жи (350-357)<br>Ечэн (357-370) | {{flag|Хятад}} |- | Баруун Янь | 384–394 | | | Чанань (385-386)<br>Чжанцзы (386-394) | {{flag|Хятад}} |- !colspan=10|[[Муюн]] сяньбичүүдийн улс |- | [[Хожуу Янь]] | 384–409 | | [[File:Asia 400ad.jpg|90px]] | Чжуншань (386-397)<br>Лунчэн (397-409) | {{flag|Хятад}} |- | [[Тугухунь]] | 284–672 | | [[File:Nirun, Tuyuhun, Yueban, Tuoba Wei.jpg|90px]] | Фүки хот | {{flag|Хятад}} |- !colspan=10|[[Тоба]] сяньбичүүдийн улс |- | Дай улс | 315–377 | | | Шэнлэ | {{flag|Хятад}} |- | [[Тоба Вэй|Тоба улс]]<br>(Тоба Вэй, Умард Вэй) | 386–535 | 2,000,000&nbsp;км²<br>(450)<ref name="size"/> | [[File:Nirun, Tuyuhun, Yueban, Tuoba Wei.jpg|90px]] | Шэнлэ (386-398)<br>[[Датун|Пинчэн]] (398-493)<br>Лоян (493-534)<br>Чанань (534-535) | {{flag|Хятад}} |- | [[Зүүн Вэй]] | 534–550 | 1,000,000&nbsp;км²<br>(550 AD)<ref name="size"/> !rowspan=2| [[File:西魏･東魏･梁.PNG|90px]] | Лоян (534)<br>Ечэн (534-550) | {{flag|Хятад}} |- | [[Баруун Вэй]] | 535–557 | 1,300,000&nbsp;км²<br>(МЭ 557)<ref name="size"/> | Чанань | {{flag|Хятад}} |- !colspan=10|[[Юйвэнь]] |- |[[Умард Жоу]] | 557–581 | 1,500,000&nbsp;км²<br>(МЭ 577)<ref name="size"/> | [[File:Northern and Southern Dynasties 560 CE.png|90px]] | Чанань | {{flag|Хятад}} |- !colspan=10|Нирун |- | [[Нирун улс]]<ref>Монгол судлаачид Нируныг Сяньбийн үеэс зааглаж бичдэг ч зарим монгол эрдэмтэд Нируныг сяньби угсааны улсын тоонд оруулдаг</ref> | 330–555 |4,000,000&nbsp;км²<br>(405 AD)<ref name="size"/><ref name="empire">Jonathan M. Adams, Thomas D. Hall and Peter Turchin (2006). East-West Orientation of Historical Empires.Journal of World-Systems Research (University of Connecticut). 12 (no. 2): 219–229.</ref> | [[File:Nirun, Tuyuhun, Yueban, Tuoba Wei.jpg|90px]] | Мумо хот <br>Монгол, Орхон гол |{{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- !colspan=10|[[Кидан]]чуудын улс |- |[[Хидан Улс]]<br>(Ляо улс) | 907–1125 | 2,600,000&nbsp;км²<br>(947)<ref name="empire"/><ref name="Taagepera">Rein Taagepera (September 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly 41 (3): 475–504.</ref><br>4,000,000&nbsp;км²<br>(1111) | [[File:Mongolia XI.jpg|90px]] | Шанцзин | {{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Умард Солонгос}}<br>{{flag|Хятад}} |- |[[Дорнод Дань]] улс | 926–936 | | | | {{flag|Хятад}} |- | Умард Ляо | 1122–1123 | | | | {{flag|Хятад}} |- | [[Хар Хидан]] | 1124/<br>1125–1221 | 2,500,000&nbsp;км²<br>(1210)<ref name="empire"/> | [[File:KaraKhitaiAD1200.png|90px]] | Балгасун хот |{{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Киргиз}}<br>{{flag|Тажикистан}}<br>{{flag|Туркменистан}}<br>{{flag|Узбекистан}}<br>{{flag|Хятад}} |- | Зүүн Ляо | 1211–1220 | | | | {{flag|Хятад}} |- | Ираны Керман улс | 1220-иод он–1306 | | | | {{flag|Иран}} |- !colspan=10|[[Татаби]] (Кумоси) |- | Их Си | 1123 | | | | {{flag|Хятад}} |- !colspan=10|[[Дундад зууны монгол аймгууд]] |- | [[Хамаг Монгол]] | X зуун–1206 | !rowspan=5| [[File:Mongol Empire c.1207.png|90px]] | | {{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- | [[Хэрэйд]]ийн ханлиг | X зуун–1203 | | | {{flag|Монгол}}<br>{{flag|Хятад}} |- | [[Мэргид]]ийн ханлиг | XI–XII зууны дунд үе<br>(XII зуунд дотоодын зөрчлөөс шалтгаалан бутарч аймгийн холбоо болсон бололтой) | | | {{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}} |- | [[Найман]]ы ханлиг | | | | {{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- | [[Татар]]ын ханлиг | VI—X<br>(IX – XII зууны дунд үе?) XII зуунд үед дотоодын зөрчлөөс шалтгаалан бутарч аймгийн холбоо болсон бололтой | | | {{flag|Монгол}}<br>{{flag|Хятад}} |- !colspan=10|[[image:Flag of the Mongol Empire.svg|40px]] Их Монгол Улс |- | [[Их Монгол Улс]] | 1206–1271<br>(1368) | 33,000,000&nbsp;км²<ref name="empire"/><ref>Morgan. The Mongols. p. 5.</ref> | [[File:Mongol dominions.jpg|90px]]<br>[[Файл:MongolEmpireDivisions1300.png|90px]] | [[Аваргын балгас|Аварга]] (1206–35)<br>[[Хархорин сум|Хархорум]] (1235–60)<br>[[Дайду|Даду]] (1260–1368) |{{flag|Азербайжан}}<br>{{flag|Армени}}<br>{{flag|Афганистан}}<br>{{flag|Беларусь}}<br>{{flag|Болгар}}<br>{{flag|Вьетнам}}<br>{{flag|Гүрж}}<br>{{flag|Ирак}}<br>{{flag|Иран}}<br>{{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Киргиз}}<br>{{flag|Лаос}}<br>{{flag|Литва}}<br>{{flag|Молдав}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Мьянмар}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Пакистан}}<br>{{flag|Польш}}<br>{{flag|Румын}}<br>{{flag|Сири}}<br>{{flag|Өмнөд Солонгос}}<br>{{flag|Умард Солонгос}}<br>{{flag|Тажикистан}}<br>{{flag|Турк}}<br>{{flag|Туркменистан}}<br>{{flag|Узбекистан}}<br>{{flag|Украин}}<br>{{flag|Хятад}}<br>{{flag|Энэтхэг}} |- | [[Юань Улс]] | 1271-1368 | 14,000,000&nbsp;км²<br>(1310)<ref name="Taagepera"/> | [[Файл:Yuan Dynasty 1294.png|90px]] | [[Ханбалиг]]<br>([[Бээжин]]) |{{Flag|Лаос}}<br>{{Flag|Монгол}}<br>{{Flag|Мьянмар}}<br>{{Flag|Орос}}<br>{{Flag|Өмнөд Солонгос}}<br>{{Flag|Умард Солонгос}}<br>{{Flag|Хятад}}<br>{{Flag|Энэтхэг}} |- !colspan=10| [[image:Flag of Golden Horde-2-.svg|40px]] Алтан Ордны улс |- | [[Алтан Орд]] | 1240–1502 | 6,000,000&nbsp;км²<br>(1310)<ref name="empire"/> | [[File:Золотая орда.jpg|90px]] | [[Сарай (хот)|Сарай]] <br>[[Бат Сарай]] (1240-1260) <br>[[Бэрх Сарай]] (1260-1502) |{{flag|Азербайжан}}<br>{{flag|Беларусь}}<br>{{flag|Болгар}}<br>{{flag|Гүрж}}<br>{{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Молдав}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Польш}}<br>{{flag|Румын}}<br>{{flag|Туркменистан}}<br>{{flag|Узбекистан}}<br>{{flag|Украин}} |- | [[Их Орд]] | 1466–1502 | | | | {{flag|Орос}}<br>{{flag|Казахстан}} |- !colspan=10| [[image:Flag of the Chagatai Khanate.svg|40px]] Цагаадайн улс |- | [[Цагаадайн Улс]]<br> | 1225–1340-иод он | 3,500,000&nbsp;км²<br>(1310)<ref name="empire"/><ref name="Taagepera"/> | [[File:Chagatai Khanate map en.svg|90px]] | [[Алмалык]]<br>[[Карши]] хот |{{flag|Афганистан}}<br>{{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Киргиз}}<br>{{flag|Пакистан}}<br>{{flag|Тажикистан}}<br>{{flag|Туркменистан}}<br>{{flag|Узбекистан}}<br>{{flag|Хятад}}<br>{{flag|Энэтхэг}} |- | [[Мавереннахр]] | 1340-иод он–1370 | | | | {{flag|Киргиз}}<br>{{flag|Тажикистан}}<br>{{flag|Узбекистан}} |- | [[Моголистан]] | 1340–1462 | !rowspan=2|[[File:Mongolia XVI.png|90px]] | | {{flag|Хятад}} |- | [[Хар Дэлийн Хант Улс]] | 1383–1513 | | | {{flag|Хятад}} (Хамил) |- !colspan=10|[[image:Flag of the Ilkhanate.svg|25px]] Ил хаант улс |- |[[Ил Хаант Улс]] | 1256–1335 | 3,750,000&nbsp;км²<br>(1310)<ref name="empire"/><ref name="Taagepera"/> | [[File:Ilkhanate in 1256–1353.PNG|90px]] | Мераге (1256–1265)<br>Тебриз (1265–1306)<br>[[Солтаниех]] (1306–1335) |{{flag|Азербайжан}}<br>{{flag|Армени}}<br>{{flag|Афганистан}}<br>{{flag|Гүрж}}<br>{{flag|Ирак}}<br>{{flag|Иран}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Пакистан}}<br>{{flag|Тажикистан}}<br>{{flag|Турк}}<br>{{flag|Туркменистан}}<br>{{flag|Сири}} |- | [[Чобаны улс]] | 1335–1357 | !rowspan=3|[[File:IranaftertheIlkhanate.png|90px]] | [[Тебриз]] | {{flag|Иран}} |- | [[Инжуйн улс]] | 1335–1357 | | [[Багдад]] (1411 хүртэл)<br> [[Басра]] (1411-1432) | {{flag|Ирак}}<br>{{flag|Иран}} |- |[[Жалайрын улс]] | 1335–1432 | | Багдад (1411 хүртэл)<br> Басра (1411-1432) | {{flag|Ирак}}<br>{{flag|Иран}} |- | [[Аргуны улс]] | 1479?–1599? | | | | {{flag|Афганистан}}<br>{{flag|Пакистан}} |- !colspan=10| [[Дөчин Дөрвөн хоёрын Монгол Улс]] |- | [[Зургаан түмэн|Дөчин Монгол Улс]] | 1368–1635 | 5,000,000&nbsp;км²<br>(1550)<ref name="Taagepera"/> | [[File:Mongolia XVI.png|90px]] | [[Шанду]] (1368–69)<br>[[Инчан]] (1369–70)<br>[[Хархорум]] (1371–88) | {{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- | [[Халх]]ын ханлиг<br>(Түшээт, Засагт, Сэцэн, Алтан хан) | XVI зууны сүүлчээс XVII зууны сүүл үе | | [[File:Mongolia XVII.png|90px]] | Ар Монголд | {{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}} |- |[[Дөрвөн Ойрад]] | 1399–1634 |1,000,000&nbsp;км²<br>(XV - XVI зуун)<ref>[[Казахстан]]ы [[Алматы муж|Алматы]], [[Зүүн Казахстан]] мужуудын зүүн хэсгийг оролцуулан. 14-р зууны сүүлд [[Зүүн Казахстан]] мужийн зүүн хэсгийг хянаж байсан ч зарим үед [[Казахын Хант Улс]] (1465–1847), [[Сибирийн ханлиг]]т шахагдан зүүн тийш ухарч байв. Гэвч [[Эрчис]] мөрний зүүн эрэг, [[Зайсан нуур]] орчмын нутгийг байнга хяналтандаа байлгасаар байжээ. 16-р зууны эхэн үед [[Казахын цав толгод]]ийн нилээд хэсгийг эзэлсэн ч удалгүй алдсан байна. Энэ үед газар нутаг нь сая гаруй км² болжээ. 16-р зууны сүүл мөн 1603 онд [[Хотгойд]]ын Алтан ханы хүчтэй довтолгоонд өртөн Монголоос шахагдан гарснаар газар нутаг нь багассан ч Орост цохигдон унасан Сибирийн ханлигийн нутгийн нилээд хэсэг мөн [[Долоон ус|Долоон ус]]ыг эзэлжээ. Алтан хан 1623 онд ойрадуудад алагдсан байна.</ref> <br> ~1,600,000&nbsp;km²<br>(XVII зууны эх)<ref>Долоон усыг бүхэлд нь цөөн хэдэн жил захирсаны дараа Казахын ханлигт эргээд алдаж багахан хэсэг нь урьдын адил ойрадын захиргаанд үлджээ.</ref> | [[File:Mongolia XVI.png|90px]] | | {{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- | [[Зүүнгар]] | 1634–1758 | ~ 3,500,000 — 4,000,000&nbsp;км² !rowspan=3|[[File:Mongolia XVII.png|90px]] | [[Хулж]] | {{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Киргиз}}<br>{{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- | [[Хошуудын хант улс|Хошууд]] | 1642?–1717 | ~1,400,000&nbsp;km² | | {{flag|Хятад}} |- | [[Халимагийн хант улс|Халимаг]] | 1630–1771 | | | {{flag|Казахстан}}<br>{{flag|Орос}} |} ==Орчин үеийн улсууд== {| class="wikitable" |- bgcolor="#ececec" align="center" !| Нэр ||Он || Газар нутгийн хэмжээ ||Газрын зураг|| Нийслэл || Хамарсан газар нутаг |- | [[Буряад-Монгол Улас]] | 1917–1920<ref>{{Cite web |url=http://irkdacan.ru/?rubr=3&doc=73 |title=Бидия Дандарон |access-date=2014-05-26 |archive-date=2016-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160206093258/http://irkdacan.ru/?rubr=3&doc=73 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://dazan.spb.ru/buddhism/dictionary/?word=163 |title=Балагатское движение |access-date=2014-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130328041314/http://dazan.spb.ru/buddhism/dictionary/?word=163 |archive-date=2013-03-28 |url-status=dead}}</ref><ref>[http://cheloveknauka.com/teokraticheskoe-dvizhenie-v-horinskom-vedomstve-buryatii Теократическое движение в Хоринском ведомстве Бурятии :1919–1926 гг.]</ref><ref>{{Cite web |url=http://russiasib.ru/balagatskoe-dvizhenie/ |title=БАЛАГАТСКОЕ ДВИЖЕНИЕ |access-date=2014-05-26 |archive-date=2013-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014082936/http://russiasib.ru/balagatskoe-dvizhenie/ |url-status=dead }}</ref> | | [[Файл:Buryat-Mongolia.svg|90px]] | [[Буриад|Буриадын]] [[Хэжэнгэ аймаг]] | {{flag|Орос}} ([[image:Flag of Buryatia.svg|20px]] Буриад) |- | БН Ойрад-Халимаг Улс | 1930 | | | | {{flag|Орос}} ({{flag|Халимаг}}) |- | БН Өмнөд Монгол Улс | 1945<ref>Даваасамбуугийн МӨРӨН "Бүгд Найрамдах Өвөр Монгол улсын учир"</ref> | | | | [[Хятад]], [[Өвөр Монгол]] |- | [[image:Flag of Mongolia (1911-1921).svg|20px]] [[Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс]] | 1911-1924 | | | Их Хүрээ<br>([[Улаанбаатар]]) | {{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}}<br>{{flag|Хятад}} |- | [[image:Flag of the People's Republic of Mongolia (1945-1992).svg|20px]] [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ]] | 1924-1992 | | !rowspan=2|[[Улаанбаатар]] | {{flag|Монгол}}<br>{{flag|Орос}} |- | [[image:Flag of Mongolia.svg|20px]] [[Монгол Улс]] | 1992–одоо үе | 1,564,115.75&nbsp;km² | [[File:Un-mongolia.png|90px]] | {{flag|Монгол}} |} ==Автономит нутгууд== ===Орос дахь автономит нутгууд=== {| class="wikitable" |- bgcolor="#ececec" align="center" !| Нэр ||Он || Нийслэл ||Газар нутгийн хэмжээ|| Газрын зураг |- | [[Буриад-Монгол Улс]] | 1917–1921 | [[Чита]] | | |- | [[Монгол-Буриадын Өөртөө Засах Муж]] | 1922–1923 | | | |- | [[Буриад-Монголын Өөртөө Засах Муж]] | 1921–1923 | | | |- | [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Өөртөө Засах Буриад-Монгол Улс]] | 1923–1958 !rowspan=3|[[Улаан-Үд]] | | [[File:Buryat-Mongol ASSR in 1925.jpg|90px]] |- | [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Өөртөө Засах Буриад Улс]] | 1958–1992 | !rowspan=2|[[File:Russia - Buryat Republic (2008-01).svg|90px]] |- | [[Бүгд Найрамдах Буриад Улс]] | 1992-одоо үе | 351,300 km²<br> |- |- | [[Агийн Буриад-Монголын Үндэсний Тойрог]] | 1937–1958 !rowspan=3|[[Агинское]] | !rowspan=3|[[File:Russia - Agin-Buryat Autonomous Okrug (2008-01).svg|90px]] |- | [[Агийн Буриадын Үндэсний Тойрог]] | 1958–1977 | |- | [[Агийн Буриадын Өөртөө Засах Тойрог]] | 1977–2008 |9,600²<br> |- | [[Усть-Ордын Буриад-Монголын Өөртөө Засах Тойрог]] | 1937–1958 !rowspan=3|[[Усть-Ордынский]] | !rowspan=3|[[File:RussiaUst-OrdaBuryatia2007-07.svg|90px]] |- | [[Усть-Ордын Буриадын Үндэсний Тойрог]] | 1958–1978 | |- | [[Усть-Ордын Буриадын Өөртөө Засах Тойрог]] | 1978–2008 | 22,138²<br> |- | [[Халимагийн Өөртөө Засах Муж]] | 1920–1935<br>1957–1958 | [[Астрахань]] (1928 хүртэл)<br>[[Элст]] | | |- |[[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Өөртөө Засах Халимаг Улс]] | 1935–1943<br>1958–1990 !rowspan=4|[[Элст]] | !rowspan=4|[[File:Russia - Republic of Kalmykia (2008-01).svg|90px]] |- | [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Халимаг Улс]] | 1990–1992 | |- | Бүгд Найрамдах Халимаг Улс (Халимаг-Тангч) | 1992–1994 | |- | [[Бүгд Найрамдах Халимаг Улс]] | 1994–одоо үе | 76,100 km²<br> |} ===Хятад дахь автономит нутгууд=== [[File:Atlas Mongolica East.png|thumb|Автономит нутгууд ]] {| class="wikitable" |- bgcolor="#ececec" align="center" !| Нэр ||Он || Нийслэл ||Газар нутгийн хэмжээ|| Газрын зураг |- | [[Мэнзян]] улс | 1936–1945 | [[Хаалган]]<br>(Жанчхүү) | | [[File:Mengkiang (orthographic projection).svg|90px]] |- | [[Өвөр Монгол|Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон]] | 1947–одоо үе | [[Хөх хот]] | 1,183,000 km²<br> | [[File:Inner Mongolia in China (+all claims hatched).svg|90px]] |- !colspan=10|[[Ганьсу]] |- | [[Сүбэй Монголын Автономит тойрог]] | | | |[[File:Location of Subei within Gansu (China).png|90px]] |- !colspan=10|[[Хэбэй]] |- | [[Вэйчаны Манж ба Монголын автономит тойрог]] | | | | |- !colspan=10|[[Хармөрөн]] |- |[[Дөрвөд Монголын автономит тойрог]] | | | | |- !colspan=10|[[Гирин]] |- |[[Өмнөд Горлосын автономит тойрог]] | | | | |- !colspan=10|[[Ляонин]] |- |[[Харчин зүүн гарын Монгол автономит тойрог]] | | | | |- |[[Фушингийн Монгол автономит тойрог]] | | | | |- !colspan=10|[[Хөхнуур]] |- |[[Хайшигийн Монгол, Төвөдийн автономит тойрог]] | | | |[[File:Qinghai subdivisions - Haixi.svg|90px]] |- |Хэнаний Монгол автономит тойрог | | | | |- !colspan=10|[[Шинжаан]] |- |Баянголын Монгол автономит тойрог | |Хорла |462,700 km²<br> |[[File:China Xinjiang Bayingolin.svg|90px]] |- |Борталын Монгол автономит тойрог | |Бортал | |[[File:China Xinjiang Bortala.svg|90px]] |- |Ховогсайрын Монгол автономит тойрог | | [[Ховогсайр]] | |[[File:Location of Hoboksar within Xinjiang (China).png|90px]] |} == Эшлэл == {{reflist}} ==Мөн үзэх== *[[Алтан ордны улсын хангууд]] *[[Монгол овог аймгуудын жагсаалт]] *[[Монгол хаад]] *[[Монголын түүх]] *[[Монголын түүхийн он дараалал]] ==Зураг== <gallery> Файл:Hunnu - Mongolian National Atlas 2009.jpeg|Хүннү Файл:Hunnu.gif|Хүннү Файл:Хүннү 5.jpg|Хүннү Файл:Hsiung-nu-Empire.png|Хүннү Файл:Sumbe - Mongolian National Atlas 2009.jpeg|Сяньби Файл:Sumbe.gif|Сяньби |Xianbei Empire under Tanshihuai (141–181) Файл:Nirun- Mongolian National Atlas 2009.jpeg|Нирун Файл:Rouran500.png|Нирун улс c. 500 Файл:Nirun.jpg|Нирун Файл:Asia 400ad.jpg|Өмнөд Лянь, Умард Лянь, Нирун, [[Тоба Вэй]], [[Тугухунь]], [[Хожуу Янь]], ба [[Юэбань]], 400 он Файл:Asia 500ad.jpg|Нирун, Тоба Вэй, Тугухунь, 500 он Файл:East-Hem 565ad.jpg|Тугухунь, Умард Чжоу, [[Киданчууд]] ба Татабы, 565 AD Файл:Kidan - Mongolian National Atlas 2009.jpeg|Кидан Файл:Kidan.png|Кидан Файл:KhitanAD1000.png|Кидан 1000 онд |[[Хар Кидан]] Файл:Mongol dominions1.jpg|ИМУ-н хамгийн их өргөжин тэлсэн үе Файл:Mongol 13.png|ИМУ Файл:Mongol aimaguud 9-12-r zuun - Mongolian National Atlas 2009.jpeg|ИМУ 1207 оны үед Файл:Mongol aimaguud 12-r zuun.jpeg|Монгол аймгууд 12-р зуун Файл:Ih Mongol Uls.png|ИМУ Файл:Asia 13th Century.pdf Файл:Genghis khan empire at his death.png|ИМУ 1227 онд Файл:XIII.gif Файл:Mongolia 1500 AD.jpg|1500 он Файл:Дөрвөн Ойрад, Хотгойдын Алтан улс, Казах, Сибирийн ханлиг.jpg|Дөрвөн Ойрад, [[Хотгойд]]ын Алтан улс Файл:Oirad 16 zuun tugsgul.jpg|Дөрвөн Ойрад 16-р зууны төгсгөл Файл:Oirad 17-r zuunii eh.jpg|Дөрвөн Ойрад 17-р зууны эх Файл:Мин XVI-XVII зууны эх.jpg|Дөрвөн Ойрад, Монгол Улс, Өвөр Монголын хил XVI-XVII зууны эх Файл:Монгол, Хятадын хил 1600 он.jpg|Монгол, Хятадын хил 1600 он Файл:Монгол 17-р зуунд.jpg|17-р зуун Файл:1648 он.jpg|1648 он Файл:Mongol 17-r zuun.jpeg|17-р зуун Файл:Zuungar 18-r zuun.jpg|Зүүнгар 18-р зууны эх Файл:Zuungar.jpg|Зүүнгар Файл:Zuungar 17.jpg|Зүүнгар 17-р зуунд Файл:Zuungar 18.jpg|Зүүнгар 18-р зуунд Файл:Зүүнгар.jpg|Зүүнгар Файл:Төв Ази 16-17-р зууны дунд үе.jpg|Төв Ази 16-17-р зууны 1-р хагас Файл:17-р зууны төгсгөл, 18-р зууны эх.jpg|17-р зууны төгсгөл, 18-р зууны эх Файл:Төв Ази 18-р зуун.jpg|Төв Ази 18-р зуун Файл:Halh, Uvur Mongol, Zuungar 1720-iod on - Gerelbadrakh.jpeg|1720-иод он Файл:Zunghar Khanate at 1750.jpg|Зүүнгарын хил 1750 онд (хөх шугам) Файл:Renat map.jpg|1716-1733 онд Зүүнгарт байсан швед офицер Ж.Ренатын зураг Файл:Kalmykia 1720.jpg|Швед цэргийн 1725 онд хийсэн Оросын газрын зургийн хэсэгт Зүүнгарын улсыг зуржээ. Файл:Pays des calmoucs.gif|Гьюлам де Л'Исле-гийн (1675-1726) 1706 онд хийсэн "[[Тартар]]ийн газрын зураг" дээр Зүүнгарын хилийг зуржээ. Энэ зураг АНУ-н Конгрессийн номын санд хадгалагдаж байна. Файл:1911-1919.jpg|[[Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс]] Файл:Mongolia 1911.jpg|Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс Файл:Olnoo urgugdsun Mongol uls.jpg|Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс, монгол овгуудын тархалт Файл:Mongolian map 1914. by Korostovets and Kotovich.1.jpg|Коростовец, Котвич нарын зураг, 1914 он. Файл:Mongolia (orthographic projection).svg|Монгол Улс Файл:Mongolia 1996 CIA map.jpg|Монгол Улс </gallery> [[Ангилал:Монголын түүх| ]] [[Ангилал:Монголын түүхэн улс| ]] 5g67mo4ehrs6f31kuk6mnd0bxfe00o9 0 43620 875953 865425 2026-11-11T11:03:05Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875953 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Хөлбөмбөгчин 2 |name = Сон Хёнг-Мин |image = |caption = Сон [[Байер Леверкузен]]д (2013) |fullname = |birth_date = {{birth date and age|1992|7|8|df=y}} |birth_place = [[Өмнөд Солонгос]], [[Канвонь муж, Өмнөд Солонгос|Канвонь]], [[Чүньчонь|Чунчон]] |height = 1.83 метр |currentclub = [[Тоттенхэм Хотспур]] |clubnumber = 7 |position = [[Хагас хамгаалагч|Жигүүрийн довтлогч]] |youthyears1 = 2008–2010 |youthclubs1 = [[Хамбург (хөлбөмбөгийн баг)|Хамбург]] |years1 = 2010–2013 |clubs1 = [[Хамбург (хөлбөмбөгийн баг)|Хамбург]] |caps1 = 73 |goals1 = 20 |years2 = 2013–2015 |clubs2 = [[Байер Леверкузен|Байер 04]] |caps2 = 62 |goals2 = 21 |clubs3 = [[Тоттенхэм Хотспур]] |years3 = 2015–2025 |caps3 = 99 |goals3 = 30 |nationalyears1 = 2008–2009 |nationalteam1 = Өмнөд Солонгос (17-) |nationalcaps1 = 18 |nationalgoals1 = 7 |nationalyears2 = 2010– |nationalteam2 = [[Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгийн шигшээ|Өмнөд Солонгос]] |nationalcaps2 = 63 |nationalgoals2 = 20 |pcupdate = 2018 оны 5 сарын 14 |ntupdate = 2014 оны 6 сарын 22 }} '''Сон Хёнг-Мин''' ({{lang-ko|손흥민}}, ''[[1992]] оны [[7 сарын 8|долоодугаар сарын 8-нд]] [[Канвонь муж, Өмнөд Солонгос|Канвонь]] мужийн [[Чүньчонь|Чунчон]] [[хот]]од төрсөн'') — [[Өмнөд Солонгос]]ын [[хөлбөмбөг]]чин бөгөөд [[Тоттенхэм Хотспур]] болон [[Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгийн шигшээ|Өмнөд Солонгосын шигшээд]] тоглодог. ==Замнал== [[Хамбург (хөлбөмбөгийн баг)|Хамбургийн]] академийн [[2008]] оны элсэгч<ref>{{cite news |url=http://www.abendblatt.de/sport/amateure/article566773/Abenteuer-in-einer-anderen-Welt.html |title=Abenteuer in einer anderen Welt |language=German |publisher=Hamburger Abendblatt |accessdate=21 January 2011 | date = 6 October 2008 | first = Andreas | last = Pröpping}}</ref> Сон мэргэжлийн гэрээгээ төрсөн өдрөөрөө байгуулан,<ref>{{cite news |url=http://archiv.mopo.de/archiv/2010/20100711/sport/hsv/son_ist_vehs_sturmjuwel.html |title=Son ist Vehs Sturmjuwel |language=German |publisher=Hamburger Morgenpost |accessdate=21 January 2011 |date=11 July 2010 |archive-date=17 Долдугаар сар 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717142419/http://archiv.mopo.de/archiv/2010/20100711/sport/hsv/son_ist_vehs_sturmjuwel.html |url-status=dead }}</ref> улмаар анхны гоолоо [[10 сарын 30|аравдугаар сарын 30-нд]] [[Кёльн (хөлбөмбөгийн баг)|Кёльнд]] оруулсан. [[6 сарын 13|Зургаадугаар сарын 13]], 34 тоглолтонд 12 гоолдсон, 'домогт [[Ча Бом-гөнь|Ча Бом Гыны]] залгамж'<ref>{{cite news |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11881_6491780,00.html |title=Son extends Hamburg stay |work=Sky Sports |publisher=British Sky Broadcasting |date=6 November 2010 |accessdate=9 November 2010 | first = Edwin | last = Chong}}</ref> Сон [[Байер Леверкузен]]тэй (Хамбургт 10 [[сая]] [[евро]] төлсөн) таван жилээр гэрээлсэн.<ref>http://sports.news.naver.com/sports/index.nhn?category=worldfootball&ctg=news&mod=read&office_id=436&article_id=0000001055</ref> [[11 сарын 9|Арваннэгдүгээр сарын 9-нд]] 'хоёр хөлийн цохилт сайтай, гол төлөв довтлогчийг дэмждэг' Сон хуучин багийнхаа хаалганд хэт-трикджээ.<ref>{{cite web|title=Son shines as Leverkusen put five past Hamburg|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000277520.php}}</ref> ==Шигшээ== [[2011]] онд [[Азийн хөлбөмбөгийн цом|Азийн цомд]] [[Энэтхэгийн хөлбөмбөгийн шигшээ|Энэтхэгтэй]] тоглоход [[Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгийн шигшээ|шигшээд]] дараалан-гоолдсон<ref>{{cite news |url=http://blogs.bettor.com/South-Korea-coach-Cho-Kwang-Rae-delighted-with-Son-Heung-Mins-goal-against-Hertha-Berlin-a91146 |title=South Korea coach Cho Kwang-Rae delighted with Son Heung Min's Goal Against Hertha Berlin |publisher=Bettor.com |accessdate=27 August 2011 |first=Oliver |last=Melzer |archive-date=22 Гуравдугаар сар 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322085349/http://blogs.bettor.com/South-Korea-coach-Cho-Kwang-Rae-delighted-with-Son-Heung-Mins-goal-against-Hertha-Berlin-a91146 |url-status=dead }}</ref> Соны {{comment|дэмжлэгээр|сэлгээнээс хожлын гоолыг оруулсан}} [[2013]] оны [[3 сарын 26|гуравдугаар сарын 26-нд]] ДАШТ-ий сонгонд [[Катарын хөлбөмбөгийн шигшээ|Катарыг]] нэмэлт цагт ялж (2:1) байлаа.<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Son-Heung-min-scorches-Qatar-with-late-South-Korean-winner/articleshow/19222475.cms |title=Son Heung-min scorches Qatar with late South Korean winner |work=The Times of India |accessdate=26 March 2013 |deadurl=yes |archive-date=27 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130327101525/http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Son-Heung-min-scorches-Qatar-with-late-South-Korean-winner/articleshow/19222475.cms |url-status=dead }}</ref> [[2014 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|2014]] оны [[Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|ДАШТ-д]]<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/south-korea/10810512/South-Korea-World-Cup-2014-squad.html|title=South Korea World Cup 2014 squad|date=2 June 2014|accessdate=23 June 2014|work=The Telegraph}}</ref> [[Алжирын хөлбөмбөгийн шигшээ|Алжирт]] ялагдахад (4:2) гоолдсон.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/25285249|title=South Korea 2-4 Algeria|date=22 June 2014|accessdate=23 June 2014|work=BBC}}</ref> ==Эшлэл== {{Reflist}} ==Холбоос== * [https://web.archive.org/web/20120921010842/http://www.hsv.de/en/team/bundesliga/players/players/?s1p1=5921 Профайл - Хамбург] * {{Soccerway|heung-min-son/103043}} {{Байер 04 багийн бүрэлдэхүүн}} {{2011 оны Азийн цомд Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгийн шигшээ}} {{2014 оны ДАШТ-д Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгийн шигшээ}} {{DEFAULTSORT:Сон Хын Мин}} [[Ангилал:1992 онд төрсөн]] [[Ангилал:Өмнөд Солонгосын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч]] [[Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч]] [[Ангилал:Хамбург багийн тоглогч]] [[Ангилал:Германы лигийн хөлбөмбөгчин]] [[Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч]] [[Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд]] p61zgqan8reps48wigiynpkpwlprnx8 0 43771 875866 851305 2026-11-11T01:47:58Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875866 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс дайн |conflict= Донбасс дахь дайн |partof= |image= [[File:East Ukraine conflict dynamics.gif|300px]] |caption= {{legend|#E97F94|«[[Донецк Ардын Бүгд Найрамдах Улс]]ын» ''(Донецкая народная республика)'' сайн дурын паризан анги}}{{legend|#FE78DF|«[[Луганск Ардын Бүгд Найрамдах Улс]]ын» ''(Луганская народная республика)'' сайн дурын партизан анги}}{{legend|#fe7720|Тулалдаан}} |date= 2014 |place= {{UKR}} |casus=Украин эсрэг ОХУ-ын цэргийн түрэмгийлэл |territory= |result=дайн үргэлжилсээр |combatant1={{UKR}} <br><br>Дэмжлэг:<br>{{USA}}<ref>{{Cite web |url=http://www.ceskenoviny.cz/svet/ukrajina/zpravy/usa-chteji-vyzbrojit-a-cvicit-ukrajinskou-narodni-gardu/1108279 |title=USA chtějí vyzbrojit a cvičit ukrajinskou Národní gardu |access-date=2014-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808065214/http://www.ceskenoviny.cz/svet/ukrajina/zpravy/usa-chteji-vyzbrojit-a-cvicit-ukrajinskou-narodni-gardu/1108279 |archive-date=2014-08-08 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ceskenoviny.cz/svet/ukrajina/zpravy/obama-oznamil-nove-sektorove-sankce-usa-proti-rusku/1107134 |title=Obama oznámil nové sektorové sankce USA proti Rusku |access-date=2014-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808065136/http://www.ceskenoviny.cz/svet/ukrajina/zpravy/obama-oznamil-nove-sektorove-sankce-usa-proti-rusku/1107134 |archive-date=2014-08-08 |url-status=dead}}</ref><br>{{EU}}<ref>{{Cite web |url=http://www.ceskenoviny.cz/svet/ukrajina/zpravy/staty-eu-oficialne-schvalily-hospodarske-sankce-proti-rusku/1107687 |title=Státy EU oficiálně schválily hospodářské sankce proti Rusku |access-date=2014-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808065212/http://www.ceskenoviny.cz/svet/ukrajina/zpravy/staty-eu-oficialne-schvalily-hospodarske-sankce-proti-rusku/1107687 |archive-date=2014-08-08 |url-status=dead}}</ref><br>{{CAN}}<ref>[http://www.cbc.ca/news/politics/ukraine-to-get-helmets-vests-from-canada-to-help-protect-border-1.2729999 Ukraine to get helmets, vests from Canada to help protect border]</ref> |combatant2={{RUS}} <br> ''тусгаарлагчид:'' <br> [[File:Flag of Novorussia (project).svg|21px]] [[Шинэ Орос]]: *Донецк Ардын Бүгд Найрамдах Улс *Луганск Ардын Бүгд Найрамдах Улс <br><br>Дэмжлэг:<br>[[File:Flag of Transnistria (state).svg|21px]] [[Транснистр]]<ref>[http://www.jamestown.org/programs/edm/single/?tx_ttnews[tt_news]=42756&tx_ttnews[backPid]=27&cHash=d9a2b36398fb823841ea5b668577feca#.U_JbCqOzGUl Strelkov/Girkin Demoted, Transnistrian Siloviki Strengthened in ‘Donetsk People’s Republic’]</ref> |commander1 ={{flagicon|Украин}} [[Петро Порошенко]]<br> {{flagicon|Украин}} Арсен Аваков<br> {{flagicon|Украин}} Арсений Яценюк<br> {{flagicon|Украин}} Олег Ляшко<br> {{flagicon|Украин}} Дмитро Ярош |commander2 = {{flagicon|Орос}} [[Владимир Путин]]<br> {{flagicon|Орос}} [[Сергей Шойгу]]<br> {{flagicon|Орос}} [[Игорь Стрелков]]<br> {{flagicon|Орос}} Александр Бородай<br> [[File:Flag of Novorussia (project).svg|21px]] Павел Губарев<br> [[File:Flag of Novorussia (project).svg|21px]] Денис Пушилин |casualties1= үрэгдсэн: 900–1200 |casualties2= үрэгдсэн: 15000+<ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2014/05/27/7026875/ Бойовики, які захопили аеропорт Донецька, практично знищені {{ref-ru}}&nbsp;— ЗСУ]</ref><ref>[http://vz.ru/news/2014/6/3/689815.html Київ: Українськими силовиками знищено більш ніж 300 ополченців {{ref-ru}}]</ref><ref>[http://www.pravda.com.ua/news/2014/06/10/7028563/ Біля аеродрому в Краматорську в перестрілці знищено близько 40 бойовиків&nbsp;— Тимчук]&nbsp;— «Українська правда», 10 червня 2014 року</ref><ref>[http://www.pravda.com.ua/news/2014/06/19/7029589/ Сили АТО у четвер знищили близько 200 бойовиків на Донеччині]&nbsp;— «Українська правда», 19 червня 2014 року</ref><ref>[http://ukr.lb.ua/news/2014/07/01/271488_ukrainskaya_artilleriya_razgromila.html Українська артилерія розгромила тренувальний табір терористів під Слов'янськом]&nbsp;— «Лівий берег», 1 липня 2014 року</ref><ref>[http://censor.net.ua/news/292286/sily_ato_unichtojili_okolo_1000_boevikov_terroristy_pytayutsya_dogovoritsya_o_koridore_sovetnik_glavy Сили АТО знищили біля 1000 бойовиків. Терористи намагаються домовитися про «коридор»,&nbsp;— радник голови МВС {{ref-ru}}]&nbsp;— «Цензор. НЕТ», 2 липня 2014 року.</ref><ref>[http://censor.net.ua/news/292530/ukrainskie_voennye_polnostyu_blokirovali_nikolaevku_is Українські військові повністю блокували [[Миколаївка (місто)|Миколаєвку]],&nbsp;— ІС {{ref-ru}}]&nbsp;— «Цензор. НЕТ», 3 липня 2014 року.</ref><ref>[https://www.facebook.com/vladislav.seleznev.94/posts/467577436712318 В пункті Гольмівський знищений табір бойовиків, в районі міста Перевальськ&nbsp;— опорний пункт… Знищено близько 500 бойовиків. У районі міста Дзержинськ знищена база бойовиків…знищено ще до 500 бойовиків.]&nbsp;— Прессекретар АТО Владислав Селезньов на Фейсбук, 11 липня 2014 року.</ref> }} '''Донбасс дахь дайн''' ({{lang-uk|Війна на Донбасі}}) — [[2014 он]]д [[Украин]]ы зүүн нутагт болж байгаа, украины орос гаралтай иргэд болон украины армийн хооронд болж байгаа дайн. Энэ иргэний дайны галд украин цэргийн 1200, орос үндэстний 15000 орчим иргэн амь үрэгдсэн юм.<ref>{{Webarchiv|url=http://polit.ru/news/2014/09/23/victimes_total/ |wayback=20140924110435 |text=ООН насчитала 3500 жертв конфликта на Украине. |archiv-bot=2023-12-14 04:58:32 InternetArchiveBot }} Полит.ру</ref> ==Нөхцөл байдал== 2014 оны 3 сард Орсууд Украины [[Крым]]ыг булаан авсан нь дэлхий нийтийн дургүйцэл эсэргүүцлийг төрүүлж, барууны улсууд Оросын эсрэг хориг арга хэмжээ авахад хүргэсэн юм.<ref>[http://news.liga.net/video/politics/1091860-okkupanty_vorvalis_v_ukrainskuyu_bazu_v_krymu_eto_nasha_pobeda.htm Оросын булаан эзлэгчид Крымыг дайрсан тухай видео]</ref><ref>[http://ru.tsn.ua/politika/zahvativ-krym-putin-zadushit-vlast-v-kieve-no-rossiya-stanet-izgoem-zapadnye-smi-352537.html Крымыг эзэлснээрээ Путин Киевийг шахамдуулав]</ref> Дараа нь оросууд Украины Зүүн бүс нутгийг довтолж [[Харьков]], [[Донецк]], [[Славянск]] гэсэн гол хотуудад салан тусгаарлах үймээнүүдийг системтэйгээр зохион байгуулж, хэдэн мянган иргэний аминд хүрээд байна.<ref>[http://fakty.ua/184741-rossiya-pochti-vtorglas-na-territoriyu-ukrainy---smi Орсууд Украины нутгийг булаан эзэрхийлэв]</ref><ref>{{Cite web |url=http://glavred.info/politika/rossiyskie-voyska-vtorglis-na-vostok-ukrainy-admiral-276798.html |title=Украины зүүн хэсэгт Оросын цэрэг нэвтрэв |access-date=2014-07-15 |archive-date=2014-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140416020030/http://glavred.info/politika/rossiyskie-voyska-vtorglis-na-vostok-ukrainy-admiral-276798.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://euroreporter.info/partnership/260-rossiya-uzhe-vtorglas-na-vostok-ukrainy-terpenie-zapada-podkhodit-k-kontsu |title=Оросууд Украины зүүн хэсгийг эзэрхийлэв барууныхны тэвчээр барагдав |access-date=2014-07-15 |archive-date=2015-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150508132411/http://euroreporter.info/partnership/260-rossiya-uzhe-vtorglas-na-vostok-ukrainy-terpenie-zapada-podkhodit-k-kontsu |url-status=dead }}</ref> Орос улс<ref>{{Cite web |url=http://ukr1.pravda.com.ua/news/2014/06/16/7029211/?attempt=1 |title=Орос Украин дахь түрэмгийллээ үргэлжлүүлсээр байна |access-date=2014-07-15 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714223349/http://ukr1.pravda.com.ua/news/2014/06/16/7029211/?attempt=1 |url-status=dead }}</ref> зүүн Украинд террорист байгууллага<ref>{{cite web |title=Донецкт өөрийгөө бүрэн эрхт улсаар зарласан террорист байгууллага бий болов |date=16.05.2014 |url=http://www.gp.gov.ua/ua/news.html?_m=publications&_t=rec&id=138582 |publisher=[[Генеральна прокуратура України]] |accessdate=19.05.2014}}</ref><ref name="ТВі. ДНР та ЛНР — терорг-ції.">[http://tvi.ua/new/2014/05/16/hpu_oholosyla_tak_zvani_dnr_ta_lnr_terorystychnymy_orhanizaciyamy Зүүн Украины террорист байгууллагууд] ''ТВі''. 16.05.2014.</ref> «[[Шинэ Орос]]-ыг» үүсгэн байгуулсан байна. Шинэ Орос гэгч байгууллага нь [[Украин]]ы эсрэг террорист үйл ажиллагааг янз бүрийн хэлбэрээр явуулж байна.<ref name="Турчинов">[http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/13/7022274/ өгүүлэл] Українська правда, 13 квітня 2014 р.</ref> == Үйл явдал == [[File:2014-04-14 Sloviansk city council - 2.jpg|thumb|250px|left|Террористууд<ref>[http://www.montsame.mn/index.php?option=com_k2&view=item&id=36181:500&Itemid=662 ТЕРРОРИСТУУДАД ХУЛГАЙЛАГДСАН 500 ОРЧИМ ХҮНИЙ ХУВЬ ЗАЯА ТОДОРХОЙГҮЙ БАЙНА: Өнгөрсөн тав гаруй сарын хугацаанд Украины Донецк, Луганск болон Харьков мужид 1000 гаруй хүн хулгайлагджээ.]</ref>, Славянск, 04.14.2014]] [[File:Battalion Donbass Open training9.jpg|thumb|250px|left|Украины цэргийн сургалт]] [[File:Sloviansk - April 16th - Military Vehicle with Russian Flag.webm|thumb|250px|ОХУ-ын террористууд.]] [[File:Burning apartment building in Shahtersk, August 3, 2014.jpg|thumb|250px|Шахтерск, 2014 оны 8 сарын 3]] [[File:Shootings from AK. Aidar, Lugansk region 91.jpg|thumb|250px|Украины арми, Луганск бүс.]] * [[2014 он]]ы [[Дөрөвдүгээр сар]]: салан тусгаарлагчид [[Луганск]], [[Донецк]]ийг<ref name="if-7.04">{{cite web|url=http://www.interfax-russia.ru/South/special.asp?id=488189&sec=1724|title=Донецк провозгласил себя суверенной республикой|date=2014-04-07|publisher=[[Интерфакс]]|accessdate=}}</ref> болон [[Харьков]]<ref>[http://lenta.ru/news/2014/04/08/kharkov/ В Харькове вслед за Донецком провозглашена «народная республика»].</ref> эзлэв. Дөрөвдүгээр сарын 7 — Салан тусгаарлагчдын эсрэг үйл ажиллагааг эхлүүлснийг мэдэгдэв. Дөрөвдүгээр сарын 8 — [[Харьков]] чөлөөлөв.<ref>{{cite web|url=http://www.gazeta.ru/politics/news/2014/04/08/n_6067397.shtml|title=МВД Украины: в Харькове проходит антитеррористическая операция|date=2014-04-08|publisher=[[Газета.ру]]|accessdate=}}</ref> Салан тусгаарлагчдад эзлэгдсэн: Енакиево<ref>[http://news.liga.net/news/politics/1345505-separatisty_zakhvatili_gorodotdel_militsii_i_gorsovet_v_enakievo.htm Сепаратисты захватили городотдел милиции и горсовет в Енакиево] // [[ЛИГАБизнесИноформ]]</ref>, Макеевка<ref>{{Cite web |url=http://vesti.ua/donbass/47277-v-makeevke-zahvatili-mjeriju |title=В Макеевке захватили мэрию |access-date=2014-08-21 |archive-date=2014-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140812095804/http://vesti.ua/donbass/47277-v-makeevke-zahvatili-mjeriju |url-status=dead }}</ref>, Мариуполь<ref>[http://www.0629.com.ua/news/514955 В Мариуполе захвачено здание городского совета] // 0629.com.ua</ref>, Горловка<ref>[http://www.mk.ru/politics/world/article/2014/04/14/1013662-v-gorlovke-zahvatili-militsiyu-i-vodruzili-rossiyskiy-flag.html В Горловке захватили милицию и водрузили российский флаг] // [[Московский комсомолец]], 14.04.2014</ref>, Харцызск<ref>{{Webarchiv|url=http://www.rosbalt.ru/ukraina/2014/04/14/1256303.html |wayback=20200218173918 |text=В Харцызске митингующие захватили мэрию |archiv-bot=2025-03-25 02:54:34 InternetArchiveBot }} // [[Росбалт]], 14.04.2014</ref>, Ждановка<ref>''Алиса Титко'' [http://kp.ua/daily/140414/448322/ Частью Донецкой Народной Республики стали Ждановка и Кировское] // [[Комсомольская правда]] в Украине, 14.04.2014</ref>, Кировское, Новоазовск<ref>[http://vesti.ua/donbass/47838-novoazovsk-podnjal-flag-doneckoj-respubliki Новоазовск поднял флаг Донецкой республики]</ref>, Северск<ref>[http://www.unian.net/politics/909567-v-seversk-priehali-voorujennyie-seapartistyi-na-bmd-no-gorod-ostalsya-pod-kontrolem-vlastey.html В Северск приехали вооружённые сепаратисты на БМД, но город остался под контролем властей] // [[УНИАН]] от 18 апреля 2014</ref>, Комсомольское болон Старобешево.<ref>[http://www.kp.ru/online/news/1715687/ Над Старобешево подняли флаги Донецкой Народной Республики и объявили награду за Коломойского] // [[Комсомольская правда]], 19.04.2014</ref><ref name="glagol19apr">{{cite web|url=http://glagol.in.ua/2014/04/19/eshhe-dva-goroda-vstali-pod-znamya-donetskoy-respubliki/|title=Ещё два города встали под знамя Донецкой Республики|publisher=Глагол|date=2014-04-19|access-date=2014-08-21|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006143337/http://glagol.in.ua/2014/04/19/eshhe-dva-goroda-vstali-pod-znamya-donetskoy-respubliki/|url-status=dead}}</ref> * [[2014 он]]ы [[Тавдугаар сар]]: Салан тусгаарлагчид Красноармейск болон Родинскоег довтолжээ.<ref>{{cite web|url=http://ru.tsn.ua/ukrayina/v-krasnoarmeyske-i-rodinskom-separatisty-shturmom-zahvatili-gorotdely-milicii-smi-363568.html|title=В Красноармейске и Родинском сепаратисты штурмом захватили горотделы милиции - СМИ|publisher=[[TCH (канал)|TCH]]|date=2014-05-01|lang=ru}}</ref> Тавдугаар сарын 11 — Донецк болон Луганскийн хараат бус байдлын талаар санал асуулга нь хуурамчаар бичсэн. Волноваха байлдаанд 18 украин иргэн амь үрэгдэв. * [[2014 он]]ы [[Зургадугаар сар]]: байлдаан, түр эвлэрэл. * [[2014 он]]ы [[Долдугаар сар]]: [[Славянск]], [[Краматорск]], [[Дружковка]], [[Константиновка]], [[Артёмовск]], [[Северск]], [[Рубежное]], [[Дзержинск]], [[Северодонецк]], [[Лисичанск]] болон [[Кировск]]ийг чөлөөлөв. Алан хядагчид Malaysia Airlines-ын нисэх онгоцыг буудаж унагав.<ref>[[Українська правда]]: [http://www.pravda.com.ua/news/2014/07/17/7032240/ Порошенко назвав терористичним актом збиття малазійського літака], 17 липня 2014</ref> * [[2014 он]]ы [[Наймдугаар сар]]: Красногоровка болон Старомихайловкаг чөлөөлөв.<ref>[http://ru.tsn.ua/video/video-novini/krasnogorovka-i-staromihaylovka-osvobozhdeny-ot-terroristov.html Красногоровка и Старомихайловка освобождены от террористов] // ТСН, 02.08.2014</ref> Саур-Могила байлдаан, Украины цэргийн ялалт. Луганск болон Донецк төлөө тулаан. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин наймдугаар сарын 26-нд Гаалийн Холбооны гишүүн улсуудын удирдагчдын хамтаар Украины Ерөнхийлөгч Петро Порошенкотой уулзана гэж Кремлийн хэвлэлийн алба мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |url=http://www.montsame.mn/index.php?option=com_k2&view=item&id=36273:2014-08-21-03-49-33&Itemid=662 |title=В.ПУТИН УКРАИНЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧТЭЙ УУЛЗАНА |access-date=2014-08-21 |archive-date=2016-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308160709/http://montsame.mn/index.php?id=36273:2014-08-21-03-49-33&itemid=662&option=com_k2&view=item |url-status=dead }}</ref> * [[2014 он]]ы [[Есдүгээр сар]]: [[ОХУ]]-ын цэргийн довтолгоо.<ref>[http://24tv.ua/home/showSingleNews.do?rosiya_zdiysnila_povnomasshtabne_vtorgnennya_na_teritoriyu_ukrayini__shkiryak&objectId=478993 Росія здійснила повномасштабне вторгнення на територію України, - Шкіряк]</ref> == Эдийн засгийн дайн == ОХУ-ын Украинд өрнүүлж байгаа террорист дайны эсрэг Европын холбоо эдийн засгийн шат дараалсан хориг арга хэмжээнүүд авч эхэлсэн юм. 2014 оны зунаас ОХУ нь Украины бүх төрлийн хөдөө аж ахуйн бараанд хориг тавьснаас болж хоёр талд маш олон төрлийн эдийн засгийн хүндрэлүүд үүсч эхэлжээ. 2014 оны 7 сард Европын хориг эхэлсний дараахан Орост хэд хэдэн томоохон аялал жуулчлалын компани ба авиа компани дампуурлаа. Мөн ОХУ зөрүүлээд 10 тэрбум орчим еврогийн барууны хүнсний бараанд хориг тавьжээ.<ref>[http://edition.cnn.com/2014/08/14/business/russia-eu-food-embargo/index.html?iid=article_sidebar Европын ямар бүтээгдэхүүнийг оросууд авахгүй вэ? CNN]</ref> Европын хоригийн хамгийн том хохирогчоор тодорсон ОХУ-ын Роснефть компани шууд санхүүгийн хүндрэлд орж улсынхаа [[Дэлхийн_улсуудын_баялгийн_нөөцийн_сан|Баялгийн сангаас]] 1,5 их наяд рубль (42 тэрбум ам.дол) нэхсэн боловч засгийн газар нь татгалзжээ.<ref>[http://finance.yahoo.com/news/rosneft-asks-state-42-billion-101207662.html Роснефть хоригийн дараахан 42 тэрбум доллар гуйв, Блүүмберг Мэдээ]</ref> Роснефть компани нь ОХУ-ын газрын тосны нийт үйлдвэрлэлийн 40%-ийг нийлүүлдэг. ОХУ нь удахгүй Европын орнуудын авиа компаниудыг газар нутаг дээгүүрээ онгоц дайрч өнгөрүүлэхийг хориглох талаар авч хэлэлцэж байна. Хүйтэн дайны үед барууны иргэний онгоцууд Азийн том хотууд орохдоо Орсын газрыг тойрч маш даялж ойрх дорнодод замдаа бууж түлшээ цэнэглээд Ази ордог байсан нь маш цаг алддаг тээвэрлэлт байсан юм. 2014 оны дундаас дэлхийн газрын тосны үнэ хурдтай унаж, түүнтэй уялдан Орос рублийн ханш огцом унаж эхэлж 12 сарын эхээр нийт оны дүнгээрээ рубль нь ам.долларын эсрэг 45% унажээ. Мөн 12 сард Оросын төв банк гол хүүг 10%-аас огцом өсгөж 17%-д хүргэж рублийн ханш уналтыг сааруулах арга хэмжээ авчээ. <ref>[http://news.yahoo.com/russian-economy-minister-sees-inflation-10-pct-end-180939803--business.html Оросын инфляц 2015 онд 10%-д хүрнэ, Ройтер 2014-12-26]</ref> == Эшлэл == {{commonscat|War in Donbass}} {{лавлах холбоос|2}} [[Ангилал:Дорнод Украин дахь дайн]] [[Ангилал:2014 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:2015 оны зөрчилдөөн]] [[Ангилал:Зэвсэгт мөргөлдөөн]] [[Ангилал:21-р зууны дайн]] [[Ангилал:Европын дайн]] [[Ангилал:ЗХУ-ын дараах зөрчилдөөн]] [[Ангилал:Төлөөллийн дайн]] dscuur12u9a4rb7z13ubrdepiz9d108 0 44966 875810 847224 2026-11-10T19:03:22Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875810 wikitext text/x-wiki {{УАШТ (хөлбөмбөг)| |бэлгэдэл = |хэмжээ = 1 |тайлбар = Албан ёсны бэлгэдэл |тов = [[2009]] оны [[8 сарын 7]] —<br>[[2010]] оны [[5 сарын 8]] |нэр = 2009/10 оны Германы хөлбөмбөгийн Бундеслиг |оролцогсод = 18 |хотууд = 18 |цэнгэлдэхүүд = 18 |түрүү = [[Бавариа Мюнхен]] |удаа = 22 |дэд байр = «[[Шальке 04 (хөлбөмбөгийн баг)|Шальке 04]]» |гутгаар байр = «[[Вердер (хөлбөмбөгийн баг)|Вердер]]» |сэлгээ = |тоглолт = 306 |гоол = 866 |үзэгчид = |мэргэн бууч = {{flagicon|Босни ба Херцеговин}} [[Эдин Жеко]] |мэргэн буучын гоол = 22 |тоглогч = |өмнөх улирал = [[2008/2009 оны Германы хөлбөмбөгийн лиг|2008/09]] |дараахь улирал = [[2010/2011 оны Германы хөлбөмбөгийн лиг|2010/11]] }} '''2009/2010 оны Германы хөлбөмбөгийн лиг''' — [[Германы хөлбөмбөгийн лиг|Бундеслигийн]] 47 дахь улирал юм. Наймдугаар сарын 7-нд уламжлал ёсоор аваргалсан баг тэмцээнийг нээсэн — «[[Вольфсбург (хөлбөмбөгийн баг)|Вольфсбург]]» — «[[Штутгарт (хөлбөмбөгийн баг)|Штутгарт]]» (2:0). [[2010]] оны [[5 сарын 8|тавдугаар сарын 8-нд]] өндөрлөсөн. Тавдугаар сарын 1-нд «Бавариа» талбай дээрээ «[[Бохум (хөлбөмбөгийн баг)|Бохумыг]]» ялсанаар (3:1) нэг тойргийн өмнө 22 дахь түрүүгээ авсан. == Лигийн хүснэгт == {{ХөлбөмбөгХүснэгт|лавлах холбоос=1}} {{ХБ-баг|1|[[Бавариа Мюнхен|Бавариа]]|20|10|4|72|31|[[УЕФА Аваргуудын лиг|Аваргуудын лигийн]] хэсгийн шат|таславч=2|өнгө=#ace1af}} {{ХБ-баг|2|[[Шальке 04]]|19|8|7|53|31|өнгө=#ace1af}} {{ХБ-баг|3|[[Вердер (хөлбөмбөгийн баг)|Вердер]]|17|10|7|71|40|[[УЕФА Аваргуудын лиг|Аваргуудын лигийн]] плей-офф|өнгө=#d0f0c0}} {{ХБ-баг|4|[[Байер 04 (хөлбөмбөгийн баг)|Байер 04]]|15|14|5|65|38|[[УЕФА Европа лиг|Европа лигийн]] плей-офф|өнгө=#ccccff}} {{ХБ-баг|5|[[Боруссиа Дортмунд]]|16|9|9|54|41|[[УЕФА Европа лиг|Европа лигийн]] сонгоны III шат|өнгө=#ddddff}} {{ХБ-баг|6|[[Штутгарт (хөлбөмбөгийн баг)|Штутгарт]]|15|10|9|51|41}} {{ХБ-баг|7|[[Хамбург (хөлбөмбөгийн баг)|Хамбург]]|13|13|8|56|41}} {{ХБ-баг|8|[[Вольфсбург (хөлбөмбөгийн баг)|Вольфсбург]]|14|8|12|64|58}} {{ХБ-баг|9|[[Майнц 05]]|12|11|11|36|42}} {{ХБ-баг|10|[[Айнтрахт Франкфурт|Айнтрахт]]|12|10|12|47|54}} {{ХБ-баг|11|[[Хоффенхайм (хөлбөмбөгийн баг)|Хоффенхайм]]|11|9|14|44|42}} {{ХБ-баг|12|[[Боруссиа Мёнхенгладбах]]|10|9|15|43|60}} {{ХБ-баг|13|[[Кёльн (хөлбөмбөгийн баг)|Кёльн]]|9|11|14|33|42}} {{ХБ-баг|14|[[Фрайбург (хөлбөмбөгийн баг)|Фрайбург]]|9|8|17|34|59}} {{ХБ-баг|15|[[Ханновер 96]]|9|6|19|43|67}} {{ХБ-баг|16|[[Нюрнберг (хөлбөмбөгийн баг)|Нюрнберг]]|8|7|19|32|58|[[II Бундеслиг]]ийн плей-офф|өнгө=#f4dddd}} {{ХБ-баг|17|[[Бохум (хөлбөмбөгийн баг)|Бохум]]|6|10|18|33|64|[[II Бундеслиг]]т улирсан|таславч=2|өнгө=#f4d4d4}} {{ХБ-баг|18|[[Херта Берлин|Херта]]|5|9|20|34|56|өнгө=#f4d4d4}} {{/ХөлбөмбөгХүснэгт}} == Цахим холбоос == * [http://www.bundesliga.de/ Бундеслиг] {{Ref-en}} {{Ref-de}} * [http://www.dfb.de/ Бундеслигийн булан] {{Ref-en}} {{Ref-de}} * [https://web.archive.org/web/20140528234425/http://bundesliga1.com/ Германы хөлбөмбөг] {{Ref-ru}} {{2009-2010 оны хөлбөмбөгийн УАШТ-үүд (Европ)}} {{Германы хөлбөмбөгийн лиг}} [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн Бундеслиг|#2009/10]] [[Ангилал:2009/10 оны хөлбөмбөгийн улирал|Бундеслиг]] 14j183q75swjn8nvi4f37bmh1tewqs6 0 47264 875805 851964 2026-11-10T15:07:39Z Egzs 88168 2026.11.06 875805 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын генерал, улс төрч (1924–2026)}} {{Инфобокс албан тушаалтан | name = Сономын Лувсангомбо | image = | caption = | office1 = {{Flagicon|БНМАУ}} [[БНМАУ]]-ын [[Нийгмийг Аюулаас Хамгаалах Яам]]ны сайд | 1blankname1 = [[Монгол улсын төрийн тэргүүн|Төрийн тэргүүн]] | 1namedata1 = [[Юмжаагийн Цэдэнбал]] | 2blankname1 = Ерөнхий сайд | 2namedata1 = [[Жамбын Батмөнх]] | term_start1 = 1982 | term_end1 = 1984 | predecessor1 = [[Өлзийхутагийн Чойжилсүрэн]] | successor1 = Агваанжанцангийн Жамсранжав | office3 = [[Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч|Улаанбаатарын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны дарга]] | primeminister3 = [[Юмжаагийн Цэдэнбал]] | term_start3 = 1971 | term_end3 = 1972 | predecessor3 = Догсомын Цэдэв | successor3 = Сүрэнжавын Балбар | birth_date = 1924 оны 12 сарын 19 | birth_place = [[Хатанбулаг сум]], [[Дорноговь]], Монгол | death_date = 2026 оны 11 сарын 06<br>(101 насалсан) | death_place = [[Москва]], Орос | party = [[Монгол Ардын Нам|Монгол Ардын Хувьсгалт Нам]] | spouse = | children = 1 охин | alma_mater = ЗХУ-д цэргийн дунд, артиллерийн инженерийн академи | profession = Цэргийн болон барилгын инженер | website = | allegiance = {{flag|БНМАУ}} | branch = [[File:Emblem of Mongolian People's Army.svg|23px]] [[Монголын Ардын Арми]] | serviceyears = 1944–1989 | rank = [[Хурандаа генерал]] | awards = [[File:OrdenSuheBator.png|35px|Сүхбаатарын одон]] [[File:OrdenZnam.png|35px|Байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон]] [[File:OrdenPolStar.png|35px|Алтан гадас одон]] [[File:OrdenTrudZnam.png|35px|Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон]] }} '''Сономын Лувсангомбо''' (1924 оны 12-р сарын 19-нд [[Дорноговь аймаг|Дорноговь аймгийн]] [[Хатанбулаг сум|Хатанбулаг суманд]] төрсөн - 2026 оны 11-р сарын 06-нд [[Орос|ОХУ]]-ын [[Москва]] хотод нас барсан) нь [[Монгол|Монголын]] гавьяат барилгачин, хурандаа генерал, төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн. Тэрээр 1984-1989 онд Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, 1982-1984 онд [[БНМАУ]]-ын хурандаа генерал, НАХЯ /[[Нийгмийг Аюулаас Хамгаалах Яам]]/-ны сайд байсан.<ref name=":1">{{Cite web |title=Төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, Хурандаа генерал С.Лувсангомбо 102 насандаа таалал төгсжээ |url=https://gogo.mn/r/9ll3dg |access-date=2026-11-10 |website=GoGo.mn |language=mn}}</ref> == Товч намтар == * 1941 онд 17 настайдаа Сулинхээрийн хилийн отрядад ажилд орж ажлын гараагаа эхлүүлсэн байна. * 1944 онд цэргийн албанд татагдсан. * 1945-1948 онд ЗХУ-ын [[Тамбов]] хотод цэргийн дунд сургуульд сурч онц төгссөн, * 1948-1954 [[Москва]] хотод Артиллерийн инженерийн Академи сурч төгссөж цэргийн дээд мэргэжилтэй болжээ. * 1954 оноос Цэргийн Их Сургуулийн багш. * 1956 онд [[Монгол Ардын Нам|МАХН]]-ын Төв хорооноос армийн удирдлага, дивиз хороодын дарга нарыг ардын аж ахуй, САА, нэгдлүүдэд даргаар хуваарилагдсан байна, * 1971-1972 онд Улаанбаатар хотын Ардын хурлын гүйцэтгэх захиргааны дарга, * 1972-1982 онд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, Барилгын архитектурын комиссын дарга, Барилга архитектур, техник хяналтын улсын хорооны даргаар хавсран ажиллаж байсан, * 1979 онд дэслэгч генерал цолыг хүртсэн.<ref name=":2">{{Cite web |title=ДУРСАХУЙ: НЭГЭН ЗУУНЫ ТҮҮХИЙГ БҮТЭЭСЭН МОНГОЛЫН СҮҮЛЧИЙН ХУРАНДАА ГЕНЕРАЛ БАЙЛАА, ТЭР |url=https://ergelt.mn/news/123/single/61827 |access-date=2026-11-10 |website=ergelt.mn |language=mn}}</ref> * 1982 онд хурандаа генерал цолыг хүртсэн.<ref name=":2" /> * 1982-1984 онд БНМАУ-ын [[Нийгмийг Аюулаас Хамгаалах Яам|Нийгмийг Аюулаас Хамгаалах Яамны]] (НАХЯ) сайд, * 1984-1989 онд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч даргын алба хашиж байгаад тэтгэвэрт гарчээ. ==Намтар== Лувсангомбо нь 1924 онд [[Түшээт хан аймаг|Түшээт хан аймгийн]] Говь мэргэн вангийн хошуу, одоогийн [[Дорноговь аймаг|Дорноговь]] аймгийн [[Хатанбулаг сум|Хатанбулаг]] сумын нутагт төрсөн.<ref name=":1" /> Эцэг нь Дашням гэж хүн байсан. 1931 онд захиргааны зохион байгуулалт болж бүртгэлээр тухайн өртөөнд занги Соном гэж хүн байснаар сумынхан бүгд Соном гэж овогоор бүртгүүлсэн байна. Тэрбээр цэргийн албанаас ажлын гараагаа эхэлж, ЗХУ-д цэргийн инженер, техникийн мэргэжил эзэмшин, цэргийн болон төрийн удирдах өндөр албан тушаалд ажиллаж, цэрэг, иргэний салбарын хамтын ажиллагаа, үндэсний аюулгүй байдал, батлан хамгаалах болон улсын бүтээн байгуулалтын бодлого, зохион байгуулалтад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан юм.<ref name=":1" /> С.Лувсангомбо нь Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, Барилга, архитектур, техник хяналтын улсын хорооны дарга, Улсын барилгын хорооны даргаар ажиллахдаа барилга, хот байгуулалт, байгаль орчин, усны аж ахуй, иргэний хамгаалалт, батлан хамгаалах, Зэвсэгт хүчний салбарын үйл ажиллагааны уялдаа холбоог ханган, улсын хэмжээний томоохон бүтээн байгуулалтад манлайлан оролцсон гарамгай зохион байгуулагч байлаа.<ref name=":1" /> Мөн 1982-1984 онд БНМАУ-ын Нийгмийг аюулаас хамгаалах яамны сайдаар ажиллаж, улсын хил, хилийн инженерийн хамгаалалт, отряд, заставын барилга байгууламжийг бэхжүүлэхэд анхаарч, аюулгүй байдлын салбарын хөгжилд хувь нэмрээ оруулсан юм.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last= |date=2019-09-10 |title=“100 эрхэм” ба зууны түүхийн ДАЛД ӨЧИЛ |url=https://news.zindaa.mn/2vkg |access-date=2026-11-10 |website=news.zindaa.mn |language=mn}}</ref> С.Лувсангомбо МАХН-ын XVI, XVII, XVIII, XIX их хуралд төлөөлөгчөөр оролцож, Намын Төв Хорооны гишүүн, 1982 онд МАХН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчооны орлогч гишүүнээр сонгогдож байв. Мөн БНМАУ-ын АИХ-ын 7, 8, 9, 10 дах удаагийн сонгуулиар БНМАУ-ын АИХ-ын депутатаар сонгогджээ. 1979-1982 онд Монгол-Вьетнам, Монгол-Лаос, 1984 оноос хойш Монгол-Унгар, Монгол-Германы Засгийн газар хоорондын Эдийн засаг, шинжлэх ухаан техникийн талаар хамтран ажиллах комиссын Монголын хэсгийн даргаар ажиллаж байв. Тэрбээр нийслэл хотын барилга, инженерийн шугам сүлжээг өргөтгөх, орон сууц үйлчилгээний барилга байгууламжийг барьж ашиглалтад оруулах талаар анхаарч нэлээд ажлыг зохион байгуулжээ.<ref>[https://book.ub.gov.mn/files/page/20.Sonomiin.Luvsangombo_tovch.namtar.pdf СОНОМЫН ЛУВСАНГОМБО]</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Эмгэнэл |url=https://sonin.mn/newsDetail/19893 |access-date=2026-11-10 |website=sonin.mn |language=mn}}</ref> Төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, Монгол Улсын гавьяат барилгачин, хурандаа генерал Сономын Лувсангомбо 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 6-нд, 101 насандаа таалал төгссөн.<ref name=":2" /> == Гэр бүл == 1949 онд Москвад танилцаад орос эмэгтэйтэй танилцаад 1953 оны намар бүртгүүлсэн байна. 1954 онд ууган охин Улаанбаатар хотод төрсөн. Тэтгэвэрт суугаад 1990 оноос хойш ЗХУ дараа нь ОХУ-ын [[Москва]] хотод амьдарч байв. == Шагнал, цол == * Сүхбаатарын одон * Алтан гадас одон * Байлдааны гавъяаны одон * Монгол Улсын Гавьяат барилгачин цол (2008)<ref name=":3" /> * Цэргийн гавъяаны одон болон бусад ойн медалиудаар шагнагдсан. == Эшлэл == {{Reflist}}{{БНМАУ-ын Нийгмийг Аюулаас Хамгаалахын сайд}} {{Хөтлөгч мөр Монголын генералууд}} {{DEFAULTSORT:Лувсангомбо, Сономын}} [[Ангилал:1924 онд төрсөн]] [[Ангилал:2026 онд өнгөрсөн]] [[Ангилал:Хатанбулагийн хүн]] [[Ангилал:Дорноговийнхон]] [[Ангилал:Түшээт хан аймгийн хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн]] [[Ангилал:Монголын улс төрч]] [[Ангилал:Монголын барилгын инженер]] [[Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:МАХН-ын гишүүн]] [[Ангилал:БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын гишүүн]] [[Ангилал:Цэргийн Их Сургуулийн багш]] [[Ангилал:Монголын дэслэгч генерал]] [[Ангилал:БНМАУ-ын хурандаа генерал]] [[Ангилал:БНМАУ-ын нийгмийг аюулаас хамгаалах яамны сайд]] [[Ангилал:БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга]] [[Ангилал:Улаанбаатарын засаг дарга]] [[Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан]] [[Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан]] [[Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны одон шагналтан]] [[Ангилал:Монголын Цэргийн гавьяаны одон шагналтан]] [[Ангилал:Гавьяат Барилгачин (Монгол)]] k0rwiuhm1anr8qs7q9n81kusy7m1oue 0 47341 875865 847479 2026-11-11T01:44:59Z ~2026-59660-94 108942 /* Намтар */ 875865 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Зохиолч | зураг = | хэмжээ = 292x292px | зургийн тайлбар = | жинхэнэ нэр = Бавуугийн Лхагвасүрэн | нууц нэр = Жамсран мундаг | төрсөн огноо = {{birth date|1944|11|25}} | төрсөн газар = [[Баян-Өнжүүл сум]], [[Төв аймаг]] | нас барсан огноо ={{death date and age2|2019|2|5|1944|11|25|mf=y}}<ref>[https://ikon.mn/n/1hxa ikon.mn:] ''ЭМГЭНЭЛ: БАВУУГИЙН ЛХАГВАСҮРЭН (1944-2019)''; нийтлэгдсэн 2019-2-10, хандсан 2019-2-11</ref> | нас барсан газар = [[Улаанбаатар]] | мэргэжил = 3охиолч | гарал үүсэл = | яс үндэс = Халх | иргэний харъяалал = Монгол Улс | боловсрол = | төрөл = Яруу найраг | субъект = | урсгал = | хамтрагч = | залгамжлагч = | шагналууд = Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]], [[Ардын Уран Зохиолч]], [[Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн]] |в = | вэбсайт = }} '''Бавуугийн Лхагвасүрэн''' ([[1944 он|1944 оны]] 11-р сарын 25-нд [[Төв аймаг|Төв]] [[аймаг|аймгийн]] [[Баян-Өнжүүл сум]]анд төрсөн- [[2019 он]]ы [[2 сарын 5]]-нд [[Улаанбаатар]] хотод нас барсан) Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]]т, [[Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн]], Монгол улсын [[Ардын Уран Зохиолч]], яруу найрагч. == Намтар == Б.Лхагвасүрэн нь 1944 оны арваннэгдүгээр сарын 25 нд Төв аймгийн Баян-Өнжүүл суманд төржээ. Тэрбээр * 1963 онд Улаанбаатарт архи хэтрүүлэн уусан * 1973-1977 онд ЗХУ-ын Москва хотын Кино Урлагийн дээд сургуульд суралцаж байсан. * 1963 онд Улсын хүүхэлдэйн театрт жүжигчин, зураач, туслах найруулагч *1968 оноос Монголын зохиолчдын эвлэлийн дэргэдэх үлгэрийн танхимд шүүмж мэдээ гаргаж архи цацаж, агсам тавьсан *1990-1992 онд Монголын зохиолчдын эвлэлийн даргаар, * 1992-1996 оны хооронд УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож соёл урлагийн олон арван хуулийн төслийг санаачлан батлуулсан. *2009-2012 онд Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл, урлагийн хорооны даргаар ажилласан. *2019 оны 2-р сарын 5-нд нас барсан. Тэрээр 75 насалсан байна == Уран бүтээл == 1962 оноос зохиол бүтээл бичиж туурвиж эхэлсэн. # 4000 мөр бүхий “[[Тамгагүй төр]]” эмгэнэлт жүжиг, # Их Монгол Улс байгуулагдасны 800 жилийн ойд зориулж “Атга нөж” жүжиг туурвисан. # "Ангир уураг" жүжиг # "Галзуу гурвалжин" зэрэг олон арван жүжгийн зохиол бичсэн. ; Кино зохиол # “Боржигоны бор тал" # “[[Бүлээн нурам]]”, # “Араатан”, # “[[Хүн чулууны нулимс]]”, # Хүннүгийн тухай “Бор манан” зэрэг кино зохиол бичсэн. ; Яруу найргийн # "Аргаа барсан шүлэг" # "Бодрол" # "Боржигоны бор тал" # "Буруу энгэртэй дээл" # "Ижийнхээ ачийг яалаа даа" # "Ижийтэйгээ үзсэн тэр жилийн наадам" # "Ижийтэйгээ байхад би баян байсан" # "Монголын их хээр тал" # "Охиноо би их санадаг" # "Уянгын шаглаа" # "Харанхуй" # "Хос уянга" # "[[Хүүдээ унших шүлэг]]" # "Чамаараа би зөндөө гоёсон" # "Чи бидэн хоёр" зэрэг олон шүлэг тэрлэсэн. ; Үргэлжилсэн үгийн зохиол # "Нулимстай дурсамж" өгүүллэг # "Яргуй нүдлэх цагаар" өгүүллэг # "Тэр алсад" тууж # "Үр могой" домог дууль ; Шүлгийн түүвэр # "Ангир уураг" # "Хос уянга" # "Гашуун өвс" # "Сул асгарсан сувд" ; Ном туурвил # Уянгын тойрог # Цагаан тэнхлэг == Гавьяа Шагнал == * МЗЭ-ийн шагнал /1989/, * БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]] /1990/, * БНМАУ-ын [[Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн]] /1990/, * Монгол улсын [[Ардын Уран Зохиолч]] цол /2001/, * Монгол улсын [[Хөдөлмөрийн баатар]] /2017/ * Америкийн Аризон мужийн Дэлхийн их сургуулийн соёлын доктор /1992/ цол хүртсэн. ==Эх сурвалж== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Лхагвасүрэн, Бавуугийн}} [[Ангилал:Бавуугийн Лхагвасүрэн| ]] [[Ангилал:Монголын зохиолч]] [[Ангилал:Монголын яруу найрагч]] [[Ангилал:Монгол улсын ардын уран зохиолч]] [[Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан]] [[Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар]] [[Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн]] [[Ангилал:Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн шагналтан]] [[Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн]] [[Ангилал:Баян-Өнжүүлийн хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1944 онд төрсөн]] [[Ангилал:2019 онд өнгөрсөн]] 7i8o5t5df0fk4macc4hapxb25d7ifty 0 48413 875905 863386 2026-11-11T04:55:35Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875905 wikitext text/x-wiki {{Хөлбөмбөгчин 2 |нэр = Лилиан Тюрам |уугуул нэр = Рюдди Лилиан Тюрам-Юльен |зураг = Lilian Thuram.jpg |хэмжээ = 270px |тайлбар = Лилиан Тюрам [[2010]] онд |хоч = ''Thu-Thu''<br />''Le Philosophe''<br />''Le Tronc''<br />''Lico'' |мэндэлсэн огноо = 1972 оны 1 сарын 1 |мэндэлсэн газар = [[Гваделуп]], [[Пуэнт-а-Питр]] |иргэншил = {{Далбаа Франц|20px}} [[Франц]] |өндөр = 185 |жин = 79 |байрлал = [[хамгаалагч (хөлбөмбөг)|хамгаалагч]] |одоогийн баг = зодог тайлсан |багууд = {{хөлбөмбөгийн замнал |1991—1996|{{Далбаа Франц|20px}} [[Монако (хөлбөмбөгийн баг)|Монако]]|173 (9) |1996—2001|{{Далбаа Итали|20px}} [[Парма (хөлбөмбөгийн баг)|Парма]]|201 (1) |2001—2006|{{Далбаа Итали|20px}} [[Ювентус]]|144 (1) |2006—2008|{{Далбаа Испани|20px}} [[Барселона (хөлбөмбөгийн баг)|Барселона]]|41 (0) |'''1991—2008'''|'''Бүгд'''|'''559 (11)'''}} |шигшээ = {{хөлбөмбөгийн замнал|1994—2008|{{Далбаа Франц|20px}} [[Францын хөлбөмбөгийн шигшээ|Франц]]|142 (2)}} |медалиуд = {{тэмцээн|[[Хөлбөмбөгийн ДАШТ|ДАШТ]]}} {{медаль|Алт|[[1998 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ|Франц 1998]]}} {{медаль|Мөнгө|[[2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ|Герман 2006]]}} {{тэмцээн|[[Холбоодын цом]]}} {{медаль|Алт|[[2003 оны Холбоодын цом|Франц 2003]]}} {{тэмцээн|[[Хөлбөмбөгийн ЕАШТ|ЕАШТ]]}} {{медаль|Хүрэл|[[1996 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ|Англи 1996]]}} {{медаль|Алт|[[2000 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ|Бельги/Нидерланд 2000]]}} {{тэмцээн|[[Газар дундын тэнгис|ГДТ-ийн]] орнуудын наадам}} {{медаль|Хүрэл|Лангедок — Руссильон 1993}} }} '''Рюдди Лилиан Тюрам-Юльен''' ({{lang-fr|Ruddy Lilian Thuram-Ulien}}; [[1972]] оны [[1 сарын 1|нэгдүгээр сарын 1]], [[Гваделуп]], [[Пуэнт-а-Питр]], '''Лилиан Тюрам''' ({{lang-fr|Lilian Thuram}}) — [[Гваделуп]] гаралтай [[Франц]]ын зодог тайлсан [[хөлбөмбөг]]чин. == Амжилт == * [[1998 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ|1998 оны дэлхийн аварга]]. * [[2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ|2006 оны ДАШТ-ий]] аман хүзүү. * [[2000 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ|2000 оны Европын аварга]]. * [[2003 оны Холбоодын цом]]ын эзэн * [[Францын хөлбөмбөгийн цом|Францын цомын]] эзэн (1): 1990/91 * [[УЕФА цом]]ын эзэн (1): 1998/99 * [[Италийн хөлбөмбөгийн цом|Италийн цомын]] эзэн (1): 1998/99 * [[Италийн хөлбөмбөгийн супер цом|Италийн супер цомын]] эзэн (3): 1999, 2002, 2003 * [[Испанийн хөлбөмбөгийн супер цом|Испанийн супер цомын]] эзэн (1): 2006 * [[Италийн хөлбөмбөгийн лиг|Италийн аварга]] (2): 2001/02, 2002/03 (титулы 2004/05 и 2005/06 отобраны) * 1997 оны Францын шилдэг хөлбөмбөгчин == Лавлах холбоос == {{лавлах холбоос}} == Гадны холбоос == * [https://web.archive.org/web/20140813231610/http://www.barcamania.com/news/4931.html Лилиан Тюрам. «Kind of blue»] * [http://www.footballdatabase.com/site/players/index.php?dumpPlayer=215 Профайл - FootballDatabase.com] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20110907011046/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_07-08/plantilla/jugadors/thuram.html Профайл - «Барселона»]{{ref-en}} {{France-footy-bio-stub}} {{Хураангуй багц2 |гарчиг = Өгүүлэлтэй холбоотой |1996 оны ЕАШТ-д Францын хөлбөмбөгийн шигшээ |1998 оны ДАШТ-д Францын хөлбөмбөгийн шигшээ |2000 оны ЕАШТ-д Францын хөлбөмбөгийн шигшээ |2002 оны ДАШТ-д Францын хөлбөмбөгийн шигшээ |2003 оны Холбоодын цомд Францын хөлбөмбөгийн шигшээ |2004 оны ЕАШТ-д Францын хөлбөмбөгийн шигшээ |2006 оны ДАШТ-д Францын хөлбөмбөгийн шигшээ |2008 оны ЕАШТ-д Францын хөлбөмбөгийн шигшээ |ФИФА 100 |Францын шилдэг хөлбөмбөгчин |ДАШТ-ий «Хүрэл бөмбөгийн» эзэн |1998 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ — бэлгэдлийн шигшээ |2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ — бэлгэдлийн шигшээ }} [[Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин]] [[Ангилал:Гваделупын хөлбөмбөгчин]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн Европын аварга]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч]] [[Ангилал:Барселона багийн тоглогч]] [[Ангилал:Монако багийн тоглогч]] [[Ангилал:Парма багийн тоглогч]] [[Ангилал:Ювентус багийн тоглогч]] [[Ангилал:ФИФА 100]] [[Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (офицер)]] [[Ангилал:Францчууд]] [[Ангилал:1972 онд төрсөн]] f4ttpq1640xiulh102so5u11vyxnmmk 0 50807 875881 874897 2026-11-11T02:13:43Z Zorigt 49 875881 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Мазимын Экей | image =File:Mazim Ekei statue in Olgii.jpg | caption =Өлгий дэх хөшөө | birth_date = [[1911]] оны 9 сарын 10 | birth_place = [[Монгол Улс]], [[Баян-Өлгий аймаг]], [[Булган сум (Баян-Өлгий)|Булган сум]], Лагчин | death = [[1939]] он | death_place = [[Дорнод аймаг]], [[Халхгол сум]] | nationality = [[Казахууд|Казах үндэстэн]] |citizenship = {{flag|Монгол}} | occupation = МАА-ийн офицер | agent = | alma_mater = | spouseэхнэр = | children = }} '''Мазимын Экей''' '''('''{{lang-kk|Ікей Мәзмұлы}}''')''' (1911-1939) Монгол Улсын баатар. ==Намтар== Экей 1932 онд баруун дөрвөн аймагт гарсан эсэргүү хөдөлгөөнийг дарахад оролцсон. Халхын голын байлдааны үед VI морьт дивизийн сумангийн захирагч байхдаа давуу хүчтэй дайсны эсрэг баатарлаг тулалдаж амь үрэгджээ. 1939 оны VII сарын 24-нд Гөлөгт Манханд болсон тулалдаанд дайсны давуу хүчний эсрэг сумангаа чадамгай удирдан хориглолтыг эзэлж авахад гарамгай гавьяа байгуулжээ. 1979 онд Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнасан. ==Гавьяа Шагнал== ==Гэгээн дурсгал== 1925 онд Зөвлөлт Холбоот Улсаас 30 гаруй мал эмнэлгийн мэргэжилтэн ирж, Монгол Улсыг хөдөө аж ахуйн орон болгох суурийг тавьж, мал эмнэлгүүдийг байгуулан, ноос угаах газруудыг олноор нь ажиллуулж эхэлсэн байдаг. Энэ ажил Баян-Өлгий аймагт ч мөн өрнөж, олон залуу орос мэргэжилтнүүдийн удирдлага дор ажиллахад Экей тэнд ноос угааж байжээ. Залуу хүү мал эмнэлгийн газар хоёр жил орчим ажиллаад 17 настайдаа Толбо сумын анхны бага сургуульд орж бичиг үсэг сурсан байна. Ингэхээр Мазимын хоёр дахь хүү 1928-1930 оны хооронд Тэнхимд сурч, бичиг үсэг тайлагджээ. Бага сургуулийг тэр цагт тэнхим гэдэг байсныг манай ахмад үеийн хүмүүс сайн мэднэ. Экей 1930 онд тэнхимээ төгссөний дараа Толбо сумынхаа бага сургуульд бичиг үсгийн багшаар ажиллахын зэрэгцээ хоршооны галч хийв. Чингээд даруй нэг жил өнгөрөхөд 1931 оны төмөр хонь жил Экей идэр залуу 20 насандаа цэргийн албанд морджээ. Тэр Улаанбаатар хотод орших Хужирбулангийн цэргийн ангид алба хааж, жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит Цэргийн Ерөнхий Сургуульд суралцаж байхдаа 1932 оны дотоодын зэвсэгт бослогыг дарахад онцгой гавьяа байгуулсан байна. Хөвсгөл аймгаас эх авч, баруун таван аймгийг багагүй түйвээсэн лам нарын энэ бослогыг номхотгоход гарамгай гавьяа байгуулсных нь төлөө түүнийг Бүх Цэргийн жанжин Дэмид сэлмээр шагнажээ. Экей 1934 онд Цэргийн ерөнхий сургуулиа төгсөөд Улаанбаатар хотын I морьт дивизийн II хороонд салааны даргын албыг хааж эхлэв. Энэ үедээ тэр Хуучнаар Сайн ноён хан аймгийн Зоригт гүний хошуу буюу одоогийн Архангай аймгийн Цэнхэр сумын харьяат Сономын Должин хэмээх монгол бүсгүйтэй ханилан суусан байна. 1981 онд хэвлэгдсэн “Халх голын байлдаанд оролцсон ахмад дайчдын дуртгал” номын 538 дугаар талд байх Должингийн дурсамжийг сөхөж үзэхэд “Анх би түүнтэй цэргийн ерөнхий сургууль төгсөөд Улаан хуарангийн нэг ангид байхад нь Өлзийхутагийн хүүхэн Норжинсүрэнтэй үерхэж тэднийхээр орон, гаран явсаар танилцсан юм аа. Өндөр нуруутай, өргөн хар хөмсөгтэй, баахан алиадуу яриа хөөрөө хурцтай, тэгсэн мөртлөө нөхөрсөг даруу түүний минь төрх надад эхлээд таалагдсан юм” гэсэн мөрүүд тод байна. Ингэхээр дэслэгч Экей 1934-1939 оны хооронд Улаанбаатар хотын Нэгдүгээр морьт дивизэд албаа үргэлжлүүлэн хааж, шинэ цэргүүдийг бэлтгэж, сургах ажилд шамдаж байжээ. Сономын Должингийн дурсамжийг цааш нэхэж үзвэл “Экей бид хоёр нэг гэрт ханилан сууж, дөрөв, таван жил амьдрахдаа нэг ч удаа ам муруйж байсангүй. Тэр минь харин ч гэртээ энгийн байхад элдэв зугаатай юм ярьж наргиан цэнгэлтэй байдагсан. Одоо бодоход ямар ч их хөдөлмөрч, махруу хүн байгаа вэ? Салааныхаа цэргүүдийн төлөө байнга санаа тавьж, гутал хувцас нь элэгдэж хуучирлаа гэх ч юм уу, аль эсвэл энэ жил ирсэн тэр гэдэг цэрэг гэрээ санаад яадаг билээ гэж ярина” гэжээ. Энэ бүгдээс үзэхэд дэслэгч Экей үнэхээр зөөлөн сэтгэлтэй, цэрэг дайчдадаа халамжтай байсан нь тодорхой. Харин Экей гэргий Должинтойгоо тун ч найрсуу, эвтэй сайхан сууж, богинохон ч гэсэн утга учиртай, гэрэл гэгээтэй амьдарсан ч үр хүүхэдтэй болоогүй юм шиг байна. Должингийн дурсамж дээр хүүхдийн тухай нэг ч өгүүлбэр байсангүй. {{DEFAULTSORT:Экей, Мазимын}} [[Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн]] [[Ангилал:Монгол улсын баатар]] [[Ангилал:Монголын хүн]] [[Ангилал:Казахууд]] [[Ангилал:1911 онд төрсөн]] [[Ангилал:1939 онд өнгөрсөн]] i06iu65urihujzpg10r9opo2ge9liso 875882 875881 2026-11-11T02:14:10Z Zorigt 49 875882 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Мазимын Экей | image =File:Mazim Ekei statue in Olgii.jpg | caption =Өлгий дэх хөшөө | birth_date = [[1911]] оны 9 сарын 10 | birth_place = [[Монгол Улс]], [[Баян-Өлгий аймаг]], [[Булган сум (Баян-Өлгий)|Булган сум]], Лагчин | death = [[1939]] он | death_place = [[Дорнод аймаг]], [[Халхгол сум]] | nationality = [[Казахууд|Казах үндэстэн]] |citizenship = {{flag|Монгол}} | occupation = МАА-ийн офицер | agent = | alma_mater = | spouseэхнэр = | children = }} '''Мазимын Экей''' ({{langx|kk|Ікей Мәзмұлы}}, 1911-1939) Монгол Улсын баатар. ==Намтар== Экей 1932 онд баруун дөрвөн аймагт гарсан эсэргүү хөдөлгөөнийг дарахад оролцсон. Халхын голын байлдааны үед VI морьт дивизийн сумангийн захирагч байхдаа давуу хүчтэй дайсны эсрэг баатарлаг тулалдаж амь үрэгджээ. 1939 оны VII сарын 24-нд Гөлөгт Манханд болсон тулалдаанд дайсны давуу хүчний эсрэг сумангаа чадамгай удирдан хориглолтыг эзэлж авахад гарамгай гавьяа байгуулжээ. 1979 онд Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнасан. ==Гавьяа Шагнал== ==Гэгээн дурсгал== 1925 онд Зөвлөлт Холбоот Улсаас 30 гаруй мал эмнэлгийн мэргэжилтэн ирж, Монгол Улсыг хөдөө аж ахуйн орон болгох суурийг тавьж, мал эмнэлгүүдийг байгуулан, ноос угаах газруудыг олноор нь ажиллуулж эхэлсэн байдаг. Энэ ажил Баян-Өлгий аймагт ч мөн өрнөж, олон залуу орос мэргэжилтнүүдийн удирдлага дор ажиллахад Экей тэнд ноос угааж байжээ. Залуу хүү мал эмнэлгийн газар хоёр жил орчим ажиллаад 17 настайдаа Толбо сумын анхны бага сургуульд орж бичиг үсэг сурсан байна. Ингэхээр Мазимын хоёр дахь хүү 1928-1930 оны хооронд Тэнхимд сурч, бичиг үсэг тайлагджээ. Бага сургуулийг тэр цагт тэнхим гэдэг байсныг манай ахмад үеийн хүмүүс сайн мэднэ. Экей 1930 онд тэнхимээ төгссөний дараа Толбо сумынхаа бага сургуульд бичиг үсгийн багшаар ажиллахын зэрэгцээ хоршооны галч хийв. Чингээд даруй нэг жил өнгөрөхөд 1931 оны төмөр хонь жил Экей идэр залуу 20 насандаа цэргийн албанд морджээ. Тэр Улаанбаатар хотод орших Хужирбулангийн цэргийн ангид алба хааж, жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит Цэргийн Ерөнхий Сургуульд суралцаж байхдаа 1932 оны дотоодын зэвсэгт бослогыг дарахад онцгой гавьяа байгуулсан байна. Хөвсгөл аймгаас эх авч, баруун таван аймгийг багагүй түйвээсэн лам нарын энэ бослогыг номхотгоход гарамгай гавьяа байгуулсных нь төлөө түүнийг Бүх Цэргийн жанжин Дэмид сэлмээр шагнажээ. Экей 1934 онд Цэргийн ерөнхий сургуулиа төгсөөд Улаанбаатар хотын I морьт дивизийн II хороонд салааны даргын албыг хааж эхлэв. Энэ үедээ тэр Хуучнаар Сайн ноён хан аймгийн Зоригт гүний хошуу буюу одоогийн Архангай аймгийн Цэнхэр сумын харьяат Сономын Должин хэмээх монгол бүсгүйтэй ханилан суусан байна. 1981 онд хэвлэгдсэн “Халх голын байлдаанд оролцсон ахмад дайчдын дуртгал” номын 538 дугаар талд байх Должингийн дурсамжийг сөхөж үзэхэд “Анх би түүнтэй цэргийн ерөнхий сургууль төгсөөд Улаан хуарангийн нэг ангид байхад нь Өлзийхутагийн хүүхэн Норжинсүрэнтэй үерхэж тэднийхээр орон, гаран явсаар танилцсан юм аа. Өндөр нуруутай, өргөн хар хөмсөгтэй, баахан алиадуу яриа хөөрөө хурцтай, тэгсэн мөртлөө нөхөрсөг даруу түүний минь төрх надад эхлээд таалагдсан юм” гэсэн мөрүүд тод байна. Ингэхээр дэслэгч Экей 1934-1939 оны хооронд Улаанбаатар хотын Нэгдүгээр морьт дивизэд албаа үргэлжлүүлэн хааж, шинэ цэргүүдийг бэлтгэж, сургах ажилд шамдаж байжээ. Сономын Должингийн дурсамжийг цааш нэхэж үзвэл “Экей бид хоёр нэг гэрт ханилан сууж, дөрөв, таван жил амьдрахдаа нэг ч удаа ам муруйж байсангүй. Тэр минь харин ч гэртээ энгийн байхад элдэв зугаатай юм ярьж наргиан цэнгэлтэй байдагсан. Одоо бодоход ямар ч их хөдөлмөрч, махруу хүн байгаа вэ? Салааныхаа цэргүүдийн төлөө байнга санаа тавьж, гутал хувцас нь элэгдэж хуучирлаа гэх ч юм уу, аль эсвэл энэ жил ирсэн тэр гэдэг цэрэг гэрээ санаад яадаг билээ гэж ярина” гэжээ. Энэ бүгдээс үзэхэд дэслэгч Экей үнэхээр зөөлөн сэтгэлтэй, цэрэг дайчдадаа халамжтай байсан нь тодорхой. Харин Экей гэргий Должинтойгоо тун ч найрсуу, эвтэй сайхан сууж, богинохон ч гэсэн утга учиртай, гэрэл гэгээтэй амьдарсан ч үр хүүхэдтэй болоогүй юм шиг байна. Должингийн дурсамж дээр хүүхдийн тухай нэг ч өгүүлбэр байсангүй. {{DEFAULTSORT:Экей, Мазимын}} [[Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн]] [[Ангилал:Монгол улсын баатар]] [[Ангилал:Монголын хүн]] [[Ангилал:Казахууд]] [[Ангилал:1911 онд төрсөн]] [[Ангилал:1939 онд өнгөрсөн]] tb3g3xgkily6kauvyizyibcmi952fwg 0 51331 875938 773142 2026-11-11T09:07:45Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875938 wikitext text/x-wiki {{Хөлбөмбөгчин 2 | нэр = Петер Нимайер | хоч = | уугуул нэр = | зураг = Peter Niemeyer - crop.JPG | хэмжээ = 135px | тайлбар = | мэндэлсэн огноо = [[1983]] оны [[11 сарын 22]] | мэндэлсэн газар = [[Баруун Герман]], [[Хёрстель]] | иргэншил = {{Далбаа Герман|20px}} [[Герман]] | өндөр = 191 | жин = 76 | одоогийн баг = {{Далбаа Герман|20px}} [[Херта (хөлбөмбөгийн баг)|Херта]] | байрлал = арын [[хагас хамгаалагч (хөлбөмбөг)|хагас хамгаалагч]] | дугаар = 18 | залуучуудын багууд = {{хөлбөмбөгийн замнал |1987—1996|{{Далбаа Герман|20px}} SV Teuto Riesenbeck| |1996—1999|{{Далбаа Герман|20px}} Borussia Emsdetten| |1999—2003|{{Далбаа Нидерланд|20px}} [[Твенте (хөлбөмбөгийн баг)|Твенте]]}} | багууд = {{хөлбөмбөгийн замнал |2003—2007|{{Далбаа Нидерланд|20px}} [[Твенте (хөлбөмбөгийн баг)|Твенте]]|106 (4) |2007—2010|{{Далбаа Герман|20px}} [[Вердер (хөлбөмбөгийн баг)|Вердер]]|32 (2) |2007—2010|{{зээл}}{{Далбаа Герман|20px}} Вердер II|12 (1) |2010|{{аренда}}{{Далбаа Герман|20px}} [[Херта (хөлбөмбөгийн баг)|Херта]]|28 (3) |2011—одоо|{{Далбаа Герман|20px}} [[Херта (хөлбөмбөгийн баг)|Херта]]|90 (6)}} | шигшээ = {{хөлбөмбөгийн замнал |2005—2006|{{Далбаа Герман|20px}} Герман (19-)|6 (0)}} | сүүлд шинэчилсэн = 2015 оны 3 сарын 11 | сүүлд шинэчилсэн (шигшээ) = 2014 оны 7 сарын 17 }} '''Петер Нимайер''' ({{lang-de|Peter Niemeyer}}; [[1983]] оны [[11 сарын 22|арваннэгдүгээр сарын 22]], [[Хёрстель]]) — [[Герман]]ы [[хөлбөмбөг]]чин, «[[Херта (хөлбөмбөгийн баг)|Херта]]» багийн хагас хамгаалагч. «Хертад» [[2010]] оны [[8 сарын 9|наймдугаар сарын 9-нд]] зээлээр ирж, II Бундеслигт хүчээ сорих болжээ.<ref>{{cite web | url = http://www.berlinonline.de/berliner-kurier/print/sport/314770.html | title = Hertha zahlt 200.000 Euro für Niemeyer | trans_title = Hertha pays 200.000 Euros for Niemeyer | language = German | publisher = Berlin Online | date = 9 August 2010}}{{Dead link|date=August 2012}}</ref> Нимайер 2010 оны [[10 сарын 4|аравдугаар сарын 4-нд]] «[[Алеманиа Ахен|Алеманиа Ахений]]» эсрэг тоглохдоо мэргэжлийн анхны эмэгтэй шүүгч [[Бибиана Штайнхаус]]ын мөрөнд хүрэх гэж байгаад зүүн хөхөнд санамсаргүй хүрч, шуугиан дэгдээж байв.<ref>{{cite web | url = http://www.liveleak.com/view?i=1c8_1286303137 | title = Cup a feel | publisher = Live Leak | accessdate = 4 August 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210506105620/https://www.liveleak.com/view?i=1c8_1286303137 | archive-date = 6 Тавдугаар сар 2021 | url-status = dead}}</ref> == Лавлах холбоос == {{Лавлах холбоос}} == Гадны холбоос == * [http://www.fussballdaten.de/spieler/niemeyerpeter/ Профайл - fussballdaten.de] {{ref-de}} * [http://www.weltfussball.de/spieler_profil/peter-niemeyer/ Профайл - weltfussball.de] * [https://web.archive.org/web/20150330193943/http://www.herthabsc.de/de/teams/profis/page/133-383-133--.html?p=342&t=html/portraits&id=3155 Профайл - «Херта»] {{germany-footy-bio-stub}} {{Херта багийн бүрэлдэхүүн}} [[Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч]] [[Ангилал:Твенте багийн тоглогч]] [[Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч]] [[Ангилал:Херта багийн тоглогч]] [[Ангилал:Германчууд]] [[Ангилал:1983 онд төрсөн]] 4u8gydy9wpclh75d9fe3tzuy6dk4zvj 0 51639 875902 742945 2026-11-11T04:50:01Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875902 wikitext text/x-wiki {{Хөлбөмбөгчин 2 |нэр = Леандро Бакуна |уугуул нэр = Леандро Жонс Йохан Бакуна<ref name="Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14">{{Cite news | title = Barclays Premier League Squad Numbers 2013/14 | url = http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html | publisher = Premier League | date = 16 August 2013 | accessdate = 16 August 2013 | archive-date = 5 Дөрөвдүгээр сар 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160405213202/http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/aug/premier-league-squad-numbers-seasons-2013-14.html | url-status = dead }}</ref> |зураг = LeandroBacuna.jpg |хэмжээ = 190px |тайлбар = Леандро Бакуна 2013 онд |мэндэлсэн огноо = [[1991]] оны [[8 сарын 21]] |мэндэлсэн газар = [[Нидерланд]], [[Гронинген хот|Гронинген]] |иргэншил = {{Далбаа Нидерланд|20px}} [[Нидерланд]] |өндөр = |жин = |байрлал = жигүүрийн хагас хамгаалагч, баруун хамгаалагч |одоогийн баг = {{Далбаа Англи|20px}} [[Астон Вилла]] |дугаар = 7 |залуучуудын багууд = {{хөлбөмбөгийн замнал ||{{Далбаа Нидерланд|20px}} [[Гронинген (хөлбөмбөгийн баг)|Гронинген]]|}} |багууд = {{хөлбөмбөгийн замнал |2009—2013|{{Далбаа Англи|20px}} [[Гронинген (хөлбөмбөгийн баг)|Гронинген]]|109 (14) |2013—|{{Далбаа Англи|20px}} [[Астон Вилла]]|52 (5)}} |шигшээ = {{хөлбөмбөгийн замнал |2009|{{Далбаа Нидерланд|20px}} Нидерланд (19-)|10 (1) |2009|{{Далбаа Нидерланд|20px}} Нидерланд (20-)|5 (3) |2009|{{Далбаа Нидерланд|20px}} Нидерланд (21-)|10 (1)}} |сүүлд шинэчилсэн = 2015 оны 5 сарын 2 |сүүлд шинэчилсэн (шигшээ) = 2015 оны 5 сарын 2 }} '''Леандро Жонс Йохан Бакуна''' ({{lang-en|Leandro Jones Johan Bacuna}}; [[1991]] оны [[8 сарын 21|наймдугаар сарын 21]], [[Гронинген хот|Гронинген]]) — [[Нидерланд]]ын [[хөлбөмбөг]]чин, [[Англи]]йн «[[Астон Вилла]]» багт тоглодог. 2009 оны аравдугаар сарын 30-нд «[[Гронинген (хөлбөмбөгийн баг)|Гронингений]]» үндсэн бүрэлдэхүүнд анхны гараагаа хийж байв.<ref>[http://www.vi.nl/Spelers/Speler.htm?employer=57&season=382&dbid=63150&typeofpage=84137 Voetbal International&nbsp;– Bacuna]</ref> 2013 оны зургаадугаар сарын 13-нд одоогийн багтайгаа гурван жилийн гэрээ байгуулж байлаа.<ref>[http://www.vi.nl/nieuws/242500/Groninger-Bacuna-wordt-collega-van-Vlaar-in-Engeland.htm]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.avfc.co.uk/page/NewsDetail/0,,10265~3209128,00.html |title=Bacuna tipped to be "a real asset" after sealing Villa transfer |access-date=2017-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130615161605/http://www.avfc.co.uk/page/NewsDetail/0%2C%2C10265~3209128%2C00.html |archive-date=2013-06-15 |url-status=dead}}</ref> 2014/2015 онд Английн цомын тоглолтуудад 5 гоолджээ. == Лавлах холбоос == {{лавлах холбоос}} == Цахим хуудас == *{{soccerbase|id=55800|name=Леандро Бакуна}} {{Netherlands-footy-bio-stub}} {{Астон Вилла багийн бүрэлдэхүүн}} [[Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгчин]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч]] [[Ангилал:Гронинген багийн тоглогч]] [[Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч]] [[Ангилал:Нидерландчууд]] [[Ангилал:1991 онд төрсөн]] je37b21p2gdlde6l6tlet0vcj6yri8m 0 52022 875926 764230 2026-11-11T07:44:29Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875926 wikitext text/x-wiki '''Намхайн Нацагням''' нь Монгол Улсын төрийн соёрхолт инженер юм. == Товч намтар == Н.Нацагням 1972 онд, одоогийн Дархан-Уул аймгийн [[Шарынгол сум|Шарын голд]] төрсөн. Октябрийн районы 40 дүгээр дунд сургуулийг 1990 онд төгссөнийхөө дараа нэг жил Найрамдлын раойны Цахилгаан шугам сүлжээнд гуравдугаар зэргийн монтёр хийж ажлын гараагаа эхлүүлжээ. Харин  1991-1995 онд ШУТИС-ийн ЭХИС-ийг Эрчим хүчний автомажуулалт мэргэжлээр, 1995-1997 тус сургуульдаа магистрт сурч төгссөн байна. Тэрээр профессор Ч.Нацагдоржийн шавь бөгөөд оройн 19 цагаас 23 цаг хүртэл тусгай програмаар хичээллэдэг байжээ. Мөн Н.Нацагням оюутан байхдаа хичээл зааж янз бүрийн автоматикийн схем зохиож, уламжлалт автоматуудын алдааг олж сайжруулах зэрэг ажлуудыг хийдэг байсан гэнэ. == Ажлын замнал == Тэрээр 1997-1998 онд Баянзүрх дүүргийн Цахилгаан шугам сүлжээ компанид инженерээр ажиллаж байж. Түүнийхээ дараа 1998-2000 онд Манчестерийн Техникийн их сургуулийн магистрт сураад 2000-2007 онд Английн АLSТОМ РОWЕR СОNVERSION LTD/СОNVERTEAM компанид эрчим хүчний реактив чадлын автоматжуулалт буюу өдөөлтийн систем, тогтворжилт, реле-хамгаалалтын техник болон программ хангамжийн зохион бүтээгч инженер, 2007 онд Английн NЕС ЕlectronicsLTD компанид хүчний электроник, инвертерийн удирдлагын техник болон программ хангамж зохион бүтээгч ахлах инженер, 2007-2009 онд Английн Castle Care-Tech LTD компанид интернет, радио холбоо, дохиоллын системийн программ хангамж зохион бүтээгч инженерээр тус тус ажиллаж байгаад эх орондоо иржээ. Ирсэн даруйдаа буюу 2009 оны зургадугаар сараас “Намхайннацагням” ХХК байгуулан захирлаар нь ажиллаж байна. == Бүтээл == Инженер Н.Нацагнямын зохион бүтээсэн реактив чадлын автомат болох NaNyam_АХ12 бүтээлийг бүх станц, дэд станцад суурилуулж реактив чадлын асуудлаа шийдсэнээр манай эрчим хүчний систем ОХУ-аас салж бие дааж найдвартай, тогтвортой ажиллах боломж нээгдэж байгаа аж. Мөн эрчим хүчний систем янз бүрийн доргилт аваарын үед найдвартай ажиллах боломжтой болсоноор олон тэрбум төгрөгийн хэмнэлт гарах гэнэ. Энэ талаар дээр дурдсан ажлын хэсэг “ОХУ-д жил бүр төлдөг (355 сая кВтЦаг * 152 төгрөг)=54 тэрбум төгрөгийг хэмнэнэ. Харин өнөөгийн ТЭЦҮ болгон реактив чадлын шингээлт болон үйлдвэрлэлийг үл тооцдог тул бид шинээр зуун цахилгаан станц байгуулсан ч ОХУ-ын хараат байна. Харин Н.Нацагнямын зохион бүтээсэн реактив чадлын автомат болох NaNyam_АХ12 нь энэ хараат байдлаас бүр мөсөн тасдах боломжтой юм. Үүний үр дүнд жил бүр 54 тэрбум төгрөгийг хэмнэхээс гадна манай эрчим хүчний систем янз бүрийн доргилт аваарын үед найдвартай ажиллах боломжтой болно. == Шагнал == *2013 Шинжлэх ухааны салбарын "Технологийн дэвшлийн шагнал" *2013 Төрийн соёрхол *2015 Үндэсний бүтээмжийн шагнал ==Эх сурвалж== *[https://web.archive.org/web/20160722140003/http://sonin.mn/news/politics-economy/22395] *[https://web.archive.org/web/20150429182503/http://www.24tsag.mn/content/45490.shtml] {{DEFAULTSORT:Нацагням, Намхайн}} [[Ангилал:Монголын инженер]] [[Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан]] [[Ангилал:Шинжлэх Ухаан Технологийн Их Сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:Шарынголын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1972 онд төрсөн]] 1271e4pmzum9sqkwvm4a7iqwtdb922b 0 53600 875919 875427 2026-11-11T07:16:35Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875919 wikitext text/x-wiki {{Infobox economy | country = Монгол Улс | image = UB downtown.jpg | caption = [[Улаанбаатар]]ын төв хэсэг. Дунд хэсэгт [[Сүхбаатарын талбай]], ард нь Blue Sky Tower харагдана | image_size = 310px | currency = [[Төгрөг]] (MNT, ₮) | year = Календарийн жил | organs = [[Дэлхийн Худалдааны Байгууллага|ДХБ]], [[Олон Улсын Валютын Сан|ОУВС]], [[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]], [[Азийн хөгжлийн банк|АХБ]], [[Шанхайн Хамтын Ажиллагааны Байгууллага|ШХАБ]] (ажиглагч) | group = {{plainlist| *Шинээр хөгжиж буй болон хөгжиж буй эдийн засаг<ref name="IMF-WEO-2026">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/datasets/IMF.RES%3AWEO |title=World Economic Outlook Database, April 2026 |publisher=[[Олон Улсын Валютын Сан|Олон улсын валютын сан]] |website=IMF Data |date=14 April 2026 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> *Дээд-дунд орлоготой эдийн засаг<ref name="WB-income">{{cite web |url=https://www.worldbank.org/ext/en/country/mongolia |title=Mongolia |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> }} | population = {{increase}} 3.584 сая (2025 оны ОУВС-гийн тооцоо)<ref name="IMF-WEO-2026" /> | gdp = {{plainlist| *{{increase}} $25.37 тэрбум ([[Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн|нэрлэсэн ДНБ]]; 2025) *{{increase}} $74.25 тэрбум (ХАЧП; 2025) }}<ref name="IMF-WEO-2026" /> | growth = {{plainlist| *{{increase}} 5.1% (2024) *{{increase}} 6.8% (2025) *{{increase}} 5.3% (2026 оны төсөөлөл) }}<ref name="IMF-WEO-2026" /> | per capita = {{plainlist| *{{increase}} $7,079 (нэрлэсэн; 2025) *{{increase}} $20,720 (ХАЧП; 2025) }}<ref name="IMF-WEO-2026" /> | inflation = {{plainlist| *6.2% (2024) *8.6% (2025) *7.4% (2026 оны төсөөлөл) }}<ref name="IMF-WEO-2026" /> | poverty = 11.7% (өдөрт $8.30-аас доош орлоготой хүн ам; 2021 оны ХАЧП, 2025 оны тооцоо)<ref name="WB-MPO-2026">{{cite web |url=https://thedocs.worldbank.org/en/doc/c6aceb75bed03729ef4ff9404dd7f125-0500012021/related/mpo-mng.pdf |title=Mongolia Macro Poverty Outlook, April 2026 |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |date=April 2026 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> | gini = 31.4 (2022)<ref name="WB-MPO-Gini">{{cite web |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/099908304042433922/pdf/IDU1504c0e8612980149ad1bf701113042dc1cfa.pdf |title=Macro Poverty Outlook: Mongolia |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> | hdi = {{plainlist| *{{increase}} 0.747 ([[Хүний хөгжлийн илтгэлцүүр|ХХИ]]; 2023; 104-р, өндөр) *0.647 (тэгш бус байдлаар засварласан ХХИ; 2023) }}<ref name="UNDP-HDI-2025">{{cite web |url=https://hdr.undp.org/data-center/country-insights |title=Human Development Insights |publisher=НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref><ref name="UNDP-IHDI-2025">{{cite web |url=https://hdr.undp.org/sites/default/files/2025_HDR/HDR25_Statistical_Annex_IHDI_Table.xlsx |title=Inequality-adjusted Human Development Index, 2025 statistical annex |publisher=НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> | unemployment = {{plainlist| *5.3% (2025 оны ОУВС-гийн тооцоо) *5.0% (2026 оны төсөөлөл) }}<ref name="IMF-WEO-2026" /> | industries = уул уурхай ([[нүүрс]], [[зэс]], [[алт]], [[молибден]], [[Хайлуур жонш|жонш]], төмрийн хүдэр), барилга ба барилгын материал, хүнс ба ундаа, малын гаралтай бүтээгдэхүүн боловсруулах, ноолуур ба нэхмэл, газрын тос олборлолт | exports = {{increase}} $15.76 тэрбум (2025)<ref name="NSO-trade-2025">{{cite web |url=https://www.1212.mn/uploads/1782275347598-%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B0%D0%B4%20%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B0%20%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D1%86%D1%83%D1%83%D0%BB%D0%B3%D0%B0%20-2025.pdf |title=Гадаад худалдаа — 2025 |publisher=Үндэсний статистикийн хороо |access-date=2 August 2026 |language=mn }}</ref> | export-goods = нүүрс, зэсийн хүдэр ба баяжмал, алт, төмрийн хүдэр ба баяжмал, боловсруулаагүй газрын тос, жонш, ноолуур, малын гаралтай бүтээгдэхүүн<ref name="NSO-trade-2025" /> | export-partners = {{plainlist| *[[Хятад]]: 89.4% *[[Швейцар]]: 6.9% *[[Америкийн Нэгдсэн Улс]]: 0.8% *Бусад: 2.9% *(2025) }}<ref name="NSO-trade-2025" /> | imports = {{increase}} $11.39 тэрбум (2025)<ref name="NSO-trade-2025" /> | import-goods = машин, механик ба цахилгаан тоног төхөөрөмж, газрын тосны бүтээгдэхүүн, автомашин ба сэлбэг хэрэгсэл, хүнсний бүтээгдэхүүн, химийн бүтээгдэхүүн, барилгын материал<ref name="NSO-trade-2025" /> | import-partners = {{plainlist| *[[Хятад]]: 40.9% *[[Орос]]: 24.5% *[[Япон]]: 9.6% *[[Өмнөд Солонгос]]: 4.1% *[[Америкийн Нэгдсэн Улс]]: 3.7% *Бусад: 17.3% *(2025) }}<ref name="NSO-trade-2025" /> | current account = −$2.19 тэрбум (ДНБ-ий −8.6%; 2025 оны ОУВС-гийн тооцоо)<ref name="IMF-WEO-2026" /> | debt = ДНБ-ий 45.1% (Засгийн газрын нийт өр; 2025 оны ОУВС-гийн тооцоо)<ref name="IMF-WEO-2026" /> | revenue = ₮32.65 их наяд (Засгийн газрын нийт орлого; 2025 оны ОУВС-гийн тооцоо)<ref name="IMF-WEO-2026" /> | expenses = ₮31.12 их наяд (Засгийн газрын нийт зардал; 2025 оны ОУВС-гийн тооцоо)<ref name="IMF-WEO-2026" /> | balance = ДНБ-ий +1.7% (Засгийн газрын нийт тэнцэл; 2025 оны ОУВС-гийн тооцоо)<ref name="IMF-WEO-2026" /> | credit = {{plainlist| *S&P: BB−, төлөв тогтвортой<ref name="SP-2025">{{cite web |url=https://www.spglobal.com/ratings/en/regulatory/article/-/view/type/HTML/id/3468928 |title=Mongolia Upgraded To 'BB-' On Sustained Fiscal Consolidation And Strong Growth; Outlook Stable |publisher=S&P Global Ratings |date=30 October 2025 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> *Moody’s: B1, төлөв тогтвортой<ref name="Moodys-2025">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/en/r/10702 |title=Moody’s Upgrades Mongolia’s Credit Rating to ‘B1’ with a Stable Outlook |publisher=[[Монголбанк]] |date=17 October 2025 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> *Fitch: B+, төлөв тогтвортой<ref name="Fitch-2025">{{cite web |url=https://www.fitchratings.com/research/sovereigns/fitch-affirms-mongolia-at-b-outlook-stable-01-09-2025 |title=Fitch Affirms Mongolia at 'B+'; Outlook Stable |publisher=Fitch Ratings |date=1 September 2025 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> }} | reserves = {{increase}} $7.66 тэрбум (2026 оны 6 сар)<ref name="BoM-reserves-2026">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/en/ |title=The Central Bank of Mongolia |publisher=[[Монголбанк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> }} '''Монголын эдийн засаг''' нь уул уурхай, үйлчилгээ, хөдөө аж ахуй, боловсруулах үйлдвэрлэлд тулгуурладаг. Монгол Улс зэс, нүүрс, алт, молибден, жонш зэрэг ашигт малтмалын арвин нөөцтэй бөгөөд эрдэс бүтээгдэхүүн нь аж үйлдвэрийн үйлдвэрлэл, экспортын орлогын томоохон хэсгийг бүрдүүлдэг. Мал аж ахуй, ноолуурын үйлдвэрлэл нь эдийн засагт уламжлалт чухал байр суурь эзэлдэг бол худалдаа, тээвэр, барилга, санхүү болон бусад үйлчилгээний салбарууд дотоодын нийт бүтээгдэхүүний үлэмж хэсгийг бүрдүүлдэг. 1990-ээд оны эхээр [[Зөвлөлт Холбоот Улс]] задарч, Зөвлөлтийн эдийн засгийн тусламж болон хуучин худалдааны тогтолцоо тасалдсанаар Монгол Улсын эдийн засаг гүн уналтад орсон. Үүний дараа үнэ чөлөөлөх, өмч хувьчлах, хувийн хэвшлийг хөгжүүлэх зэрэг зах зээлийн шинэчлэлийг хэрэгжүүлж, 1990-ээд оны дунд үеэс эдийн засгийн өсөлт сэргэж эхэлсэн. Монгол Улс 1997 онд [[Дэлхийн Худалдааны Байгууллага|Дэлхийн худалдааны байгууллага]]д элссэн. 2000-аад оноос уул уурхайн салбарын хөрөнгө оруулалт эрчимжиж, [[Оюутолгой|Оюу Толгой]], нүүрсний томоохон ордууд болон тэдгээртэй холбоотой дэд бүтцийн төслүүд эдийн засгийн өсөлт, экспортын орлогыг нэмэгдүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэх болсон. Уул уурхайн үйлдвэрлэл нэмэгдсэнээр Монгол Улс дэлхийн зэс, нүүрсний зах зээлд илүү томоохон нийлүүлэгч болох боломжтой болсон бөгөөд тээвэр, эрчим хүч, барилга, санхүү болон ханган нийлүүлэлтийн салбарын хөгжилд мөн түлхэц үзүүлсэн. Монголын эдийн засгийн өсөлтийн боломж нь байгалийн нөөц, залуу хүн ам, хотжилт, хөрш орнуудын томоохон зах зээлтэй ойр байршилтай холбоотой. Үүний зэрэгцээ экспортын бүтэц цөөн нэр төрлийн эрдэс бүтээгдэхүүнд, гадаад худалдаа нь [[Хятад|БНХАУ]]-ын зах зээлд өндөр төвлөрсөн хэвээр байна. Иймээс эдийн засгийг төрөлжүүлэх, боловсруулах үйлдвэрлэл болон экспортыг нэмэгдүүлэх, дэд бүтэц, эрчим хүч, тээвэр логистикийн хүчин чадлыг сайжруулах нь Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн гол зорилтуудын нэг юм. ==Эдийн засгийн түүх== [[File:GDP_per_capita_development_of_Mongolia.svg|thumb|Монгол Улсын нэг хүнд ногдох бодит ДНБ-ий түүхэн хөгжил]] ===Социалист үе=== 1924–1990 онд Монголын эдийн засаг төвлөрсөн төлөвлөгөөт тогтолцоонд тулгуурлаж, төрийн өмч давамгайлж байв. Эдийн засгийн бодлого нь мал аж ахуйг хамтралжуулах, аж үйлдвэр, уул уурхай, эрчим хүч, барилга болон тээврийн суурийг хөгжүүлэхэд чиглэж байлаа. Монгол Улсын эдийн засаг [[Зөвлөлт Холбоот Улс]] болон [[Эдийн Засгийн Харилцан Туслалцах Зөвлөл|Эдийн засгийн харилцан туслалцах зөвлөл]]ийн бусад оронтой нягт холбоотой байв. 1991 оноос өмнө Монголын гадаад худалдааны 80 орчим хувь нь ЗХУ-тай, 15 орчим хувь нь Эдийн засгийн харилцан туслалцах зөвлөлийн бусад оронтой хийгддэг байжээ. ЗХУ нь түлш, эм, машин тоног төхөөрөмж, сэлбэг хэрэгсэл болон бусад чухал импортын гол нийлүүлэгчийн зэрэгцээ Монголын үйлдвэрийн бүтээгдэхүүний үндсэн зах зээл байв.<ref name="LOC-Mongolia-1991">{{cite book |editor=Robert L. Worden |title=Mongolia: A Country Study |publisher=Federal Research Division, Library of Congress |year=1991 |pages=163–164 |url=https://tile.loc.gov/storage-services/public/gdcmassbookdig/mongoliacountrys00word_0/mongoliacountrys00word_0.pdf |access-date=11 July 2025 |language=en }}</ref> 1980-аад онд аж үйлдвэрийн салбарын эдийн засагт эзлэх байр суурь нэмэгдсэн. 1989 онд аж үйлдвэр материаллаг үйлдвэрлэлийн 34 орчим хувийг бүрдүүлж байсан бол хөдөө аж ахуйн эзлэх хувь 18 орчим байв. Гэсэн хэдий ч ашигт малтмал, мал болон малын гаралтай бүтээгдэхүүн экспортын гол хэсгийг бүрдүүлсээр байжээ.<ref name="LOC-Mongolia-1991" /> 1980-аад оны сүүлээр Монгол Улс ЗХУ болон социалист орнуудаас гадна Азийн бусад улс, өрнөдийн орнуудтай эдийн засгийн харилцаагаа өргөжүүлж, гадаад худалдаа болон аялал жуулчлалыг төрөлжүүлэх эхлэл тавигдсан. ===Зах зээлийн эдийн засагт шилжилт=== 1990 оны ардчилсан өөрчлөлтийн дараа Монгол Улс төвлөрсөн төлөвлөгөөт тогтолцооноос зах зээлийн эдийн засагт шилжиж эхэлсэн. Зөвлөлтийн санхүүгийн тусламж, хөнгөлөлттэй худалдаа болон хуучин экспортын зах зээл богино хугацаанд хумигдсан нь үйлдвэрлэл, улсын төсөв болон өрхийн орлогод хүчтэй нөлөөлөв.<ref name="IMF-transition-2003">{{cite web |url=https://www.imf.org/-/media/websites/imf/imported-full-text-pdf/external/pubs/ft/wp/2003/_wp03217.pdf |title=Growth and Recovery in Mongolia During Transition |publisher=[[Олон Улсын Валютын Сан|Олон улсын валютын сан]] |date=November 2003 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> Шилжилтийн эхний жилүүдэд үнэ чөлөөлөх, төгрөгийн ханшийн тогтолцоог шинэчлэх, ваучерын хувьчлал явуулах, хувийн өмч болон аж ахуйн нэгжийн эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх зэрэг шинэчлэл хэрэгжүүлсэн. Мал сүргийг хувийн өмчид шилжүүлж, жижиг худалдаа, үйлчилгээ болон үйлдвэрлэлийн олон аж ахуйн нэгжийг хувьчилснаар хувийн хэвшил богино хугацаанд өргөжив.<ref name="WB-privatization-transition">{{cite web |url=https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/907391468774005361 |title=Mongolia: Privatization and System Transformation in an Isolated Economy |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> Шилжилтийн эхний үе эдийн засгийн огцом агшилт, бараа бүтээгдэхүүний хомсдол, ажилгүйдэл болон өндөр инфляцтай давхацсан. 1993 он гэхэд бодит ДНБ шилжилт эхэлснээс хойш ойролцоогоор 20 хувиар буурсан байв. Харин макро эдийн засгийг тогтворжуулах арга хэмжээ, хувийн хэвшлийн өсөлт болон үйлдвэрлэлийн сэргэлтийн нөлөөгөөр эдийн засаг 1994 оноос дахин өсөж эхэлсэн.<ref name="WB-transition-1993">{{cite web |url=https://blogs.worldbank.org/en/eastasiapacific/mongolia-25-year-partnership-with-the-world-bank-1993 |title=1993: Attention Turns to Mongolia’s Nascent Private Sector |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |date=25 February 2016 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> 1995 онд худалдааны нөхцөл, ялангуяа зэсийн үнэ сайжирснаар бодит ДНБ ойролцоогоор 6 хувиар өссөн. Гэвч банкны салбарын сул удирдлага, чанаргүй зээлийн өсөлт болон хяналтын тогтолцооны дутагдал нь 1990-ээд оны дунд үеийн эдийн засгийн тогтвортой байдалд хүндрэл учруулж байв.<ref name="IMF-Mongolia-1997">{{cite web |url=https://www.elibrary.imf.org/view/journals/002/1997/092/article-A001-en.xml |title=Mongolia: Recent Economic Developments |publisher=[[Олон Улсын Валютын Сан|Олон улсын валютын сан]] |date=1997 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> 1990-ээд оны сүүлээр [[1997 оны Азийн санхүүгийн хямрал]], 1998 оны Оросын санхүүгийн хямрал болон түүхий эдийн үнийн хэлбэлзэл өсөлтөд нөлөөлсөн боловч зах зээлийн үндсэн байгууллагууд бүрэлдэж, хувийн хэвшил эдийн засгийн гол хэсэг болж эхэлсэн. Монгол Улс 1997 онд [[Дэлхийн Худалдааны Байгууллага|Дэлхийн худалдааны байгууллага]]д элссэн нь олон улсын худалдааны тогтолцоонд нэгдэх үйл явцын чухал үе шат болсон. 2000–2002 онд дараалсан зудын улмаас олон сая мал хорогдож, мал аж ахуй болон хөдөөгийн өрхийн орлогод ихээхэн хохирол учирсан. Гэсэн хэдий ч 2000-аад оны эхэн үеэс уул уурхай, худалдаа, үйлчилгээ болон барилгын салбарын өсөлт эрчимжиж, эдийн засгийн хөгжлийн шинэ үе эхэлсэн.<ref name="IMF-transition-2003" /> ===Орчин үеийн эдийн засгийн хөгжил=== [[File:Mongolian factory worker with cashmere.jpg|250px|thumb|Ноолуурын үйлдвэрт ажиллаж буй ажилтан]] [[File:Market in Ulan Bator (Mongolia).jpg|250px|thumb|Улаанбаатар дахь зах]] ====2008–2010 оны хямрал ба сэргэлт==== 2008–2009 оны дэлхийн санхүүгийн хямралын үед зэс зэрэг түүхий эдийн үнэ болон гадаад эрэлт огцом буурснаар Монголын экспорт, төсвийн орлого хумигдаж, эдийн засгийн өсөлт саарсан. Монгол Улс түүхий эдийн экспорт болон БНХАУ-ын зах зээлээс өндөр хамааралтай байсан нь гадаад орчны сөрөг нөлөөг нэмэгдүүлжээ.<ref name="WB-retrospective-2008-2010">{{cite web |url=https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/836891468275678347 |title=Mongolia Economic Retrospective: 2008–2010 |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> 2009–2010 оны өвөл тохиосон [[Зуд|зуд]]ын улмаас олон сая мал хорогдож, хөдөө аж ахуй болон малчдын амьжиргаанд ихээхэн хохирол учирсан. Харин 2010 онд түүхий эдийн зах зээл болон гадаад эрэлт сэргэж, худалдаа, тээвэр, барилга зэрэг салбарын идэвхжил нэмэгдсэнээр эдийн засаг өсөлтөд эргэн орсон.<ref name="WB-update-2011">{{cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2011/01/28/mongolia-quarterly-economic-update-january-2011 |title=Mongolia Quarterly Economic Update, January 2011 |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |date=28 January 2011 |access-date=2 August 2026 |language=en |archive-date=12 Дөрөвдүгээр сар 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260412191419/https://www.worldbank.org/en/news/feature/2011/01/28/mongolia-quarterly-economic-update-january-2011 |url-status=dead }}</ref> ====2010-аад оны уул уурхайн өсөлт==== 2010-аад оны эхээр [[Оюутолгой|Оюу Толгой]] болон нүүрсний томоохон төслүүдэд оруулсан хөрөнгө оруулалт эрчимжиж, уул уурхай эдийн засгийн өсөлтийн гол хөдөлгөгч хүч болсон. Уул уурхайн хөрөнгө оруулалттай уялдан барилга, тээвэр, худалдаа, санхүү болон ханган нийлүүлэлтийн салбарын эрэлт нэмэгдэж, 2011 онд бодит ДНБ 17.3 хувиар өссөн.<ref name="IMF-WEO-2026" /> Гэвч түүхий эдийн үнэ, гадаадын хөрөнгө оруулалт болон уул уурхайн томоохон төслүүдийн хэрэгжилтээс шалтгаалан эдийн засгийн өсөлт жил бүр харилцан адилгүй байв. Үүний зэрэгцээ уул уурхайн орлого нэмэгдсэн нь дэд бүтэц, хот байгуулалт болон нийгмийн үйлчилгээний хөрөнгө оруулалтыг өргөжүүлэх боломж бүрдүүлсэн. ====2020 оноос хойших хөгжил==== [[COVID-19|Ковид-19 цар тахал]] болон хилийн боомтын хязгаарлалтын улмаас эдийн засаг 2020 онд агшиж, гадаад худалдаа болон уул уурхайн бүтээгдэхүүний тээвэр 2021–2022 онд сааталтай байв. Хилийн тээвэр хэвийн болж, эрдэс бүтээгдэхүүний экспорт нэмэгдсэнээр эдийн засгийн өсөлт 2022 оноос сэргэж эхэлсэн. 2023–2024 онд нүүрсний экспорт түүхэн өндөр түвшинд хүрч, уул уурхайн үйлдвэрлэл, өрхийн хэрэглээ болон төрийн зардал нэмэгдсэнээр эдийн засгийн идэвхжил эрчимжив. Экспортын болон төсвийн орлого өссөнөөр төсөв ашигтай гарч, улсын өрийн ДНБ-д эзлэх хэмжээ буурч, гадаад валютын нөөц нэмэгджээ.<ref name="IMF-Article-IV-2025">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/news/articles/2025/09/15/pr-25298-mongolia-imf-executive-board-concludes-2025-article-iv-consultation |title=IMF Executive Board Concludes 2025 Article IV Consultation with Mongolia |publisher=[[Олон Улсын Валютын Сан|Олон улсын валютын сан]] |date=15 September 2025 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> [[Оюутолгой|Оюу Толгойн уурхай]]н далд уурхайн тогтвортой олборлолт 2023 онд эхэлсэн бөгөөд үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нэмэгдэхийн хэрээр зэсийн олборлолт, экспортын орлого болон уул уурхайн ханган нийлүүлэлтийн салбарт үзүүлэх нөлөө нь өсөх төлөвтэй байна.<ref name="RioTinto-OT-2023">{{cite web |url=https://www.riotinto.com/en/news/releases/2023/underground-production-celebrated-at-oyu-tolgoi |title=Underground production celebrated at Oyu Tolgoi |publisher=Rio Tinto |date=13 March 2023 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> 2025 онд хөдөө аж ахуйн салбар зудын дараа сэргэж, Оюу Толгойн зэсийн үйлдвэрлэл нэмэгдсэнээр Монголын эдийн засаг 6.9 хувиар өссөн. Барилга болон боловсруулах үйлдвэрлэл мөн өсөлтөд эерэг нөлөө үзүүлсэн бол худалдаа болон зарим үйлчилгээний салбарын өсөлт харьцангуй саарсан байна.<ref name="WB-update-2026">{{cite web |url=https://www.worldbank.org/mn/news/press-release/2026/04/09/world-bank-mongolia-s-economy-stays-resilient-but-faces-rising-uncertainty |title=Дэлхийн Банк: Монголын эдийн засгийн төлөв тогтвортой хэвээр байгаа ч тодорхой бус байдал нэмэгдэж байна |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |date=9 April 2026 |access-date=2 August 2026 |language=mn }}</ref> Олон улсын байгууллагууд 2026 онд эдийн засгийн өсөлт үргэлжлэх боловч 2025 оныхоос харьцангуй саарах төлөвтэй гэж үзсэн. Оюу Толгойн үйлдвэрлэлийн өсөлт, хөдөө аж ахуйн сэргэлт, барилга болон боловсруулах үйлдвэрлэл нь өсөлтийг дэмжих гол хүчин зүйлсийн нэг хэвээр байна.<ref name="ADB-outlook-2026">{{cite web |url=https://www.adb.org/mn/news/adb-report-highlights-global-risks-mongolia-economic-outlook |title=Монголын эдийн засгийн төлөвт дэлхий дахинд болж буй үйл явдал нөлөөлөх эрсдэл нэмэгдэж буйг анхааруулав |publisher=[[Азийн хөгжлийн банк]] |date=April 2026 |access-date=2 August 2026 |language=mn }}</ref> Монголын эдийн засгийн урт хугацааны боломж нь зэс болон бусад ашигт малтмалын үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлэх, боловсруулах үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх, эрчим хүч, төмөр зам болон хилийн боомтын хүчин чадлыг өргөжүүлэхтэй холбоотой. Үүний зэрэгцээ экспортын зах зээл болон бүтээгдэхүүний бүтцийг төрөлжүүлэх, уул уурхайн орлогыг дэд бүтэц, хүний хөгжил болон бүтээмжийг нэмэгдүүлэх хөрөнгө оруулалтад үр ашигтай зарцуулах нь эдийн засгийн тогтвортой өсөлтөд чухал ач холбогдолтой. ==“Чоно эдийн засаг” гэх нэршил== “Чоно эдийн засаг” (англиар ''Wolf Economy'') гэх нэршлийг Renaissance Capital 2009 оны Монголын эдийн засаг, хөрөнгө оруулалтын боломжийн тухай тайландаа хэрэглэж, улмаар олон улсын хэвлэл, хөрөнгө оруулалтын судалгаанд түгээсэн.<ref name="Renaissance-wolf">{{cite web |url=http://www.petromatad.com/live/uploads/Mongolia_11_Dec_Final.pdf |title=Strategy Mongolia: Country overview, Equity research, 11 December 2009 |website=Petro Matad |date=11 December 2009 |access-date=11 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150427002632/http://www.petromatad.com/live/uploads/Mongolia_11_Dec_Final.pdf |archive-date=27 April 2015 |url-status=dead |language=en }}</ref> Уг нэршил нь Монголын эдийн засгийг Азийн хурдацтай хөгжсөн “бар” эдийн засгуудтай зүйрлэсэн ойлголт байв. Тухайн үед уул уурхайн томоохон ордуудыг ашиглалтад оруулах, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, дэд бүтцийг өргөжүүлэхийн хэрээр Монгол Улс дэлхийн хамгийн хурдан өсөж буй эдийн засгуудын нэг болно гэсэн хүлээлт өргөн тархсан.<ref name="Bloomberg-wolf">{{cite web |url=http://biznetwork.mn/blog/show/id/6214 |title=Mongolian Wolf to Be ‘Unstoppable’ |publisher=biznetwork.mn / Bloomberg |date=14 December 2009 |access-date=7 April 2010 |archive-date=18 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110118055141/http://biznetwork.mn/blog/show/id/6214 |url-status=dead |language=en }}</ref> “Чоно эдийн засаг” нь эдийн засгийн албан ёсны ангилал биш боловч 2000-аад оны сүүл, 2010-аад оны эхэн үеийн уул уурхайн хөгжил, хөрөнгө оруулалтын өсөлт болон Монголын эдийн засгийн ирээдүйн талаарх өндөр хүлээлтийг илэрхийлсэн түгээмэл нэршил болсон. ==Банк, санхүүгийн салбар== Монголын санхүүгийн тогтолцоонд банкны салбар давамгай байр суурь эзэлдэг бөгөөд нийт санхүүгийн салбарын ойролцоогоор 90 хувийг бүрдүүлдэг.<ref name="BoM-banking-100">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/en/r/7224 |title=100 Years of the Modern Banking System in Mongolia |publisher=[[Монголбанк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> [[Монголбанк]] нь арилжааны банкуудад тусгай зөвшөөрөл олгох, зохистой харьцааны шаардлага тогтоох, хяналт шалгалт хийх, банк хоорондын төлбөр тооцоог зохион байгуулах үндсэн чиг үүргийг хэрэгжүүлдэг.<ref name="BoM-role">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/en/p/introduction |title=The Bank of Mongolia |publisher=[[Монголбанк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> 2026 оны байдлаар Монгол Улсад 12 арилжааны банк үйл ажиллагаа явуулж байна. Үүнд Худалдаа, хөгжлийн банк, Голомт банк, ХасБанк, ХААН Банк, Төрийн банк, Капитрон банк, Үндэсний хөрөнгө оруулалтын банк, Чингис хаан банк, Ариг банк, Тээвэр хөгжлийн банк, Богд банк болон М банк багтана.<ref name="BoM-bank-list">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/en/p/introduction |title=The Bank of Mongolia |publisher=[[Монголбанк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> 2024 оны эцэст банкны салбарын нийт актив ₮71.4 их наяд хүрч, өмнөх оноос 25.1 хувиар өссөн байна. Чанаргүй зээлийн нийт зээлд эзлэх хувь 4.3 хувь болж буурсан нь сүүлийн жилүүдийн хамгийн доод түвшний нэг байв.<ref name="BoM-annual-2024">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/file/63b2bf87e5c92cebd412c82585c08928/files/2058c634-0e63-43d1-b1b0-e9f00a5dea61.pdf |title=Bank of Mongolia Annual Report 2024 |publisher=[[Монголбанк]] |date=2025 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> ===Банкны салбарын шинэчлэл=== Монголбанк 2020 оноос банкны хувьцаа эзэмшлийн төвлөрлийг бууруулах, өмчлөлийн бүтцийг төрөлжүүлэх, компанийн засаглал, ил тод байдал болон хөндлөнгийн хяналтыг сайжруулахад чиглэсэн банкны салбарын шинэтгэлийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсэн.<ref name="BoM-AQR-2022">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/en/r/1841 |title=Findings of the Asset Quality Review Performed on Systemically Important Banks of Mongolia |publisher=[[Монголбанк]] |date=4 October 2022 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> 2022 онд Богд банк хувьцаагаа олон нийтэд санал болгож, нээлттэй хувьцаат компани болсон Монголын анхны банк болов. 2023 онд системийн нөлөө бүхий дотоодын таван банк хувьцааныхаа тодорхой хэсгийг олон нийтэд санал болгож, нээлттэй хувьцаат компани болсон. Эдгээр банкууд хөрөнгийн зах зээлээс нийт ₮473 тэрбумын санхүүжилт татан төвлөрүүлжээ.<ref name="BoM-banking-100" /> 2023 онд баталсан хууль эрх зүйн өөрчлөлтөөр гадаадын банк, санхүүгийн байгууллага Монголын банканд хөрөнгө оруулах, хувьцаа эзэмших, салбар болон төлөөлөгчийн газар байгуулах боломжийг өргөжүүлсэн.<ref name="BoM-banking-100" /> ===Төлбөрийн систем ба цахим үйлчилгээ=== Банкны үйлчилгээ цахимжихын хэрээр мобайл банк, интернэт банк, цахим мөнгө болон картын төлбөрийн хэрэглээ өргөжсөн. Монголбанк нь үндэсний төлбөрийн системийг зохицуулж, банк хоорондын төлбөр тооцооны дэд бүтцийн тасралтгүй, найдвартай ажиллагааг хангадаг. 2026 оны байдлаар төлбөрийн карт гаргах болон хүлээн авах үйлчилгээ эрхлэх зөвшөөрөлтэй 12 арилжааны банк ажиллаж байна.<ref name="BoM-payment-licences">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/en/p/1305 |title=Licensing of Payment Services Providers |publisher=[[Монголбанк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> Монголбанк тогтвортой санхүүжилтийг дэмжих, банкны зээлийн багцад уур амьсгалын эрсдэлийг үнэлэх чиглэлээр бодлого хэрэгжүүлж байна. 2024 оны III улиралд банкны салбарын ногоон зээлийн үлдэгдэл ₮1.2 их наяд хүрч, нийт зээлийн 3.4 хувийг эзэлж байв.<ref name="BoM-green-finance">{{cite web |url=https://www.mongolbank.mn/en/r/8563 |title=Ten Remarkable Milestones Celebrating 100 Years of Modern Banking in Mongolia |publisher=[[Монголбанк]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> ==Хөрөнгийн зах зээл== [[File:Mongolian Stock Exchange (2025).jpg|thumb|[[Монголын хөрөнгийн бирж|Монголын Хөрөнгийн Бирж]]]] Монголын хөрөнгийн зах зээлийн үндсэн байгууллага нь [[Монголын хөрөнгийн бирж|Монголын Хөрөнгийн Бирж]] бөгөөд хувьцаа, компанийн болон Засгийн газрын бонд, хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаас зэрэг санхүүгийн хэрэгслийн арилжааг зохион байгуулдаг. Банкууд хувьцаагаа олон нийтэд санал болгосон нь хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээ, хөрвөх чадвар болон хөрөнгө оруулагчдын оролцоог нэмэгдүүлэхэд нөлөөлсөн.<ref name="BoM-banking-100" /> 2025 оны I улирлын байдлаар банк, санхүүгийн салбарын компаниуд Монголын хөрөнгийн биржийн ТОП-20 индексийн багцын зах зээлийн үнэлгээний 64.7 хувийг бүрдүүлж байв.<ref name="FRC-review-Q1-2025">{{cite web |url=https://www.frc.mn/resources/Image/Document/202506/ftMDd/Financial-Market-Review-First-Quarter-of-2025.pdf |title=Financial Market Review, First Quarter of 2025 |publisher=[[Санхүүгийн зохицуулах хороо]] |date=2025 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> [[Санхүүгийн зохицуулах хороо]] нь хөрөнгийн зах зээл, даатгал, банк бус санхүүгийн байгууллага, хадгаламж зээлийн хоршоо болон бусад банкнаас бусад санхүүгийн үйл ажиллагаанд зохицуулалт, хяналт тавьдаг. ==Байгаль орчин ба уур амьсгалын эрсдэл== Монголын эдийн засаг, ялангуяа мал аж ахуй, уул уурхай, эрчим хүчний салбар нь байгаль, цаг уурын нөхцөлтэй нягт холбоотой. Ган, зуд, үер, ой хээрийн түймэр болон цаг агаарын бусад эрс тэс үзэгдэл нь мал сүрэг, хөдөөгийн өрхийн орлого, дэд бүтэц болон улсын төсөвт ихээхэн нөлөөлдөг. Уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас эдгээр эрсдэлийн давтамж, эдийн засгийн үр дагавар нэмэгдэх төлөвтэй байна.<ref name="WB-CCDR-2024">{{cite web |url=https://openknowledge.worldbank.org/entities/publication/ac9550ec-3142-482e-97fb-c01bfb40ff30 |title=Mongolia Country Climate and Development Report |publisher=[[Дэлхийн Банк|Дэлхийн банк]] |date=2024 |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> Бэлчээрийн доройтол, цөлжилт болон усны нөөцийн хязгаарлагдмал байдал нь хөдөө аж ахуй, уул уурхайн салбарын урт хугацааны хөгжилд чухал асуудал болдог. Бэлчээр, мал сүргийн менежментийг сайжруулах, усны хэрэглээний үр ашгийг нэмэгдүүлэх, уурхайн нөхөн сэргээлт болон байгаль орчны хяналтыг бэхжүүлэх нь эдийн засгийн тогтвортой байдлыг хангахад ач холбогдолтой.<ref name="WB-CCDR-2024" /> [[Улаанбаатар]] хотын өвлийн улирлын агаарын бохирдлын гол эх үүсвэрт гэр хорооллын нүүрсэн түлштэй халаалт, дулааны цахилгаан станц, тээврийн хэрэгсэл болон бусад шаталтын эх үүсвэр багтдаг. Агаарын бохирдол нь хүн амын эрүүл мэнд, хөдөлмөрийн бүтээмж болон эрүүл мэндийн зардалд сөргөөр нөлөөлдөг бөгөөд хүүхэд, жирэмсэн эмэгтэйчүүд хамгийн эмзэг бүлэгт тооцогддог.<ref name="UNICEF-air-pollution">{{cite web |url=https://www.unicef.org/mongolia/environment-air-pollution |title=Climate change and air pollution |publisher=[[НҮБ-ын Хүүхдийн Сан]] |access-date=2 August 2026 |language=en }}</ref> Үүний зэрэгцээ Монгол Улс нар, салхины эрчим хүчний ихээхэн нөөцтэй. Сэргээгдэх эрчим хүч, эрчим хүчний хэмнэлт, цахилгаан болон дулааны дэд бүтцийн шинэчлэл нь агаарын бохирдлыг бууруулахын зэрэгцээ импортын түлшний хамаарлыг багасгах, шинэ үйлдвэрлэл, ажлын байр бий болгох боломжтой. Уур амьсгалд тэсвэртэй хөдөө аж ахуй, тогтвортой уул уурхай болон цэвэр эрчим хүчний хөрөнгө оруулалт нь эдийн засгийг төрөлжүүлэх урт хугацааны боломжийн нэг гэж үздэг.<ref name="WB-CCDR-2024" /> ==Макро эдийн засгийн үзүүлэлтүүд== [[File:Ministry of Economy and Development (Mongolia).jpg|thumb|Монгол Улсын Эдийн засаг, хөгжлийн яам]] Доорх хүснэгтэд 2007–2026 оны макро эдийн засгийн гол үзүүлэлтүүдийг харуулав.<ref name="IMF-WEO-2026" /> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Он ! ДНБ<br />(ХАЧП, тэрбум олон улсын доллар) ! Нэг хүнд ногдох ДНБ<br />(ХАЧП, олон улсын доллар) ! Нэрлэсэн ДНБ<br />(тэрбум ам.доллар) ! ДНБ-ий бодит өсөлт<br />(%) ! Инфляц<br />(%) |- | 2007 | 15.3 | 5,832 | 4.2 | 8.8 | 9.6 |- | 2008 | 16.8 | 6,300 | 5.6 | 7.8 | 28.0 |- | 2009 | 16.5 | 6,093 | 4.6 | −2.1 | 7.6 |- | 2010 | 18.0 | 6,510 | 7.2 | 7.3 | 8.3 |- | 2011 | 21.5 | 7,653 | 10.4 | 17.3 | 8.8 |- | 2012 | 24.6 | 8,585 | 12.3 | 12.3 | 13.8 |- | 2013 | 28.0 | 9,540 | 12.6 | 11.6 | 10.6 |- | 2014 | 30.7 | 10,242 | 12.2 | 7.9 | 12.9 |- | 2015 | 31.7 | 10,372 | 11.6 | 2.4 | 6.8 |- | 2016 | 32.5 | 10,415 | 11.2 | 1.5 | 0.8 |- | 2017 | 34.9 | 10,995 | 11.5 | 5.6 | 4.3 |- | 2018 | 39.5 | 12,202 | 13.2 | 7.7 | 6.8 |- | 2019 | 44.5 | 13,485 | 14.2 | 5.6 | 7.3 |- | 2020 | 45.6 | 13,569 | 13.3 | −4.6 | 3.7 |- | 2021 | 50.1 | 14,679 | 15.3 | 1.6 | 7.4 |- | 2022 | 56.3 | 16,286 | 17.1 | 5.0 | 15.1 |- | 2023 | 62.7 | 17,898 | 20.3 | 7.4 | 10.4 |- | 2024 | 67.6 | 19,064 | 23.8 | 5.1 | 6.2 |- | 2025 | 74.3 | 20,720 | 25.4 | 6.8 | 8.6 |- | 2026* | 80.4 | 22,192 | 28.5 | 5.3 | 7.4 |} <small>* 2026 оны үзүүлэлтүүд нь Олон улсын валютын сангийн 2026 оны 4-р сарын төсөөлөл болно.</small> ==Мөн үзэх== * [[Олон Улсын Валютын Сан|Олон улсын валютын сан]] * [[Монголын хөдөө аж ахуй]] * [[Оюутолгой]] ==Эшлэл== {{Reflist}} ==Гадаад холбоос== * [https://web.archive.org/web/20221203234041/https://mof.gov.mn/ Монгол Улсын Сангийн яам] * [https://www.mongolbank.mn/ Монголбанк] * [https://med.gov.mn/ Монгол Улсын Эдийн засаг, хөгжлийн яам] * [https://www.1212.mn/ Үндэсний статистикийн хороо] [[Ангилал:Монголын эдийн засаг| ]] [[Ангилал:Хөгжиж буй орнуудын эдийн засаг]] t9qd1flqknfxwgr1jgcitmukw2ztk8i 0 53923 875910 873592 2026-11-11T06:06:05Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875910 wikitext text/x-wiki {{Short description|Германы уралдаанч (1969 онд төрсөн)}} {{Инфобокс хүн | name = Михаэль Шумахер | native_name = Michael Schumacher | image = Michael Schumacher, September 2005.jpg | caption = Шумахер 2005 онд | birth_date = {{birth date and age|1969|1|3}} | birth_place = [[Хюрт]], Умард Райн-Вестфали, [[Баруун Герман]] | spouse = {{marriage|[[Коринна Беч]]|1995}} | children = {{hlist |[[Жина-Мариа Бетке|Жина-Мариа]] | [[Мик Шумахер|Мик]]}} | relatives = {{plainlist| * [[Ральф Шумахер]] (дүү) * [[Кора Шумахер]] (хадам дүү) * [[Давид Шумахер (уралдаанч)|Давид Шумахер]] (үеэл) }} | awards = | signature = Michael Schumacher Signature.svg | signature_alt = Михаэль Шумахерын гарын үсэг | module = {{Инфобокс Ф1 уралдаанч | embed = yes | nationality = {{flag|Герман}} | years = {{F1|1991}}–{{F1|2006}}, {{F1|2010}}–{{F1|2012}} | teams = [[Жордан Гран При|Жордан]], [[Бенеттон Формула|Бенеттон]], [[Скудериа Феррари|Феррари]], [[Мерседес-Бенц|Мерседес]] | races = 308 (306 гараа) | championships = 7 ({{F1|1994}}, {{F1|1995}}, {{F1|2000}}, {{F1 |2001}}, {{F1|2002}}, {{F1|2003}}, {{F1|2004}}) | wins = 91 | podiums = 155 | points = 1566 | poles = 68 | fastest_laps = 77 | first_race = [[1991 оны Бельгийн гран-при]] | first_win = [[1992 оны Бельгийн гран-при]] | last_win = [[2006 оны Хятадын гран-при]] | last_race = [[2012 оны Бразилийн гран-при]] }} }} [[Зураг:Michael Schumacher Signature.svg|right|Михаэл Шумахерын гарын үсэг]] [[Зураг:Michael Schumacher helmet Museo Ferrari.jpg|right|300px|Михаэл Шумахерын дуулга]] [[Зураг:Schumacher top Canadian GP 2010.jpg|right|300px|Михаэль Шумахер]] '''Михаэль Шумахер''' (''[[Герман хэл|герм.]] Michael Schumacher'', * [[1969 он]]ы [[1 сарын 3|1-р сарын 3-нд]] [[Хюрт]] хотын [[Хермюльхайм]], [[Умард Райн-Вестфален]] муж) нь [[Герман|германы]] автомашины уралдааны тамирчин байсан юм. Михаэль 1991 оноос 2006 он хүртэл мөн 2010 оноос 2012 онуудын хооронд нийт 307 удаа [[Формула-1]]-ийн дэлхийн аваргын гран прид оролцжээ. Дэлхийн долоон удаагийн аварга, 91 түрүү, 68 [[Поле байрлал|поле байрлал]] буюу нэгдүгээр байрны гараа, болон 77 [[Хамгийн хурдан уралдааны тойролт|хамгийн хурдан тойргоороо]] формула 1-ийн түүхэнд хамгийн өндөр амжилт гаргасан нисгэгч юм. Мөн түүнчлэн 155 удаа шагналт байранд орсон амжилтаараа хамгийн олон удаа шагналт байрт шалгарсан шилдэг гуравт тооцогдож явдаг. 1990 болон 1991 онд [[Спорт автомашины уралдааны дэлхийн аварга|спорт загварын автомашины дэлхийн аваргын]] тэмцээнд идэвхтэй оролцож байгаад 1991 анх удаа формула 1-ийн [[1991 оны Бельгийн гран-при|Бельгийн Гран Прид]] [[Жордан Гран При|Жордан]] багийг төлөөлөн оролцов. Дараагийн уралдаанд [[Бенеттон Формула|Бенеттон]] руу солиж орсон бөгөөд тэндээ 1995 он хүртэл үлджээ. Бенеттонд байх хугацаандаа анхны гран пригийн ялалтаа 1992 онд [[1992 оны Бельгийн гран-при|Бельгиэс]] авсан ба дараа нь 1994 болон 1995 оны формула 1-ийн дэлхийн аваргаар шалгарчээ. 1996 онд тэрээр [[Скудериа Феррари|Феррари]] руу шилжин орсон ба эндээ 2006 он хүртэл идэвхтэй формула 1-ийн уралдаанд оролцов. Михаэль Шумахер нь 2000 оноос 2004 он хүртэл таван удаа дараалан дэлхийн аварга болсон. Дараа нь хэдэн жил завсарлага авсаны эцэст 2010 онд буцан формула 1-д ирсэн ба энэ удаа [[Мерседес АМГ Ф1 баг|Мерседес]]ийн багт гурван жил болов. Энэ хугацаанд түүний нийт гаргасан амжилтаараа 2011 онд наймдугаарт жагссан явдал байлаа. 2013 оны 12 сарын 29-нд Михаэль цанаар гулгаж явахдаа осолдон хүнд гэмтэл авсан бөгөөд 2014 оны 6 сарын 16 хүртэл 6 сарын турш ухаан оролгүй, сэхээн амьдруулах тасагт эмчлүүлсэн. 2014 оны 9 сарын 4-нд эмнэлгээс гарсан тэрээр өдгөө гэрээрээ нөхөн сэргээх эмчилгээ хийлгэж байгаа. Түүний төрсөн дүү [[Ральф Шумахер|Ральф]] нь 1997 оноос 2006 он хүртэл түүнтэй хамт Формула 1-д уралдаж байлаа. ==Амжилтын гараа== ===Моторт спортын эхлэл=== Михаэль Шумахер нь 1969 оны нэгдүгээр сарын 3-нд Ролф Шумахер болон түүний эхнэр Элизабет (1948-2003) нарын анхны хүү болон Хюрт-Хермюльхаймд төрсөн бөгөөд түүний эцэг Ролф Михаэлийг төрөх үед пийшин өрөгч байгаад сүүлд [[Керпен]]д карт уралдааны замын түрээслэгч хийж байжээ. ====Карт спорт==== [[Зураг:Karting 082.jpg|thumb|right|Картын уралдаан]] Түүний моторт спорттой амьдралаа холбосон гараа нь бүр эрт дөрвөн настайгаасаа эхэлсэн бөгөөд түүний эцэг нь Михаэльд 5 [[морины хүч]]тэй мотор бүхий кетт кар бэлэглэсэнээр эхэлжээ. Керпен хотын Хоррем дүүрэгт ''Карт-Клуб моторт спортын уралдааны найз нөхөд Вольфганг Граф Берге фон Трипс, Go-Kart-Club Horrеm e.V.'' (өнөөдөр ''Клуб-Карт Керпен Манхайм'') гэх нэртэй картын клуб нээгдсэн ба Михаэль энэ клубт орж ихээхэн цаг өнгөрөөдөг болов. Тус клуб нь 1964 онд нээгдсэн бөгөөд 1961 онд Формула 1-ийн уралдаанд осолдон нас барсан Формула 1-ийн нисгэгч Вольфганг Граф Берге фон Трипст зориулан ингэж нэрлэжээ. Түүний дасгал сургуулилтын дараагийн алхам нь бороотой үеийн нойтон зам дээр явж өөрт байгаа дутагдлаа арилгахад чиглэж байсан ба энэ талаар: " Бороо орсон үед би ихэнхдээ ганцаараа картын зам дээр үлддэг байсан учир миний унааны муу нь ч тийм сайн мэдэгддэггүй байлаа. Түүнээс гадна норсон зам дээр шарвуулах, хий эргүүлэх нь ихэд зугаатай байсан болохоор би ч тэгж үлдэхдээ дуртай байлаа."<ref>Schulte/Lehbring/Bücken: ''Red Magic. Michael Schumacher und Ferrari. Hart am Limit''; Motorbuch Verlag: Stuttgart 1997; S. 40 f. Helmut Uhl: ''König Schumi''; WeltDatei: Augsburg 2006; S. 13 ff.</ref>хэмээн өгүүлсэн байдаг. Нэгэн сонины гарчигт түүнийг магадгүй xолбооны германы хамгийн бага насны картын жолооч хэмээн бичиж байжээ. Таван настайдаа тэрээр хамгийн анхныхаа ялалтыг тэмдэглэж байсан бол жилийн дараа клубийн гишүүдийг амжилтаар нь жагсаасан жагсаалтанд түүний нэр орсон ба тус жагсаалтанд байх гишүүдийн бараг тал түүнээс хэдэн насаар илүү гишүүд байв. Тун удалгүй тус клуб нь Керпен-Хорремээс Керпен-[[Манхайм (хотын хэсэг)|Манхайм]] руу нүүсэн нь түүний гэр бүлд маш сайнаар туссан ба учир нь тус клубийг ажиллуулах хүн ажилд авахад нь түүний эцэг эх нь энд ажиллахаар болсон нь түүний гэр бүлд нэмэлт орлогын эх үүсвэр болов. Михаэлийн эх Элизабет нь сүүлд нь тус клуб дээр хоолны газар ажиллуулсан байна. Удалгүй Михаэлийг эцэг, эх нь төлбөрийг нь төлж дийлэхээ болиж байтал түүний авъяасыг олж харсан дэмжигчид түүнд туслах болов. Эхлээд карт тэрэгний худалдаач Герхард Ноак түүнд дүрэм стандартын дагуу хийсэн карт бэлэглэсэн бөгөөд Михаэлийн ялалт бүр нь түүний картын сурталчилгаа болж байв. Сүүлд нь Адольф Нойберт түүнд евро карт нийлүүлсэн ба түүгээр Михаэль 1985 онд өсвөрийн дэлхийн аваргын хоёрдугаар байрт шалгарав. 1987 онд тэрээр евро картын германы аварга шалгаруулах тэмцээний А/100 ангилалд болон европын аваргын А/100-д оролцов. Карт уралдаанд Михаэль оролцож байхдаа тэрээр сүүлд түүний өрсөлдөгчид болох [[Хайнц-Харалд Френтцен]] болон [[Ник Хайдфельд]] ([[Мёнхенгладбах]]ын), эсвэл финландын [[Мика Хаккинен]] болон [[Мика Сало]] нартай таарч байж. Түүний санхүү хүрэлцэхгүй байсан учир тэрээр картын уралдаанд удаан хугацаанд [[Люксембург|люксембургийн]] лицензтэй оролцов. Ингэснээр түүнийг чадваргүйгээс болон хасагдвал төлбөрт төлөх баталгааны төлбөрөөс чөлөөлөгдсөн бөгөөд 12 настайдаа лиценз авах эрхтэй боллоо. Үүнээс гадна лицензээ хадгалан авч үлдэхийн тулд хамаагүй цөөн уралдаан тэмцээнд орох гэх мэт давуу талтай байсан. 1982 онд Михаэль казиногийн автомат ажиллуулдаг байсан Йюрген Дилкийг өөрийн бас нэг спонсорлогчоор авч чадсан. Түүний дэмжлэгтэйгээр Михаэль 1984 болон 1985 германы өсвөрийн аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлсэн юм. Хэдийгээр тэрээр дээд ангиллын автомашины уралдаанд оролцох болсон ч Картаа ерөөсөө орхиогүй бөгөөд үе үе картын уралдаанд оролцдог юм. ====Формула Кёниг, Формула Форд болон Формула 3==== [[Зураг:Reynard F 903-001 1990 Michael Schumacher Formula 3 EMS.jpg|thumb|right|Михаэл Шумахерын Формула 3-т унаж түрүүлсэн тэрэг]] Түүний [[Монопосто|монопосто]] мэргэжлийн зам нь 1987 онд [[Формула Кёниг]]ээр эхлэв. Энэ алхамыг хийхэд Йюрген Дилк дахин тусалсан ба улирал бүрд Михаэль Шумахерт 16.000 [[Дойче Марк|ДМ]]-ийн хөрөнгө оруулалт хийдэг байв. 1988 онд Михаэль [[Формула Форд]]ийн хоёрдугаар байрт орсон ба үүний дараа [[Формула 3]] луу шилжин орсон ба тэнд менежер [[Вилли Вебер]]тэй хамтран ажиллахаар болсон. Вилли түүнтэй хамтран ажиллах болсон шалтгаан нь түүний тэр хүртэл хамтран ажилласан [[Йоахим Винкелхок]] нь Формула 1-рүү орсон учир шинээр хамтран ажиллах сайн жолооч хайж байсан аж. Формула 3-ийн хамгийн эхний тестийн явалтанд Михаэль [[Нюрбургринг]]ийн зам дээр нэлээд сандарч байсны улмаас тав дахь тойрог дээрээ [[Хамгаалалтын хашлага|хашилт]] мөргөжээ. Вилли Михаэлийн Формула Форд дээр гаргасан амжилтыг мэдэх учир түүнд дахин нэг боломж олгосон учир тэрээр анхаарлаа төвлөрүүлэн явсанаар маш богино хугацаанд барианд оров. Вилли Веберийн хувьд Михаэльд дээд ангиллын автомашины уралдаанд ороход өөрийн санхүүгийн боломж болон хангалттай санхүүжүүлэх спонсор дутаж байгааг мэдэж байсан учраас Вилли хувиасаа түүнийг санхүүжүүлэхээр шийдсэн байна. Харин үүний хариуд тэрээр Михаэлиас нэмж дахин менежер авахгүй байхаас гадна түүнтэй арван жилийн гэрээтэйгээр, уралдаан тэмцээнээс олсон орлогын 20 хувийг түүнд өгөхийг санал болгосоныг Михаэль ч хүлээн зөвшөөрсөн байна.<ref>[http://www.zeit.de/1997/25/weber.txt.19970613.xml ''Формула I: „Вилли“ Вебер яаж Михаэль Шумахерын чухал хүмүүсийн тоонд багтав.''] Долоо хоногийн тойм сонин: ''Die Zeit'', Nr. 25/1997</ref> Сүүлд Вилли нь "Шумахер лотто" гэх лоттоны ганцхан ширхэг сугалааг тухайн үед худалдаж авсан хүн нь Вилли ганцаараа байсан хэмээх хошигнол ярианд орсон байдаг.<ref>Mary Thürmer, Markus Götting: ''Анхны германы Формула-1-Дэлхийн аваргын амжилтын түүх''. Wilhelm Heyne, München 1994, S. 30.</ref> Формула 3-т Михаэль Шумахер нь 1989 онд Хайнц-Харалд Френтцентэй адилхан оноогоор хоёрдугаарт Карл Вендлингерийн (Австри) ард бичигдсэн байна. ====Спорт автомашины уралдаан==== 1990 онд Михаэль Мерседес-Йуниор-Теам багаас гэрээ хүлээн авчээ. Түүнтэй хамт тус уралдаанд оролцож байсан үеийнхэнээс [[Хайнц-Харалд Френтцен]] болон [[Карл Вендлингер]] нар байв. Энэ хэдэн шижигнэсэн залуус нь "спорт прототип" гэж нэрлэгдэх автомашиныг унаж байлаа. Тус автомашин нь 920 морины хүчтэй, тухайн үеийн Формула 1-ийн тэрэгтэй адил чадалтай тэрэгнүүд байв. Михаель, Хайнц, Карл нар Формула 1-рүү шилжин орохдоо авто уралдааны талаар олон жилийн туршлага, мэдлэгтэй болсон байсан. Адилхан уралдааны тэрэг унаад хамтдаа бэлтгэл хийж байсан тухайн үед энэ гурваас тэр үүгээр илүү байсан гээд хэлчих зүйл огт байдаггүй байсан. Михаэль спорт автомашины 1990 оны уралдааныг Карл Вендлингертэй адилхан оноотойгоор тавдугаарт байрт бичигдсэн бол дараа жилийнх нь дэлхийн аваргаар дахиад л Вендлингертэй адилхан оноогоор есдүгээр байранд оржээ. Спорт автомашины уралдааны зэрэгцээгээр Михаэль Формула 3-ийн германы улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон түрүүлэв. ====Японы Формула 3000-д зочин тамирчинаар оролцсон болон Формула 1-д орсон нь==== 1991 оны зун Михаэль японы Формула 3000 тэмцээнд зочин тамирчинаар оролцсон ба түүнд энэ тэмцээнд оролцох боломжийг Иохен Неерпаш олгожээ. Энэ тэмцээнд Михаэль өөрийнхөө хэр чадвартай болохыг илтгэн америкийн тамирчин Росс Чееверийн дараа хоёрдугаарт байрт шалгарсан байна. Формула 3000-д Михаэль болон Виллигийн аль аль нь мэргэжлийн тамирчинаар орж өрсөлдөх сонирхол байсангүй, учир нь Формула 3000-ийн хамгийн шилдэг нэг тамирчин л Формула 1-д орох эрхтэй байдгаас үүдэлтэй. Михаэль өөрөө Формула 1-д шилжин орохыг шийдэж чадахгүй байгаа Мерседес концернийг шийдтэл хүлээсэн нь найдвартай гэж үзээд хүлээсэн бол Вилли 1992 оны Формула 3000-д ямар нэг аргаар Михаэлийг оруулах арга зам хайж байлаа. Гэвч өөр арга замаар Формула 1-д орох боломж тэдэнд гарсан юм. Аз болоход Мерседесийн ивээн тэтгэлэгийн туслалцаатайгаар Михаэль [[Сильверстоун (уралдааны зам)|Сильверстоуний]] тестэн дээр оролцох эрх авсан ба тэр ч энэ боломжийг ашиглан өөрийн авъяасаа нотлон харуулсанаар Формула 1-д орлоо. 1991 онд Жорданы үндсэн нисгэгч [[Бертранд Гачот]] шоронд орох ялаар шийтгүүлэн хоригдсон ба учир нь тэрээр таксины жолоочтой муудалцахдаа хориотой хийгээр шүршсэнээс улбаатай. Ингээд Михаэль, Бертрандыг орлон Спа-Франкорчампст оролцохоор болов. Хэдийгээр Михаэль энэ зам дээр огт явж үзээгүй байсан ч түүний менежер Вилли Вебер болон багийн ахлагч Эдди Жордан нар "Михаэлийн гэр Керпенд ойр учир тэр энэ уралдааны замыг сайн мэднэ" хэмээн зүтгүүлсээр оруулсан аж.<ref>Anmerkung: Weber hatte dabei [[Circuit Zolder|Zolder]] mit Spa „verwechselt“. vgl. Thürmer/Götting: a.a.O., S. 49.</ref> Сүүлд 2005 онд энэ явдлын талаар Жорданы өгсөн тайлбартаа: "Энэ уралдаанд Михаэль өөрөө оролцох сонирхол байгаагүй, харин [[Стефан Йоханссон]]ы сонирхол байсан буюу германчуудын мөнгөний төлөөx найруулсан хор байсан" хэмээн гэмээ хүлээсэн байна. Михаэль тус уралдааны замыг бэлтгэл хийхээс өмнө дугуйгаар тойрч замаа тогтоосон байна. Ингээд тэмцээний өмнөх хугацаат уралдаанд ороод 7-р байрт орсон нь формулагийн мэргэжилтнүүдийг алмайруулсан боловч яг тэмцээн эхлэнгүүт 500 метр яваад [[Дамжуулагч|хурдны хайрцагийн]] эвдрэлээс шалтгаалан гарчээ. Энэ 500 метрийн зайд тэрээр хоёр ч өрсөлдөгчөө гүйцэж түрүүлсэн бөгөөд тэрхэн зуурын амжилтын баяр хөөрөө эргээд дурсахдаа: "Сенна болон Пике зэргийн шилдэг тамирчдыг гүйцэж түрүүлэх нь санасанаас хамаагүй хялбар байсан"<ref>Michael Schumacher, Sabine Kehm, Michel Comte: Michael Schumacher. Die offizielle und autorisierte Inside Story zum Karriere-Ende, Süddeutsche Zeitung/Bibliothek 2006, S. 21.</ref> гэж өгүүлсэн нь түүнд тухайн үед ихээхэн зориг өгсөнийг илтгэнэ. Ялангуяа Жордан багийн инженерүүдийг түүний энэ дайчин зан болон автомашинаа жолоодох авъяас нь гайхашруулалд оруулав. [[Телеметр|Телеметрийн бичилт]] нь ч үүнийг нотлох ба [[О Рож]]ийн өгсүүр хэсэгт тэрээр дээд хурдаар өгссөн нь түүнийг хаазаа тултал гишгэж явсан бичлэгээс нь харсан байна. Тэмцээний бэлтгэл дээр л гэхэд тэрээр тухайн үеийн шилдэг нисгэгчдийн нэрээс огт айж эмээхгүй байгаа нь "[[Алайн Прост|Алайн]] намайг гүйцэж түрүүлэх гэхээр л шахаад зам хаагаад явуулахгүй байна"<ref>Willy Knupp (Hrsg.): ''Grand Prix ’92. live miterlebt. Formel 1 Weltmeisterschaft,'' Zeitgeist: Düsseldorf 1992, S. 6ff.</ref> хэмээн түүнийг тэмцээний зохион байгуулагчдад мэдэгдэж байснаас нь харагддаг. ===Бенеттоны эрин (1991-1995)=== ====Жорданаас Бенеттон руу шилжсэн нь==== Жордан багийг Михаэль ердөө л ганцхан уралдааны дараа орхин гарав. Тэндээс гараад [[Бенеттон Формула|Бенеттон]]д шилжин орсон нь олон сонирхлын бүлгийн үр дүн байв. Нэг талаас Жорданы Михаэльд тавьсан цаашдын санал нь тийм ч сонирхолтой байгаагүй: Эдди Жордан нь Михаэльд гурван жилийн гэрээний санал тавьсан бөгөөд үүнийхээ оронд Мерседесээс жилдээ 3,5 сая доллар төлөхийг шаардсан ба Михаэлийн оролцоогүй уралдааны бооцоог тогтмол төлж байх баталгааг өгөв. Нөгөө талаас [[Берни Экклестоун]] Спагийн уралдааны дараагаас Михаэлийг сонирхох болов. Экклестоун нь Формула 1-ийг германы тамирчидаар өргөтгөн сонирхолтой болгох зорилго өвөрлөж байсан ба түүний хувьд энэ санаагаа хэрэгжүүлэхэд Михаэль Шумахер хамгийн тохирсон тамирчин байлаа. Бенеттон баг тухайн үед буюу 1991 онд дэлхийн дөрвөн шилдэг багийн нэг байсан ба Экклестоуны зүгээс харахад Михаэль нь Жорданд байснаас Бенеттонд шилжин орвол түүнд илүү өгөөжтэй гэж үзэж байсан байна. Экклестоун, Бенеттоны хамтран эзэмшигч Том Велкиншавтай сайн найзуудын холбоотой байсан учир Томд Спа уралдааны дараа Михаэлийг Жорданаас гарган авах боломжтой эсэхийг мэдээд болж өгвөл гаргаад өөртөө авахыг зөвлөсөн байна. Бенеттон эхлээд Михаэлийг авахаа хүлээзнэж байснаа сүүлдээ Экклестоуны зөвлөсөний дагуу Михаэлийг авчээ. Михаэль өөрөө энэ талаар сүүлд дурсахдаа: «надад их сонин сэтгэгдэл төрж байсан, уг нь надад Жордан баг Формула 1-д орох боломжийг олгосон байтал би ганцхан уралдааны дараа орхиж явсан, гэвч миний зүгээс Бенеттонд спортоор илүү амжилтанд хүрнэ» гэж үзсэн.<ref>Michael Schumacher, Sabine Kehm, Michel Comte: ''Michael Schumacher. Die offizielle und autorisierte Inside Story zum Karriere-Ende'', Süddeutsche Zeitung / Bibliothek 2006, S. 78 u. Jörg-Thomas Födisch/Erich Kahnt: ''50 Jahre Formel 1. Die Sieger'', Heel: Schindellegi 1999, S. 182</ref><ref>Malte Jürgens: Würden Sie diesem Herrn Ihren Benetton anvertrauen? Hintergründe zum Wechsel Schumachers von Jordan zu Benetton in: Auto Motor und Sport, Heft 20/1991, S. 264.</ref> ====1991 оноос 1993 он==== Михаэлийн Бенеттон руу шилжсэн шилжилтийг хэд хэдэн шүүхийн хавтаст хэрэг дагалдав. [[1991 оны Италийн гран-при]] эхлэхийн өмнөхөн Жордан болон Бенеттон хоёулаа нэг нэг автомашиныг Михаэльд бэлдсэн байжээ. Жордан Лондоны шүүхэд Михаэлийг Жорданд үлдэж уралдах ёстой хэмээн шүүхэд өгсөн байна. Яг үүнтэй зэрэгцээд Бенеттоны хоёрдугаар нисгэгч [[Роберто Морено]] миланы шүүхэд Бенеттоныг Михаэльд хоёр дахь автомашиныг өгөхийг эсэргүүцэж байна хэмээн өргөдөл гаргасан аж. Эдгээр шүүхийн асуудлууд нь уралдааны өмнөх бэлтгэлээс 8 цагийн өмнө шийдэгдэв: Жорданы лондонд гаргасан өргөдлийг шүүх хүлээж аваагүй, Роберто Бенеттоноос тодорхой хэмжээний цалингийн нэмэгдэл авсан учир шүүхээс өргөдлөө буцаан татсан байна.<ref>Malte Jürgens: Coup der guten Hoffnung. Rennbericht zum Großen Preis von Italien 1991 in: Auto Motor und Sport, Heft 20/1991, S. 271.</ref> Роберто Жорданы хоёрдугаар нисгэгчээр орсон бол Михаэль Бенеттонд дэлхийн гурван удаагийн аварга Нельсон Пикетэй хамт хоёр дахь автомашиныг унан уралдлаа. [[Үндэсний Автодром Монца|Монцагийн]] уралдаанд Михаэль тавдугаар байрт орсоноор дэлхийн аваргын анхны хоёр оноогоо авлаа. Тус Гранд Приг Михаэль багийнхаа хамтран зүтгэгчийн өмнө нь орж дуусгасан. Мөн оны улирлын дүнгээр тэрээр 14-р байрт орсон. Түүний унасан Бенеттоны тэрэг нь Жорданы тэрэгтэй харьцуулбал явалтын хувьд болон техникийн хувьд хамаагүй муу тэрэг байсан тухай Михаэль: "Миний тэрэг гүдгэр товгор л үзвэл үсэрдэг, зүтгэлт маш муутай байсан, эргээд бодоход [[Пирелли|пиреллигийн]] дугуйнд байсан байна лээ" <ref>Helmut Uhl: a.a.O., S. 147 u. Willy Knupp: ''Grand Prix ’91. Live miterlebt'', Zeitgeist Verlag: Düsseldorf 1991, ISBN 3-926224-21-5, S. 66.</ref> гэж өгүүлжээ. [[1992 оны Өмнөд Африкийн гран-при]]д дөрөвдүгээр байрт орсоны дараа Михаэль дараагийн гурван гран прид шагналт байрт шалгарав: [[1992 оны Мексикийн гран-при|Мексик]] болон [[1992 оны Бразилын гран-при|Бразилын]] уралдаанд гуравдугаар байрт орсон бол [[1992 оны Испанийн гран-при|Испанид]] хоёрдугаар байр. Үүний дараагийн хоёр уралдаан [[1992 оны Канадын гран-при|Канад]] болон [[1992 оны Германы гран-при|Германд]] түрүүлсэнээр Формула 1-д орсоны жилийн ой дээрээ [[1992 оны Бельгийн гран-при|Бельгийн Гран При]] дээр солигдмол цаг агаартай байхад түүний ухаалаг дугуй солилтын хүчинд анхныхаа ялалтыг авлаа. Энэ ялалт нь Михаэлийг Вольфганг Граф фон Берге Трипс ([[1961 оны Формула-1|1961]]) болон германы лицензээр уралдаж байсан Йохан Массын амжилтыг давтахад хүргэжээ.<ref>[[Jochen Rindt]] war zwar deutscher Staatsbürger, startete allerdings mit österreichischer Rennlizenz und galt nach FIA-Reglement als Österreicher.</ref> Тус улирлын уралдааныг нийт оноогоороо Михаэль [[Уильямс Ф1|Уильямсын]] нисгэгч [[Найжел Манселл]] болон [[Рикардо Патресе]]-ийн дараа гуравдугаар байрт орон дуусгасан байдаг. 1993 оны улирлын тэмцээнд Михаэль өөрийнхөө тэр хүртэлх амжилтыг батлан дөрөвдүгээр байрт орсон аж. Энэ онд [[Алайн Прост]] түрүүлсэн бөгөөд тэмцээн дуусгаад Алайн зодог тайлсан юм. ====1994 он (анхны дэлхийн аварга цол)==== [[Зураг:Benetton B194-Ford 1994 von Michael Schumacher.jpg|thumb|right|Бенеттон-Форд B194, Михаэль Шумахерын 1994 онд дэлхийн аварга болохдоо унасан тэрэг]] [[1994 оны Формула-1|1994 оны улирлын]] тэмцээнд нэлээд хэд хэдэн дүрмийн өөрчлөлт оров. Үүнд цахилгаан туслах систем [[Антиблок систем|АБС]], дөрвөн дугуйн жолоодлого болон идэвхтэй явах ангийг ашиглахыг хориглосон, харин бензин нэмэх зогсолтыг зөвшөөрөв. Бенеттоны хувьд энэхүү шинэ дүрэмд маш хурдан зохицож чадсан. В 194 загварын тэрэг нь "өндөр" хамартай байсан ба түүний өмнөх загварууд ч адилхан өндөрт байрласан хамартай байсан нь бусадтай тэрэгтэй харьцуулахад тэс эсрэгээр нь хийж байв. Энэ хийц нь чиглүүлэгчийн үүрэгтэй болох нь нотлогдсон, учир нь агаарын урсгал нь илүү сайжирсанаар арын [[Диффузор (моторт спорт)|диффузорт]] нөлөөлөх нөлөө сайжирч байжээ. Хуучны багуудаас энэ шийдлийг 1994 онд Феррари ч бас хэрэглэсэн байна. Гэхдээ өндөр хамрыг хэрэглэх үндсэн санааг 1990 онд [[Тиррелл]] баг өөрийн [[Тиррелл 019|019]] загвартаа анх санаачлан хэрэглэсэн аж. Энэ оныг Михаэль илэрхий давамгай байдалтай эхэлсэн ба хоёр ч уралдааныг амжилттай тэргүүлэв. [[Автодром Жосе Карлос Пасе|Интерлагост]] Михаэль Аиртоноос бусад бүх нисгэгчдийг нэг бүтэн тойргоор түрүүлсэн. Эндээс тэрээр өөрийнхөө юугаараа бусдаас илүү вэ гэдгээ мэдэж авсан ба үүнийг нь английн хэвлэлд: "шпринтс" (богино зайг аль болох богино хугацаанд туулах чадвар) хэмээн тайлбарлаж байв. Үүний дараа бас [[Номхон далайн гран-при]]г Окаяма Айдад [[Окаяма (уралдааны зам)|Танака авто уралдааны зам]] дээр түрүүлэв. Гурав дахь гран пригийн өмнөх бэлтгэл дээр [[Рубенс Барричелло]] нэлээд хүнд осолд орсон бол дараа өдрийн хугацаат уралдаан дээр [[Роланд Ратцэнбергер]] осолдон нас барсан юм. Мөн уралдаан дээр ч осол гарсан ба энэ удаа [[Айртон Сенна]] азгүйтлээ. Тамбурелло эргэлтэн дээр тэрээр замаас гарахдаа толгойдоо хүнд гэмтэл авсан нь түүний үхлийн шалтгаан болов. Айртон нас барсанаар Михаэльд өөр хүчтэй өрсөлдөгч байхгүй боллоо. Английн Силверстоуны гран при хүртэл тэрээр тус улирлын тэмцээнүүдэд тэргүүлсээр байлаа. Силверстоуны тэмцээн дээр Михаэлийг буруутгасан хэд хэдэн үйл явдал болсон: эхлээд түүнийг тэмцээн дээр хасан гаргасан боловч тэмцээний төгсгөлд буцаан уралдуулав. Хоёрдугаар байрт орсоныг нь дараа нь үгүйсгэв. Нэмээд түүнийг үүнээс хойших хоёр уралдаанд орох эрхийг нь хасав. Үүнийг эсэргүүцэн тэрээр шалгуулаад явах хойгуур нь хоёр уралдаан ч болоод өнгөрлөө. Үүн дээр нэмэгдээд түүний тэрэгний доор байх модон хавтан дүрмийн дагуу байгаагүй гээд Спа-гаас түүнийг хасчээ. Түүний оролцоогүй уралдаануудад Дэмон Хилл түрүүлсэн ба түүний оноо нь Михаэлийн оноог гүйцэв. Үүний дараа Хересийн европын гран прид Михаэль түрүүлсэн ч, Дэмон түүний дараагийн уралдаанд мөчөөгөө өгөлгүй Сүзүкагийн уралдаанд тэргүүлэв. Хамгийн сүүлчийн Австралийн гран при уралдаанд Михаэль түрүүлж явсан боловч жолоодлогын алдаа гаргасанаар замаасаа гарсан ба буцаж замдаа орохоор бага хурдтай явж байхад нь Дамон гүйцэж түрүүлэх гэж байгаад мөргөсөнөөр хоёулаа барианд орж чадаагүй юм. Ингээд эцсийн дүн гарахад Михаэлийн оноо нь Дамоны онооноос илүү байснаар дэлхийн аварга боллоо. Михаэлийн энэ дэлхийн аварга цол нь түүний анхны дэлхийн аварга цол байснаас гадна герман улсын хувьд ч Формула 1-ийн анхны дэлхийн аварга цол болсон юм. Энэ хооронд түүний менежер Вилли Михаэлийн сүүлд Феррарид орох үндэс суурийг тависан юм. 1993 онд Вилли нь Рикардо Патресе, Михаэлиэс хамаагүй өндөр цалин авдаг болохыг мэдсэн бөгөөд Бенеттонтой хийсэн гэрээндээ ингэж өөр хооронд нь ялгаатай цалин өгөхгүй байхыг тусгасан байжээ. Тиймээс үүнийг далимдуулан Вилли өөрийн хүнийхээ гурван жилийн гэрээг нь богиносгохдоо түүний цалинг ч нэг дахин нэмэгдүүлж чадав.<ref>Hubert Bücken, Christoph Schulte, Hartmut Lehbrink: ''Red Magic. Michael Schumacher und Ferrari. Hart am Limit'', Zeitgeist Verlag: Düsseldorf 1997, S. 31</ref> ====1995 он (2 дахь дэлхийн аварга цол)==== [[Зураг:Michael Schumacher 1995 Britain.jpg|thumb|left|Михаэль Шумахер Английн гран при дээр 1995 он]] [[1995 оны Формула-1|1995 оны улирлын]] тэмцээнд Бенеттон [[Рено]]гоос 10 цилиндр бүхий салаалсан мотор авчээ. Ингэснээр моторын хувьд Уильямс болон Бенеттон ижил хэмжээнд очлоо. Михаэлийн хувьд энэ улирал нь өнгөрсөн жил шиг тийм ч сайн эхэлсэнгүй. B195 загвар нь өмнөх загвараасаа нэлээд хүндрэл учруулж байсны дотор газраас хөндийрүүлэх хэсгийн тохиргоо нь хамгийн их асууудал тарьж байлаа. Үүнийг хоёр нисгэгч нь хэд хэдэн осолд орж өөрсдийн биеэр мэдэрсэн юм. Түүний энэ хүртэлх мэргэжлийн тамирчны уралдааны оргил нь [[Германы гран-при|Хоккенхаймринг]] дээр ялсан болон Спа дээр 16-р байрлалаас хөдлөн түрүүлсэн явдал юм. Үүний дараа [[Нюрбургринг]] дээр тэмцээн дуусахад [[Жан Алези]]г хоёр тойргоор түрүүлсэн байна. Энэ улирлын тэмцээн дуусахад Михаэль хоёр дахь дэлхийн аварга цолоо авсан бол Бенеттон зохион бүтээгчийн ДА-цолыг хүртжээ. === Ферраригийн эрин (1996-2006)=== [[Ники Лауда]]гийн шахалтаар [[Скудериа Феррари|Феррари]] баг [[Жан Тодт]]ын удирдлага дор нэгэн шинэ жолооч хайж байв. Тухайн үед Михаэль ганцаараа дэлхийн аварга цолтой уралдаж байсан ба Бенеттонд очсоноосоо хойш Бенеттонийг асар хурдацтай алдрын тавцанд авчирсан учир түүнийг Феррарид ч бас зайлшгүй ажиллах ёстой тамирчины нэг гэсэн яриа тархсан байна. Италийн уламжлалт уралдааны баг нь сүүлийн жилүүдэд техникийн хувьд ч тэр зохион байгуулалтын хувьд ч тэр ихээхэн хоцрогдсон байв. Үүнд жишээ нь 12 цилиндр бүхий салаалсан хүнд мотор угсарсан нь түлшний хэрэглээг ихэсгэх гэх мэтийн шалтгаан их байлаа. Феррари 1979 онд [[Жоди Шектер]]ийн авсан дэлхийн аварга цолоос хойш дахин дэлхийн аварга цол аваагүй учир Михаэль Шумахерт хүлээлгэсэн итгэл дан ялангуяа италийн хэвлэл болон [[Тифозо|Тифози]]д өндөр байв. [[Фиат]] болоод Феррарийн захирал Жианни Агнелли хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа: "Хэрвээ Михаэль Шумахер л Феррариг дэлхийн аварга болгохгүй бол бид хэзээ ч дэлхийн аварга болж чадахгүй" гэсэн байдаг. ====1996 он==== [[Зураг:Michael Schumacher - Imola 1996 (1).jpg|thumb|right|1996 он]] [[1996 оны Формула-1|1996 оны улиралд]] зориулан Феррарри арван цилиндр бүхий мотор шинээр тэргэндээ угсарсан бөгөөд [[1989 оны Формула-1|1989 оны улирлаас]] хойш хэрэглэж байсан арван хоёр цилиндрт хөдөлгүүрээсээ татгалзав. Жижигхэн цогц хийц нь их биеийг агаарын урсгалд тохируулан өөрчлөх боломжийг олгож байв. Хөдөлгүүрийг нь, арван цилиндрт хөдөлгүүрийг үйлдвэрлэн нэлээд туршлага суусан японы [[Хонда]]гийн үйлдвэрийн инженерүүд нь ихэд сайн хийсэн нь тус хөдөлгүүрийг угсран уралдсан уралдаануудаас илэрхий мэдэгдэж байв.<ref>Pino Casamassima: ''Die Geschichte der Scuderia Ferrari'', Heel, Königswinter, 1999, S. 45</ref> Ганцхан шасси дахь салхины сувгийн тохиргоог түүний ерөнхий дизайнер [[Жон Барнард]] буруу тохируулсан нь сул тал нь байлаа. Улирал эхлэнгүүт буюу австралийн гран при дээр Михаэлийн [[тоормос]] нь ажиллагаагүй болсон, аргентиний гран прид арын далавч нь хугарсан болон [[1996 оны Сан Мариногийн гран-при|Сан Марино]] дээр тоормосны диск хагарсан юм. Хэдийгээр түүнийг янз бүрийн эвдрэл тогтмол дагаж байсан ч Барселоны Гран При дээр гуравдугаар байрнаас хөдлөн түрүүлсэн нь түүний аргагүй л сайн тамирчин болохыг илтгэж байлаа. Энэ ялалт нь түүний бороотой үеийн нойтон зам дээр тохируулан явсантай холбоотой бөгөөд энэ нь түүний багтаа болон хөгжөөн дэмжигчдэдээ өгсөн том бэлэг болжээ. Гэвч энэ ялалтын баяр хөөр нь удаан үргэлжилсэнгүй, түүний тэрэг нь хуурай зам дээр тийм ч сайн биш болох нь мэдэгдэж эхэлсэн байна. Үргэлж ямар нэг эд анги нь эвдрэлд орох заримдаа бүр энгийн жижиг эд ангийн эвдрэлээс шалтгаалан уралдаанаас гарч байлаа. Тиймээс нэг хэсэгтээ Феррари автомашиндаа «задгай мөнгөний эд анги» авч угсардаг гэх яриа газар авсан юм. Энэ онд Дамон Хилл шинээр Формула-1-д орж ирсэн Жак Вильнёвийн өмнө орон дэлхийн аварга боллоо. Михаэль гурван тэмцээнд түрүүлсэн амжилтаар гуравдугаар байрт орсон нь Ферраригийн хувьд 1990 оноос хойш тасарсан байсан амжилтыг буцаан авчирсан байна. ====1997 он==== [[Зураг:Michael Schumacher 1997 Italy.jpg|thumb|left|1997 оны Италийн Гран При]] [[1997 оны Формула-1|1997 онд]] Михаэлийн хүсэлтээр уралдааны инженер Росс Браун болон зохион бүтээгч Рори Бирне нар Феррарид орсон байна. Феррари F310B нь өмнөх оны загвартай харьцуулбал өрсөлдөх чадвар нь хамаагүй илүү байлаа. Жак Вильнёв нь энэ улиралд түрүүлэх магадлалтай тамирчины тоонд орж байв. Михаэлийн хувьд тус улиралд 5 тэмцээнд түрүүлсэн ба дэлхийн аваргыг шийдэх хамгийн чухал японы тэмцээнд Жак Вильнёвийн багийн хамтран зүтгэгч Эдди Ирвины хаалтаас гарч чадаагүй юм. Сүүлээсээ хоёр дахь тэмцээн дээр Михаэль тэмцээний цаг дундаа ортол түрүүлж яваад ямар нэгэн хүндэтгэх шалтгаангүйгээр хурдаа сааруулсаар байсан ба Жак түүнийг гүйцэж түрүүлэхэд нь мөргөлдсөн байна. Энэ мөргөлдөөн нь 1994 онд Михаэль болон Дамон нарын мөргөлдөөнтэй адилхан юм болсон. Гэвч энэ удаа буруутан нь яалт ч үгүй Михаэль байсан учир түүнийг уралдааны комисс дэлхийн аваргын тэмцээний дүнгээс хассан ч авсан оноог нь үлдээсэн аж. Зохион бүтээгчийн дэлхийн аваргын жагсаалтанд Феррари хоёрдугаарт байрт орсон. ====1998 он==== [[1998 оны Формула-1|1998]] оноос эхлэн шинэ дүрэмтэй боллоо. Формула 1-ийн автомашинууд нь 200 см-ийн өргөнтэй дугуйнаас 180 см өргөнтэй дугуй хэрэглэx болон дугуйн мөр хэсэгт оромтой байхаар тогтсон. Энэ нь МкЛарен-Мерседес болон түүнд дугуй нийлүүлэгч [[Бриджстоун]]д тохирсон шийдвэр болов. Үүн дээр нэмэгдэн 1997 оны наймдугаар сард Уильямсаас МкЛарен руу шилжин орсон дизайнер Адриан Невеигийн нөлөө МкЛарены автомашины хийцэд үр дүнгээ өгч эхэлсэн. Мика Хаккинен эхний хоёр тэмцээнд түрүүлсэн ба харин гурав дахь уралдааныг Михаэль өөртөө шийдэж чадлаа. Энэ улирал нь ерөөсөө л Мика болон Михаэлийн өрсөлдөөн байв. Үүний дараа бельгийн уралдаанд Мика барианд орж чадаагүй учир Михаэльд түрүүлэх боломж гарч ирэв. Тэрээр энэ боломжийг ашигласан бөгөөд МкЛарений нисгэгч Давид Култхардыг бүтэн тойрч иртэл нь Давид түүнийг шахсанаар тэр 2 мөргөлдсөн байна. Михаэль гурван дугуйтай тэрэгтэйгээ зогсоол руу яаравчлан очоод, буцаж гүйн МкЛарений зогсоол руу очиж Давидтай зодоо хийх гэснийг түүний багийн механикч нар арайхийн зогсоосон байна. Давид дараа нь "би тэр ослыг санаатай хийгээгүй ш дээ" хэмээн хэд хэдэн удаа үгүйсгэсэн боловч сүүлдээ буруугаа хүлээн Михаэлээс уучлалт гуйсан байна. Европын Гран Приг Михаэль түрүүлбэл дэлхийн аварга болох боломжтой уг улирлын сүүлчийн тэмцээн дээр Михаэль поле байрлалд мотор нь цохин гараан дээрээ үлджээ. Ингээд шинээр дахин эхэлсэн ба тэрээр 22-р байрлалаас хөдөлсөн ч гуравт орсоноор дэлхийн дэд аварга цолыг хүртэн, харин Мика Хаккинен дэлхийн аварга болжээ. ====1999 он==== [[1999 оны Формула-1|1999]] онд МкЛарений технологийн дэвшилт нь бусад багуудад үндсэндээ гүйцэгдэв. Энэ улирлын эхний долоон уралдааны хоёрт нь Михаэль түрүүлсэн бол Мика Хаккинен гуравт нь түрүүлсэн юм. Их Британий Гран При эхлэхийн өмнө Михаэль Микагаас 8 оноогоор дутуу байлаа. Уралдаан эхлэнгүүт Михаэлийн тоормос нь ажиллагаагүй болсоноор овоолсон дугуйнуудыг 107 км/ц хурдтайгаар очиж мөргөсөн байна. Үр дүн нь баруун хянганы хугаралт. Михаэль үүнээс хойш зургаан уралдаанд оролцоогүй учир үндсэндээ энэ оны дэлхийн аваргад ялагдал хүлээв. улирлын төгсгөлийн хоёр уралдаанд тэрээр буцан ирсэн бөгөөд ихэд хянуур болсон байлаа. Тэрээр Малайзын уралдаанд Ирвинийг түрүүлүүлсэн ба өөрөө хоёрт оров. улирлын төгсгөлийн уралдаанд [[Мика Хаккинен]] өөрийн хүчээр түрүүлэн дэлхийн аварга боллоо. Феррари 16 жил тасарсан байсан зохион бүтээгчийн дэлхийн аварга цолыг авчээ. ====2000 он (3 дахь дэлхийн аварга цол)==== 1999 онд Феррари Бриджстоуны дугуйг хэрэглэсэн юм. Японы дугуй үйлдвэрлэгч нь МкЛаренийг хоёр дэлхийн аварга болсоны дараа буюу 2000 оны улирлын тэмцээнд зориулан шинэ хийц гаргасан ба МкЛарен болон Феррарид хоёуланд нь уг дугуйгаа нийлүүлсэн нь хүчний харьцаанд нөлөөлж эхлэв. 1999 онд энэ хоёр баг ер нь л ойролцоо байгаа нь харагдаж байсан юм. Энэ удаа Михаэль илт давуу байдалтайгаар эхэлсэн. Хэдийгээр Мика поле байрлалаас эхний гурван тэмцээнд уралдсан боловч Михаэль тус тэмцээнүүдэд гурвууланд нь дараалан түрүүлэв. улирлын дунд үед МкЛарен тэмцээнийг өөртөө шийдэн авч чадсан. Ингээд үлдсэн улирлын тэмцээнүүд нь оргил үедээ ирлээ: Эхлээд Бельгийн Гран При дээр Мика болон Михаэлийн хооронд өрсөлдөөн болов. Мика ямар нэг тодорхой зүтгэлт гаргалгүй Михаэлийн ард нэлээд олон тойрог явлаа. Харин Михаэль Рикардо Цонтаг бүтэн тойрч гүйцэж түрүүлэх гэсэн тэрхэн агшинд Мика ихдээд байсан хурдаа гарган 300 гаран км/ц хурдтайгаар Михаэлийг гүйцэн түрүүллээ. Энэ уралдааны дараа Мика 6 оноогоор Михаэлаас илүү болсон. Дараагийн италийн гран прид ихэд ойрхон зайтайгаар Михаэль түрүүлсэн ба энэ ялалт нь түүний 41 дэх гран при ялалт байв. Тэмцээний дараах сэтгүүлчдийн тависан "Та [[Аиртон Сенна]]гийн хувийн рекордыг эвдлээ. Энэ талаарх сэтгэгдэлээ бидэнтэй хуваалцаач?" гэсэн асуултанд тэрээр ямар нэг хариулт өгөлгүй уйлсан аж. Үүнийг нь италийн хэвлэлүүд болон фенүүд нь "Уг нь Михаэль сэтгэлийн хөөрөл багатай биеэ барьж чаддаг нэгэн, гэтэл энэ удаа уйлсан нь түүний хэр зэрэг хүн чанартай хүн болохын илэрхийлэл боллоо" хэмээн мэдээлж байлаа. [[Зураг:Schumacher brothers 2001 Canada.jpg|thumb|right|Ах дүүс, Михаэль болон Ральф Шумахер (2001 он)]] Үлдсэн гурван уралдааныг Михаэль түрүүлэв. Ингээд энэ улирлын дэлхийн аварга цолыг Михаэль хүртсэн ба Феррарид 1979 онд Жоди Шектерийн авсан жолоочийн дэлхийн аварга цолноос хойш тасраад байсан цолыг буцаан авчирч өглөө. Зохион бүтээгчийн дэлхийн аварга цолыг Михаэлийн хүчээр Феррари хамгаалж чадсан юм. Түүний багийн хамтран зүтгэгч Рубенс Барричелло германы гран прид түрүүлсэн бөгөөд түүний энэ ялалт Аиртоны үхлээс хойш бразилчуудаас түрүүлсэн анхны ялалт байлаа. ====2001 он (4 дэхь дэлхийн аварга цол)==== [[2001 оны Формула-1|2001 оны улирл]]ын эхний тэмцээний бэлтгэл дээр Михаэль хүнд осолд орж эхэллээ. Тэрээр эргэлтэн дээр 280 км/ц хурдтай явтал түүний тэрэг нь ар талаа эхэлж шидэн замаас гарч, замын гадна талын хайрган дэвсгэр дээр бүтэн хоёр эргээд дугуйн дээрээ буцаж буулаа. Михаэль тэрэгнээсээ ямар нэгэн бэртэл гэмтэл аваагүй хэмээн гарч ирсэн аж. Оны дунд үеэс Феррари үндсэндээ бусад багуудаас илүү байгаа нь мэдэгдэн ерөнхийдөө түрүүлэх шинжтэй байсан ч уралдаан болгон ихэд сонирхолтой өрнөж байлаа. Михаэль сүүлийн таван уралдааны өмнө гэхэд түүний оноог гүйцэх бололцоогүй болсон байв. Ингээд тэрээр дэлхийн аваргын дөрөв дэх цомоо авсан бол Давид Култхард хоёрт, харин Михаэлийн багийн хамтран зүтгэгч Рубенс Барричелло гуравдугаар байрт оржээ. Бельгийн Гран При дээр Михаэль [[Алайн Прост|Алайн Простын]] 51 удаа ялсан амжилтыг шинээр тогтоов. ====2002 он (5 дахь дэлхийн аварга цол)==== [[Зураг:Mschumacher 2002.jpg|thumb|left|Михаэль Шумахер (2002 он)]] [[2002 оны Формула-1|2002 оны улирлын]] тэмцээнүүдэд Феррари нилээд давамгай байдалтай байсан ба хэд хэдэн давхар ялалт байгуулсан юм. [[2002 оны Австрийн гран-при|Австрийн гран-при]] дээр Феррари багийн шийдвэрээр Рубенс Барричелло хэдийгээр тус уралдааны турш түрүүлж явсан ч яг барианд орохын өмнө Михаэльд зам тавьж өгөн түрүүлүүлсэн байна. Уралдаан дуусаад шагналын тавцан дээр гарахад үзэгчид шүгэлдэн тус шийдвэрийг эсэргүүцэж буйгаа илэрхийллээ. Үүнд Михаэль ихэд ичсэн бөгөөд Барричеллог 1-р байрын тавцан луу түлхэн гаргаад түүний өмнө нь бөхийн ёсолжээ. Харин багийн дарга Жан өөрийн зааврыг зөвтгөн: "Манай баг сүүлийн жилүүдэд гурав дараалан жолоочийн дэлхийн аваргад ялагдал хүлээсэн, бидэнд хүчтэй өрсөлдөгчид байгааг бүгд мэднэ. Тиймээс бид тухайн нөхцөл байдлаас шалтгаалан багтаа хэрэгтэй шийдвэрийг л гаргах болно"<ref>[http://www.spiegel.de/sport/formel1/mike-glindmeier-erinnert-sich-siege-ohne-leiden-a-443998.html „Зовлонгүй ялалт“ Мике Глиндмайер], ''Spiegel Online''- сонин, 23. Oktober 2006</ref> гэж хэлсэн байна. Сэтгүүлчидтэй уулзах уулзалтын өмнө Жан Тодт нисгэгч нартайгаа тусгайлан уулзаад энэ болсон явдал нь багийн шийдвэр байсан, тиймээс ганцаараа шийдэн уралдаж болоогүй гэж тайлбар өгөхөөр тохирсон байна. Тус сэтгүүлчидтэй уулзсан уулзалт нь буруу тийш эргэн, Феррари нэг сая долларын торгуулиар торгуулсан ба энэ нь тухайн баг ийм нөхцөлд энэ шийдвэр гаргасан тохиолдолд торгоно гэсэн дүрэм байхгүй учир Михаэль Шумахер шагналын тавцанд Барричеллог 1-р байрын тавцан луу түлхэн гаргасан нь байж болшгүй үйлдэл гэх шалтгааныг нэрлэжээ. Үүний дараа [[2002 оны Америкийн гран-при|Америкийн гран-при]] дээр Михаэль барианд орохын өмнөхөн түүний ард уралдааны турш явсан багийн хамтран зүтгэгч Барричеллод зам тавьж өгөн түрүүлүүлсэн байна. Үүнийгээ Михаэль тайлбарлахдаа "би 2-р байрт орсондоо сэтгэл хангалуун байна, үүнээс гадна Барричелло бид хоёр одоо нэг нэгэндээ өргүй болсон" гэжээ. ====2003 он (6 дахь дэлхийн аварга цол)==== Энэ улиралд дүрмийн өөрчлөлт оруулсанаар Формула 1 уралдааныг улам сонирхолтой болгох зорилготой байв. Үүнд хоёрдугаар байрт орсон нисгэгчийн оноо нь түрүүлсэн нисгэгчийн онооноос ердөө л хоёр онооны бага байхаар тогтсон нь хоёрт орсон нисгэгчийн оноог хамаагүй өндөрөөр үнэлсэн явдал боллоо. Михаэлийн хувьд энэ улиралыг жолоодлогын алдаа гарган эхэлсэн ба эхний гурван уралдаан дуусахад Кимигээс 18 оноогоор хоцорсон байдалтай байв. Үүнээс үүдэн Феррари F-2003 загвараа дөрөв дэх уралдаанаас оролцуулахаар болжээ. Дөрөв дэх уралдаан нь Михаэль болон түүний дүү Ральфийн хувьд ихэд хүнд уралдаан байсан ба учир нь түүний эх нь хорт хавдраар уралдааны өмнөхөн өнгөрсөн байж. Михаэль энэ уралдаанд түрүүлэн шагналын тавцанд гашуудлын нулимс унаган зогсож байв. Улирлын хамгийн сүүлийн уралдаанаас Михаэль ганц оноо авахад л дэлхийн аварга болохоор байв. Тэрээр хугацаат уралдаанд тийм ч сайн байсангүй 14-р байрнаас гарахаар болжээ. Михаэль багийн хамтрагч Барричеллог түрүүлээсэй гэсэн итгэл найдвар тавиж байсан биеллээ олон тэр ч түрүүлсэн бол харин өөрөө жолооны алдаа гарган Такуматай мөргөлдөн хугацаа алдан явсаар наймдугаар байрт оржээ. Михаэль энэ улирлын дэлхийн аварга болсоноор Формула 1 уралдааны бүх цаг үеийн хамгийн өндөр амжилт гаргасан тамирчин боллоо. Тэмцээний дараа тэрээр: ''"Би ихэнх дэлхийн аварга цолоо түрүүлж байж авсан бол өнөөдөр 8-р байранд орсон мөртлөө дэлхий аварга боллоо. Тиймээс миний хувьд жаахан сэтгэл дундуурхан байна..."'' хэмээн ярилцлага өгсөн байна. ====2004 он (7 дахь дэлхийн аварга цол)==== [[Зураг:Michael Schumacher Ferrari 2004.jpg|thumb|right|Михаэль Шумахер (2004 он)]] [[2004 оны Формула-1|2004]] оны улирлыг тэрээр Барричеллогийн өмнө байрлалтайгаар эхэлсэн бөгөөд тэр эрчээрээ явсаар түрүүлэв. Дараа нь францын гран-при дээр Формула-1-ийн түүхэнд анх удаа 4 удаа засварын зогсоол хийхээр төлөвлөн хийсэн ба энэ удаа ч тэрээр түрүүлсэн ажээ. Энэ улиралд нийт 18 гран при уралдаан болсоноос Михаэль 13-т нь түрүүлэн дэлхийн аварга цолыг долоо дахь удаагаа авсан бол Феррари 6-удаа дараалан зохион бүтээгчийн дэлхийн аварга цолыг хүртжээ. ====2005 он==== [[Зураг:MichaelSchumacherHO2005.jpg|thumb|right|Германы гран-при (Хоккенхайм 2005 он)]] [[2005 оны Формула-1|2005]] оны улирал нь Михаэлийн болон Ферраригийн хувьд ихээхэн хүнд жил болсон. Феррари бусад багуудаас хөгжлийн хувьд хоцорч буйгааа ч мэдсэн байна. Олон жил өөрсдийн хүсэлтийн дагуу дугуйгаа захиалан хийлгэж ирсэн ашигтай талууд ч энэ удаа эсрэгээр эргэж байлаа. 9 дэх уралдаан дээр тэрээр энэ улирлын анхныхаа ялалтыг авсан. Гэвч энэ уралдаанд нь тэрээр зөвхөн таван өрсөлдөгчтэй уралдсаны учир нь бусад тамирчдын тэрэг нь бүгд Михелиний дугуй угсарсан явдал байв. Михелин тус уралдааны өмнө мэдэгдэл хийн манай дугуйтай уралдахгүй байх, дугуйнууд нь хагарч задрах магадлал маш өндөр байгаа тухай тайлбар хийсэн ба дээрээс нь америкийн иргэний хуулиар осол аваар гаргагч нь өндөр торгууль төлөх болдогоос ч айн бусад тамирчидыг оролцохыг нь хориглосон байна. Оны эцэст Фернандо Алонсо дэлхийн аварга болохдоо хамгийн залуу формула-1-ийн дэлхийн аваргын рекордыг давхар тогтоожээ. Ингээд 2000-2004 оны хооронд нийт таван удаа түрүүлсэн амжилт буюу "Михаэлийн эрин үе" нь үүгээр дууслаа. ====2006 он==== Энэ улирлын анхны уралдаанд буюу [[2006 оны Бахрейны гран-при|Бахрейнд]] Михаэль бас нэгэн шинэ рекорд тогтоосон нь 65 дахь поле байрлалаар Аиртон Сеннаг гүйцсэн явдал байв. [[2006 оны Хятадын гран-при|Хятадын гран-при]] дууссаны дараа Михаэль тухайн үеийн дэлхийн аваргатай онооны хувьд тэнцүү болсон бөгөөд ахиад хоёр уралдаан үлдсэн байсан нь түүний хувьд мэргэжлийн тамирчны амжилтаа дахин дэлхийн аварга болон дуусгах сайхан боломж байлаа. Дараагийн уралдаан Японд болсон бөгөөд тус уралдааны 37-р тойролтон дээр түүний тэрэгний мотор нь цохин барианд орж чадсангүй. Тус уралдаанд Алонсо түрүүлэн 10 оноогоор илүүтэйгээр сүүлчийн гран-прид орохоор боллоо. Михаэлийн хувьд дэлхийн аварга болохын тулд сүүлийн уралдааныг зайлшгүй түрүүлэх шаардлагатайгаас гадна Алонсо ямар ч оноо авахгүй байх хэрэгтэй байлаа. Гэвч тэрээр энэ тухайгаа: ''"Би хэн нэгнийг уралдаанд бүтэлгүйтээсээ гэж хүсэн итгэл найдвар тавихгүй байна. [...] Надад сайхан уралдаанд уралдааныг түрүүлэн дуусгах бодол л байна. Бидний зүгээс бүх л хүчээ дайчлан уралдаад тэмцээнийг нэг болон хоёрдугаар байрт орж дуусгах, тэгээд зохион бүтээгчийн дэлхийн аварга цолыг баг маань авч чадах үгүйг л харах үлдлээ"'' гэжээ.<ref>www.adrivo.com, 19. Oktober 2006:{{Webarchiv|url=http://www.adrivo.com/nachrichten/formel1/38459/2006/10/19/michael_schumacher__ich_bin_total_entspannt.html |wayback=20080406123108 |text=Michael Schumacher: Ich bin total entspannt |archiv-bot=2026-11-11 06:06:04 InternetArchiveBot }}</ref> Гэвч Бразилийн гран при дээр түлшний даралт нь хангалттай бус байснаас шалтгаалан 10-р байрнаас эхлэхээр боллоо. Яг уралдаан дээр [[Жанкарло Физикелла]]г гүйцэж түрүүлэх гэж байгаад түүний урд гуприйг дугуйгаараа шүргэн хагархай дугуйгаа солиод буцаж орох хоорондд хамгийн сүүлчийн байранд орсон байна. Ингээд уралдаан дуустал дахин зүтгүүлсээр хоёрдугаар байрт орон тэмцээнийг дуусгав. Хэдийгээр тэрээр энэ улиралд түрүүлж чадаагүй ч түүнийг дэмжигчид нь маш сайн өрсөлдөн сайхан амжилт гаргалаа гэцгээж байлаа.<ref>[http://www.ftd.de/sport/motorsport/f1/124227.html?zid=45035 ''Financial Times''] Deutschland, 22. Oktober 2006</ref> ====Формула 1-ийг орхин гарсан нь==== [[Файл:SchumacherDecember2006.jpg|thumbnail|left|Михаэль Шумахер, 2006 оны 12 сар]] Түүнийг буцан ирж уралдах тухай хэвлэлээр 2004 онд жолоочийн дэлхийн аварга болсоны дараагаас л таамаглал дэвшүүлж эхэлсэн. Гэвч тэрээр өөрөө үүнийг үгүйсгэсээр байлаа. 2006 онд тэрээр энэ таамагийг үгүйсгээгүйгээс шалтгаалан бүр ихээр хэвлэл мэдээллээр таамаг дэвшүүлэх боллоо. Ферраригийн зүгээс "тамирчин маань өөрөө л ирээдүйгээ шийднэ ш дээ" хэмээн түүний цаашдын сонголтын эрх чөлөөг хүндэтгэж буйгаа илэрхийлж байлаа. Михаэлийн зүгээс явагдаж буй улирлын тэмцээндээ төвлөрөх нь чухал байснаас цаашдын ирээдүйн талаар бодох сонирхолгүй байв. Гэвч Ферраригийн ерөнхийлөгч [[Лука Кордеро ди Монтецемоло]]гийн шаардлагаар Михаэль италийн Монцад болох гарн пригээс өмнө ирээдүйд юу хийх тухайгаа шийдвэрээ гаргах ёстой болов.<ref>Helmut Uhl: a.a.O., S. 137. Uhl interpretiert die Ankündigung Ferraris, zu diesem Zeitpunkt seine Fahrer-Paarung für 2007 bekannt zu geben, als „[[Ultimatum]]“.</ref> Гэтэл үүний дараагийн хэдэн сар олон улсын хэвлэл, мэдээллээр италийн Монцад болох уралдаан нь бараг бүтэн улирлын болох бүх уралдаануудаас чухал мэтээр шуугицгааж эхлэв. 2006 оны есдүгээр сарын 10-нд Михаэль Шумахер өөрийн 90 дэх гран при ялалтын дараа буюу Монцагийн хэвлэлийн хурал дээр мэргэжлийн тамирчны замналаа энэ улиралаар дуусгаж байгаага зарлалаа. Феррари энэ шийдвэрийг нь тус тэмцээн дөнгөж дуусангуут нийтэд зарласан байна. Түүний энэ сонголтыг хийх болсон шалтгаанаа тэрээр тайлбарлахдаа, уралдаан тэмцээнд оролцох урамгүй болсон болон энэ нь өөрийг нь илэрхийлэх тэр төвшинд ойрын нэг, хоёр жилдээ л лав байхгүй байгаагаар тайлбарлажээ. Нөгөө талаас түүнтэй феррари багт хамтран зүтгэгч тамирчин Фелипе Массагийн мэргэжлийн тамирчны амжилтыг нь хаахыг хүсэхгүй байгаа тухайгаа бас илэрхийлсэн байна.<ref>www.f1total.com, 10. September 2006: [http://www.f1total.com/news/06091021.shtml Schumachers volles Statement zum Rücktritt]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Түүний фен Уильямс багийн дарга Франк Уильямс хэлэхдээ "Михаэлийн шийдвэрийг маш зөв шийдвэр гэж үзэж байна. Хэрвээ би түүний оронд байгаад өнгөрсөн болоод өнөөдрийг хүртэл олон уралдаанд өндөр хурдтайгаар явж байгаад осолд орж амьд үлдэж байснаа бодвол одоо мэргэжлийн тамирчны замаа орхих яг зөв цаг юм" гэжээ.<ref>[[Auto, Motor und Sport|auto motor und sport]], 20/2006, S. 174</ref> Михаэлийн Феррари багийн төлөө уралдсан сүүлчийн уралдаан нь 2006 оны 10 сарын 22-нд Сао Паолод болсон уралдаан байсан ба тус тэмцээнд тэрээр дөрөвдүгээр байрт шалгарсан байна. ===Феррарид зөвлөх болон туршилтын жолоочоор ажилласан нь, 2007-2009=== [[Файл:Michael Schumacher Kanada 2010.jpg|thumbnail|right|Михаэль Шумахер, 2010 оны Канадын гран-при]] 2006 оны арванхоёрдугаар сарын сүүлээс Михаэль Феррарид өсвөр үеийн карт спортын тамирчдыг авьяасыг аль болох эрт олж илрүүлэx, бэлтгэх, сургах үүрэгтэй ажлыг хүлээн авчээ. Жан Тодтод Михаэль бүр эрт [[Кими Райкконен]]ийг [[Заубер Моторспорт|Зауберт]] орон Формула-1-д орохоос өмнө өөрийг нь залгамжлагч болох авъяастай тамирчин болохыг хэлж зөвлөж байжээ.<ref>www.auto-motor-und-sport.de: {{Webarchiv|url=http://www.auto-motor-und-sport.de/formel-1/schumi-wird-talent-scout-734562.html |wayback=20160112134619 |text=Schumi wird Talent-Scout |archiv-bot=2023-10-06 11:50:46 InternetArchiveBot }}</ref> Үүнээс гадна тэрээр уралдааны стратеги болон ирээдүйд яаж багаа зохион байгуулан ажиллах талаар ч зөвлөгөө өгдөг байв. Ферраригийн ерөнхийлөгч Лука Кордеро ди Монтецемологийн хэлсэнээр Михаэль Маранеллод өөрийн гэсэн албан өрөөтэй бөгөөд түүнийг бүх эрх чөлөөгөөр нь хангасан "хэзээ ажилдаа ирж, хэзээ явах нь түүний дурын хэрэг" гэсэн байна. Ферраригийн спортын захирал Стефани Доминикали нь Михаэлийг ирээдүйд бидний уралдаануудад идэвхтэй хамтран ажиллах, нисгэгчдийн зөвлөхөөр байнга ажиллана байх гэж найдаж байгаагаа хэлсэн нь: "Михаэлийг бүх шийдвэрт хамтран оролцох эрхтэй, нисгэгч болон техникийн хөгжлийг ажиглан зөвлөгөө өгч байх болно. Гэхдээ ингэж зөвлөгөө өгөхдөө өөрөө тухайн уралдаан тэмцээн дээр биечлэн ирж зөвлөх эсвэл видео хурлаар оролцон зөвлөгөө өгөхийг зөвхөн өөрөө шийдэх, мөн дэлхийн долоон удаагийн аваргын туршлагаас бидэнд авах зүйл их бий" гэсэн байна.<ref>www.f1total.com 11. Januar 2007: {{Webarchiv|url=http://www.f1total.com/splitter/2007/01/07011111.shtml |wayback=20070126044531 |text=Schumachers Ferrari-Rolle nimmt Konturen an |archiv-bot=2023-10-06 11:50:46 InternetArchiveBot }}</ref> 2007 оны арваннэгдүгээр сарын дундуур тэрээр Каталунягийн тойруулга замд туршилтын жолоочоор ажиллав. Масса болон Райкконений зөвлөхөөр тэр ажилласан ба дараа жил нь уралдааны тэрэгнүүдийн хөтлөгчийн хий эргэлтийн тохируулгыг хэрэглэхгүй болсон нь Михаэлийн цуглуулсан их туршлагаас суралцах сайхан боломж байлаа. Түүний туршилтын явалтын цаг нь хамгийн хурдан нь байсан бөгөөд эхний өдөр нь ферраригийн туршилтын нисгэгч Лука Бадоерийг болон удаах өдөр нь Фелипе Массаг хол хаян түрүүлсэн байна. Үүгээр түүнийг шүүмжлэгчдийн тараасан цуурхал яриаг ялангуяа Ники Лаудагийн ярьсан "Михаэлийн туршилтын нисгэгч хийнэ гэж юу байх бэ? зүгээр л сурталчилгаа"<ref>www.f1total.com 12. November 2007: {{Webarchiv|url=http://www.motorsport-total.com/f1/news/2007/11/Lauda_Schumacher-Test_ist_ein_Werbegag_07111203.html |wayback=20160307051408 |text=Lauda: Schumacher-Test ist ein Werbegag |archiv-bot=2026-08-06 13:30:16 InternetArchiveBot }}</ref> гэж байсан улсуудын амыг тагласан явдал боллоо. 2008 оны дөрөвдүгээр сард тэрээр Барселонд дахин туршилтын нисгэгчээр ажилласан бөгөөд энэ удаа дугуйны хөгжүүлэлт болон аеродинамикийг шалгасан байна. 2009 онд багийн хамтран зүтгэгч [[Фелипе Масса]] унгарын гран пригийн байрлал тогтоох уралдаанд хүнд осолд орсноос шалтгаалан тэрбээр буцаж Формула-1 ирэхээ зарласан байна. Энэ тухайгаа "Хэдийгээр миний хувьд мэргэжлийн тамирчны амьдралаа аль хэдийн орхисон байсан боловч багаа хүнд үед байхад нь буруу хараад явж чадахгүй нь. Би тамирчин хүний хувьд намайг дахин сориж буй энэхүү сорилтонд ихээхэн баяртай байна" хэмээн өөрийн цахим хуудастаа бичиж байжээ.<ref>michaelschumacher.de am 29. Juli 2009: {{Webarchiv|url=http://www.michaelschumacher.de/?page=news&story_id=82077&lang=de |wayback=20190322125945 |text=''Michael bereit zu helfen'' |archiv-bot=2023-10-06 11:50:46 InternetArchiveBot }}</ref> Гэвч 2009 оны хоёрдугаар сард мотоциклтэй осолд орсон нь түүний төлөвлөгөөг үгүй болгосон учир тус оны наймдугаар сард хэвлэлийн хурал дээр Массагийн солионы хүнээр орж чадахгүй болсоноо тайлагнасан байна.<ref>michaelschumacher.de am [[11. August]] [[2009]]: [http://www.michael-schumacher.de/?page=news&story_id=82523&lang=de ''Michael sagt F1-Comeback ab'']</ref> 2009 оны 12 сарын 18-нд Ферраригийн ерөнхийлөгч Лука Кордеро ди Монтецемоло нэгэн тайлбар хийсэн нь Михаэль надаас түүний зөвлөхийн ажлаас чөлөөлж өгөхийг хүссэн хүсэлтдээ: "Магадгүй 2010 онд Формула-1-д дахин [[Мерседес АМГ Ф1 баг|Мерседес ГП]] багтай эргэн ирэх маш өндөр магадлалтай байна. Гэхдээ энэ нь яг 100 хувь шийдэгдээгүй байгаа гэж надад үдээс өмнө хэллээ".<ref>Motorsport-Magazin: am 18. Dezember 2009: [http://www.motorsport-magazin.com/formel1/news-90115-montezemolo-schumacher-comeback-wahrscheinlich-ein-anderer-schumacher.html ''Ein anderer Schumacher'']</ref> ===Мерседесд буцаж ирсэн нь (2010-2012)=== Удаан хугацаанд түүний буцаж Формула 1-д ирэх талаар таамаг дэвшүүлсэний эцэст 2009 оны 12 сарын 23-нд тэрээр буцаж ирэхээ мэдэгдэв.<ref name="F1-Comeback">[http://www.motorsport-total.com/f1/news/2009/12/Ruecktritt_vom_Ruecktritt_Schumi_ist_zurueck_09122305.html „Rücktritt vom Rücktritt: ‚Schumi‘ ist zurück!“] (Motorsport-Total.com am 23. Dezember 2009)</ref> 2010 онд тэрээр Мерседес Гранд Прикс багт [[Нико Росберг]]ийн хамтран зүтгэгч болон гурван жилийн гэрээтэйгээр иржээ.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.sport1.de/de/formel1/formel1_fahrer/artikel_187504.html |wayback=20130614232141 |text=„Schumacher-Comeback perfekt!“ |archiv-bot=2023-09-26 14:04:12 InternetArchiveBot }} (Sport1.de am 23. Dezember 2009)</ref> ====2010 он ==== [[Файл:Michael Schumacher 2010 Malaysia 1st Qualify.jpg|thumbnail|right|Михаэль Шумахер, Малайзын гран пригийн байрлал тогтоох уралдаан дээр (2010)]] Гурван жилийн завсарлага авсаны эцэст буцаж ирсэн тэрээр улирлын эхний тэмцээнийг зургаадугаар байранд орсоноор дуусгав. Улирлын эхний дөрвөн тэмцээнд тэрээр дандаа Никогийн ард барианд орсон бол тав дахь уралдаанд дөрөвдүгээр байрт орохдоо Нико Росбергийн өмнө орсон юм. [[2010 оны Монакогийн гран-при|Монакогийн гран-при]] дээр тэрээр [[Хамгаалалтын тэрэг|хамгаалалтын тэрэгтэй]] байхад өмнөө явсан Алонзог гүйцэж түрүүлсэн нь асуудал үүсгэв. Ингээд Михаэль энэхүү хийсэн үйлдэлдээ бүтэн тойрох шийтгэл хүлээсэн боловч тэмцээн дууссан байсан учраас түүний шийтгэлийг явсан цагаас нь 20 секундийг хасах шийтгэл болгон хувиргажээ. Үүнээс болоод зургаадугаарт байранд байсан нь хойшлон 12-р байранд орсноор дэлхийн аваргын онооны дүгнэлтэнд орох боломжгүй болжээ. Гай газар дороос гэгчээр ядаж байхад түүний урьдны өрсөлдөгч Дамон Хилл тус уралдааны комиссын багт ажиллаж байсан аж.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.motorsport-total.com/f1/news/2010/05/20_Sekunden_Zeitstrafe_gegen_Schumacher_10051636.html |wayback=20151126012406 |text=„20 Sekunden Zeitstrafe gegen Schumacher!“ |archiv-bot=2026-08-06 13:30:16 InternetArchiveBot }} (Motorsport-Total.com am 16. Mai 2010)</ref> Үүнээс хойш хоёр уралдаанд Михаэль дөрөвдүгээрт байрт орсон бөгөөд үүнээс илүү байранд орж чадсангүй. Багийн дотоод өрсөлдөөнд тэрээр Нико Росбергээс 72 онооны дутуугаар ялагдсан бөгөөд тус улирлын дэлхийн аваргын нэгдсэн жагсаалтанд есдүгээрт байрт орон дуусгалаа. ====2011 он ==== [[File:Michael Schumacher 2011 Malaysia FP1 2.jpg|left|thumb|Шумахер Малайзын гран-при дээр]] [[2011 oны Формула-1|2011]] оны эхний зургаан уралдаанд гурван удаан оноот байранд орсон ба үүнээс [[2011 оны Монакогийн гран-при|Монакогийн гран-при]]д тавдугаар байрт шалгарсан нь тэр хүртэлх уралдаануудаас хамгийн сайн үр дүнтэй уралдсан уралдаан байв. Дараагийн [[2011 оны Канадын гран-при|Канадын гран-при]] дээр уралдаан дуусахаас 19 тойргийн өмнө Камуй Кобаяаши болон Массаг гүйцэж түрүүлэн хоёрдугаар байранд орсон ч, энэ байраа уралдаан дуустал хадгалж чадалгүй Баттон, [[Марк Уэббер]] нарт идэгдэн тэмцээнийг дөрөвдүгээр байранд орон дуусгав. Энэ дүн нь түүний тус улиралд гаргасан хамгийн өндөр амжилт байлаа. Түүний дараах [[2011 оны Бельгийн гран-при|Бельгийн гран-при]] нь Шумахерийн 20 жилийн ойн уралдаан байсан бөгөөд 24 дэх байрнаас гаран тавдугаар байранд оржээ. Улирлын төгсгөлд нийт дүнгээрээ Михаэль Шумахер дэлхийн аваргын жагсаалтанд наймдугаарт байранд орсон байна. Харин багийн дотоод дүнд Шумахер нийт 79 оноо, Росберг 89 оноотойгоор энэ улирлыг дуусгалаа. ==== 2012 ==== [[File:Michael Schumacher pole lap monaco 2012.JPG|right|thumb|2012 оны Монакогийн гран при дээр тэрбээр сүүлчийн удаа поле байрлалд хүрэв]] [[2012 oны Формула-1|2012]] онд Шумахер Мерседес багт гурав дахь жилдээ дараалан Росбергийн хамтаар уралдлаа. Улирлын эхний уралдаан [[2012 оны Австралийн гран-при|Австрали]]д болсон ба техникийн асуудлаас шалтгаалан тэмцээнээс хасагджээ. Түүний дараах [[2012 оны Малайзын гран-при|Малайзын гран при]]д тэрбээр гурав дахь байрлалын гараанаас хөдлөх эрхтэй болов. Гэвч уралдааны эхний тойрогт мөргөлдсөний улмаас нэлээд хэдэн байр алдан аравдугаар байранд орж тэмцээнийг дуусгав. Гурав дахь уралдаан болох [[2012 оны Хятадын гран-при|Хятадын их шан]] дээр хоёрдугаар байрнаас гараанд гарлаа. Уралдаан дундуур эхний удаа дугуйгаа солиулаад уралдааны зам руу явж байтал нэг дугуйг нь бүрэн боогоогүй байснаас шалтгаалан мултран тэмцээнээс хасагдав. [[2012 оны Испанийн гран-при|Испанид]] Шумахер өмнөө явсан [[Бруно Сенна]]г мөргөн хоёулаа барианд орж чадсангүй. Шумахерийн гаргасан алдаанаас болон тэд хасагдсан учир уралдааны комисс дараах уралдааныг таван байр хойшлуулан гараанаас гарах шийтгэл өгчээ. [[2012 оны Монакогийн гран-при|Монакогийн]] гарааны байрын төлөөх уралдаанд тэрбээр хамгийн хурдан хугацаанд тойрон нэгдүгээр байранд орсон ч, өмнөх торгуулиасаа болон уралдааныг зургаадугаар байрын гараанаас хөдлөхөөр болжээ. Энэ уралдаанд нэлээд удаан хугацаанд долдугаар байранд байсан ч техникийн асуудлаас шалтгаалан байранд орсонгүй. Mихаэль Шумахерийн Мерседестэй хийсэн гэрээ нь энэ онд дуусаж байсан ба Сингапурын гран пригийн дараа Мерседес Шумахерийн гэрээг сунгахгүй, түүний оронд [[2013 оны Формула-1]]-д [[Льюис Хамилтон]]ыг авах болсноо зарлав.<ref>[https://www.welt.de/sport/formel1/article109513967/Schumacher-bestaetigt-Abschied-von-Mercedes.html ''„Schumacher bestätigt Abschied von Mercedes“''], welt.de, sid/dpa/jr: 2012-09-28</ref> Үүнээс хойш долоо хоногийн дараа Шумахер тус улирлыг дуусгаад зодог тайлах мэдэгдэл хийлээ.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.motorsport-total.com/f1/news/2012/10/Schumacher_hoert_auf_Ruecktritt_nach_Saisonende_12100412.html |wayback=20170111222235 |text=''Schumacher hört auf: Rücktritt nach Saisonende'' |archiv-bot=2026-08-06 13:30:16 InternetArchiveBot }}, Motorsport-Total.com: Christian Nimmervoll, Dieter Rencken, 2012-10-04</ref> Тэрбээр сүүлчийн уралдаан болох [[2012 оны Бразилын гран-при|Бразилын гран-при]]д долдугаар байранд орон дуусгав. 2012 оны улирлын эцсийн дүнгээр Шумахер 49 оноогоор дэлхийн аваргын жагсаалтанд 13-р байранд орон өндөрлөсөн бол түүний хамтран зүтгэгч [[Нико Росберг]] 93 оноогоор есдүгээр байранд орсон байна. ==Шагнал, урамшуулал== * 1992: Оны авто спортын шилдэг тамирчин АДАК 1992, Германы авто спортын дээд комиссоос гардуулдаг цом, (мөн 1994 болон 1995 онд) * 1993: ''"Алтан жолооны хүрд"'' (Билд ам Зоннтаг) сонингоос гардуулсан, "Бамби" * 1994: Германы автомобиль клубын спортын шагнал, Голдене 1 (АРД-Спорт-Гала) * 1995: Германы оны шилдэг тамирчин 1995, Алтан камер (Хёрцу), Голдене 1 * 1997: Мөнгөн лаврын навч шагнал, Алтан арслан (РТЛ) * 2000: АДАК оны авто спортын оны шилдэг тамирчин * 2001: World Sport Award, [[Модена]]гийн хүндэт иргэн, Европын оны шилдэг тамирчин (ПАП), [[:fr:Champion des champions de L'Équipe|Champion des champions de L'Équipe]] * 2001: ''Михаэль Шухамер-Гудамж'' Керпен (түүний нэрээр төрсөн хотод нь нэгэн гудамжийг нэрлэсэн байна), Керпен хотын ''Алтанд Ном''д бүртгэв.<ref>[http://www.mopo.de/news/montag-12-02-2001--12-32-michael-schumacher-weihte-in-kerpen-seine-eigene-strasse-ein,5066732,6136184.html ''Michael Schumacher weihte in Kerpen seine eigene Straße ein''], Hamburger Morgenpost, 2001-02-12</ref> * 2002: Дэлхийн оны шилдэг тамирчин, ''Champions of Sports'' ([[ЮНЕСКО]]), Европын оны шилдэг тамирчин (ПАП), Европын оны шилдэг тамирчин (УЕПС), Champion des champions de L'Équipe, Италийн БНУ-ын Комтурын одон, германы моторт спортын холбооны цом * 2003: [[Сан-Марино|Бүгд Найрамдах Сан-Марино Улсын]] хүндэт элч, Европын оны шилдэг тамирчин (ПАП), Европын оны шилдэг тамирчин (УЕПС), Champion des champions de L'Équipe * 2004: Дэлхийн оны шилдэг тамирчин, Германы оны шилдэг тамирчин 2004, Зууны шилдэг тамирчин (ЦДФ) * 2006: Маранеллогийн хүндэт иргэн * 2007: Принц-фон-Астуриен-Шагнал<ref>Südtirol online: {{Webarchiv|url=http://www.dolomiten.it/nachrichten/artikel.asp?KatId=ag&ArtId=99402&SID=164759253807708749%29%29 |wayback=20090122133702 |text=''„Schumacher mit Prinz-von-Asturien-Preis ausgezeichnet“'' |archiv-bot=2023-09-30 09:03:57 InternetArchiveBot }}, 5. September 2007</ref> * 2007: Германы телевизийн тусгай шагнал<ref>[http://www.stern.de/unterhaltung/tv/:Deutscher-Fernsehpreis-2007-Wir-Gr%F6%DFten/599124.html www.stern.de: „Deutscher Fernsehpreis 2007,“ 29. September 2007]</ref> * 2007: Германы [[Нюрбургринг]]ийн "Shell"-S эргэлтийг "Михаэль Шумахер-S" болгон өөрчлөв. * 2010: Хүндэт легионы офицероор нэрлэв<ref>[http://www2.lequipe.fr/redirect-v6/Formule1/breves2010/20100429_202015_la-legion-d-honneur-pour-schumacher.htm''l La légion d'honneur pour Schumacher'']{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, L'Equipe, 2010-04-29</ref> * 2014: Бахрейн авто уралдааны тойруулгын 1-р эргэлтийг ''Михаэль Шумахер-Эргэлт'' гэж нэрлэв<ref> [http://www.welt.de/sport/formel1/article125339124/In-Bahrain-gibt-es-jetzt-eine-Schumacher-Kurve.html In Bahrain gibt es jetzt eine Schumacher-Kurve] auf welt.de vom 2. März 2014</ref> * 2014: Бамби Миллениум шагнал ==Статистик== === Мэргэжлийн замнал === {| |- valign="top" | style="width:33%" | * 1973–1987: [[Карт спорт]] * 1988: [[Формула Көниг]] (Аварга) * 1988: Европын [[Формула Форд]] (2-р байр) * 1988: Германы Формула Форд (6-р байр) * 1989: [[Германы Формула-3-Кап|Германы Формула 3]] (3-р байр) * 1990: Германы Формула 3 (Аварга) * 1990: Спорт автомашин-ДА (5-р байр) * 1991: Спорт автомашин-ДА (9-р байр) * [[1991 оны ДТМ уралдаан|1991]]: [[Дойче Тоуренваген-Майстершафт|ДТМ]] (байранд ороогүй) * 1991: японы [[Формула 3000]] (12-р байр) | style="width:33%" | * [[1991 оны Формула-1|1991]]: [[Формула-1]] (14-р байр) * [[1992 оны Формула-1|1992]]: Формула 1 (3-р байр) * [[1993 оны Формула-1|1993]]: Формула 1 (4-р байр) * [[1994 оны Формула-1|1994]]: Формула 1 (Дэлхийн аварга) * [[1995 оны Формула-1|1995]]: Формула 1 (Дэлхийн аварга) * [[1996 оны Формула-1|1996]]: Формула 1 (3-р байр) * [[1997 оны Формула-1|1997]]: Формула 1 (хасагдсан) * [[1998 оны Формула-1|1998]]: Формула 1 (2-р байр) * [[1999 оны Формула-1|1999]]: Формула 1 (5-р байр) * [[2000 оны Формула-1|2000]]: Формула 1 (Дэлхийн аварга) | style="width:33%" | * [[2001 оны Формула-1|2001]]: Формула 1 (Дэлхийн аварга) * [[2002 оны Формула-1|2002]]: Формула 1 (Дэлхийн аварга) * [[2003 оны Формула-1|2003]]: Формула 1 (Дэлхийн аварга) * [[2004 оны Формула-1|2004]]: Формула 1 (Дэлхийн аварга) * [[2005 оны Формула-1|2005]]: Формула 1 (3-р байр) * [[2006 оны Формула-1|2006]]: Формула 1 (2-р байр) * [[2010 оны Формула-1|2010]]: Формула 1 (9-р байр) * [[2011 оны Формула-1|2011]]: Формула 1 (8-р байр) * [[2012 оны Формула-1|2012]]: Формула 1 (13-р байр) |} ==== Нийт гаргасан амжилтын тойм ==== {| class="wikitable" style="width:100%" |- align="center" class="hintergrundfarbe5" style="font-size:95%;" ! style="width:4.5em;"| Улирал ! Баг ! Шасси ! Мотор ! style="width:4.5em;"| Уралдаан ! style="width:4.5em;"| Түрүүлсэн ! style="width:4.5em;"| Хоёрт ! style="width:4.5em;"| Гуравт ! style="width:4.5em;"| Поле байрлал ! style="width:4.5em;"| х.хурдан<br />тойролт ! style="width:4.5em;"| Оноо ! style="width:4.5em;"| ДА-жагсаалтад |- align="center" | rowspan="2" | '''[[1991 оны Формула-1|1991]]''' | [[Жордан Гран При|Баг 7УП Жордан]] | [[Жордан 191]] | [[Форд]] 3.5 V8 | 1 | – | – | – | – | – | – | rowspan="2" | '''14.''' |- align="center" | [[Бенеттон Формула|Камел Бенеттон Форд]] | [[Бенеттон B191]] | Форд 3.5 V8 | 5 | – | – | – | – | – | 4 |- align="center" | '''[[1992 оны Формула-1|1992]]''' | Камел Бенеттон Форд | Бенеттон B191B/[[Бенеттон B192|B192]] | Форд 3.5 V8 | 16 | 1 | 3 | 4 | – | 2 | 53 | '''3.''' |- align="center" | '''[[1993 оны Формула-1|1993]]''' | Камел Бенеттон Форд | [[Бенеттон B193]]/B193B | Форд 3.5 V8 | 16 | 1 | 5 | 3 | – | 5 | 52 | '''4.''' |- align="center" | '''[[1994 оны Формула-1|1994]]''' | Майлд Севен Бенеттон Форд | [[Бенеттон B194]] | [[Форд Цетек#Моторт спортын хөдөлгүүр|Форд Цетек-R 3.5 V8]] | 14<ref group="A">Михаель Шумахер хоёр уралдаанд орох эрхээ хасуулав.</ref> | 8 | 2 | – | 6 | 8 | 92 | bgcolor="#F7F6A8" | '''[[Формула 1-ийн дэлхийн аваргын жагсаалт|1.]]''' |- align="center" | '''[[1995 оны Формула-1|1995]]''' | Майлд Севен Бенеттон Рено | [[Бенеттон B195]] | [[Рено]] 3.0 V10 | 17 | 9 | 1 | 1 | 4 | 8 | 102 | bgcolor="#F7F6A8" | '''[[Формула 1-ийн дэлхийн аваргын жагсаалт|1.]]''' |- align="center" | '''[[1996 оны Формула-1|1996]]''' | [[Скудериа Феррари]] | [[Феррари F310]] | [[Феррари]] 3.0 V10 | 15<ref group="A">Францын Гран Прид оролцоогүйд тооцсон, учир нь Михаэль урьдчилсан бэлтгэл тойролтонд оролцоогүй.</ref> | 3 | 3 | 2 | 4 | 2 | 59 | '''3.''' |- align="center" | '''[[1997 оны Формула-1|1997]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | Феррари F310B | Феррари 3.0 V10 | 17 | 5 | 3 | – | 3 | 3 | 78 | '''—'''<ref group="A">Михаэль [[Жак Вильнёв]]-тэй мөргөлдсөний улмаас дүгнэлтээс хасагджээ.</ref> |- align="center" | '''[[1998 оны Формула-1|1998]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | [[Феррари F300]] | Феррари 3.0 V10 | 16 | 6 | 2 | 3 | 3 | 6 | 86 | '''2.''' |- align="center" | '''[[1999 оны Формула-1|1999]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | [[Феррари F399]] | Феррари 3.0 V10 | 10<ref group="A">Михаэль Их Британий Гран Прид осолдсоны улмаас түүнээс хойш зургаан уралдаанд оролцоогүй.</ref> | 2 | 3 | 1 | 3 | 5 | 44 | '''5.''' |- align="center" | '''[[2000 оны Формула-1|2000]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | [[Феррари F1-2000]] | Феррари 3.0 V10 | 17 | 9 | 2 | 1 | 9 | 2 | 108 | bgcolor="#F7F6A8" | '''[[Формула 1-ийн дэлхийн аваргын жагсаалт|1.]]''' |- align="center" | '''[[2001 оны Формула-1|2001]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | [[Феррари F2001]]/F2001B | Феррари 3.0 V10 | 17 | 9 | 5 | – | 11 | 3 | 123 | bgcolor="#F7F6A8" | '''[[Формула 1-ийн дэлхийн аваргын жагсаалт|1.]]''' |- align="center" | '''[[2002 оны Формула-1|2002]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | Феррари F2001B/[[Феррари F2002|F2002]] | Феррари 3.0 V10 | 17 | 11 | 5 | 1 | 7 | 7 | 144 | bgcolor="#F7F6A8" | '''[[Формула 1-ийн дэлхийн аваргын жагсаалт|1.]]''' |- align="center" | '''[[2003 оны Формула-1|2003]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | [[Феррари F2002]]/[[Феррари F2003-GA|F2003-GA]] | Феррари 3.0 V10 | 16 | 6 | – | 2 | 5 | 5 | 93 | bgcolor="#F7F6A8" | '''[[Формула 1-ийн дэлхийн аваргын жагсаалт|1.]]''' |- align="center" | '''[[2004 оны Формула-1|2004]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | [[Феррари F2004]] | Феррари 3.0 V10 | 18 | 13 | 2 | – | 8 | 10 | 148 | bgcolor="#F7F6A8" | '''[[Формула 1-ийн дэлхийн аваргын жагсаалт|1.]]''' |- align="center" | '''[[2005 оны Формула-1|2005]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | Феррари F2004M/[[Феррари F2005|F2005]] | Феррари 3.0 V10 | 19 | 1 | 3 | 1 | 1 | 3 | 62 | '''3.''' |- align="center" | '''[[2006 оны Формула-1|2006]]''' | Скудериа Феррари Марлборо | [[Феррари 248F1]] | Феррари 2.4 V8 | 18 | 7 | 4 | 1 | 4 | 7 | 121 | '''2.''' |- align="center" | '''[[2010 оны Формула-1|2010]]''' | [[Мерседес АМГ Ф1 баг|Мерседес ГП Петронас]] | [[Мерседес MGP W01]] | [[Мерседес АМГ High Performance Powertrains|Мерседес-Бенц 2.4 V8]] | 19 | – | – | – | – | – | 72 | '''9.''' |- align="center" | '''[[2011 оны Формула-1|2011]]''' | Мерседес ГП Петронас Ф1 баг | [[Мерседес MGP W02]] | Мерседес-Бенц 2.4 V8 | 19 | – | – | – | – | – | 76 | '''8.''' |- align="center" | '''[[2012 оны Формула-1|2012]]''' | Мерседес АМГ Петронас Ф1 баг | [[Мерседес F1 W03]] | Мерседес-Бенц 2.4 V8 | 20 | – | – | 1 | – | 1 | 49 | '''13.''' |- class="hintergrundfarbe5" align="center" | colspan="4"| '''Нийт''' | '''307''' | '''91''' | '''43''' | '''21''' | '''68''' | '''77''' | '''1566''' | |} Тайлбар: <references group="A" /> ==== Гран при ялалтууд ==== {| |- valign="top" | style="width:33%" | * 1992: [[Зураг:Flag of Belgium (civil).svg|20px|link=1992 оны Бельгийн гран-при]] ([[Спа-Франкоршам авто тойруулга|Спа-Франкоршам]]) * 1993: [[Зураг:Flag of Portugal.svg|20px|link=1993 оны Португалын гран-при]] ([[Эшторил авто тойруулга|Эшторил]]) * 1994: [[Зураг:Flag of Brazil (1968-1992).svg|20px|link=1994 оны Бразилын гран-при]] ([[Автодром Жосе Карлос Пасе|Интерлагос]]) * 1994: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=1994 оны Номхон далайн гран-при]] ([[Окаяма авто тойруулга|Айда]]) * 1994: [[Зураг:Flag of San Marino.svg|20px|link=1994 оны Сан-Мариногийн гран-при]] ([[Автодром Энцо и Дино Феррари|Имола]]) * 1994: [[Зураг:Flag of Monaco.svg|20px|link=1994 оны Монакогийн гран-при]] ([[Монакогийн авто тойруулга|Монте-Карло]]) * 1994: [[Зураг:Flag of Canada.svg|20px|link=1994 оны Канадын гран-при]] ([[Жиль-Вильнёвын авто тойруулга|Монтреал]]) * 1994: [[Зураг:Flag of France.svg|20px|link=1994 оны Францын гран-при]] ([[Маньи-Кур авто тойруулга|Маньи-Кур]]) * 1994: [[Зураг:Flag of Hungary.svg|20px|link=1994 оны Унгарын гран-при]] ([[Хунгароринг|Модьород]]) * 1994: [[Зураг:Flag of Europe.svg|20px|link=1994 оны Европын гран-при]] ([[Херес авто тойруулга|Херес]]) * 1995: [[Зураг:Flag of Brazil (1968-1992).svg|20px|link=1995 оны Бразилын гран-при]] (Интерлагос) * 1995: [[Зураг:Flag of Spain.svg|20px|link=1995 оны Испанийн гран-при]] ([[Каталуня авто тойруулга|Каталуня]]) * 1995: [[Зураг:Flag of Monaco.svg|20px|link=1995 оны Монакогийн гран-при]] (Монте-Карло) * 1995: [[Зураг:Flag of France.svg|20px|link=1995 оны Францын гран-при]] (Маньи-Кур) * 1995: [[Зураг:Flag of Germany.svg|20px|link=1995 оны Германы гран-при]] ([[Хоккенхаймринг Баден-Вюртемберг|Хоккенхайм]]) * 1995: [[Зураг:Flag of Belgium (civil).svg|20px|link=1995 оны Бельгийн гран-при]] (Спа-Франкоршам) * 1995: [[Зураг:Flag of Europe.svg|20px|link=1995 оны Европын гран-при]] ([[Нюрбургринг|Нюрбург]]) * 1995: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=1995 оны Номхон далайн гран-при]] (Айда) * 1995: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=1995 оны Японы гран-при]] ([[Сузука олон улсын авто тойруулга|Сузука]]) * 1996: [[Зураг:Flag of Spain.svg|20px|link=1996 оны Испанийн гран-при]] ([[Каталуня авто тойруулга|Каталуня]]) * 1996: [[Зураг:Flag of Belgium (civil).svg|20px|link=1996 оны Бельгийн гран-при]] (Спа-Франкоршам) * 1996: [[Зураг:Flag of Italy.svg|20px|link=1996 оны Италийн гран-при]] ([[Монцагийн автодром тойруулга|Монца]]) * 1997: [[Зураг:Flag of Monaco.svg|20px|link=1997 оны Монакогийн гран-при]] (Монте-Карло) * 1997: [[Зураг:Flag of Canada.svg|20px|link=1997 оны Канадын гран-при]] (Монтреал) * 1997: [[Зураг:Flag of France.svg|20px|link=1997 оны Францын гран-при]] (Маньи-Кур) * 1997: [[Зураг:Flag of Belgium (civil).svg|20px|link=1997 оны Бельгийн гран-при]] (Спа-Франкоршам) * 1997: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=1997 оны Японы гран-при]] (Сузука) * 1998: [[Зураг:Flag of Argentina.svg|20px|link=1998 оны Аргентины гран-при]] ([[Буэнос-Айрес авто тойруулга|Буэнос-Айрес]]) * 1998: [[Зураг:Flag of Canada.svg|20px|link=1998 оны Канадын гран-при]] (Монтреал) * 1998: [[Зураг:Flag of France.svg|20px|link=1998 оны Францын гран-при]] (Маньи-Кур) * 1998: [[Зураг:Flag of the United Kingdom.svg|20px|link=1998 оны Их Британийн гран-при]] ([[Сильверстоун авто тойруулга|Сильверстоун]]) | style="width:33%" | * 1998: [[Зураг:Flag of Hungary.svg|20px|link=1998 оны Унгарын гран-при]] (Модьород) * 1998: [[Зураг:Flag of Italy.svg|20px|link=1998 оны Италийн гран-при]] (Монца) * 1999: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=1999 оны Сан-Мариногийн гран-при]] (Имола) * 1999: [[Зураг:Flag of Monaco.svg|20px|link=1999 оны Монакогийн гран-при]] (Монте-Карло) * 2000: [[Зураг:Flag of Australia.svg|20px|link=2000 оны Австралийн гран-при]] ([[Альберт паркийн авто тойруулга|Альберт парк]]) * 2000: [[Зураг:Flag of Brazil (1968-1992).svg|20px|link=2000 оны Бразилын гран-при]] (Интерлагос) * 2000: [[Зураг:Flag of San Marino.svg|20px|link=2000 оны Сан-Мариногийн гран-при]] (Имола) * 2000: [[Зураг:Flag of Europe.svg|20px|link=2000 оны Европын гран-при]] (Нюрбург) * 2000: [[Зураг:Flag of Canada.svg|20px|link=2000 оны Канадын гран-при]] (Монтреал) * 2000: [[Зураг:Flag of Italy.svg|20px|link=2000 оны Италийн гран-при]] (Монца) * 2000: [[Зураг:Flag of the United States.svg|20px|link=2000 оны Америкийн гран-при]] ([[Индианаполис Мотор Спидвей|Индианаполис]]) * 2000: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=2000 оны Японы гран-при]] (Сузука) * 2000: [[Зураг:Flag of Malaysia.svg|20px|link=2000 оны Малайзын гран-при]] ([[Сепанг олон улсын авто тойруулга|Сепанг]]) * 2001: [[Зураг:Flag of Australia.svg|20px|link=2001 оны Австралийн гран-при]] (Альберт парк) * 2001: [[Зураг:Flag of Malaysia.svg|20px|link=2001 оны Малайзын гран-при]] (Сепанг) * 2001: [[Зураг:Flag of Spain.svg|20px|link=2001 оны Испанийн гран-при]] (Каталуня) * 2001: [[Зураг:Flag of Monaco.svg|20px|link=2001 оны Монакогийн гран-при]] (Монте-Карло) * 2001: [[Зураг:Flag of Europe.svg|20px|link=2001 оны Европын гран-при]] (Нюрбург) * 2001: [[Зураг:Flag of France.svg|20px|link=2001 оны Францын гран-при]] (Маньи-Кур) * 2001: [[Зураг:Flag of Hungary.svg|20px|link=2001 оны Унгарын гран-при]] (Модьород) * 2001: [[Зураг:Flag of Belgium (civil).svg|20px|link=2001 оны Бельгийн гран-при]] (Спа-Франкоршам) * 2001: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=2001 оны Японы гран-при]] (Сузука) * 2002: [[Зураг:Flag of Australia.svg|20px|link=2002 оны Австралийн гран-при]] (Альберт парк) * 2002: [[Зураг:Flag of Brazil (1968-1992).svg|20px|link=2002 оны Бразилын гран-при]] (Интерлагос) * 2002: [[Зураг:Flag of San Marino.svg|20px|link=2002 оны Сан-Мариногийн гран-при]] (Имола) * 2002: [[Зураг:Flag of Spain.svg|20px|link=2002 оны Испанийн гран-при]] (Каталуня) * 2002: [[Зураг:Flag of Austria.svg|20px|link=2002 оны Австрийн гран-при]] ([[Ред Булл Ринг|Шпийлберг]]) * 2002: [[Зураг:Flag of Canada.svg|20px|link=2002 оны Канадын гран-при]] (Монтреал) * 2002: [[Зураг:Flag of the United Kingdom.svg|20px|link=2002 оны Их Британийн гран-при]] (Сильверстоун) * 2002: [[Зураг:Flag of France.svg|20px|link=2002 оны Францын гран-при]] (Маньи-Кур) * 2002: [[Зураг:Flag of Germany.svg|20px|link=2002 оны Германы гран-при]] (Хоккенхайм) | style="width:33%" | * 2002: [[Зураг:Flag of Belgium (civil).svg|20px|link=2002 оны Бельгийн гран-при]] (Спа-Франкоршам) * 2002: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=2002 оны Японы гран-при]] (Сузука) * 2003: [[Зураг:Flag of San Marino.svg|20px|link=2003 оны Сан-Мариногийн гран-при]] (Имола) * 2003: [[Зураг:Flag of Spain.svg|20px|link=2003 оны Испанийн гран-при]] (Каталуня) * 2003: [[Зураг:Flag of Austria.svg|20px|link=2003 оны Австрийн гран-при]] (Шпийлберг) * 2003: [[Зураг:Flag of Canada.svg|20px|link=2003 оны Канадын гран-при]] (Монтреал) * 2003: [[Зураг:Flag of Italy.svg|20px|link=2003 оны Италийн гран-при]] (Монца) * 2003: [[Зураг:Flag of the United States.svg|20px|link=2003 оны Америкийн гран-при]] (Индианаполис) * 2004: [[Зураг:Flag of Australia.svg|20px|link=2004 оны Австралийн гран-при]] (Альберт парк) * 2004: [[Зураг:Flag of Malaysia.svg|20px|link=2004 оны Малайзын гран-при]] (Сепанг) * 2014: [[Зураг:Flag of Bahrain.svg|20px|link=2014 оны Бахрейны гран-при]] ([[Бахрейны олон улсын авто тойруулга|Бахрейн]]) * 2004: [[Зураг:Flag of San Marino.svg|20px|link=2004 оны Сан-Мариногийн гран-при]] (Имола) * 2004: [[Зураг:Flag of Spain.svg|20px|link=2004 оны Испанийн гран-при]] (Каталуня) * 2004: [[Зураг:Flag of Europe.svg|20px|link=2004 оны Европын гран-при]] (Нюрбург) * 2004: [[Зураг:Flag of Canada.svg|20px|link=2004 оны Канадын гран-при]] (Монтреал) * 2004: [[Зураг:Flag of the United States.svg|20px|link=2004 оны Америкийн гран-при]] (Индианаполис) * 2004: [[Зураг:Flag of France.svg|20px|link=2004 оны Францын гран-при]] (Маньи-Кур) * 2004: [[Зураг:Flag of the United Kingdom.svg|20px|link=2004 оны Их Британийн гран-при]] (Сильверстоун) * 2004: [[Зураг:Flag of Germany.svg|20px|link=2004 оны Германы гран-при]] (Хоккенхайм) * 2004: [[Зураг:Flag of Hungary.svg|20px|link=2004 оны Унгарын гран-при]] (Модьород) * 2004: [[Зураг:Flag of Japan.svg|20px|link=2004 оны Японы гран-при]] (Сузука) * 2005: [[Зураг:Flag of the United States.svg|20px|link=2005 оны Америкийн гран-при]] (Индианаполис) * 2006: [[Зураг:Flag of San Marino.svg|20px|link=2006 оны Сан-Мариногийн гран-при]] (Имола) * 2006: [[Зураг:Flag of Europe.svg|20px|link=2006 оны Европын гран-при]] (Нюрбург) * 2006: [[Зураг:Flag of the United States.svg|20px|link=2006 оны Америкийн гран-при]] (Индианаполис) * 2006: [[Зураг:Flag of France.svg|20px|link=2006 оны Францын гран-при]] (Маньи-Кур) * 2006: [[Зураг:Flag of Germany.svg|20px|link=2006 оны Германы гран-при]] (Хоккенхайм) * 2006: [[Зураг:Flag of Italy.svg|20px|link=2006 оны Италийн гран-при]] (Монца) * 2006: [[Зураг:Flag of the People's Republic of China.svg|20px|link=2006 оны Хятадын гран-при]] ([[Шанхайн олон улсын авто тойруулга|Шанхай]]) |} ===Ле-Мансд оролцсон үр дүн=== {| class="wikitable" style="font-size:85%;" |- bgcolor="#ABBBDD" ! Он!! Баг!! Тэрэг!! Багийн хамтрагч!! Багийн хамтрагч!! Жагсаалт |- | [[1991 оны 24-цагийн Ле- Мансийн уралдаан|1991]]|| {{flagicon|CHE|}} [[Заубер Моторспорт|Заубер Мерседес баг]]|| [[Мерседес-Бенц C11]]|| {{flagicon|AUT}} [[Карл Вендлингер]]|| {{flagicon|DEU}}[[ Фритц Кройтцпойнтнер]] || 5-р байрт |} ==== Ганцаарчилсан дүн ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%" |- class="hintergrundfarbe5" ! Улирал ! style="width:2.5em"| 1 ! style="width:2.5em"| 2 ! style="width:2.5em"| 3 ! style="width:2.5em"| 4 ! style="width:2.5em"| 5 ! style="width:2.5em"| 6 ! style="width:2.5em"| 7 ! style="width:2.5em"| 8 ! style="width:2.5em"| 9 ! style="width:2.5em"| 10 ! style="width:2.5em"| 11 ! style="width:2.5em"| 12 ! style="width:2.5em"| 13 ! style="width:2.5em"| 14 ! style="width:2.5em"| 15 ! style="width:2.5em"| 16 ! style="width:2.5em"| 17 ! style="width:2.5em"| 18 ! style="width:2.5em"| 19 ! style="width:2.5em"| 20 |- ! rowspan="2"| [[1991 оны Формула-1|1991]] | {{1991 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[1992 оны Формула-1|1992]] | {{1992 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#CFCFFF" | 7 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | ''2'' | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[1993 оны Формула-1|1993]] | {{1993 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFDF9F" | ''3'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#FFDF9F" | ''3'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | ''2'' | bgcolor="#FFDF9F" | ''3'' | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#DFDFDF" | ''2'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[1994 оны Формула-1|1994]] | {{1994 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#DFDFDF" | '''''2''''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#000000" style="color:white;" | <small>DSQ</small> | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#000000" style="color:white;" | <small>DSQ</small> | <small>EX</small> | <small>EX</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#EFCFFF" | ''<small>DNF</small>'' | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[1995 оны Формула-1|1995]] | {{1995 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFDF9F" | ''3'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>'''DNF'''</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#DFFFDF" | '''''5''''' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#CFCFFF" | 11* | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[1996 оны Формула-1|1996]] | {{1996 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>'''DNF'''</small> | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFFF" | <small>'''DNS'''</small> | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#CFCFFF" | '''9*''' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[1997 оны Формула-1|1997]] | {{1997 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>''DNF''</small> | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#DFFFDF" | '''4''' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[1998 оны Формула-1|1998]] | {{1998 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#DFDFDF" | ''2'' | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#CFCFFF" | 10 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>''DNF''</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>'''''DNF'''''</small> | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[1999 оны Формула-1|1999]] | {{1999 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#CFCFFF" | ''8'' | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFDF9F" | ''3'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>'''DNF'''</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | <small>INJ</small> | <small>INJ</small> | <small>INJ</small> | <small>INJ</small> | <small>INJ</small> | <small>INJ</small> | bgcolor="#DFDFDF" | '''''2''''' | bgcolor="#DFDFDF" | '''''2''''' | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2000 оны Формула-1|2000]] | {{2000 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#DFFFDF" | '''5''' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>'''DNF'''</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>'''DNF'''</small> | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2001 оны Формула-1|2001]] | {{2001 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2002 оны Формула-1|2002]] | {{2002 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFDF9F" | '''3''' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#DFDFDF" | ''2'' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#DFDFDF" | ''2'' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2003 оны Формула-1|2003]] | {{2003 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#DFFFDF" | '''4''' | bgcolor="#DFFFDF" | ''6'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 8 | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#DFFFDF" | 8 | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2004 оны Формула-1|2004]] | {{2004 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>''DNF''</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#CFCFFF" | ''12'' | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2005 оны Формула-1|2005]] | {{2005 оны Формула-1}} | &nbsp; |- | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF" | ''2'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | ''7'' | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#CFCFFF" | 10 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2006 оны Формула-1|2006]] | {{2006 оны Формула-1}} | &nbsp; | &nbsp; |- | bgcolor="#DFDFDF" | '''2''' | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF" | '''1''' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#DFFFDF" | ''5'' | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#DFDFDF" | 2 | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | '''''1''''' | bgcolor="#FFFFBF" | ''1'' | bgcolor="#DFFFDF" | 8* | bgcolor="#FFDF9F" | ''3'' | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#FFFFBF" | 1 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | ''4'' | &nbsp; | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2010 оны Формула-1|2010]] | {{2010 оны Формула-1}} | &nbsp; |- | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 10 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 10 | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#CFCFFF" | 12 | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#CFCFFF" | 11 | bgcolor="#CFCFFF" | 15 | bgcolor="#DFFFDF" | 9 | bgcolor="#DFFFDF" | 9 | bgcolor="#CFCFFF" | 11 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 9 | bgcolor="#CFCFFF" | 13 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2011 оны Формула-1|2011]] | {{2011 оны Формула-1}} | &nbsp; |- | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 9 | bgcolor="#DFFFDF" | 8 | bgcolor="#CFCFFF" | 12 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 4 | bgcolor="#CFCFFF" | 17 | bgcolor="#DFFFDF" | 9 | bgcolor="#DFFFDF" | 8 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#CFCFFF" | 15 | &nbsp; |- ! rowspan="2"| [[2012 оны Формула-1|2012]] | {{2012 оны Формула-1}} |- | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 10 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 10 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#FFDF9F" | 3 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | ''7'' | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#CFCFFF" | 11 | bgcolor="#CFCFFF" | 13 | bgcolor="#CFCFFF" | 22* | bgcolor="#CFCFFF" | 11 | bgcolor="#CFCFFF" | 16 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 |} {{Уралдааны дүнгийн тайлал}} ==== Формула 1-д гаргасан дээд амжилтууд ==== * Хамгийн олон дэлхий аварга цол: 7 (1994, 1995, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004) * Хамгийн олон дараалсан дэлхий аварга: 5 (2000–2004) * Хамгийн олон гран при ялалт: 91 * Хамгийн олон нэг багт авчирсан ялалт: 72 (Феррари) * Хамгийн олон уралдааны тойролт: 77 * Хамгийн өндөр оноо авсан (2010-аад оны онооны системд сүүлд шилжүүлэн оруулсан): 3865<ref>[https://www.bbc.com/sport/formula1/26464195 ''Schumacher, Fangio, Senna & Vettel: Can stats find the greatest? - BBC Sport''] In: ''bbc.com'', abgerufen am 19. Dezember 2018.</ref> * Хамгийн олон удаа шагналын тавцанд: 155 * Хамгийн их манлайлсан километр: 24.110 * Хамгийн олон манлайлсан тойролт: 5.111 * Нэг улиралд түрүүлсэн хамгийн олон их шан ялалт: 13 (2004) * Хамгийн хурдан ДА-ыг шийдсэн: 2002 онд 17 гран пригээс 11 гран прийн дараа (64,7 %) * Хамгийн олон [[Хэт-трик#Моторт спорт|хэт-трик]]: 22 * Нэг улиралд хамгийн олон хэт-трик: 5 (2004) * Хамгийн олон нэг гран-при уралдаанд түрүүлсэн: 8 удаа [[Францын гран-при|Францын их шанд]] * Анхны ба сүүлчийн ялалтын хоорондох хамгийн урт хугацаа: 14 жил, 32 хоног (1992–2006) * Хамгийн олон удаа дараалан улирал бүрд нэг түрүүлсэн: 15 (1992–2006) * Хамгийн олон нэг гран-прид эзэлсэн түрүү байрлал: 8 удаа [[Японы гран-при|Японы их шанд]] * Хамгийн олон нэг гран-прид цуглуулсан ДА-ын оноо: 106 [[Канадын гран-при|Канадын их шанд]] * Хамгийн олон нэг улирал дахь уралдааны хамгийн хурдан тойролт: 18 гарааны 10-т (55,6 %), 2004 онд * Хамгийн олон шагналын тавцанд дараалан гарсан: 19 (2001–2002) * Нэг улиралд хамгийн олон удаа шагналын тавцанд гарсан: 17 удаа 17 уралдаанд (2002) * Нэг гран-прид дараалан хамгийн олон удаа шагналын тавцанд гарсан: 7 (Канадын их шан 2000–2006) * Хамгийн олон удаа хоёрдугаар байр: 43 * Хамгийн олон удаа оноот байранд орсон: 221 * Нэг улирлын уралдаан бүрт хамгийн олон барианд орсон: 100 % (17 удаа 17 уралдаанд) 2002 онд * Нэг их шанд хамгийн өндөр дундаж хурдтай явсан: 247,586&nbsp;км/цаг, 2003 онд Монцад * Хамгийн их туулсан километр: 81.188 '''Урьдны дээд амжилтууд''' * Багийн хамтрагчтайгаа хамгийн олон давхар ялалт: 24 (Рубенс Барричеллогийн хамт, үүнээс 19 удаад нь Шумахер түрүүлсэн) – 2016 оны тавдугаар сарын 1-нд болсон [[2016 оны Оросын гран-при|Оросын гран-при]] дээр [[Льюис Хамилтон]], [[Нико Росберг]] нар эвдсэн<ref>{{Интернэт эх сурвалж |autor=Philipp Schajer |url=https://www.motorsport-magazin.com/formel1/news-227007-die-erfolgreichsten-teamkollegen-der-f1-geschichte/ |titel=Die erfolgreichsten Teamkollegen der F1-Geschichte |hrsg=motorsport-magazin.com |datum=2016-05-08 |zugriff=2017-09-02}}</ref> * Хамгийн олон поле буюу түрүү байрлал: 68 – Льюис Хамилтон 2017 оны есдүгээр сарын 2-нд эвджээ<ref>{{Интернэт эх сурвалж |url=http://sport.orf.at/stories/2279292/2279293/ |titel=69. Poleposition für den Briten in Monza |hrsg=orf.at |datum=2017-09-02 |zugriff=2017-09-02}}</ref> * Хамгийн олон эхний эгнээний гараа: 116 – Льюис Хамилтон 2017 оны аравдугаар сарын 22-нд эвдсэн<ref>{{Интернэт эх сурвалж |url=http://sport.orf.at/stories/2281934/2281935/ |titel=Brite holt 72. Karriere-Poleposition |hrsg=orf.at |datum=2017-10-22 |zugriff=2018-06-11}}</ref> * Поле байрлалаас түрүүлсэн хамгийн олон ялалт: 40 – Льюис Хамилтон 2018 оны тавдугаар сарын 13-нд эвдсэн<ref>{{Интернэт эх сурвалж |url=https://www.sport.de/news/ne3191860/lewis-hamilton-bricht-legendaeren-schumacher-rekord/ |titel=Lewis Hamilton bricht legendären Schumacher-Rekord |hrsg=sport.de |datum=2018-05-16 |zugriff=2018-06-10}}</ref> * Ялгаатай гран-прид (улс бүрийн уралдааны замд) хамгийн олон ялалт: 22 – Льюис Хамилтон 2018 оны зургаадугаар сарын 24-нд эвдсэн<ref>{{Интернэт эх сурвалж |url=https://www.sport1.de/motorsport/formel1/2018/06/formel-1-lewis-hamilton-nimmt-michael-schumacher-einen-rekord-ab |titel=Hamilton knackt Schumacher-Rekord |hrsg=sport1.de |datum=2018-06-24 |zugriff=2018-06-25}}</ref> == Ном зохиол == * [[Формула-1]] * [[Хуан Мануэль Фанжио]] * {{Cite book | last = Allen | first = James | authorlink = James Allen (journalist) | title = Michael Schumacher: Driven to Extremes | url = https://archive.org/details/michaelschumache0000alle | publisher=Bantam Books |year=1999 | isbn = 0-553-81214-9}} * {{Cite book | last = Allen | first = James | title = Edge of Greatness | publisher=Headline |year=2007 | isbn = 978-0-7553-1678-6 }} * {{Cite book | last = Collings | first = Timothy | title = The Piranha Club | publisher=Virgin Books|year=2004 | isbn = 0-7535-0965-2}} * {{Cite book | last = Collings| first = Timothy | title = Team Schumacher | url = https://archive.org/details/teamschumacherma0000coll| publisher=Highdown |year=2005 | isbn = 1-905156-03-0}} * {{Cite book | last = Domenjoz | first = Luc | title = Michael Schumacher: Rise of a genius | url = https://archive.org/details/michaelschumache0000dome |year=2002 | edition = | publisher=Parragon | isbn = 0-7525-9228-9 }} * {{Cite book | last =Henry | first =Alan (ed.) | authorlink = Alan Henry | title =Autocourse 1992 – 93 | publisher=Hazleton Publishing |year=1992 | isbn = 0-905138-96-1 }} * {{Cite book | last = Henry | first = Alan | title = Wheel to Wheel: Great Duels of Formula One Racing |year=1996 | edition = | publisher=Weidenfeld Nicolson Illustrated | isbn = 0-7538-0522-7 }} * {{Cite book | last = Hilton | first = Christopher | title = Michael Schumacher: The greatest of all | url = https://archive.org/details/michaelschumache0000hilt_b9d7 | publisher=Haynes |year=2003 | isbn = 1-84425-044-X}} * {{Cite book | last = Hilton | first = Christopher | title = Michael Schumacher: The Whole Story | url = https://archive.org/details/michaelschumache0000hilt | publisher=Haynes |year=2006 | isbn = 1-84425-008-3}} * {{Cite book | last =Kehm | first =Sabine | title =Michael Schumacher. Driving Force | url =https://archive.org/details/michaelschumache0000schu | publisher=Random House |year=2003 | isbn = 0-09-189435-2 }} * {{Cite book | last = Matchett | first = Steve | authorlink = Steve Matchett | year=1995 | title=Life in the Fast Lane: The Story of the Benetton Grand Prix Year | url = https://archive.org/details/lifeinfastlanest0000matc | isbn=0-297-81610-1 | publisher=Weidenfeld and Nicolson | location = London}} * {{Cite book | last = Matchett | first = Steve | year=1999 | title=The Mechanic's Tale: Life in the Pit Lanes of Formula One | url = https://archive.org/details/mechanicstalelif0000matc | isbn=0-7603-0754-7 | publisher=MBI Pub. | location = Osceola, Wisconsin}} * {{Cite book | last = Williams | first = Richard| title = The Death of Ayrton Senna | url = https://archive.org/details/deathofayrtonsen0000will_v1v2 | publisher=Bloomsbury|year=1999 | isbn = 0-7475-4495-6}} == Цахим холбоос == {{Commons|Category:Michael Schumacher|Михаэль Шумахер}} * [https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&query=119092069/ Михаэль Шумахерын бичсэн болон түүний тухай бичсэн номууд] - [https://web.archive.org/web/20151104075921/https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsche_Nationalbibliothek германы номын сангийн] каталогт * [http://www.michael-schumacher.de/ Михаэль Шумахерын албан ёсны цахим хуудас] * [https://web.archive.org/web/20190623154055/https://www.ms-kartcenter.de/ Картын зам болон музей] * [https://web.archive.org/web/20101225113915/http://www.ksm-motorsport.de/ Картын баг Кайзер-Шумахер-Мухов] ==Эшлэл== <references responsive /> {{Оны дэлхийн шилдэг тамирчин}} {{DEFAULTSORT:Шумахер, Михаэль}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Формула 1-ийн дэлхийн аварга]] [[Ангилал:Германы Формула 1 уралдааны нисгэгч]] [[Ангилал:Формула 1 уралдааны нисгэгч (Бенеттон)]] [[Ангилал:Формула 1 уралдааны нисгэгч (Жордан)]] [[Ангилал:Формула 1 уралдааны нисгэгч (Феррари)]] [[Ангилал:Формула 1 уралдааны нисгэгч (Мерседес)]] [[Ангилал:ДТМ уралдааны нисгэгч]] [[Ангилал:Мотоциклийн уралдааны нисгэгч]] [[Ангилал:Ле Маны 24-цагийн уралдааны нисгэгч]] [[Ангилал:Спорт автомашины уралдааны дэлхийн аваргын нисгэгч]] [[Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (офицер)]] [[Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (командлагч)]] [[Ангилал:Бельгийн хүндэт иргэн]] [[Ангилал:Италийн хүндэт иргэн]] [[Ангилал:Сараевогийн хүндэт иргэн]] [[Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан]] [[Ангилал:Германчууд]] [[Ангилал:1969 онд төрсөн]] nzhnmvk4psqnh0lvwqfbr1hurir48c2 0 58451 875816 873108 2026-11-10T20:03:06Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875816 wikitext text/x-wiki {{Цэвэрлэгээ}} == '''Интернэт протокол хувилбар-6''' == === '''Түүх''' === Интернэт протокол гэдэг нь дэлхий дээрх интернэтийн сүлжээгээр [[компьютер]]ыг өөр хооронд нь холбох, харилцан ажиллахад шаардлагатай стандарт, дүрмийн нэгдэл юм. Интернэтийн сүлжээний өгөгдөл дамжуулалт ба алдаа хяналтыг хангах зарчмуудыг програм хангамжийн гүйцэтгэлээр хэрэгжүүлэх дүрмүүдийн нэгтгэлийг протокол гэж үзэж болно. Интернэтийн протокол-IP нь зөөврийн удирдлагын протокол-TCP ([[Transmission Control Protocol]]) сүлжээний түвшний протокол буюу интернэт протокол (IP)-оор интернэтээр өгөгдлийг багцлан дамжуулахад хамтдаа ашиглагддаг. IP нь гурван чухал ойлголтыг багтаадаг ба нэгдүгээрт:IP нь IP/IPИнтернэтэд хэрэглэгддэг өгөгдөл дамжуулалтын үндсэн нэгжийг тодорхойлно. Иймд энэ нь IP/IPИнтернэтээр дамжих бүх өгөгдлийн форматыг нарийн заана. Хоёрдугаарт:IP -ын [[програм хангамж]] нь өгөгдлийг яг ямар замаар дамжуулах замчлах үүргийг гүйцэтгэнэ. Гуравдугаарт: Өмнөх 2 үйл ажиллагаанаас гадна өгөгдлийн форматын болон замчлалын өвөрмөц онцлогийн нарийн тодорхойлолтыг хийнэ. IPv6 нь сүүлийн үеийн интернэт протокол юм. IPv6 нь интернэтийн хөгжлийн хурдны хөшүүрэг ба хөдөлгөөнт, төгсгөлөөс төгсгөл хамгаалал бүхий үйлчилгээний хүсэлт шаардлагуудыг хангахуйц протокол юм. . IPv6 -г үндэслэгчид түүнийг одоогоос 17 жилийн өмнөөс олж мэдсэн ба хаягийн зай нь 32 битээс 128 бит болж өргөтгөгдсөн.Интернэтийн протоколын IPv6-г анх 1994 оны 7 дугаар сард интернэтийн инженерын группынхэн RFC-1752 баримт бичгийн хүрээнд 1998 оны 8 дугаар сард анхны стандартыг гаргасан байна. === '''Онол:''' === Энэ хувилбарын үндсэн зорилго болох хаягийг нэмэгдүүлэхээс гадна мэдээллийн сүлжээний замчлалыг хурдан болгох, мэдээлэл холбооны шинэ үйлчилгээ хэрэглээг нэвтрүүлэхэд техникийн дэвшил гаргах зорилготой юм. Интернэтийн протоколын IPv6-ын хаягууд нь 128-бит (16 байт) бөгөөд сүлжээ болгон өөр өөрийн хаягийг хэрэглэсэн ч ойрын ирээдүйн 30 жилд хангалттай хүрэлцэхүйц гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна. Энэхүү шинэ хаяглалт нь 2-тын 128 зэрэгт буюу 3.403 * 1038 онцгой хаяг байх боломжтой юм. Мөн энэ хаягийн дизайн нь сүлжээнүүдийн хооронд нэгдсэн зам үүсгэхэд хялбар байхаар бүтээгдсэн болно. 2004 онд нэгэн нийтлэлд дурдсанаар, дэлхийн бөмбөрцгийн хавтгай дөрвөлжин миллиметр тус бүрт ойролцоогоор 5000 ширхэг IPv6 ноогдож байна гэж тооцоолсон. IPv6-ын ерөнхий ажиллах зарчим нь өмнөх IPv4-тэй төстэй бөгөөд хэрэглэгчийн интерфэйсын /MAC/ хаягийн тусламжтайгаар боловсруулалтыг хийдэг. IPv6-г толгой мэдээлэл илүү их зурвасыг ашигладаг ба хаягыг тогтооход хүндрэлтэй боловч домэйн нэрийн /Домэйн Name Service/ тусламжтайгаар уг асуудлыг шийдэх боломжтой болно. ДНС /ДНС/ нь IPv6 дээр бүрэн ажиллах боломжтой бөгөөд DHCP сервертэй холбогдон ажиллах бүрэн бололцоотой. IPv6-ын хаягийн бүтэц, дизайн нь сүлжээнүүдийн хооронд нэгдсэн зам үүсгэхэд хялбар байхаар бүтээгдсэн болно. IPv6 хаяг нь 2001:0db8:85a3:08d3:1319:8a2e:0370:7334 байдлаар бичигддэг. IPv6 хаягийн нөөц нь ирэх 30-40 гаруй жилдээ хангалттай гэж мэргэжилтнүүд үзсэн байна. IPv6 багцын толгойн урт тогтмол 40 байт байдаг. Харин IPv4 хамгийн бага толгойн урт 20 байт боловч options нэмэгдвэл 4-60 байт хүртэл өргөтгөх боломжтой. Харин IPv6 толгойн өргөтгөлд сонголтыг дамжуулдаг. Эдгээрийг хэрэг болох тохиолдолд л оруулдаг учир багцын дамжуулалтыг хурдасгадаг. IPv4 замчлагч багцыг жижиг хэсгүүдэд хуваан олон багц хэлбэрээр цааш дамжуулна. Хүлээн авах хост багцыг цуглуулж дахин угсарна. Хэрэв ганц л багц хаягдвал алдаа заах ба дамжуулалтыг дахин хийх учир үр дүн муутай. IPv6-д хост дамжууллын хамгийн урт замын (MTU) хэмжээг олж мэдээд дамжууллын хамгийн урт замыг илрүүлэх процедурыг дууддаг. Илгээгч IPv6 хост багцыг хэсэгчлэхдээ толгойн өргөтгөлийг ашигладаг. Толгойн шалгалт талбарыг процессын хурдыг нэмэгдүүлэх үүднээс өөрчилсөн. Хэрэв замчлал шалгагдахгүй, сайжруулалт хийгдэхгүй бол процесс маш хурдан болно. Зураг 1.1 Ipv4 болон Ipv6-ийн багцын формат * Version (Хувилбар): Энэ 4 битийн талбар нь протоколын хувилбарыг заана. IPv6-н хувьд дугаар нь 6 байна. * Traffic Class (Ачааллын бүлэг): IPv4-д байдаг үйлчилгээний төрлийн талбар шиг юм. Энэ нь өөр өөр төрлийн ангилалын хоорондох хамгийн сүүлийн өгөгдөл болон бусад өгөгдлийг дамжуулах, түүнийг хүлээн авах үйл ажиллагааг удирдана. * Flow Label (Урсгалын хаяг): Энэ нь сүүлийн ачааллын адил үүрэг гүйцэтгэх ба гол ялгаа нь зөв хуваарилалтын замыг зааж өгнө. * Payload Length (Ачааны урт): Энэ талбар нь интернэт протоколын толгойн дараа зөөгдөх өгөгдлийн урт юм. IPv4-н нэгийн тооллоос IPv6-н тоолол өөр байдаг. Мөн IPv6 толгойг дагаж буй өгөгдлийн урт нь ачааны уртад агуулагддаг. Толгойн өргөтгөл нь ачааны нэг хэсэгт багтдаг учир тоололд ордог. Ачааны урт 2 байт боловч хэрэглээнд 64 КВ байдаг. *Next Header (Дараагийн толгой): Энэ нь IPv4 протоколын төрлийн талбар гэдэг бол IPv6-д интернэт протоколын багцын шинэ зохион байгуулалт гэж нэрлэдэг. Хэрэв дараагийн толгой UDP, TCP бол IPv4-тай адил протоколын дугаар агуулдаг. Жишээ нь: UDP-н хувьд 17, TCP-н хувьд 6 гэх мэт. * Hop Limit (Алхамын хязгаар) : Энэ нь IPv4-н TTL талбартай төстэй. TTL талбар нь сүлжээнд мэдээлэл устахаас өмнө хэдий хэр удаан байх хугацааг (сек)-р заана. IPv4-т ихэнх рутер алхам [[бүрээ]] нэгээр хасдаг. Энэ хугацааг IPv6-д секундээр биш алхмаар тооцдог. * Source address (Эх үүсвэр талын хаяг) : Энэ талбар нь илгээгч талын интернэт протоколын хаягийг заана. * Destination address (Хүлээн авах талын хаяг) : Энэ талбар нь багцыг хүлээн авах талын интернэт протоколын хаягийг агуулна. '''IPv6''' нь хост болон замчлалын хувьд протоколын бүтэц, техникийн нөхцөл, үзүүлэлтийг тодорхойлсон Интернэтийн инженерын группынхэн (IETF: Internet Engineering Task Force) IETF RFC-2460, RFC-4443, RFC-5095, RFC-2711, RFC-4884 зэрэг стандартыг тус тус хангасан байна.  Түүнчлэн IETF RFC-1981, RFC-4861, RFC-4294, RFC-4862, RFC-4868, RFC-3315, RFC-4941, RFC3736, RFC-4361, RFC-3633 протокол стандартыг мөрддөг. '''Толгойн өргөтгөл:''' Толгойн өргөтгөлийг шаардлагатай үед суулгах ба суулгасан тохиолдолд үйлдлийг илүү хурдан дамжуулна. Одоогоор IPv6-д дараах өргөтгөл ашиглагдаж байна. IPv6 багцад толгойн өргөтгөлийг хэрэглэсэн ч болно, хэрэглэхгүй байсан болно. * '''Алхам алхмаар сонголтын толгой -'''Энэ толгой нь багцын дамжих зам дахь зангилаа бүрээр шалгагддаг боломжит мэдээллийг агуулдаг. IPv6 толгойн дараа шууд шалгагдах ба дараагийн толгой тэгээр танигдана. * '''Замчлалын толгой -'''Энэ толгой нь багцын очих хаягт хүрэх зам дахь нэг болон түүнээс их завсрын зангилаануудын жагсаалтыг гаргахад ашиглагддаг. Үүнийг IPv4-т замчлалыг тэмдэглэж эхлэлийг сул орхих сонголт гэдэг. Замчлалын толгой нь өмнөх толгойдоо дараагийн толгойн 43 гэсэн утгаар танигдана. * '''Хэсэгчилсэн толгой''' -IPv6 хост багц илгээхдээ багцын максимум хэмжээг тодорхойлох MTU-г ашигладаг. Хэрэв багц хэт урт байвал эхлэлийн хост хэсэгчлэл хийдэг. Хэсэгчлэл эхлэл хост дээр л хийгддэг бөгөөд хүлээж авах тал хэсэгчилсэн багцыг буцаан угсардаг. Хэсэгчилсэн толгойг өмнөх толгой нь дараагийн толгойн 44 утгаар танина. * '''Очих байршлын сонголтын толгой'''-Энэ толгой нь очих хаягийн зангилаагаар шалгагдах мэдээллийг агуулдаг. Толгойн энэ төрлийг дараагийн толгой 60 гэсэн утгаар танина. IPv6 багцад энэ толгой 2 удаа гарч ирнэ.  Замчлалын толгойг оруулахаас өмнө рутеруудаар боловсруулагдах мэдээллийг агуулах үед, мөн дээд түвшний протокол толгойг оруулахаас өмнө багцын төгсгөлийн цэгийн мэдээллийг агуулах үед тус тус гарч ирнэ. === ''' IPv4 ба IPv6 интернэт протоколын харьцуулалт ''' === {| class="wikitable" |- ! Интернэт протокол хувилбар !!IPv4 !! IPv6 |- | Хэрэглээнд нэвтрүүлж эхэлсэн он || 1981 || 1999 |- | Хаягийн хэмжээ || 32 bit ||128 bit |- | Хаягийн формат || 192.0.2.76 ||2001:ODB8:0234:AB00:0123:1567:8901:ABCD |- | Префиксын тэмдэглэгээний тоо|| 232=4,294,967,296 || 2128=340,282,366,920,938,463,463,374,607,431,768,211,456 |- | Префикс тэмдэглэгээний жишээ || 192.0.2.0/24 10/8 || 2001:0DB8:0234::/48 2600:0000::/12 |} Хүснэгт 1.2 Интернэтийн протоколын хувилбарын үндсэн үзүүлэлтийн харьцуулалт === '''IPv6-ын дотоод хаяг''': === IPv4-тэйадил дотоод сүлжээнд зориулсан хаягууд байгаа бөгөөд эдгээрийг unique local addresses (ULA) буюу онцгой дотоод хаягууд гэдэг. RFC 4193 стандартын дагуу fc00::/7 угтвартай хаягуудыг нөөцөлсөн байна. Үүний дээрээс 40 бит-ийн дурын тоо үүсгэгч оруулсан учраас сүлжээний хаяг давхардах (IP address collision) эрсдлийг бууруулж байгаа юм. fec0:: болон fe80: угтваруудыг мөн тодорхой сүлжээний боломжид зориулан нөөцөлсөн бөгөөд дээрх 3 хэсэг нь интернэтээр цацагддаггүй болно. === '''IPv6 хаягуудын төрлүүд''': === IPv6-д 3 төрлийн хаяг байдаг. Үүнд: * Юникаст Зөвхөн IPv6 –н мэдээлэл дамжуулах дохионы интерфейсээр танигддаг юникаст хаяг руу багц дамжуулахад интерфейс нь тухайн хаягаар танина. * Мультикаст - энэ нь IPv6 интерфейсийн группээр танигдана. Мультикаст хаяг руу багц дамжуулахад мультикаст группын бүх гишүүдээр дамжигдана. * Эникаст - Олон тооны интерфейсүүдэд зориулагдсан багц эникаст хаяг руу дамжуулагдахад багц хамгийн ойр интерфейс дээр очно. === '''IPv6-ын хаягийн бичлэг''': === IPv6-ын хаягийн бичлэгийн форматыг RFC 1886 баримт бичигт заасан ба хаяг нь АААА бичлэгийн хэвийг А эх бичлэгтэй адилаар тодорхойлдог. IPv6 хаяг 128 бит буюу 16 байт хэмжээтэй бөгөөд давхар цэгээр тусгаарлагдсан найман 16-тын тооллын блок хэлбэртэй бичигдэнэ. Жишээ нь: 2001:DB8:0000:0000:0202:B3FF:FE1E:8329. Үүнийг илүү хялбараар бичих боломжтой. Ингэхийн тулд тухайн хаягийн тэгийн оронд тодорхойлох цэгийг бичиж өгнө. Дан тэгээс тогтсон бит-ийг хаяж болно. Жишээ нь: 2001:DB8:0:0:202:B3FF:FE1E:8329 Мөн дараалсан тэгүүдийг 2 тодорхойлох цэгээр орлуулж болно. 2001:DB8::202:B3FF:FE1E:8329 Хаяг 2 тодорхойлох цэг ганц л байх хэрэгтэй. Учир нь компьютер тодорхойлох цэгийг олон тэгүүдэд задлан 128 бит болгон ашигладаг. Хэрэв хаяг хоёроос их тодорхойлох цэгтэй бол компьютер түүнийг хэрхэн задлахаа мэдэхгүй байж болох талтай.IPv4 болон IPv6 зангилаанууд холилдсон орчинд IPv6 хаягийн тохиромжтой хэлбэрийн бичлэгээр хаягийн бага байтын хэсэгт IPv4 хаягийн утгыг тавина. Жишээ нь: 192.168.0.2 хаягийг х:х:х:х:х:х:192.168.0.2 гэж бичих бөгөөд 0:0:0:0:0:0:192.168.0.2 болно. Мөн ::C0A8:2 гэж бичсэн ч болно. '''Префиксийн тэмдэглэл:''' Энэ тэмдэглэл нь RFC4291-ээр тодорхойлогддог. Глобал замчлалын префикс нь интернэт протоколын хаягийн ахлах битүүд бөгөөд сабнэт болон тусгай хаягийг танихад ашиглагдана.  Префикс нь доорх байдлаар бичигддэг. '''IPv6 префиксийн урт:''' Глобал замчлалын префикс - дараах хүснэгтэд одоо дамжуулагдаж байгаа нөөцлөгдсөн префикс болон тусгай хаягуудын байршуулалтыг үзүүлэв. Хаягийн зайн ихэнх хэсэг байршуулалтыг үзүүлэв. Хаягийн зайн ихэнх хэсэг байршуулагдаагүй. Юникаст хаягууд префиксээрээ мультикаст хаягаас ялгардаг. Харин глобал цор ганц юникаст хаягууд 001 ахлах байтаар эхэлдэг.  1111 1111 ахлах байтын IPv6 хаягууд үргэлж мультикаст хаяг байдаг.  Эникаст хаяг нь юникаст хаягийн зайнаас авдаг. Тиймээс префиксээрээ танигдах аргагүй болно. Глобал юникаст хаягууд нь хоёртын 001-ээр танигддаг. Түүний формат нь RFC4291-ээр тодорхойлогдоно. Глобал юникаст хаягийн префикс нь хуудасны байрлалын хаягийн хэмжээг тодорхойлогддог. '''Тусгай хаягууд:''' Энэ нь тусгай хаягийн дугаар юм. 00000000 префикстэй IPv6 хаягийн талбарын эхний хэсгийг нөөцөлсөн байдаг. Тусгай хаягууд нь доорх хаягуудаар тодорхойлогддог . Үүнд: '''Тодорхойгүй хаяг:''' 0:0:0:0:0:0:0:0 байдаг учир бүгд “0” хаяг ч гэдэг. '''Буцаж давтах хаяг (loopback):''' Loopback буюу буцаж давтах хаяг нь өөрийнлокал компьютерүүдийг алсын компьютертэй ижил зарчмаар хаяглахыг хэлнэ.Энэ нь IPv4-т 127.0.0.1 гэж харагдах ба PC гэнэт унтрах үед ашиглагдана. IPv6-д харагдах байдал 0:0:0:0:0:0:0:1 (0::1) байна. IPv6 –ийн нөөц хаягуудыг хүснэгтээр нэгтгэн үзүүлэв. '''Линк болон сайт локал хаяг:''' IPv6 нь хоёр салангид хаяг болох Link болон Site Local хаягийг байрлуулдаг ба хоёулаа өөрсдийн префиксээрээ танигддаг. '''Линк локал хаяг :''' Линк локал хаяг нь зөвхөн нэг чиглэлд л ашиглагддаг ба автомат тохиргоо ашигладаг. Хэрэв таны ашиглаж байгаа компьютер утасгүй сүлжээгээр холбогдож эсвэл Ethernet интерфейс нь кросс кабелиар холбогдсон бол тусгай тохиргоо хийлгүйгээр үүнийг ашиглаж болно '''Сайт локал хаяг:''' Үүнийг цор ганц IPv6 юникаст хаяг гэх ба товчоор локал IPv6 хаяг гэдэг. RFC4193-ээр тодорхойлогдоно. Энэ хаягууд нь цор ганц байх ба Интернэтэд замчлагдахгүй бөгөөд сүлжээг хязгаарлах болон сайтуудыг нэгтгэхэд ашиглагдана. '''Эникаст хаяг:''' Энэ хаяг нь олон тооны хост эсвэл ижил үйлчилгээгээр хангаж байгаа рутерын илүүдэл болон тэнцвэрт байдлыг хангах зориулалттай хаяг юм. IPv6-г судлаачид эхэн үедээ эникаст хаягийн сүлжээний түвшинд RFC1516-ийн дагуу хамтран ашиглаж байсан. Энэ хаяг нь тодорхой префикс байхгүй. IPv6-ийн эникаст хаяг нь глобал юникаст хаягтай ижил дугаарлагддаг. '''Мультикаст хаяг:''' Энэ хаяг нь ахлах FF байтын мөн хоёртын тооллын 11111111 зангилааны группыг танигч юм. Нэг зангилаа нь нэг болон түүнээс их мультикаст хаягт хамаарч болно. Хэрэв багцыг мультикаст хаяг руу илгээвэл түүний бүх гишүүд багцыг боловсруулдаг. '''Глобал юникаст хаяг:''' Глобал юникаст хаягууд нь хоёртын тооллын плефикс 001-ээр танигддаг. Түүний формат нь RFC4291-ээр тодорхойлогдоно. Глобал юникаст хаягийн префикс нь хуудасны байрлалын хаягийн хэмжээг тодорхойлогддог. Энэ хаягийн хэсэг нь ISP болон IRS(олон улсын бүртгэлийн үйлчилгээ)-с өгөгддөг. = Гадаад холбоосууд = * [https://technet.microsoft.com/en-us/network/bb530961.aspx TCP/IP v4 and v6 - TechNet - Microsoft] * [http://www.internetsociety.org/what-we-do/internet-technology-matters/ipv6 IPv6 | Internet Society] * [https://web.archive.org/web/20160322220520/http://www.webopedia.com/DidYouKnow/Internet/ipv6_ipv4_difference.html What is The Difference Between IPv6 and IPv4? - Webopedia] * [http://www.ipv6forum.com/ IPv6 Forum :: Driving IPv6 Deploymen] * [http://www.worldipv6launch.org/ World IPv6 Launc] * [https://www.ietf.org/rfc/rfc2460.txt (IPv6) Specification (RFC 2460) - IETF] * [https://support.apple.com/en-us/HT202236 What is IPv6? - Apple Support] = Ашигласан материал = * [[:en:IPv6|https://en.wikipedia.org/wiki/IPv6]] * [http://www.worldipv6launch.org/ World IPv6 Launch] [[Ангилал:Интернэт протокол]] [[Ангилал:IP хаяглалт]] gu46kr0j0mo4g2b822yzo0gfzqapsul 0 59344 875824 875165 2026-11-10T21:53:39Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875824 wikitext text/x-wiki [[File:Б._Сумъяабаатар.jpg|right| проф. Б. Сумъяабаатар, 2014|alt=|260x260px]] [[Файл:MNT2020.jpg|alt=B. Sumiyabaatar, 2,262 p., 978-9919-23-665-6, 2020, GCom press|thumb|Hомд “[[Монголын Нууц Товчоо|Монголын нууц товчоо]]”-ны үгийн үндсэн хэлбэр, язгуур санааг шинээр хөрвүүлж, анхны худам үсгийн хэд хэдэн хувилбаруудын эх, галигийг судалж, монгол хөрвүүлгүүдэд буй алдааг түүж гаргахын зэрэгцээ “[[Монголын Нууц Товчоо|Монголын нууц товчоо]]”-ны нэвтэрхий толийг багтаасан байна. Бүтээл нь агуулгаараа ч, хэлбэр хэмжээгээрээ ч том бөгөөд “[[Монголын Нууц Товчоо|Монголын нууц товчоо]]” судлалыг нэгэн шат ахиулсан хэмээн судлаачид үзэж байна.]] Марал овогт '''Балдандоржийн Сумъяабаатар''' (* [[1937 он]]ы [[2 сарын 16]]-нд [[Сүхбаатар аймаг|Сүхбаатар аймгийн]] [[Хонгор сум]]ын "Хөрзөнт"<ref>{{Cite web |url=http://www.mongolinternet.com/famous/BaldandorjSumyabaatar.htm |title=www.mongolinternet.com |access-date=2019-05-13 |archive-date=2018-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128194457/http://www.mongolinternet.com/famous/BaldandorjSumyabaatar.htm |url-status=dead }}</ref> нь [[солонгос хэл]]ний мэргэжилтэн, хэл зүйн ухааны доктор, профессор, [[Бямбын Ринчен|Б. Ринчен]] багшийн “тамгатай шавь"<ref>{{Cite web |url=http://zms.mn/ts-shagdarsuren-bagsh-min-tavan-hunii-azhlyg-gantsaaraa-hiizh-yavsan/ |title=zms.mn |access-date=2017-06-06 |archive-date=2017-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110121405/http://zms.mn/ts-shagdarsuren-bagsh-min-tavan-hunii-azhlyg-gantsaaraa-hiizh-yavsan/ |url-status=dead }}</ref> [[Ким Ир Сен|Ким Ир Сэний]] нэрэмжит [[Умард Солонгос|БНАСАУ]]-ын Их Сургуулийг төгссөн. Проф. Б. Сумъяабаатар Монголын Солонгос судлалыг үндэслэж, дэлхийн [[Монгол судлал]]ын нэгэн салбар болгож хөгжүүлсэн эрдэмтэн. [[Монгол улсын Шинжлэх ухааны Академи|ШУА, Хэл зохиолын хүрээлэн]], [[:ko:단국대학교|Dankook Их сургууль]] (kor.), [[:sv:Stockholms universitet|Stockholm Их сургуульд]] (swed.) тус тус эрдэм шинжилгээ судалгаа хийж байсан. 2009 оноос хойш "Олон улсын Улаанбаатарын их сургуульд" ажиллаж байна. Төрийн удирдагчид [[Жамсрангийн Самбуу|Ж. Самбуу]], [[Юмжаагийн Цэдэнбал|Ю. Цэдэнбал]], [[Пунсалмаагийн Очирбат|П. Очирбат]], [[Нацагийн Багабанди|Н. Багабанди]], [[Намбарын Энхбаяр|Н. Энхбаяр]], [[Ким Ир Сен|Ким Ир Сэн]] нарт хэлмэрчилж байсан орчуулагч. == Судалгааны гол сэдвүүд == === [[Монголын нууц товчоо]] === ===[[Эх бичгийн судлал]]=== Чингисийн ач хүү Хубилай, [[Чингис хаан|Чингис]] Өвөөгийнхөө мэлмий гийсний 120 жилийн ойг тохиолдуулан, [[Монгол бичиг|монгол бичгээрээ]] Монголын анхны Нэвтэрхий толийг зохиолгож хэв сийлж 1282 онд тархаасан гэж хэлэх үгүйсгэшгүй бат үндэс эндээс соёолон гарч ирж байна гэж монголч эрдэмтэн [[Балдандоржийн Сумъяабаатар|Б. Сумъяабаатар]] [[Юань улсын судар|"Хөх Монгол Усын"]] cударын 12р дэвтэрээс олж батлав. <ref name="Хубилай_хаан"> [[Балдандоржийн Сумъяабаатар|Б. Сумъяабаатар]], Чингис хааны мэндэлсний 120 жилийн ойд зориулан нэвтэрхий толь зохиож байжээ. 2020.01.03.[http://maral-books.net/encyclopedia_120/]</ref> === [[Их Засаг|Их засаг хууль]] === * "[[Их засаг]]" хуулийг Солонгос сурвалжаас анх удаа олж, монгол хэл дээр 1980, 2008 онуудад хөрбүүлэн тайлбар нийтлүүлсэн. === Монголы эртний ба дунд зууны үеийн хөгжил === === Дунд зууны Монгол Солонгосын харилцаа === * Монголын Солонгос судлалыг үдэслэгч бөгөөд Монголын Их хаад Солонгост удаа дараа илгээж байсан зарлиг бичиг тэргүүтнийг анх удаа судлан шинжилж эрдэм шинжилгээний эргэлтэд оруулсан анхдагч. Mонгол солонгос хэл, соёлын харилцан холбоо, ёс заншлыг зэргэцүүлэн судалж, монгол солонгосын өвөг дээдэс эрт цагт одоогийн [[Буйр нуур]], [[Халхын гол]] хавьд нутаг савлан байжээ гэж үзсэн. Солонгосын түүхч, археологичид тэр мөрөөр газар дээр нь ирж олон жил судалгаа, малтлага хийж, батлагаажуулсан болно: *Солонгосуудыг өмнө зүгийнхнээс гаралтай гэж үзэж байсныг дахин тунгаан үзэж, нэг хэсэг солонгосчууд Төв Азиас гаралтай гэж үзэж, баталгаа нуталгаа дурдсаныг солонгосын эрдэмтэд, судлааачид хүлээн зөвшөөрч, ном бүтээлдээ эшлэж, интернетээр сацсан зүйл асар их байна. *”[[Гэсэр]]” гэдэг үг бол ”Бүхний хаaн” гэсэн утгатай цол бөгөөд монголын “Гэсэр хан” солонгосын “Көсырхан” нэг улбаатай гэж баталсан, солонгосчуудын нэг хэсэг нь [[Төв Ази]]ас гаралтай гэдгийг үүгээр давхар нутласан. * [[Монголын Нууц Товчоо]]ноос 20 жилийн өмнө буюу 1221 онд [[Их Монгол Улс]]ын [[Чингис хаан]]аас илгээсэн гадаад харилцааны бичгийг нотолгоо болох 3 зарлигийг Солонгосын түүхийн эх сурвалжаас анх удаа олж орчуулсан. === Монголчуудын уг гарвалны судалгаа/Генеaлoги === * Монголд Генеалоги (англ. Genealogy) буюу г гарвал" судлалыг анх үүсгэн хөгжүүлж энэ салбарын анхны судлаач. === Дэлхийн авианы үсгийн судалгаа === * Дэлхийн авианы үсгийн үүсэл судалгааны ажлыг 1970 оноос эхлэн хийж энэ чиглэлээр нээлт хийсэн. * Дэлхийн авианы үсгийг анх өгүүлэх эрхтнийг дууриаж зохиосон болохыг 1970 оноос судлан тогтоож анх удаа нийтлүүлсэн. Дэлхийн авианы үсгийг дүрс үсгээс гаралтай гэж нийтээр үзэж байгааг дахин хянаж, авианы үсгийг анх зохиохдоо дүрс үсгийг биш, тухайн авиаг хэлэх тэрхэн үеийн өгүүлэх эрхтний байдлыг дууриасан байна гэсэн шинэ санал дэвшүүлж батлcaн. * [[Хүннү]] нарын анхны бичгийн дурсгал болох "Алтан хүн"-ийг 1987онд анх удаа тайлж уншсан. === Монгол хэлнийн хөгжил === * [[Юань]] (улс) 元 (нан. yuán) гэдгийг "Хөх" (Монгол) гэсэн утгатай болхыг анх удаа тайлж уншсан. * Англи, Орос хэл дээрх "Globalization" [[:en:Globalization]], "Глобализация" [[:ru:Глобализация]] гэсэн үгийг "Даяaрчлал", "Даяaршил" гэсэн утгаар анх удаа орчуулж монгол үгсийн санд оруулж хэрэглээнд нэвтрүүлсэн. * Англи хэл дээрх [[:en:Offshoring]] гэсэн үгийг “зайсах” гэсэн утгаар анх удаа орчуулж монгол үгсийн санд оруулж хэрэглээнд нэвтрүүлсэн (2016). == Бүтээлийн чуулган == Ганц сэдэвт ном , хамтын бүтээл 25, эрдэм шинжилгээний ба хялбарчилсан 130 гаруй өгүүлэл нийтлүүлсэн. Түүний 1990 онд хэвлүүлсэн "[[Монголын Нууц Товчоо]]. Үсгийн галиг", 1997 онд хэвлүүлсэн "[[Монголын Нууц Товчоо]]. Хэлбэр судлал" гэдэг 3.144 хуудастай бүтээл нь орчин үеийн Монголын хамгийн том нэгэн боть ном болсон. Дотоод гадаадын эрдэм шинжилгээний 30-аад их, бага хуралд оролцож илтгэл тавьж хэлэлцүүлсэн. Түүний бүтээлийг дотоод гадаадын 260 гаруй эрдэмтэн мэргэд эш татаж, үнэлж цэгнэж, шүүн тунгааж, дэлгэрүүлэн сурталчилж, номын өрлөг үг, манлай үг хайралсан байна. # С. Лувсанвандангийн хамт "Монгол хэлний ойролцоо үгний товч толь", хуудас 198, 1966 # "[[Буриад]]ын үгийн бичээс", хуудас 315, 1967 # "[[Монгол хэл]], утга зохиол, аман зохиолын номзүй", хуудас 364, 1972 # "Монгол Солнгос туурагтны угсаа гарал хэлний холбооны асуудлууд", хуудас 228, 1974 # "XII - XIV зууны Монгол Солонгос харилцааны бичгүүд", хуудас 252, ШУА, 1978 # Хамтын бүтээл, "[[Монгол хэл]]ний үгийн сангий судлал", ШУА, хуудас 270, 1986 # [[Д. Навааны]] хамт, "Өвөг Монгол хэл, бичгийн цухаг дурсгал", хуудас 155, 1987 # "Монголын нууц товчоо, үсгийн галиг", хуудас 965, 1990 # "Дундад зууны Солонгос Монголын харилцаны түүх 1215-1260", хуудас 425, Сөүл, 1992, ISBN # "Монголын нууц товчооны хэлбэрсудлал", хуудас 3.144, 1997 # Хамтын бүтээл, "Монгол-Орос дэлгэрэнгүй их толь", I - IV, хуудас xx, Москва, 2001, 2002, ISBN 5-87444-047-X # "[[Чингис]]ийн алтан ургийн угийн бичиг ба гэрийн уеийн бичмэл", хуудас 720, 2002, ISBN 99929-5-552-X # Чой Гихогийн хамт, "Монголын Нууц Товчоон Монгол үсгийн анхны галиг", 2005, ISBN 89-5726-275-X # "Гучинзургаат тайлбар толь" I - V, хуудас 454, 2005, ISBN 99929-61-13-9 # "Гучинзургаат тайлбар толь" VI, хуудас 514, 2003, ISBN 99929-5-823-5 # "Гучинзургаат тайлбар толь" VII, хуудас 480, 2005, ISBN 99929-61-01-5 # "Гучинзургаат тайлбар толь" VIII, хуудас 399, 2006, ISBN 99929-61-18-X # "Монголын нууц товчооны толь", хуудас 875, 2008, ISBN 978-99929-895-7-2 # "Монголын нууц товчооны толь, Монгол-Нангиад, Нангиад - Монгол толь, үсэгнүүд А, Б", 2010, ISBN 978-99962-842-1-2 # "Монгол - Солонгос - Нангиад, "Мянган үсгийн" соёлын харицуулсан судалгаа", хуудас 268, 2011, ISBN 978-99962-842-3-6 # "Монголын нууц товчоон, Хэлбэрсүдлал I", хуудас 499, 2012, ISBN 978-99962-842-6-7 # Д. Навааны хамт "Өвөг Монгол хэл, бичгий чухаг дурсгал", хуудас 157, 2012, 2-p нийтлэл, ISBN 978-9962-842-7-4 # "[[Хубилай Их Хааны]] үеийн Монгол Солонголын харилцаа", хуудас 530, 2015, ISBN 978-99973-3-025-3 # "Дурсгалт бичгийн сэнтийнд заларсан Монгол-Орос толь, Молгольско-Русский словарь", хуудас 794, 2015, ISBN 978-99962-3-539-9 # "МОНГОЛЫН НУУЦ ТОВЧООH иж судалгаа", хуудас 2.2642, 2020, ISBN 978-9919-23-665-6, GCom Press # "Монгол кирилл шинэ үсгийн гучинзургаат тайлбар толь", хуудас 1.261, 2025, ISBN 978-9919-0-2717-9, "Түшиг дизайн" XXК # "Чингис Хааны Их Монгол Улс, Солонгос түүхийн сурвалжид", хуудас 1.238, 2025, ISBN 978-9919-0-2767-4, "Түшиг дизайн" XXК # "Чингис Хааны удамт Академич [[Бямбын Ринчен|Б. Ричен]]", хуудас 447, 2025, ISBN ISBN 978-9919-0-6076-3 <gallery> Файл:Rinchen 2025 120Jnom.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Чингис Хааны удамт Академич Б. Ринчен", 2025 Файл:Mo-So 266 Edikte 2025.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Чингис Хааны Их Монгол Улс, Солонгос түүхийн сурвалжид", 2025 Файл:Kir_36WoeBu_2025_25.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Монгол кирилл шинэ үсгийн гучинзургаат тайлбар толь", 2025 Файл:MNT2020.jpg|Б. Сумъяабаатар, "МОНГОЛЫН НУУЦ ТОВЧООH иж судалгаа", 2020 Файл:Kubilai.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Хубилай Их Хааны үеийн Монгол - Сонгосын харилцаа", 2015 Файл:Khelberi2012.Int1.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Монголын Нууц Товчооны хэлбэр судлал" 2012 Файл:1000vseg.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Монгол – Сонгос – Нангиад „Мянган үсгийн соёл“-ын харьцуулсан судалгаа", 2011 Файл:MNTtoli.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Монголын Нууц Товчооны толь", 2008 Файл:36Toli-1-8.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Гучинзургаат тайлбар толь" I-V, VI, VII, VIII, 2003-2006 Файл:GENEALOGY.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Чингисийн алтан ургийн үгийн бичиг ба гэрийн үеийн бичмэл", Vol. 1, 2002 Файл:SuMNT.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Монголын нууц товчооны хэлбэр судлал", 1997 Файл:Muzaz.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Монгол хэл, утгазохиол, аман зохиолын номзүй", 1972 Файл:BURIAT 66.jpg|Б. Сумъяабаатар, "Буриадын угийн бичгээс", 1967 </gallery> == Эрдэм шинжилгээний өгүүллэгүүд == *"Их Хориг тийш хөтлөх бичээс", 2016.08.16, ОУМЭ-ний 11 дүгээр их хурлд тавьсан илтгэл, [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/02/YekeHorig_2016-08-16.pdf]; "A script that guides to the forbidden Tomb" (engl.), Translation by D. Khishigsuren [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/06/YekeHorig-eng.pdf] *"[[Чингис]]ийн Монголын гадаад харилцааны анхны бичгүүд, 1218-1224" [https://web.archive.org/web/20160209185400/http://maral-books.net/wp-content/uploads/2013/11/017pub.pdf] *"Өгөөдэй хааны зарилгуудынг зэрэгцүүлэн судалсан дүнгээс", 2008.02.04, Чингис Хаан судлалын үндэсний анхдугаар хурал дээр тавьсан илтгэл [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/03/Ch-X_2008-02-04.pdf] *"[[Юан]] (Юань 元 yuán) гэдэг нэрийн учир" [https://web.archive.org/web/20160209120254/http://maral-books.net/wp-content/uploads/2013/11/Yuan.pdf] *„Монголын Нууц Товчоо ба Монгол хэлний дэвсгэрлэх ёс", 2013.03.29, Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал дээр тавьсан илтгэл [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/04/DebisgerSol-2013-03-29.pdf] *"Монголын Нууц Товчооны нэг эхэд нэгэн монгол үгийг хэрхэн галигласан нь", Монгол судлалын хүрээлэн, Монголын Их сургуулийн эрдэм шинжилгээний "Acta Mongolica" сэтгүүл, 2007, Vol. 7 (291), хуудас 79-112 [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/04/MNT-vg-acta-MGL-2007.pdf] *"[[Чингис]]ийн алтан ургийн Угийн бичиг - Монгол бахархал", 2012, Чингис Хааны мэндэлсний 850 жилийн ойд зориулсан Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал дээр тавьсан илтгэл [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/03/Urgiin-vgiin-bichig.pdf] *"[[Чингис]]ийн алтан ургийн Угийн бичиг - Монгол бахархал", 2012, Чингис Хааны мэндэлсний 850 жилийн ойд зориулсан Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал дээр тавьсан илтгэл [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/03/Urgiin-vgiin-bichig.pdf] *"Монгол Гэсэрхан ба Солонгос Көсырхан", 2012, Сөүл, oлон улсын эрдэм шинжилгээний хурал дээр тавьсан илтгэл [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/03/Geserkhan2012.pdf] *"Дундад зууны Монгол Солонгос нь номын садан орон", [https://web.archive.org/web/20151208235850/http://maral-books.net/wp-content/uploads/2013/11/nomun.pdf] *„Бодон“ гэдэг үгийн утга, 2014, Буриад судлал,эрдэм шинжилгээний хурал дээр тавьсан илтгэл [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2014/07/buriad_5simposium.png] *„Төвдийн номын сангаас олдсон [[Нууц Товчоо]]ны хэсгийг Дэхүйн хэвлүүлсэн Нууц Товчоо, Хураангуй Алтан Товчтой мөргүүлэн судласан нь", 2018-08-17, [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2018/08/MHT_tib_Libr.pdf] *"Дэлхийд хосгүй монгол Угийн бичиг", 2019.05.06., эрдэм шинжилгээний “Даавуун артай соёлын баримтат өвийн өнөөгийн байдал” хурал дээр тавьсан тэргүүн илтгэл [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2019/05/Ugiin_bichig_xypal2019-05.pdf] *"Монгол, Солонгосын эхэн үеийн харилцааны мөрийг мөшгөсөн нь", 2019.07.04., олон улсын эрдэм шинжилгээний “Монгол, Солонгосын харилцааны түүх ба зүүн хойд азийн хамтын ажиллагаа” хурал дээр тавьсан илтгэл [https://web.archive.org/web/20190710120806/http://maral-books.net/wp-content/uploads/2019/07/MongSol_iltgel20190704_1.pdf] *"[[Манж]]ийг сөрж хэлмэгдсэн [[Чингис]]ийн удмынхан", 2019.09.13., "Монголын 1911 оны Үндэсний хувьсгал ба хошой Чин Ван М. [[Минжиддоржийн Ханддорж|Ханддорж]]" сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурал дээр тавьсан илтгэл [https://web.archive.org/web/20200925040139/https://maral-books.net/wp-content/uploads/2019/09/Khanddorj.pdf] *"Тэнгэрийн хөвүүн” хэмээх хэллэгийн учир", 2020, [https://web.archive.org/web/20210730125504/https://maral-books.net/wp-content/uploads/2021/07/Tengriin_khuwuun1.pdf] *"[[Чингис хаан]] - "Гурван Их Оршил"-ын үзэлтэн", 2022.08.06, [https://web.archive.org/web/20221209220337/https://maral-books.net/wp-content/uploads/2022/08/Chinggis3YekeOroshil-unUjelten2022.pdf] *"Дундад зууны [[Солонгос]]ын үндэсний бахархлыг сэргээгч нь Монгол удмын хүн", 2023.05.05, [https://web.archive.org/web/20230508234425/https://maral-books.net/wp-content/uploads/2023/05/Sol-Bakharkhal_Mo-Sergeegch_20230505.pdf] == Цахим холбоос == *Э. Пүрэвжав: ""Монголын Нууц Товчоон" судлаач, профессор Балдандоржийн Сумъяабаатар", ШУА, Монгол Улсын Хэл зохиолын хүрээлэн, Хэл зохиол судлал, Хэл шинжлэл, утга зохиол судлалын эрдэм шижилгээний цуврал, ISSN 2308-510X, 2020, [https://web.archive.org/web/20210717081227/https://maral-books.net/wp-content/uploads/2021/07/Purbujav2020.pdf] *Б. Сумъяабаатар: Бүтээлийн чуулган (ном, эрдэм шинжилгээний өгүүллүүдийн жагсаалт), 2017-08, [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/08/Bvteel-w-2017-08.pdf] *Эрдэмтэн Б. Сумъяабаатар: ИХ ХОРИГ ТИЙШ ХӨТЛӨХ БИЧЭЭС [http://medeelel.com/component/k2/item/1903] *Др. Проф. [[С. Галсан]], „Монголын нууц товчоо, зохиолын гадаад орчуулга“, 2006, 25-27 тал [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/04/Galsan2006-01.pdf] *[[Лодонгийн Түдэв]], "Ухсаар байж уг эхэд нь хүрдэг эрдэмтэн", "Дал" сонин, [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/03/L-Tudev.jpg] *Дундад зууны Монгол Улс Солонгост 4371 боть ном бэлэглэж байжээ [https://web.archive.org/web/20160508210658/http://terguulegch.com/post/dundad-zuuny-monghol-uls-solonghost-4371-bot-nom-beleghlezh-baizhee] *С. Ш. Чагдуров, „Про ишождение Гэсэриады„, Опыт сравнительно исторического исследования древнего словарного фонда, АН СССР, Бурятского институт общественных наук, Бурятский филиал, Сибирское отделение, 1980, стр. 33, (russ.) [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/03/chagdurov-01.jpg] *Н. Б. Дугаров, „О кратком словаре синонимов монгольского языка„, Труды Бурятского институтa общественных наук, Бурятский филиал, Сибирское отделение, 1970, стр. 119-120, (russ.) [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/03/Dugarov01.jpg] *[[:en:Francis Woodman Cleaves|Francis Woodman Cleaves]]{{ref-en}}, [[:en:Harvard University|Harvard University]] {{ref-en}}, "The initial formulae in a communication of a mongolian viceroy to the king of Korea" (engl.) [http://maral-books.net/wp-content/uploads/2017/04/CLEAVES.pdf] *https://web.archive.org/web/20161008092823/http://maral-books.net/ == Эшлэл == <references/> {{DEFAULTSORT:Сумъяабаатар, Балдандоржийн}} [[Ангилал:Монголч эрдэмтэн]] [[Ангилал:Солонгос судлаач]] [[Ангилал:Хонгорын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1937 онд төрсөн]] r3aaylylyo8lkrow57qcu4sthezmt8q 0 61211 875814 875075 2026-11-10T19:43:26Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875814 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Амжилт Групп | type = Хувийн групп компани | industry = Боловсрол, мэдээллийн технологи, үл хөдлөх хөрөнгө, анимэйшн | founded = 2007, [[Улаанбаатар]] | founder = [[Жаргалсайханы Шижир]] | hq_location = [[Улаанбаатар]], [[Монгол Улс]] | area_served = [[Монгол Улс|Монгол]], [[Казахстан]] | key_people = Ж.Шижир (ТУЗ-ын дарга) | products = Ерөнхий боловсролын сургууль, мэргэжлийн сургалт, сургуулийн удирдлагын систем, орон сууц, худалдааны талбай, хүүхэлдэйн кино | subsid = Амжилт Кибер Сургууль, Цонжин Кибер Боардинг Сургууль, Индра Кибер Институт, Амжилт Кибер Академи, Amjilt.com, Амжилт Анимэйшн Студи, Цонжин Кибер Сити | website = [https://amjilt.com amjilt.com]<br />[https://tsonjin.com tsonjin.com] }} '''Амжилт Групп''' (англ. ''Amjilt Group'') нь боловсрол, мэдээллийн технологи, үл хөдлөх хөрөнгө, анимэйшний чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг Монголын хувийн групп компани юм. Групп 2007 онд Ж.Шижирийн эхлүүлсэн amjilt.com вэбсайтаас эхтэй. Төв нь [[Улаанбаатар]] хотод байрладаг.<ref name=amjilt>[https://amjilt.com Амжилт Групп — албан ёсны сайт]. Хандсан 2026-09-24.</ref> Групп боловсролын чиглэлд дөрвөн байгууллага ажиллуулдаг. Эдгээр нь Улаанбаатар хотод дөрвөн салбартай Амжилт Кибер Сургууль, [[Төв аймаг|Төв аймгийн]] [[Эрдэнэ сум|Эрдэнэ суманд]] байрлах Цонжин Кибер Боардинг Сургууль, насанд хүрэгчдэд зориулсан Индра Кибер Институт, хүүхдийн технологийн сургалтын Амжилт Кибер Академи юм. Мөн [[Казахстан]]ы [[Алматы]] хотод салбартай. 2026 оны байдлаар группын сургуулиуд нийт 3,000 гаруй сурагчтай.<ref name=ikon-3p4y>[https://ikon.mn/n/3p4y «Цонжин Кибер Боардинг сургууль хөгжлийнхөө шинэ үеийг эхлүүлж байна»]. ''ikon.mn'', 2026-07-23.</ref> Групп 2020 оноос барилгын салбарт орсон.<ref name=chig>[https://chig.mn/news/3/single/12531 «“Амжилт групп” Цонжин болдогт … 1000 айлын хаус хороолол барина»]. ''chig.mn''.</ref> Одоо Улаанбаатараас зүүн тийш 54 км зайтай [[Цонжин Болдог|Цонжин Болдогт]] «Цонжин Кибер Сити» хувийн төлөвлөгөөт хотхоныг барьж байна. Хотхонд таунхаус, сингл хаусны хороолол, дотуур байртай сургууль, «Цонжин Зах» худалдааны төв, «Цонжин Ресорт» кондотель зочид буудал зэрэг төслүүд хамаарна. Групп мөн сургуулийн удирдлагын Amjilt.com системийг хөгжүүлдэг. Группын анимэйшн студи 2017 онд «Мора» хүүхэлдэйн киног гаргасан. Тухайн үеийн хэвлэлүүд «Мора»-г Монголын анхны бүрэн хэмжээний 3D хүүхэлдэйн кино хэмээн танилцуулж байсан.<ref name=zuv>{{Webarchiv|url=https://zuv.mn/n/lhb |wayback=20240226110419 |text=«Монголын анхны 100 ангит хүүхэлдэйн кино “Зуузуугийн найзууд” амиллаа» |archiv-bot=2026-11-10 19:43:25 InternetArchiveBot }}. ''zuv.mn''.</ref> == Нэр == «Амжилт» гэдэг нь монгол хэлээр «ололт» гэсэн утгатай үг. Группын охин байгууллагуудын ихэнх нь нэртээ «Кибер» гэсэн үг агуулдаг. == Түүх == === 2007–2012: Эхлэл === Ж.Шижир 2007 онд amjilt.com вэбсайтыг хийж, бизнесийн үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн. Компани 2010 онд албан ёсоор бүртгэгдэж, мөн онд сургуулийн цахим системийн хөгжүүлэлтээ эхлүүлсэн.<ref name=amjilt /> 2011 онд Амжилт Анимэйшн студи байгуулагдаж, эхэндээ захиалгат видео, сурталчилгаа хийж байсан. 2012 онд программ хангамж, график дизайны богино хугацааны сургалт явуулдаг «Амжилт Академи» байгуулагдсан.<ref name=amjilt /> === 2013–2018: Анимэйшн ба мэргэжлийн сургалт === Студи 2015 оноос «Мора» киног бүтээж эхэлсэн. Кино 2017 оны 9-р сарын 1-нд кино театруудаар нээлтээ хийсэн.<ref name=caak>{{Webarchiv|url=https://www.caak.mn/view/8272790/ |wayback=20191102201451 |text=«…анимейшн төрлөөр анхны шанг татаж буй “Мора” тай ТАНИЛЦ» |archiv-bot=2026-10-08 02:12:01 InternetArchiveBot }}. ''caak.mn''.</ref> Киноны график зураачдыг группын академи өөрөө сургаж бэлтгэсэн.<ref name=assa>[https://www.assa.mn/a/45125 «Хүүхэлдэйн кино 140 нас хүрч, Монголд “Мора” мэндлэх нь»]. ''assa.mn''.</ref> 2017 оноос «Зузугийн найзууд» олон ангит хүүхэлдэйн киноны төсөл эхэлсэн. 2018 онд групп [[Энэтхэг|Энэтхэгийн]] их, дээд сургуулиудтай хамтын ажиллагааны хэлэлцээр байгуулсан. Үүний дагуу тэдгээрийн Монгол дахь төлөөлөгчийн газар хэлбэрээр мэргэжлийн сургалт явуулж эхэлсэн. Энэ сургалт хожим Индра Кибер Институт болсон.<ref name=amjilt /> === 2019–2024: Ерөнхий боловсрол ба Цонжин === 2019 онд Амжилт Кибер Сургууль нээгдсэн.<ref name=ikon-3ph4>[https://ikon.mn/n/3ph4 «…программын гүнзгийрүүлсэн сургалтыг нэг системд хэрэгжүүлж буй “Амжилт Кибер Сургууль”»]. ''ikon.mn''.</ref> Мөн онд сургуулийн системийн «Амжилт 2.0» хувилбар гарсан. Энэ хувилбар iOS, Android аппликейшнтай байсан. 2020 онд групп Цонжин Болдогт 1,000 айлын хаус хороолол барих төслийг эхлүүлсэн.<ref name=chig /> Үүнтэй холбоотойгоор «Цонжин Кибер Сити» ХХК-ийг байгуулсан. 2021 онд Амжилт Академи нэрээ Амжилт Кибер Академи болгон өөрчилсөн. 2022 онд Амжилт Групп Цонжин Кибер Боардинг Сургуулийг байгуулсан.<ref name=ikon-3p4y /> Сургууль 2022–2023 оны хичээлийн жилээс хичээллэж эхэлсэн. Мөн онд Алматы дахь салбар нээгдэж, сургуулийн системийн «Амжилт 3.0» хувилбар төрийн ESIS системтэй холбогдсон. 2024 онд Цонжинд тусдаа бага сургууль, Яармагт Индра Кибер Сургууль нээгдсэн. === 2025 оноос хойш === 2025 онд Цонжин Кибер Сити хотхоны таунхаусны эхний 60 хаус ашиглалтад орсон.<ref name=tsonjin>[https://tsonjin.com Цонжин Кибер Сити — албан ёсны сайт]. Хандсан 2026-09-24.</ref> Мөн оны 9-р сарын 1-нд Амжилт Кибер Сургуулийн Хан-Уул, Чингэлтэй салбарууд нээгдсэн.<ref name=amjiltcyber>[https://amjiltcyber.edu.mn Амжилт Кибер Сургууль — албан ёсны сайт]. Хандсан 2026-09-24.</ref> 2026 онд: * '''1-р сар.''' Алматы дахь салбар Казахстаны боловсролын лиценз авсан.<ref name=amjilt /> * '''3-р сар.''' Цонжин Кибер Боардинг Сургууль 1–12-р ангиа өргөжүүлэхийн тулд 4 давхар, 5,000 м² орчим сургалт, дотуур байрны шинэ барилгын шав тавьсан.<ref name=ikon-3mbt>[https://ikon.mn/n/3mbt «…Цонжин кибер боардинг сургуулийн шинэ барилгын шав тавих ёслол болж өндөрлөлөө»]. ''ikon.mn'', 2026-03-26.</ref> * '''6-р сар.''' Яармаг дахь Индра Кибер Сургуулийг Амжилт Кибер Сургуулийн салбар болгох шийдвэрийг 22-нд зарласан. Сургууль 2026–2027 оны хичээлийн жилээс салбарын нэрээр хичээллэж эхэлсэн.<ref name=ikon-3p61>[https://ikon.mn/n/3p61 «Амжилт Кибер сургууль Яармагт шинэ салбараа нээлээ»]. ''ikon.mn'', 2026.</ref> * '''7-р сар.''' Цонжин Захын талбайн борлуулалт 1-нд эхэлсэн.<ref name=dorgio>[https://www.dorgio.mn/p/161584 «Цонжин зах: Монголын хамгийн урт худалдааны төв худалдаа эрхлэгчдэд хаалгаа нээж байна»]. ''Dorgio.mn''.</ref> Мөн сард Цонжин дахь бага сургуулийн үйл ажиллагааг зогсоож, 1–12-р ангийг нэг сургуульд нэгтгэсэн. * '''8-р сар.''' 13-нд Индра Кибер Сургууль болон Зузу цэцэрлэгийн хуулийн этгээдүүд улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн.<ref name=opendata>{{Webarchiv|url=https://opendata.burtgel.gov.mn |wayback=20260908033758 |text=Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн мэдээлэл |archiv-bot=2026-11-10 19:43:25 InternetArchiveBot }}. Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар. Хандсан 2026-09-24.</ref> * '''9-р сар.''' 5-нд Цонжин Ресортын эхний блокийн шав тавигдаж, барилгын ажил эхэлсэн.<ref name=tsonjin /> == Бүтэц == {| class=wikitable ! Байгууллага !! Чиглэл !! Он |- | Амжилт Кибер Сургууль || Ерөнхий боловсрол (4 салбар) || 2019 |- | Алматы салбар || Казах хэлтэй IT сургууль, сургалтын төв || 2022 |- | Цонжин Кибер Боардинг Сургууль || Дотуур байртай сургууль || 2022 |- | Индра Кибер Институт || Мэргэжлийн сургалт (18+) || 2018 |- | Амжилт Кибер Академи || Хүүхдийн технологийн сургалт || 2012 / 2021 |- | Amjilt.com || Сургуулийн удирдлагын систем || 2007 / 2010 |- | Амжилт Анимэйшн Студи || 3D хүүхэлдэйн кино || 2011 |- | Цонжин Кибер Сити || Үл хөдлөх хөрөнгө, хот байгуулалт || 2020 |} Группыг үүсгэн байгуулагч, ТУЗ-ын дарга Ж.Шижир удирддаг. Охин байгууллага бүр өөрийн гүйцэтгэх захиралтай. == Боловсрол == === Амжилт Кибер Сургууль === Амжилт Кибер Сургууль нь үндэсний сургалтын хөтөлбөрийг Кембрижийн олон улсын хөтөлбөр, гадаад хэл, технологийн гүнзгийрүүлсэн сургалттай уялдуулан хэрэгжүүлдэг.<ref name=ikon-3ph4 /> Сургууль бэлтгэл бүлгээс 12-р анги хүртэл хамардаг. Сурагчид англи, хятад хэл, программ хангамж, график дизайн, математикийн хичээлийг гүнзгийрүүлэн үздэг бөгөөд ахлах ангийнхан IELTS, SAT, HSK зэрэг олон улсын шалгалтад бэлтгэгддэг.<ref name=amjiltcyber /> ==== Баянзүрх салбар ==== [[Баянзүрх дүүрэг|Баянзүрх дүүргийн]] 43-р хороо, Нарны замд байрладаг. 2019 онд бага боловсролын түвшинд нээгдэж, 2020 онд бүрэн дунд сургууль болсон. 2021 онд анхны төгсөлтөө хийсэн. Сургуулийн мэдээллээр 2025–2026 оны хичээлийн жилд 28 бүлэгт 800 орчим сурагч суралцсан. Сургуулийн тусгай зөвшөөрөл 2025 онд сунгагдаж, 2037 он хүртэл хүчинтэй болсон. Сурагчид 2024 онд WRO робот техникийн үндэсний тэмцээнд 2-р байр эзэлж, 2024–2025 онд Коперникийн олон улсын олимпиадаас 2 алт, 1 мөнгө, 3 хүрэл медаль авсан.<ref name=amjiltcyber /> ==== Хан-Уул салбар ==== [[Хан-Уул дүүрэг|Хан-Уул дүүргийн]] 2-р хороонд байрладаг. Групп 2025 оны эхээр барилгыг нь худалдан авсан. Салбар 2025 оны 9-р сарын 1-нд 15 бүлэг, 424 сурагчтайгаар хичээллэж эхэлсэн.<ref name=amjiltcyber /> ==== Чингэлтэй салбар ==== [[Чингэлтэй дүүрэг|Чингэлтэй дүүргийн]] 2-р хороо, Их тойруу гудамжинд байрладаг. 2025 оны 9-р сарын 1-нд нээгдсэн. 2025–2026 оны хичээлийн жилд 27 бүлэгт 614 сурагч суралцсан.<ref name=amjiltcyber /> ==== Яармаг салбар ==== Хан-Уул дүүргийн 24-р хороо, Хүүшийн аманд байрладаг. Өмнө нь Индра Кибер Сургууль нэрээр ажиллаж байгаад 2026–2027 оны хичээлийн жилээс Амжилт Кибер Сургуулийн салбар болсон.<ref name=ikon-3p61 /> Салбар монгол, англи, хятад гурван хэлтэй хөтөлбөр хэрэгжүүлдэг. Мөн гэрийн даалгаваргүй сургалтын загвараараа онцлог. 2025–2026 онд 600 орчим сурагчтай байв.<ref name=amjiltcyber /> ==== Алматы салбар ==== [[Алматы]] дахь «Amjilt Cyber School» нь 1–11-р ангийн сургууль юм. Казах хэлээр хичээллэдэг бөгөөд программчлал, график дизайн, хэлний сургалтад төвлөрдөг. Сургууль өөрийгөө Алматы хотын анхны казах хэлтэй IT сургууль гэж танилцуулдаг.<ref name=kz-school>{{Webarchiv|url=https://amjiltcyberschool.kz |wayback=20251109161313 |text=«Алматыдағы жетекші IT мектебі — Amjilt Cyber School» |archiv-bot=2026-11-07 19:04:36 InternetArchiveBot }}. Хандсан 2026-09-24.</ref> Үүнээс гадна «Amjilt Cyber Academy» нэрээр казах хэлээр 1 жилийн сургалт явуулдаг. Сургалт Fullstack программчлал, график дизайн, дижитал маркетингийн чиглэлтэй.<ref name=kz-academy>[https://www.amjiltcyberacademy.kz Amjilt Cyber Academy] {{Dead link|date=Аравдугаар сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Хандсан 2026-09-24.</ref> Салбар «AMJILT EDU» ТОО нэрээр бүртгэлтэй. === Цонжин Кибер Боардинг Сургууль === Цонжин Кибер Боардинг Сургууль нь [[Төв аймаг|Төв аймгийн]] [[Эрдэнэ сум|Эрдэнэ сумын]] Цонжин Болдогт байрлах дотуур байртай хувийн ерөнхий боловсролын сургууль юм. Сурагчид даваагаас баасан гараг хүртэл дотуур байранд амьдардаг бөгөөд тэдний өдрийн хуваарийг 24 цагаар төлөвлөдөг.<ref name=tsonjin /> Сургууль математик, программчлал, график дизайн, англи хэл, хятад хэл гэсэн таван хичээлийг гүнзгийрүүлэн заадаг. 2026–2027 оны хичээлийн жилээс Кембрижийн хөтөлбөр нэвтрүүлэхээр болсон.<ref name=ikon-3mbt /> Сургууль 2022–2023 оны хичээлийн жилд 17 багш, ажилтантайгаар хичээллэж эхэлсэн. Сургуулийн мэдээллээр сурагчдын тоо дараах байдлаар өөрчлөгдсөн:<ref name=tsonjin /> {| class=wikitable ! Хичээлийн жил !! Сурагч |- | 2022–2023 || 69 |- | 2023–2024 || 172 |- | 2024–2025 || 265 |- | 2025–2026 || 700 |} 2024 оны 7-р сард тусдаа бага сургууль байгуулагдсан. Харин 2026 оны 7-р сард бага сургуулийн үйл ажиллагааг зогсоож, 1–12-р ангийг нэг сургууль хамрах болсон. Кампус нь хичээлийн байр, дотуур байр, хөл бөмбөгийн талбай, дөрвөн улирлын спорт заал, усан сантай.<ref name=ikon-3mbt /> Сургуулийн сурагчид IMOCSEA, AIMO, ADEPT, SEAMO, Кенгуру зэрэг олон улсын олимпиадад оролцдог. Нэг хичээлийн жилд IMOCSEA, AIMO, ADEPT олимпиадаас 6 алт, 10 мөнгө, 9 хүрэл медаль, 10 тусгай байр авсан.<ref name=ikon-3p4y /> Цонжин Кибер Сити хотхонд хаус худалдан авсан гэр бүлийн хоёр хүүхэд тус сургуульд 12-р анги төгстлөө төлбөргүй суралцдаг.<ref name=tsonjin /> === Индра Кибер Институт === Индра Кибер Институт нь 18-аас дээш насны залууст программ хангамж, дижитал маркетингийн чиглэлээр богино хугацааны мэргэжлийн сургалт явуулдаг байгууллага юм. Институт Хан-Уул дүүргийн 15-р хороо, Нарны замд байрладаг. Институт Энэтхэгийн Бангалорын их сургууль болон бусад байгууллагатай 2017–2018 онд байгуулсан хамтын ажиллагааны хэлэлцээрийн дагуу үүссэн.<ref name=amjilt /> Институт эхэндээ 4 жилийн бакалаврын хөтөлбөр санал болгосон. Гэвч төлбөр нь дотоодын зах зээлд өндөр байсан тул 1–1.5 жилийн дипломын хөтөлбөрт шилжсэн. Сургалтын чиглэл нь программ хангамж, график дизайнаар эхэлж, дараа нь дижитал маркетинг нэмэгдсэн. Институтын мэдээллээр 2018–2023 онд 700 гаруй, 2023–2025 онд 300 гаруй хүн төгссөн.<ref name=amjilt /> 2026 оны 8-р сарын 13-нд институтын байранд «Индра Кибер Сургууль» нэртэй ерөнхий боловсролын сургуулийн хуулийн этгээд бүртгэгдсэн.<ref name=opendata /> Групп уг байранд 6–12-р ангийн сургуулийг 2027 оноос ажиллуулахаар төлөвлөж байна.<ref name=amjilt /> === Амжилт Кибер Академи === Амжилт Кибер Академи нь 7–17 насны хүүхэд, өсвөр үеийнхэнд зориулсан сургалтын төв юм. Академи программчлал, анимэ, манга дижитал зураг, англи хэлний сургалт явуулж, зуны болон өвлийн зуслан зохион байгуулдаг. Хуулийн этгээд нь «Амжилт Кибер Технологи» ТББ.<ref name=academy>{{Webarchiv|url=https://amjilt.com/academy |wayback=20240430055412 |text=Амжилт Кибер Академи — албан ёсны сайт |archiv-bot=2026-09-26 02:10:20 InternetArchiveBot }}. Хандсан 2026-09-24.</ref> Академи 2012 онд «Амжилт Академи» нэрээр богино хугацааны сургалтаар эхэлж, дараа нь 1 жилийн сургалт явуулдаг болсон. Төгсөгчдөө группын бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлтэд ажиллуулдаг байв. 2017 онд «Best of Mongolia» шалгаруулалтаар оны шилдэг сургалтын төвөөр шалгарсан.<ref name=academy /> 2021 оны 10-р сарын 4-нд академи «Амжилт Кибер Академи» нэрээр шинэчлэгдсэн. Үүнээс хойш анимэ, манга бүтээгчийн анги, программчлал ба англи хэлийг хослуулсан «Cyber» хөтөлбөр, bootcamp зэрэг сургалтыг нэвтрүүлсэн. Академи 2022 онд Хөдөлмөр, халамжийн газраас магадлан итгэмжлэгдсэн. 2023 онд «Cyber» хөтөлбөр нь баталгаажиж, суралцагчдад чадамжийн гэрчилгээ олгодог болсон. Академийн мэдээллээр суралцагчдын тоо 2024 онд 1,163, 2025 онд 1,787 байв.<ref name=academy /> Сургалтууд Амжилт Кибер Сургуулийн салбаруудын лабораториудад явагддаг. == Цонжин Кибер Сити == Цонжин Кибер Сити нь Амжилт Группын Цонжин Болдогт хэрэгжүүлж буй хувийн төлөвлөгөөт хотхон юм. === Байршил === Цонжин Болдог нь Улаанбаатараас зүүн тийш 54 км орчимд, Эрдэнэ сумын нутаг, [[Туул гол|Туул голын]] хөндийд оршдог. Хотхон Эрдэнэ сумын 1-р багт, [[Чингис хааны морьт хөшөө]] цогцолборын ойролцоо байрладаг.<ref name=tsonjin /> === Түүх ба зорилго === Хэвлэлд уг төслийг сэргээгдэх эрчим хүчээр цахилгаан, дулаанаа хангадаг, ухаалаг удирдлагатай 1,000 айлын хороолол хэмээн танилцуулсан. Мөн Монголд анх удаа хэрэгжиж буй ийм төрлийн төсөл гэж бичсэн.<ref name=chig /> Хөгжүүлэгч төслийг «Монголын анхны хувийн хот» гэж танилцуулдаг.<ref name=tsonjin /> Хөгжүүлэгчийн зарласнаар хотхон бүрэн баригдсан үедээ дараах зүйлстэй болох зорилттой:<ref name=tsonjin /> * 1,000 гаруй хаус; * 1,000 гаруй зочид буудлын өрөө; * 2,000 гаруй сурагчийн суудал; * 500 гаруй хүүхдийн цэцэрлэг; * нэг километрээс урт худалдааны төв; * 1,000 гаруй ортой эмнэлэг. === Орон сууц === '''Таунхаус хороолол.''' 100 м² талбайтай 80 хаустай бөгөөд эгнээ бүрт 10 хаус байдаг. Эгнээнүүдийг Чингис хааны үеийн түүхэн хүмүүсийн нэрээр нэрлэсэн. Эхний 60 хаусыг 2025 онд зургаан сарын дотор барьж, улсын комиссоор ашиглалтад оруулсан.<ref name=tsonjin /> '''Сингл хаус хотхон.''' 675 м² орчим газартай, хоёр давхар 54 хаустай. Хаус бүр 17 кВт-ын нарны цахилгаан үүсгүүр, инвертор, батерейн системтэй. Барилгууд нь эрчим хүчний A+ ангиллын гэрчилгээтэй. Барилгын ажил 2026 онд явагдаж байна.<ref name=tsonjin /> '''Гэрэгэ хотхон.''' Хөгжүүлэгч дараагийн шатанд 54 хаустай хороолол барихаар төлөвлөж байна. Хаус бүр хоёр давхар, 300 м² орчим талбайтай, хоёр машины дулаан гражтай байна.<ref name=tsonjin /> === Цонжин Зах === Худалдааны төв нь Чингис хааны морьт хөшөө цогцолбороос 1 км, зүүн аймгуудыг нийслэлтэй холбосон замаас 500 м зайд байрладаг.<ref name=dorgio /> Эхний шатны барилга 258 м урт бөгөөд хуурай барааны (162 × 20 м), нойтон барааны (96 × 40 м) гэсэн хоёр хэсэгтэй. Худалдааны талбайг 10 м²-ийн нэгжээр борлуулдаг. Зах 2026 оны 4-р улиралд ашиглалтад орохоор төлөвлөгдсөн.<ref name=tsonjin /> Бүрэн баригдсан үедээ зах нэг километр урт фасадтай, 16,000 м² худалдаа, үйлчилгээний талбайтай болно. Дээврийг нь нарны хавтангаар хучиж, захын цахилгааныг өөрөө үйлдвэрлэхээр төлөвлөсөн.<ref name=arslan>[https://www.arslan.mn/social/news/669550.shtml «…“Цонжин Зах”-ын талбайн борлуулалт эхэллээ»]. ''arslan.mn'', 2026-06-23.</ref> === Цонжин Ресорт === Цонжин Ресорт нь кондотель хэлбэрийн зочид буудлын цогцолбор юм. Өрөөнүүдийг хувь хүн, байгууллага эзэмшиж, түрээсийн үйлчилгээнд хамруулж болно. Блок бүр 108 × 42 м хэмжээтэй, 5 давхар, ган бүтээцтэй. 1-р давхарт зогсоол, үүдний танхим, 2–5-р давхарт нийт 128 өрөө байрлана. Өрөө бүр 72 м² дотоод талбай, 36 м² баганат тагттай.<ref name=tsonjin /> Эхний шатанд 4 блок буюу 512 өрөө барихаар төлөвлөсөн. Эхний блокийн шав 2026 оны 9-р сарын 5-нд тавигдаж, барилгын ажил үргэлжилж байна.<ref name=tsonjin /> Өрөө эзэмшигчид өрөөнийхөө түрээсийн захиалга, цэвэрлэгээний мэдээллийг tsonjin.com платформоор хянах боломжтой байхаар төлөвлөгдсөн. === Боловсрол ба эрүүл мэнд === Хотхонд Цонжин Кибер Боардинг Сургууль ажилладаг. Зузу цэцэрлэгийн барилга болон нээлтийн бэлтгэл ажил 2026 онд бүрэн хангагдсан. Цэцэрлэг боловсролын тусгай зөвшөөрөл авмагц 3–6 насны хүүхэд хүлээн авч эхэлнэ.<ref name=tsonjin /> Цаашид хотхонд эмнэлэг, морин спортын төв байгуулахаар төлөвлөж байна.<ref name=dorgio /><ref name=arslan /> === Дэд бүтэц ба цахим платформ === Хотхоны хаусуудад нарны эрчим хүчний систем, дулаан алдагдал багатай материал ашигладаг. Бохир усыг төвлөрсөн бус цэвэрлэх байгууламжаар цэвэрлэж, саарал усыг дахин ашигладаг.<ref name=tsonjin /> Хотхоны борлуулалт, захиалга, төлбөр, гэрээ, барилгын явцын мэдээлэл tsonjin.com цахим платформоор явагддаг. == Amjilt.com == Amjilt.com (Амжилт LMS) нь сургууль, цэцэрлэг, сургалтын төвүүдэд зориулсан удирдлага, цахим сургалтын систем юм. Системээр сурагчийн мэдээлэл, ирц, дүн, онлайн хичээл, төлбөр, тайланг удирддаг.<ref name=amjilt /> Сургуулийн удирдлага, багш, сурагч, асран хамгаалагч бүгд нэг аппликейшнаар ханддаг. Систем 8 төрлийн хэрэглэгчийн эрхтэй. Системийн хувилбарууд: * 2010 онд «Амжилт Learn» нэрээр хөгжүүлэлт нь эхэлж, туршилтын хувилбар гарсан. * 2019 онд «Амжилт 2.0» хувилбар гарсан. Энэ хувилбар iOS, Android аппликейшнтай. * 2022 онд «Амжилт 3.0» хувилбар гарч, төрийн ESIS системтэй холбогдсон. ESIS нь сургууль, цэцэрлэгийн мэдээллийг нэгтгэдэг төрийн систем бөгөөд эцэг эхчүүд түүгээр хүүхдийнхээ дүн, ирцийг хардаг.<ref name=ikon-esis>[https://ikon.mn/n/1ejf «Эцэг эхчүүд ESIS аппликэшн болон интернэт ашиглан хүүхдийнхээ дүн, ирцийг харах боломжтой боллоо»]. ''ikon.mn'', 2022-04-19.</ref> Компанийн мэдээллээр системийг 90 гаруй сургууль ашигладаг. Үүний 21 нь нийслэлд, 69 нь орон нутагт байдаг. Нийт хэрэглэгч 130,000 гаруй.<ref name=amjilt /> Группын бүх сургууль энэ системээр ажилладаг. == Амжилт Анимэйшн Студи == Амжилт Анимэйшн Студи (Амжилт Анимэйшн ХХК) нь 3D хүүхэлдэйн кино бүтээдэг группын студи юм. Студи захиалгат видео, сурталчилгаа хийхээс эхэлж, дараа нь богино хэмжээний сургамжит хүүхэлдэйн кинонд шилжсэн.<ref name=amjilt /> === Мора === «Мора» нь өнөөгийн Улаанбаатарт өрнөх, 1 цаг 15 минут үргэлжлэх зөгнөлт кино юм. Найруулагч нь Ч.Отгонбаяр, продюсер нь Ж.Шижир, зохиолч нь Г.Анхбаяр. Кинонд хувиа хичээсэн зохион бүтээгч Тэргэл «Мора» нэртэй нисдэг робот бүтээснээр үйл явдал эхэлдэг.<ref name=mglnews>[http://www.mglnews.mn/content/read/74382/Mongoliin-anhnii-3D-huuheldein-kino-%E2%80%9DMORA%E2%80%9D.htm «Монголын анхны 3D хүүхэлдэйн кино ”МОРА”»]. ''mglnews.mn''.</ref> Киног 200 гаруй сая төгрөгөөр бүтээсэн.<ref name=assa /> Тухайн үеийн хэвлэлүүд «Мора»-г Монголын анхны бүрэн хэмжээний 3D хүүхэлдэйн кино хэмээн танилцуулж байсан.<ref name=zuv /><ref name=mglnews /> === Зузугийн найзууд === «Зузугийн найзууд» цуврал нь ишиг, хурга, тугал, ботго, унага гэсэн таван найзын тухай өгүүлдэг. Анги бүр 4–5 минут үргэлжилдэг.<ref name=baabar>[http://www.baabar.mn/article/amjilt «Амжилт»]. ''baabar.mn''.</ref> Цувралын анхны анги «Чихэр Ааруул» 2019 онд гарсан. Студийн мэдээлснээр 50 гаруй анги нь Монгол, Казахстанд цацагдсан.<ref name=youtube>[https://www.youtube.com/@ZuZukidssongs ZuZu kids songs — YouTube суваг]. Хандсан 2026-09-24.</ref> Нийтлэлч Баабар энэ цувралын дүрс, хөдөлгөөний чанар «Мора»-гаас хэд шат ахисан гэж бичсэн.<ref name=baabar /> «Зузу» брэндийг Цонжин дахь цэцэрлэгийн нэрэнд мөн ашигладаг. == Удирдлага == Группыг үүсгэн байгуулагч, ТУЗ-ын дарга [[Жаргалсайханы Шижир|Ж.Шижир]] удирддаг. Тэрээр МУБИС-д математикийн багш мэргэжлээр бакалавр, магистрын зэрэг хамгаалсан. 2008–2009 онд нийслэлийн 54-р сургуульд математикийн багшаар ажилласан.<ref name=urug>[https://web.archive.org/web/20240227101349/https://www.urug.mn/news/11238 urug.mn] (архивласан хуулбар). Хандсан 2026-09-24.</ref> Хэвлэлд түүнийг хувийн 10 сургууль байгуулсан хэмээн тэмдэглэсэн.<ref name=chig /> == Мөн үзэх == * [[Цонжин Болдог]] * [[Чингис хааны морьт хөшөө]] * [[Жаргалсайханы Шижир]] == Эх сурвалж == <references /> == Гадаад холбоос == * [https://amjilt.com Амжилт Групп — албан ёсны сайт] * [https://tsonjin.com Цонжин Кибер Сити — албан ёсны сайт] * [https://amjiltcyber.edu.mn Амжилт Кибер Сургууль — албан ёсны сайт] * [https://web.archive.org/web/20251109161313/https://amjiltcyberschool.kz/ Amjilt Cyber School (Алматы)] [[Ангилал:Монголын компани]] [[Ангилал:Монгол Улсын сургууль]] sc7ma8q1eax9unzg2zt397uoji9qr0t 0 61750 875900 872969 2026-11-11T04:46:16Z ~2026-59721-12 108946 /* Монгол бахархалын өдөр хэзээ вэ? Ойрын жилүүдэд тохиох өдрүүд, нийтийн он тооллоор */ 875900 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} '''Монгол бахархлын өдөр''' нь Монгол Улсад 2012 оноос бүх нийтийн амралтын өдөр болгон тэмдэглэн өнгөрүүлж буй баярын өдөр юм. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2012 оны 1 сарын 9-ний өдрийн 4 тоот зарлигаар эзэн богд Чингис хааны мэндэлсэн огноог холбогдох ажлын хэсгийн дүгнэлт болон ШУА-ны саналд үндэслэн албан ёсны болгож, билгийн тооллын өвлийн тэргүүн сарын шинийн нэгэн гэж тогтоон, уг өдрийг "Монгол бахархлын өдөр" болгон тэмдэглэн өнгөрүүлж байхаар болсон юм. Энэ өдрийг тохиолдуулан жил бүр улс орныхоо тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, үндэсний эв нэгдлийг бататган бэхжүүлэх, төрт ёс, түүх соёлынхоо уламжлалыг гүнзгий судалж, хойч үедээ өвлүүлэх, тэдгээрийг дэлхий дахинд сурталчлан таниулах үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулж, төр, нийгэм, үндэстний өмнө онцгой гавьяа байгуулсан нэг иргэнийг Монгол Улсын төрийн дээд шагнал-тэргүүн зэргийн одон “Чингис хаан” одонгоор шагнадаг уламжлалтай. Монгол бахархлын өдрөөр Монголын нэгдсэн тулгар төрийн уламжлалт Их цагаан тугийг цэнгүүлэх ёслол болж, Их эзэн Чингис хааны хөшөөнд хүндэтгэл үзүүлэн, чансаа өндөр хүчит бөхийн барилдаан болдог. == Монгол бахархалын өдөр хэзээ вэ? Ойрын жилүүдэд тохиох өдрүүд, нийтийн он тооллоор == Өвлийн тэргүүн сарын шинийн нэгэн нь билгийн тоолол учир аргын тоололтой нийцүүлэн тэмдэглэхэд жил бүр өөр өдөр тохиож байгаа юм. * 2012 он: 11 сарын 14, Их эзэн Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийн ойн өдөр * 2013 он: 11 сарын 4, 851 жилийн ойн өдөр * 2014 он: 11 сарын 23, 852 жилийн ойн өдөр * 2015 он: 11 сарын 12, 853 жилийн ойн өдөр * 2016 он: 10 сарын 31, 854 жилийн ойн өдөр * 2017 он: 11 сарын 19, 855 жилийн ойн өдөр * 2018 он: 11 сарын 8, 856 жилийн ойн өдөр * 2019 он:11 сарын 27, 857 жилийн ойн өдөр * 2020 он: 11 сарын 16, 858 жилийн ойн өдөр * 2021 он: 11 сарын 5, 859 жилийн ойн өдөр * 2022 он: 11 сарын 24, 860 жилийн ойн өдөр * 2023 он: 11 сарын 14, 861 жилийн ойн өдөр * 2024 он: 11 сарын 2, 862 жилийн ойн өдөр * 2025 он: 11 сарын 21, 863 жилийн ойн өдөр * 2026 он: 11 сарын 10, 864 жилийн ойн өдөр [[Ангилал:Монголын баяр|бахархлын өдөр]] pii2c3mft63r7d42tmww3zhufbqe3gr 0 62203 875924 874456 2026-11-11T07:36:17Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875924 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс компани | name = Найки, Инк. | logo = [[File:Logo NIKE.svg|150px]] | caption = | image = | type = [[Хувьцаат компани]] | fate = | predecessor = Блю Риббон Спортс | successor = | foundation = 1964 оны 1 дүгээр сарын 25 (Блю Риббон Спортс нэрээр); 1971 онд Найки брэндийг нэвтрүүлсэн | founder = [[Билл Бовермэн]]<br />[[Фил Найт]] | defunct = | location_city = [[Бивертон (Орегон)|Бивертон]], [[Орегон]] | location_country = [[Америкийн Нэгдсэн Улс]] | location = | locations = | area_served = Дэлхий даяар | key_people = | industry = Спортын бараа, хувцас, гутал | products = Спорт гутал, спорт хувцас, спортын хэрэглэл | services = Жижиглэнгийн худалдаа, цахим худалдаа | revenue = 46.3 тэрбум [[Америк доллар|USD]] (2025 оны санхүүгийн жил)<ref name="NikeFY2025">[https://investors.nikeinc.com/investors/news-events-and-reports/investor-news/investor-news-details/2025/NIKE-Inc--Reports-Fiscal-2025-Fourth-Quarter-and-Full-Year-Results/default.aspx NIKE, Inc. Reports Fiscal 2025 Fourth Quarter and Full Year Results] (англиар)</ref> | owner = | num_employees = 77,800 орчим (2025 оны 5 дугаар сарын 31-ний байдлаар)<ref name="NikeFY2025Annual">[https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/320187/000032018725000047/nke-20250531.htm NIKE, Inc. 2025 оны жилийн тайлан] (англиар)</ref> | parent = | divisions = | subsid = [[Converse]] | homepage = [https://www.nike.com/ www.nike.com] | footnotes = | intl = }} '''Найки, Инк.''' ({{lang-en|Nike, Inc.}}, [{{IPA|ˈnaɪki}}] гэж дуудна)<ref name="NikePronunciation">[https://about.nike.com/en/magazine/nike-swoosh-logo-history Nike компанийн түүх, логоны тухай] (англиар)</ref> нь [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]]-ын [[Орегон]] муж улсын [[Бивертон (Орегон)|Бивертон]] хотод төвтэй, спортын гутал, хувцас, хэрэглэл зохион бүтээх, зах зээлд нийлүүлэх чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг үндэстэн дамнасан компани юм. Тус компанийг 1964 онд Билл Бовермэн, Фил Найт нар ''Блю Риббон Спортс'' ({{lang-en|Blue Ribbon Sports}}) нэрээр байгуулжээ. 1971 онд Найки брэндийг нэвтрүүлж, улмаар тус нэрээрээ олон улсад танигдсан компани болсон байна.<ref name="NikeHistory">[https://about.nike.com/en NIKE, Inc. компанийн албан ёсны түүх, мэдээлэл] (англиар)</ref> Найки нь спортын гутал, хувцасны үйлдвэрлэл, загвар зохион бүтээлт, маркетинг, тамирчид болон спортын багуудтай хамтран ажилладгаараа дэлхий даяар танигдсан. Компанийн бүтээгдэхүүнүүд нь мэргэжлийн тамирчдаас гадна сонирхогч тамирчид, фитнесээр хичээллэгчид болон өдөр тутмын хувцас, гутал хэрэглэгчдэд зориулагддаг. Найкигийн таних тэмдэг болох [[свуш]] болон ''Just Do It'' уриа нь спортын салбараас хальж, орчин үеийн загвар, сурталчилгаа, залуучуудын соёлын нэг хэсэг болжээ.<ref name="NikeSwoosh">[https://about.nike.com/en/magazine/nike-swoosh-logo-history The Nike Swoosh Logo: From Humble Beginnings to Global Icon] (англиар)</ref> 2025 оны 5 дугаар сарын 31-ээр дууссан санхүүгийн жилд Найки, Инк.-ийн нийт орлого 46.3 тэрбум америк доллар байсан бөгөөд тухайн үеийн жилийн тайланд дэлхий даяар 77,800 орчим ажилтантай гэж мэдээлжээ.<ref name="NikeFY2025"/><ref name="NikeFY2025Annual"/> == Түүх == [[File:Footwear forensic00.jpg|thumb|right|Найкигийн ''Эйр Макс'' загварын гутал]] === Байгуулагдсан нь === [[Южин (Орегон)|Южин]] хот дахь [[Орегон их сургууль|Орегон их сургуульд]] тамирчин байсан [[Фил Найт]] болон тус сургуулийн хөнгөн атлетикийн дасгалжуулагч [[Билл Бовермэн]] нар 1964 онд хамтран ''Блю Риббон Спортс'' компанийг байгуулжээ. Эхний үед тус компани Японы ''Оницука Тигер'' ({{lang-en|Onitsuka Tiger}}; өнөөгийн [[Asics]] брэндтэй холбоотой) компанийн спорт гутлыг АНУ-д импортлон борлуулдаг байв.<ref name="NikeHistory"/> Фил Найт Японд үйлдвэрлэсэн гүйлтийн гутлыг АНУ-ын зах зээлд нийлүүлэх боломжийг олж харсан бол Билл Бовермэн гутлын хийц, жин, тамирчны гүйцэтгэлийг сайжруулах чиглэлээр туршилт хийж байжээ. Бовермэн гутлыг хөнгөн, тухтай, гүйхэд үр ашигтай болгохыг зорьсон нь компанийн бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлтийн үндсэн чиглэлийн нэг болсон юм. 1960-аад оны сүүлчээр тус компанийн борлуулалт нэмэгдэж, өөрийн брэндийн бүтээгдэхүүн гаргах шаардлага бий болов. 1971 онд ''Найки'' нэрийг сонгож, өөрийн тэмдэг бүхий гутлыг зах зээлд гаргах бэлтгэлээ эхлүүлжээ. Найки гэдэг нэр нь эртний [[Грек хэл|грек]] домог зүй дэх [[Найкэ (ялалтын бурхан)|Найкэ]] хэмээх ялалтын бурхны нэрээс гаралтай. === Найки брэндийн эхлэл === 1971 онд график дизайны чиглэлээр суралцаж байсан [[Кэролин Дэвидсон]] компанийн шинэ логог зохион бүтээжээ. Тэрээр хөдөлгөөн, хурд, эрч хүчийг илэрхийлэх муруй хэлбэртэй тэмдэг санал болгосон нь хожим ''Свуш'' ({{lang-en|Swoosh}}) нэрээр алдаршсан юм. Дэвидсон уг логоны загварын төлөө 35 америк доллар авч байжээ.<ref name="NikeSwoosh"/> 1972 онд Найкигийн нэр болон лого бүхий гутлуудыг олон нийтэд танилцуулсан байна. Тус компанийн эхний бүтээгдэхүүнүүдийн нэг болох ''Мүүн Шү'' ({{lang-en|Moon Shoe}}) нь гүйлтийн гутлын улны хээг туршиж сайжруулахад чиглэсэн загвар байв. Бовермэн гутлын уланд вафли хэлбэрийн хээ гаргах туршилт хийснээр замтай барьцалдах чадварыг сайжруулах шинэ шийдлүүдийг хөгжүүлжээ.<ref name="NikeTimeline">{{Webarchiv|url=https://www.aaf.org/common/Uploaded%20files/AHOF/AHOF_Program_2019.pdf |wayback=20210420061452 |text=Nike компанийн түүхэн цаглал |archiv-bot=2026-11-11 07:36:17 InternetArchiveBot }} (англиар)</ref> 1970-аад онд Найки гүйлтийн спортын зах зээлд байр сууриа бэхжүүлж, АНУ-аас гадна бусад улс оронд бүтээгдэхүүнээ борлуулж эхэлсэн. Тамирчдад зориулсан гутлын технологи, спортын тэмцээнүүдтэй холбоотой маркетинг нь брэндийн нэр хүндийг өсгөхөд чухал үүрэг гүйцэтгэжээ. === Олон улсын зах зээлд өргөжсөн нь === 1970-аад оны сүүлч, 1980-аад онд Найки бүтээгдэхүүний төрөл, түгээлтийн сүлжээгээ өргөжүүлж, гүйлтийн гутлаас гадна сагсан бөмбөг, теннис болон бусад спортын зориулалттай гутал, хувцас үйлдвэрлэхэд анхаарах болсон. 1984 онд Найки сагсан бөмбөгийн тамирчин [[Майкл Жордан]]тай хамтран ажиллах гэрээ байгуулжээ. Үүний үр дүнд 1985 онд ''Эйр Жордан'' ({{lang-en|Air Jordan}}) гутлын анхны загвар худалдаанд гарсан байна. Энэ цуврал нь сагсан бөмбөгийн гутлыг спортын хэрэглэл төдийгүй загвар, цуглуулгын бүтээгдэхүүн болгон хөгжүүлэхэд ихээхэн нөлөө үзүүлжээ. 1988 онд Найки ''Just Do It'' буюу «Зүгээр л хий» гэсэн утгатай сурталчилгааны уриагаа ашиглаж эхэлсэн. Уг уриа нь спортын амжилт, өөртөө итгэх итгэл, зорилгодоо хүрэх хүсэл эрмэлзлийг илэрхийлж, компанийн маркетингийн гол бэлгэдлүүдийн нэг болсон юм.<ref name="SmithsonianNike">[https://www.si.edu/object/nike-t-shirt%3Anmah_881602 Smithsonian Institution: Nike T-shirt] (англиар)</ref> 1980-аад оны сүүлчээс Найки гутал, хувцасны зах зээлд олон улсын хэмжээнд хүчтэй байр суурь эзэлж, мэргэжлийн тамирчид болон спортын багуудтай хамтран ажиллах хүрээгээ тэлсэн байна. === 1990-ээд оноос хойш === 1990-ээд оноос Найки дэлхийн олон бүс нутагт борлуулалт, сурталчилгаа, бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлтээ өргөжүүлэв. Сагсан бөмбөг, хөлбөмбөг, гүйлт, теннис болон бусад спортын төрлүүдэд зориулсан бүтээгдэхүүний цувралууд нь компанийн бизнесийн гол хэсэг болсон. 2000-аад оноос хойш тус компани гутлын зөөлөвч, улны бүтэц, материалын жин, хөлд таарах байдал болон спортын гүйцэтгэлтэй холбоотой технологийн судалгаа, хөгжүүлэлтэд хөрөнгө оруулсаар иржээ. Мөн цахим худалдаа, компанийн өөрийн дэлгүүрүүд болон дижитал үйлчилгээг хөгжүүлж, хэрэглэгчидтэй шууд харилцах сувгуудаа нэмэгдүүлсэн. Найкигийн үйлдвэрлэл олон улсын нийлүүлэлтийн сүлжээнд тулгуурладаг. Тус компани бүтээгдэхүүнийхээ ихэнхийг гэрээт үйлдвэрлэгчдээр дамжуулан үйлдвэрлүүлдэг бөгөөд дизайн, бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлт, маркетинг, түгээлт, брэндийн удирдлагад голлон анхаардаг.<ref name="NikeFY2025Annual"/> == Лого == [[File:Logo NIKE.svg|thumb|right|Найкигийн ''Свуш'' лого]] Найкигийн лого буюу ''Свуш'' нь компанийн хамгийн танигдсан бэлгэдлийн нэг юм. Уг логог 1971 онд [[Кэролин Дэвидсон]] зохион бүтээжээ. Түүний муруй хэлбэрийг хөдөлгөөн, хурд, эрч хүчийг илэрхийлсэн гэж тайлбарладаг. Эхний үед логог бүтээгдэхүүний нэртэй хамт ашигладаг байсан бол хожим дангаар нь байрлуулахад ч брэндийг таних боломжтой болсон байна.<ref name="NikeSwoosh"/> Свуш нь спортын гутал, хувцас, цүнх, малгай болон бусад бүтээгдэхүүн дээр хэрэглэгддэг. Логоны энгийн, ялгарахуйц хэлбэр нь хэвлэмэл сурталчилгаа, телевизийн нэвтрүүлэг, спортын тэмцээн, цахим орчинд танигдах боломжийг нэмэгдүүлжээ. == Бүтээгдэхүүн == Найки нь спортын төрөл бүрийн хэрэгцээнд зориулсан гутал, хувцас, тоног хэрэглэл зохион бүтээж, борлуулдаг. Бүтээгдэхүүнээ мэргэжлийн тамирчид, сонирхогчид болон өдөр тутмын хэрэглэгчдийн хэрэгцээнд нийцүүлэн хөгжүүлдэг. === Спорт гутал === Спорт гутал нь Найкигийн бизнесийн үндсэн бүтээгдэхүүний нэг юм. Үүнд гүйлт, сагсан бөмбөг, хөлбөмбөг, теннис, бэлтгэл сургуулилт болон өдөр тутмын хэрэглээнд зориулсан загварууд багтана. Гутлын загвар боловсруулахдаа жин, улны барьцалдах чадвар, зөөлөвч, тогтвортой байдал, агаар нэвтрүүлэх чанар болон тамирчны хөдөлгөөнд үзүүлэх нөлөөг харгалзан үздэг. Зарим загварт хөнгөн материал, хөөсөн зөөлөвч, тусгай бүтэцтэй ул зэрэг технологийг ашигладаг. === Спорт хувцас, хэрэглэл === Найки нь бэлтгэлийн цамц, өмд, шорт, хүрэм, оймс, малгай, цүнх болон бусад спортын хэрэглэл үйлдвэрлэдэг. Эдгээр бүтээгдэхүүн нь хөдөлгөөнд саад болохгүй хийц, чийг гадагшлуулах материал, спортын төрөлд тохирсон загвараар ялгардаг. Тус компани мөн баг, клуб, холбоодын өнгө, тэмдэг бүхий хувцас үйлдвэрлэж, спортын тэмцээн, бэлтгэл сургуулилтад зориулсан бүтээгдэхүүн нийлүүлдэг. === Төлөөлөх бүтээгдэхүүний цувралууд === *'''[[Air Jordan]]''' — Майкл Жордантай хамтран хөгжүүлсэн сагсан бөмбөгийн гутлын цуврал. Хожим нь бие даасан брэнд болж, спортын гутал, хувцас, цуглуулгын бүтээгдэхүүний зах зээлд танигдсан. *'''[[Nike Air Max]]''' — уланд агаарын зөөлөвчний технологи ашигласан гутлын цуврал. Зарим загварын ил харагдах агаарын хэсэг нь бүтээгдэхүүний таних шинж болсон. *'''[[Nike Air Force 1]]''' — анх сагсан бөмбөгт зориулан гаргасан бөгөөд хожим өдөр тутмын хувцаслалт, гудамжны загварын түгээмэл гутлын нэг болсон. *'''[[Nike Dunk]]''' — сагсан бөмбөгийн гутлын загвараас үүсэлтэй, спорт болон өдөр тутмын хувцаслалтын хүрээнд хэрэглэгддэг цуврал. *'''[[Nike Pegasus]]''' — гүйлтийн бэлтгэлд зориулсан гутлын цуврал. *'''[[Nike Mercurial]]''' — хөлбөмбөгийн тоглогчдод зориулсан гутлын цуврал. Эдгээр цувралууд нь спортын зориулалтаас гадна загвар, өнгөний сонголт, хязгаарлагдмал хувилбар болон бусад брэнд, уран бүтээлчидтэй хийсэн хамтын ажиллагаагаар дамжин хэрэглэгчдийн сонирхлыг татдаг. === Технологи, инновац === Найки бүтээгдэхүүний гүйцэтгэлийг сайжруулах зорилгоор материал, улны бүтэц, зөөлөвч, гутлын дээд хэсгийн хийц болон үйлдвэрлэлийн аргачлалд судалгаа хийдэг. ''Nike Air'' технологи нь гутлын уланд хий агуулсан зөөлөвчийн хэсэг ашигладаг бол ''Flyknit'' нь утаслаг материалыг тусгай аргаар нэхэж, гутлын дээд хэсгийг хөнгөн, биед эвтэйхэн болгох зорилготой. Мөн компанийн бүтээгдэхүүний зарим цувралд нүүрстөрөгчийн ширхэгт хавтан, хөнгөн хөөсөн материал болон хөдөлгөөний үр ашгийг сайжруулахад чиглэсэн бусад шийдлийг ашигладаг. Эдгээр технологийн бодит үр нөлөө нь бүтээгдэхүүний загвар, спортын төрөл, хэрэглэгчийн онцлогоос шалтгаалан ялгаатай. == Борлуулалт ба маркетинг == Найки нь бүтээгдэхүүний чанар, дизайн, тамирчидтай хийсэн гэрээ, спортын тэмцээнүүдийн ивээн тэтгэлэг, сурталчилгааны кампанит ажлаар дамжуулан брэндээ хөгжүүлдэг. === Тамирчид, багуудын ивээн тэтгэлэг === Мэргэжлийн тамирчидтай хамтран ажиллах нь Найкигийн маркетингийн чухал хэсэг юм. Тамирчдын нэр, амжилт, тоглолтын хэв маягтай холбоотой бүтээгдэхүүнүүд нь спортын хөгжөөн дэмжигчид болон цуглуулагчдын сонирхлыг татдаг. Сагсан бөмбөгийн [[Майкл Жордан]], [[Леброн Жеймс]], [[Кевин Дюрант]], хөлбөмбөгийн [[Кристиано Роналдо]], гольфын [[Тайгер Вүүдс]] зэрэг тамирчид Найкигийн бүтээгдэхүүн, сурталчилгаатай олон жилийн турш холбогдож ирсэн. Ивээн тэтгэлгийн гэрээ, хамтын ажиллагааны нөхцөл нь тамирчин болон спортын төрөл бүрээр ялгаатай байдаг. Найки нь мөн мэргэжлийн спортын баг, лиг, тэмцээнүүдтэй хамтран ажиллаж, тоглогчдын хувцас, гутал болон бусад хэрэглэл нийлүүлдэг. Ийм хамтын ажиллагаа нь бүтээгдэхүүнийг бодит спортын орчинд ашиглаж байгааг харуулахын зэрэгцээ брэндийн танигдах байдлыг нэмэгдүүлдэг. === Борлуулалтын сувгууд === Найки бүтээгдэхүүнээ өөрийн жижиглэнгийн дэлгүүр, албан ёсны цахим худалдааны платформ болон бусад жижиглэн худалдааны түншээр дамжуулан борлуулдаг. Цахим худалдаа хөгжихийн хэрээр хэрэглэгчид бүтээгдэхүүний мэдээлэл үзэх, загвар сонгох, худалдан авалт хийх боломж өргөжсөн. Зарим бүтээгдэхүүнийг хязгаарлагдмал тоогоор гаргах, тусгай загварын хамтын ажиллагаа зохион байгуулах, тодорхой зах зээлд зориулсан хувилбар гаргах зэрэг арга нь хэрэглэгчдийн анхаарлыг татах маркетингийн хэрэгсэл болдог. == Хэрэглэгчид ба зорилтот зах зээл == Найкигийн хэрэглэгчдийн хүрээ нь мэргэжлийн тамирчдаас эхлээд спортын сонирхогчид, фитнесээр хичээллэгчид, сурагчид, оюутнууд болон өдөр тутмын хувцас, гутал худалдан авагчдыг хамардаг. Бүтээгдэхүүнээ спортын төрөл, насны бүлэг, хэрэглээний зориулалт, загварын чиг хандлагаар ангилан санал болгодог. Жишээлбэл, гүйлтийн гутал нь бэлтгэл, зай, тав тух зэрэг үзүүлэлтэд төвлөрдөг бол сагсан бөмбөгийн гутал нь тогтвортой байдал, улны барьцалдах чанар, хөдөлгөөний дэмжлэгт анхаардаг. Найкигийн зарим бүтээгдэхүүн өдөр тутмын хувцаслалт, гудамжны загварын нэг хэсэг болсон тул худалдан авагчдын хувьд спортын гүйцэтгэлээс гадна брэндийн танигдах байдал, загвар, өнгө, соёлын утга агуулга ч чухал байдаг. == Соёлын нөлөө == Найки нь спортын бараа үйлдвэрлэгч компани төдийгүй орчин үеийн загвар, сурталчилгаа, алдартнуудын соёлд нөлөө үзүүлсэн брэндүүдийн нэг юм. === Спорт ба алдартнуудын соёл === Майкл Жордантай хамтран хөгжүүлсэн ''Air Jordan'' цуврал нь тамирчны нэр, спортын амжилт, бүтээгдэхүүний дизайн гурвыг нэгтгэсэн маркетингийн жишээ болсон. Сагсан бөмбөгийн гутал нь спортын талбайгаас гадна өдөр тутмын хувцаслалт, гудамжны загвар, цуглуулгын соёлд өргөн хэрэглэгдэх болсон нь энэ цувралын нөлөөтэй холбоотой. Хөлбөмбөг, гүйлт, теннис болон бусад спортын тамирчидтай хийсэн хамтын ажиллагаа нь спортын хөгжөөн дэмжигчдэд тамирчдын хэрэглэдэг бүтээгдэхүүнийг таних, тэдний хэв маягтай холбох боломж олгодог. === Загвар ба гудамжны соёл === ''Air Force 1'', ''Air Max'', ''Dunk'' зэрэг цувралууд нь спортын зориулалтаас гадна хотын өдөр тутмын хувцаслалт, хип-хоп соёл, гудамжны загварын хүрээнд түгээмэл хэрэглэгддэг. Зарим загварыг цуглуулах, хязгаарлагдмал хувилбарыг худалдаж авах, дахин худалдах үзэгдэл нь спортын гутлын эргэн тойронд тусгай хэрэглэгчдийн соёл бий болоход нөлөөлжээ. Найкигийн лого, бүтээгдэхүүний өнгө, загвар, сурталчилгааны дүрслэлүүд нь олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл, спортын нэвтрүүлэг, загварын сэтгүүл болон цахим платформоор дамжин дэлхий даяар түгсэн. === Сурталчилгаа ба уриа === ''Just Do It'' уриа нь спортын амжилтыг зөвхөн мэргэжлийн тамирчидтай холбох бус, өдөр тутмын хөдөлгөөн, дасгал сургуулилт, хувийн зорилгодоо хүрэх хүсэлтэй холбосон сурталчилгааны мессеж юм. Уг уриа нь 1988 оноос хойш Найкигийн брэндийн дүр төрхтэй нягт холбогдож ирсэн.<ref name="SmithsonianNike"/> Найкигийн сурталчилгаанд тамирчдын амжилт, бэлтгэл сургуулилтын явц, саад бэрхшээлийг даван туулах тухай өгүүлэмж түгээмэл ашиглагддаг. Ийм арга нь бүтээгдэхүүний онцлогийг танилцуулахаас гадна хэрэглэгчдийн сэтгэл хөдлөл, спортод хандах хандлагатай холбогдох зорилготой. == Нийгэм, байгаль орчны асуудал == Найкигийн олон улсын үйлдвэрлэлийн сүлжээ нь хөдөлмөрийн нөхцөл, нийлүүлэгчдийн хариуцлага, материалын хэрэглээ, хог хаягдал болон байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийн асуудлыг хөнддөг. Спортын барааны үйлдвэрлэлд гэрээт үйлдвэрүүд өргөн ашиглагддаг тул ажилчдын цалин, ажлын цаг, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, үйлдвэрүүдийн хяналт зэрэг асуудал нь компанийн хариуцлагын талаарх олон нийтийн хэлэлцүүлгийн нэг хэсэг байсаар ирсэн. Найки нийлүүлэгчдийнхээ хөдөлмөрийн стандарт, хяналтын тогтолцоо, тогтвортой хөгжлийн зорилтын талаар мэдээлэл нийтэлдэг боловч эдгээр санаачилгын хэрэгжилт, үр дүнг бие даасан эх сурвалжаар үнэлэх шаардлагатай. Мөн спортын гутал, хувцас үйлдвэрлэхэд ашигладаг хуванцар, резин, нэхмэл материал, будаг болон тээвэрлэлтийн үйл ажиллагаа нь байгаль орчны асуудал үүсгэж болно. Иймээс материалын дахин ашиглалт, бүтээгдэхүүний ашиглалтын хугацаа, үйлдвэрлэлийн хаягдлыг бууруулах зэрэг асуудал нь компанийн урт хугацааны үйл ажиллагааны чухал сэдэв юм. == Охин компани ба бусад брэнд == Найки, Инк. нь өөрийн үндсэн Nike брэндээс гадна спортын гутал, хувцасны зах зээлд үйл ажиллагаа явуулдаг бусад брэндтэй. Тэдгээрийн нэг нь [[Converse]] бөгөөд сагсан бөмбөгийн гутлын түүх, өдөр тутмын хувцаслалттай холбоотой бүтээгдэхүүнүүдээрээ танигдсан. Компани нь өөрийн брэндүүдийн бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлт, маркетинг, түгээлт болон борлуулалтын сувгийг дэлхийн олон зах зээлд зохицуулан ажиллуулдаг. == Цахим холбоос == {{Commons|Category:Nike, Inc.|Nike}} *[https://www.nike.com/ Найкигийн албан ёсны цахим хуудас] *[https://about.nike.com/en Найки компанийн түүх, мэдээ, мэдээлэл] (англиар) *[https://investors.nike.com/ Хөрөнгө оруулагчдад зориулсан мэдээлэл] (англиар) *[https://www.sec.gov/edgar/browse/?CIK=320187&owner=exclude АНУ-ын Үнэт цаас, биржийн хороонд бүртгүүлсэн тайлангууд] (англиар) == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Найки Инк.| ]] [[Ангилал:Орегоны аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Спорт бараа үйлдвэрлэгч]] [[Ангилал:Нэхмэл хувцас үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Нэхмэл хувцасны худалдаа эрхлэгч аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:АНУ-ын үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Гутал үйлдвэрлэгч]] [[Ангилал:Гутлын марк]] [[Ангилал:1964 онд байгуулагдсан]] s31zbaktkc6nblco0nxjd3riqzt8oxb 0 62355 875941 823574 2026-11-11T09:35:44Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875941 wikitext text/x-wiki {{Short description|Баруун хойд Энэтхэг дэх муж}} {{Инфобокс Энэтхэгийн муж эсвэл нутаг дэвсгэр | name = Ражастхан | type = Муж | official_name = Ражастхан муж | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Thar Khuri.jpg | caption1 = [[Тар цөл]] | image2 = Jodhpur mehrangarh fort (enhanced).jpg | caption2 = [[Мехрангарх]] | image3 = Udaipur-Stadtpalast-42-vom Picholasee-2018-gje.jpg | caption3 = [[Хотын ордон, Удаипур]] | image4 = Baroli temple.jpg | caption4 = [[Гатишварын сүм]] | image5 = Whole image of kumbhalgarh.jpg | caption5 = [[Кумбхалгарх]] | image6 = Mahi Bajaj Sagar Dam, Banswara.jpg | caption6 = [[Махи Бажаж Сагар далан]] | image7 = Jain Temple Ranakpur.jpg | caption7 = [[Ранакпур Жаин сүм]] | image8 = Amber palace, Jaipur.jpg | caption8 = [[Амер бэхлэлт]] }} | image_seal = Emblem of India.svg | seal_size = 100 | etymology = [[Ражпут|Хаадын]] нутаг | motto = [[Сатьямэва жаяте]] <br /> (Зөвхөн үнэн ялдаг) | image_map = IN-RJ.svg | coordinates = {{coord|26.6|73.8|region:IN-RJ_type:adm1st|display=inline,title}} | region = Хойд Энэтхэг | before_was = [[Ражпутана агентлаг]] | formation_date4 = 3 сарын 30, 1949 | capital = Жайпур | largestcity = capital | districts = [[Ражастханы тойргийн жагсаалт|41 (7 хэлтэс)]]<ref>{{Cite news|title=Ahead of Assembly polls, Gehlot announces formation of 19 new districts in Rajasthan |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/ahead-of-assembly-polls-gehlot-announces-formation-of-19-new-districts-in-rajasthan/article66632231.ece |work=The Hindu |issn=0971-751X |date=2023-03-17 |access-date=2025-07-03 |archive-date=2023-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230317180332/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/ahead-of-assembly-polls-gehlot-announces-formation-of-19-new-districts-in-rajasthan/article66632231.ece |url-status=live }}</ref> | Governor = [[Харибхау Кисанрао Багде]]<ref>{{cite news |title=BJP's Veteran Haribhau Kisanrao Bagde Named Rajasthan Governor: 5 Points |url=https://www.ndtv.com/india-news/bjps-veteran-haribhau-kisanrao-bagde-named-rajasthan-governor-5-points-6207173 |work=NDTV |date=2024-07-28 |access-date=2025-07-03}}</ref> | Chief_Minister = [[Бхажан Лал Шарма]] | party = [[Бхаратиа Жаната нам|БЖН]] | Deputy_CM = [[Дия Кумари]] ([[Бхаратиа Жаната нам|БЖН]]) <br /> [[Прем Чанд Баирва]] ([[Бхаратиа Жаната нам|БЖН]]) | legislature_type = Нэг танхимт | assembly = [[Ражастханы хууль тогтоох ассамблей]] | assembly_seats = 200 суудал | rajya_sabha_seats = 10 суудал | lok_sabha_seats = 25 суудал | judiciary = [[Ражастханы дээд шүүх]] | area_total_km2 = 342239 | area_rank = 1-р байр | length_km = 826 | width_km = 869 | elevation_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Physiography of Rajasthan |url=https://environment.rajasthan.gov.in/content/environment/en/rsbb/about-rajasthan/physiography-of-rajasthan.html |access-date=2025-07-03 |website=Environment Portal |publisher=Ражастханы засгийн газар |archive-date=2023-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324211322/https://environment.rajasthan.gov.in/content/environment/en/rsbb/about-rajasthan/physiography-of-rajasthan.html |url-status=live }}</ref> | elevation_m = 225 | elevation_max_m = 1,722 | elevation_max_point = [[Гуру Шихар]]<ref>{{Cite web |date=2009-04-10 |title=Guru Shikhar...Mount Abu |url=http://sirohi.nic.in/guru.htm |access-date=2025-07-03 |publisher=Үндэсний мэдээлэл зүйн төв |archive-date=2009-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090410000632/http://sirohi.nic.in/guru.htm |url-status=dead }}{{better source needed|date=May 2023}}</ref> | elevation_min_m = 100 | elevation_min_point = Бхим блок | population_footnotes = <ref name="RjPOP">{{cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/stock/profiles/en/IND008_Rajasthan.pdf|title=Rajasthan Profile|publisher=[[Энэтхэгийн хүн амын тооллого]]|access-date=2025-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916102940/http://censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/stock/profiles/en/IND008_Rajasthan.pdf|archive-date=16 September 2016|url-status=live}}</ref> | population_total = {{Increase}} 68,548,437 | population_as_of = 2011 | population_rank = 7-р байр | population_density = 200 | population_urban = 24.87% | population_rural = 75.13% | population_demonym = [[Ражастханчууд]] | 0fficial_Langs = [[Хинди хэл]]<ref name=nclmanurep2010>{{cite web |url = http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |title = Хэлний цөөнхийн асуудал эрхэлсэн комиссарын илтгэл: 52 дахь илтгэл (2014 оны 7 сараас 2015 оны 6 сар хүртэл) |pages = 34–35 |publisher = Хэлний цөөнхийн асуудал эрхэлсэн комиссар, Цөөнхийн хэрэг эрхлэх яам, Энэтхэгийн Засгийн газар |access-date = 2025-07-03 |df = dmy-all |archive-url = https://web.archive.org/web/20171228171523/http://www.nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf |archive-date = 2017-12-28}}</ref> | additional_official = [[Англи хэл]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Деванагари бичиг]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Finance Department, GoR |url=https://finance.rajasthan.gov.in/docs/budget/statebudget/2024-2025%20(Modified%20Budget)/EconomicReviewE.pdf |access-date=2025-07-03 |website=finance.rajasthan.gov.in |archive-date=2023-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230223083234/https://finance.rajasthan.gov.in/website/StateBudgetAll.aspx |url-status=dead }}</ref> | GDP_total = {{Increase}}{{INRConvert|15.28|lc|lk=r}} | GDP_year = 2023-24 | GDP_rank = 7-р байр | GDP_per_capita = {{Increase}}{{INRConvert|167964|lk=r}} | GDP_per_capita_rank = 22-т | HDI = {{Increase}} 0.652 {{color|#fc0|Дундаж}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=2025-07-03}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 23-т | literacy = 75.8%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Жилийн тайлан, Ажиллах хүчний үечилсэн судалгаа (PLFS) (2023 оны 7 сараас 2024 оны 6 сар) |date=2024-09-23 |publisher=Үндэсний түүвэр судалгааны алба, Статистикийн яам, хөтөлбөрийн хэрэгжилт, Энэтхэгийн Засгийн газар |year=2024 |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 33-т | sex_ratio = 1009[[эмэгтэй|♀]]/1000 [[эрэгтэй|♂]]<ref>{{Cite web|title=Sex ratio of State and Union Territories of India as per National Health survey (2019–2021)|url=https://main.mohfw.gov.in/basicpage-14|website=Эрүүл мэнд, гэр бүлийн халамжийн яам, Энэтхэг|access-date=2025-07-03|archive-date=2023-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108164803/https://main.mohfw.gov.in/basicpage-14|url-status=live}}</ref> | sexratio_year = 2021 | sexratio_rank = 30-т | iso_code = IN-RJ | registration_plate = RJ | website = Rajasthan.gov.in | image_highway = SH IN-RJ.png | SH_numbers = [[Ражастхан мужийн хурдны замын жагсаалт|RJ SH1 -RJ SH138]] }} '''Ражастхан''' ([[латин үсэг|лат-га.]] ''Rajasthan'' {{IPA|ˈrɑːʤʌstʰɑːn}} - «вангийн нутаг») — [[Энэтхэг]] улсын харьяа, нутгийн өрнөд хэсэгт оршдог '''[[муж]]'''. 342 мянган км² газар нутаг, 74 сая хүн амтай. ==Зураг == <gallery widths="170px" heights="130px"> Thar_desert_Rajasthan_India.jpg|Тар цөл Road_Tunnel_in_Jaipur_Rajasthan.jpg|Хонгил зам Children_performing_for_Independence_Day,_Alwar_district,_Rajasthan,_India.jpg|Хүүхэд багачууд </gallery> == Эшлэл == {{Reflist}} {{Энэтхэг}} [[Ангилал:Ражастхан| ]] [[Ангилал:Энэтхэгийн муж улс]] nbwyacyjgbxbkffwtkxjlh7zszoqxwp 0 65353 875848 874228 2026-11-11T00:33:23Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875848 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс аж ахуйн нэгж | Name = Говь ХК | Logo = GOBI Wordmark& amp;Symbol 1500.png | Unternehmensform = [[Хувьцаат компани]] | Gründungsdatum = 1981 оны 9 сарын 5 | Sitz = [[Улаанбаатар]], {{MNG}} | Leitung = Б.Амарсайхан <small>(гүйцэтгэх захирал)</small><br>Ц.Баатарсайхан <small>(ТУЗ-ийн дарга)</small> | Mitarbeiterzahl = {{increase}} 1,300 (2025 он) | Branche = Ноос, [[ноолуур]]ан бүтээгдэхүүн | Produkte = GOBI <br /> GOBI Organic <br /> GOBI Kids <br /> Goyo <br /> YAMA | Homepage = [http://www.gobi.mn/ www.gobi.mn] }} [[Файл:Headquarter of the Gobi Corporation.jpg|300x300px|thumb|right|Говь ХК-ийн төв байр]] “'''ГОВЬ'''” ХК нь 1981 онд [[Япон]] улсын хөрөнгө оруулалттайгаар байгуулагдсан үндэсний ууган үйлдвэрлэгч юм. “ГОВЬ” ХК-ийн төрийн мэдлийн [[Хувьцаа|хувьцааг]] 2007 оны 7 сард “Эф Си Ай” ХХК олон улсын нээлттэй дуудлага худалдаагаар худалдан авснаар “ГОВЬ” ХК хувийн хэвшлийн бүтэц зохион байгуулалт, менежменттэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн.<ref name=":2">{{Cite web |title=2024 оны жилийн тайлан ГОВЬ ХК |url=https://info.gobicashmere.at/uploads/Gobi_Annual_Report_2024_WEB_e0b5026523.pdf?updated_at=2025-03-31T01:28:23.305Z |access-date=2025-09-15 |website=info.gobi.mn}}</ref>  [[Монгол]] ямааны 100% [[Ноолуур|ноолуурыг]] ашиглан дэлхийн зэрэглэлд нийцсэн хамгийн сүүлийн үеийн техник, технологиор үйлдвэрлэл явуулдаг дэлхийд цөөнд тооцогддог ноолуурын цогц үйлдвэр юм. Компанийн нэр нь Монголын түүхий ноолуурын дийлэнх хэсгийг нийлүүлдэг, ховор амьтан ургамлын өлгий болсон байгалийн өвөрмөц тогтоцтой [[Говь|Говь цөлийг]] бэлгэддэг. “ГОВЬ” ХК нь Улаанбаатар хотод гурван салбар, Дархан хотод нэг салбар дэлгүүртэй. Мөн [[Герман]] улсын [https://www.google.com/maps/place/GOBI+Cashmere+-+Berlin/@52.5036544,13.3218197,17z/data=!3m2!4b1!5s0x47a850fca9d68d1b:0x22eac2c62d5aac84!4m6!3m5!1s0x47a850fcc9bbe4c1:0xacc22b80672c7644!8m2!3d52.5036544!4d13.3218197!16s%2Fg%2F11c2p0ns2n?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI1MDkxMC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Берлин], [https://www.google.com/maps/place/GOBI+Cashmere+-+Berlin/@52.5036544,13.3218197,17z/data=!3m2!4b1!5s0x47a850fca9d68d1b:0x22eac2c62d5aac84!4m6!3m5!1s0x47a850fcc9bbe4c1:0xacc22b80672c7644!8m2!3d52.5036544!4d13.3218197!16s%2Fg%2F11c2p0ns2n?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI1MDkxMC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Дюссельдорф] хотуудад салбар дэлгүүрүүдтэйгээс гадна олон улсад найман франчайз дэлгүүр ажиллуулж байна.<ref name=":2" /> Түүнчлэн Герман, АНУ, Их Британи, Франц болон Польш улсад зориулсан албан ёсны онлайн дэлгүүрүүдээр үйл ажиллагаагаа өргөжүүлжээ. Тус компани нь түүхий эдийг зуучлагчгүйгээр малчдаас шууд худалдан авч, дэвшилтэт технологиор боловсруулан өндөр чанарын ноолууран бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчдэд хүргэдэг. == Түүх == Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Аж Үйлдвэрийн Хөгжлийн Байгууллагын ([https://www.facebook.com/unidomongolia/ ЮНИДО]) төслийг хэрэгжүүлэх хүрээнд ноолуур болон тэмээний ноос боловсруулах туршилтын үйлдвэр байгуулагдсан. Тус төслийн хүрээнд 78 инженер Япон улсад гурван сарын сургалтад хамрагдан ноолуур, тэмээний ноос боловсруулах аргачлал болон үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг ажиллуулах чиглэлээр бэлтгэгджээ.<ref>{{Cite web |title=UNIDO Publications in 1978 |url=https://open.unido.org/assets/data/publications/1978.html |access-date=2023-11-16 |website=open.unido.org |archive-date=2023-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113065304/https://open.unido.org/assets/data/publications/1978.html |url-status=dead }}</ref> Ноолуур нь Монголын нүүдэлчин малчдын хувьд олон зуун жилийн туршид амин чухал баялаг байсаар ирсэн. Улсын гол экспортын бүтээгдэхүүний нэг болох ноолуур нь говь, тал, уул, ой зэрэг олон төрлийн бүс нутагт тархан амьдардаг ямааны хялгасан үснээс боловсруулан гаргадаг. Монголын бусад гол экспортын бүтээгдэхүүнд нүүрс, зэс, алт зэрэг ашигт малтмал багтдаг.<ref>{{Cite web |date=2023-08-31 |title=How One Mongolian Sweater Company Is Making Cashmere More Eco-Friendly |url=https://www.afar.com/magazine/gobi-cashmere-merges-tradition-with-eco-friendly-practices |access-date=2023-11-16 |website=AFAR Media |language=en}}</ref> 2012 онд ашигт малтмалын салбарын огцом өсөлтөөс үүдэн инфляц нэмэгдэж, тухайн жил 12%-т хүрэв. Үүний улмаас бизнес эрхлэгчдэд хүндрэл учирсны дунд “ГОВЬ” ХК-ийн үйлдвэрлэлийн өртөг өсөж, ялангуяа түүхий эдийн үнэ нэмэгдсэн. COVID-19 цар тахлын үед дэлхийн ноолуурын эрэлт буурч, түүхий эдийн үнэ унахад хүргэсэн. Үнийн бууралтаас үл хамааран олон улсад ноолуурын эрэлт буурснаар Монголын хүн амын 1/4-ийг эзлэх нүүдэлчин амьдралтай малчдын өрхийн орлогын гуравны нэгийг хангадаг<ref name=":2" /> ноолуурын үйлдвэрлэл мөн адил буурсан. Энэ уналт нь малчдын амьжиргаа, нүүдэлчин өв соёл, тогтвортой байдалд сөрөг нөлөө учруулсан. == Түүхэн товчоон == * 1976 он - [https://www.unido.org/ ЮНИДО]-ийн төслийн хүрээнд ямааны ноолуур, тэмээний ноос боловсруулах туршилтын үйлдвэр ашиглалтад оров. * 1977 он - Япон улсын Засгийн газраас [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ]]-ын Засгийн газарт 5.0 тэрбум иенийн буцалтгүй тусламж олгож, Улаанбаатар хотноо ноос ноолуур боловсруулах үйлдвэр байгуулах тухай Монгол-Японы Засгийн газрын хэлэлцээр байгуулав.<ref name=":1">{{Cite web |title=Exploring the Wonders of GOBI Cashmere: A Behind-the-Scenes |url=https://www.gobicashmere.com/us/blogs/culture/exploring-the-wonders-of-gobi-cashmere-a-behind-the-scenes/ |access-date=2023-11-16 |website=www.gobicashmere.com |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20231102053921/https://www.gobicashmere.com/us/blogs/culture/exploring-the-wonders-of-gobi-cashmere-a-behind-the-scenes/ |archive-date=2023-11-02 |url-status=dead }}</ref> * 1981 он - Ямааны ноолуур, тэмээний ноос боловсруулах үйлдвэрийн машин тоног төхөөрөмжийн угсралт, тохируулгын ажлыг гүйцэтгэн, технологийн шугамыг ашиглалтад хүлээн авч, Монгол-Японы хамтын ажиллагааны хүрээн дэх анхны байгууламж “ГОВЬ” үйлдвэр үүд хаалгаа нээлээ.<ref name=":1" /> * 1987 он - Компьютерын автомат удирдлага бүхий Япон улсын SET-092 сүлжих машиныг үйлдвэрт суурилуулав. * 1991 он - Олон улсын ISO-9000 стандартыг үе шаттайгаар нэвтрүүлж<ref name=":1" />, үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүний 98% экспортлон Олон улсын чанарын цом, гэрчилгээг авсан Монгол улсын анхны үйлдвэр боллоо.<ref>{{Cite web |last=Mongolia |first=Escape To |title=From Goat to Coat: What to Know and Where to Buy the Best Mongolian Cashmere |url=https://www.escapetomongolia.com/blog/from-goat-to-coat-what-to-know-and-where-to-buy-the-best-mongolian-cashmere |access-date=2023-11-16 |website=www.escapetomongolia.com}}</ref> * 1993 он - Монгол Улсын Засгийн газрын Өмч Хувьчлалын Комиссын тогтоолоор “ГОВЬ” УҮГ-ыг “ГОВЬ” ХК болгон зохион байгуулж, МХБ-д бүртгүүлэн, нийт дүрмийн сангийн 25.1% буюу 1,919,061 ширхэг хувьцаа нь хөрөнгийн биржээр арилжаалагдсан. * 1997 он - Монголд анх удаа ноос ноолууран хөнжил, ноолууран давуу, драп, нарийн номерын ээрмэл утас үйлдвэрлэх “Говь-2″ үйлдвэрийг ашиглалтад оруулав. * 1998 он - Гадаад зах зээлээ өргөжүүлэн Япон улсад “Алтай”, Бельги улсад “Gobi Europe”, АНУ-д “Gobi- USA” зэрэг охин компаниуд байгуулж, дэлхийн 30 гаруй оронтой түншийн харилцаагаа өргөжүүлэн тогтоов. * 2000 он - Утас будах технологи нэвтрүүлэв. Орчин үеийн компьютерын системд холбогдсон STOLL-330 сүлжих машиныг суурилуулав. * 2007 он - "ГОВЬ” компанийн төрийн өмчлөлд байсан 73.45%-н хувьцааг “ЭФ СИ АЙ” ХХК Олон улсын нээлттэй дуудлага худалдаагаар худалдан авснаар “ГОВЬ” ХК хувийн эзэмшилд бүрэн шилжлээ. * 2008 он - Үйлдвэрийн дэргэдэх Төв дэлгүүрийн барилгын дизайныг Японы алдарт архитектор Сайко Кейчиро хийж гүйцэтгэн, шинэ дэлгүүр тухайн оны 6 сард нээлтээ хийлээ. <ref>{{Cite web |date=2023-08-31 |title=How One Mongolian Sweater Company Is Making Cashmere More Eco-Friendly |url=https://www.afar.com/magazine/gobi-cashmere-merges-tradition-with-eco-friendly-practices |access-date=2023-11-16 |website=AFAR Media |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title= |work=Gobi Cashmere Introduction |url=https://ambasadamongolii.pl/wp-content/uploads/2022/11/Gobi-Profile-ENG.pdf |access-date=2023-11-16 |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604211115/http://ambasadamongolii.pl/wp-content/uploads/2022/11/Gobi-Profile-ENG.pdf |url-status=dead }}</ref> * 2009 он - Японы Токио хотод салбар дэлгүүрээ нээлээ. Италийн “VVA Consulting Company”-тай хамтран ажиллах гэрээг байгууллаа. “ГОВЬ” Үйлдвэрт техник, технологийн шинэчлэлтүүдийг үе шаттайгаар хийсэн. * 2010 он - Монголын ноолуурын салбарт анх удаагаа Принт технологийг нэвтрүүлэв. * 2011 он - Үйлдвэрлэлийн хүчин чадлаа 2 дахин нэмэгдүүлэв. Италийн алдарт хувцас загвар зохион бүтээгч Саверио Палателлатай хамтарсан анхны коллекц болох “Gobi by [https://www.saveriopalatella.it/ Saverio Palatella]” худалдаанд гарлаа. “ГОВЬ” ХК-ийн 30 жилийн тэмдэглэлт ой энэ онд тохиов. * 2013 он - Үйлдвэрийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлж “Whole Garment” буюу оёдолгүй сүлжмэл бүтээгдэхүүний шинэ технологийг нэвтрүүлэв. * 2014 он - Монгол ямааны ноолуурын үндсэн 4 өнгө болох цагаан, цайвар шаргал, бор, хөх саарал өнгийн ноолуурыг цайруулж будахгүйгээр байгалийн өнгөөр нь бэлэн бүтээгдэхүүн болгон гаргасан "GOBI Organic" брэндийг худалдаанд гаргалаа. * 2015 он - Японы алдарт бизнесмен [[:en:Kazuo_Inamori|Казүо Инамори]]-гоос үндэслэсэн [[:en:Amoeba_Management|АМЁБ]] менежментийг бие даан нэвтрүүлж эхэллээ. * 2016 он - ХБНГУ улсад албан ёсны нэрийн дэлгүүрээ нээлээ. * 2017 он - Оёдлын шинэ үйлдвэр ашиглалтад оруулсан ба цахим худалдааны хуудас ашиглалтад орсон [https://www.gobicashmere.com www.gobicashmere.com]. * 2019 он - “ГОВЬ” ХК нь “[https://mcs.mn/en/ Эм Си Эс]”-ээс Гоёо Кашмерыг бүрэн худалдаж авсан<ref name=":0">{{Cite journal |title=Annual report GOBI 2021 |url=https://www.mse.mn/issuers/activityreport/354_20220613145454report.pdf |journal=}}</ref>. Монголын [https://www.mongolchamber.mn/?locale=en Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим]аас зохион байгуулсан Эдийн засгийн шилдэг 100 аж ахуйн нэгжийн 19-р байранд шалгарсан. * 2021 он - [[:en:WPP_plc|WPP]] Группын нэг хэсэг болох “[[:en:Ogilvy_(agency)|Ogilvy]]” агентлагтай маркетингийн зөвлөгөө өгөх чиглэлээр хамтран ажиллахаар болсон. * 2022 он - Технологийн илүүдэл түүхий эдийг ашиглан байгаль орчинд ээлтэй “Cashmere Reborn” цуглуулгаа гаргасан. * 2023 он - Италийн алдарт дизайнер [https://www.giorgiospina.com/?lang=en Giorgio Spina] "ГОВЬ" ХК-ийн ерөнхий дизайнераар сонгогджээ.<ref>{{Cite web |title=Giorgio Spina |url=https://www.jargaldefacto.com/article/giorgio-spina |access-date=2023-11-16 |website=Jargal Defacto |archive-date=2023-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231031151838/https://www.jargaldefacto.com/article/giorgio-spina |url-status=dead }}</ref> Олон улсын [[:en:Oeko-Tex|OEKO-TEX]] болон [https://sustainablefibre.org/ Sustainable Fiber Alliance]-ын сертификатуудыг амжилттай авч жил бүр хүчинтэй хугацааг шинэчлэж байна. * 2024 - Үйлдвэрлэлийн удирдлагын систем (MES) болон [[:en:SAP_S/4HANA|SAP S/4 HANA]] ERP зэрэг шинэчлэлтүүдийг хэрэгжүүлэв. Мөн брэндийн цогц шинэчлэл хийж, шинэ лого, бэлгэ тэмдэг болон брэндийн өнгийг танилцуулснаар олон улсын хэмжээнд танигдах байдал болон брэндийн байр сууриа бэхжүүлэхийг зорив.<ref name=":2" /> == Үйл ажиллагааны товчоон == "ГОВЬ" ХК нь “Дэлхийн хамгийн том ноолуурын дэлгүүр”-ийг эзэмшдэг бөгөөд Улаанбаатар хотын [[Төрийн ордон|Төрийн орд]]<nowiki/>ны хажууд байрлах [https://galleriaub.mn/ Galleria Ulaanbaatar Mall]-д 2,500 м² (27,000 ft²) талбай бүхий дэлгүүртэй. Салбар дэлгүүрүүдийн интерьер дизайн нь Монголын өв уламжлалаас сэдэвлэсэн бөгөөд байгаль, газар нутгийн онцлогийг тусгасан байдаг. Тус компани анхан шат, ээрэх, нэхэх, сүлжих болон оёх гэсэн 5 үйлдвэртэй. Эдгээрээс анхан шатны үйлдвэр нь жилд ойролцоогоор 1,200 тонн түүхий ноолуур боловсруулах хүчин чадалтай. Боловсруулсан түүхий эдээс жил бүр ойролцоогоор 1,300 тонн ноолууран утас үйлдвэрлэгдэж, түүнээс 1.7 сая ширхэг сүлжмэл бүтээгдэхүүн, 650,000 ширхэг нэхмэл бүтээгдэхүүн, 160,000 ширхэг оёмол бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломжтой.<ref name=":2" /> Дэлхийн түүхий ноолуурын 40 хувийг Монгол Улс дангаараа нийлүүлдэг бол үлдсэн хэсгийг БНХАУ, Иран болон Афганистан улсууд нийлүүлдэг. 2008 онд Ц.Баатарсайхан компанийн гүйцэтгэх захирлаар томилогдож, улсын өмчит үйлдвэрийг Монголын хамгийн том ноолууран бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч болгон өөрчлөхөд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. Түүнийг Монгол Улсын Засгийн газраас улсын эдийн засагт оруулж буй хичээл зүтгэл, нөр их хөдөлмөрийг нь үнэлэн [[Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар|Хөдөлмөрийн Баатар]] цолоор шагнажээ.<ref name=":0" /> 2024 оны 3-р сард түүнийг Б. Амарсайхан залгамжилж, компанийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж эхэлсэн. "ГОВЬ" ХК нь олон улсын нэр хүндтэй загвар зохион бүтээгчидтэй хамтран ажиллаж ирсэн бөгөөд тэдгээрийн дунд Martin Parker, [https://josephabboud.com/ Joseph Abboud], [https://www.tadashishoji.com/ Tadashi Shoji], [https://www.narcisorodriguez.com/ Narciso Rodriguez], [[:en:Donna_Karan|Donna Karan]] болон [https://www.giorgiospina.com/?lang=en Giorgio Spina] багтдаг. Эдгээр хамтын ажиллагааны үр дүнд Монгол ноолуурыг олон улсын тавцанд сурталчилсан коллекциудыг танилцуулсаар байна. == Брэндийн шинэчлэлт == 2024 онд “ГОВЬ” ХК олон улсын зах зээл дээрх байр сууриа бэхжүүлэх, брэндийн танигдалтыг нэмэгдүүлэх зорилгоор цогц брэндийн шинэчлэл хийсэн. Энэ хүрээнд компанийн үндсэн үнэ цэнэ болох ямаа, малчид, ажилтнууд болон хэрэглэгчдийн нэгдлийг илэрхийлсэн шинэ лого, бэлгэ тэмдэг нэвтрүүлсэн.<ref name=":2" /> Түүнчлэн брэндийг илтгэх өнгөнүүдийг шинэчлэн, ноолуурын байгалийн өнгөнөөс сэдэвлэн цагаан, цайвар шаргал, зөвхөн Монголд байдаг дулаан саарал, гүн бор өнгийг сонгосон. Үүнээс гадна хавар, зун, намар, өвлийг бэлгэдсэн улирлын бэлгэ тэмдгийг танилцуулснаар ноолуурын зөвхөн хүйтэн улирлын хэрэглээ бус жилийн аль ч улиралд өмсөх боломжтой тансаг хэрэглээг илэрхийлжээ. Шинэчлэлийн хүрээнд “Truly Mongolian.” гэх концепцыг нэвтрүүлсэн бөгөөд энэ нь түүхий ноолуурыг бэлтгэхээс эхлээд эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх хүртэлх бүх л үйл явц Монгол улсад явагддаг болохыг тодотгов. Энэхүү концепц нь олон зууны уламжлал, ур чадварыг тусган харуулж, бүрэн утгаараа Монгол брэнд гэдгийг илтгэсэн. Мөн 100% Монгол ноолуураар халуун дулаан мэдрэмж, тансаг байдал, баяр баяслыг түгээхийн зэрэгцээ нүүдэлчдийн ахуй амьдрал, байгаль орчинд эерэг хувь нэмэр оруулах эрхэм зорилготойгоор үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлж байна. == Охин компани == "ГОВЬ” ХК нь нийтдээ 7 охин компанитай бөгөөд тэдгээр нь [https://web.archive.org/web/20231102053729/https://www.northdata.de/Gobi+Cashmere+Europe+GmbH,+Berlin/Amtsgericht+Cottbus+HRB+12839 ГОВЬ Кашмер Европ] (''Gobi Cashmere Europe GmbH''), [https://opencorporates.com/companies/us_ca/4306075 ГОВЬ Монгол Кашмер АНУ] (''Gobi Mongolian Cashmere USA Corp''), ГОВЬ Кашмер (Өвөр Монгол) ХХК (''Gobi Cashmere (Inner Mongolia) Ltd.''), [https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/13970601 Говь Кашмер НВУ ХХК] (''Gobi Cashmere UK Ltd''.), [https://www.bloombergtv.mn/news/gpy8 Говь Кашмер Казахстан] (''Gobi Cashmere Kazakhstan LLP''), Говь Австрали (''Gobi Australia'') болон Говь Кашмер Солонгос ХХК (Gobi Cashmere Korea Ltd). Эдгээр охин компаниуд нь өөрсдийн бүс нутагт ГОВЬ брэндийн ноолууран бүтээгдэхүүний борлуулалт, маркетингийн үйл ажиллагааг хариуцахын зэрэгцээ, дэлхий даяарх хэрэглэгчдэд бүтээгдэхүүнээ хүргэх зорилгоор ложистикийн үйл ажиллагаа явуулдаг. == Дэлгэрэнгүй сурвалж == {{commonscat}} [[Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:1981 онд байгуулагдсан]] 8swr37pjqq9roccp0ct8l9dai4egvn8 0 65365 875811 865073 2026-11-10T19:20:41Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875811 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Формула-1 уралдаан | Rennen = AUS | Jahr = 2017 | Rennen Nr. = 1 | Streckenprofil = Circuit Albert Park.svg | Name = 2017 Formula 1 Rolex Australian Grand Prix | Datum = 3 сарын 26 | Ort = [[Мельбурн]] | Kurs = [[Альберт паркийн авто тойруулга|Альберт парк]] | Runden = 57 | Geplante Runden = 58 | Länge (m) = 5303 | Wetter = бага зэрэг үүлэрхэг<br />агаарын температур 24ºC<br />замын температур 31-36°C | Zuschauer = | Pole Fahrer = {{GBR|Ziel=Льюис Хамилтон}} | Pole Team = {{GER|Мерседес АМГ Ф1 баг|Мерседес}} | Pole Zeit = 1:22,188 | Schnellste Runde Fahrer = {{FIN|Ziel=Кими Райкконен}} | Schnellste Runde Team = {{ITA|Ziel=Скудериа Феррари}} | Schnellste Runde Zeit = 1:26,538 | Schnellste Runde = 56 | Sieger Fahrer = {{DEU|Ziel=Себастиан Феттель}} | Sieger Team = {{ITA|Ziel=Скудериа Феррари}} | Zweiter Fahrer = {{GBR|Ziel=Льюис Хамилтон}} | Zweites Team = {{GER|Мерседес АМГ Ф1 баг|Мерседес}} | Dritter Fahrer = {{FIN|Ziel=Валттери Боттас}} | Drittes Team = {{GER|Мерседес АМГ Ф1 баг|Мерседес}} }} '''2017 оны [[Австралийн гран-при]]''' (албан ёсоор '''2017 Formula 1 Rolex Australian Grand Prix''') нь гуравдугаар сарын 26-нд [[Мельбурн]]ы [[Альберт паркийн авто тойруулга]] дээр зохиогдсон [[2017 оны Формула-1|2017 оны Формула-1-ийн дэлхийн аваргын]] эхний уралдаан юм. ==Уралдааны мэдээ== ===Тойм=== Австралийн их шанд Пирелли нисгэгч нарт ''P Zero Soft'' (шар), ''P Zero Supersoft'' (улаан), ''P Zero Ultrasoft'' (нил ягаан), мөн түүнчлэн нойтон замд зориулсан ''Cinturato Intermediates'' (ногоон), ''Cinturato Full-Wets'' (хөх) дугуйнуудыг бэлтгэжээ.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.motorsport-total.com/f1/news/2016/12/formel-1-2017-pirelli-gibt-erste-reifenmischung-bekannt-16122207.html |wayback=20170326230745 |text=Motorsport-Total.com: ''Formel 1 2017: Pirelli gibt erste Reifenmischung bekannt'' |archiv-bot=2026-11-10 19:20:41 InternetArchiveBot }}, Markus Lüttgens, 2016-12-22, хандсан 2017-03-14</ref> Улирлын тэмцээний өмнөx туршилтын явалтын өмнө дугуйнуудыг бэлэн байлгах ёстой учир [[Олон Улсын Автомашины Холбоо|ФИА]] туршилт эхлэхээс өмнө нисгэгч нарт долоон ''ultrasoft'' хос дугуй, дөрвөн ''supersoft'' ба хоёр хос ''soft'' дугуйтай байхаар тогтоожээ. Өмнөх жилийнхтэй харьцуулахад замын хувьд нэлээд хэдэн өөрчлөлт хийгдсэн. Үүнд шинэ дүрмийн дагуу эргэлтэн дээр хамаагүй өндөр эргэлтийн хурдтай байхаас шалтгаалан эргэлтийн гадна талын хашлаганы дугуйнуудыг хоёр дахин ихээр давхарлан тавих. Үүнээс гадна арванхоёрдугаар эргэлтийн дугуйн хашлагыг tecpro-хашлагаар солив.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.motorsport-total.com/f1/news/2017/01/fia-wuenscht-rennstrecken-sollen-fuer-2017er-boliden-umbauen-17011404.html |wayback=20170324083535 |text=Motorsport-Total.com: ''FIA wünscht: Rennstrecken sollen für 2017er-Boliden umbauen'' |archiv-bot=2026-11-10 19:20:41 InternetArchiveBot }}, Maria Reyer 2017-01-14</ref> Замын хоёр [[агаарын эсэргүүцлийг бууруулах систем|DRS]] бүс нь өмнөх жилийнхтэй адил хэсэгт үлдсэн: эхний бүс нь гараа-барианы шулуун замын эхэн хэсэгт эхний эргэлтийн өмнө 762 метр, хоёр дахь бүс нь брэбемийн дараа 510 метр урттай хэсэг. {{зай авах}} == Уралдааны дараах дэлхийн аваргын оноо == Эхний аравт орсон нисгэгчид 25, 18, 15, 12, 10, 8, 6, 4, 2, 1 гэсэн дарааллаар тус тус оноо авсан. === Жолоочийн үнэлгээ === {| |- valign="top" | {| class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Байр ! Жолооч ! Зохион бүтээгч ! Оноо |- valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! {{0}}1 | {{DEU|Ziel=Себастиан Феттель}} | Феррари | align="right" | 25 |- valign="top" ! {{0}}2 | {{GBR|Ziel=Льюис Хамилтон}} | Мерседес | align="right" | 18 |- valign="top" ! {{0}}3 | {{FIN|Ziel=Валттери Боттас}} | Мерседес | align="right" | 15 |- valign="top" ! {{0}}4 | {{FIN|Ziel=Кими Райкконен}} | Феррари | align="right" | 12 |- valign="top" ! {{0}}5 | {{NLD|Ziel=Макс Верштаппен}} | Ред Булл-ТАГ Хойер | align="right" | 10 |- valign="top" ! {{0}}6 | {{BRA|Ziel=Фелипе Масса}} | Уильямс-Мерседес | align="right" | 8 |- valign="top" ! {{0}}7 | {{MEX|Ziel=Сергио Перец}} | Форс Индиа-Мерседес | align="right" | 6 |- valign="top" ! {{0}}8 | {{ESP|Карлос Сайнц йуниор|Карлос Сайнц}} | Торо Россо-Рено | align="right" | 4 |- valign="top" ! {{0}}9 | {{RUS|Данийл Вячеславович Квят|Данийл Квят}} | Торо Россо-Рено | align="right" | 2 |- valign="top" ! 10 | {{FRA|Ziel=Эстебан Окон}} | Форс Индиа-Мерседес | align="right" | 1 |} | {| class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Байр ! Жолооч ! Зохион бүтээгч ! Оноо |- valign="top" ! 11 | {{DEU|Ziel=Нико Хюлькенберг}} | Рено | align="right" | 0 |- valign="top" ! 12 | {{ITA|Ziel=Антонио Жовинацци}} | Заубер-Феррари | align="right" | 0 |- valign="top" ! 13 | {{BEL|Ziel=Стоффель Вандорн}} | МкЛарен-Хонда | align="right" | 0 |- valign="top" ! — | {{ESP|Ziel=Фернандо Алонсо}} | МкЛарен-Хонда | align="right" | 0 |- valign="top" ! — | {{DEN|Ziel=Кевин Магнуссен}} | Хаас-Феррари | align="right" | 0 |- valign="top" ! — | {{CAN|Ziel=Лэнс Стролл}} | Уильямс-Мерседес | align="right" | 0 |- valign="top" ! — | {{AUS|Ziel=Даниель Риккардо}} | Ред Булл-ТАГ Хойер | align="right" | 0 |- valign="top" ! — | {{SWE|Ziel=Маркус Эрикссон}} | Заубер-Феррари | align="right" | 0 |- valign="top" ! — | {{GBR|Ziel=Жолион Палмер}} | Рено | align="right" | 0 |- valign="top" ! — | {{FRA|Ziel=Ромайн Грожан}} | Хаас-Феррари | align="right" | 0 |} |} === Зохион бүтээгчийн дүн === {| |- valign="top" | {| class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Байр ! Зохион бүтээгч ! Оноо |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! 1 | align="left" | {{ITA|Скудериа Феррари|Феррари}} | align="right" | 37 |- align="center" valign="top" ! 2 | align="left" | {{DEU|Мерседес АМГ Ф1 баг|Мерседес}} | align="right" | 33 |- align="center" valign="top" ! 3 | align="left" | {{AUT|Ред Булл Расинг|Ред Булл-ТАГ Хойер}} | align="right" | 10 |- align="center" valign="top" ! 4 | align="left" | {{GBR|Уильямс Ф1|Уильямс-Мерседес}} | align="right" | 8 |- align="center" valign="top" ! 5 | align="left" | {{IND|Форс Индиа|Форс Индиа-Мерседес}} | align="right" | 7 |} | {| class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Байр ! Зохион бүтээгч ! Оноо |- align="center" valign="top" ! {{0}}6 | align="left" | {{ITA|Скудериа Торо Россо|Торо Россо-Феррари}} | align="right" | 6 |- align="center" valign="top" ! {{0}}7 | align="left" | {{FRA|Рено Ф1 Теам|Рено}} | align="right" | 0 |- align="center" valign="top" ! {{0}}8 | align="left" | {{CHE|Заубер Моторспорт|Заубер-Феррари}} | align="right" | 0 |- align="center" valign="top" ! {{0}}9 | align="left" | {{GBR|МкЛарен Расинг|МкЛарен-Хонда}} | align="right" | 0 |- align="center" valign="top" ! — | align="left" | {{USA|Хаас Ф1|Хаас-Феррари}} | align="right" | 0 |} |} == Эшлэл == <references /> {{2017 оны Формула-1 улирлын хөтлөгч мөр}} [[Ангилал:Австралийн гран при|#2017]] [[Ангилал:2017 оны Формула-1-дэлхийн аваргын уралдаан|Австралийн гран при]] lckrbdsysm01fzdsru6y0fx488e6j13 0 69083 875915 874000 2026-11-11T06:39:09Z ~2026-59492-93 108950 875915 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын цахилгаан холбооны компани}} {{Инфобокс компани | logo = Unitel logo.png | name = Юнител групп | logo_size = | image = Central Tower (Ulaanbaatar).jpg | image_caption = Юнителийн төв байр байрладаг [[Сэнтрал Тауэр (Монгол)|Сэнтрал Тауэр]] | type = [[Хувийн компани|Хувийн]] | industry = [[Цахилгаан холбоо]] | founded = {{start date and age|2005|12|23}} | location = [[Сэнтрал Тауэр (Монгол)|Сэнтрал Тауэр]]<br>[[Улаанбаатар]], [[Монгол]] | area_served = Монгол | key_people = {{Plainlist| * Дорждагва Жамъяншарав * {{small|(CEO)}} }} | num_employees = 2500 ("2026") | products = [[Гар утас]]<br />[[Өргөн зурвасын интернет|Өргөн зурвасын интернетийн холболт]]<br />Суурин холбоо<br />[[IPTV]]<br />[[Медиа дамжуулалт]] | brands = Юнител<br />Юнивишн<br />Гэр Интернэт<br />LookTV<br />DDish | subsid = Юнител<br />Юнивишн<br />Юпланет<br />Орбитнэт<br />Номадиа Пикчерс<br />Эм Пи Эс Си<br />Юни Трансмишн нэтворкс<br />Бизнес саппорт систем<br />Телко инженеринг сервис<br />Дижитал сэйлс чаннел<br />Юни Оффис Менежмент | homepage = http://www.unitelgroup.mn }}Юнител групп нь 20 гаруй охин компани бүхий дижитал экосистемийг бүрдүүлэгч үндэсний хэмжээний групп компани юм. 2006 онд үүрэн холбооны зах зээлд шинэ өнгө төрх, шинэлэг үйлчилгээгээр зах зээлд нэвтэрч ердөө 2 жилийн дотор Монгол Улсын бүх аймаг, 330 гаруй суманд сүлжээгээ холбож, 3 жилийн дотор 3.5G технологийг амжилттай нэвтрүүлээд зогсохгүй, 2016 онд 4G LTE технологийг Монгол Улсад анхлан нэвтрүүлсэн. Монголын хамгийн өргөн сүлжээтэй оператор компани юм. Мөн 2022 онд 5G сүлжээний станцаа асааж, технологийн хөгжлийн дараагийн үеийг эхлүүлсэн. Үүний зэрэгцээ 2025 онд Төв Азид анх удаа AUTIN сүлжээний ухаалаг системийг, 2026 онд Data Lakehouse технологийн шийдлийг нэвтрүүлээд байна.   Мөн Юнител групп нь бизнэсийн үйл ажиллагаандаа байгаль орчин, нийгмийн хариуцлагыг эрхэмлэн ажилладаг. Тус групп нь алслагдсан бүсийн бааз станцуудад сэргээгдэх эрчим хүчний шийдлийг нэвтрүүлэх, электрон хог хаягдлыг дахин боловсруулах болон зохистойгоор устгах санаачилгуудыг хэрэгжүүлдэг. Мөн дэд бүтэц хүрэлцээгүй бүс нутгуудад сүлжээгээ өргөжүүлж, төрийн үйлчилгээ, боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээг тэгш хүртэх боломжийг бүрдүүлэх замаар дижитал хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд хувь нэмэр оруулдаг. == Түүх == 2005 оны үүрэн холбооны сонгон шалгаруулалтад BSB Telekom консорциум шалгарснаар Юнител компани үүсгэн байгуулагдах үндэс тавигджээ. Ийнхүү Юнител компани Монгол улсад үйл ажиллагаа явуулах эрх бүхий үүрэн телефоны 3 дахь оператор болж, GSM системд суурилсан үйлчилгээг үзүүлж эхэлсэн байна. '''Түүхэн хөгжил''' {| class="wikitable" |+ !Он !Үйл явдал |- |2001 | * MCS Ком ХХК өрхийн өргөн зурваст сүлжээг байгуулав. |- |2003 | * Монсат ХХК Монголд анх удаа хиймэл дагуулын үйлчилгээг танилцуулав. |- |2004 | * Скайнетворкс Улаанбаатар хотод шилэн кабелийн хамгийн өргөн сүлжээг байгуулж эхлэв. |- |2005 | * BSB телеком консорциум (Юнител) Мобайл зах зээлд гуравдагч үйлчилгээ үзүүлэгчийг тодруулах нээлттэй тендерт шалгарав. |- |2006 | * Юнител ХХК GSM системд суурилсан үүрэн холбооны оператор байгуулагдав |- |2007 | * Скайнетком Монголын анхны IP утасны үйлчилгээг танилцуулав. |- |2009 | * Юнител ХХК олон улсын роуминг үйлчилгээг танилцуулав. * 3G сүлжээг Монгол орон даяар нэвтрүүлэв. |- |2010 | * Юнител ХХК 100 хувь Монголын хөрөнгө оруулалттай үндэсний компани болов. |- |2011 | * Юнител ХХК, Юнивишн ХХК нэгдэж, Юнител Монголын хамгийн том ICT групп болж өргөжив. * Юнивишн ХХК нь IPTV, суурин утас, өндөр хурдны интернэт хосолсон гуравласан үйлчилгээг зах зээлд нэвтрүүлэв. |- |2012 | * Дижитал контент үйлдвэрлэх U-planet байгуулагдаж, мобайл аппликейшнийг зах зээлд танилцуулж эхлэв. * Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision – Anywhere-ийг хэрэглээнд нэвтрүүлэв<ref>[https://ikon.mn/n/3npa?fbclid=IwY2xjawVPl9VleHRuA2FlbQMxMDAAcGRvZgVicmlkETE3M004Wk9GQXJBdXBucEdGc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABH_AD7Sl-JZREtVCD8LVcE4bgDGcGW8kobiUiM4CUcCEkOtRxIrDb0hmk81p4_aem_9nKUfYYIHEcroddxd0IA3w Монголын харилцаа холбооны 20 жилийн өөрчлөлт: Энгийн ярианаас Дижитал экосистем рүү] </ref> |- |2013 | * Холливуд их зургаан студи (20th Century Fox, Warner Bros, Paramount Pictures, Columbia Pictures, Universal Pictures, Walt Disney Pictures) болон Солонгосын CJ энтертайнменттай контент дамжуулах хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав. * Samsung Electronics –ийн стратегийн түнш болж, үлгэр жишээ бизнес моделийг танилцуулав. |- |2014 | * Prime Pictures кино продюсингийн компанийн анхны бүтээл “Үргээлэг” болон “Давхар цохилт” кино нээлтээ хийв |- |2015 | * IPTV 2.0 сүлжээг нэвтрүүлж, IPTV гуравласан үйлчилгээг орон даяар өргөтгөн байгуулав |- |2016 | * Монголын хамгийн анхны, хамгийн өргөн 4G LTE сүлжээг улс орон даяар байгуулав. * Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision Anywhere нь LookTV 1.0 болж шинэчлэгдэв |- |2017 | * Монголд анх удаа өрхийн интернэтийн ГЭР интернэт үйлчилгээг нэвтрүүлэв. * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээний сүлжээгээ 21 аймагт нэвтрүүлэв. * Prime Pictures контент продюсингийн компани нь Nomadia Pictures ХХК болж байгуулагдав |- |2018 | * Монголд анх удаа TDD 4G сүлжээг нэвтрүүлж, дата сүлжээний багтаамжийг 2 дахин нэмэгдүүлэв; * My Unitel app, Chatbot, Киоск, Агент системүүдийг амжилттай нэвтрүүлж, дижитал сувгуудын тоогоо нэмэгдүүллээ. * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээ 3.0 системд албан ёсоор шилжив |- |2019 | * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээний сүлжээгээ гэр хорооллын бүсэд нэвтрүүлж эхлэв |- |2020 | * LookTV 3.0 хувилбар хэрэглээнд нэвтрэв * Toki аппликейшнийг зах зээлд танилцуулав |- |2021 | * Юнител групп зэрлэг амьтдын ундны усны эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх зорилгоор тусгай хамгаалалттай газруудад Хөв цөөрөм барих төслийг эхлүүллээ. |- |2022 | * Юнител групп тогтвортой байдлын тайлангаа олон нийтэд нээлттэй тайлагнаж эхэллээ. * HBO Сувгийн онцгой эрхийг Content Distribution ХХК эзэмшиж эхэллээ. |- |2023 | * Юнител сэргээгдэх эрчим хүчээр ажилладаг зургаан станцтай болж, байгаль орчинд ээлтэй үйл ажиллагааг тасралтгүй хэрэгжүүлж эхлэв. |- |2024 | * Юнител групп Unitel STEAM HUB хөтөлбөрөө Монгол орон даяар 20 аймагт хэрэгжүүлж эхэллээ. |- |2025 | * Юнител өндөр хурдны 5G сүлжээг албан ёсоор Монгол орон даяар нэвтрүүлэв. * ESN PUBG MOBILE дэлхийн аваргын CIS бүсийн сонгон шалгаруулалтын 3 томоохон тэмцээнийг амжилттай зохион байгуулав. * Content Distribution ХХК Warner Bros Pictures-ийн TVOD эрхийг борлуулах албан ёсны төлөөлөгч болов. |- |2026 | * Олон улсын стандартад нийцсэн, Агуулахын менежментийн систем (WMS)-ийг нэвтрүүлсэн шинэ агуулахтай болов. * Data Lakehouse шийдлийг Dell Technologies-той хамтран нэвтрүүлэв. |} == Бүрэлдэхүүн компаниуд == Юнител группийн бүрэлдэхүүн компаниуд нь салбар бүрдээ үнэ цэн бүтээдэг, нэг зорилго дор нэгдсэн, цогц экосистем юм. {| class="wikitable" |'''Компанийн нэр''' |'''Үйл ажиллагааны чиглэл''' |- |Юнител | * Харилцаа холбоо, дижитал үйлчилгээ  ''' ''' |- |Юнивишн | * Өрхийн интернэт, телевиз, энтертайнмент  |- |Ddish TV   | * Хиймэл дагуулын телевиз, контентын үйлчилгээ  |- |LookTV | * OTT үйлчилгээний платформ |- |Toki | * Супер апп |- |Nexmind | * Байгууллагуудад зориулсан шийдэл |- |Орбитнэт | * Сансрын холбоо, алсын зайн холболт  |- |Premier Sports Network | * PSN спортын контент, шууд дамжуулалт  |- |Esports Network | * Цахим спорт  |- |Nomadia Pictures | * Кино үйлдвэрлэл, продюсинг  |- |One Stop Solution | * Харилцагчийн үйлчилгээ  |- |U-point | * Loyalty үйлчилгээ  |- |Гэр интернэт | * Өрхийн интернэт  |- |Skynetworks  | * Харилцаа холбооны дэд бүтэц  |} == Онцлох технологийн мэдээлэл == === Юнивишний гуравласан үйлчилгээ === 2011 онд IPTV, суурин утас, өндөр хурдны интернэт бүхий гуравласан үйлчилгээг Юнивишн компани зах зээлд нийлүүлснээр [[Монгол Улс|Монгол улс]] IPTV-ийг нэвтрүүлсэн Азийн анхны 5 орны нэг болов. Ингэснээр дотоодын сувгууд HD формат руу шилжих суурь тавигджээ.<ref>Үлгэрт л байдаг [https://www.desmoinesregister.com/press-release/story/57800/public-awareness-efforts-expand-as-online-fraud-cases-in-mongolia-increases-by-296-percent/ Public Awareness Efforts Expand as Online Fraud cases in Mongolia Increases by 296 Percent] </ref> === Гэр интернэт === 2017 онд “Гэр интернэт” үйлчилгээ нэвтэрснээр хот суурин төдийгүй хөдөө орон нутгийн иргэд өндөр хурдны интернэтэд холбогдох боломжтой болжээ.<ref>[[https://old.caak.mn/view/8271168/ https://caak.mn/view/8271168/]] - “Хөдөлгөөнт интернэт”-ийг сонгох 8 шалтгаан</ref> === LookTV === 2016 онд LookTV OTT үйлчилгээ хэрэглээнд нэвтрэв. Ингэснээр Монголын төдийгүй дэлхий дахины хэрэглэгчид Монголын телевизийн сувгууд болон кино контентыг цаг хугацаа, орон зайнаас үл хамааран хүлээн авч үзэх боломжтой болжээ.<ref>[https://www.unread.today/c/477<nowiki>] - Мэдүүштэй вэб: Look TV - Нүд баясгаж, сэтгэл сэргээнэ</nowiki></ref> === Toki апп === 2020 онд Токи аппликейшн нээлтээ хийв. Токи нь олон нийтийн сүлжээ, онлайн төлбөр тооцоо, бүтээгдэхүүн үйлчилгээний захиалга, лавлах зэрэг олон үйлдлийг багтаасан аппликейшн юм.<ref>[https://ikon.mn/n/20f3<nowiki>] - ICT EXPO: Монголын анхны хиймэл оюун ухаант хөтлөгч "Марал" анхны ярилцлагаа хийлээ</nowiki></ref> === 4G сүлжээ === 2018 онд Юнител компани Монгол орон даяар 4G сүлжээг нэвтрүүлснээр хэрэглэгчид хот суурин, хөдөө орон нутгийг үл хайхран интернэтэд холбогдох боломжийг бүрдүүлжээ.<ref>[https://mcs.mn/mn/%D1%8E%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB-%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BF-4g-%D1%81%D2%AF%D0%BB%D0%B6%D1%8D%D1%8D%D0%B3-%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D0%B0%D1%80-%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%BB%D0%B0/<nowiki>] - Юнител групп 4G сүлжээг орон даяар анхлан нэвтрүүлэв</nowiki></ref> == '''Нийгмийн хариуцлага ба тогтвортой хөгжил''' == Юнител групп нь тогтвортой хөгжлийн тайлагналыг үйл ажиллагааныхаа салшгүй хэсэг болгон төлөвшүүлж, энэ чиглэлийн сайн туршлага, ил тод байдлын соёлыг түгээн дэлгэрүүлсээр ирсэн бөгөөд байгаль орчны тогтвортой байдал, боловсролын тэгш хүртээмж, мэдээллийн аюулгүй байдал болон байгууллагын засаглалын чиглэлээр нийгмийн хариуцлагыг үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлж ажилладаг.   Тогтвортой байдлын тайлан:   [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2022+Sustainability+Report.pdf 2022] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2023+Sustainability+Report.pdf 2023] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2024+Sustainability+Report.pdf 2024] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2025+Sustainability+Report.pdf 2025] '''Байгаль орчин.''' Шилэн кабелийн сүлжээний өргөтгөлийн хүрээнд 2025 онд 8.9 тонн хуучин зэс кабелийг зориулалтын дагуу устгаж''', 45 тонн батерейг''' дахин боловсруулалтад шилжүүлсэн гэж группын тогтвортой байдлын тайланд дурджээ. Эдгээр арга хэмжээ нь цахим болон электрон хог хаягдлын зохистой менежменттэй холбоотой юм. '''Боловсрол ба дижитал ур чадвар''' Юнител группын хэрэгжүүлдэг Unitel STEAM Hub хөтөлбөр нь 21 аймаг болон Налайх дүүрэгт хүрч, 6–14 насны 2,180 хүүхдийг STEAM чиглэлийн практик сургалтад хамруулсан байна. Мөн групп нь Teach for Mongolia байгууллагын «Илгээлтийн багш» хөтөлбөрийг дэмжин ажилладаг бөгөөд уг хөтөлбөрөөр дамжуулан 9,000 гаруй хүүхдэд боловсролын үйлчилгээ хүргэхэд хувь нэмэр оруулжээ. Түүнчлэн Сэтгүүл зүйн инновац, хөгжлийн үүр төв (NEST)-тэй хамтран TechJourno хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, сэтгүүлчдийн технологи, хиймэл оюун ухаан болон кибер аюулгүй байдлын талаарх мэдлэгийг дээшлүүлэхэд чиглэсэн сургалт зохион байгуулдаг. '''Мэдээллийн аюулгүй байдал ба байгууллагын засаглал.'''   Групп нь ажилтнуудын кибер аюулгүй байдлын мэдлэгийг дээшлүүлэх зорилгоор фишинг халдлагыг дуурайлган шалгах сургалт, дадлага зохион байгуулдаг. Тогтвортой байдлын тайланд дурдсанаар, өмнөх онд ажилтнуудын 86.5 хувь нь хуурамч цахим шууданг илрүүлэх чадвар эзэмшсэн байна. Мөн системд чиглэсэн ноцтой 10 халдлагыг дөрвөн цагийн дотор илрүүлсэн гэж тайлагнажээ. Байгууллагын хэмжээнд ёс зүйгүй болон хууль бус үйлдлийн талаар нэрээ нууцлан мэдээлэх боломж олгодог SpeakOut сувгийг ажиллуулдаг. == Технологийн дэвшлийг нэвтрүүлэн үйл ажиллагаандаа ашигласан онцлох жишээ == === Валентины Метаверс шоу === 2022 оны 2-р сарын 14 буюу Валентины баярын өдөр Юнител компанийн цар тахлаас сэргийлэн олон нийтийг цуглуулсан баярын арга хэмжээ зохион байгуулахаас зайлсхийж “U&Me” нэртэй виртуал үдэшлэг зохион байгуулав<ref>[https://ikon.mn/n/2gta<nowiki>] - Монголын хамгийн анхны “Live Metaverse virtual event” зохион байгуулагдлаа</nowiki></ref>. Үдэшлэгт оролцогчид виртуал стиль имиджээ сонгон 3D дүрээ бүтээн 8 төрлийн өрөөнөөс сонгож, хүмүүстэй танилцаж, ярилцаж, таалагдсан хүндээ бэлэг бэлэглэн хамтдаа тоглож, бүжиглэж, stand up комеди сонсож, амьд хөгжмийн тоглолт үзэж өнгөрүүлжээ<ref>[https://gogo.mn/r/9q878<nowiki>] - Монгол залуус Метаверс виртуаль үдэшлэг хийлээ</nowiki></ref>. === ICT expo === Монгол улсын мэдээллийн технологийн салбарын хөгжил дэвшлийг олон нийтэд сурталчилдаг жил бүрийн ICT expo-д Юнител компани жил бүр технологийн дэвшлийг ашигласан үзүүлэн дэлгэж байна. Тухайлбал ICT 2021-д 360 градус фото видео<ref>[https://ikon.mn/n/2buv<nowiki>] - Технологийн ертөнцөөр зочилсон шинийг эрэлхийлэгч иргэдийн зорих Look TV-гийн үзэсгэлэнгийн талбайд ТАВТАЙ МОРИЛ</nowiki></ref>, ICT 2020-д Toki app<ref>[https://unread.today/c/ictexpo-toki<nowiki>] - ICT Expo 2020: “Toki” - Танд туслах цогц шийдэл</nowiki></ref>, ICT 2019-д VR zone<ref>[https://gogo.mn/r/245435?i=<nowiki>] - “ICT EXPO 2019”: Шилдэг нийгмийн хариуцлагатай компаниар ЮНИТЕЛ ГРУПП тодорлоо</nowiki></ref>, ICT 2018-д холограм үйлчилгээний ажилтан<ref>[https://ikon.mn/n/1eal<nowiki>] - “ICT-Expo-2018” үзэсгэлэнгийн үеэр “Digital future” буюу цахим ирээдүйн талаар хэлэлцэнэ</nowiki></ref>, 2023 онд [https://ikon.mn/n/2vuq шилдгийн шилдэг байгууллага]ар шалгарч байжээ. === U brand: 2 дахь өдрийн шинэ жил === COVID-19 цар тахлын цаг үед Юнител компани шинэ үеийнхний хоббиг дэмжигч “U brand”-ээрээ дамжуулан залуу уран бүтээлчдийг оролцуулсан AR тоглолт<ref>[https://maad.mn/2021/12/28/happy-u-year-2022-u-brand/<nowiki>] - Залуучуудын заавал үзэх кино: “2 дахь өдрийн шинэ жил”</nowiki></ref>, шинэ жилийн баярыг тохиолдуулсан “2 дахь өдрийн шинэ жил” нэртэй богино хэмжээний уран сайхны кино<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=9F3x79n0N9U - 2 ДАХЬ ӨДРИЙН ШИНЭ ЖИЛ | HAPPY U YEAR</ref> зэргийг бүтээжээ. == Шагнал == Монголын Татварын ерөнхий газрын тайлангаар Юнител ХХК нь 2021 оны том ангиллын шилдэг татвар төлөгчдийн нэг болж<ref>{{Webarchiv|url=https://mta.mn/c/top |wayback=20220517164041 |text=Archive copy |archiv-bot=2023-10-06 22:21:22 InternetArchiveBot }} - Татварын ерөнхий газар</ref> Монгол улсынхаа төсөвт 68.3 тэрбум, аймаг сум, дүүргийн төсөвт 2 тэрбум, нийт 70.3 тэрбум төгрөгийн татвар, төлбөр хураамж төлж 2148 ажилчдыг ажлын байраар ханган огт сүлжээгүй байсан алслагдсан 59  сум, баг суурин газар шинээр 4G сүлжээгээ оруулан,  500 гаруй бааз станцад өргөтгөл,  бүтээн байгуулалтын ажил хийжээ.<ref>{{Webarchiv|url=https://mta.mn/c/top |wayback=20220517164041 |text=Archive copy |archiv-bot=2023-10-06 22:21:22 InternetArchiveBot }} - Татварын ерөнхий газар https://gogo.mn/r/3nm62 - Юнител ХХК топ 10 “Шилдэг татвар төлөгч” -ийн нэгээр шалгарлаа</ref> Монгол Улсын засгийн газар болон Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн судалгаагаар Юнител компани, Юнивишн компани нь 2021 оны Монгол Улсын Топ-100<ref>https://ikon.mn/n/2k7l - ТАНИЛЦ: Монгол Улсын 2021 оны ТОП-100 ААН ба онцлох үзүүлэлтүүд</ref> аж ахуй нэгжид багтжээ. == Мэдээллийн эх сурвалж == <references /> == Цахим холбоос == * [https://unitelgroup.mn Албан ёсны цахим хуудас] [[Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Үүрэн холбооны аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:2006 онд байгуулагдсан]] jn7tlz7wjr316tbefqw1xyqz6xy7eb0 875916 875915 2026-11-11T06:47:45Z ~2026-59492-93 108950 875916 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын цахилгаан холбооны компани}} {{Инфобокс компани | logo = Unitel logo.png | name = Юнител групп | logo_size = | image = Central Tower (Ulaanbaatar).jpg | image_caption = Юнителийн төв байр байрладаг [[Сэнтрал Тауэр (Монгол)|Сэнтрал Тауэр]] | type = [[Хувийн компани|Хувийн]] | industry = [[Цахилгаан холбоо]] | founded = {{start date and age|2005|12|23}} | location = [[Сэнтрал Тауэр (Монгол)|Сэнтрал Тауэр]]<br>[[Улаанбаатар]], [[Монгол]] | area_served = Монгол | key_people = {{Plainlist| * Дорждагва Жамъяншарав * {{small|(CEO)}} }} | num_employees = 2500 ("2026") | products = [[Гар утас]]<br />[[Өргөн зурвасын интернет|Өргөн зурвасын интернетийн холболт]]<br />Суурин холбоо<br />[[IPTV]]<br />[[Медиа дамжуулалт]] | brands = Юнител<br />Юнивишн<br />Гэр Интернэт<br />LookTV<br />DDish | subsid = Юнител<br />Юнивишн<br />Юпланет<br />Орбитнэт<br />Номадиа Пикчерс<br />Эм Пи Эс Си<br />Юни Трансмишн нэтворкс<br />Бизнес саппорт систем<br />Телко инженеринг сервис<br />Дижитал сэйлс чаннел<br />Юни Оффис Менежмент | homepage = http://www.unitelgroup.mn }}Юнител групп нь 20 гаруй охин компани бүхий дижитал экосистемийг бүрдүүлэгч үндэсний хэмжээний групп компани юм. 2006 онд үүрэн холбооны зах зээлд шинэ өнгө төрх, шинэлэг үйлчилгээгээр зах зээлд нэвтэрч ердөө 2 жилийн дотор Монгол Улсын бүх аймаг, 330 гаруй суманд сүлжээгээ холбож, 3 жилийн дотор 3.5G технологийг амжилттай нэвтрүүлээд зогсохгүй, 2016 онд 4G LTE технологийг Монгол Улсад анхлан нэвтрүүлсэн. Монголын хамгийн өргөн сүлжээтэй оператор компани юм. Мөн 2022 онд 5G сүлжээний станцаа асааж, технологийн хөгжлийн дараагийн үеийг эхлүүлсэн. Үүний зэрэгцээ 2025 онд Төв Азид анх удаа AUTIN сүлжээний ухаалаг системийг, 2026 онд Data Lakehouse технологийн шийдлийг нэвтрүүлээд байна.   Мөн Юнител групп нь бизнэсийн үйл ажиллагаандаа байгаль орчин, нийгмийн хариуцлагыг эрхэмлэн ажилладаг. Тус групп нь алслагдсан бүсийн бааз станцуудад сэргээгдэх эрчим хүчний шийдлийг нэвтрүүлэх, электрон хог хаягдлыг дахин боловсруулах болон зохистойгоор устгах санаачилгуудыг хэрэгжүүлдэг. Мөн дэд бүтэц хүрэлцээгүй бүс нутгуудад сүлжээгээ өргөжүүлж, төрийн үйлчилгээ, боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээг тэгш хүртэх боломжийг бүрдүүлэх замаар дижитал хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд хувь нэмэр оруулдаг. == Түүх == 2005 оны үүрэн холбооны сонгон шалгаруулалтад BSB Telekom консорциум шалгарснаар Юнител компани үүсгэн байгуулагдах үндэс тавигджээ. Ийнхүү Юнител компани Монгол улсад үйл ажиллагаа явуулах эрх бүхий үүрэн телефоны 3 дахь оператор болж, GSM системд суурилсан үйлчилгээг үзүүлж эхэлсэн байна. '''Түүхэн хөгжил''' {| class="wikitable" |+ !Он !Үйл явдал |- |2001 | * MCS Ком ХХК өрхийн өргөн зурваст сүлжээг байгуулав. |- |2003 | * Монсат ХХК Монголд анх удаа хиймэл дагуулын үйлчилгээг танилцуулав. |- |2004 | * Скайнетворкс Улаанбаатар хотод шилэн кабелийн хамгийн өргөн сүлжээг байгуулж эхлэв. |- |2005 | * BSB телеком консорциум (Юнител) Мобайл зах зээлд гуравдагч үйлчилгээ үзүүлэгчийг тодруулах нээлттэй тендерт шалгарав. |- |2006 | * Юнител ХХК GSM системд суурилсан үүрэн холбооны оператор байгуулагдав |- |2007 | * Скайнетком Монголын анхны IP утасны үйлчилгээг танилцуулав. |- |2009 | * Юнител ХХК олон улсын роуминг үйлчилгээг танилцуулав. * 3G сүлжээг Монгол орон даяар нэвтрүүлэв. |- |2010 | * Юнител ХХК 100 хувь Монголын хөрөнгө оруулалттай үндэсний компани болов. |- |2011 | * Юнител ХХК, Юнивишн ХХК нэгдэж, Юнител Монголын хамгийн том ICT групп болж өргөжив. * Юнивишн ХХК нь IPTV, суурин утас, өндөр хурдны интернэт хосолсон гуравласан үйлчилгээг зах зээлд нэвтрүүлэв. |- |2012 | * Дижитал контент үйлдвэрлэх U-planet байгуулагдаж, мобайл аппликейшнийг зах зээлд танилцуулж эхлэв. * Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision – Anywhere-ийг хэрэглээнд нэвтрүүлэв<ref>[https://ikon.mn/n/3npa?fbclid=IwY2xjawVPl9VleHRuA2FlbQMxMDAAcGRvZgVicmlkETE3M004Wk9GQXJBdXBucEdGc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABH_AD7Sl-JZREtVCD8LVcE4bgDGcGW8kobiUiM4CUcCEkOtRxIrDb0hmk81p4_aem_9nKUfYYIHEcroddxd0IA3w Монголын харилцаа холбооны 20 жилийн өөрчлөлт: Энгийн ярианаас Дижитал экосистем рүү] </ref> |- |2013 | * Холливуд их зургаан студи (20th Century Fox, Warner Bros, Paramount Pictures, Columbia Pictures, Universal Pictures, Walt Disney Pictures) болон Солонгосын CJ энтертайнменттай контент дамжуулах хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав. * Samsung Electronics –ийн стратегийн түнш болж, үлгэр жишээ бизнес моделийг танилцуулав. |- |2014 | * Prime Pictures кино продюсингийн компанийн анхны бүтээл “Үргээлэг” болон “Давхар цохилт” кино нээлтээ хийв |- |2015 | * IPTV 2.0 сүлжээг нэвтрүүлж, IPTV гуравласан үйлчилгээг орон даяар өргөтгөн байгуулав |- |2016 | * Монголын хамгийн анхны, хамгийн өргөн 4G LTE сүлжээг улс орон даяар байгуулав. * Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision Anywhere нь LookTV 1.0 болж шинэчлэгдэв |- |2017 | * Монголд анх удаа өрхийн интернэтийн ГЭР интернэт үйлчилгээг нэвтрүүлэв. * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээний сүлжээгээ 21 аймагт нэвтрүүлэв. * Prime Pictures контент продюсингийн компани нь Nomadia Pictures ХХК болж байгуулагдав |- |2018 | * Монголд анх удаа TDD 4G сүлжээг нэвтрүүлж, дата сүлжээний багтаамжийг 2 дахин нэмэгдүүлэв; * My Unitel app, Chatbot, Киоск, Агент системүүдийг амжилттай нэвтрүүлж, дижитал сувгуудын тоогоо нэмэгдүүллээ. * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээ 3.0 системд албан ёсоор шилжив |- |2019 | * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээний сүлжээгээ гэр хорооллын бүсэд нэвтрүүлж эхлэв |- |2020 | * LookTV 3.0 хувилбар хэрэглээнд нэвтрэв * Toki аппликейшнийг зах зээлд танилцуулав |- |2021 | * Юнител групп зэрлэг амьтдын ундны усны эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх зорилгоор тусгай хамгаалалттай газруудад Хөв цөөрөм барих төслийг эхлүүллээ. |- |2022 | * Юнител групп тогтвортой байдлын тайлангаа олон нийтэд нээлттэй тайлагнаж эхэллээ. * HBO Сувгийн онцгой эрхийг Content Distribution ХХК эзэмшиж эхэллээ. |- |2023 | * Юнител сэргээгдэх эрчим хүчээр ажилладаг зургаан станцтай болж, байгаль орчинд ээлтэй үйл ажиллагааг тасралтгүй хэрэгжүүлж эхлэв. |- |2024 | * Юнител групп Unitel STEAM HUB хөтөлбөрөө Монгол орон даяар 20 аймагт хэрэгжүүлж эхэллээ. |- |2025 | * Юнител өндөр хурдны 5G сүлжээг албан ёсоор Монгол орон даяар нэвтрүүлэв. * ESN PUBG MOBILE дэлхийн аваргын CIS бүсийн сонгон шалгаруулалтын 3 томоохон тэмцээнийг амжилттай зохион байгуулав. * Content Distribution ХХК Warner Bros Pictures-ийн TVOD эрхийг борлуулах албан ёсны төлөөлөгч болов. |- |2026 | * Олон улсын стандартад нийцсэн, Агуулахын менежментийн систем (WMS)-ийг нэвтрүүлсэн шинэ агуулахтай болов. * Data Lakehouse шийдлийг Dell Technologies-той хамтран нэвтрүүлэв. |} == Бүрэлдэхүүн компаниуд == Юнител группийн бүрэлдэхүүн компаниуд нь салбар бүрдээ үнэ цэн бүтээдэг, нэг зорилго дор нэгдсэн, цогц экосистем юм. {| class="wikitable" |'''Компанийн нэр''' |'''Үйл ажиллагааны чиглэл''' |- |Юнител | * Харилцаа холбоо, дижитал үйлчилгээ  ''' ''' |- |Юнивишн | * Өрхийн интернэт, телевиз, энтертайнмент  |- |Ddish TV   | * Хиймэл дагуулын телевиз, контентын үйлчилгээ  |- |LookTV | * OTT үйлчилгээний платформ |- |Toki | * Супер апп |- |Nexmind | * Байгууллагуудад зориулсан шийдэл |- |Орбитнэт | * Сансрын холбоо, алсын зайн холболт  |- |Premier Sports Network | * PSN спортын контент, шууд дамжуулалт  |- |Esports Network | * Цахим спорт  |- |Nomadia Pictures | * Кино үйлдвэрлэл, продюсинг  |- |One Stop Solution | * Харилцагчийн үйлчилгээ  |- |U-point | * Loyalty үйлчилгээ  |- |Гэр интернэт | * Өрхийн интернэт  |- |Skynetworks  | * Харилцаа холбооны дэд бүтэц  |} == Онцлох технологийн мэдээлэл == === Юнивишний гуравласан үйлчилгээ === 2011 онд IPTV, суурин утас, өндөр хурдны интернэт бүхий гуравласан үйлчилгээг Юнивишн компани зах зээлд нийлүүлснээр [[Монгол Улс|Монгол улс]] IPTV-ийг нэвтрүүлсэн Азийн анхны 5 орны нэг болов. Ингэснээр дотоодын сувгууд HD формат руу шилжих суурь тавигджээ.<ref>Үлгэрт л байдаг [https://www.desmoinesregister.com/press-release/story/57800/public-awareness-efforts-expand-as-online-fraud-cases-in-mongolia-increases-by-296-percent/ Public Awareness Efforts Expand as Online Fraud cases in Mongolia Increases by 296 Percent] </ref> === Гэр интернэт === 2017 онд “Гэр интернэт” үйлчилгээ нэвтэрснээр хот суурин төдийгүй хөдөө орон нутгийн иргэд өндөр хурдны интернэтэд холбогдох боломжтой болжээ.<ref>[https://ikon.mn/n/3k24 Unitel STEAM HUB уудам Монгол орныхоо 21 аймагт ЖАРГАЛТАЙ ГАЙХАЛТАЙ мөч бүтээлээ] </ref> === LookTV === 2016 онд LookTV OTT үйлчилгээ хэрэглээнд нэвтрэв. Ингэснээр Монголын төдийгүй дэлхий дахины хэрэглэгчид Монголын телевизийн сувгууд болон кино контентыг цаг хугацаа, орон зайнаас үл хамааран хүлээн авч үзэх боломжтой болжээ.<ref>Юнител групп, Dell Technologies World 2026 глобал түншийн танилцуулгад [https://gogo.mn/r/387xl3?fbclid=IwY2xjawVPm99leHRuA2FlbQMxMDAAcGRvZgVicmlkETFHUW5rYlJ1a1FLNHVwRkxPc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHzghzvz346lR8x8AdiAi84KBzrbvx0AInRbHh3U2h_aXMUGCcNY-Sl_O7fKB_aem_tp-e0zgcLRzrzDfXvA54yQ багтлаа]</ref> === Toki апп === 2020 онд Токи аппликейшн нээлтээ хийв. Токи нь олон нийтийн сүлжээ, онлайн төлбөр тооцоо, бүтээгдэхүүн үйлчилгээний захиалга, лавлах зэрэг олон үйлдлийг багтаасан аппликейшн юм.<ref>[https://ikon.mn/fslides/3nbm?fbclid=IwY2xjawVPm_dleHRuA2FlbQMxMDAAcGRvZgVicmlkETFHUW5rYlJ1a1FLNHVwRkxPc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABH6oLi3Ub-Wff5rymQNlKpupvcIPzdQTCg648eFJbPTh4lWsnuQYs2cgjfnN-_aem_9nKUfYYIHEcroddxd0IA3w Дижитал болон ногоон шилжилтийн огтлолцол дээрх шийдлүүд]</ref> === 4G сүлжээ === 2018 онд Юнител компани Монгол орон даяар 4G сүлжээг нэвтрүүлснээр хэрэглэгчид хот суурин, хөдөө орон нутгийг үл хайхран интернэтэд холбогдох боломжийг бүрдүүлжээ.<ref>[https://ikon.mn/n/3ncf А.Энхчимэг: Тогтвортой байдал бол зардал биш стратегийн хөрөнгө оруулалт]</ref> == '''Нийгмийн хариуцлага ба тогтвортой хөгжил''' == Юнител групп нь тогтвортой хөгжлийн тайлагналыг үйл ажиллагааныхаа салшгүй хэсэг болгон төлөвшүүлж, энэ чиглэлийн сайн туршлага, ил тод байдлын соёлыг түгээн дэлгэрүүлсээр ирсэн бөгөөд байгаль орчны тогтвортой байдал, боловсролын тэгш хүртээмж, мэдээллийн аюулгүй байдал болон байгууллагын засаглалын чиглэлээр нийгмийн хариуцлагыг үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлж ажилладаг.   Тогтвортой байдлын тайлан:   [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2022+Sustainability+Report.pdf 2022] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2023+Sustainability+Report.pdf 2023] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2024+Sustainability+Report.pdf 2024] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2025+Sustainability+Report.pdf 2025] '''Байгаль орчин.''' Шилэн кабелийн сүлжээний өргөтгөлийн хүрээнд 2025 онд 8.9 тонн хуучин зэс кабелийг зориулалтын дагуу устгаж''', 45 тонн батерейг''' дахин боловсруулалтад шилжүүлсэн гэж группын тогтвортой байдлын тайланд дурджээ. Эдгээр арга хэмжээ нь цахим болон электрон хог хаягдлын зохистой менежменттэй холбоотой юм. '''Боловсрол ба дижитал ур чадвар''' Юнител группын хэрэгжүүлдэг Unitel STEAM Hub хөтөлбөр нь 21 аймаг болон Налайх дүүрэгт хүрч, 6–14 насны 2,180 хүүхдийг STEAM чиглэлийн практик сургалтад хамруулсан байна. Мөн групп нь Teach for Mongolia байгууллагын «Илгээлтийн багш» хөтөлбөрийг дэмжин ажилладаг бөгөөд уг хөтөлбөрөөр дамжуулан 9,000 гаруй хүүхдэд боловсролын үйлчилгээ хүргэхэд хувь нэмэр оруулжээ. Түүнчлэн Сэтгүүл зүйн инновац, хөгжлийн үүр төв (NEST)-тэй хамтран TechJourno хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, сэтгүүлчдийн технологи, хиймэл оюун ухаан болон кибер аюулгүй байдлын талаарх мэдлэгийг дээшлүүлэхэд чиглэсэн сургалт зохион байгуулдаг. '''Мэдээллийн аюулгүй байдал ба байгууллагын засаглал.'''   Групп нь ажилтнуудын кибер аюулгүй байдлын мэдлэгийг дээшлүүлэх зорилгоор фишинг халдлагыг дуурайлган шалгах сургалт, дадлага зохион байгуулдаг. Тогтвортой байдлын тайланд дурдсанаар, өмнөх онд ажилтнуудын 86.5 хувь нь хуурамч цахим шууданг илрүүлэх чадвар эзэмшсэн байна. Мөн системд чиглэсэн ноцтой 10 халдлагыг дөрвөн цагийн дотор илрүүлсэн гэж тайлагнажээ. Байгууллагын хэмжээнд ёс зүйгүй болон хууль бус үйлдлийн талаар нэрээ нууцлан мэдээлэх боломж олгодог SpeakOut сувгийг ажиллуулдаг. == Шагнал == Монголын Татварын ерөнхий газрын тайлангаар Юнител ХХК нь 2021 оны том ангиллын шилдэг татвар төлөгчдийн нэг болж<ref>[https://ikon.mn/n/3nt9 Д.Жамъяншарав: Сорилт бүрд богино хугацааны ашиг бус ирээдүйг харсан шийдвэр гаргаж ирсэн]</ref> Монгол улсынхаа төсөвт 68.3 тэрбум, аймаг сум, дүүргийн төсөвт 2 тэрбум, нийт 70.3 тэрбум төгрөгийн татвар, төлбөр хураамж төлж 2148 ажилчдыг ажлын байраар ханган огт сүлжээгүй байсан алслагдсан 59  сум, баг суурин газар шинээр 4G сүлжээгээ оруулан,  500 гаруй бааз станцад өргөтгөл,  бүтээн байгуулалтын ажил хийжээ.<ref>[https://ikon.mn/n/3qtb О.Тулга: Технологийн өөрчлөлтийн 70-80 хувь нь технологиосоо илүү ажиллах арга барилын шинэчлэл байдаг]</ref> Монгол Улсын засгийн газар болон Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн судалгаагаар Юнител компани, Юнивишн компани нь 2021 оны Монгол Улсын Топ-100<ref>[https://ikon.mn/n/3qak Юнител групп data lakehouse технологийн шийдлийг амжилттай нэвтрүүлсэн туршлагаа хуваалцлаа]</ref> аж ахуй нэгжид багтжээ. == Мэдээллийн эх сурвалж == <references /> == Цахим холбоос == * [https://unitelgroup.mn Албан ёсны цахим хуудас] [[Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Үүрэн холбооны аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:2006 онд байгуулагдсан]] bd958vh9m2gsqjjpl803p0qvve7ed9p 875936 875916 2026-11-11T08:57:43Z Munkhtselmuun 108952 875936 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын цахилгаан холбооны компани}} {{Инфобокс компани | logo = UnitelGroupLogo2026.png | name = Юнител групп | logo_size = | image = Central Tower (Ulaanbaatar).jpg | image_caption = Юнителийн төв байр байрладаг [[Сэнтрал Тауэр (Монгол)|Сэнтрал Тауэр]] | type = [[Хувийн компани|Хувийн]] | industry = [[Цахилгаан холбоо]] | founded = {{start date and age|2005|12|23}} | location = [[Сэнтрал Тауэр (Монгол)|Сэнтрал Тауэр]]<br>[[Улаанбаатар]], [[Монгол]] | area_served = Монгол | key_people = {{Plainlist| * Дорждагва Жамъяншарав * {{small|(CEO)}} }} | num_employees = 2500 ("2026") | products = [[Гар утас]]<br />[[Өргөн зурвасын интернет|Өргөн зурвасын интернетийн холболт]]<br />Суурин холбоо<br />[[IPTV]]<br />[[Медиа дамжуулалт]] | brands = Юнител<br />Юнивишн<br />Гэр Интернэт<br />LookTV<br />DDish | subsid = Юнител<br />Юнивишн<br />Юпланет<br />Орбитнэт<br />Номадиа Пикчерс<br />Эм Пи Эс Си<br />Юни Трансмишн нэтворкс<br />Бизнес саппорт систем<br />Телко инженеринг сервис<br />Дижитал сэйлс чаннел<br />Юни Оффис Менежмент | homepage = https://unitelgroup.mn/ }}Юнител групп нь 20 гаруй охин компани бүхий дижитал экосистемийг бүрдүүлэгч үндэсний хэмжээний групп компани юм. 2006 онд үүрэн холбооны зах зээлд шинэ өнгө төрх, шинэлэг үйлчилгээгээр зах зээлд нэвтэрч ердөө 2 жилийн дотор Монгол Улсын бүх аймаг, 330 гаруй суманд сүлжээгээ холбож, 3 жилийн дотор 3.5G технологийг амжилттай нэвтрүүлээд зогсохгүй, 2016 онд 4G LTE технологийг Монгол Улсад анхлан нэвтрүүлсэн. Монголын хамгийн өргөн сүлжээтэй оператор компани юм. Мөн 2022 онд 5G сүлжээний станцаа асааж, технологийн хөгжлийн дараагийн үеийг эхлүүлсэн. Үүний зэрэгцээ 2025 онд Төв Азид анх удаа AUTIN сүлжээний ухаалаг системийг, 2026 онд Data Lakehouse технологийн шийдлийг нэвтрүүлээд байна.   Мөн Юнител групп нь бизнэсийн үйл ажиллагаандаа байгаль орчин, нийгмийн хариуцлагыг эрхэмлэн ажилладаг. Тус групп нь алслагдсан бүсийн бааз станцуудад сэргээгдэх эрчим хүчний шийдлийг нэвтрүүлэх, электрон хог хаягдлыг дахин боловсруулах болон зохистойгоор устгах санаачилгуудыг хэрэгжүүлдэг. Мөн дэд бүтэц хүрэлцээгүй бүс нутгуудад сүлжээгээ өргөжүүлж, төрийн үйлчилгээ, боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээг тэгш хүртэх боломжийг бүрдүүлэх замаар дижитал хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд хувь нэмэр оруулдаг. == Түүх == 2005 оны үүрэн холбооны сонгон шалгаруулалтад BSB Telekom консорциум шалгарснаар Юнител компани үүсгэн байгуулагдах үндэс тавигджээ. Ийнхүү Юнител компани Монгол улсад үйл ажиллагаа явуулах эрх бүхий үүрэн телефоны 3 дахь оператор болж, GSM системд суурилсан үйлчилгээг үзүүлж эхэлсэн байна. '''Түүхэн хөгжил''' {| class="wikitable" |+ !Он !Үйл явдал |- |2001 | * MCS Ком ХХК өрхийн өргөн зурваст сүлжээг байгуулав. |- |2003 | * Монсат ХХК Монголд анх удаа хиймэл дагуулын үйлчилгээг танилцуулав. |- |2004 | * Скайнетворкс Улаанбаатар хотод шилэн кабелийн хамгийн өргөн сүлжээг байгуулж эхлэв. |- |2005 | * BSB телеком консорциум (Юнител) Мобайл зах зээлд гуравдагч үйлчилгээ үзүүлэгчийг тодруулах нээлттэй тендерт шалгарав. |- |2006 | * Юнител ХХК GSM системд суурилсан үүрэн холбооны оператор байгуулагдав |- |2007 | * Скайнетком Монголын анхны IP утасны үйлчилгээг танилцуулав. |- |2009 | * Юнител ХХК олон улсын роуминг үйлчилгээг танилцуулав. * 3G сүлжээг Монгол орон даяар нэвтрүүлэв. |- |2010 | * Юнител ХХК 100 хувь Монголын хөрөнгө оруулалттай үндэсний компани болов. |- |2011 | * Юнител ХХК, Юнивишн ХХК нэгдэж, Юнител Монголын хамгийн том ICT групп болж өргөжив. * Юнивишн ХХК нь IPTV, суурин утас, өндөр хурдны интернэт хосолсон гуравласан үйлчилгээг зах зээлд нэвтрүүлэв. |- |2012 | * Дижитал контент үйлдвэрлэх U-planet байгуулагдаж, мобайл аппликейшнийг зах зээлд танилцуулж эхлэв. * Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision – Anywhere-ийг хэрэглээнд нэвтрүүлэв<ref>[https://ikon.mn/n/3npa?fbclid=IwY2xjawVPl9VleHRuA2FlbQMxMDAAcGRvZgVicmlkETE3M004Wk9GQXJBdXBucEdGc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABH_AD7Sl-JZREtVCD8LVcE4bgDGcGW8kobiUiM4CUcCEkOtRxIrDb0hmk81p4_aem_9nKUfYYIHEcroddxd0IA3w Монголын харилцаа холбооны 20 жилийн өөрчлөлт: Энгийн ярианаас Дижитал экосистем рүү] </ref> |- |2013 | * Холливуд их зургаан студи (20th Century Fox, Warner Bros, Paramount Pictures, Columbia Pictures, Universal Pictures, Walt Disney Pictures) болон Солонгосын CJ энтертайнменттай контент дамжуулах хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав. * Samsung Electronics –ийн стратегийн түнш болж, үлгэр жишээ бизнес моделийг танилцуулав. |- |2014 | * Prime Pictures кино продюсингийн компанийн анхны бүтээл “Үргээлэг” болон “Давхар цохилт” кино нээлтээ хийв |- |2015 | * IPTV 2.0 сүлжээг нэвтрүүлж, IPTV гуравласан үйлчилгээг орон даяар өргөтгөн байгуулав |- |2016 | * Монголын хамгийн анхны, хамгийн өргөн 4G LTE сүлжээг улс орон даяар байгуулав. * Монголын анхны OTT үйлчилгээ Univision Anywhere нь LookTV 1.0 болж шинэчлэгдэв |- |2017 | * Монголд анх удаа өрхийн интернэтийн ГЭР интернэт үйлчилгээг нэвтрүүлэв. * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээний сүлжээгээ 21 аймагт нэвтрүүлэв. * Prime Pictures контент продюсингийн компани нь Nomadia Pictures ХХК болж байгуулагдав |- |2018 | * Монголд анх удаа TDD 4G сүлжээг нэвтрүүлж, дата сүлжээний багтаамжийг 2 дахин нэмэгдүүлэв; * My Unitel app, Chatbot, Киоск, Агент системүүдийг амжилттай нэвтрүүлж, дижитал сувгуудын тоогоо нэмэгдүүллээ. * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээ 3.0 системд албан ёсоор шилжив |- |2019 | * Юнивишн ХХК-ийн IPTV гуравласан үйлчилгээний сүлжээгээ гэр хорооллын бүсэд нэвтрүүлж эхлэв |- |2020 | * LookTV 3.0 хувилбар хэрэглээнд нэвтрэв * Toki аппликейшнийг зах зээлд танилцуулав |- |2021 | * Юнител групп зэрлэг амьтдын ундны усны эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх зорилгоор тусгай хамгаалалттай газруудад Хөв цөөрөм барих төслийг эхлүүллээ. |- |2022 | * Юнител групп тогтвортой байдлын тайлангаа олон нийтэд нээлттэй тайлагнаж эхэллээ. * HBO Сувгийн онцгой эрхийг Content Distribution ХХК эзэмшиж эхэллээ. |- |2023 | * Юнител сэргээгдэх эрчим хүчээр ажилладаг зургаан станцтай болж, байгаль орчинд ээлтэй үйл ажиллагааг тасралтгүй хэрэгжүүлж эхлэв. |- |2024 | * Юнител групп Unitel STEAM HUB хөтөлбөрөө Монгол орон даяар 20 аймагт хэрэгжүүлж эхэллээ. |- |2025 | * Юнител өндөр хурдны 5G сүлжээг албан ёсоор Монгол орон даяар нэвтрүүлэв. * ESN PUBG MOBILE дэлхийн аваргын CIS бүсийн сонгон шалгаруулалтын 3 томоохон тэмцээнийг амжилттай зохион байгуулав. * Content Distribution ХХК Warner Bros Pictures-ийн TVOD эрхийг борлуулах албан ёсны төлөөлөгч болов. |- |2026 | * Олон улсын стандартад нийцсэн, Агуулахын менежментийн систем (WMS)-ийг нэвтрүүлсэн шинэ агуулахтай болов. * Data Lakehouse шийдлийг Dell Technologies-той хамтран нэвтрүүлэв. |} == Бүрэлдэхүүн компаниуд == Юнител группийн бүрэлдэхүүн компаниуд нь салбар бүрдээ үнэ цэн бүтээдэг, нэг зорилго дор нэгдсэн, цогц экосистем юм. {| class="wikitable" |'''Компанийн нэр''' |'''Үйл ажиллагааны чиглэл''' |- |Юнител | * Харилцаа холбоо, дижитал үйлчилгээ  ''' ''' |- |Юнивишн | * Өрхийн интернэт, телевиз, энтертайнмент  |- |Ddish TV   | * Хиймэл дагуулын телевиз, контентын үйлчилгээ  |- |LookTV | * OTT үйлчилгээний платформ |- |Toki | * Супер апп |- |Nexmind | * Байгууллагуудад зориулсан шийдэл |- |Орбитнэт | * Сансрын холбоо, алсын зайн холболт  |- |Premier Sports Network | * PSN спортын контент, шууд дамжуулалт  |- |Esports Network | * Цахим спорт  |- |Nomadia Pictures | * Кино үйлдвэрлэл, продюсинг  |- |One Stop Solution | * Харилцагчийн үйлчилгээ  |- |U-point | * Loyalty үйлчилгээ  |- |Гэр интернэт | * Өрхийн интернэт  |- |Skynetworks  | * Харилцаа холбооны дэд бүтэц  |} == Онцлох технологийн мэдээлэл == === Юнивишний гуравласан үйлчилгээ === 2011 онд IPTV, суурин утас, өндөр хурдны интернэт бүхий гуравласан үйлчилгээг Юнивишн компани зах зээлд нийлүүлснээр [[Монгол Улс|Монгол улс]] IPTV-ийг нэвтрүүлсэн Азийн анхны 5 орны нэг болов. Ингэснээр дотоодын сувгууд HD формат руу шилжих суурь тавигджээ.<ref>Үлгэрт л байдаг [https://www.desmoinesregister.com/press-release/story/57800/public-awareness-efforts-expand-as-online-fraud-cases-in-mongolia-increases-by-296-percent/ Public Awareness Efforts Expand as Online Fraud cases in Mongolia Increases by 296 Percent] </ref> === Гэр интернэт === 2017 онд “Гэр интернэт” үйлчилгээ нэвтэрснээр хот суурин төдийгүй хөдөө орон нутгийн иргэд өндөр хурдны интернэтэд холбогдох боломжтой болжээ.<ref>[https://ikon.mn/n/3k24 Unitel STEAM HUB уудам Монгол орныхоо 21 аймагт ЖАРГАЛТАЙ ГАЙХАЛТАЙ мөч бүтээлээ] </ref> === LookTV === 2016 онд LookTV OTT үйлчилгээ хэрэглээнд нэвтрэв. Ингэснээр Монголын төдийгүй дэлхий дахины хэрэглэгчид Монголын телевизийн сувгууд болон кино контентыг цаг хугацаа, орон зайнаас үл хамааран хүлээн авч үзэх боломжтой болжээ.<ref>Юнител групп, Dell Technologies World 2026 глобал түншийн танилцуулгад [https://gogo.mn/r/387xl3?fbclid=IwY2xjawVPm99leHRuA2FlbQMxMDAAcGRvZgVicmlkETFHUW5rYlJ1a1FLNHVwRkxPc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHzghzvz346lR8x8AdiAi84KBzrbvx0AInRbHh3U2h_aXMUGCcNY-Sl_O7fKB_aem_tp-e0zgcLRzrzDfXvA54yQ багтлаа]</ref> === Toki апп === 2020 онд Токи аппликейшн нээлтээ хийв. Токи нь олон нийтийн сүлжээ, онлайн төлбөр тооцоо, бүтээгдэхүүн үйлчилгээний захиалга, лавлах зэрэг олон үйлдлийг багтаасан аппликейшн юм.<ref>[https://ikon.mn/fslides/3nbm?fbclid=IwY2xjawVPm_dleHRuA2FlbQMxMDAAcGRvZgVicmlkETFHUW5rYlJ1a1FLNHVwRkxPc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABH6oLi3Ub-Wff5rymQNlKpupvcIPzdQTCg648eFJbPTh4lWsnuQYs2cgjfnN-_aem_9nKUfYYIHEcroddxd0IA3w Дижитал болон ногоон шилжилтийн огтлолцол дээрх шийдлүүд]</ref> === 4G сүлжээ === 2018 онд Юнител компани Монгол орон даяар 4G сүлжээг нэвтрүүлснээр хэрэглэгчид хот суурин, хөдөө орон нутгийг үл хайхран интернэтэд холбогдох боломжийг бүрдүүлжээ.<ref>[https://ikon.mn/n/3ncf А.Энхчимэг: Тогтвортой байдал бол зардал биш стратегийн хөрөнгө оруулалт]</ref> == '''Нийгмийн хариуцлага ба тогтвортой хөгжил''' == Юнител групп нь тогтвортой хөгжлийн тайлагналыг үйл ажиллагааныхаа салшгүй хэсэг болгон төлөвшүүлж, энэ чиглэлийн сайн туршлага, ил тод байдлын соёлыг түгээн дэлгэрүүлсээр ирсэн бөгөөд байгаль орчны тогтвортой байдал, боловсролын тэгш хүртээмж, мэдээллийн аюулгүй байдал болон байгууллагын засаглалын чиглэлээр нийгмийн хариуцлагыг үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлж ажилладаг.   Тогтвортой байдлын тайлан:   [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2022+Sustainability+Report.pdf 2022] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2023+Sustainability+Report.pdf 2023] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2024+Sustainability+Report.pdf 2024] , [https://d1zwrzw1fva4ek.cloudfront.net/pdf/Unitel+Group_2025+Sustainability+Report.pdf 2025] '''Байгаль орчин.''' Шилэн кабелийн сүлжээний өргөтгөлийн хүрээнд 2025 онд 8.9 тонн хуучин зэс кабелийг зориулалтын дагуу устгаж''', 45 тонн батерейг''' дахин боловсруулалтад шилжүүлсэн гэж группын тогтвортой байдлын тайланд дурджээ. Эдгээр арга хэмжээ нь цахим болон электрон хог хаягдлын зохистой менежменттэй холбоотой юм. '''Боловсрол ба дижитал ур чадвар''' Юнител группын хэрэгжүүлдэг Unitel STEAM Hub хөтөлбөр нь 21 аймаг болон Налайх дүүрэгт хүрч, 6–14 насны 2,180 хүүхдийг STEAM чиглэлийн практик сургалтад хамруулсан байна. Мөн групп нь Teach for Mongolia байгууллагын «Илгээлтийн багш» хөтөлбөрийг дэмжин ажилладаг бөгөөд уг хөтөлбөрөөр дамжуулан 9,000 гаруй хүүхдэд боловсролын үйлчилгээ хүргэхэд хувь нэмэр оруулжээ. Түүнчлэн Сэтгүүл зүйн инновац, хөгжлийн үүр төв (NEST)-тэй хамтран TechJourno хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, сэтгүүлчдийн технологи, хиймэл оюун ухаан болон кибер аюулгүй байдлын талаарх мэдлэгийг дээшлүүлэхэд чиглэсэн сургалт зохион байгуулдаг. '''Мэдээллийн аюулгүй байдал ба байгууллагын засаглал.'''   Групп нь ажилтнуудын кибер аюулгүй байдлын мэдлэгийг дээшлүүлэх зорилгоор фишинг халдлагыг дуурайлган шалгах сургалт, дадлага зохион байгуулдаг. Тогтвортой байдлын тайланд дурдсанаар, өмнөх онд ажилтнуудын 86.5 хувь нь хуурамч цахим шууданг илрүүлэх чадвар эзэмшсэн байна. Мөн системд чиглэсэн ноцтой 10 халдлагыг дөрвөн цагийн дотор илрүүлсэн гэж тайлагнажээ. Байгууллагын хэмжээнд ёс зүйгүй болон хууль бус үйлдлийн талаар нэрээ нууцлан мэдээлэх боломж олгодог SpeakOut сувгийг ажиллуулдаг. == Шагнал == Монголын Татварын ерөнхий газрын тайлангаар Юнител ХХК нь 2021 оны том ангиллын шилдэг татвар төлөгчдийн нэг болж<ref>[https://ikon.mn/n/3nt9 Д.Жамъяншарав: Сорилт бүрд богино хугацааны ашиг бус ирээдүйг харсан шийдвэр гаргаж ирсэн]</ref> Монгол улсынхаа төсөвт 68.3 тэрбум, аймаг сум, дүүргийн төсөвт 2 тэрбум, нийт 70.3 тэрбум төгрөгийн татвар, төлбөр хураамж төлж 2148 ажилчдыг ажлын байраар ханган огт сүлжээгүй байсан алслагдсан 59  сум, баг суурин газар шинээр 4G сүлжээгээ оруулан,  500 гаруй бааз станцад өргөтгөл,  бүтээн байгуулалтын ажил хийжээ.<ref>[https://ikon.mn/n/3qtb О.Тулга: Технологийн өөрчлөлтийн 70-80 хувь нь технологиосоо илүү ажиллах арга барилын шинэчлэл байдаг]</ref> Монгол Улсын засгийн газар болон Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн судалгаагаар Юнител компани, Юнивишн компани нь 2021 оны Монгол Улсын Топ-100<ref>[https://ikon.mn/n/3qak Юнител групп data lakehouse технологийн шийдлийг амжилттай нэвтрүүлсэн туршлагаа хуваалцлаа]</ref> аж ахуй нэгжид багтжээ. == Мэдээллийн эх сурвалж == <references /> == Цахим холбоос == * [https://unitelgroup.mn Албан ёсны цахим хуудас] [[Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Үүрэн холбооны аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:2006 онд байгуулагдсан]] rubn13zpwycbbuo6xwsuvmabto1cbpe 0 70529 875808 758953 2026-11-10T16:32:35Z Pduive24 108933 875808 wikitext text/x-wiki <!--Энэ мөрийг битгий арилгаарай!-->{{Хянах}} '''Бүх веб суурьтай халдлагууд''' нь '''World Wide Web(''WWW'')''' -ийн хүрээнд явагддаг. Веб суурьтай халдлагууд апликейшин түвшинд явагддаг болохоор апликейшин халдлага гэж бас нэрлэнэ. Апликейшин давхаргад хамгаалалт хийх нь хамгийн хэцүү нь гэж үздэг. Энэ давхарга нь гадаад сүлжээнд хамгийн ил байдаг, хамгийн хүртээмжтэй давхарга юм.Веб серверд хийгдэх апликейшин түвшний халдлагууд HTTP буюу 80 порт болон HTTPS 443 порт руу чиглэсэн байдаг. =='''Cross-Site Scripting (XSS)'''== [[File:Cross-Site Scripting (XSS).png|upright=1.5|thumb|Cross-Site Scripting (XSS)халдлагын явагдах дараалал.]] '''Cross-Site Scripting (XSS)''' халдлага нь injection /кодон дунд код хавсаргах/-ы нэг төрөл бөгөөд хортой скрипт кодыг хоргүй, халдаж буй вэб сайт руу хавсаргадаг. XSS халдлага нь халдагчид вэб програмыг ашиглан хортой кодыг хэрэглэчидрүү илгээдэг бөгөөд ихэвчлэн сайтын форм хэсгүүдэд байршиж хэрэглэгчдэд хүрдэг. Вэб сайтад байх сул талууд нь эдгээр халдлагуудыг амжилттай болоход нөлөөлөх бөгөөд хэрэглэгчид хүсээгүй мэдээллийг үзүүлэхээс гадна хэрэглэгчийн форм дээр бичсэн мэдээллүүдийг шалгахгүйгээр эсвэл encode/хувиргах/ хийхгүйгээр хулгайлах хүртэл үр дагавар үзүүлж болно. Халдагчид нь XSS-ыг ашиглан хортой кодыг хэрэглэгчидэд илгээдэг. Хэрэглэгчийн вэб браузер нь кодыг хортой байна гэж мэдэх боломжгүй бөгөөд шалгахгүйгээр шууд ажиллуулдаг. Учир нь код нь баталгаатай эх сурвалж, вэб сайтаас илгээгдэж байгаа бөгөөд энэхүү хортой код нь таны cookie, session, token болон бусад нууцлагдмал мэдээллүүдрүү таны браузераар дамжин хандах, хулгайлах үйлдлүүдийг хийдэг. Энэ төрлийн скриптүүд нь HTML хуудасны агуулгыг өөрчөлдөг. XXS дайралт бол веб сайтын ямар нэг input-ээр дамжуулж өөрийн кодоо хэрэглэлдэг . Хакерын бэлдсэн линк дээр дарснаар JavaScript код ажиллаж хэрэглэгчийн cookie гэх мэт мэдээлэлүүдийг хакер луу илгээнэ. Янз бүрийн скрипт байж болох боловч голдуу л JavaScript дээр хийдэг. Cookie хулгайлахыг '''hijack''' гэж нэрлэдэг. '''Cross-Site Scripting (XSS) халдлага нь дараах тохиолдлуудаас шалтгаалж ажиллана:''' *Вэб сайтын хүсэлтээр untrusted source/баталгаагүй эх сурвалж/-оос вэб програмруу өгөгдөл орж байх үед *Динамик агуулгатай өгөгдөл вэб сайтаас илгээгдэхдээ урьдчилан шалгагдахгүй эсвэл хувиргагдахгүй байх үед =='''SQL injection'''== [[File:SQL injection.png|upright=1.5|thumb|SQL injection]] SQL Тарилга нь хамгаалалтын сул талыг ашиглан програм хангамжийн өгөгдлийн сангийн давхаргад халдах кодчиллын техник юм. Энэ нь хэрэглэгч заавал хатуу тогтсон дүрмийн дагуу өгөгдлийг оруулах албагүй байдагтай холбоотой бөгөөд жишээлбэл ийм санамсаргүй оролтын өгөгдөлд програмын эх кодын тусгай тэмдэгтүүдийн дараалал ч байж болох юм. Ингэж оруулсан өгөгдөл нь SQL илэрхийлэлд орж ирэн санаанд оромгүй буруу үр дүнг гаргадаг. Үүнийг SQL Injection гэж нэрлэдэг. Програмчлалын Си хэлэнд програмын кодын мөрөнд тайлбар хийх мөн кодын зарим хэсгийг идэвхгүй болгохдоо “//”-тэмдэгт(хос ташуу зураас буюу хос slash)-ийг хэрэглэдэг. Тэгвэл MSSQL Server дээр query бичлэгийн тодорхой хэсгийг идэвхгүй болгохдоо ”–” тэмдэгтийг ашигладаг. SQL Injection-ны дор дурдах жишээ нь хэрэглэгчийн оруулсан өгөгдөл query бичлэгийн тодорхой хэсгийг идэвхгүй болгох, хэллэгийн логикийн чанараар query биелэх нөхцөлийг өөрчлөх замаар үр дүнг гарган авах мөн хэрхэн өгөгдлийн санд өөрчлөлт оруулж болохыг харуулна. Хэрэглэгч стандарт өгөгдөл оруулах үед SQL илэрхийлэл дараах хэлбэрээр биелэнэ. Энэ үед query нь нөхцлийг шалгаад өгөгдсөн нөхцөл бүхий бичлэг байгаа эсэхийг ямар ч алдаагүйгээр шалгаад үр дүнг буцаана. *“SELECT count(*) FROM users WHERE username= ‘$user’ AND userpassw=’$pass'” Хэрэглэгч стандарт бус өгөгдөл оруулах үед SQL илэрхийлэл дараах хэлбэрээр биелэнэ. *“SELECT count(*) FROM users WHERE username= ” OR ‘1’=’1′ AND userpass=” OR ‘1’=’1′” =='''OS Command Injection'''== [[File:OS Command injection.png|thumb|upright=1.5|OS Command injection]] OS Comand Injection бол хакерт веб апликейшнээр дамжуулан систем рүү өөрийн кодоо явуулах боломжийг олгодог зүйл юм. Мета-тэмдэгтүүд (&, |, //;) нь ихэвчлэн командуудыг нийлүүлж, хортой OS Command Injections үүсгэдэг. Програмууд нь вэб холболтоор дамжуулан хууль бус системийн командуудыг гүйцэтгэх замаар удирдаж болдог бол OS-ийн командад эмзэг гэж тооцогддог. SQL injection тэй нэг утга санаатай. =='''Brute-force халдлага'''== Brute-force – ийн зарчим маш энгийн. Халдагч хохирогчийн нууц үгийн LastPass юмуу KeePass сангаас ширфлэгдсэн мэдээллийг авна. Тэд авсан мэдээлэлд өөрт хэрэгтэй байгаа мэдээлэл хадаглагдаж байгааг болон түүнийг тайлах ширфрлэлийн түлрхүүр агуулагдаж байгааг мэдэж байдаг. Ингээд шифрлэгдсэн мэдээллийг тайлахын тулд тэд боломжит бүх нууц түлхүүрээр тайлагдсан мэдээлэл гарч байгааг шалгаж үзнэ. Тэд энэ процессийг автоматжуулсан компютерийн програмаар хийдэг, ингэснээр тухайн халдлагыг хийж буй компютерийн хүчин чадал нэмэгдэхийн хэрээр секундэд хийгдэх тооцооллын хурд нэмэгдэж brute-force халдлагын явц хурдсана.Нууц үг эвдэх энэ арга нь тэмдэгтүүдийн жагсаалтыг бүх боломжит хувилбараар нь оруулж үзэж шалгадаг. Ингэснээр нууц үгийг олдог арга юм. Ийм төрлийн халдлагаас сэргийлэхдээ нууц үгийг тодорхой хязгаарлалттай хийгээд түүнээс олон удаа буруу орсон бол дахин оруулах боломжгүй хаалт үүсгэх, системийн нэвтрэлтийг бүрэн хаах, эсвэл галт ханаар хаах зэрэг байдлаар хамгаалдаг. '''Brute-force халдлагын хурд:''' Brute-force халдлагын хурд бүхэлдээ техник хангамжын хүчин чадлаас хамаарна.Энгийн хэрэглэгчидийн хувьд brute-force хийх хамгийн үр дүнтэй төхөөрөмж бол график карт(GPU). График картын параллель боловруулалт хийх чадамж нь brute-force – д маш олон нууц үгийг нэг дор шалгах боломж олгодог. Халдлагын хурд өсч хэдхэн арван жилийн дотор бидний өнөөдрийн хэрэглэж буй алгоритмуудаас ч хүчирхэг алгоритмуудыг эвдэж чадах квантын компютер эсвэл үүн шиг өөр компютер бүтээгдэх магдалалтай. =='''DOS'''== [[File:Ddos-attack-ex.png|upright=1.5|thumb|DOS халдлага]] Denail of Service буюу Үйлчилгээг зогсоох халдлага нь машиныг хэрэгцээтэй эх үүсвэрээс нь салгах үйлдэл юм. Ихэвчлэн DoS халдлагууд нь сүйрүүлэхийг оролдсон эсвэл машиныг түүн дээрх серверүүд болон сүлжээний стекийг эзэмдэн ашиглах боломжгүй болгодог балмадаар хүчлэх арга замууд юм. Зарим DoS халдлагууд нь сүлжээний стек дэх алдаануудыг ашиглан ганц пакетаар машиныг сүйрүүлэхийг оролддог. Үүнийг зөвхөн алдааны засварыг цөмд хийснээр засах боломжтой. Систем дээрх хөнөөлтэй нөхцөлд байх тэр серверийн дуудлагыг хязгаарладаг тохируулгуудыг зөв зааж серверүүд уруу хийсэн халдлагуудыг ихэвчлэн засаж болдог. Сүлжээний балмадаар хүчлэх халдлагуудын эсрэг арга хэмжээ авахад илүү төвөгтэй байдаг. Жишээ нь хууран мэхэлсэн пакетийн халдлагыг зогсоох бараг л боломжгүй, таны системийг Интернэтээс салгахад хүргэж болох юм. Энэ нь таны машиныг зогсоож чадахгүй байж болох боловч таны Интернэтийн холболтыг дүүргэж болно. '''DoS халдлагын төрөл''' * Ping of Death * Teardrop * Ping Flooding * Amplification * D-DoS * SYN-Flooding * Port scan * Stealth SYN scan * FIN /X-Mas/ Null-Scan * Idle-Scan * Spoof * Application layer DDos attack(HTTP DoS) * Hit-and-Run DDoS * XorDDos * Shroud Proactive * Телнет гэх мэт олон төрөл байна. =='''Directory traversal'''== Энэ халдлагын зорилго нь файлын систем рүү зөвшөөрөлгүй хандахын тулд өртсөн програмыг ашиглах явдал юм. Энэ довтолгоо нь аюулгүй байдлын дутагдал (програм хангамж нь яг ийм байдлаар ажиллаж байгаа мэт), кодын алдаанаас хамгаалахын эсрэг ашигладаг.Хэрэглэгчээс орж ирэх өгөгдлийг файлын нэр болгож хэрэглэх үед системийн чухал мэдээлэл агуулсан файл руу хандах аюул гарч болзошгүй.Жишээ нь ../../../../../etc/passwd гэж оруулж болно гэдгийг тооцоолох хэрэгтэй. Энэ тохиолдолд вэб сэрвэрийг зөв тохируулаагүй байх юм бол хорон санаатан чухал мэдээлэлд халдах болно. == '''Цахим холбоос''' == * <nowiki>https://www.checkmarx.com/knowledge/knowledgebase/OS-Command_Injection</nowiki> * <nowiki>https://www.acunetix.com/websitesecurity/directory-traversal/</nowiki> * <nowiki>http://searchsecurity.techtarget.com/definition/denial-of-service</nowiki> == '''Ашигласан материал''' == * <nowiki>https://www.acunetix.com/websitesecurity/sql-injection/</nowiki> * <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Directory_traversal_attack</nowiki> [[Ангилал:Интернэт]] ryxqhh15aqb2et5o9t6mk10lg77h6oa 0 80431 875907 849201 2026-11-11T05:15:29Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875907 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = МОСТ Финтек ХХК |logo = MOST Fintech landscape default.png |founder = А.Сүхдорж |company_type =ХХК |area_served = Монгол Улс |foundation = 2008.04.23 |location = СБД, 8-р хороо, Оюутны гудамж-22, 14191, Грэйпситигийн байр, 4-р давхарт |key_people = С. Оргил - Гүйцэтгэх захирал А.Сүхдорж -ТУЗ-ын дарга Б.Ганболд- Хувьцаа эзэмшигч нарын төлөөлөл Б. Мөнхцэцэг - хараат бус |num_employees = 13 ("2021") |products = Most Money<br> MOST Platform<br> QRC service<br> White label<br> Credit score<br> |homepage = [http://www.most.mn www.most.mn] }} '''МОСТ Финтек ХХК''' нь 2008 оны 04-р сарын 23-нд МОСТ ПСП ХХК нэртэйгээр Монгол Улсад цахим төлбөр тооцооны “дэд бүтэц”-ийг бүтээн байгуулах зорилгын төлөө байгуулагдсан Монгол Улсын анхны [[Санхүүгийн технологи|финтек]] компани. 2012 онд дэлхийн жишигт нийцсэн, хэн ч залгагдан ашиглах боломжтой, оролт/гаралт-ын нээлттэй порт бүхий төлбөр тооцооны үндсэн системээ нэвтрүүлсэн. Төлбөр тооцооны платформ дээр түшиглэн [[Most_money|Most Money]] үйлчилгээгээ 2010 онд зах зээлд гаргасан. ==Компаний түүх== '''2006''' оноос банк дундын төлбөр тооцооны төв байгуулах, дундын үйлчилгээг нэвтрүүлэх зорилгоор бизнес төсөл буй болгож, төслийг бизнес болгохоор ажиллаж эхэлсэн. 2008 онд [[Мобиком|Мобиком Корпораци ХХК]] хөрөнгө оруулалт хийж компани үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн. Тухайн үед санхүүгийн байгууллага дээрх дансанд хандаж гүйлгээ хийх нууцлалыг хангаж чадах этгээд нь зөвхөн Үүрэн холбооны оператор байсан нь Мобиком Корпораци ХХК хөрөнгө оруулалт хийх гол шалгуур болсон байна. Банкируудаараа дэлхийд алдартай Израйлын [https://www.bloomberg.com/profile/company/0112300D:IT Тривнет] компанийн Мобайл төлбөр тооцооны системийг нэвтрүүлэн 2010 онд анхны “Most Money” үйлчилгээг зах зээлд гаргасан. Анхны нэвтрүүлсэн Мост Мони үйлчилгээ нь МобиЭкспрэсс, Candy, MonPay нэрээр цаашид зах зээлд салбарлан хөгжсөн байна. Гадны систем нь өндөр үнэтэйн дээр Монгол Улсын нөхцөл байдалд тийм ч тохиромжтой бус байсан тул '''2010''' онд [https://www.grapecity.mn/ ГрэйпСити] Монгол компанид суурь системийн захиалга өгч 2011 онд 100% дотоодын компани, Монгол залуусын ур ухаан шингэсэн “Advanced Mobile Payment Acquiring Gateway” системээ хүлээн авсан. '''2012''' онд цоо шинэ Мост Мони үйлчилгээг [https://www.tdbm.mn/mn/ ХХБанк], [https://www.capitronbank.mn/ Капитрон Банк], [[Төрийн банк]]<nowiki/>тай хамтран нэвтрүүлсэн нь олон зүйлээр Монгол Улсын санхүү, төлбөр тооцооны зах зээлд анхдагч болсон. '''2014''' оноос зөвхөн Банкны системээс гадна ББСБ-ын харилцагчийг Мобайл төлбөр тооцооны платформд холбож санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлэх боломжийг олгосон нь тухайн үедээ маш шинэлэг байсан нь Санхүүгийн зохицуулах хороо зөвхөн энэ үйлчилгээнд зориулж тусгайлан журам гаргаж байснаас харагдана. Аливаа цоо шинэ зүйлд тэмүүлж, зах зээлийг шинээр нээж, тодорхойлж буй мөс ханзлагч нарт тохиолддог саад бэрхшээл МОСТ-ын хамт олныг тойроогүй. Тухайн үедээ байгаагүй банк хоорондын гүйлгээг онлайн хийх, гар утсаараа олон санхүүгийн байгууллагын дансаа нэг дороос удирдах гэх мэт нь Монгол Улсын ямар ч хууль тогтоомж, журманд байгаагүй гэдгээс үүдэн Монголбанкны зүгээс МОСТ платформыг хууль бус гэж зарлахад хүргэсэн байна. Тухайн үед Хуулинд заагаагүй бол хориотой гэдэг үзэл бодол байсан, мөн цоо шинэ зүйл тул болгоомжлол үүсгэсэн нь дамжиггүй. Гэвч ийм саад бэрхшээлтэй тулж, саадыг даван гарч байж хөгжил ирдэгийн жамаар 2017 онд Үндэсний төлбөрийн системийн тухай хууль батлагдан гарч Монгол Улсад ФИНТЕК-ийн салбар үсрэнгүй хөгжих суурь тавигдсан. Улмаар 2020 онд Монголбанкнаас хуулийн дагуу шалгалт хийж МОСТ Финтек ХХК “Хөдөлгөөнт банкны процессорын үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл” тусгай зөвшөөрлийг олгосон. МОСТ платформ нь зөвхөн Мост Мони үйлчилгээгээр хязгаарлагдахгүй 4 Банк, 20 гаруй ББСБ, 100 гаруй дараа болон урьдчилсан төлбөрт байгууллагуудад төлбөр тооцооны платформын үйлчилгээгээ үзүүлж байна. [[Файл:Гүйлгээний_тоо.png|none|thumb|2020 оныг дуустал МОСТ платформоор хийгдсэн гүйлгээний тоо|360x360px]] ==Зорилго ба бодлого== * Технологийн шилдэг шийдэл, архитектур дээр суурилан үндэсний хэмжээний төлбөр тооцооны дэд бүтэц бүтээн байгуулах. * Бүгдэд нээлттэй. Банк, санхүү, финтек, бизнесийн бүх салбарын байгууллагуудтай харилцан холбогдож хамтран ажиллах түншлэлийн хувьд үргэлж нээлттэй байх зарчим. ==Удирдлагын зөвлөл== А. Сүхдорж, Үүсгэн байгуулагч, Хувьцаа эзэмшигч, ТУЗ-ын дарга С. Оргил, Гүйцэтгэх захирал Т. Отгонбаяр, Бизнесийн газрын захирал Н. Урнаа, Захиргаа санхүү хариуцсан захирал Ж. Цолмонбаатар, Үйл ажиллагааны газрын захирал ==Тусгай зөвшөөрөл, сертификат== *Үндэсний төлбөрийн системийн тухай хууль, Монголбанкны “Хөдөлгөөнт банкны үйлчилгээний журам”-д заасан шаардлагуудыг бүрэн хангаж, Монголбанкны ерөнхийлөгчийн 2020 оны 06 сарын 16-ны өдрийн А-204 дүгээр тушаалаар “Хөдөлгөөнт банкны процессор”-ын зөвшөөрлийг албан ёсоор хүлээж авсан.<ref>https://www.mongolbank.mn/news.aspx?tid=1&id=2582</ref>[[Файл:Монгол банкны зөвшөөрөл.jpg|none|thumb|360x360px]] *Мэдээллийн аюулгүй байдлын ISO 27001:2013 олон улсын стандарт ==Санхүүжилт== МОСТ Финтек ХХК нь 100 хувийн дотоодын хөрөнгө оруулалттай компани. ==Бүтээгдэхүүн ба үйлчилгээ== * [[Most money|Most Money]] * MOST Platform * QRC service *White Label * Credit Score ==Холбоосууд== [https://www.youtube.com/watch?v=fqvkqNkfOsI&t=352s МОСТ ФИНТЕК ХХК "MADE IN MONGOLIA" by Bloomberg TV Mongolia] [https://www.youtube.com/watch?v=_HBkkity6Os Most Moneу гэж юу вэ?] [https://www.youtube.com/watch?v=QKKhEUnsgpo Most Money үйлчилгээ TDB] [https://www.youtube.com/watch?v=ouQeT6s6uhU Most Money үйлчилгээ TDB/1] [https://www.youtube.com/watch?v=W4w9zQXO1Qc Most Money үйлчилгээнд ХАС БАНК нэгдлээ] [https://web.archive.org/web/20210628051626/https://ardholdings.com/mn/aard-grape-most/ Ард санхүүгийн нэгдэл ХК+Грэйпсити Монгол ХХК+МОСТ Финтек ХХК стратегийн түншлэл] . {{commonscat}} [[Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж]] ae11qp5f50hiea6o0se42v6xoe2g0be 0 82387 875914 872391 2026-11-11T06:34:12Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875914 wikitext text/x-wiki {{Хоёр орны харилцаа | title = Монгол-Казахын харилцаа | party1 = Казахстан | party2 = Монгол | map = Kazakhstan - Mongolia Locator.svg | filetype = svg | size = | mission1 = Астана дахь Монголын элчин сайдын яам | mission2 = Улаанбаатар дахь Казахстаны элчин сайдын яам | envoytitle1 = | envoy1 = Габит Койшибаев Бейбут_улы | envoytitle2 = | envoy2 = Д.Баярхүү }} '''Монгол-Казахстаны Харилцаа''' – [[Монгол улс|Монгол Улс]] болон [[Казахстан|Бүгд Найрамдах Казахстан Улс]] хоорондын дипломат харилцаа, хамтын ажиллагаа юм. 1991 онд ЗХУ задарч БНКазУ тусгаар тогносоны дараа Монгол улс нь Казахстан улсыг хүлээн зөвшөөрч 1992 оны 1-р сарын 22-нд анх хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосон юм. Монгол Улсын Элчин сайдын яам [[Алматы]] хотноо 1992 онд нээгдэж сүүлд 2010 онд шинэ нийслэл [[Астана]] хот руу нүүж үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Монгол Улсаас Бүгд Найрамдах Казахстан Улсад суух Онц Бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин Сайдаар [[Шаравын Гунгаадорж]] (1992-1996), Т.Хатанбаатар (1997-2001), [[Хараавчийн Аюурзана|Х.Аюурзана]] (2006-2009), Ж.Сүхээ (2009-2013), Л.Баттулга (2013-2021), Д.Баярхүү (2021-2026), Г.Батжаргал 2026 оны 4-р сард томилогдон ажиллаж байна.<ref>{{Cite web |url=http://astana-embassy.mn/ |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224105013/http://astana-embassy.mn/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/dvustoronnie-otnosenia |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109063757/http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/dvustoronnie-otnosenia |archive-date=2018-11-09 |url-status=dead}}</ref> 2021 оны байдлаар Монгол Улсаас БНКазУ-д сууга ЭСЯ нь Гүрж Улс, Бүгд Найрамдах Тажикистан Улс, Бүгд Найрамдах Узбекистан Улс, Туркменистан Улсыг хавсран суудаг ажээ. Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Дипломат төлөөлөгчийн газар 1997 онд, ЭСЯ-аа [[Улаанбаатар]] хотноо 2007 онд нээсэн. БНКазУ-ын Ерөнхийлөгчийн 2006 оны 12 дугаар сарын 2-ны өдрийн Зарлигаар (2007 оны 1 дүгээр сарын 1-нд хүчин төгөлдөр болсон) БНКазУ-ын Монгол Улс дахь Дипломат төлөөлөгчийн газрын түвшин дээшлүүлж БНКазУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яам болон өөрчлөгдсөн байна. БНКазУ-ын Ерөнхийлөгчийн зарилгаар Орман Каримович Нурбаев (2007-2012), Кобландин Калыбек Ибрагимович (2014-2019), Жалгас Жумаевич Адылбаев (2019- 2022), Габит Койшибаев (2022-2025), Сейтакынов Алмас Сейтакынович (2025 оны 6-р сараас) нар БНКазУ-аас Монгол Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайдаар тус тус томилогдон ажиллаж байна.<ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/dvustoronnie-otnosenia |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109063757/http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/dvustoronnie-otnosenia |archive-date=2018-11-09 |url-status=dead}}</ref> Хоёр улс хил залгадаггүй гэхдээ Монгол улсын хамгийн баруун цэгээс Казахстаны зүүн цэгийн хооронд 40 км байдаг. __TOC__ == Улс төрийн хамтын ажиллагаа == 1998 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч [[Нацагийн Багабанди]] Казахстанд, 1993, 1999, 2008 онуудад БНКазУ-ын Ерөнхийлөгч [[Нурсултан Назарбаев]] Монгол Улсад тус тус албан ёсоор айлчилсан. 2007 оны 8-р сарын 14-15-нд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч [[Намбарын Энхбаяр|Н.Энхбаяр]], 2019 оны 10-р сарын 10-12-нд Ерөнхий сайд [[Ухнаагийн Хүрэлсүх]] Казахстан улсад тус тус айлчилсан бол 2024 онд БНКазУ-ын Ерөнхийлөгч [[Касым-Жомарт Токаев]] Монгол Улсад Төрийн айлчлал хийсэн байна. <br> Хоёр орны хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд нөлөөлсөн айлчлал, яриа хэлэлцээрүүд:<br> ''Казахстаны талаас'' – Ерөнхий сайдын (1992 оны 10-р сард), Ерөнхий сайдын орлогчийн (1997 оны 7-р сард), Төрийн Нарийн бичгийн даргын (2005 оны 6-р сард), Гадаад хэргийн сайдын (2006 оны 11-р сард) айлчлалууд;<br> ''Монголын талаас'' – Ерөнхий сайдын (1994 оны 12-р сард), Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын даргын (2000 оны 11-рсард), Азид хамтын ажиллагаа, итгэлцлийг бэхжүүлэх бага хурал (2006 оны 6-р сард) болон Ази, Номхон Далайн бүс нутгийн Эдийн Засаг-Нийгмийн Комиссийн (ЭСКАТО) хуралд оролцсон Ерөнхий сайдын орлогчдын (Шадар сайд) айлчлал. 2016 оны 7 дугаар сард Монгол Улсад болсон АСЕМ-ын дээд хэмжээний уулзалтад Казахстаны ерөнхий сайд [[Карим Масимов]] тэргүүтэй төлөөлөгчид оролцсон байна. * 2015 оны 5-р сарын 26-нд БНКазУ-ын Ерөнхий сайдын нэгдүгээр орлогч Б.Сагынтаев тэргүүтэй казахстаны төлөөлөгчид Монгол Улсад айлчлал хийсэн. Айлчлалын хүрээнд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч [[Цахиагийн Элбэгдорж|Ц.Элбэгдорж]], Ерөнхий сайд [[Чимэдийн Сайханбилэг|Ч.Сайханбилэг]], Шадар сайд [[Ухнаагийн Хүрэлсүх|У.Хүрэлсүх]] нарт бараалхсан. * 2015 оны 8-р сарын 29-нд Монгол Улсын Ерөнхий Прокурор М.Энх-Амгалан Астана хотод зохиогдсон [[Шанхайн Хамтын Ажиллагааны Байгууллага|Шанхайн Хамтын Ажиллагааны Байгууллагын]] гишүүн орнуудын Ерөнхий прокуроруудын хуралд оролцов. * 2015 оны 5-р сарын 26-нд Монгол, Казахстаны гадаад бодлогын байгууллагууд хооронд БНКазУ-ын Гадаад хэргийн сайдын нэгдүгээр орлогч Р.Жошыбаевын оролцоотой улс төрийн зөвлөгөөн зохиогдсон. Үүний үр дүнд талууд Монгол, Казахстаны Гадаад хэргийн яамд хоорондын 2015-2016 оны хамтын ажиллагааны төлөвлөгөөнд гарын үсэг зурсан юм. *2020 оны 10 дугаар сарын 14-нд Монгол Улсын Гадаад харилцааны яамны Ази, Номхон далайн орнуудын газрын захирал Э.Сарантогос болон БНКазУ-ын Гадаад хэргийн яамны Ази, Номхон далайн орнуудын газрын захирал Н.Арыстанов нарын Гадаад харилцааны яам хоорондын зөвлөлдөх уулзалт цахим хэлбэрээр болсон байна. *2021 оны 10 дугаар сарын 13-нд Монгол Улсын Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Бүгд Найрамдах Казахстан Улсад албан ёсоор айлчилж тус улсын Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаевт бараалхсан байна. *2024 онд Монгол Улсын ерөнхийлөгч [[Ухнаагийн Хүрэлсүх]] 7-р сард ШХАБ-ын хуралд оролцохоор Астана хотод очсон. *2024 оны 10-р сарын 28-29 Казахстаны ерөнхийлөгч [[Касым-Жомарт Токаев|Касым Жомарт Токаев]] Монгол улсад төрийн дээд түвшний айлчлал хийсэн. *2026 оны 4-р сарын 20-23-нд Монгол Улсын ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Казахстанд төрийн айлчлал хийв. Энэ үеэр “Стратегийн түншлэл”-ийн харилцааг өргөжүүлэх, хамтын ажиллагааг эдийн засгийн агуулгаар баяжуулах, олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлэх талаар санал солилцсон байна. '''Парламент хоорондын хамтын ажиллагаа'''<br>2002 оны 8-р сард БНКазУ-ын Парламентын Мажилисийн Даргын орлогч Монгол улсад, харин 2003 оны 12 дугаар сард [[Монгол Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын]] Дарга тэргүүтэй парламентийн төлөөлөгчид Казахстан улсад тус тус айлчилж, үр дүнд нь Монгол Улсын Их Хурал болон БНКазУ-ын Парламентийн Мажилис хоорондын хамтын ажиллагааны Протоколд гарын үсэг зурсан.<ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/dvustoronnie-otnosenia |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109063757/http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/dvustoronnie-otnosenia |archive-date=2018-11-09 |url-status=dead}}</ref> Монгол, Казахстаны Парламентын бүлгийн дарга УИХ-ын гишүүн Х.Баделхан, гишүүд Г.Амартүвшин, Т.Аубакир, Б.Баттөмөр, Б.Бейсен, Ш.Раднаасэд, Г.Тэмүүлэн, О.Цогтгэрэл нар; Казахстан, Монголын Парламентын бүлгийн дарга М.К.Пишембаев, дэд дарга А.А.Смагулов, гишүүд С.А.Абдрахманов, А.Е.Бектурганов, М.Д.Бопазов, К.Т.Ержан, А.Н.Жаилганова, С.Д.Кусайынов, М.М.Махамбетов, А.С.Платонов, С.Т.Сейдуманов, Б.К.Тилеухан, П.А.Шарапаев. /2016 оноос/. == Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа == Монгол Улс, БНКазУ-ын хоорондын худалдааны эргэлт 2016 онд 77,9 сая ам.долларт хүржээ. Монгол, Казахстаны худалдаа, эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техник, соёлын хамтын ажиллагааны тухай засгийн газар хоорондын комисс (цаашид ЗГХК) ажилладаг.<ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/ekonomiceskoe-sotrudnicestvo |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109063833/http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/ekonomiceskoe-sotrudnicestvo |archive-date=2018-11-09 |url-status=dead}}</ref><br> Монгол улсад '''''экспортод''''' гаргадаг үндсэн бүтээгдэхүүнүүд: тамхи (20,3%), ариун цэвэр, эрүүл ахуйн бүтээгдэхүүн (19,1%), угаалгын нунтаг, цэвэрлэгээний бодис (12,6%), улаан буудай, хөх тарианы гурил (7,8%), бусад хүнсний бүтээгдэхүүн болон газрын тосны бүтээгдэхүүн (4,1%) г.м.<ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/ekonomiceskoe-sotrudnicestvo |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109063833/http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/ekonomiceskoe-sotrudnicestvo |archive-date=2018-11-09 |url-status=dead}}</ref><br> Монгол улсаас '''''импортоор''''' оруулдаг үндсэн бүтээгдэхүүнүүд: ан амьтан, ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүн, сүлжмэл хувцас эдлэлүүд, мод, модон материалууд болон целлюлоз болон цаасан бүтээгдэхүүнүүд г.м.<ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/ekonomiceskoe-sotrudnicestvo |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109063833/http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/ekonomiceskoe-sotrudnicestvo |archive-date=2018-11-09 |url-status=dead}}</ref> 2020 оны 11 дүгээр сарын 25-нд хоёр талын Худалдаа эдийн засаг, шинжлэх ухаан техник болон соёлын тухай Засгийн газар хоорондын 8 дугаар хуралдаан цахим хэлбэрээр зохион байгуулагдсан байна. 2020 оны 1-11 дүгээр саруудад хоёр талт худалдааны эргэлт 47,6 сая ам.доллар /экспорт 46,5 сая ам.доллар, импорт 1,04 сая ам.доллар/ байлаа гэж Элчин сайд Ж.Ж.Адилбаев 2021 оны 1 сард https://web.archive.org/web/20210925040517/https://kaznews.mn/<nowiki/>-д мэдэгдсэн байна. Казахстаны Эдийн засгийн гол салбар нь байгалийн хий, газрын тос, уул уурхайн бусад олборлолт, машины үйлдвэрлэл, хөнгөн үйлдвэр, хүнс, хөдөө аж ахуй, мал аж ахуй, газар тариалан. Газрын тосны хэмжээгээр дэлхийд 12, чулуун нүүрс 9, уран, вольфрам 1, хром, фосфор 2, тугалга, молибдены нөөцөөр 4 дүгээр байрт ордог. Казахстаны гадаад худалдааны нийт эргэлт өнгөрсөн онд 144 тэрбум ам.доллар, үүнээс экспорт 80 тэрбум, импорт 65 тэрбум ам.доллар болсон. Манай хоёр улсын худалдааны эргэлт өнгөрсөн онд 58 сая ам.доллар давсан нь 2024 онтой харьцуулахад 7.2 хувиар өссөн байна. Худалдаа, эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техник, соёлын хамтын ажиллагааны Монгол, Казахстаны '''Засгийн газар хоорондын комиссын IX хуралдаан''' 2023 оны 5-р сарын 26-ны өдөр [[Улаанбаатар]] хотноо болсон. Хуралдааныг Монгол Улсын Сангийн сайд, комиссын монголын хэсгийн дарга Б.Жавхлан, Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Мэдээлэл, нийгмийн хөгжлийн сайд, комиссын казахстаны хэсгийн дарга Д.Кыдырали нар ахалж оролцсон юм. Монгол, Казахстаны '''Засгийн газар хоорондын комиссын X хуралдаан''' 2026 оны 10-р сарын 1-нд БНКазУ-ын '''Астана''' хотод болсон. Хуралдааныг Монгол Улсын шадар сайд, комиссын Монголын хэсгийн дарга Н.Номтойбаяр, БНКазУ-ын Хөдөө аж ахуйн сайд, комиссын Казахстаны хэсгийн дарга А.Сапаров нар удирдан явуулсан. Талууд “Монгол Улс, БНКазУ-ын худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг 2025-2027 онд эрчимжүүлэх замын зураглал”-ын дагуу худалдааны эргэлтийг 500 сая ам.долларт хүргэхийг зорьж байна. Хоёр улсын эрх бүхий байгууллагын хооронд Эдийн засгийн тусгай бүсийн хүрээнд хамтран ажиллах боломжтой чиглэл, механизм, хамтарсан төсөл хэрэгжүүлэх эрэлт, хэрэгцээг судалж тодорхойлохоор тогтов. Мөн тээвэр логистик, геологи, уул уурхай, хөдөө аж ахуй, соёл, боловсрол, шинжлэх ухаан, аялал жуулчлал, эрүүл мэнд, мэдээллийн технологи, байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлт, ногоон хөгжил, гамшгийн эрсдэлийг багасгах чиглэлэд хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн бэхжүүлэх хамтарсан протокол байгуулжээ. == Соёл, хүмүүнлэгийн хамтын ажиллагаа == Соёл, хүмүүнлэгийн харилцааны салбарын Казахстан, Монгол улс хооронд 10 гаруй хэлэлцээрт гарын үсэг зурагджээ.<br>Засгийн газар хоорондын боловсролын салбарын гэрээ хэлэлцээрийн дагуу жил болгон хоёр улсын их, дээд сургуулиуд хооронд оюутан солилцооны хөтөлбөр хэрэгждэг.<ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/kulturno-gumanitarnoe-sotrudnicestvo |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109063602/http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/kulturno-gumanitarnoe-sotrudnicestvo |archive-date=2018-11-09 |url-status=dead}}</ref> <br>2016 оны 7-р сарын 14-ний өдөр БНКазУ-ын Засгийн газрын тэргүүн Монгол Улсын, [[Баян-Өлгий аймаг|Баян-Өлгий аймагт]] айлчилж, орон нутгийн казах иргэдтэй уулзав (90 мянга гаруй). Энэ үеэр 2016 оны 7-р сарын 10-нд тус аймагт болсон үерийн гамшгаас хохирогчдод 200 мянга гаруй ам.долларын хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлсэн.<ref>{{Cite web |url=http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/dvustoronnie-otnosenia |title=Archive copy |access-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181109063757/http://mfa.gov.kz/mn/ulaanbaatar/content-view/dvustoronnie-otnosenia |archive-date=2018-11-09 |url-status=dead}}</ref><br>Өнөөдрийн байдлаар манай нийт 4028 иргэн Казахстанд амьдарч байна. Үүнээс 1383 хүн хууль ёсны дагуу, 1600 хүн хууль бусаар оршин сууж, нийт 1045 оюутан сурч байна. Түүнчлэн давхар иргэншилтэй байж болзошгүй 500 гаруй хүн байна. - Монгол Улсад 300 орчим Казахстаны иргэд байнга оршин суудаг. == Мөн үзэх == [[Монгол Улсын гадаад харилцаа|Монгол улсын гадаад харилцаа]]<br> [[Казахстан Улсын Гадаад хэргийн яам|БНКазУ-ын гадаад харилцаа]] == Эшлэл == <!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See https://en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --> {{reflist}} [[Ангилал:Монгол-Казахстаны харилцаа| ]] e0pmaisdtuiukcs2nyj6zf1nv9onnkv 0 99346 875952 861455 2026-11-11T10:59:46Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875952 wikitext text/x-wiki {{Short description|Оросын Владимир мужийн суурин}} {{ижил нэрийн тайлбар}} {{Инфобокс Оросын суурин |mn_name=Суздаль |ru_name= |image_skyline=SuzdalPanoramaC 9345.jpg |image_caption= |coordinates = {{coord|56|25|N|40|27|E|display=inline,title}} |image_coa=Coat of Arms of Suzdal.png |image_flag=Flag of Suzdal (Vladimir oblast).png |holiday=8 сарын 2-р бямба гараг |holiday_ref=<ref>{{cite web |url=http://citiesdays.ru/vladimir/suzdal |script-title=ru:Праздники в городе Суздаль |website=Information portal "Town Day" |language=ru |trans-title=Holidays in the Town of Suzdal |access-date=2016-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430014803/http://citiesdays.ru/vladimir/suzdal |archive-date=2016-04-30 |url-status=dead}}</ref> |federal_subject=[[Владимир муж]] |federal_subject_ref=<ref name="ustav"/> |adm_district_jur=[[Суздалийн район]] |adm_district_jur_ref=<ref name="ustav"/> |adm_ctr_of=Суздалийн район |adm_ctr_of_ref=<ref name=ustav>{{cite web |url=http://www.gorodsuzdal.ru/files/documents/ustav2015dek.pdf |script-title=ru:Устав муниципального образования город Суздаль Владимирской области |website=Official website of Suzdal |language=ru |trans-title=Charter of the Town of Suzdal of Vladimir Region |access-date=2016-01-16}}</ref> |inhabloc_cat=Суурин |inhabloc_cat_ref=<ref name="ustav"/> |mun_district_jur=Суздалийн хотын район |mun_district_jur_ref=<ref name="ustav"/> |urban_settlement_jur=Суздаль хотын суурин |urban_settlement_jur_ref=<ref name="ustav"/> |mun_admctr_of1=Суздалийн хотын район |mun_admctr_of1_ref=<ref name="ustav"/> |mun_admctr_of2=Суздаль хотын суурин |mun_admctr_of2_ref=<ref name="ustav"/> |leader_title=Захирагч |leader_title_ref=<ref name=glava/> |leader_name=Лариса Мажорова |leader_name_ref=<ref name=glava>{{cite web |url=http://www.gorodsuzdal.ru/index.php/oms/glava-goroda |script-title=ru:Глава города Суздаля |website=Official website of Suzdal |language=ru |trans-title=Head of the Town of Suzdal |access-date=2016-09-20}}</ref> |representative_body= |representative_body_ref= |area_of_what= |area_as_of= |area_km2=15 |area_km2_ref=<ref name=gorod>{{cite web |url=http://www.gorodsuzdal.ru/index.php/suzdal/o-gorode/kharakteristika |script-title=ru:Характеристика города Суздаль |website=Official website of Suzdal |language=ru |trans-title=Characteristic of the Town of Suzdal |access-date=2016-01-16}}</ref> |pop_2010census=10535 |pop_2010census_ref=<ref name="2010Census" /> |pop_latest=9978 |pop_latest_date=2015 |pop_latest_ref=<ref name=pop>{{cite web |url=http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar |script-title=ru:Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года |publisher=Official website of the [[Russian Federal State Statistics Service]] |language=ru |trans-title=Population of the Russian Federation in 2015 |format=rar}}</ref> |time_zone_ref=<ref name="ragozin"/> |established_date=1024 |established_date_ref=<ref name="gorod"/> |current_cat_date= |current_cat_date_ref= |postal_codes=601291, 601293 |dialing_codes=49231 |dialing_codes_ref=<ref name="ragozin"/> |website=http://www.gorodsuzdal.ru }} '''Суздаль''' нь [[Оросын Холбооны Улс]]ын [[Төв Холбооны тойрог]] дахь [[Владимир муж]]ийн хот юм. Тус хот нь улсын [[нийслэл]] [[Москва]] хотоос зүүн хойд зүгт 220&nbsp;километрийн зайд, мужийн төв [[Владимир]]аас умард зүгт 26&nbsp;км-ийн зайтай, [[Каменка гол]]ын эрэг дээр оршдог. Суздаль нь Оросын эртний хотуудын тоонд орохоос гадна ''[[Алтан цагариг]]'' хэмээн нэрлэгддэг хотуудын нэг юм. [[Оросын хүн амын тооллого (2021)|2021 оны хүн амын тооллогоор]] хотын хүн ам 9,286 байжээ.<ref name="2021Census">{{ru-pop-ref|2021Census}}</ref> == Түүх == Суздаль нь Оросын хамгийн эртний хотуудын нэг. 10-р зуунд слав гаралтай иргэд ([[Кривичүүд]]) [[Смоленск]]ийн ойр орчмын нутгаас гарч, үржил шимт хөрс бүхий Суздалийн нутагт ирэн суурьшжээ. Гэхдээ археологичид энэ нутагт 9-р зуунд суурин байсныг илрүүлсэн байдаг. Хамгийн анх 1024 оны судар бичигт хотын тухай тэмдэглэгдсэн байдаг аж. Суздалийг тойрон битүү ой байх ба энэ нь нүүдэлчдийн довтолгооноос хамгаалах байгалийн хамгаалалт болдог байжээ. Энэ үед Суздаль нь [[Ростов]]оос гаднах зүүн хойд [[Русь|Русийг]] бараа таваараар хангадаг худалдааны төв суурин болсон байв. 12-р зууны эхээр нэгэн [[кремль|хэрэм]] бий болов. Энэ кремль нь [[Каменка гол]] өнөөгийн Суздаль хот руу эргэх мушгиан дээр баригджээ. Хотын ид цэцэглэх үеийг ван [[Юрий Долгорукий]] Суздаль хотыг [[Владимир-Суздалийн Вант Улс]]ын вангийн суурин болгосон үе хэмээн үздэг. Түүний хүү [[Андрей Боголюбский]] вангийн харшаа мөн л боярчуудаас зайлуулан цааш [[Владимир]] луу шилжүүлжээ. Тэглээ гээд хотын ач холбогдол буурсангүй, харин ч улам том худалдааны төв болон хөгжив. [[1238 он]]д [[Бат хаан]]ы удирдлагаар [[Алтан Орд|Алтан Ордны Улсын]] [[Монголчуудын Русь руу хийсэн довтолгоо|цэргүүд]] [[Владимир-Суздалийн Вант Улс]]ыг дайлан эзэлснээр хотын хөгжлийг бүрмөсөн зогсоожээ. Энэ тулаанд хотын олон эцсээ хүртэл тэмцсэн ч, [[монголчууд]] хотыг эзлэн, эд баялгийг дайны олз болгон авч, зарим хэсгийг нь бүр газрын хөрстэй тэгшилсэн байна. 1222 оноос 1235 оны хооронд Суздалийн хэрмэн дотор ''Бурхны эхийн төрөлт цогчин дуган'' баригдсан ба үүний дийлэнх хэсэг нь баригдсан хэвээрээ байгаа учир өнөөдрийг хүртэл хадгалагдан үлдсэн хамгийн эртний [[Оросын Үнэн Алдартны Сүм|оросын үнэн алдартны]] сүмийн барилгуудын нэг юм. 14-р зуунд Суздаль хот өдрөөс өдөрт улам бүр хүчирхэгжиж буй [[Москвагийн Их Вант Улс]]аас тусгаар тогтнолоо хамгаалахын тулд [[Доод Новгород]]той нэгдэн, [[Суздаль-Доод Новгородын Вант Улс]]ыг байгуулав. Гэвч 1392 онд Суздаль хамба ламын төвөөсөө унан, Москватай нэгдэв. Үүгээр Суздалийн улс төрийн төв байсан үе дуусгавар болжээ. Гэхдээ хамбын төв нь үлдсэн болохоор шашны чухал төв болон хувирав. Маш олон чулуун сүм, хийдийн барилгыг шинээр барьсан, эсвэл хуучин байсан модон сүм, хийдийг нураан, түүний суурин дээр дахин чулуугаар шинэчлэн босгов. 13-17-р зууны хооронд баригдсан шашны барилгуудын тоонд жишээлбэл Александрын хийд, Васильевын хийд, Покровын хийд зэргийг нэрлэж болно. 17-р зуунд Суздаль ахиад л хүнд цаг үетэй тулгарав. [[Крымын татарууд]]<ref>Воронин Н. Н. Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польский. — М., 1965. — С. 151.</ref> болон [[Польш-Литва|Польш-Литвын Нэгдсэн Улс]] хоёр ч удаа довтолсноос гадна хэд хэдэн удаа их түймэр гарч, мөн тахал тархсан байна. Гэхдээ энэ зууны хоёрдугаар хагаст хот энэ бүх гамшгаас өндийн босч чаджээ. 18-р зууны сүүлээр хийсэн засаг захиргааны шинэчилсэн хуваарийн дагуу Суздаль шинээр байгуулагдсан [[Владимир аймаг|Владимир губернийн]] тойргийн төв болов. 19-р зуунд хотод аж үйлдвэр бараг хөгжөөгүй, газар тариалан голчлон эрхэлсэн хот байв. Мөн түүнчлэн Москва, Доод Новгородын хооронд тавьсан төмөр замын шугам ч Суздалийг тойрон өнгөрчээ. === Хүн амын өсөлт === {| class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Он ! Оршин суугч |- |- | 1897 || align="right" | 6.412 |- | 1939 || align="right" | 6.567 |- | 1959 || align="right" | 9.012 |- | 1970 || align="right" | 10.179 |- | 1979 || align="right" | 11.529 |- | 1989 || align="right" | 12.063 |- | 2002 || align="right" | 11.357 |- | 2010 || align="right" | 10.535 |} <small>''Тайлбар:'' Хүн амын тооллогын мэдээ</small> == Ах дүүгийн барилдлагатай хот == * {{DEU|#}} [[Ротенбург об дер Таубер]],Герман * {{POR|#}} [[Эвора]], Португали * {{ITA|#}} [[Клес]], Итали * {{FRA|#}} [[Лош]], Франц * {{CHN|#}} [[Шанжао]], Хятад * {{SVK|#}} [[Бардеёв]], Словак * {{CZE|#}} [[Лоуни]], Чех * {{CZE|#}} [[Ческа-Липа]], Чех == Цахим холбоос == {{Commonscat|Suzdal|Суздаль}} * [http://www.gorodsuzdal.ru/ Суздаль хотын албан ёсны цахим хуудас] * [http://suzdal.org.ru/ Хотын тухай албан бус цахим хуудас] == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Владимир мужийн суурин]] [[Ангилал:Европ дахь дэлхийн соёлын өв]] [[Ангилал:ОХУ дахь дэлхийн соёлын өв]] [[Ангилал:Суздаль| ]] [[Ангилал:Оросын хот]] qix8s1l7bozz2qq3xstpnz9e8pw121h 0 113119 875908 851317 2026-11-11T05:20:30Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875908 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс аж ахуйн нэгж | Name = Maserati S.p.A.<br />Мазерати ХК | Logo = Maserati 2020.svg | Bild = Maserati Modène 0002.JPG | Unternehmensform = [[Хувьцаат Компани (Итали)|Хувьцаат Компани]] | Gründungsdatum = 1914 он<ref>[http://www.maserati.com/maserati/uk/en/index/maserati-life/company.html maserati.com – Company]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | Sitz = [[Модена]], {{ITA}} | Leitung = * Давиде Грассо, [[Chief Executive Officer|CEO]]<ref>[https://www.bloomberg.com/profile/person/16735636 bloomberg.com]</ref> | Mitarbeiterzahl = 1100 <small>(2013 он)</small> | Umsatz = 4,06 тэрб. [[евро|EUR]] <small>(2017 он)</small><ref name="AR17">[https://www.fcagroup.com/en-US/investors/financial_regulatory/financial_reports/files/FCA_NV_2017_Annual_Report.pdf fcagroup.com -Annual Report 2017 ], S. 69</ref> | Branche = [[Автомашин үйлдвэрлэл]] | Homepage = [https://www.maserati.com/ www.maserati.com] }} '''Мазерати''' ({{lang-it|Maserati Società per azioni}} [{{IPA|mazeˈraːti}}]) нь [[Итали]]йн [[Модена]] хотод төвтэй [[автомашин|автомашин үйлдвэрлэгч]] юм. Тус аж ахуйн нэгж нь 1914 онд [[Болонья]]д<ref name="maserati.com">{{cite web |url=http://www.maserati.com/jsp/editoriale.jsp?category=%2Fmaserati%2Fcompany%2Fazienda%2Fstoria&menuKey=t3&BV_SessionID=@@@@1098326041.1185298512@@@@&BV_EngineID=cccdaddlifmkmmecefeceegdgimdfml.0 |title=Company history |website=maserati.com |access-date=24 July 2014 }}{{Dead link|date=Есдүгээр сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> байгуулагджээ. Компанийн маркийн тэмдэг нь [[гурван сэрээ]]. 1950-иад онд Мазерати нь автомашины уралдаанд нэлээд амжилт гаргасны дотор [[1957 оны Формула-1|1957 оны Формула 1]] уралдаанд [[Хуан Мануэль Фанжио]]г нисгэгчээр авч оролцон [[Формула 1-ийн дэлхийн аваргын жагсаалт|автомашины дэлхийн аварга]] болж байв. Мазерати нь угтаа [[Феррари]]тай өрсөлдөгчийн харьцаатай боловч 1997 оноос 2005 оныг хүртэл [[Фиат Крайслер Автомобайлс]] (ФКА) концерн доторх [[Феррари]]гийн охин компани болж үйл ажиллагаагаа явуулж байв. [[Груп ПСА|ПСА]] ба ФКА нэгдэн, [[Стеллантис]] концерныг шинээр байгуулсны дараа Мазерати нь тус концерны нэгэн марк болж байна. == Түүх == === Гэр бүлийн компани === 1914 оны арванхоёрдугаар сарын 1-нд [[Болонья]]д «Алфиери Мазерати Хувьцаат Компани» (''Società Anonima Officine Alfieri Maserati'') нэртэйгээр анх гэр бүлийн компани болон байгуулагдав. Компанийг нь үүсгэн байгуулагч нь [[Алфиери Мазерати]] бөгөөд сүүлд түүний гурван төрсөн дүү бас нэмэгдсэн байдаг. Карло (1881–1910), Биндо (1883–1980), Алфиери (1887–1932)<ref>1887 онд төрсөн Алфиери Мазерати нь Алфиери нэртэй тус айлын хоёр дахь хүүхэд байв. Түүнээс хоёр жилийн өмнө эцэг эх нь түүнтэй адил Алфиери нэртэй хүүтэй болсон ч түүнээ ой гарантай байхад нь алдсан аж.</ref> Марио (1890–1981), Этторе (1894–1990), Эрнесто Мазерати (1898–1975) нь бүгд [[Ломбард муж]]ийн [[Вогера]] хотод төржээ. Тэдний эцэг нь төмөр замын инженер мэргэжилтэй нэгэн байв. Зураач мэргэжилтэй Марио Мазератиг эс тооцвол ах дүү Мазерати бүгд техникт сонирхолтой болж өсцгөөв.<ref name="Buckley 7">Martin Buckley: ''Maserati. Italienischer Luxus und Flair''. Heel Verlag, Königswinter 2012. ISBN 978-3-86852-633-2, S. 7.</ref> 1898 онд Карло Мазерати анхныхаа мотоциклийг зохион бүтээсэн ба түүгээрээ тэр хэд хэдэн уралдаанд оролцсон байна. XX зууны эхээр тэр Фиатад туршилт ба уралдааны автомашины жолоочоор ажиллах болсон ба энэ үеэрээ тэр хааяа хааяа [[Винченцо Ланча]]тай бас хамтран ажиллаж байжээ. Карло 1903 онд [[Изотта Фраскини]]д, 1907 онд [[Бианки (аж ахуйн нэгж)|Бианкид]], 1909 онд Юниор автомашины үйлдвэр зэрэгт ажиллаж байв. 1910 онд Карло Мазерати [[сүрьеэ]] өвчний улмаас нас нөгчив.<ref name="Buckley 7" /> Алфиери ба Биндо Мазерати хоёр ахыгаа даган 1903 онд Изотта Фраскинид ажилд оржээ. Тэд 1910 онд Аргентин дахь Изоттагийн салбарт ажиллахаар [[Милан]]ы автомашин үйлдвэрлэгчээс томилолт аван явсан байна. Алфиери [[Буэнос-Айрес]]т байхдаа Изоттагийн техникийг ашиглан нэгэн уралдааны тэрэг зохион бүтээж, түүнээ өөрөө унан уралдаж байсан ба 1914 онд ах дүүс буцаад Италидаа ирцгээв. Алфиери Мазерати 1914 оны арванхоёрдугаар сарын 1-нд Болонья хотод өөрийн компаниа үүсгэн байгуулсан ба энэ компанидаа Изотта Фраскинийн автомашиныг уралдааны зориулалттай болгон өөрчлөх ёстой байжээ. Итали дэлхийн нэгдүгээр дайнд орсноор түүний засварын цехийн ажил үндсэндээ зогссон байдаг. Дайны үеэр Алфиери [[очлуур]]ыг хөгжүүлэх ажил хийсэн бол түүний дүү Эрнесто нь ахыгаа цехтэй болоход нь тусалж байгаад, дайны дундуурх үеэр Франко Тозид зориулан нисэх онгоцны хөдөлгүүрийн зохион бүтээгчээр ажиллав.<ref name="Buckley 7" /><ref name="Lawrence 201">Mike Lawrence: ''Grand Prix Cars 1945-1965'', Motor Racing Publications 1998, ISBN 1-899870-39-3, S. 201.</ref><ref name="Lange 4">Hans-Karl Lange: ''Maserati. Der andere italienische Sportwagen.'' Zsolnay, Wien 1993, ISBN 3-552-05102-3, S. 4.</ref> == Зургийн цомог == <gallery perrow="5" mode="packed"> 1947 Maserati A6 fl.jpg|«Мазерати А6», 1947 он 1958 Maserati 3500 GT coupé - white - fvr.jpg|«Мазерати 3500 GT», 1960 он Maserati GranTurismo front 20071104.jpg|«Мазерати Гран Турисмо», 2007 он Maserati MC20 003.jpg|«Мазерати MC20», 2020 оноос хойш </gallery> == Цахим холбоос == {{Commonscat|Maserati|Мазерати}} * [https://web.archive.org/web/20140127122243/http://www.maserati.com/ Мазерати дэлхий даяар] == Эх сурвалж == {{Reflist|2}} [[Ангилал:Мазерати| ]] [[Ангилал:Италийн автомашин үйлдвэрлэгч]] [[Ангилал:Маркийн нэр]] [[Ангилал:Фиат]] [[Ангилал:Формула-1-баг]] [[Ангилал:Формула-1-хөдөлгүүр үйлдвэрлэгч]] [[Ангилал:Болоньягийн аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Ле Маны 24-цагийн уралдааны баг]] [[Ангилал:Болоньягийн спорт]] [[Ангилал:1914 онд байгуулагдсан]] 7qi16ga3twff59949q306md1s4x7k8x 0 123632 875920 821688 2026-11-11T07:18:38Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875920 wikitext text/x-wiki {{Short description|Оросын Владимир мужийн хот}} {{ижил нэрийн тайлбар}} {{Инфобокс Оросын суурин |mn_name=Муром |ru_name=Муром |image_skyline=Murom. Transfiguration monastery. Transfiguration Cathedral and Saint Basil Church P5231223 2350.jpg |image_caption= |coordinates = {{coord|55|34|N|42|02|E|display=inline,title}} |map_label_position=right |image_coa=Coat of Arms of Murom (Vladimir oblast) (1781).png |coa_caption= |image_flag=Flag of Murom (Vladimirskaya oblast).png |flag_caption= |anthem= |anthem_ref= |holiday= |holiday_ref= |federal_subject=[[владимир муж]] |federal_subject_ref=<ref name="VladimirO_admlaw" /> |adm_city_jur=Муром [[Холбооны субъектийн чанартай хот|хот]] |adm_city_jur_ref=<ref name="VladimirO_admlaw" /> |adm_ctr_of1=[[Муромын район]] |adm_ctr_of1_ref=<ref name="OKATO" /> |adm_ctr_of2=Муром хот |adm_ctr_of2_ref=<ref name="VladimirO_admlaw" /> |inhabloc_cat=Хот |inhabloc_cat_ref=<ref name="VladimirO_admlist" /> |urban_okrug_jur=[[Муром хотын тойрог]] |urban_okrug_jur_ref=<ref name="VladimirOMuromUO_mun" /> |mun_admctr_of1=Муром хотын тойрог |mun_admctr_of1_ref=<ref name="VladimirOMuromUO_mun" /> |mun_admctr_of2=Муромын хотын район |mun_admctr_of2_ref=<ref name="VladimirOMuromskyD_mun">Law #58-OZ</ref> |leader_title=Хотын дарга |leader_title_ref=<ref name="Head" /> |leader_name=Евгений Рычков |leader_name_ref=<ref name="Head">Official website of Murom Urban Okrug. [http://www.murom.info/authority Yevgeny Rychkov, Head of the Urban Okrug] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110323051354/http://www.murom.info/authority |date=March 23, 2011 }} {{in lang|ru}}</ref> |representative_body= |representative_body_ref= |area_of_what= |area_as_of= |area_km2= |area_km2_ref= |pop_2010census=116075 |pop_2010census_rank=140-д |pop_2010census_ref=<ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref> |pop_density= |pop_density_as_of= |pop_density_ref= |pop_latest= |pop_latest_date= |pop_latest_ref= |established_date=862 |established_title=Анх дурдагдсан |established_date_ref= |current_cat_date= |current_cat_date_ref= |prev_name1= |prev_name1_date= |prev_name1_ref= |postal_codes=602250 |postal_codes_ref= |dialing_codes=49234 |dialing_codes_ref= |website=http://www.murom.info/ |website_ref= }} '''Муром''' ({{lang-ru|Му́ром}}) нь [[Оросын Холбооны Улс]]ын [[Владимир муж]]ид орших 104 078 оршин суугчтай (мэдээ: 2025)<ref>{{Cite web |url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx |title=Archive copy |access-date=2025-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505020344/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx |archive-date=2025-05-05 |url-status=dead}}</ref> хот бөгөөд Москвагаас дорно зүгт 290&nbsp;км-ийн зайд Москва – [[Казань|Казанийн]] төмөр зам дээр оршдог. == Түүх == Хотын нэр нь 862 оны түүхэн баримтад анх дурдагдсан байдаг ба 6-р зуунд өнөөгийн Муром хотын орчмоор суурьшин амдарч байсан финно-угорын [[мурома]] овгоос гаралтай ажээ. 10-р зуунаас энэ суурин [[Киевийн Русь|Киевийн Русийн]] бүрэлдэхүүнд багтах болсон ба [[Ока гол]]той ойр байрлалаасаа шалтгаалан маш хурдацтайгаар чухал худалдааны төв болон хөгжив. Тухайн үедээ Ока голын эрэг дээр хотын [[кремль|хэрмийг]] барьсан нь нийт 11 харуулын цамхаг бүхий модон хэрэм байсныг 18-р зуунд [[II Екатерина|Их Екатерина]] хатан хааны зарлигаар буулгасан ажээ. 1097 онд [[Черниговын Вант Улс]]аас тасран бие даасан [[Рязанийн Вант Улс|Муром-Рязанийн Вант Улсыг]] байгуулж байв. 1239 онд [[Бат хаан]]аар удирдуулсан [[Алтан Орд|Алтан Ордны Улсын]] цэрэг [[Монголчуудын Русь руу хийсэн довтолгоо|Монголчуудын Русь руу хийсэн аян дайны]] хүрээнд хотын хаалган дээр ирэв. Ингээд [[монголчууд]] Муромыг сүйрүүлж, галдан шатааж газрын хөрстэй тэгшилсэн байдаг. 1393 онд Алтан Ордны Улсын хан [[Тохтамыш]] [[Москвагийн Их Вант Улс]]ын их ван [[Василий I Дмитриевич]]ид Муромын Вант Улсыг өөртөө нэгтгэн хамтад нь захирах эрхийг олгов. [[IV Иван|Догшин Иван]] [[Царь|царийн]] үед хэд хэдэн сүм баригдсан бөгөөд тэрбээр [[Казанийн ханлиг|Казанийн Ханлигийг]] ялсаны дурсгал болгон 1553 онд бариулсан зарын цогчин дуганыг өнөөдөр ч үзэх боломжтой юм. Мөн түүнчлэн [[Косма ба Дамиан]] цогчин дуганыг [[Псков]]ын уран барилгачдаар тухайн үед бариулсан ажээ. 17-р зууны эхээр Владимирыг тойрсон олон хотуудын адилаар Муром ч бас [[Польш-Литва|Польш-Литвын]] дайралтад өртөн сүйрэв. Энэ зууны дундаас л хотыг сэргээх ажлыг эхлүүлэн, эвдэрсэн барилгуудыг зассан байна. Цөөн тооны сүмүүд нэмэгдсэнээс гадна металл боловсруулах болон арьс ширний үйлдвэрийн барилга цаашлаад зэвсгийн дарханы газрууд баригджээ. Зэвсгийн дархад нь [[царь]]т улсад олон жилийн турш нэр хүндтэй дарханы газарт тооцогддог байсан тул зарим нэгэн царьт зориулсан хийцүүд нь [[Москвагийн кремль|Москвагийн кремлийн]] зэвсгийн үзэсгэлэнд одоо ч дэлгээстэй байдаг аж. {{Том зураг|Панорама Мурома.jpg|750|Ока голын баруун эргээс Муром}} == Хүн амын өсөлт == {| class="wikitable" |- class="hintergrundfarbe5" ! Он ! Оршин суугч |- | 1897 || align="right" | 13.271 |- | 1939 || align="right" | 40.079 |- | 1959 || align="right" | 71.567 |- | 1970 || align="right" | 98.839 |- | 1979 || align="right" | 114.270 |- | 1989 || align="right" | 124.229 |- | 2002 || align="right" | 126.901 |- | 2010 || align="right" | 116.075 |} <small>''Тайлбар:'' Хүн амын тооллогын мэдээ</small> == Хамтын ажиллагаатай хотууд == Муром нь дараах хотуудтай [[Хотуудын хамтын ажиллагаа|хамтын ажиллагаатай]]: * {{CZE|#}} [[Мост (Чех)|Мост]], Чех * {{BLR|#}} [[Бабруйск]], Беларусь == Цахим холбоос == {{Commonscat|Murom|Муром}} * [http://www.mojgorod.ru/vladimir_obl/murom/index.html Муромын тухай mojgorod.ru цахим хуудаст] (оросоор) * [https://web.archive.org/web/20080402052905/http://www.murom.ru/ Муром хотын цахим хуудас] (оросоор) == Эх сурвалж == <references /> [[Ангилал:Владимир мужийн суурин]] [[Ангилал:Оросын хот]] [[Ангилал:Ока голын суурин]] tnus7rg7qhz7onprzspc1s5bjx7tltx 0 127911 875940 874830 2026-11-11T09:34:13Z ~2026-59827-48 108957 875940 wikitext text/x-wiki [[Файл:Khomyn Tal.jpg|thumb|Хомын тал |350x350px]] '''Хомын тал''' - Монгол Улс дахь байгалийн цогцолбор газар. Газар зүйн байршлын хувьд [[Завхан аймаг|Завхан аймгийн]] [[Дөрвөлжин сум|Дөрвөлжин сумын]] нутагт томоохон нуур, голууд, элсэн манхнаар хүрээлүүлсэн байгалийн цөлөрхөг арал юм. Хомын талын Байгалийн цогцолбор газрын нийт талбай нь 411,403.80 га бөгөөд Хар ус нуурын Байгалийн цогцолбор газар, Монгол элс Байгалийн цогцолбор газартай хиллэдэг. 2020 онд Хомын талыг тусгай хамгаалта авах шийдвэр гаргаж "Байгалийн цогцолбор газар" зэрэглэлд хамруулжээ. ЮНЕСКО-гийн Хүн ба Шим мандал хөтөлбөрийн Олон улсын зохицуулах зөвлөлийн 2025 оны 37 дугаар хурлаар Хомын Талын Байгалийн цогцолборт газрыг ЮНЕСКО-гийн Хүн ба Шим мандлын нөөц газруудын нөөц газруудын дэлхийн сүлжээнд албан ёсоор бүртгэв. '''Түүх''' Хомын талд 2004 онд Франц дахь тахь хамгаалах холбоо, Швейцарын МАВА сангийн санхүүжилтээр дахин нутагшуулах зорилготой 22 [[тахь]] тээвэрлэн авчирч тавьснаар Монгол дахь зэрлэг адууг сэргээн нутагшуулж буй 3 дахь газар болсон. 2011 онд Чех улсын нийслэл [[Праг]] хотын амьтны хүрээлэнгийн санаачилга, дэмжлэгээр 4 тахь нэмж нутагшуулаад байгаа ажээ. Улмаар нийт 26 тахь нутагшуулж байсанаас зэрлэг адууны тоо толгой 100 гаруй болоод байгаа ажээ. '''Амьтны аймаг''' Хомын тал нь шувуудын зүйлээр баялаг бөгөөд ус намгархаг газрын шувууд, махчин шувууд, тал хээрийн шувууд олонтой. Бага нуур, Завхан гол, Тээл гол, Хар нуур, Дөргөн нуур зэрэг ус намгархаг орчин нь усны шувуудын хувьд оршин амьдрах, нүүдэллэх таатай орчин бүрдүүлдэг шувуудад чухал газрууд юм. Онцлох зүйлүүдээс Реликт цахлай (''Larus relictus''), Борцгор хотон (''Pelicanus crispus''), Идлэг шонхор (''Falco cherrug''), Усны нөмрөг бүргэд (''Haliaeetus leucoryphus'') зэрэг нэн ховор жигүүртний дамжин нүүддэллэх газар юм. [[Ангилал:Монголын байгалийн цогцолборт газар]] [[Ангилал:Завхан аймгийн газар зүй]] 18e8jshhnlat225kwa9xjqxt5esbcct 0 132355 875934 856646 2026-11-11T08:43:13Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875934 wikitext text/x-wiki [[Файл:Work tsatsa.jpg|alt=МУСГЗ, ном зүйч О.Цацрал ажлын өрөөндөө. 1980-аад оны эхэн үе.|thumb|МУСГЗ, ном зүйч О.Цацрал ажлын өрөөндөө. 1980-аад оны эхэн үе.]] '''Оросоогийн Цацрал''' нь Монгол Улсын Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн цолтой, ном зүйч хүн юм. == Бага нас, боловсрол == 1942 онд Улаанбаатарт төрсөн. 1951-1961 онуудад Нийслэлийн I, II арван жилийн бүрэн дунд сургуульд суралцаж төгссөн. 1961-1965 онуудад ЗХУ-ын Москвагийн Соёлын Дээд Сургуулийн номын сангийн факультетыг төгсөн Номын сан судлал-Ном зүйч мэргэжил эзэмшсэн. ШУАкадемийн нэр дээр суралцахаар ЗХУ улс руу явсан тул төгсөж ирээд, ШУА-ийн харьяа [[Улсын нийтийн номын сан]]<nowiki/>д ажиллах болсон байна<ref>{{Cite book |title=МУСГЗ, О.Цацралын хувийн архиваас}}</ref>. == Идэр нас, ажил үйлс == 1966 оноос ахлах ном зүйч, 1968-1980 онуудад Үйлчлэх ба ном ажиллах, Арга ухаан-ном зүйн хэлтсийн эрхлэгчээр тус тус ажилласан. 1980-1986 онуудад Улаанбаатар хотын төв номын санд захирал, 1994-1997 онуудад ахлах ном зүйч, 1986-1987 онд Соёлын дунд сургуульд мэргэжлийн ахлах багш, 1987-1990 онуудад ТИС-ийн номын сангийн эрхлэгч, 1990-1994 онуудад Москва дахь ЭСЯ-нд МАХН-ын хорооны улс төрийн ажилтан, 1994-2016 онуудад Урлах Эрдмийн дизайны сургуулийн номын сангийн эрхлэгчээр 75 нас хүртлээ улсад тавь гаруй, номын сангийн салбарт 45 жил ажилласан<ref>{{Cite book |last=Базар |first=Ш. |title=Ном дагасан заяа |last2=Гүнжинлхам |first2=Г.}}</ref>. == Бүтээл туурвил == В.В.Хурлат, Д.Данзан, Д.Бүрэндалай нарын хамтаар [[Владимир Ильич Ленин]]<nowiki/>ий зохиолууд: Агуулгын тайлбартай бүртгэл(1967), Библиография работ по Монголии<ref>{{Cite book |last=Хурлат В. В |url=http://ecatalog.nationallibrary.mn/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=57568&query_desc=kw,wrdl:%20%D0%91%D0%B8%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%20%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B8 |title=Библиография работ по Монголии: Монголын талаархи бүтээлүүдийн ном зүй |date=1977 |publisher=ШУАХ |edition=1 |location=УБ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112050638/http://ecatalog.nationallibrary.mn/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=57568&query_desc=kw,wrdl:%20%D0%91%D0%B8%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%20%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B8 |archive-date=2026-01-12 |access-date=2023-11-30 |url-status=dead }}</ref>(1967) зэрэг ном зүйн бүртгэлүүдийг тус тус эмхэтгэн, салбарын тухай 20 шахам өгүүлэл, орчуулгын материалыг төвийн сонин хэвлэлд нийтлүүлсэн байна. 1980 онд байгуулагдсан [[Улаанбаатар хотын нийтийн төв номын сан]]<nowiki/>гийн үйл ажиллагааг эхлүүлэх, тогтвортой, тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулахад удирдлага, зохион байгуулалтаар хангаж ажилласан<ref>{{Cite book |last=Түвшинтогтох |first=В. |title=Номын сангийн тухай яриа |last2=Хайдав |first2=Т. |publisher=Соёмбо принтинг |year=2019 |edition=Анхны хэвлэл |location=УБ |pages=48 |language=Монгол}}</ref>. Тэрээр номын сан, номын санчдад зориулсан "Номын өргөө" хэмээх дууны үгийг бичиж, аяыг нь [[Хайдавын Сэргэлэн|Х.Сэргэлэн]]гээр зохиолгожээ. 2012 онд уг дууг залуу дуучин Ж.Бямбадэлгэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар тэмдэглэсэн "Номын баяр"-ын үеэр шинэчлэн дуулжээ<ref>{{Citation |title="Номын өргөө" дуу |url=https://www.youtube.com/watch?v=KLGMHkNn8nY |access-date=2023-11-30 |language=mn-MN}}</ref>. Түүний бүтээл туурвил, амьдралын замналыг салбарын мэргэжилтнүүдэд сурталчилах, таниулах зорилгоор Улаанбаатар хотын нийтийн төв номын сангаас “Ажил мэргэжлийн уралдаан”-ыг 2016 онд зохион явуулжээ<ref>{{Cite web |last=Tuvshintogtoh |first=Vandan |date=2016-11-30 |title=“Ажил мэргэжлийн уралдаан” болж өнгөрлөө – Д.НАЦАГДОРЖИЙН НЭРЭМЖИТ УЛААНБААТАР ХОТЫН НИЙТИЙН ТӨВ НОМЫН САН |url=http://www.pl.ub.gov.mn/%d0%b0%d0%b6%d0%b8%d0%bb-%d0%bc%d1%8d%d1%80%d0%b3%d1%8d%d0%b6%d0%bb%d0%b8%d0%b9%d0%bd-%d1%83%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%b4%d0%b0%d0%b0%d0%bd-%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%b6-%d3%a9%d0%bd%d0%b3%d3%a9%d1%80%d0%bb/ |access-date=2023-11-27 |language=en-US |archive-date=2023-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231125050408/http://www.pl.ub.gov.mn/%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D0%BB-%D0%BC%D1%8D%D1%80%D0%B3%D1%8D%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B0%D0%BD-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6-%D3%A9%D0%BD%D0%B3%D3%A9%D1%80%D0%BB/ |url-status=dead }}</ref>. 2019 онд [[Монголын номын сангуудын консорциум]]<nowiki/>аас "Манлайлагчдын замналаас суралцахуй" сэдэвт уулзалтыг зохион байгуулж, уг уулзалтын хүндэт зочноор уригдан мэргэжил нэгтнүүддээ амьдралын замнал, туршлагаасаа хуваалцжээ<ref>{{Cite web |title=“Манлайлагчдын замналаас суралцахуй” сэдэвт чөлөөт уулзалт, ярилцлага зохион байгууллаа |url=https://mongolialibrary.blogspot.com/2019/10/blog-post_29.html |access-date=2023-11-27 |website=Монголын номын сангуудын консорциум}}</ref>. == Гавьяа, шагнал == Ардын хувьсгалын 100, орчин цагийн номын сан үүсэн байгуулагдсаны 100 жилийн ойг тохиолдуулан Монгол Улсын Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн цол, тэмдгээр шагнуулжээ. == Эх сурвалж == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Цацрал, Оросоогийн}} [[Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн]] [[Ангилал:Улаанбаатарын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1942 онд төрсөн]] ayh1k07u2y8unooizprk5rrctflkedz 0 133661 875818 867691 2026-11-10T20:32:46Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875818 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Кино|нэр=ЗуЗугийн найзууд|зураг=|зургийн тайлбар=ЗуЗугийн найзууд|director=|найруулагч=|producer=[[Жаргалсайханы Шижир|Ж.Шижир]]|продюсер=|writer=[[Гантөмөрийн Даваазул|Г.Даваазул]]|зохиолч=А.Оюунзаяа Г.Анхбаяр Г.Даваазул П.Шүр-Эрдэнэ Б.Энхманлай А.Энхнаран Р.Цэрэн-Очир Б.Баянжаргал|starring=|жүжигчин=Б.Мөнгөнцэцэг А.Ундармаа П.Одгэрэл Б.Эрдэнэбат Алтансүх Г.Ганбаяр Э.Идэрцэцэг|хөгжим=Н.Мөнхбаатар|зураглаач=Т.Алтан-Очир О.Чимэдцэрэн Ц.Идэрзоригт Э.Жавхлантөгс О.Тэргэл|editing=Д.Банзрагч Э.Бүрэнтөгс Т.Сүхбаатар Ц.Идэрзоригт|студи=Амжилт анимэйшн студио|компани=[[Том-Амжилт ХХК|Амжилт компани]]|country=Монгол улс|хэл=Монгол Казак Англи|нээлт=2011|дараах=https://www.youtube.com/@ZuZukidssongs|music=}} '''ЗуЗугийн найзууд''' нь 2017 оноос эхлэн Амжилт Анимэйшн студийн бүтээж буй олон ангит 3D хүүхэлдэйн кино юм. Цахим хуудас https://www.youtube.com/@ZuZukidssongs Одоогоор 50 гаруй анги нь Монгол улс болон Казакстан улсад олон нийтийн хүртээл болсон. == Түүх == 2011 онд Амжилт Анимэйшн ХХК байгуулагдан уран сайхны, захиалгат гэх мэт бүх терлийн видео, реклам, шторк хийж эхлэв. Улмаар богино хэмжээний сургамжит  өгүүллэгүүдээр анимэйшн хийх гараагаа эхлүүлсэн. “Мора” Монголын анхны бүрэн хэмжээний 3D хүүхэлдэйн киног Амжилт Академийн төгсөгч оюутнуудын хүч авьяасыг ашиглан 2015 оноос хийж эхлэн, 2017 онд Тэнгис, Өргөө кино театруудад нээлтээ хийсэн билээ. Тухайн жилдээ АйПи тв-ээр гаргасан. Улмаар 2017 оноос хойш "Зузугийн Найзууд" төсөл хэрэгжиж эхлэн, 2019 онд "Чихэр Ааруул" нэртэй эхний ангиа үзэгчдийн хүртээл болгожээ. == Мерчандайз бүтээгдэхүүнүүд == ЗуЗугийн найзууд брэндийнхээ хүрээнд Мерчандайз бүтээгдэхүүнүүд худалдаанд гаргадаг * Буддаг ном * Хүүхдийн үүргэвч * Чихмэл тоглоом * ЗуЗу таблет 21,22,23 загварууд Маскот тоглолтын үйлчилгээ, брэнд дүрүүдийн Мерчандайз эрхийг байгууллагуудад худалдах, хамтран ажиллах гэрээ байгуулах зэрэг үйл ажиллагааны чиглэлүүдтэй. == Одоо == 2023-2024 оны байдлаар “ZuZu- kids songs” юүтүб сувгаар хүүхдэд зориулсан боловсрол, танин мэдэхүйн клип /clip/, шортс /shorts/ контентын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг. ZuZu- kids songs юүтүб суваг 350,000 гаруй subscribe-тай, фэйсбүүкт 153,000 гаруй, инстаграмд 163,000 гаруй дагагчтай. Хятадын доен, куашоу гэх сувгуудад 1500 орчим дагагчтай. == Дүрүүд == ;Зузу буюу Ишиг. Дэггүй хөгжилтэй, тусархаг охин Зузу хоол сайн хийдэг. Найзуудаа гарынхаа хоолоор дайлах дуртай учраас найзуудын цугларах дуртай газар нь Зузугийн гэр ;Гуригури буюу Унага Сэргэлэн, цовоо, авхаалжтай ухаалаг xүү. Түүх, аж байдлын талаар маш их зүйл мэддэг болохоор Гуригури найзуудаа уламжлал, ёс заншилд сургадаг. ;Өвөв буюу Тугал Эгдүүтэй царайлаг, мөрөөдөмтгий гэнэн томоогүй охин. Дуу бүжигт дуртай Өвөв цаг үргэлж дуу аялан бүжин наадаж явна. Түүний гэнэн томоогүй үйлдлүүд киноны амттай сонирхолтой хэсгүүд юм. ;Тортор буюу Ботго Аливаа зүйлийг хийхдээ ямагт төвөгшөөдөг залхуу хойрго хүү, найзуудынхаа хамгийн сүүлд явна. Гэвч тэр өрөвч, тусч, нинжин сэтгэлтэй учраас бусдынхаа хайр хүндэтгэлийг хулээсэн юм. ;Дирдир буюу Хурга Найзууддаа үргэлжид туслахыг хичээж, бусдад санаа тавьж байдаг xүү. Түүнд заримдаа томоогүйтэн дэггүйтэх үе бас бий. == Цахим сүлжээ == *[https://www.youtube.com/@ZuZukidssongs youtube] *[https://www.instagram.com/zuzukidssongs instagram] *[https://www.facebook.com/ZuZukidssongs facebook] *[https://live.kuaishou.com/profile/ZuZukidssongs kuaishou] *[https://www.douyin.com/user/MS4wLjABAAAA-5bxi4Wefbf62CaKPkd_DNbeTAnSA-6F3qmQ0rSqha-VJdsD5r7F8IIOkpOw4ihK douiyn] == Ангиуд == # Чихэр Ааруул # Ганцаараа идсэн гахай таргалдаггүй # Зузугийн төрсөн өдөр # Шорвог пицца # Эвтэй дөрөв # Хамтын бүтээл # Өвөвийн төрсөн өдөр # Шуудай # Худал хэлэх тоглоом # Шатар Даам # Тоо бодлого # Интернет # Мөнгө # Бүжиг # Муу зуршил # Хулгай хийж болохгүй # Гар утасны тоглоом # Дарангуйлал # Хүсэл биелүүлдэг гацуур # Буухиа Тэмцээн # Цагаан сар # Зөрүүд зан # Шидэт нөмрөг # Зугаалга # Бүтээлч Өдөр # Хөгжилтэй Намрын Өдрүүд # Иогийн хичээл # Охидын Хүч # Загварын Шоу # Хайч чулуу даавуу # Эвлүүлдэг Тоглоом # Монгол Бичиг # Үзэгний Эрэлд # Илбэчин Дир Дир # Зугаалга # Унадаг Дугуй == Клипүүд == # Baby shark # Wheels and on the Bus # Five little Monkeys 2D # Twinkle Twinkle Star # Old MacDonald Had a Farm # Baa Baa Black Sheep # London Bridge is Falling Down # If You're Happy And You Know it # 3D Five Little Monkeys Jumping On The Bed # Five little ducks # Head Shoulders Knees & Toes # Rain rain Go Away # Old MacDonald Had a Farm 3D # Bingo 2D                                                        # Teapot # Wheels and on the Bus # Hickory Dickory Dock # ABC Song 2D # London Bridge is Falling Down 3D # Mary Had a Little Lamb # Old MacDonald Had a Farm 2D # Happy Halloween for ZuZu Kids # Splashing In The Sea # Baa Baa Black Sheep # Baby Shark 2D # Itsy Bitsy Spider # Crazy DirDir # Splashing In The Sea # Alphabet Song # Wheels and on the Bus 2D # ABC Song 2D # We wish you and merry christmas # Jingle Bells 2D # Humpty Dumpty for ZuZu Kids # Jingle Bells 3D # The Muffin Man  # Bingo 3D # Jingle Bells    # I Love The Mountains # Johny Johny Yes Papa # The Muffin Man 2D        == Уран бүтээлчид == Удирдлага * [[Жаргалсайханы Шижир|Ж.Шижир]]   * Ж.Болорчимэг * О.Баярмаа * Б.Төгөлдөр Зохиолчид * А.Оюунзаяа                                             * Г.Анхбаяр                                                         * Г.Даваазул                                                       * П.Шүр-Эрдэнэ                                               * Б.Энхманлай                                                 * А.Энхнаран                                                     * Р.Цэрэн-Очир                                               * Б.Баянжаргал                                                 Маркетинг * Ж.Шижир                                                         * Ж.Болорчимэг                                               * Б.Төгөлдөр                                                     * О.Баярмаа                                                       * И.Отгонзаяа                                                   * А.Уранзаяа                                                     * Эрдэнэ-Булган                                               * Ж.Жансаяа                                                       * У.Хоролгарав                                                 * С.Сод                                                 * А.Энхзаяа                                                         * С.Мөнхжин                                                     * Л.Ням-Очир                                                   * Батлхагва                                                         * Золжаргал                                                       * О.Ачиймаа Дуу оруулалт * Б.Мөнгөнцэцэг                                             * А.Ундармаа                                                     * П.Одгэрэл                                                       * Б.Эрдэнэбат                                                   * Алтансүх                                                           * Г.Ганбаяр                                                         * Э.Идэрцэцэг Зураач                                                   * Т.Алтан-Очир                                                 * О.Чимэдцэрэн                                               * Ц.Идэрзоригт                                                 * Э.Жавхлантөгс                                               * О.Тэргэл Графикч * Д.Банзрагч                                                       * Э.Бүрэнтөгс                                                     * Т.Сүхбаатар                                                     * Ц.Идэрзоригт                                                 * А.Буянхишиг                                                   * Р.Цэрэн-Очир                                               * А.Аззаяа                                                           * С.Хатанбаатар                                               * А.Нямсүрэн                                                     * А.Галбазар                                                       * Э.Энхтөр                                                           * Гүррагчаа                                                         * Дөлгөөн                                                           * Б.Уранчимэг                                                   * З.Ануужин                                                       * Э.Буддулам                                                     * Цэрэндаш                                                       * Т.Анар                                               * Б.Энхманлай                                                 * З.Хэрлэн                                                           * А.Энхнаран                                                     * Б.Эрдэнэ-Очир                                             * О.Үйлстөгөлдөр                                                           * Гантөр                                               * Баян-Эрдэнэ                                                   * Л.Эрдэнэ-Очир                                             * Б.Золзаяа * Бямбаабаатар  * Э.Жавхлантөгс == Эх сурвалж  == *https://web.archive.org/web/20240226110419/https://ergelt.mn/news/123/single/26217 *https://www.unuudur.mn/a/235266 *https://isee.mn/n/46110 *https://www.shuud.mn/a/543838 *https://web.archive.org/web/20240226110418/https://www.urug.mn/news/21779 *https://web.archive.org/web/20240226110419/https://zuv.mn/n/lhb *https://web.archive.org/web/20240226110419/https://www.unen.mn/a/121308              [[Ангилал:Хүүхэлдэйн кино]] [[Ангилал:Хүүхэлдэйн киноны зураач]] [[Ангилал:Хүүхэлдэйн киноны студи]] [[Ангилал:Хүүхэлдэйн киноны хүн]] [[Ангилал:Кино]] [[Ангилал:Хүүхдийн кино]] [[Ангилал:Хүүхдийн дуу]] [[Ангилал:Хүүхдийн телевизийн цуврал кино]] [[Ангилал:Хүүхдийн зохиол]] [[Ангилал:Цэцэрлэг]] [[Ангилал:Бага насны хүүхдэд зориулагдсан байгууллага]] krubs7k2dg0msno12tk9cb91qf97l71 0 135070 875906 859011 2026-11-11T05:02:14Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875906 wikitext text/x-wiki '''Лувсанбямбаагийн Мөнхбаясгалан''' (1977 оны [[5 сарын 31|5 дугаар сарын 31]]-нд [[Улаанбаатар]] хотод төрсөн) сэтгүүлч бөгөөд “Цензургүй яриа”, “Цензургүй сурвалжилга”, “Гэргий” нэвтрүүлгийн санаачлагч, ерөнхий продюсер, хөтлөгч, сэтгүүлч хүн юм. == Намтар == Тайж нар овогтой Лувсанбямбаагийн Мөнхбаясгалан * 1984 – 1994 онд Нийслэлийн ерөнхий боловсролын 51 дүгээр дунд сургуульд сурч төгссөн. * 1997 – 1998 онд [[Хэвлэлийн хүрээлэн|Монголын хэвлэлийн хүрээлэн]] сурсан. === Ажилласан байдал === * 1998-1999 онд "Сэрүүлэг" сонинд сурвалжлагч * 1999-2000 онд Эргүүлэг сонинд сурвалжлагч, ерөнхий эрхлэгч * 2003-2005 онд [[Өдрийн сонин]]<nowiki/>д сурвалжлагч * 2005-2007 онд “[[Ардын эрх сонин|Ардын эрх]]” сонинд тоймч * 2007-2008 онд [[Өдрийн сонин]]<nowiki/>д тоймч * 2009-2012 онд “Улс төрийн тойм” сонины ерөнхий эрхлэгч * 2012-2014 онд “Шонхор” телевиз ерөнхий захирал * 2015-2016 онд “2-р суваг” телевиз ерөнхий захирал * 2017-2024 онд “Амьдрал фильм”-ийн ерөнхий захирал == Гэр бүл == Сэтгүүлч бүсгүйн нөхрийг Б.Идэрчулуун гэдэг. Тэд 2002 онд ханилсан. Ам бүл дөрвүүлээ. == Улс төрд == [[2024 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2024]] онд УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон. === Сонгуульт ажил === * [[Монголын Ардчилсан Нам|АН]]-ын үндэсний бодлогын хорооны гишүүн * "Элэг нэгт монголчууд" сангийн тэргүүн * АН-ын дэд дарга == Цахим холбоос == *[https://web.archive.org/web/20240612070721/https://zuv.mn/n/9nv Д.Мөнхбаясгалан: Цагдаад байцаагдахгүй төрсөн өдөр] *[https://www.facebook.com/ElegNegtMongolchuud/ Элэг нэгт монголчууд сан] *[https://tac.mn/article/77166 Референт нөхөртөө эрх Л.Мөнхбаясгалан] *[https://www.facebook.com/munkhbaysgalan.official/ Лувсанбямбаа Мөнхбаясгалан / Luvsanbymbaa Munkhbaysgalan] {{DEFAULTSORT:Мөнхбаясгалан, Лувсанбямбаагийн}} [[Ангилал:Монголын сэтгүүлч]] [[Ангилал:Монголын улс төрч]] [[Ангилал:Монголын Ардчилсан Намын гишүүн]] [[Ангилал:1977 онд төрсөн]] __FORCETOC____INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ c95n0wxc3yp2rqt0bhqi2tstrsx26y8 0 137423 875804 858892 2026-11-10T13:50:52Z Amherst99 5169 /* */ 875804 wikitext text/x-wiki [[Файл:Supposed UFO, Passaic, New Jersey.jpg|thumb]] '''Үл Мэдэгдэх Нисдэг Биет''' ('''ҮМНБ''', [[Англи хэл|англи]]: '''u'''nidentified '''f'''lying '''o'''bject, '''UFO''') гэдэг нь хүний ойлголтоос давсан, танигдаагүй, аливаа нэг шалтгаанаар гадаад орчинд үзэгдэж байгаа нисдэг обьектуудыг хэлнэ. Эдгээр биетүүдийн тухай ярихдаа ихэвчлэн дараах ойлголтуудыг дурдаж болно:<ref>{{Cite journal |last=Abidin |first=Zainal |last2=Tayo |first2=Yanti |last3=. |first3=Mayasari |date=2018-08-24 |title=Fanaticism of a Korean Boy Band, “Shinee” as Perceived by K-Popers “Shinee World Indonesia” in Karawang Regency |url=http://dx.doi.org/10.14419/ijet.v7i3.30.18159 |journal=International Journal of Engineering &amp; Technology |volume=7 |issue=3.30 |pages=74 |doi=10.14419/ijet.v7i3.30.18159 |issn=2227-524X}}</ref> # '''Гарсан мэдээгүй явдлууд''': Дэлхийн өнцөг булан бүрт хүмүүс UFO-тай холбоотой явдлуудыг мэдээлсэн байдаг. Эдгээр явдлууд нь ихэвчлэн хачирхалтай хэлбэр, хурд, хөдөлгөөнөөр ялгагддаг. # '''Шинжлэх ухааны судалгаа''': Шинжлэх ухаанчид UFO-гийн талаар олон судалгаа хийсэн ч, ихэнх нь тэдгээрийг таних боломжтой хосгүй объектууд, байгаль орчны үзэгдлүүд, эсвэл хүний хийн буултууд гэж тайлбарласан. # '''Нисэхийн болон агаарын сонирхол''': Нисдэг биетүүдийн талаархи олон мэдээнүүд нь агаарын хүчин зүйлс, нисэхийн туршлага, дрон, хиймэл дагуул зэрэгтэй холбоотой байж болохыг харуулж байна. # '''Улс төрийн болон соёлын нөлөө''': UFO-гийн сэдэв нь олон кино, ном, телевизийн шоу, хэмээн нийгэмд өргөнөөр тархсан байдаг. Энэ нь хүмүүстийн сонирхлыг татаж, олон зүйлсийг эргэлзээнд оруулдаг. Тиймээс UFO гэдэг нь үл мэдэгдэх, танигдаагүй нисдэг биетүүдийг хэлдэг ч, эдгээрийн ард олон янзын шалтгаан, тайлбар байж болзошгүй. == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Үл Мэдэгдэх Нисдэг Биет]] [[Ангилал:Сансрын хөлөг]] frrajnwspfvvtod99ok50px1g3tlswb 0 138026 875826 802616 2026-11-10T22:05:56Z Amherst99 5169 /* */ 875826 wikitext text/x-wiki '''Тав тухтай хоол''' (заримдаа гуравдагч шатны боловсруулалттай хоол гэж нэрлэдэг) гэдэг нь ихэвчлэн боловсруулсан, хэрэглэхэд хялбар байдлаар бэлтгэсэн хоолыг хэлнэ. Энэ төрлийн хоолыг ихэнхдээ шууд идэхэд бэлэн, эсвэл нэмэлт орц шаардалгүйгээр хэрэглэхэд бэлэн байдлаар үйлдвэрлэдэг. Тухайлбал, телевизийн хачир хоол, удаан хадгалах боломжтой бүтээгдэхүүнүүд, хөлдөөсөн хоол, бэлэн холимог, бялууны зуурмаг, зууш гэх мэт. Хоол хүнс судлаачид эдгээр бүтээгдэхүүний ихэнхийг хэт боловсруулсан хоол гэж үздэг бөгөөд тэдгээрийг эрүүл мэндэд сөрөг үр дагавартай хэмээн дүгнэдэг. Талх, бяслаг, давсалсан хоол зэрэг бэлэн хоолыг олон зууны турш худалдаалсаар ирсэн бөгөөд энэ нь хүнсний үйлдвэрлэлийн технологи, ангиллын систем Нова ангилал гэх мэтээр тусгагдсан Тухайн бүтээгдэхүүнүүд улс орон, газар зүйн бүс нутгаас хамааран янз бүр байж болно. Зарим төрлийн тав тухтай хоол нь тэжээллэг чанартай холбоотой асуудал, сав баглаа боодол нь хог хаягдлыг нэмэгдүүлэхтэй холбоотой шүүмжлэл хүлээдэг. Үүнийг даван туулахын тулд төрөл бүрийн аргуудыг ашиглаж, хэт боловсруулсан хоолноос үүдэлтэй сөрөг нөлөөг багасгах, хүүхдийн таргалалтын эсрэг тэмцэхэд анхаарч байна. 1ivzvczgi9nu5t9h58xxapa9e9a9e67 0 138778 875809 829290 2026-11-10T16:58:10Z Atcovi 27621 v1 875809 wikitext text/x-wiki {{SHORTDESC|Коран судрын бүлэг}} [[File:Chapter 107, Al-Ma'un (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3|thumb|Уншлага]] '''Магун''' ({{lang-ar|ٱلمَاعُون}}) бол [[Куран]] судрын 107 дахь бүлэг юм.<ref>{{cite web|url=https://quran.com/107|title=Al-Ma'un|access-date=2025-02-01|language=en|trans-title=Маун}}</ref> {| class="wikitable" !scope=''col'' | ! scope="col" | Cудар ! scope="col" | Утга |- ! scope="row" | 1 | أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ || Шүүлт бөгөөд шийтгэлийн өдрийг үгүйсгэгчийг харав уу? |- ! scope=''row'' | 2 | فَذَلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ || Тэрбээр өнчин өрөөсөнд [[нүд]] үзүүрлэн |- ! scope=''row'' | 3 | وَلا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ || Өлөн зэлмүүнд юм идүүлэхийг ч хүсэхгүй урамшуулдаггүй |- ! scope=''row'' | 4 | فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ || Намаз мөргөл үйлдэгсэд юутай хайран |- ! scope=''row'' | 5 | الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ سَاهُونَ || Тэд энэ мөргөлийг үл ойшоодог |- ! scope=''row'' | 6 | الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ || Тэд нүд хуурцгаадаг |- ! scope=''row'' | 7 | وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ || Өчүүхэн төдий тусламж ч үзүүлдэггүй |} ==Мөн үзэх== * [[Ислам]] ==Эх сурвалжууд== {{reflist}} {{commonscat}} {{Кораны бүлгүүд}} [[Ангилал:Кораны бүлгүүд| 107]] {{Islam-stub}} 1hyiuu4uijeymp027czwdzf4iymr1z4 0 140368 875807 870143 2026-11-10T16:24:08Z Windychess 97654 875807 wikitext text/x-wiki Эрдэнэбилэгийн Ариунболд нь Монгол улсын орчуулагч, ном хэвлэн нийтлэгч. Англи хэлнээс орчуулдаг. == Бүтээлүүд == ===Орчуулсан ном=== * Хүүхдийн номын 4 цуврал: **Багачуудын анхны том ном: Яагаад? **Багачуудын анхны том ном: Яаж? **Багачуудын анхны том ном: Дэлхий **Багачуудын анхны том ном: Хүмүүс * Ган зам, дэлхийн төмөр замын түүх * Эмсгүй эрс * [[Шатрын задлан]] ===Уран зохиолын ном=== Зохиомол зовлон == Шагнал == 2018 онд Монголын зохиолчдын эвлэлийн [https://web.archive.org/web/20250616135912/https://www.mnb.mn/i/162014 Алтан өд наадмаас] шагнал хүртэж оны шилдэг орчуулагч болж байсан. 2026 онд Олон улсын Шатрын холбооны Арена ФИДЕ мастер AFM. <ref>{{Cite web |title=Ariunbold, Erdenebileg FIDE Chess Profile |url=https://ratings.fide.com/profile/4938607 |access-date=2026-11-10 |website=International Chess Federation (FIDE) |language=en}}</ref> {{DEFAULTSORT:Ариунболд, Эрдэнэбилэгийн}} [[Ангилал:Монголын орчуулагч]] [[Ангилал:Англи хэлнээс орчуулагч]] [[Ангилал:Монголчууд]] sek4s04a7zbxmq0zzuqzem0emf3ga7t 0 142913 875955 873152 2026-11-11T11:23:36Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875955 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс компани | name = Таван Богд Групп | logo = | founder = Цагаачийн Баатарсайхан, Дашдаваагийн Хулан, Цагаачийн Оюунцэцэг | foundation = 1995 | area_served = Ази, Европ, Хойд Америк | industry = Ноолуурын хувцас, автомашин, санхүүгийн үйлчилгээ, аялал жуулчлал ба зочид буудал, хүнсний үйлдвэрлэл, хэрэглээний бараа, электроник, хэвлэлийн технологи, үл хөдлөх хөрөнгө, эрүүл мэнд | num_employees = 12,000 (2026) | location = Улаанбаатар, Монгол Улс | type = Конгломерат | homepage = https://tavanbogd.com/ }} '''Таван Богд Групп''' Монголын хамгийн өндөр оргил уулсаар нэрлэгдсэн Таван Богд Групп 1995 онд Японы FUJIFILM корпорацын албан ёсны дистрибьютер болж үүсэн байгуулагдсан. Өдгөө бизнесийн 10 салбарт, 18 охин компани, 1 хөрөнгө оруулалттай компани, 12,000 гаруй ажилтантайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Үйл ажиллагааны чиглэлүүд: # AI эрүүл мэнд # Ноолуурын үйлдвэрлэл # Хүнс үйлдвэрлэл # Аялал жуулчлал, зочлох үйлчилгээ # Барилга бүтээн байгуулалт # Мэдээллийн технологи # Автомашин, уул уурхайн тоног төхөөрөмж # Рестораны үйлчилгээ # Олон улсын худалдаа, үйлдвэрлэл # Банк & санхүү <ref>{{Cite web|title=Tavan Bogd Group – Official Website|url=https://tavanbogd.com/}}</ref> == Түүх == Таван Богд Групп нь 1995 онд Цагаач Баатарсайхан, түүний гэргий Дашдаваагийн Хулан болон Цагаачийн Оюунцэцэг нарын хамт үүсгэн байгуулсан. Анх Fujifilm корпорацийн албан ёсны дистрибьютер болон фото угаах үйлчилгээ эрхэлж эхэлсэн. 2000-аад оноос эхлэн ноолуурын үйлдвэрлэл, банк санхүү, аялал жуулчлал зэрэг салбарт өргөжин тэлсэн.<ref>{{Cite web|title=Tavan Bogd Group – About us|url=https://tavanbogd.com/about}}{{Dead link|date=Наймдугаар сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Охин компаниуд == === Ноолуур === * '''[[Говь (компани)|Говь ХК]]''': Монголын ноолуурын тэргүүлэгч үйлдвэрлэгч бөгөөд дэлхий даяар 140 гаруй дэлгүүртэй. <ref>{{Cite web|title=Store Locations – GOBI Cashmere|url=https://www.gobicashmere.com/us/pages/store-location/|access-date=2025-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20251023153058/https://www.gobicashmere.com/us/pages/store-location/|archive-date=2025-10-23|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gobi Cashmere Company Profile|url=https://www.globixo.com/gobi-cashmere}}{{Dead link|date=Дөрөвдүгээр сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Автомашин ба уул уурхайн техник === * '''Таван Богд Автомотив ХХК''': Toyota, Lexus автомашины албан ёсны дистрибьютер.<ref>{{Cite web|title=Toyota – Tavan Bogd LLC|url=https://toyota-tavanbogd.mn/}}</ref> * '''Таванбогд Констракшн Машинери ХХК''': Hitachi Construction Machinery-ийн албан ёсны дилер.<ref>{{Cite web|title=EBRD Project Summary: Tavanbogd Construction Machinery|url=https://www.ebrd.com/work-with-us/projects/psd/54025.html}}</ref> * '''[[Таван богд моторс|Таван Богд Трейд]] ХХК''': Geely автомашины дистрибьютер; Hankook, SK ZIC, TEIN бүтээгдэхүүн борлуулдаг.<ref>{{Cite web|title=Geely Distributor in Mongolia – Tavan Bogd Motors|url=https://geely.tavanbogd.com/}}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Хүнсний үйлдвэрлэл ба түргэн хоол === * '''Улаанбаатар Гурил ХХК''': Улсын гурилын хэрэгцээний ~35%-ийг хангадаг.<ref>{{Cite web|title=ADB supports Ulaanbaatar Flour|url=https://www.adb.org/news/adb-ulaanbaatar-flour-partner-support-wheat-supply-chain-mongolia}}</ref> * '''Таван Богд Фүүдс ХХК''': KFC сүлжээг Монголд төлөөлж 26 салбартай.<ref>{{Cite web|title=DFC Project Summary: Tavan Bogd Foods|url=https://www.dfc.gov/sites/default/files/2019-08/tbf-public-info-summary.pdf}}</ref> * '''Таван Богд Фүүдс Пицца ХХК''': Pizza Hut-ийн 30 салбар, хүргэлтийн үйлчилгээтэй.<ref>{{Cite web|title=DFC Project Summary: Tavan Bogd Foods|url=https://www.dfc.gov/sites/default/files/2019-08/tbf-public-info-summary.pdf}}</ref> === Банк, санхүү === * '''[[ХААН Банк]]''': Монголын хамгийн том банк; 550 салбар, 2.8 сая харилцагчтай.<ref>{{Cite web|title=About Us – Khan Bank|url=https://www.khanbank.com/en/about-us}}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=Khan Bank Semi-Annual Report June 2025|url=https://www.mse.mn/issuers/activityreport/563_20250721074819report.pdf}}</ref> * '''Таван Богд Капитал ХХК''': Үнэт цаасны зуучлал, хөрөнгө оруулалтын зөвлөх үйлчилгээ.<ref>{{Cite web|title=Tavan Bogd Capital – Official site|url=https://www.tavancapital.mn/}}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Таван Богд Финанс ХХК''': Финтек үйлчилгээ, хэрэглээний зээл, PayON аппликейшн.<ref>{{Cite web|title=Tavan Bogd Finance – PayON App|url=https://www.tavanbogdfinance.mn/}}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Олон улсын худалдаа === * '''Таван Богд Интернэйшнл ХХК''': Danone, Ferrero, Heinz, Godiva зэрэг брэндийн дистрибьютер.<ref>{{Cite web|title=EBRD Project Summary: Tavan Bogd International|url=https://www.ebrd.com/work-with-us/projects/psd/54025.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Godiva Mongolia store opening|url=https://www.montsame.mn/en/read/123456}}</ref> * '''UBP ХХК''': JINS нүдний шил, Subway түргэн хоол, дэвтэр, хэвлэлтийн бүтээгдэхүүн.<ref>{{Cite web|title=UBP LLC company page|url=https://ubp.mn/}}</ref> === Аялал жуулчлал ба зочлох үйлчилгээ === * '''Жуулчин ХХК''': Монголын анхны аялал жуулчлалын компани (1954).<ref>{{Cite web|title=Juulchin – About us|url=https://juulchin.mn/}}</ref> * '''Таван Богд Нура ХХК:''' Ai эрүүл мэндийн төв * '''Жуулчин Duty Free ХК''': Duty Free худалдааны оператор.<ref>{{Cite web|title=Juulchin Duty Free – official|url=https://jdf.mn/}}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Жуулчин Тэрэлж Ресорт''': Горхи-Тэрэлжид байрлах амралтын газар.<ref>{{Cite web|title=Juulchin Terelj Resort|url=https://juulchintereljresort.mn/}}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Кемпински Хаан Палас''': Улаанбаатар дахь 5 одтой зочид буудал.<ref>{{Cite web|title=Kempinski GM introduces world to Mongolia|url=https://hotelsmag.com/news/kempinski-gm-introduces-world-to-mongolia/}}</ref> * '''Galleria Ulaanbaatar''': Худалдаа, үйлчилгээний төв.<ref>{{Cite web|title=Galleria Ulaanbaatar – Official website|url=http://galleriaub.mn/}}</ref> * '''Airlink Mongolia ХХК''': Нислэгийн тийз борлуулалтын үйлчилгээ.<ref>{{Cite web|title=Airlink Mongolia|url=https://airlink.mn/}}</ref> === Үл хөдлөх хөрөнгө === * '''Таван Богд Холдингс ХХК''': Орон сууцны төсөл (Gerlug Vista, Gerlug Palace гэх мэт).<ref>{{Cite web|title=Tavan Bogd Property – Official page|url=https://tavanproperty.mn/}}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж]] j214y14hfj50b9taqhs9lvdqp080xnw 0 143234 875889 855152 2026-11-11T03:03:40Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875889 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын төрийн албан хаагч}} {{Инфобокс албан тушаалтан | name = Зэнээмядарын Батбаяр | image = Zeneemyadar Batbayar.jpg | office = Усны газрын дарга | term1 = 2005–2012<br />2024–одоо | order2 = Монгол Улсаас Унгар Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд | term_start2 = 2016 | term_end2 = 2021 | birth_date = {{Birth date|1974|02|19}} | birth_place = [[Алтай (хот)|Алтай, Говь-Алтай]], Монгол | alma_mater = [[Будапештын их сургууль]](ELTE) | profession = Хуульч }} '''Зэнээмядарын Батбаяр''' нь 2024 оноос хойш Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Усны газрын даргаар ажиллаж байгаа төрийн албан хаагч бөгөөд Монгол Улсын усны нөөцийн менежмент, ундны усны чанар, байгаль орчныг хамгаалах чиглэлээр идэвхтэй ажилладаг нэгэн юм. == Боловсрол == З.Батбаяр нь 1974 оны хоёрдугаар сарын 19-нд [[Говь-Алтай аймаг|Говь-Алтай аймгийн]] Алтай хотод төрсөн. Тэрээр 1982-1992 онд Улаанбаатар хотын 1-р дунд сургуульд бүрэн боловсрол эзэмшиж, 1992-1993 онд [[Монгол Улсын Их Сургууль|МУИС-]]<nowiki/>ийн Хууль зүйн факультетэд суралцсан. 1993-1994 онд Будапешт хотын хэлний бэлтгэлийн сургуульд, 1994-1999 онд Өтвөш Лорандын их сургуулийн Хууль зүйн факультетэд суралцан боловсролын докторын зэрэг хамгаалсан.<ref>{{Cite web |title=ELTE-sek messzi földről - dr. Batbayar Zeneemyadar {{!}} ELTE Alumni l Online Platform |url=https://www.alumni.elte.hu/hu/article/elte-sek-messzi-foldrol-dr-batbayar-zeneemyadar/16/09/2021/1226 |access-date=2025-10-28 |website=ELTE Alumni |language=hu |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205150528/https://www.alumni.elte.hu/hu/article/elte-sek-messzi-foldrol-dr-batbayar-zeneemyadar/16/09/2021/1226 |archive-date=2025-12-05 |url-status=dead }}</ref> Дараа нь 2003-2004 онд Улаанбаатар хотод Маастрихтийн их сургуулийн MBA дээд курсийг дүүргэсэн. == Карьер == * '''1999–2003 онд''' “Номин холдинг” ХХК -ийн хуулийн зөвлөх * '''2003–2005''' '''онд''' УИД ХК-ийн гүйцэтгэх захирал * '''2005-2012 онд''' ЗГ-ын хэрэгжүүлэгч агентлаг Усны газрын орлогч дарга * '''2012–2014 онд''' Монгол Улсын Сангийн сайдын зөвлөх * '''2013–2016 онд''' Монгол улс дахь парламентад суудал бүхий намын гадаад асуудал хариуцсан нарийн бичгийн дарга * '''2016–2021''' '''онд''' Монгол Улсаас Унгар Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд<ref>{{Cite web |last=gogo.mn |title=Дөрвөн Элчин сайдыг шинээр томилов |url=https://gogo.mn/r/178447?i= |access-date=2025-10-28 |website=gogo.mn |language=mn}}</ref> * '''2022–2023''' '''онд''' Шихихутуг их сургуулийн судалгааны багийн ахлагч<ref>{{Cite web |title=Эрдмийн зөвлөл |url=https://shu.edu.mn/%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%BB/%D1%8D%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D0%B7%D3%A9%D0%B2%D0%BB%D3%A9%D0%BB/ |access-date=2025-10-28 |website=Шихихутуг Их Сургууль |language=mn-MN}}</ref> * '''2024 оноос өнөөг хүртэл''' – [[Усны газар|ЗГ-ын хэрэгжүүлэгч агентлаг Усны газрын]] дарга<ref>{{Cite web |date=2023-08-22 |title=Усны агентлагийг З.Батбаяр удирдахаар боллоо |url=https://www.polit.mn/a/102214 |access-date=2025-10-28 |website=www.polit.mn |language=en}}</ref> == Ишлэл == {{Reflist}} [[Ангилал:Маастрихт Их Сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:Унгар дахь элчин сайд]] [[Ангилал:Монголын элчин сайд]] [[Ангилал:ELTE]] eiigtazxp9crs5r1tv4rlr4lbv74vol 0 143662 875868 874856 2026-11-11T01:55:20Z Zorigt 49 875868 wikitext text/x-wiki [[Файл:Oleg Menshikov 2018.jpg|thumb|Олег Меньшиков]] '''Олег Меньшиков''' ({{langx|ru|Оле́г Евге́ньевич Ме́ньшиков}}, 1960 оны 11-р сарын 8-нд ЗХУ-ын [[Москва муж|Москва мужийн]] Серпухов хотод төрсөн) — Зөвлөлтийн болон Оросын тайз, дэлгэцийн алдарт жүжигчин, театрын найруулагч болон сурган хүмүүжүүлэгч, 2003 онд ОХУ-ын Ардын жүжигчин цол хүртсэн. Тэрээр 2012 оноос 2021 он хүртэл Мария Ермоловагийн нэрэмжит Москвагийн Драмын театрын захирал бөгөөд уран сайхны удирдагчаар ажиллаж байв. == Намтар == Олег Меньшиков 1960 оны 11-р сарын 8-нд Москва мужийн Серпухов хотод цэргийн инженер Евгений Яковлевич Меньшиков (1934 - 2020) болон мэдрэлийн эмч Елена Иннокентьевна Меньшикова (1933 - 2019) нарын хүү болж төрсөн. 1977 онд Бүрэн дунд хөгжмийн сургууль төгсөөд Михаил Щепкиний нэрэмжит Театрын дээд сургуульд элсэн орж, Владимир Монаховын удирдлага дор суралцжээ. Түүний дэлгэцийн анхны дүр нь 1980 онд Сурен Шахбазяны "Хүлээлт ба Найдвар" ([[Орос хэл|орос.]] ''Жду и надеюсь'') кинонд тоглосон. Үүний дараа [[Никита Михалков|Никита Михалковын]] "Төрлүүд" ([[Орос хэл|орос.]] ''Родня''), Роман Балаяны "Зүүд ба бодит байдал" ([[Орос хэл|орос.]] ''Полёты во сне и наяву'') кинонуудад тоглосон байна. Театрын сургуульд сурч байх үеэрээ тэрээр [[Михаил Козаков|Михаил Козаковын]] "Покровын хаалга" ([[Орос хэл|орос.]] Покровские ворота) кинонд Костикийн дүрд тоглохоор уригдсан. Энэхүү телевизийн кино 1982 онд нээлтээ хийсэн бөгөөд энэ Костикийн дүр нь түүнд алдар нэр авчирсан юм. 1981 онд театрын сургуулиа төгсөөд "Малый театр"-т элсэн орсон. Жилийн дараа Зөвлөлтийн армийн Төв академийн театрт жүжигчин хийж цэргийн алба хаасан. == Дэлгэцийн дүрүүд == * 1980 — Жду и надеюсь - "Хүлээлт ба Найдвар"— ''Шурка Доминиани (Домок)'' * 1981 — Родня - "Төрлүүд"— ''Кирилл'' * 1982 — Покровские ворота -"Покровын хаалга"— ''Костик Ромин'' * 1983 — Полёты во сне и наяву - "Зүүдэн ба бодит байдал"— ''Алисагийн найз'' * 1983 — Поцелуй -"Үнсэлт" — ''Мерзляков,'' ''цэргийн дэслэгч'' * 1984 — Капитан Фракасс — ''барон де Сигоньяк (Фракасс ахмад)'' * 1984 — Полоса препятствий - "Саадны шугам"— ''Владимир Межиров'' * 1985 — Володя большой, Володя маленький -"Володя том, Володя жижиг"— ''Владимир Михалыч Салимович (Володя'' ''жижиг), цэргийн эмч'' * 1986 — Михайло Ломоносов — ''Дмитрий Виноградов'' * 1986 — Мой любимый клоун - "Миний хайртай алиалагч" — ''Сергей Дементьевич Синицын,'' ''алиалагч'' * 1986 — По главной улице с оркестром - "Оркестртай хамт гол гудамжаар" — ''Корольков'' * 1987 — Моонзунд — ''Сергей Николаевич Артеньев, Балтын флотын ахлах дэслэгч'' * 1988 — Эти… три верные карты… — ''молодой человек у входа в игровую комнату'' * 1989 — Брызги шампанского - "Шампань дарсны ..."— ''Сергей'' * 1989 — Жизнь по лимиту - "Зээлийн хязгаартай амьдрал" — ''Алексей Рудаков'' * 1989 — Лестница - "Шат"— ''Владимир Пирошников'' * 1990 — Яма - "Нүх" - ''Василий Васильевич Лихонин,'' ''өмгөөлөгч'' * 1992 — Дюба-дюба — ''Андрей Плетнёв'' * 1994 — Утомлённые солнцем -"Нарнаас залхаж байна" — ''Дмитрий Андреевич Арсентьев (Митя),'' ''Дотоод яамны ажилтан.'' * 1996 — Кавказский пленник - "Кавказын " — ''ахлах ахлагч Саня (Слай)'' * 1998 — Сибирский цирюльник - "Сибирийн үсчин" — ''Андрей Толстой / Эндрю Маккрекен'' * 1999 — Восток-Запад -"Дорно-Өрнө" — ''Алексей Головин'' * 1999 — Мама - "Ээж" — ''Лёнчик, Полинагийн хүү'' * 2003 — Главный подозреваемый 6: «Последний свидетель» / ''Prime Suspect 6: The Last Witness'' — ''Милан Лукич'' * 2005 — Доктор Живаго — ''Юрий Андреевич Живаго'' * 2005 — Статский советник -"Төрийн албан хаагч" — ''Эраст Фандорин, статский советник'' * 2006 — Золотой телёнок - "Алтан тугал" — ''Остап Бендер'' * 2010 — О чём говорят мужчины - "Эрчүүд юу ярьдаг вэ" — ''камео'' * 2010 — Утомлённые солнцем 2: Предстояние -"Нарнаас залхаж байна-2: Эхлэл"— ''Дмитрий Андреевич Арсентьев,'' ''Дотоод яамны хурандаа'' * 2011 — Утомлённые солнцем 2: Цитадель -"Нарнаас залхаж байна-2: Цайз"— ''Дмитрий Андреевич Арсентьев,'' ''Дотоод яамны хурандаа'' * 2011 — Утомлённые солнцем 2 (сериал) -"Нарнаас залхаж байна-2: цуврал"— ''Дмитрий Андреевич Арсентьев,'' ''Дотоод яамны хурандаа'' * 2013 — Легенда № 17 -"17 дугаар домог" — ''Анатолий Тарасов'' * 2017 — Гоголь. Начало "Гоголь-эхлэл" — мөрдөн байцаагч ''Яков Петрович Гуро'' * 2017 — Притяжение - "Таталт" — ''Валентин Юрьевич Лебедев,'' ''хурандаа'' * 2018 — Гоголь. Страшная месть - "Гоголь. Аймшигт өшөө авалт" — мөрдөн байцаагч ''Яков Петрович Гуро'' * 2019 — Гоголь - "Гоголь" — ''мөрдөн байцаагч Яков Петрович Гуро'' * 2019 — Вторжение — ''Валентин Юрьевич Лебедев,'' ''дэслэгч генерал'' * 2020 — Псих - "Галзуу" — ''Игорь, Олегийн найз'' * 2021 — Ваша честь -"Эрхэмсэг шүүгч" — шүүгч ''Михаил Романов'' * 2024 — Прелесть - "Сэтгэл ханамж" — ''Леонид Максимович Морозов'' {{DEFAULTSORT:Меньшиков, Олег}} [[Ангилал:ОХУ-ын жүжигчин]] [[Ангилал:1960 онд төрсөн]] ipm89fl0xp5xkqxx1rtgal6891lpeor 875871 875868 2026-11-11T01:58:52Z Zorigt 49 875871 wikitext text/x-wiki [[Файл:Oleg Menshikov 2018.jpg|thumb|Олег Меньшиков]] '''Олег Меньшиков''' ({{langx|ru|Оле́г Евге́ньевич Ме́ньшиков}}, 1960 оны 11-р сарын 8-нд ЗХУ-ын [[Москва муж|Москва мужийн]] Серпухов хотод төрсөн) — Зөвлөлтийн болон Оросын тайз, дэлгэцийн алдарт жүжигчин, театрын найруулагч болон сурган хүмүүжүүлэгч, 2003 онд ОХУ-ын Ардын жүжигчин цол хүртсэн. Тэрээр 2012 оноос 2021 он хүртэл Мария Ермоловагийн нэрэмжит Москвагийн Драмын театрын захирал бөгөөд уран сайхны удирдагчаар ажиллаж байв. == Намтар == Олег Меньшиков 1960 оны 11-р сарын 8-нд Москва мужийн Серпухов хотод цэргийн инженер Евгений Яковлевич Меньшиков (1934 - 2020) болон мэдрэлийн эмч Елена Иннокентьевна Меньшикова (1933 - 2019) нарын хүү болж төрсөн. 1977 онд Бүрэн дунд хөгжмийн сургууль төгсөөд Михаил Щепкиний нэрэмжит Театрын дээд сургуульд элсэн орж, Владимир Монаховын удирдлага дор суралцжээ. Түүний дэлгэцийн анхны дүр нь 1980 онд Сурен Шахбазяны "Хүлээлт ба Найдвар" ([[Орос хэл|орос.]] ''Жду и надеюсь'') кинонд тоглосон. Үүний дараа [[Никита Михалков|Никита Михалковын]] "Төрлүүд" ([[Орос хэл|орос.]] ''Родня''), Роман Балаяны "Зүүд ба бодит байдал" ([[Орос хэл|орос.]] ''Полёты во сне и наяву'') кинонуудад тоглосон байна. Театрын сургуульд сурч байх үеэрээ тэрээр [[Михаил Козаков|Михаил Козаковын]] "Покровын хаалга" ([[Орос хэл|орос.]] Покровские ворота) кинонд Костикийн дүрд тоглохоор уригдсан. Энэхүү телевизийн кино 1982 онд нээлтээ хийсэн бөгөөд энэ Костикийн дүр нь түүнд алдар нэр авчирсан юм. 1981 онд театрын сургуулиа төгсөөд "Малый театр"-т элсэн орсон. Жилийн дараа Зөвлөлтийн армийн Төв академийн театрт жүжигчин хийж цэргийн алба хаасан. == Дэлгэцийн дүрүүд == * 1980 — Жду и надеюсь - "Хүлээлт ба Найдвар"— ''Шурка Доминиани (Домок)'' * 1981 — Родня - "Төрлүүд"— ''Кирилл'' * 1982 — Покровские ворота -"Покровын хаалга"— ''Костик Ромин'' * 1983 — Полёты во сне и наяву - "Зүүдэн ба бодит байдал"— ''Алисагийн найз'' * 1983 — Поцелуй -"Үнсэлт" — ''Мерзляков,'' ''цэргийн дэслэгч'' * 1984 — Капитан Фракасс — ''барон де Сигоньяк (Фракасс ахмад)'' * 1984 — Полоса препятствий - "Саадны шугам"— ''Владимир Межиров'' * 1985 — Володя большой, Володя маленький -"Володя том, Володя жижиг"— ''Владимир Михалыч Салимович (Володя'' ''жижиг), цэргийн эмч'' * 1986 — Михайло Ломоносов — ''Дмитрий Виноградов'' * 1986 — Мой любимый клоун - "Миний хайртай алиалагч" — ''Сергей Дементьевич Синицын,'' ''алиалагч'' * 1986 — По главной улице с оркестром - "Оркестртай хамт гол гудамжаар" — ''Корольков'' * 1987 — Моонзунд — ''Сергей Николаевич Артеньев, Балтын флотын ахлах дэслэгч'' * 1988 — Эти… три верные карты… — ''молодой человек у входа в игровую комнату'' * 1989 — Брызги шампанского - "Шампань дарсны ..."— ''Сергей'' * 1989 — Жизнь по лимиту - "Зээлийн хязгаартай амьдрал" — ''Алексей Рудаков'' * 1989 — Лестница - "Шат"— ''Владимир Пирошников'' * 1990 — Яма - "Нүх" - ''Василий Васильевич Лихонин,'' ''өмгөөлөгч'' * 1992 — Дюба-дюба — ''Андрей Плетнёв'' * 1994 — Утомлённые солнцем -"Нарнаас залхаж байна" — ''Дмитрий Андреевич Арсентьев (Митя),'' ''Дотоод яамны ажилтан.'' * 1996 — Кавказский пленник - "Кавказын " — ''ахлах ахлагч Саня (Слай)'' * 1998 — Сибирский цирюльник - "Сибирийн үсчин" — ''Андрей Толстой / Эндрю Маккрекен'' * 1999 — Восток-Запад -"Дорно-Өрнө" — ''Алексей Головин'' * 1999 — Мама - "Ээж" — ''Лёнчик, Полинагийн хүү'' * 2003 — Главный подозреваемый 6: «Последний свидетель» / ''Prime Suspect 6: The Last Witness'' — ''Милан Лукич'' * 2005 — Доктор Живаго — ''Юрий Андреевич Живаго'' * 2005 — Статский советник -"Төрийн албан хаагч" — ''Эраст Фандорин, статский советник'' * 2006 — Золотой телёнок - "Алтан тугал" — ''Остап Бендер'' * 2010 — О чём говорят мужчины - "Эрчүүд юу ярьдаг вэ" — ''камео'' * 2010 — Утомлённые солнцем 2: Предстояние -"Нарнаас залхаж байна-2: Эхлэл"— ''Дмитрий Андреевич Арсентьев,'' ''Дотоод яамны хурандаа'' * 2011 — Утомлённые солнцем 2: Цитадель -"Нарнаас залхаж байна-2: Цайз"— ''Дмитрий Андреевич Арсентьев,'' ''Дотоод яамны хурандаа'' * 2011 — Утомлённые солнцем 2 (сериал) -"Нарнаас залхаж байна-2: цуврал"— ''Дмитрий Андреевич Арсентьев,'' ''Дотоод яамны хурандаа'' * 2013 — Легенда № 17 -"17 дугаар домог" — ''Анатолий Тарасов'' * 2017 — Гоголь. Начало "Гоголь-эхлэл" — мөрдөн байцаагч ''Яков Петрович Гуро'' * 2017 — Притяжение - "Таталт" — ''Валентин Юрьевич Лебедев,'' ''хурандаа'' * 2018 — Гоголь. Страшная месть - "Гоголь. Аймшигт өшөө авалт" — мөрдөн байцаагч ''Яков Петрович Гуро'' * 2019 — Гоголь - "Гоголь" — ''мөрдөн байцаагч Яков Петрович Гуро'' * 2019 — Вторжение — ''Валентин Юрьевич Лебедев,'' ''дэслэгч генерал'' * 2020 — Псих - "Галзуу" — ''Игорь, Олегийн найз'' * 2021 — Ваша честь -"Эрхэмсэг шүүгч" — шүүгч ''Михаил Романов'' * 2024 — Прелесть - "Сэтгэл ханамж" — ''Леонид Максимович Морозов'' {{DEFAULTSORT:Меньшиков, Олег}} [[Ангилал:Оросын жүжигчин]] [[Ангилал:1960 онд төрсөн]] juepcfdz7r1ulcm3hhw8l5vksfzvyiu 0 144105 875933 841542 2026-11-11T08:39:56Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875933 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = Оочгоно |image = Epipogium aphyllum - Alutaguse.jpg |image_width = 250px |image_caption = ''[[Навчгүй оочгоно]]'' |regnum = [[Ургамал]] |domain = [[Эукариот]] |ordo = [[Asparagales]] |familia = [[Цахирамтан]] |subfamilia = ''[[Epidendroideae]]'' |genus = ''[[Оочгоно]]'' |species = '''''Epipogium''''' |binomial = ''Epipogium'' |binomial_authority = [[Borkh.]]<ref name="PoWO">{{cite web |title=''Epipogium'' |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:29435-1 |publisher=Plants of the World Online |access-date=23 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208023407/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:29435-1 |archive-date=8 Хоёрдугаар сар 2026 |url-status=dead}}</ref> |synonyms = * ''Ceratopsis'' <small>[[Lindl.]]</small> * ''Epipogion'' <small>[[Jean Baptiste Saint-Lager|St.-Lag.]]</small> * ''Epipogon'' <small>[[Ledeb.]]</small> * ''Galera'' <small>[[Carl Ludwig Blume|Blume]]</small> * ''Podanthera'' <small>[[Robert Wight|Wight]]</small> |}} '''Оочгоно''' ({{lang-la|Epipogium}}) цахирамтан овгийн навчгүй микотроф ургамал юм. == Төрөл зүйлийн жагсаалт == * ''[[Epipogium aphyllum]]'' <small>[[Sw.]]</small> * ''[[Epipogium japonicum]]'' <small>[[Tomitaro Makino|Makino]]</small> * ''[[Epipogium kentingense]]'' <small>[[Tsan Piao Lin|T.P.Lin]] & [[Shu Hui Wu|Shu H.Wu]]</small> * ''[[Epipogium lalashanense]]'' <small>S.S.Ying</small> * ''[[Epipogium meridianum]]'' <small>T.P.Lin</small> * ''[[Epipogium roseum]]'' <small>([[D.Don]]) [[Lindl.]]</small> * ''[[Epipogium sessanum]]'' <small>S.N.Hegde & A.N.Rao</small> * ''[[Epipogium taiwanense]]'' <small>T.C.Hsu</small> == Эшлэл == {{reflist}} == Цахим холбоос == {{Commons|Epipogium|Оочгоно}} [[Ангилал:Ургамал]] d2as9d2qr7024h7zs778qqzcvslvdhk 0 149091 875815 875371 2026-11-10T19:54:32Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 6 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875815 wikitext text/x-wiki {{Short description|Британийн Coldplay хамтлагийн нийтийн соёлд үзүүлсэн нөлөө}} [[File:ColdplayMTY22032022 (cropped).jpg|thumb|upright=1.3|2022 онд Мексикийн [[Монтеррей]] хотод бүтээгдсэн Coldplay-ийн ханын зураг]] Британийн [[рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]] нь [[Coldplay-ийн дискографи|хөгжим]], уран бүтээл, дүр төрх, [[Coldplay-ийн амьд тоглолтуудын жагсаалт|тоглолт]] болон дэлхий даяарх арилжааны амжилтаараа [[нийтийн соёл]]д томоохон нөлөө үзүүлжээ. Тус хамтлагийг [[Лондон]] хотод [[Крис Мартин]] (гоцлол дуучин, төгөлдөр хуур), [[Жонни Баклэнд]] (гоцлол гитар), [[Гай Берриман]] (басс гитар), [[Уилл Чемпион]] (бөмбөр, цохивор хөгжим), мөн менежментийн үүрэг гүйцэтгэсэн [[Фил Харви]] нар үүсгэн байгуулсан. 1999 онд [[Parlophone]] дуу бичлэгийн компанитай гэрээ байгуулж, дараа жил нь ''[[Parachutes (Coldplay цомог)|Parachutes]]'' цомгийг гаргасны дараа тэдний нэр хүнд, амжилт, олон нийтийн сонирхол карьерынх нь туршид өсөн нэмэгдэж, хамтлаг соёлын бэлгэ тэмдэг, XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий уран бүтээлчдийн нэг болсон. Түүнчлэн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр сууринд [[U2]]-ийг залгамжлагч хэмээн олонтаа тодорхойлдог.<ref>{{Cite web |date=26 February 2018 |title=They Played a Tiny Café... There Were Four People in the Audience |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/they-played-a-tiny-cafe-there-were-four-people-in-the-audience/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122080835/https://www.musicbusinessworldwide.com/they-played-a-tiny-cafe-there-were-four-people-in-the-audience/ |archive-date=22 November 2021 |access-date=7 January 2022 |website=Music Business Worldwide}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref><ref name="GORDON">{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Британийн хөгжим өөрийн өнгө төрхийг тодорхойлоход бэрхшээлтэй байсан үед тус хамтлаг дуу зохиох шинэ өнгө аясыг авчирч, түгээмэл рок хөгжмийн дуугаралтыг илүү зөөлөн, уянгалаг чиглэлд өөрчилсөн гэж үнэлэгддэг. Хөгжмийн хэв маягаа байнга шинэчилсэн нь цомгийн эрин үеийн дараах, стриминг үйлчилгээ давамгайлсан зах зээлд амжилтаа хадгалах, өөрсдөөс нь урам зориг авсан уран бүтээлчдийн хүрээг тэлэх, олон төрлийн хөгжмийг хамарсан баялаг өв үлдээхэд нөлөөлжээ. Энэ нөлөөг Бразилийн [[сертанежу хөгжим|сертанежу]] хөгжмийн дуу зохиол, [[хип хоп]] уран бүтээлчдийн Coldplay-ийн хөгжмөөс дээж авч ашиглах, бүтээлийг нь дурдах явдлаас харж болно.<ref name="JAVERI">{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Coldplay-ийн хүмүүсийг талцуулдаг дүр төрхийг олон хэвлэлд шинжилсэн бөгөөд энэ нь ижил төрлийн уран бүтээлчдэд зам нээсэн гэж үздэг. Мөн тэд цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын үзэгчдийг үзүүлбэрийн гол хэсэг болгож, үзэгчдийн зүүдэг интерактив [[Xyloband|LED бугуйвч]] болон хүртээмжийг дэмжих арга хэмжээг нэвтрүүлсэн. ''[[Music of the Spheres World Tour]]'' (2022–2025) аялан тоглолтоороо амьд хөгжмийн салбар дахь тогтвортой хөгжлийн санаачилгыг манлайлж, өмнөх аялан тоглолттойгоо харьцуулахад [[хүлэмжийн хийн ялгаруулалт|CO₂ ялгаруулалтыг]] 59 хувиар бууруулжээ. Үүний үр дүнд ''[[Time (сэтгүүл)|Time]]'' тэднийг уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн удирдагчдын нэгээр нэрлэсэн. Coldplay-ийн арилжааны амжилт хөгжмийн үйлдвэрлэл дэх эдийн засгийн нөлөөг нь нэмэгдүүлж, Британийн хөгжмийн экспортыг дэмжин, [[хөгжмийн стриминг үйлчилгээ]]ний үр ашигтай холбоотой маргаан өрнүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан. Тэдний сурталчилгааны арга барил, ялангуяа XXI зууны эхэн үед интернэтийг ашигласан байдал шинэлэг гэж үнэлэгддэг. Coldplay-ийн нөлөөгөөр тэдэнд зориулсан олон хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ, хамтлагууд бий болжээ. == Хөгжмийн ур чадвар == === Рок хөгжмийг өөрчилсөн нь === {{Quote box | quote = «[[Yellow (Coldplay дуу)|Yellow]]» зэрэг хит дуу, идэвхтэй аялан тоглолтын ачаар Coldplay Их Британитай адил АНУ-д ч асар алдартай болжээ. Ингэснээр хоёр улсын урлагийн нийтлэг талбарыг сэргээж, түгээмэл рок хөгжмийг ширүүн, гажуудсан дуугаралтаас илүү зөөлөн, уянгалаг чиглэлд ойртуулсан. Үүний дараа томоохон дуу бичлэгийн компаниуд шинэ [[Nirvana]] эсвэл [[Radiohead]] бус, шинэ Coldplay-г эрж хайх болсон.» | author = —{{Hair space}}''Spectrum Culture'', 2020<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=6 January 2023 |website=Spectrum Culture}}</ref> | align = right | width = 24em | salign = right }} Coldplay-г XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг. ''[[Forbes]]''-ийн Стив Балтины тэмдэглэснээр тэд орчин үеийн альтернатив урсгалын жишиг болж, тогтмол өндөр чанартай тоглолт, бүтээлч эрэл хайгуулынхаа ачаар амьд хөгжмийн шилдэг хамтлагуудын нэг болон хөгжжээ. ''[[Afisha]]''-гийн Сергей Степанов тэднийг альтернатив рокийг нийтийн урсгал болгох чадварыг [[U2]]-оос өвлөсөн гэж үзэж, хит дуу туурвих авьяас, нөлөөлөх хүчээр нь «XXI зууны [[The Beatles]]» хэмээн нэрлэсэн. ''[[Paste (сэтгүүл)|Paste]]''-ийн Лиззи Манно Coldplay жижиг танхимаас том цэнгэлдэх хүрээлэн хүртэл өссөн нь 2010, 2020-иод оны хамтлагуудын хувьд төсөөлөхөд бэрх амжилт болсон гэж бичжээ.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 January 2022 |title=Coldplay and Avril Lavigne Lead a Stacked Alternative Scene at iHeart's Alter Ego Show in Los Angeles |url=https://www.forbes.com/sites/stevebaltin/2022/01/16/coldplay-and-avril-lavigne-lead-a-stacked-alternative-scene-at-ihearts-alter-ego-show-in-la |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117041456/https://www.forbes.com/sites/stevebaltin/2022/01/16/coldplay-and-avril-lavigne-lead-a-stacked-alternative-scene-at-ihearts-alter-ego-show-in-la/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=17 January 2022 |website=Forbes}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826161918/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=26 August 2022 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref><ref name="MANNO">{{Cite web |date=10 July 2020 |title=Coldplay's Parachutes Turns 20: How This Quiet Avalanche Turned Them Into International Rock Stars |url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-parachutes-turns-20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818224640/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-parachutes-turns-20/ |archive-date=18 August 2022 |access-date=15 December 2021 |website=Paste}}</ref> Манно мөн тэднийг радиогоор эгшиглэдэг рок хөгжимд удаан хугацааны том нөлөө үзүүлж, улмаар [[поп рок]]ийн дараагийн давалгаанд түлхэц өгсөн гэж дүгнэсэн. Үүний жишээнд [[Bastille]], [[Civil Twilight]], [[Hozier]], [[Keane]], [[Kodaline]], [[The Script]] хамтлагуудыг дурдсан. ''[[The Guardian]]''-д рок хөгжмийн түүхийн гол үйл явдлуудыг бичсэн [[Китти Эмпайр]] британийн хөгжим [[бритпоп]]ийн үе төгссөний дараа чиг баримжаагаа олоход бэрхшээлтэй байхад Coldplay гуниг, тэмүүллийг өөдрөг мэдрэмжтэй хослуулсан дуу зохиох шинэ өнгө төрхийг авчирсан гэжээ. Тэд шинэ мянганы үед төгөлдөр хуурт тулгуурласан [[софт рок]] хөгжмийг түгээн дэлгэрүүлсэн гэж мөн үнэлэгддэг.<ref name="MANNO" /> While discussing key events in the genre's history for ''[[The Guardian]]'', [[Kitty Empire]] stated that British music "struggled to define itself" with the end of [[britpop]] until Coldplay ushered in a "fresh timbre of songwriting" which had "yearning melancholy, buoyed by a sense of uplift".<ref>{{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="LOCK">{{Cite web |date=15 September 2021 |title=Coldplay: A Superstar Rock Band That Never Let Go of Their Ideals |url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-live-new-york-city/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114115507/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-live-new-york-city/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=31 July 2023 |publisher=Global Citizen}}</ref> [[Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен ''[[Parachutes]]'' (2000) цомгийн 20 жилийн ойн шүүмждээ уг бүтээл даруу, намуухан гитарын хамтлагуудын шинэ давалгааг эхлүүлж, рок одын уламжлалт хэв маягийг баримталдаггүй уран бүтээлчдэд боломж нээсэн гэж бичсэн. Тэрээр [[The Fray]], [[OneRepublic]] зэрэг хамтлагуудад нөлөөлснийг онцолж, Coldplay-ээс өмнө байгуулагдсан [[Snow Patrol]] зэрэг хамтлагууд ч төстэй гитарын найруулга ашиглах болсныг тэмдэглэжээ. ''[[The Telegraph]]''-ийн [[Нил Маккормик]] Coldplay-г технологи, хөгжмийн хэв маяг, сэтгэл хөдлөл, нийгмийн өөрчлөлтөд дасан зохицсон орчин үеийн рокийн дүр төрх хэмээн тодорхойлсон. ''[[Stereogum]]''-ийн Том Брейхан [[ню-метал]], [[пост-гранж]] хөгжмийн нөлөө буурсны дараах хуваагдмал орчныг нэгтгэхэд тэд хувь нэмэр оруулсан гэж үнэлсэн.<ref name="BRIEN">{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref name="BRIEN" /> Commenting on their impact and the shifts British rock music has experienced, ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''{{'s}} [[Neil McCormick]] mentioned the band are "what rock looks like when it has evolved to meet the needs of a new musical era, adapting to technological and stylistic change and emotional and sociological shifts, creating rock that is empathic, inclusive and in tune with the social constructs of post-millennial youth culture".<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811065425/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=A Rush of Blood to the Head Turns 20 |url=https://www.stereogum.com/2197535/coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head-turns-20/reviews/the-anniversary/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725201009/https://www.stereogum.com/2197535/coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head-turns-20/reviews/the-anniversary/ |archive-date=25 July 2025 |access-date=31 July 2023 |website=Stereogum}}</ref> === Олон төрлийн хөгжмийн сонсогчдод хүрсэн нь === Coldplay олон жилийн турш [[Coldplay#Musical and lyrical style|хөгжмийн олон төрөл]]д хүч сорьж, шүүмжлэгчдээс харилцан адилгүй үнэлгээ авч иржээ. Зарим хэвлэл тэдний нэр хүнд удаан хадгалагдсаныг дуугаралтаа туршилтаар баяжуулж, орчин үеийн элементүүдийг нэвтрүүлэхийн зэрэгцээ сүрлэг цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тоглолтын онцлогоо алдаагүйтэй холбодог. Хөгжмийн энэ олон талт байдал нь тэднийг альтернатив рок хамтлагуудад нийтлэг тохиолддог хязгаараас давж, стримингийн эринд худалдааны амжилтаа үргэлжлүүлэхэд тусалсан гэжээ. ''[[El País]]''-ийн Чарльз Маркосын үзсэнээр хамтлаг ''Parachutes''-ийн хэв маягийг өөрчлөлгүй давтсан бол мартагдах байсан. ''[[Firstpost]]''-ийн Лакшми Говиндражан Жавери тэдний дуугаралтыг нэг төрлөөр тодорхойлоход хэцүү бөгөөд янз бүрийн хөгжмийн орчинд хувирах чадвар нь олон урсгал дамнасан өвийг бүрдүүлсэн гэж дүгнэсэн. ''[[Falter]]''-ийн Барбара Фукс тэднийг түр зуурын чиг хандлагаас ангид орчин үеийн поп хөгжмийн дүр төрхийг тодорхойлсон гэж үзжээ.<ref name="CARLOS">{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Diez Razones para Amar a Coldplay Sin Avergonzarse Ni Un Gramo |trans-title=Ten Reasons to Love Coldplay Without a Gram of Shame |url=https://elpais.com/cultura/2023-05-24/diez-razones-para-amar-a-coldplay-sin-avergonzarse-ni-un-gramo.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524053126/https://elpais.com/cultura/2023-05-24/diez-razones-para-amar-a-coldplay-sin-avergonzarse-ni-un-gramo.html |archive-date=24 May 2023 |access-date=31 July 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="LOCK" /> This musical heterogeneity is also said to have allowed them to "transcend the trappings" of most [[alternative rock]] outfits and enjoy further commercial success in the [[Album era#2010s–present: post-album era and the streaming age|post-album era and the streaming age]].<ref>{{Cite web |date=2 March 2022 |title=How Coldplay Became the Biggest Band in the World |url=https://www.thisisdig.com/feature/coldplay-music-history-influence-legacy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801171636/https://www.thisisdig.com/feature/coldplay-music-history-influence-legacy/ |archive-date=1 August 2023 |access-date=1 August 2023 |website=Dig!}}</ref><ref name="CARLOS" /> Writing for ''[[Firstpost]]'', Lakshmi Govindrajan Javeri stressed it is difficult to explain Coldplay's sound and concluded their ability to "morph into different soundscapes" forged a multi-genre legacy.<ref name="JAVERI" /> Barbara Fuchs opined that they "shaped contemporary pop music beyond all short-lived trends" on ''[[Falter]]''.<ref>{{Cite web |date=13 August 2024 |title=Coldplay im Wiener Happel-Stadion: Eine Würdigung in 13 Songs |trans-title=Coldplay at Vienna's Happel-Stadion: A Tribute in 13 Songs |url=https://www.falter.at/zeitung/20240813/coldplay-eine-wuerdigung-in-13-songs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829154022/https://www.falter.at/zeitung/20240813/coldplay-eine-wuerdigung-in-13-songs |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |website=Falter |language=de}}</ref> [[File:Luan 5.jpg|thumb|alt=A dark haired man wearing a striped shirt extends his arms to the crowd while performing with a microphone|[[Luan Santana]] (pictured in 2016) is among the [[sertanejo music|sertanejo]] acts influenced by Coldplay in Brazil]] Coldplay өөрсдийн тоглосон төрлүүдээс гадна Бразилийн [[сертанежу хөгжим|сертанежу]] хөгжмийн зарим урсгалыг өөрчлөхөд чухал үүрэгтэй байсан талаар [[G1]]-ийн Карол Прадо мэдээлжээ. Тэрээр [[Луан Сантана]]г жишээ болгон, хамтлагийн үгийг сунгаж дуулах, цэнгэлдэх хүрээлэнгээр хамтран дуулахад тохиромжтой хүчтэй дахилтууд тухайн төрөлд тодорхой нөлөө үзүүлснийг онцолсон. Поп рок өнгө аяс бүхий сертанежу уран бүтээлчдийн хувьд Coldplay гол үлгэр жишээ болжээ. [[Лукас Лукко]], [[Matheus & Kauan]] нар Coldplay-г нөлөөлсөн уран бүтээлчээр нэрлэсэн бол [[Victor & Leo]]-гийн «Caminhos Diferentes» дууны найруулга тэдний бүтээлээс шууд санаа авсан байж болзошгүй гэж үзсэн.<ref name="PRADO">{{Cite web |date=20 September 2022 |title=Coldplay Faz Tanto Sucesso no Brasil que Inspirou Até Sertanejos |trans-title=Coldplay Are So Successful in Brazil They Inspired Even Sertanejos |url=https://g1.globo.com/pop-arte/musica/noticia/2022/09/20/coldplay-faz-tanto-sucesso-no-brasil-que-inspirou-ate-sertanejos-afinal-o-que-a-banda-tem.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921042050/https://g1.globo.com/pop-arte/musica/noticia/2022/09/20/coldplay-faz-tanto-sucesso-no-brasil-que-inspirou-ate-sertanejos-afinal-o-que-a-banda-tem.ghtml |archive-date=21 September 2022 |access-date=21 September 2022 |website=G1 |language=pt}}</ref><ref name="PRADO" /><ref name="PRADO" /><ref name="PRADO" /> Рок дууны хэсгийг хип хоп хөгжимд ашиглах тухай өгүүлэхдээ ''[[Pitchfork]]'' Coldplay-г рэп дуучдын онцгойлон хайрладаг рок хамтлагуудын нэг болсон гэж бичсэн. ''[[BuzzFeed News]]''-ийн Кристина Ли үүнийг Крис Мартины [[Канье Уэст]], [[Jay-Z]] нартай хамтарсан дуунуудтай холбосон боловч [[Swizz Beatz]] өмнө нь тэдний хөгжмөөс хэсэг авч ашиглаж байсан. 2013 онд [[Mike Will Made It]] [[Майли Сайрус]]ын «My Darlin» бүтээлийг Coldplay-г санагдуулам сүрлэг дуугаралттай болгохыг зорьсноо ярьсан. [[Future]] «[[Paradise (Coldplay дуу)|Paradise]]»-ийг дуртай дуунуудынхаа нэгээр нэрлэж, Мартин үгээ аялгуугаар илэрхийлдэг аргаас урам авдгаа хэлжээ. ''[[Grantland]]''-ийн Амос Баршад Coldplay-ийн амжилтыг рэп уран бүтээлчид тэдний дууг хэр их ашигладгаар хэмжиж болно гэж үзсэн.<ref>{{Cite web |date=7 July 2010 |title=Band of Horses Announce Fall Tour |url=https://pitchfork.com/news/39377-band-of-horses-announce-fall-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212151540/https://pitchfork.com/news/39377-band-of-horses-announce-fall-tour/ |archive-date=12 December 2024 |access-date=26 May 2023 |website=Pitchfork}}</ref><ref name="LEE">{{Cite web |date=18 September 2017 |title=Kanye West Is Why Rappers Love Coldplay |url=https://www.buzzfeednews.com/article/minaannlee/kanye-west-graduation-rappers-love-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806042827/https://www.buzzfeednews.com/article/minaannlee/kanye-west-graduation-rappers-love-coldplay |archive-date=6 August 2025 |access-date=18 May 2021 |website=BuzzFeed News}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 December 2013 |title=Mike Will Make It Through This Year If It Kills Him (and It Almost Killed Him) |url=https://www.vice.com/en/article/mike-will-made-it-2013-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225042542/https://www.vice.com/en/article/mike-will-made-it-2013-interview/ |archive-date=25 February 2025 |access-date=3 August 2023 |website=Vice}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 November 2014 |title=Future Does Not Have Sex to His Own Beats |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/future-interview-ciara-rapper-honest |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114055427/https://www.gq-magazine.co.uk/article/future-interview-ciara-rapper-honest |archive-date=14 November 2025 |access-date=4 August 2023 |website=GQ}}</ref><ref name="BARSHAD">{{Cite web |date=3 November 2011 |title=Hip Hop's Best Coldplay Samples |url=https://grantland.com/hollywood-prospectus/hip-hops-best-coldplay-samples/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520200757/https://grantland.com/hollywood-prospectus/hip-hops-best-coldplay-samples/ |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=Grantland}}</ref> Тэдний хөгжмөөс хэсэг авч ашигласан Америкийн уран бүтээлчдэд [[Black Cobain]], [[B.o.B]], [[Joe Budden]], [[Chance the Rapper]], [[eMC]], [[Pac Div]], [[Rockie Fresh]], [[Shawty Lo]], [[Trae tha Truth]] нар багтдаг. 2009 онд Канадын рэп дуучин [[Drake]] «[[Viva la Vida]]» дууны элементүүдийг «Congratulations» бүтээлдээ ашигласан. Францын [[Disiz]] болон [[La Fouine]] нар тус тус «Auto-Dance» («Death and All His Friends»), «Papa» («[[Lost!]]») дуунд Coldplay-ийн хөгжмийг оруулсан. Тэдний бүтээл [[кантри хөгжим|кантри]] ([[Keith Urban]]), [[электрон хөгжим|электрон]] ([[Girl Talk]]), [[поп хөгжим|поп]] ([[Lizzo]]) төрөлд ч ашиглагдсан. ''[[Defector]]'' хэвлэл XXI зууны [[R&B]] хөгжим [[Radiohead]], Coldplay, [[My Bloody Valentine]] зэрэг альтернатив хамтлагуудын бүрхэг, уур амьсгаллаг дуугаралтаас нөлөө авсныг тэмдэглэжээ. [[Brandy]] «[[Sparks (Coldplay дуу)|Sparks]]» дууны аялгууг хувирган ашиглаж, «[[Clocks]]»-ийн хэсгийг ''[[Afrodisiac]]'' (2004) цомогт оруулсан. [[Frank Ocean]] «[[Strawberry Swing]]» дууны өөр хувилбарыг ''[[Nostalgia, Ultra]]'' (2011) анхны микстейпдээ бичжээ.<ref>{{Cite web |date=2 March 2012 |title=Hip Hop's Coldplay Obsession |url=https://www.bet.com/photo-gallery/fy1eyn/hip-hop-s-coldplay-obsession/ohpemu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530213517/https://www.bet.com/photo-gallery/fy1eyn/hip-hop-s-coldplay-obsession/ohpemu |archive-date=30 May 2023 |access-date=27 May 2023 |publisher=BET}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 December 2013 |title=Hear Two Previously Unreleased Chance the Rapper Mixtapes Dating from 2009 |url=https://www.factmag.com/2013/12/11/hear-two-previously-unreleased-chance-the-rapper-mixtapes-dating-from-2009/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520191906/https://www.factmag.com/2013/12/11/hear-two-previously-unreleased-chance-the-rapper-mixtapes-dating-from-2009/ |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=Fact}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 February 2014 |title=Spun a Web |url=https://www.hotnewhiphop.com/554107-emc-spun-a-web-prod-by-david-e-beats-new-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521193457/https://www.hotnewhiphop.com/554107-emc-spun-a-web-prod-by-david-e-beats-new-song |archive-date=21 May 2023 |access-date=21 May 2023 |website=HotNewHipHop}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 March 2012 |title=Indie Review: Rockie Fresh – Driving 88 |url=https://www.indiehiphop.net/indie-review-rocky-fresh-driving-88/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604222527/http://www.indiehiphop.net/indie-review-rocky-fresh-driving-88/ |archive-date=4 June 2012 |access-date=20 May 2023 |website=IndieHipHop}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 December 2013 |title=Review: Trae tha Truth's I Am King |url=https://www.hotnewhiphop.com/20692-review-trae-tha-truth-s-i-am-king-news |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520223333/https://www.hotnewhiphop.com/20692-review-trae-tha-truth-s-i-am-king-news |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=HotNewHipHop}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 February 2019 |title=Drake's So Far Gone Is Now Out on Streaming Services |url=https://www.thetriangle.org/entertainment/drakes-so-far-gone-is-now-out-on-streaming-services/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527163624/https://www.thetriangle.org/entertainment/drakes-so-far-gone-is-now-out-on-streaming-services/ |archive-date=27 May 2023 |access-date=27 May 2023 |website=The Triangle}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 July 2017 |title=Disiz la Peste: Je Voulais Illustrer des Émotions de la Manière la Plus Pure Possible |trans-title=Disiz la Peste: I Wanted to Illustrate Emotions in the Purest Way Possible |url=http://lerapenfrance.fr/voulais-illustrer-emotions-de-maniere-plus-pure-possible/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520205723/http://lerapenfrance.fr/voulais-illustrer-emotions-de-maniere-plus-pure-possible/ |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=Le Rap en France |language=fr}} * {{Cite web |date=24 May 2011 |title=La Fouine en Interview |trans-title=La Fouine in Interview |url=https://www.chartsinfrance.net/actualite/interview-49323.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520195831/https://www.chartsinfrance.net/actualite/interview-49323.html |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=3 May 2018 |title=Keith Urban Breaks Down 3 Graffiti U Tracks, Including One Inspired by Nicole Kidman |url=https://ew.com/music/2018/05/03/keith-urban-nicole-kidman-graffiti-u/ |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504154124/https://ew.com/music/2018/05/03/keith-urban-nicole-kidman-graffiti-u/ |archive-date=4 May 2023 |access-date=4 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 May 2006 |title=Unstoppable Review by Stewart Mason |url=https://www.allmusic.com/album/unstoppable-mw0000734593 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170910024926/http://www.allmusic.com/album/unstoppable-mw0000734593 |archive-date=10 September 2017 |access-date=21 May 2023 |website=AllMusic}}</ref><ref name="PAUL">{{Cite magazine |date=15 July 2022 |title=Song You Need to Know: Lizzo's Coldplay |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/lizzo-song-you-need-to-know-coldplay-1383653/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228003851/https://www.rollingstone.com/music/music-features/lizzo-song-you-need-to-know-coldplay-1383653/ |archive-date=28 February 2026 |access-date=27 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=R&B Wants to Make Pop Music Fun Again |url=https://defector.com/rb-wants-to-make-pop-music-fun-again |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260413034617/https://defector.com/rb-wants-to-make-pop-music-fun-again |archive-date=13 April 2026 |access-date=13 April 2026 |website=Defector}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=5 July 2004 |title=Afrodisiac |url=https://ew.com/article/2004/07/05/afrodisiac/ |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416232201/https://ew.com/article/2004/07/05/afrodisiac/ |archive-date=16 April 2025 |access-date=20 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 February 2021 |title=The Story of Frank Ocean's Nostalgia, Ultra, Ten Years On |url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/frank-ocean-nostalgia-ultra |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321074242/https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/frank-ocean-nostalgia-ultra |archive-date=21 March 2023 |access-date=20 May 2023 |website=GQ}}</ref> === Цол, шагнал, үнэлгээ === {{See also|List of awards and nominations received by Coldplay}} [[File:Coldplay at NPG.jpg|left|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay facing to the right in profile position with a dark background behind them|Coldplay (2005 оны зураг), [[National Portrait Gallery, London|National Portrait Gallery]]]] Хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөөрөө олон шагнал, хүндэтгэл хүртсэн Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн хувьд U2-ийн залгамжлагч гэж олонтаа нэрлэдэг. ''[[The Plain Dealer]]'', ''[[Parade]]'', [[Radio X]] зэрэг хэвлэл мэдээллийн байгууллага тэднийг хөгжмийн түүхийн шилдэг хамтлагуудын нэгээр тодруулсан. Мэргэжилтнүүдийн санал асуулгад үндэслэсэн [[VH1]]-ийн ''Бүх цаг үеийн хамгийн агуу 100 уран бүтээлч'' жагсаалтад ч багтжээ. 2005 онд хамтлагийн хөрөг Британийн түүхэн чухал хүмүүсийн дүрийг хадгалдаг [[Лондонгийн Үндэсний хөрөг зургийн галерей]]н цуглуулгад орсон. Дөрвөн жилийн дараа тэд [[NRJ Music Award]]-ийн хүндэтгэлийн шагнал хүртэв. 2016 онд ''[[NME]]'' тэдэнд хөгжмийн салбарын анхдагчдад олгодог ''Godlike Genius Award'' шагналыг гардуулжээ.<ref>{{Cite web |date=20 April 2020 |title=The Best Rock Band in the World, Every Year Since 1969 |url=https://www.cleveland.com/life-and-culture/j66j-2020/04/a6a87615be2164/the-best-rock-band-in-the-worl.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722053635/https://www.cleveland.com/life-and-culture/j66j-2020/04/a6a87615be2164/the-best-rock-band-in-the-worl.html |archive-date=22 July 2025 |access-date=19 November 2022 |website=Cleveland}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=The 100 Best Rock Bands of All Time |url=https://parade.com/1020922/jessicasager/best-rock-bands-of-all-time/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110091650/https://parade.com/1020922/jessicasager/best-rock-bands-of-all-time/ |archive-date=10 January 2022 |access-date=14 December 2021 |website=Parade}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 January 2019 |title=The Best Bands of All Time |url=https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-bands-of-all-time/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221008134619/https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-bands-of-all-time/ |archive-date=8 October 2022 |access-date=19 November 2022 |publisher=Radio X}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 August 2010 |title=Michael Jackson, The Beatles, Bob Dylan, Led Zeppelin and The Rolling Stones Top VH1's 100 Greatest Music Artists of All Time List |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/michael-jackson-the-beatles-bob-dylan-led-zeppelin-and-the-rolling-stones-top-vh1s-100-greatest-music-artists-of-all-time-list-101454764.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103054038/https://www.prnewswire.com/news-releases/michael-jackson-the-beatles-bob-dylan-led-zeppelin-and-the-rolling-stones-top-vh1s-100-greatest-music-artists-of-all-time-list-101454764.html |archive-date=3 January 2022 |access-date=24 April 2021 |website=Cision PR Newswire}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 April 2005 |title=Coldplay (Chris Martin; Guy Berryman; Will Champion; Jonny Buckland) |url=https://www.npg.org.uk/collections/search/portrait/mw112977/Coldplay-Chris-Martin-Guy-Berryman-Will-Champion-Jonny-Buckland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230505130750/https://www.npg.org.uk/collections/search/portrait/mw112977/Coldplay-Chris-Martin-Guy-Berryman-Will-Champion-Jonny-Buckland |archive-date=5 May 2023 |access-date=2 March 2026 |publisher=National Portrait Gallery}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2009 |title=French Kisses for Magnifique Stars |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7835900.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317053455/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7835900.stm |archive-date=17 March 2022 |access-date=27 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Хамтлагийн гишүүдийг тус тусад нь ч үнэлсэн байдаг. ''[[The Independent]]'' болон ''[[Evening Standard]]'' Крис Мартиныг энтертайнмент салбарын нөлөө бүхий хүмүүсийн нэгээр нэрлэсэн бол Уилл Чемпион [[Саутхэмптоны их сургууль]]иас хөгжмийн хүндэт докторын зэрэг хүртсэн. ''[[Q]]'' сэтгүүл ''Parachutes'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002), ''[[X&Y]]'' (2005), ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008), ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгуудыг XXI зууны шилдэг цомгуудын тоонд оруулсан. ''A Rush of Blood to the Head'' нь [[Royal Mail]]-ийн дурсгалын шуудангийн марк дээр дүрслэгдэж, [[Рок-н-роллын алдрын танхим]] болон ''[[Rolling Stone]]''-ийн нэр хүндтэй жагсаалтуудад багтжээ.<ref>{{Cite web |date=29 June 2004 |title=The Music Industry's 100 Most Influential People |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/the-music-industry-s-100-most-influential-people-5355761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219033009/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/the-music-industry-s-100-most-influential-people-5355761.html |archive-date=19 December 2024 |access-date=6 June 2022 |website=The Independent}} * {{Cite web |date=8 November 2012 |title=London's 1000 Most Influential People 2012: Music Makers, Rock and Pop |url=https://www.standard.co.uk/news/the1000/londons-1000-most-influential-people-2012-music-makers-rock-and-pop-8293577.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230033906/https://www.standard.co.uk/news/the1000/londons-1000-most-influential-people-2012-music-makers-rock-and-pop-8293577.html |archive-date=30 December 2023 |access-date=30 December 2023 |website=Evening Standard}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 January 2023 |title=Coldplay Drummer Will Champion Awarded Southampton Honorary Doctorate |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-hampshire-64380094 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260221212643/https://www.bbc.com/news/uk-england-hampshire-64380094 |archive-date=21 February 2026 |access-date=23 January 2023 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 January 2010 |title=Coldplay Album Gets Stamp of Approval from Royal Mail |url=http://www.theguardian.com/music/2010/jan/08/coldplay-album-stamp-approval |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141106134232/http://www.theguardian.com/music/2010/jan/08/coldplay-album-stamp-approval |archive-date=6 November 2014 |access-date=9 April 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> ''[[Rolling Stone]]'' сэтгүүл «Бүх цаг үеийн шилдэг 500 дуу» жагсаалтдаа анх «Clocks»-ийг 490-р байрт оруулсан боловч 2020-иод оны шинэчилсэн хувилбарт «[[Fix You]]»-г 392-р байрт жагсаасан. ''[[NME]]'' ижил нэртэй жагсаалтдаа «[[The Scientist]]» (448), «[[Yellow]]» (420) дууг оруулсан. «Yellow» нь Рок-н-роллын алдрын танхимын ''Рок-н-роллыг төлөвшүүлсэн дуунууд'' үзэсгэлэнд багтжээ. Арван жилийн шилдэг бүтээлүүдийг нэрлэсэн жагсаалтуудад «[[Viva la Vida]]», «[[Every Teardrop Is a Waterfall]]», «[[Paradise]]», «[[A Sky Full of Stars]]» багтсан. Coldplay мөн [[Миннеаполис]] хотын [[First Avenue]] клубын одтой болсон бөгөөд ''The Telegraph'', [[Yardbarker]] хэвлэлүүд тэднийг [[Glastonbury Festival|Glastonbury]], [[Coachella]] наадмын шилдэг гол оролцогчдын нэг гэж үнэлсэн. 2024 онд [[BBC]]-ийн Дориан Лински Coldplay-г XXI зууныг тодорхойлсон хамтлаг гэж тайлбарласан нийтлэл бичжээ.<ref>{{Cite magazine |date=11 December 2003 |title=500 Greatest Songs of All Time (2004) |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-songs-of-all-time-151127/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128193812/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-songs-of-all-time-151127/ |archive-date=28 November 2021 |access-date=16 February 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=16 February 2024 |title=The 500 Greatest Songs of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-of-all-time-1224767/coldplay-fix-you-1224946/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216220205/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-of-all-time-1224767/coldplay-fix-you-1224946/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 January 2014 |title=The 500 Greatest Songs of All Time |url=https://www.nme.com/photos/the-500-greatest-songs-of-all-time-500-401-1421945 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908202223/http://www.nme.com/photos/the-500-greatest-songs-of-all-time-500-401-1421945 |archive-date=8 September 2017 |access-date=5 August 2023 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 June 2011 |title=Experience The Music: One Hit Wonders and The Songs That Shaped Rock and Roll |url=http://rockhall.com/exhibits/one-hit-wonders-songs-that-shaped-rock-and-roll/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628094517/http://rockhall.com/exhibits/one-hit-wonders-songs-that-shaped-rock-and-roll/ |archive-date=28 June 2011 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 June 2011 |title=100 Best Songs of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-best-songs-of-the-2000s-153056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227063358/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-best-songs-of-the-2000s-153056/ |archive-date=27 December 2021 |access-date=16 January 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=4 December 2019 |title=The 100 Best Songs of the 2010s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-best-songs-of-the-2010s-917532/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819120806/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-best-songs-of-the-2010s-917532/ |archive-date=19 August 2022 |access-date=28 August 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=December 2019 |title=The Songs of the Decade |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/q1010songs.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240421235919/https://www.rocklistmusic.co.uk/q1010songs.htm |archive-date=21 April 2024 |access-date=8 March 2026 |magazine=Q}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 November 2019 |title=30 Alternative Rock Songs That Defined the 2010s |url=https://www.iheart.com/content/2019-11-22-30-alternative-rock-songs-that-defined-the-2010s/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808031317/https://www.iheart.com/content/2019-11-22-30-alternative-rock-songs-that-defined-the-2010s/ |archive-date=8 August 2022 |access-date=23 June 2021 |publisher=iHeartRadio}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=The Stars |url=https://first-avenue.com/about/the-stars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240315010310/https://first-avenue.com/about/the-stars/ |archive-date=15 March 2024 |access-date=28 July 2024 |website=First Avenue}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2022 |title=Glastonbury Headliners Ranked from Worst to Best – Did Bowie Beat Adele? |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/glastonbury-headliners-best-worst-ranked-adele-bowie-ratings-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126023511/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/glastonbury-headliners-best-worst-ranked-adele-bowie-ratings-2022/ |archive-date=26 January 2024 |access-date=6 November 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}} * {{Cite web |date=5 April 2023 |title=The Best Coachella Headliners Ever |url=https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_best_coachella_headliners_ever/s1__38663272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405174349/https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_best_coachella_headliners_ever/s1__38663272 |archive-date=5 April 2023 |access-date=2 March 2026 |website=Yardbarker}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> === Уран бүтээлд үзүүлсэн нөлөө === {{Gallery | align = center | footer = {{Align|center|'''Coldplay олон үеийн, олон төрлийн хөгжим болон энтертайнментийн уран бүтээлчдэд нөлөөлжээ'''}} | style = text-align:center; font-size:small; | height = 126 | width = 84 | mode = packed | whitebg = no | Jon Chu - Wicked.jpg | [[Jon M. Chu]] | BillieEilishO2160622 (11 of 45) (52152972296) (cropped 2).jpg | [[Billie Eilish]] | Finneas O'Connell 2019 by Glenn Francis.jpg | [[Finneas O'Connell|Finneas]] | Beyoncé at The Lion King European Premiere 2019.png | [[Beyoncé]] | Adarsh Gourav at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg | [[Adarsh Gourav]] | Halsey September 2019.jpg | [[Halsey (singer)|Halsey]] | ‘LG Q7 BTS 에디션’ 예약 판매 시작 (42773472410) (cropped).jpg | [[BTS]] | H.E.R. Coachella18W1-25 (cropped).jpg | [[H.E.R.]] | Imagine Dragons, Roundhouse, London (35390234536) (cropped).jpg | [[Imagine Dragons]] | Avril Lavigne @ The Greek 09 18 2019 (49311431362).jpg | [[Avril Lavigne]] | Glasto24 28 300624 (259 of 545) (53838014719) (cropped).jpg | [[Dua Lipa]] | Bruno Mars b&w (cropped).jpg | [[Bruno Mars]] | Taylor Swift at the 2012 MTV Video Music Awards.jpg | [[Taylor Swift]] | Shawn Mendes at The Queen's Birthday Party (cropped 2).jpg | [[Shawn Mendes]] | Victoria Monét WHTA 2023.png | [[Victoria Monét]] | Olivia Rodrigo at Vice President's West Wing office (2).jpg | [[Olivia Rodrigo]] | Harry Styles Wembley June 2022 (cropped).jpg | [[Harry Styles]] | Glaston2024 2806 300624 (158 of 173) (53836776232) (cropped).jpg | [[SZA]] | Justin Timberlake Cannes 2016.jpg | [[Justin Timberlake]] | Jodie Whittaker (52552604082).jpg | [[Jodie Whittaker]] }} Америкийн дуучин [[Halsey]] Coldplay-ийг цомог бүрт тусдаа ертөнц, дүрслэл бий болгоход нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж дурдсан. Түүний хэлснээр цомог бүрийн нүүрэнд тухайн үеийг төлөөлөх зураг, өнгө, үсгийн хэв байгааг ажиглаж болдог бөгөөд тэрээр шүтэн бишрэгчдэдээ ийм туршлага мэдрүүлэхийг хүсдэг ажээ. [[Jay-Z]] [[CBS News]]-д ярилцлага өгөхдөө 2008 онд хип хоп уран бүтээлч Glastonbury-г тэргүүлэхийг эсэргүүцсэн шүүмжлэлээс болж оролцохоо болихоор бодож байхад Крис Мартин түүнийг шийдвэрээ өөрчлөхөд нөлөөлснийг хэлсэн. [[Beyoncé]] 2011 оны Glastonbury тоглолтын дууны жагсаалтаа Мартинд илгээж, саналыг нь авснаа ярьжээ. Шотландын хөгжмийн зохиолч [[John Lunn]] ''[[Downton Abbey]]'' (2010) цувралын хөгжмөө Coldplay-тэй зүйрлэсэн. Өмнөд Солонгосын хөгжмийн найруулагч Ли Жи Су ''[[In Our Prime]]'' (2022) киноны хөгжмийг зохиохдоо «[[Life in Technicolor II]]»-оос санаа авсан. Жүжигчин [[Jodie Whittaker]] [[Арван гуравдугаар Доктор]]ын хувцасны загварт Coldplay-ийн цомгийн нүүрний нөлөө хэсэгчлэн туссаныг хэлсэн. Филиппиний жүжигчин [[John Prats]] тэдний тоглолтыг үзсэнээр концертын найруулагч болохоор шийдсэнээ мэдэгджээ. Хамтлагийг нөлөө үзүүлсэн уран бүтээлч, дуртай хамтлаг хэмээн нэрлэсэн эсвэл хэвлэлд бүтээлийг нь Coldplay-тэй харьцуулсан бусад хүмүүсийг доор жагсаав:<ref>{{Cite web |date=15 April 2018 |title=Why Creating Hopeless Fountain Kingdom Nearly Broke Halsey |url=https://www.stuff.co.nz/entertainment/music/102949210/why-creating-hopeless-fountain-kingdom-nearly-broke-halsey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127211626/https://www.stuff.co.nz/entertainment/music/102949210/why-creating-hopeless-fountain-kingdom-nearly-broke-halsey |archive-date=27 November 2024 |access-date=12 May 2022 |website=Stuff}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 October 2023 |title=Jay-Z Reflects on Career Milestones, and Shares Family Stories During Book of HOV Exhibit Walkthrough |url=https://www.cbsnews.com/news/jay-z-reflects-career-milestones-book-of-hov-exhibit-walkthrough/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810051542/https://www.cbsnews.com/news/jay-z-reflects-career-milestones-book-of-hov-exhibit-walkthrough/ |archive-date=10 August 2025 |access-date=6 November 2023 |publisher=CBS News}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 June 2011 |title=Beyoncé Says Glastonbury Performance Career Highlight |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-13927416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205223638/https://www.bbc.com/news/newsbeat-13927416 |archive-date=5 December 2024 |access-date=5 December 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 September 2019 |title=The Music of Downton Abbey Is Basically Coldplay, According to Its Composer |url=https://www.classicfm.com/discover-music/periods-genres/film-tv/downton-abbey-music-coldplay-john-lunn/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419032506/https://www.classicfm.com/discover-music/periods-genres/film-tv/downton-abbey-music-coldplay-john-lunn/ |archive-date=19 April 2025 |access-date=19 April 2025 |website=Classic FM}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 March 2022 |title='수학자' 음악감독 "방탄소년단·콜드플레이 곡에서 아이디어" |trans-title=Mathematician Music Director Ideas from BTS and Coldplay Songs |url=https://v.kakao.com/v/E8a9GLwqev |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324221838/https://v.kakao.com/v/20220324092202185 |archive-date=24 March 2022 |access-date=25 March 2022 |website=JTBC |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 October 2018 |title=Jodie Whittaker Reveals the Inspiration Behind Her Doctor Who Costume |url=https://www.radiotimes.com/tv/sci-fi/jodie-whittaker-reveals-inspiration-behind-doctor-who-costume/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114143135/https://www.radiotimes.com/tv/sci-fi/jodie-whittaker-reveals-inspiration-behind-doctor-who-costume/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=2 May 2023 |website=Radio Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 January 2024 |title=How Coldplay Inspired John Prats to Direct Concerts |url=https://www.philstar.com/entertainment/2024/01/24/2327962/how-coldplay-inspired-john-prats-direct-concerts |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125194153/https://www.philstar.com/entertainment/2024/01/24/2327962/how-coldplay-inspired-john-prats-direct-concerts |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=The Philippine Star}}</ref> {{Columns-list|colwidth=14em| <!-- Do not include acts who already were named in the article before, unless they were not the main focus. --> * [[5 Seconds of Summer]]<ref>{{Cite web |date=20 September 2016 |title=5SOS Star Thinks Coldplay Are One of the Most Innovative Bands Around |url=https://www.pressparty.com/pg/newsdesk/5SecondsOfSummer/view/158715/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928120052/https://www.pressparty.com/pg/newsdesk/5SecondsOfSummer/view/158715/ |archive-date=28 September 2023 |access-date=13 September 2023 |website=Pressparty}}</ref> * [[Alok (DJ)|Alok]]<ref>{{Cite web |date=18 December 2020 |title=Alok Se Apega à Música e Fé Após Mulher Grávida Se Recuperar de Covid-19 |trans-title=Alok Gets Attached to Music and Faith After Pregnant Wife Recovers from Covid-19 |url=https://oglobo.globo.com/cultura/alok-se-apega-musica-a-fe-apos-mulher-gravida-se-recuperar-de-covid-19-que-forcou-parto-prematuro-milagre-24802083 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217082950/https://oglobo.globo.com/cultura/alok-se-apega-musica-a-fe-apos-mulher-gravida-se-recuperar-de-covid-19-que-forcou-parto-prematuro-milagre-24802083 |archive-date=17 February 2022 |access-date=16 June 2021 |website=O Globo |language=pt}}</ref> * [[American Authors]]<ref>{{Cite web |date=6 April 2015 |title=An Interview with American Authors Drummer Matt Sanchez |url=https://music.allaccess.com/an-interview-with-american-authors-drummer-matt-sanchez/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609112822/https://music.allaccess.com/an-interview-with-american-authors-drummer-matt-sanchez/ |archive-date=9 June 2023 |access-date=18 May 2021 |website=All Access Music}}</ref> * [[Baby Queen]]<ref>{{Cite web |date=24 September 2020 |title=Get To Know: Baby Queen |url=https://www.mtv.co.uk/news/mo73jj/get-to-know-baby-queen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212153953/https://www.mtv.co.uk/news/mo73jj/get-to-know-baby-queen |archive-date=12 December 2024 |access-date=5 August 2023 |publisher=MTV News UK}}</ref> * [[James Bay (singer)|James Bay]]<ref>{{Cite web |date=6 February 2023 |title=James Bay Is Digging Deep to Write New Songs Following the Success of Leap |url=https://www.distractify.com/p/james-bay-leap-new-music |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030235103/https://www.distractify.com/p/james-bay-leap-new-music |archive-date=30 October 2023 |access-date=30 October 2023 |website=Distractify}}</ref> * [[Andrew Belle]]<ref>{{Cite web |date=2 September 2013 |title=Andrew Belle |url=https://americansongwriter.com/andrew-belle/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804185801/https://americansongwriter.com/andrew-belle/ |archive-date=4 August 2022 |access-date=4 August 2022 |website=American Songwriter}}</ref> * [[Jon Bellion]]<ref>{{Cite web |date=6 October 2014 |title=Artist Interview – Jon Bellion |url=http://songrevelation.com/2011/12/artists-bands/up-and-coming-artists/artist-interview-jon-bellion/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006100439/http://songrevelation.com/2011/12/artists-bands/up-and-coming-artists/artist-interview-jon-bellion/ |archive-date=6 October 2014 |access-date=25 May 2021 |website=Song Revelation}}</ref> * [[BTS]]<ref>{{Cite web |date=16 April 2021 |title=BTS: This Clue Suggests a Collab with Coldplay Is on the Way |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/bts-coldplay-collab-clue.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228044358/https://www.cheatsheet.com/entertainment/bts-coldplay-collab-clue.html/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=18 May 2021 |website=Showbiz Cheat Sheet}}</ref> * [[Burna Boy]]<ref>{{Cite web |date=15 July 2025 |title=Burna Boy Apologises for Distancing Himself from Afrobeats |url=https://www.bbc.com/news/articles/cd0vpdk0zejo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250715181558/https://www.bbc.com/news/articles/cd0vpdk0zejo |archive-date=15 July 2025 |access-date=15 July 2025 |publisher=BBC News}}</ref> * [[Mattias Bylund]]<ref>{{Cite web |date=17 February 2016 |title=The Oral History of Taylor Swift's 1989 |url=https://www.grammy.com/grammys/news/oral-history-taylor-swifts-1989 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603050923/https://www.grammy.com/grammys/news/oral-history-taylor-swifts-1989 |archive-date=3 June 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=The Recording Academy}}</ref> * [[Lewis Capaldi]]<ref>{{Cite web |date=18 May 2023 |title=Lewis Capaldi: Broken By Desire to Be Heavenly Sent Review – Hits and Grit from the New Pope of Mope |url=https://www.theguardian.com/music/2023/may/18/lewis-capaldi-broken-by-desire-to-be-heavenly-sent-review-hits-and-grit-from-the-new-pope-of-mope |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230909000231/https://www.theguardian.com/music/2023/may/18/lewis-capaldi-broken-by-desire-to-be-heavenly-sent-review-hits-and-grit-from-the-new-pope-of-mope |archive-date=9 September 2023 |access-date=9 September 2023 |website=The Guardian}}</ref> * [[Manuel Carrasco (singer)|Manuel Carrasco]]<ref>{{Cite web |date=26 November 2022 |title=El Misterio de Manuel Carrasco: Cómo Salir de Una Barriada de Pescadores y Acabar Siendo Un Cantante que Llena Estadios |trans-title=The Mystery of Manuel Carrasco: How to Leave a Fishing Neighborhood and End Up Being a Singer Who Fills Stadiums |url=https://elpais.com/eps/2022-11-26/el-misterio-de-manuel-carrasco-como-salir-de-una-barriada-de-pescadores-y-acabar-siendo-un-cantante-que-llena-estadios.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124225325/https://elpais.com/eps/2022-11-26/el-misterio-de-manuel-carrasco-como-salir-de-una-barriada-de-pescadores-y-acabar-siendo-un-cantante-que-llena-estadios.html |archive-date=24 November 2023 |access-date=11 September 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref> * [[The Chainsmokers]]<ref>{{Cite web |date=16 December 2016 |title=Interview: The Chainsmokers Set Pop Music Ablaze in 2016 (and Might in 2017 Too) |url=https://ralphieaversa.com/2016/12/interview-the-chainsmokers-set-pop-music-ablaze-in-2016-and-might-in-2017-too/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112175830/https://ralphieaversa.com/2016/12/interview-the-chainsmokers-set-pop-music-ablaze-in-2016-and-might-in-2017-too/ |archive-date=12 January 2026 |access-date=19 May 2021 |website=Ralphie Aversa}}</ref> * [[Rachel Chinouriri]]<ref>{{Cite web |date=12 October 2023 |title=Rachel Chinouriri: I've Always Been Super Dark As a Person |url=https://thefortyfive.com/interviews/rachel-chinouriri-interview-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240503214348/https://thefortyfive.com/interviews/rachel-chinouriri-interview-coldplay/ |archive-date=3 May 2024 |access-date=3 May 2024 |website=The Forty-Five}}</ref> * [[Jon M. Chu]]<ref>{{Cite web |date=28 August 2018 |title=Ross King: Crazy, Rich and Amazin' Director Jon M. Chu Was Inspired by Coldplay Song Yellow |url=https://www.sundaypost.com/fp/ross-king-crazy-rich-and-amazin-director-jon-m-chu-was-inspired-by-coldplay-song-yellow/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425041856/https://www.sundaypost.com/fp/ross-king-crazy-rich-and-amazin-director-jon-m-chu-was-inspired-by-coldplay-song-yellow/ |archive-date=25 April 2024 |access-date=25 April 2024 |website=The Sunday Post}}</ref> * [[Peter Cincotti]]<ref>{{Cite web |date=11 March 2024 |title=Society for the Preservation of the Great American Songbook Dedicates Gala to Brian Mulroney |url=https://www.broadwayworld.com/miami/article/Society-for-the-Preservation-of-the-Great-American-Songbook-Dedicates-Gala-to-Brian-Mulroney-20240311 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312161336/https://www.broadwayworld.com/miami/article/Society-for-the-Preservation-of-the-Great-American-Songbook-Dedicates-Gala-to-Brian-Mulroney-20240311 |archive-date=12 March 2024 |access-date=12 March 2024 |website=BroadwayWorld}}</ref> * [[Jacob Collier]]<ref>{{Cite web |date=14 August 2020 |title=Jacob Collier Gives a Track by Track Breakdown of New Album Djesse Vol. 3 |url=https://consequence.net/2020/08/jacob-collier-track-by-track-djesse-vol-3-stream/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220429204007/https://consequence.net/2020/08/jacob-collier-track-by-track-djesse-vol-3-stream/ |archive-date=29 April 2022 |access-date=22 May 2021 |website=Consequence}}</ref> * [[Miley Cyrus]]<ref>{{Cite tweet|number=192724224094388225|user=MileyCyrus|title=Coldplay is still and probably always will be my favorite band. Every album is fantastic|author=Miley Cyrus|date=18 April 2012|access-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308234603/https://twitter-thread.com/t/192724224094388225|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> * [[Diljit Dosanjh]]<ref>{{Cite web |date=1 July 2024 |title=History in the Making: Diljit Dosanjh Takes the Stadium Stage, Sets Records with North America Tour |url=https://news.pollstar.com/2024/07/01/history-in-the-making-diljit-dosanjh-takes-the-stadium-stage-sets-records-with-north-america-tour-cover-story/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240709005703/https://news.pollstar.com/2024/07/01/history-in-the-making-diljit-dosanjh-takes-the-stadium-stage-sets-records-with-north-america-tour-cover-story/ |archive-date=9 July 2024 |access-date=9 July 2024 |website=Pollstar}}</ref> * [[Billie Eilish]]<ref name="MARTOCCIO">{{Cite magazine |date=24 April 2024 |title=Billie Eilish Would Like to Reintroduce Herself |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/billie-eilish-hit-me-hard-and-soft-mental-health-fame-1235003585/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424131905/https://www.rollingstone.com/music/music-features/billie-eilish-hit-me-hard-and-soft-mental-health-fame-1235003585/ |archive-date=24 April 2024 |access-date=24 April 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[Elyanna]]<ref>{{Cite web |date=20 September 2024 |title=Exclusive: Elyanna on Her Dream Collaboration with Coldplay on We Pray |url=https://en.vogue.me/culture/elyanna-coldplay-we-pray-collaboration-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921001926/https://en.vogue.me/culture/elyanna-coldplay-we-pray-collaboration-interview/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=21 September 2024 |website=Vogue Arabia}}</ref> * [[Finneas O'Connell|Finneas]]<ref name="MARTOCCIO" /> * [[Fools Garden]]<ref>{{Cite web |date=4 October 2018 |title=Fools Garden, Meer Dan Alleen Lemon Tree |trans-title=Fools Garden, More Than Just Lemon Tree |url=https://www.maxazine.nl/2018/10/04/fools-garden-meer-dan-alleen-lemon-tree/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211220544/https://www.maxazine.nl/2018/10/04/fools-garden-meer-dan-alleen-lemon-tree/ |archive-date=11 December 2024 |access-date=30 July 2024 |website=Maxazine |language=nl}}</ref> * [[Adarsh Gourav]]<ref>{{Cite web |date=23 May 2024 |title=Adarsh Gourav Takes Inspiration from Indie Rock Icons of 1990s, Early 2000s for Music Debut |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/adarsh-gourav-takes-inspiration-from-indie-rock-icons-of-1990s-early-2000s-for-music-debut |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524053839/https://www.outlookindia.com/art-entertainment/adarsh-gourav-takes-inspiration-from-indie-rock-icons-of-1990s-early-2000s-for-music-debut |archive-date=24 May 2024 |access-date=24 May 2024 |website=Outlook}}</ref> * [[The Graduate (band)|The Graduate]]<ref>{{Cite web |title=The Graduate Biography by Stewart Mason |url=https://www.allmusic.com/artist/the-graduate-mn0001754354 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241201195953/https://www.allmusic.com/artist/the-graduate-mn0001754354 |archive-date=1 December 2024 |access-date=11 August 2024 |website=AllMusic}}</ref> * [[David Guetta]]<ref>{{Cite web |date=14 January 2026 |title=David Guetta: A Set Has to Be a Collective Experience |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/david-guetta-exclusive-interview-1235494554/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312042357/https://www.rollingstone.com/music/music-features/david-guetta-exclusive-interview-1235494554/ |archive-date=12 March 2026 |access-date=17 January 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> * [[Lewis Hamilton]]<ref>{{Cite magazine |date=5 September 2024 |title=Lewis Hamilton Wants to Make Music. But First, He Wants to Make the World a Better Place |url=https://www.rollingstone.com/product-recommendations/lifestyle/lewis-hamilton-marriott-bonvoy-1235094453/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906001643/https://www.rollingstone.com/product-recommendations/lifestyle/lewis-hamilton-marriott-bonvoy-1235094453/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[H.E.R.]]<ref name="JAVERI" /> * [[Faith Hill]]<ref name="BARGH">{{Cite web |date=22 December 2010 |title=Tim McGraw Is a Big Fan of Coldplay |url=https://extratv.com/2010/12/23/tim-mcgraw-is-a-big-fan-of-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811231719/https://extratv.com/2010/12/23/tim-mcgraw-is-a-big-fan-of-coldplay/ |archive-date=11 August 2024 |access-date=11 August 2024 |website=Extra}}</ref> * [[Ice Spice]]<ref>{{Cite magazine |date=23 November 2022 |title=With Her My Life in 10 Songs, Ice Spice Remains Unapologetically Herself |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/with-her-emmy-life-in-10-songs-em-ice-spice-remains-unapologetically-1234635618/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226022737/https://www.rollingstone.com/music/music-news/with-her-emmy-life-in-10-songs-em-ice-spice-remains-unapologetically-1234635618/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=4 November 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[Imagine Dragons]]<ref>{{Cite magazine |date=8 May 2013 |title=Imagine Dragons Go Radioactive on the Charts |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/imagine-dragons-go-radioactive-on-the-charts-80895/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311054650/https://www.rollingstone.com/music/music-news/imagine-dragons-go-radioactive-on-the-charts-80895/ |archive-date=11 March 2026 |access-date=11 September 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[J Balvin]]<ref>{{Cite web |date=21 October 2021 |title=J Balvin on His New Album Jose, the Future of Reggaeton & Getting Back on Stage |url=https://www.grammy.com/news/j-balvin-interview-new-album-jose-2021-latin-grammys-reggaeton |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304165820/https://www.grammy.com/news/j-balvin-interview-new-album-jose-2021-latin-grammys-reggaeton |archive-date=4 March 2022 |access-date=9 November 2021 |publisher=The Recording Academy}}</ref> * [[Jonas Brothers]]<ref>{{Cite web |date=20 October 2025 |title=The Jonas Brothers Know Exactly Whose Career They Want to Emulate |url=https://www.esquire.com/entertainment/music/a69093227/jonas-brothers-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251020204003/https://www.esquire.com/entertainment/music/a69093227/jonas-brothers-coldplay/ |archive-date=20 October 2025 |access-date=20 October 2025 |website=Esquire}}</ref> * [[The Killers]]<ref>{{Cite web |date=16 August 2023 |title=Artist Icons Collection – For Fans of The Killers |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p0g72hjj |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811210311/https://www.bbc.co.uk/programmes/p0g72hjj |archive-date=11 August 2024 |access-date=11 August 2024 |publisher=BBC Programmes}}</ref> * [[LANY]]<ref>{{Cite web |date=29 September 2023 |title=LANY on Personal Lyrics, Parenthood, and Getting Flipped Off by Pearl Jam Fans |url=https://consequence.net/2023/09/lany-a-beautiful-blur-kyle-meredith/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230930012836/https://consequence.net/2023/09/lany-a-beautiful-blur-kyle-meredith/ |archive-date=30 September 2023 |access-date=30 September 2023 |website=Consequence}}</ref> * [[Lauv]]<ref>{{Cite web |date=5 May 2020 |title=Lauv Loves Coldplay Almost as Much as He Loves Drake |url=https://www.interviewmagazine.com/music/lauv-how-im-feeling-drake-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114222859/https://www.interviewmagazine.com/music/lauv-how-im-feeling-drake-coldplay |archive-date=14 November 2025 |access-date=18 May 2021 |website=Interview}}</ref> * [[Avril Lavigne]]<ref>{{Cite web |date=27 December 2002 |title=Avril Lavigne: Teen Rocker of 2002 |url=http://edition.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Music/12/20/mroom.lavigne/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250827215206/https://edition.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Music/12/20/mroom.lavigne/ |archive-date=27 August 2025 |access-date=2 May 2023 |publisher=CNN}}</ref> * [[Leona Lewis]]<ref name="JAVERI" /> * [[Lil Yachty]]<ref name="LEE" /> * [[Dua Lipa]]<ref>{{Cite web |date=9 May 2017 |title=Dua Lipa Dishes on Her Undying Love for Troye Sivan |url=https://teenage.com.sg/entertainment/dua-lipa-dishes-on-her-undying-love-for-troye-sivan/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228044359/https://teenage.com.sg/entertainment/dua-lipa-dishes-on-her-undying-love-for-troye-sivan/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=23 August 2021 |website=Teenage}}</ref> * [[London Grammar]]<ref>{{Cite web |date=7 December 2021 |title=Backstage with London Grammar |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2021/12/07/backstage-with-london-grammar/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713014536/https://www.wonderlandmagazine.com/2021/12/07/backstage-with-london-grammar/ |archive-date=13 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Wonderland}}</ref> * [[Michael Marcagi]]<ref>{{Cite web |date=10 April 2024 |title=Entrevista a Michael Marcagi, El Artista Que Ha Llevado Su Scared to Start de Ohio al Mundo |trans-title=Interview with Michael Marcagi, the Artist Who Has Taken Scared to Start from Ohio to the World |url=https://los40.com/2024/04/10/entrevista-a-michael-marcagi-el-artista-que-ha-llevado-su-scared-to-start-de-ohio-al-mundo-iba-a-rendirme/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240411004446/https://los40.com/2024/04/10/entrevista-a-michael-marcagi-el-artista-que-ha-llevado-su-scared-to-start-de-ohio-al-mundo-iba-a-rendirme/ |archive-date=11 April 2024 |access-date=11 April 2024 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref> * [[Bruno Mars]]<ref>{{Cite web |date=25 September 2023 |title=Coldplay Inspirou Bruno Mars em Shows e Vídeo Feitos no Brasil, Diz Gravadora |trans-title=Coldplay Inspired Bruno Mars in Shows and Video made in Brazil, Says Record Label |url=https://oglobo.globo.com/cultura/musica/noticia/2023/09/25/coldplay-inspirou-bruno-mars-em-shows-e-video-feitos-no-brasil-diz-gravadora.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925211038/https://oglobo.globo.com/cultura/musica/noticia/2023/09/25/coldplay-inspirou-bruno-mars-em-shows-e-video-feitos-no-brasil-diz-gravadora.ghtml |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |website=O Globo |language=pt}}</ref> * [[John Mayer]]<ref>{{Cite web |date=6 November 2017 |title=John Mayer Faz Q&A no Twitter Sobre o Álbum Born & Raised |trans-title=John Mayer Does a Q&A on Twitter About New Album Born & Raised |url=https://www.midiorama.com/john-mayer-faz-um-qa-no-twitter-sobre-o-album-born-raised |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209192951/https://www.midiorama.com/john-mayer-faz-um-qa-no-twitter-sobre-o-album-born-raised |archive-date=9 December 2025 |access-date=5 July 2021 |website=Midiorama}}</ref> * [[Tim McGraw]]<ref name="BARGH" /> * [[Shawn Mendes]]<ref>{{Cite magazine |date=14 March 2022 |title=Shawn Mendes Gets Spiritual as He Embarks on His Biggest Tour Yet |url=https://www.billboard.com/music/features/shawn-mendes-billboard-sxsw-cover-story-2022-interview-1235042577/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731115422/https://www.billboard.com/music/features/shawn-mendes-billboard-sxsw-cover-story-2022-interview-1235042577/ |archive-date=31 July 2025 |access-date=14 March 2022}}</ref> * [[Kylie Minogue]]<ref>{{Cite web |date=22 September 2023 |title=Kylie Minogue – Tension Review: Up There with Her Best |url=https://www.nme.com/en_au/reviews/album/kylie-minogue-tension-review-lyrics-tracklist-3502212 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231018161122/https://www.nme.com/en_au/reviews/album/kylie-minogue-tension-review-lyrics-tracklist-3502212 |archive-date=18 October 2023 |access-date=23 September 2023 |website=NME}}</ref> * [[Victoria Monét]]<ref>{{Cite web |date=9 August 2020 |title=My Music Moments: Victoria Monét Shares the Soundtrack to Her Life |url=https://www.eonline.com/news/1177585/my-music-moments-victoria-monet-shares-the-soundtrack-to-her-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240228041651/https://www.eonline.com/news/1177585/my-music-moments-victoria-monet-shares-the-soundtrack-to-her-life |archive-date=28 February 2024 |access-date=28 February 2024 |website=E! Online}}</ref> * [[Morat (band)|Morat]]<ref>{{Cite news |date=7 October 2021 |title=How the Colombian Band Morat Is Winning Over a Global Audience |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/10/07/arts/music/morat-a-donde-vamos.html |url-access=subscription |access-date=14 December 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20251004011511/https://www.nytimes.com/2021/10/07/arts/music/morat-a-donde-vamos.html |archive-date=4 October 2025 |issn=0362-4331}}</ref> * [[Takahiro Moriuchi]]<ref>{{Cite web |date=4 October 2011 |title=One Ok Rock |url=https://gekirock.com/interview/2011/10/one_ok_rock_2.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250712234617/https://gekirock.com/interview/2011/10/one_ok_rock_2.php |archive-date=12 July 2025 |access-date=12 July 2025 |website=Gekirock |language=ja}}</ref> * [[Maren Morris]]<ref>{{Cite web |date=8 March 2019 |title=Maren Morris Breaks Down Our Favorite Tracks from Her New Album |url=https://toofab.com/2019/03/08/maren-morris-breaks-down-favorite-tracks-new-album-girl/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603131212/https://toofab.com/2019/03/08/maren-morris-breaks-down-favorite-tracks-new-album-girl/ |archive-date=3 June 2022 |access-date=24 December 2021 |website=Toofab}}</ref> * [[Mumford & Sons]]<ref>{{Cite web |date=20 November 2018 |title=Mumford & Sons – Delta |url=https://pitchfork.com/reviews/albums/mumford-and-sons-delta/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306150616/https://pitchfork.com/reviews/albums/mumford-and-sons-delta/ |archive-date=6 March 2026 |access-date=18 May 2021 |website=Pitchfork}}</ref> * [[The National (band)|The National]]<ref>{{Cite web |date=29 April 2023 |title=Americana Coldplay: The National's First Two Pages of Frankenstein Reviewed |url=https://www.spectator.co.uk/article/americana-coldplay-the-nationals-first-two-pages-of-frankenstein-reviewed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230502095937/https://www.spectator.co.uk/article/americana-coldplay-the-nationals-first-two-pages-of-frankenstein-reviewed/ |archive-date=2 May 2023 |access-date=2 May 2023 |website=The Spectator}}</ref> * [[Ne-Yo]]<ref>{{Cite web |date=27 June 2009 |title=Ne-Yo Is Inspired by Coldplay |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30416507.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425041905/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30416507.html |archive-date=25 April 2024 |access-date=25 April 2024 |website=Irish Examiner}}</ref> * [[Wes Nelson]]<ref>{{Cite magazine |last=Earls |first=John |display-authors=et al |date=6 February 2025 |title=Record Collector Presents... Coldplay |magazine=[[Record Collector]] |publisher=Diamond |location=London |page=98}}</ref> * [[Nidji]]<ref>{{Cite web |date=19 April 2019 |title=KL Jamm Malaysia's Music Festival Boasts Asia-Focused Lineup |url=https://www.musicpressasia.com/2019/04/19/kl-jamm-malaysias-music-festival-boasts-asia-focused-lineup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240411015204/https://www.musicpressasia.com/2019/04/19/kl-jamm-malaysias-music-festival-boasts-asia-focused-lineup/ |archive-date=11 April 2024 |access-date=11 April 2024 |website=Music Press Asia}}</ref> * [[Frank Ocean]]<ref>{{Cite web |date=22 August 2016 |title=Detangling Frank Ocean's Blonde: What It Is and Isn't |url=https://www.npr.org/sections/therecord/2016/08/22/490918270/detangling-frank-oceans-blonde-what-it-is-and-isnt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007080514/https://www.npr.org/sections/therecord/2016/08/22/490918270/detangling-frank-oceans-blonde-what-it-is-and-isnt |archive-date=7 October 2016 |access-date=9 September 2023 |publisher=NPR}}</ref> * [[One Direction]]<ref>{{Cite web |date=13 November 2015 |title=Matching Up One Direction's Made in the A.M. with Its Classic-Rock Counterparts |url=https://www.vulture.com/2015/11/one-direction-made-in-the-am-classic-rock-counterparts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317114429/https://www.vulture.com/2015/11/one-direction-made-in-the-am-classic-rock-counterparts.html |archive-date=17 March 2025 |access-date=5 May 2023 |website=Vulture}}</ref> * [[Paramore]]<ref>{{Cite web |date=28 September 2009 |title=Paramore, Brand New Eyes (Fueled by Ramen) |url=https://www.spin.com/2009/09/paramore-brand-new-eyes-fueled-ramen/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183910/https://www.spin.com/2009/09/paramore-brand-new-eyes-fueled-ramen/ |archive-date=16 July 2022 |access-date=16 July 2022 |website=Spin}}</ref> * [[María Parrado]]<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=El Guiño de María Parrado a Coldplay en Vinilo |trans-title=María Parrado's Nod to Coldplay in Vinilo |url=https://www.cadena100.es/musica/noticias/guino-maria-parrado-coldplay-vinilo-estreno-exclusivo-del-videoclip-cadena100es-20240418_3252496 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419035933/https://www.cadena100.es/musica/noticias/guino-maria-parrado-coldplay-vinilo-estreno-exclusivo-del-videoclip-cadena100es-20240418_3252496 |archive-date=19 April 2024 |access-date=19 April 2024 |website=Cadena 100 |language=es}}</ref> * [[Pink (singer)|P!nk]]<ref>{{Cite web |date=10 August 2017 |title=P!nk Se Aproxima a Los Últimos Coldplay en What About Us |trans-title=P!nk Draws from the Latest Coldplay in What About Us |url=https://jenesaispop.com/2017/08/10/305452/pnk-se-arrima-los-ultimos-coldplay-what-about-us-primer-single-beautiful-drama/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225203807/https://jenesaispop.com/2017/08/10/305452/pnk-se-arrima-los-ultimos-coldplay-what-about-us-primer-single-beautiful-drama/ |archive-date=25 February 2025 |access-date=19 November 2022 |website=Jenesaispop |language=es}}</ref> * [[Pinguini Tattici Nucleari]]<ref>{{Cite web |date=3 December 2022 |title=Pinguini Tattici Nucleari: Coldplay? Ci Hanno Cambiato la Vita |trans-title=Pinguini Tattici Nucleari: Coldplay? They Changed Our Lives |url=https://www.rockol.it/news-733732/pinguini-tattici-nucleari-i-dischi-preferiti-da-faber-ai-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203131415/https://www.rockol.it/news-733732/pinguini-tattici-nucleari-i-dischi-preferiti-da-faber-ai-coldplay |archive-date=3 December 2022 |access-date=9 September 2023 |website=Rockol |language=it}}</ref> * [[Porridge Radio]]<ref>{{Cite web |date=22 February 2022 |title=Porridge Radio Announce New Album, Share Back to the Radio: Stream |url=https://consequence.net/2022/02/porridge-radio-new-album-back-to-the-radio-stream/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220807231120/https://consequence.net/2022/02/porridge-radio-new-album-back-to-the-radio-stream/ |archive-date=7 August 2022 |access-date=7 August 2022 |website=Consequence}}</ref> * [[Rammstein]]<ref>{{Cite web |date=13 October 2005 |title=Rammstein Admit They Listen to Coldplay |url=https://www.gigwise.com/news/9326/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803190309/https://www.gigwise.com/news/9326/ |archive-date=3 August 2021 |access-date=4 August 2021 |website=Gigwise}}</ref> * [[Anirudh Ravichander]]<ref>{{Cite web |date=20 September 2022 |title=Indian Rockstar Anirudh Enthralls Malaysian Fans with Coldplay Inspired Concert, Entertains Guests at Aha App Launch |url=https://www.malaymail.com/news/showbiz/2022/09/20/indian-rockstar-anirudh-enthralls-malaysian-fans-with-coldplay-inspired-concert-entertains-guests-at-aha-app-launch/29162 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921035038/https://www.malaymail.com/news/showbiz/2022/09/20/indian-rockstar-anirudh-enthralls-malaysian-fans-with-coldplay-inspired-concert-entertains-guests-at-aha-app-launch/29162 |archive-date=21 September 2022 |access-date=21 September 2022 |website=Malay Mail}}</ref> * [[Bebe Rexha]]<ref>{{Cite web |date=21 March 2014 |title=Song Premiere: Bebe Rexha |url=https://www.nylon.com/articles/bebe-rexha-i-can%27t-stop-drinking-about-you |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805194417/https://www.nylon.com/articles/bebe-rexha-i-can't-stop-drinking-about-you |archive-date=5 August 2024 |access-date=21 January 2025 |website=Nylon}}</ref> * [[Olivia Rodrigo]]<ref>{{Cite magazine |date=12 September 2023 |title=Olivia Rodrigo Is So Over Heartbreak |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/olivia-rodrigo-guts-vampire-lyrics-meaning-1234819181/ |url-status=dead |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20260131064509/https://www.rollingstone.com/music/music-features/olivia-rodrigo-guts-vampire-lyrics-meaning-1234819181/ |archive-date=31 January 2026 |access-date=12 September 2023}}</ref> * [[The Rose (band)|The Rose]]<ref>{{Cite web |date=28 September 2023 |title=The Rose: We Now Have More Freedom to Express Ourselves |url=https://www.rollingstone.co.uk/music/features/the-rose-dual-new-album-k-pop-33029/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928203246/https://www.rollingstone.co.uk/music/features/the-rose-dual-new-album-k-pop-33029/ |archive-date=28 September 2023 |access-date=28 September 2023 |website=Rolling Stone UK}}</ref> * [[Sandy (Brazilian singer)|Sandy]]<ref>{{Cite web |date=27 April 2010 |title=Sandy Diz Que Discutiu Com Terapeuta Melhor Caminho para Novo Disco |trans-title=Sandy Says She Discussed the Best Path for a New Album with Her Therapist |url=https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2010/04/726454-sandy-diz-que-discutiu-com-terapeuta-melhor-caminho-para-novo-disco.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627001813/https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2010/04/726454-sandy-diz-que-discutiu-com-terapeuta-melhor-caminho-para-novo-disco.shtml |archive-date=27 June 2022 |access-date=11 September 2023 |website=Folha de S.Paulo |language=pt}}</ref> * [[Travis Scott]]<ref>{{Cite magazine |date=25 September 2017 |title=On Tour with Travis Scott, Hip-Hop's King of Chaos |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/travis-scott-hip-hops-king-of-chaos-205650/ |url-status=dead |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204203505/https://www.rollingstone.com/music/music-features/travis-scott-hip-hops-king-of-chaos-205650/ |archive-date=4 December 2025 |access-date=7 June 2021}}</ref> * [[The Script]]<ref name="JAVERI" /> * [[Self Esteem (musician)|Self Esteem]]<ref>{{Cite web |date=17 April 2025 |title=Self Esteem on Her New Album: I've Made It for Stadiums |url=https://www.nme.com/news/music/self-esteem-on-new-album-ive-made-it-for-stadiums-i-think-of-those-songwriting-bands-like-coldplay-or-biffy-clyro-3855874 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417175415/https://www.nme.com/news/music/self-esteem-on-new-album-ive-made-it-for-stadiums-i-think-of-those-songwriting-bands-like-coldplay-or-biffy-clyro-3855874 |archive-date=17 April 2025 |access-date=17 April 2025 |website=NME}}</ref> * [[Ed Sheeran]]<ref>{{Cite web |date=26 January 2016 |title=Ed Sheeran Takes Inspiration from Coldplay |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/ed-sheeran-takes-inspiration-from-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327025011/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/ed-sheeran-takes-inspiration-from-coldplay/ |archive-date=27 March 2023 |access-date=27 March 2023 |website=The Indian Express}}</ref> * [[Sheppard (band)|Sheppard]]<ref name="JAVERI" /> * [[Sigrid (singer)|Sigrid]]<ref>{{Cite web |date=6 August 2021 |title=Sigrid: There's a Part of Me That Comes Out When I Play Live – It's My Superpower |url=https://www.nme.com/big-reads/sigrid-cover-interview-2021-mirror-sucker-punch-3011985 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205105740/https://www.nme.com/big-reads/sigrid-cover-interview-2021-mirror-sucker-punch-3011985 |archive-date=5 February 2026 |access-date=5 August 2023 |website=NME}}</ref> * [[Slow Pulp]]<ref>{{Cite web |date=2 October 2023 |title=Slow Pulp Is One of 2023's Best Young Indie Rock Bands |url=https://uproxx.com/indie/slow-pulp-yard-emily-massey-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002153600/https://uproxx.com/indie/slow-pulp-yard-emily-massey-interview/ |archive-date=2 October 2023 |access-date=3 October 2023 |website=Uproxx}}</ref> * [[Harry Styles]]<ref>{{Cite magazine |date=7 April 2017 |title=Harry Styles' Biggest Sign of the Times Influences: From Bowie to Pink Floyd & Coldplay |url=https://www.billboard.com/music/pop/harry-styles-sign-of-the-times-influences-bowie-pink-floyd-7752445/ |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20170408140014/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/7752445/harry-styles-sign-of-the-times-influences-bowie-pink-floyd |archive-date=8 April 2017 |url-status=live |access-date=21 October 2023}}</ref> * [[Stromae]]<ref>{{Cite web |date=4 April 2025 |title=Coldplay Featured on New Version of League of Legends Arcane Song Ma Meilleure Ennemie |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplay-featured-new-version-arcane-ma-meilleure-ennemie-1236181340/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250404205314/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplay-featured-new-version-arcane-ma-meilleure-ennemie-1236181340/ |archive-date=4 April 2025 |access-date=4 April 2025 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> * [[Swedish House Mafia]]<ref>{{Cite news |date=26 June 2011 |title=Swedish House Mafia on Coldplay Collaboration |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-14288631 |url-status=live |access-date=15 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.bbc.com/news/newsbeat-14288631 |archive-date=19 August 2022}}</ref> * [[Ian Sweet]]<ref>{{Cite web |date=25 March 2021 |title=Artist Spotlight: Ian Sweet |url=https://ourculturemag.com/2021/03/25/artist-spotlight-ian-sweet/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819234841/https://ourculturemag.com/2021/03/25/artist-spotlight-ian-sweet/ |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=Our Culture}}</ref> * [[Taylor Swift]]<ref>{{Cite web |date=22 May 2014 |title=Ingrid Michaelson Brings in Lots of Voices for Bigger-Sounding Lights Out |url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2014/05/22/Ingrid-Michaelson-brings-in-lots-of-voices-for-bigger-sounding-Lights-Out/stories/201405220132 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208022351/https://www.post-gazette.com//music/2014/05/22/Ingrid-Michaelson-brings-in-lots-of-voices-for-bigger-sounding-Lights-Out/stories/201405220132 |archive-date=8 December 2023 |access-date=30 November 2023 |website=Pittsburgh Post-Gazette}}</ref> * [[SZA]]<ref>{{Cite web |date=7 May 2022 |title=Was blessed beyond measure to open for a band that truly shaped my artistry and my mind as a kid |url=https://www.facebook.com/sza/photos/a.426581687402094/699472166779710/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org/details/archive-today-files |archive-date=14 March 2026 |access-date=22 October 2023 |publisher=SZA |via=[[Facebook]]}}</ref> * [[Faizal Tahir]]<ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=#Showbiz: Faizal Tahir Marks 17th Year in Showbiz with Concert |url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2023/06/923664/showbiz-faizal-tahir-marks-17th-year-showbiz-concert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240411013529/https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2023/06/923664/showbiz-faizal-tahir-marks-17th-year-showbiz-concert |archive-date=11 April 2024 |access-date=11 April 2024 |website=New Straits Times}}</ref> * [[Tinie Tempah]]<ref>{{Cite web |date=3 May 2012 |title=Tinie Tempah: Coldplay's Chris Martin Has Been a Big Influence on My New Album |url=https://www.nme.com/news/music/tinie-tempah-24-1272750 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119082750/https://www.nme.com/news/music/tinie-tempah-24-1272750 |archive-date=19 November 2025 |access-date=26 May 2023 |website=NME}}</ref> * [[Alfie Templeman]]<ref>{{Cite web |date=26 May 2022 |title=Alfie Templeman: Mellow Moon Review – Teenage Adulation Awaits |url=https://www.theguardian.com/music/2022/may/26/alfie-templeman-mellow-moon-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526150103/https://www.theguardian.com/music/2022/may/26/alfie-templeman-mellow-moon-review |archive-date=26 May 2022 |access-date=22 February 2023 |website=The Guardian}}</ref> * [[Justin Timberlake]]<ref>{{Cite web |date=9 February 2007 |title=Road to the Grammys: Justin Wanted to Channel Coldplay on FutureSex/LoveSounds |url=http://www.mtv.com/news/articles/1552019/20070208/timberlake_justin.jhtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070211012513/http://www.mtv.com/news/articles/1552019/20070208/timberlake_justin.jhtml |archive-date=11 February 2007 |access-date=19 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref> * [[Twenty One Pilots]]<ref>{{Cite web |date=16 January 2022 |title=Watch Twenty One Pilots Call Coldplay 'Big Influences on Us' and Cover Yellow |url=https://www.nme.com/news/music/watch-twenty-one-pilots-call-coldplay-big-influences-on-us-and-cover-yellow-3138456 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230211220522/https://www.nme.com/news/music/watch-twenty-one-pilots-call-coldplay-big-influences-on-us-and-cover-yellow-3138456 |archive-date=11 February 2023 |access-date=11 February 2023 |website=NME}}</ref> * [[Alberto Urso]]<ref>{{Cite web |date=8 January 2024 |title=Alberto Urso Ritorna con Mille Domande |trans-title=Alberto Urso Returns with Mille Domande |url=https://messina.gazzettadelsud.it/articoli/musica/2024/01/08/alberto-urso-ritorna-con-mille-domande-il-nuovo-tour-parte-da-messina-il-16-gennaio-d815c52d-64e6-4393-b7c2-13bd2f7b182e/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121070452/https://messina.gazzettadelsud.it/articoli/musica/2024/01/08/alberto-urso-ritorna-con-mille-domande-il-nuovo-tour-parte-da-messina-il-16-gennaio-d815c52d-64e6-4393-b7c2-13bd2f7b182e/ |archive-date=21 November 2025 |access-date=9 January 2024 |website=Gazzetta del Sud |language=it}}</ref> * [[Vagabon]]<ref>{{Cite web |date=29 September 2023 |title=Cover Story {{!}} How Vagabon Built Her Fantasy |url=https://www.pastemagazine.com/music/vagabon/cover-story-how-vagabon-sorry-i-havent-called |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114232810/https://www.pastemagazine.com/music/vagabon/cover-story-how-vagabon-sorry-i-havent-called |archive-date=14 November 2025 |access-date=30 September 2023 |website=Paste}}</ref> * [[Victor Vernicos]]<ref>{{Cite web |date=1 May 2023 |title=Eurovision 2023: Victor Vernicos Left for Liverpool |url=https://greekcitytimes.com/2023/05/01/eurovision-victor-vernicos-left/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230502004431/https://greekcitytimes.com/2023/05/01/eurovision-victor-vernicos-left/ |archive-date=2 May 2023 |access-date=2 May 2023 |website=Greek City Times}}</ref> * [[Hana Vu]]<ref>{{Cite web |date=4 May 2024 |title=Hana Vu, the LA Singer Making Sad Music Feel Alive |url=https://www.dazeddigital.com/music/article/62535/1/hana-vu-is-the-artist-making-sad-music-romanticism-interview |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240505212917/https://www.dazeddigital.com/music/article/62535/1/hana-vu-is-the-artist-making-sad-music-romanticism-interview |archive-date=5 May 2024 |access-date=5 May 2024 |website=Dazed}}</ref> * [[Mimi Webb]]<ref>{{Cite magazine |date=17 February 2023 |title=Mimi Webb Wants to Absolutely Smash It in America |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/mimi-webb-new-album-amelia-details-2023-coldplay-collaboration-1234681815/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217175847/https://www.rollingstone.com/music/music-features/mimi-webb-new-album-amelia-details-2023-coldplay-collaboration-1234681815/ |archive-date=17 February 2023 |access-date=15 October 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[Kanye West]]<ref>{{Cite magazine |date=8 September 2005 |title=Late Registration |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/late-registration-205149/ |url-status=dead |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129104611/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/late-registration-205149/ |archive-date=29 January 2022 |access-date=18 May 2021}}</ref> * [[Wild Youth (band)|Wild Youth]]<ref>{{Cite news |date=7 May 2023 |title=Eurovision 2023: Everything You Need to Know About Ireland's Attempt to Win a Record Eighth Time |newspaper=The Irish Times |url=https://www.irishtimes.com/culture/music/2023/05/07/eurovision-2023-everything-you-need-to-know-about-irelands-attempt-to-win-a-record-eighth-time/ |url-status=live |access-date=7 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260218133216/https://www.irishtimes.com/culture/music/2023/05/07/eurovision-2023-everything-you-need-to-know-about-irelands-attempt-to-win-a-record-eighth-time/ |archive-date=18 February 2026}}</ref> }} == Олон нийтийн дүр төрх == === Шүүмжлэл === Coldplay бол олон нийтийн санаа бодлыг хоёр хуваадаг [[соёлын бэлгэ тэмдэг]]үүдийн нэг юм. ''[[Daily Mirror]]''-ийн Их Британид хамгийн их таалагддаг болон таалагддаггүй уран бүтээлчдийн санал асуулгад тэд хоёр жагсаалтын аль алинд нь хамгийн олон санал авсан 20 уран бүтээлчийн дунд багтжээ. Ийм үр дүн үзүүлсэн бусад хамтлаг нь [[ABBA]] болон [[U2]] байв. ''[[Consequence]]''-ийн Жефф Нелсон Coldplay-г хүмүүс хүчтэй хайрлаж, бас үзэн яддаг өвөрмөц байр суурьтай гэж дүгнэсэн. Түүний үзсэнээр тэдний хөгжим сонсогчдод танил дуугаралт, олны хэрэглээнд зориулан дахин боловсруулсан гоо зүйн хэв маягийг толилуулж, татагдах болон дургүйцэх мэдрэмжийг зэрэг төрүүлдэг. Нелсон хамтлаг олон нийтийн чиг хандлагыг эргүүлэн харуулах чадвартай гэж тайлбарлажээ. 2000 онд [[Alan McGee]] тэдний хөгжмийг доромжилсон үгээр нэрлэхэд Жонни Баклэнд өөрсдийнхөөрөө байхыг хичээдэг, зориуд этгээд дүр эсгэх нь гунигтай хэрэг болно гэж хариулсан.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114065845/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 November 2021 |title=Rock Band Queen Voted 'Coolest' Artists |url=https://www.mirror.co.uk/lifestyle/going-out/music/all-coolest-uncoolest-music-artists-25546070 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250826205352/https://www.mirror.co.uk/lifestyle/going-out/music/all-coolest-uncoolest-music-artists-25546070 |archive-date=26 August 2025 |access-date=25 December 2021 |website=Daily Mirror}}</ref><ref name="NELSON" /> He then concluded they have the "power to throw trends back at us" by rendering them "meaningless", becoming the "final word in cultural discourse" because "once Coldplay does it, it isn't a thing anymore".<ref name="NELSON" /> In 2000, [[Alan McGee]] referred to the group as "bedwetters music", to which Buckland answered: "We are trying to be who we are, [you know]. But that's about it. Pretending to be 'a bit mad' would just be sad".<ref>{{Cite web |date=16 March 2020 |title=Alan McGee: I Do Regret Calling Coldplay Bedwetters... A Bit |url=https://www.nme.com/news/music/alan-mcgee-i-do-regret-calling-coldplay-bedwetters-a-bit-2626077 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115163433/https://www.nme.com/news/music/alan-mcgee-i-do-regret-calling-coldplay-bedwetters-a-bit-2626077 |archive-date=15 November 2025 |access-date=6 August 2023 |website=NME}}</ref> ''[[The New York Times]]''-ийн [[Jon Pareles]] тэднийг тухайн арван жилийн хамгийн тэвчихэд бэрх хамтлаг хэмээн нэрлэж, ''[[X&Y]]'' (2005) цомог нь хүний сул талын өчүүхэн шинжийг ч арилгасан, төгс байдлаараа дутагдалтай бүтээл гэж шүүмжилсэн. ''[[The Independent]]''-ийн Энди Гилл хамтлагийг хатсан бууцайтай дүйцэх дуугаралтаар чартыг эзэлж, Британийн рок хөгжмийн бүтэн нэг үеийг хордуулсан хэмээн хурцаар шүүмжилжээ. Тэднийг нэг л хэв загварыг хадгалахыг оролддог гэж буруутгаж байсан бол ''[[The New Yorker]]''-ийн Аманда Петрусич дууны үгийг нь улиг болсон, хэт чамин гэж тодорхойлсон. 2016 онд ''[[Vice]]''-ийн Райан Бассил Крис Мартины тайзны хөдөлгөөн, хязгааргүй өөдрөг байдлыг шүүмжилжээ. Түүнчлэн ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'' (2005), ''[[Peep Show]]'' (2005), ''[[Family Guy]]'' (2008) зэрэг кино, телевизийн бүтээлд Coldplay-г сөргөөр дурдсан тохиолдол бий.<ref>{{Cite news |date=6 June 2005 |title=The Case Against Coldplay |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/06/05/arts/music/the-case-against-coldplay.html |url-status=live |access-date=25 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712214657/https://www.nytimes.com/2005/06/05/arts/music/the-case-against-coldplay.html |archive-date=12 July 2022 |issn=0362-4331 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2008 |title=Andy Gill: Why I Hate Coldplay |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/andy-gill-why-i-hate-coldplay-844190.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230807022203/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/andy-gill-why-i-hate-coldplay-844190.html |archive-date=7 August 2023 |access-date=7 August 2023 |website=The Independent}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 January 2020 |title=Coldplay Goes Experimental |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/coldplay-goes-experimental/article30588766.ece |url-status=live |access-date=26 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114154441/https://www.thehindu.com/entertainment/music/coldplay-goes-experimental/article30588766.ece |archive-date=14 November 2025|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=10 December 2015 |title=Can We Escape the Diabolical Clichés of Coldplay? |url=https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/can-we-escape-the-diabolical-cliches-of-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301032825/https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/can-we-escape-the-diabolical-cliches-of-coldplay |archive-date=1 March 2026 |access-date=7 August 2023 |magazine=The New Yorker}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 February 2016 |title=Why Do We Hate Coldplay? |url=https://www.vice.com/en/article/why-do-we-hate-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308125115/https://www.vice.com/en/article/6w8v44/why-do-we-hate-coldplay |archive-date=8 March 2024 |access-date=7 August 2023 |website=Vice}}</ref><ref name="MALITZ">{{Cite news |date=25 October 2011 |title=A Brief History of Coldplay Insults |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/click-track/post/a-brief-history-of-coldplay-insults/2011/10/25/gIQAdH9FGM_blog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419175854/https://www.washingtonpost.com/blogs/click-track/post/a-brief-history-of-coldplay-insults/2011/10/25/gIQAdH9FGM_blog.html |archive-date=19 April 2022 |access-date=7 August 2023 |newspaper=The Washington Post}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 November 2015 |title=Peep Show: The 10 Most Profound Truths |url=https://www.independent.co.uk/news/media/tv-radio/peep-show-the-10-most-profound-truths-a6728901.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251201223710/https://www.independent.co.uk/news/media/tv-radio/peep-show-the-10-most-profound-truths-a6728901.html |archive-date=1 December 2025 |access-date=7 August 2023 |website=The Independent}}</ref><ref name="MALITZ" /> === Эерэг үнэлгээ === [[File:Ed Sheeran-6886 (cropped).jpg|left|thumb|upright=0.72|alt=A red-haired man wearing glasses, a black shirt and a light blue jacket sits on a conference table|[[Ed Sheeran]] (pictured in 2018) has been cited as an example of a public figure Coldplay paved the way for]] ''[[The Ringer]]''-ийн Майкл Бауманны үзсэнээр Coldplay илэн далангүй, аюулгүй, хүн бүрт ойлгомжтой дүр төрхтэйгээр алдартай болсон нь хипстер соёл, рок хөгжмийг бусдаас дээгүүр тавих хандлага болон поп панк оргилдоо хүрсэн үед цаг үеийнхээ эсрэг шинжтэй байжээ. Тиймээс тэрээр хамтлагийн өвийг дахин үнэлэх шаардлагатай гэж үзсэн. ''[[Idolator]]''-ийн Карл Уиллиотт ''X&Y''-ийн арван жилийн ойгоор бичихдээ төгс төгөлдөрт тэмүүлэх нь эхэндээ улиг мэт санагдавч бүтээлийн найруулга, дуу зохиох ур чадвар, авьяас нь цаг хугацааны шалгуурыг давсан үед үнэлэгддэг гэжээ. ''[[Uproxx]]''-ийн Филип Косорес Coldplay өөрсдийн дүр төрх, онцлогоосоо ухралгүйгээр хөгжмийн ертөнцийг өөртөө татаж чадсан нь тэдний чин сэтгэлийн хандлагыг улам таатай болгосон гэж тэмдэглэсэн.<ref name="BAUMANN">{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007184611/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=7 October 2024 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref><ref name="BAUMANN" /> Writing a 10th anniversary piece for ''X&Y'' (2005) on ''[[MRC (company)#SpinMedia|Idolator]]'', Carl Williott opined that despite perfectionism being seen as corny, it can later earn prestige because the production values, songcraft and talent stood the test of time.<ref>{{Cite web |date=5 June 2015 |title=In Defense of Coldplay's X&Y |url=https://www.idolator.com/7594323/coldplay-x-y-anniversary-ten-in-defense-of?view-all |url-status=dead |archive-url=https://archive.org/details/archive-today-files |archive-date=14 March 2026 |access-date=25 December 2021 |website=Idolator}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 September 2023 |title=The Sustainability of Coldplay |url=https://uproxx.com/indie/coldplay-concert-review-music-of-the-spheres-tour-san-diego-snapdragon-sustainability/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230930014519/https://uproxx.com/indie/coldplay-concert-review-music-of-the-spheres-tour-san-diego-snapdragon-sustainability/ |archive-date=30 September 2023 |access-date=30 September 2023 |website=Uproxx}}</ref> Зарим хөгжмийн шүүмжлэгч Coldplay өөрийн хэв маягийг бүрэн орхиогүй ч олон төрөлд хүч сорьсныг сайшаасан. ''[[The Guardian]]''-ийн Бен Бомонт-Томас [[Brian Eno]], [[Beyoncé]] зэрэгтэй хамтран ажилласан, олон төрлийг хамарсан цомгуудыг нь жишээ татан хүмүүсийн боддогоос илүү эрс шинэчлэл хийдэг хамтлаг гэж үзсэн. Түүний дүгнэлтээр Coldplay хөгжмийн хамтлагт тогтсон зарим хэм хэмжээг өөрийн замаар сорьжээ.<ref>{{Cite web |date=1 March 2019 |title=I'll Admit It: I Still Like Coldplay |url=https://twostorymelody.com/ill-admit-it-i-still-like-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206041927/https://twostorymelody.com/ill-admit-it-i-still-like-coldplay/ |archive-date=6 December 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Two Story Melody}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 November 2019 |title=No More Mellow Yellow: Why Coldplay Are Pop's Weirdest Band |url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/15/no-more-mellow-yellow-coldplay-weirdest-band-in-pop |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115202822/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/15/no-more-mellow-yellow-coldplay-weirdest-band-in-pop |archive-date=15 November 2019 |access-date=26 December 2021 |website=The Guardian}}</ref> Жереми Гордон ''The New York Times''-д бичихдээ Coldplay-ийн замнал [[Phil Collins]]-ийнхтай төстэй болж, анхны дүр төрх нь мартагдсан ч дуунууд нь үлдэж болохыг дурдсан. ''[[El País]]''-д Крис Мартины тухай бичсэн Ланре Бакаре түүнийг үзэгчидтэй сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогддог шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлж, энэ нь [[Lewis Capaldi]], [[Ed Sheeran]] зэрэг уран бүтээлчдэд зам нээсэн гэж үзсэн. Зохиолч [[Steven Hyden]] Coldplay соёлын ач холбогдолгүй байсан бол ийм их маргаан төрүүлэхгүй байсан гэж онцолж, загварлаг бөгөөд алдартай байх нь уран бүтээлийн замналд хугацааны хязгаар тогтоож болох ч загварлаг бус атал алдартай байх нь удаан орших нөхцөл болдог гэж бичжээ.<ref name="GORDON" /> Discussing opinions about Martin as a celebrity for ''[[El País]]'', Lanre Bakare said that he is a new type of pop star who connects on an emotional level, which benefited [[Lewis Capaldi]], [[Ed Sheeran]] and other musicians of similar profile.<ref name="MARCOS">{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 July 2019 |title=Ask a Music Critic: What Is the Best Album of 1999? |url=https://uproxx.com/indie/ask-a-music-critic-what-is-the-best-album-of-1999/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204023827/https://uproxx.com/indie/ask-a-music-critic-what-is-the-best-album-of-1999/ |archive-date=4 December 2024 |access-date=27 December 2021 |website=Uproxx}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]''-ийн Марк Бомонт ''[[Music of the Spheres World Tour]]'' нь Coldplay-д хандах хандлагыг өөрчилж, гайхамшигтай тоглолтынхоо ачаар тэд хүндлэл, итгэлийг дахин олж авсан гэж ажигласан. ''[[Süddeutsche Zeitung]]''-ийн Давид Пфайфер хамтлаг тоглолтоороо поп хөгжмийн сонгодог өвд байр сууриа эзэлж, үзүүлбэрээ үргэлж хөдөлгөөнтэй байлгах чадвараа харуулсан гэжээ. ''[[Billboard]]''-ийн Кэти Аткинсон амьд тоглолтууд нь шүтэн бишрэгчдийн хүрээ, сонирхлыг хадгалж ирсэн гэж үзсэн. Кайл Денис ч олон жил уран бүтээл туурвисан атлаа шинэ бүтээлийг нь худалдаж авахад сонсогчдыг татсаар байгааг онцолсон. Glastonbury наадмыг тав дахь удаагаа тэргүүлэхээр болсны дараа Бомонт ''The Independent''-д Coldplay-ийн бүтээл өөрчлөгдөөгүй, харин өмнө нь ч сайн байсныг хүлээн зөвшөөрөх нь нийтээр зөвшөөрөгдөх болсон гэж бичсэн. ''[[Esquire Greece]]'', ''[[La Repubblica]]'', ''[[Mint]]'' зэрэг хэвлэлүүд [[Z үе]]ийн сонсогчид хүртэл хамтлагийг сонирхдог нь олон үеийг хамарсан нөлөөг нь харуулж байна гэж тэмдэглэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 May 2024 |title=Alle Zusammen, An Diesem Ort, Zu Dieser Zeit |trans-title=All Together, in This Place, at This Time |url=https://www.sueddeutsche.de/leben/coldplay-die-aerzte-taylor-swift-1.7115891 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529230313/https://www.sueddeutsche.de/leben/coldplay-die-aerzte-taylor-swift-1.7115891 |archive-date=29 May 2024 |access-date=19 March 2026 |website=Süddeutsche Zeitung |language=de |url-access=subscription}}</ref><ref name="ATKINSON">{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=How Did Coldplay's Moon Music Become the Band's First Billboard 200 No. 1 Album in 10 Years? |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619010412/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |archive-date=19 June 2025 |access-date=18 June 2025 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="ATKINSON" /> Following the announcement of their record fifth headline set at [[Glastonbury Festival|Glastonbury]], Beaumont wrote on ''The Independent'' that Coldplay's work had not changed, it just became acceptable to recognise it was excellent all along.<ref>{{Cite web |date=29 June 2024 |title=Coldplay Have Always Been Cool, and It's Ludicrous to Claim Otherwise |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/coldplay-glastonbury-set-chris-martin-cool-b2571152.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714040133/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/coldplay-glastonbury-set-chris-martin-cool-b2571152.html |archive-date=14 July 2024 |access-date=14 July 2024 |website=The Independent}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Κι Αν Οι Coldplay Είναι Ό,Τι Καλύτερο Είδαμε Μέχρι Σήμερα |trans-title=What If Coldplay Are the Best We've Seen Yet? |url=https://esquire.com.gr/culture/events/31636/ki-an-oi-coldplay-einai-oti-kalutero-eidame-mexri-simera |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715002155/https://esquire.com.gr/culture/events/31636/ki-an-oi-coldplay-einai-oti-kalutero-eidame-mexri-simera |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=Esquire Greece |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 July 2024 |title=Boomer, Figli e Nipoti: Uno Stadio e Tre Generazioni Che Cantano i Coldplay |trans-title=Boomers, Children and Grandchildren: One Stadium and Three Generations Singing Coldplay |url=https://www.repubblica.it/spettacoli/musica/2024/07/12/news/concerto_coldplay_roma_pubblico_olimpico-423393026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713014445/https://www.repubblica.it/spettacoli/musica/2024/07/12/news/concerto_coldplay_roma_pubblico_olimpico-423393026/ |archive-date=13 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=La Repubblica |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 January 2025 |title=Gen-Z's Coldplay Crush: How India's Western Music Fans Are Facing a Generational Shift |url=https://www.livemint.com/news/coldplay-concert-mumbai-chris-martin-traffic-bookmyshow-dy-patil-stadium-ahmedabad-hotel-rate-tickets-millennial-gen-z-11737280409211.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260310145607/https://www.livemint.com/news/coldplay-concert-mumbai-chris-martin-traffic-bookmyshow-dy-patil-stadium-ahmedabad-hotel-rate-tickets-millennial-gen-z-11737280409211.html |archive-date=10 March 2026 |access-date=20 January 2025 |website=Mint}}</ref> == Аялан тоглолтууд == === Хүртээмж, оролцоо === {{See also|Xyloband|SubPac (company)|l2=SubPac}} ''[[Veja]]''-гийн Фелипе Бранку Круз [[Pink Floyd]], [[Queen]] хамтлагууд цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тоглолтыг хөгжүүлж, [[U2]] хөгжмөөс давсан сүрлэг үзүүлбэр бий болгосон бол Coldplay үзэгчдийг зүгээр нэг харагч бус, тоглолтын салшгүй хэсэг болгосноор цэнгэлдэхийн рок тоглолтын ойлголтыг шинэчилсэн гэж тайлбарласан. Тэд энэ уламжлалыг үргэлжлүүлж буй орчин үеийн цөөн хамтлагийн нэг ажээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2020 |title=Coldplay em Coimbra. E Se Nos Desligássemos, para nos Encontrarmos na Imensidão das Luzes? |trans-title=Coldplay in Coimbra. What If We Disconnected, to Find Ourselves in the Vastness of the Lights? |url=https://cnnportugal.iol.pt/coldplay/coimbra/coldplay-em-coimbra-e-se-nos-desligassemos-para-nos-encontrarmos-na-imensidao-da-luz/20230518/646579b3d34ea91b0aac9fbc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260212194748/https://cnnportugal.iol.pt/coldplay/coimbra/coldplay-em-coimbra-e-se-nos-desligassemos-para-nos-encontrarmos-na-imensidao-da-luz/20230518/646579b3d34ea91b0aac9fbc |archive-date=12 February 2026 |access-date=30 May 2023 |publisher=CNN Portugal |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 June 2023 |title=I Coldplay alla Scala del Pop (con l'Aiuto di Zucchero) |trans-title=Coldplay at the Ladder of Pop (with Help from Zucchero) |url=https://www.rockol.it/news-738149/coldplay-a-san-siro-zucchero-duetto-recensione-scaletta-video |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114060914/https://www.rockol.it/news-738149/coldplay-a-san-siro-zucchero-duetto-recensione-scaletta-video |archive-date=14 November 2025 |access-date=27 June 2023 |website=Rockol |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209135008/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=9 December 2025 |access-date=25 September 2023 |website=Pollstar}}</ref><ref name="HALL">{{Cite news |date=5 August 2024 |title=How Glowing Wristbands Transformed Live Music – And How They Work |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/taylor-swift-wristbands-coldplay-how-they-work/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805163742/https://www.telegraph.co.uk/music/news/taylor-swift-wristbands-coldplay-how-they-work/ |archive-date=5 August 2024 |access-date=5 August 2024 |work=The Telegraph |issn=0307-1235 |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL" /> Artists who followed the trend include [[Bad Bunny]],<ref>{{Cite web |date=27 April 2024 |title=Bad Bunny Brought a Live Horse, An Orchestra and Puerto Rican Pride to Austin Concert |url=https://www.statesman.com/story/entertainment/music/2024/04/27/review-bad-bunny-flexed-superstar-swagger-at-austins-moody-center-puerto-rican-rapper-reggaeton/73389035007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427183737/https://www.statesman.com/story/entertainment/music/2024/04/27/review-bad-bunny-flexed-superstar-swagger-at-austins-moody-center-puerto-rican-rapper-reggaeton/73389035007/ |archive-date=27 April 2024 |access-date=27 April 2024 |website=Austin American-Statesman}}</ref><ref>{{Cite press release |date=8 February 2017 |title=Lady Gaga's Show Featured Audience Lighting Effects Made Famous by Coldplay |url=https://www.newswire.com/news/super-bowl-half-time-lights-up-audience-with-led-effects-18752735 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809112454/https://www.newswire.com/news/super-bowl-half-time-lights-up-audience-with-led-effects-18752735 |archive-date=9 August 2022 |access-date=9 August 2022 |website=Newswire}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 May 2025 |title=Shakira Brings Stadium Magic to Little Caesars Arena at Detroit Tour Stop |url=https://www.detroitnews.com/story/entertainment/music/2025/05/23/shakira-brings-stadium-magic-to-little-caesars-arena-in-detroit/83766464007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523060302/https://www.detroitnews.com/story/entertainment/music/2025/05/23/shakira-brings-stadium-magic-to-little-caesars-arena-in-detroit/83766464007/ |archive-date=23 May 2025 |access-date=23 May 2025 |website=The Detroit News}}</ref> Мөн хамтлаг [[KultureCity]] байгууллагатай хамтран сонсголын болон харааны бэрхшээлтэй шүтэн бишрэгчдэд [[дохионы хэл]]ний орчуулагч, [[SubPac]] чичиргээ мэдрүүлэх хантааз, мэдрэхүйн ачаалал багатай амрах хэсэг, тайзны эд зүйлст хүрч танилцах аялал зэргийг санал болгосноор хүртээмжийг нэмэгдүүлж байгаа нь сайшаагдсан. Тэд ердийн тасалбарын үнийг төлөх боломжгүй хүмүүст 20 ам.долларын ''Infinity Tickets'' хөтөлбөрийг нэвтрүүлжээ. 2023 оны есдүгээр сард [[Ванкувер]] хотын тоглолтын үеэр [[Musqueam]], [[Squamish]], [[Tsleil-Waututh]] уугуул үндэстний төлөөлөгчид [[BC Place]] цэнгэлдэх хүрээлэнд газар нутгийг хүндэтгэн хүлээн зөвшөөрөх ёслол анх удаа үйлдсэн. Хэдэн сарын дараа ''[[The West Australian]]''-ийн Эмма Гарлетт хамтлаг уугуул австраличуудын хээ бүхий бараа худалдаалж, [[Перт]] хотын [[Optus Stadium]]-д [[Richard Walley]]-г ижил ёслол үйлдэхээр урьсныг сайшаажээ. Coldplay хөгжмийн салбарын эмэгтэй мэргэжилтнүүдийг сургалт, дадлагын хөтөлбөрөөр ажилд авч, жендэрийн эрх тэгш байдлыг дэмждэг. 2024 оны байдлаар тэдний аялан тоглолтын багт мужаанаас хувийн хамгаалалт хүртэлх чиглэлээр 40 гаруй эмэгтэй ажиллаж байв.<ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Coldplay, Menyebarkan Misi Perbaiki Bumi Lewat Entakan Musik |trans-title=Coldplay, Spreading the Mission to Repair the Earth Through Music |url=https://www.kompas.id/baca/riset/2023/11/19/coldplay-menyebarkan-misi-perbaiki-bumi-lewat-entakkan-musik |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317045119/https://www.kompas.id/baca/riset/2023/11/19/coldplay-menyebarkan-misi-perbaiki-bumi-lewat-entakkan-musik |archive-date=17 March 2024 |access-date=17 March 2024 |website=Kompas |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 November 2024 |title=Coldplay Announce $20 Infinity Tickets for Abu Dhabi Shows |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/11/22/coldplay-abu-dhabi-infinity-tickets/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701025719/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/11/22/coldplay-abu-dhabi-infinity-tickets/ |archive-date=1 July 2025 |access-date=1 July 2025 |website=The National}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 September 2023 |title=History Made at Coldplay Show as Three First Nations Shared Land Acknowledgement at BC Place |url=https://dailyhive.com/canada/coldplay-land-acknowledgement-video |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317012113/https://dailyhive.com/canada/coldplay-land-acknowledgement-video |archive-date=17 March 2024 |access-date=17 March 2024 |website=Daily Hive}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 November 2023 |title=Emma Garlett: Coldplay's Perth Concerts a Masterclass in Indigenous Inclusivity |url=https://thewest.com.au/opinion/emma-garlett/emma-garlett-coldplays-perth-concerts-a-masterclass-in-indigenous-inclusivity-c-12615566 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318032806/https://thewest.com.au/opinion/emma-garlett/emma-garlett-coldplays-perth-concerts-a-masterclass-in-indigenous-inclusivity-c-12615566 |archive-date=18 March 2024 |access-date=18 March 2024 |website=The West Australian}}</ref><ref name="HENDERSON">{{Cite web |date=8 March 2024 |title=Women on the Road |url=https://www.iq-mag.net/2024/03/women-on-the-road/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317033241/https://www.iq-mag.net/2024/03/women-on-the-road/ |archive-date=17 March 2024 |access-date=17 March 2024 |website=IQ}}</ref><ref name="HENDERSON" /> === Тогтвортой хөгжил === {{Main|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл}} [[File:Coldplay_MOTS_World_Tour_Press_Release_Photo_1.png|thumb|alt=Martin singing with a microphone as the stage behind him release numerous fireworks|Coldplay's [[Music of the Spheres World Tour]] (pictured in 2022) reshaped green practices for live performances and brought more attention to the topic]] Coldplay амьд тоглолтын салбарын тогтвортой хөгжлийн манлайлагчдын нэг гэж тооцогддог. ''[[Le Soir]]''-ийн Дидье Захари тэдний санал болгосон экологийн төлөвлөгөө цэнгэлдэх хүрээлэнгийн аялан тоглолтын хэмжээнд урьд өмнө байгаагүй зүйл гэжээ. 2022 онд тогтвортой хөгжлийн захирал Люси Август-Перна тэд [[Live Nation]]-ийн өмнөх таван жил боловсруулж байсан тогтолцоонд дэмжлэг үзүүлсэн бөгөөд компани хамтлагийн хамгийн үр дүнтэй аргачлалуудыг бусдад хүртээмжтэй болгохоор ажиллаж буйг дурдсан. Улмаар хэвлэлүүд [[Billie Eilish]], [[Shawn Mendes]] нарын тоглолтод энэ нөлөө туссаныг тэмдэглэж, Kappa FuturFestival мөн төстэй байгальд ээлтэй арга хэмжээ авчээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 August 2022 |title=La Tournée de Coldplay Est-Elle Vraiment Écologique? |trans-title=Is the Coldplay Tour Really Eco-Friendly? |url=https://www.lesoir.be/457640/article/2022-08-02/la-tournee-de-coldplay-est-elle-vraiment-ecologique |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804140948/https://www.lesoir.be/457640/article/2022-08-02/la-tournee-de-coldplay-est-elle-vraiment-ecologique |archive-date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022 |website=Le Soir |language=fr}}</ref><ref name="LUCY">{{Cite magazine |date=22 April 2022 |title=Touring Returned from the Pandemic Greener Than Ever |url=https://www.billboard.com/pro/concerts-green-touring-pandemic-coldplay-billie-eilish/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309165853/https://www.billboard.com/pro/concerts-green-touring-pandemic-coldplay-billie-eilish/ |archive-date=9 March 2026 |access-date=26 April 2022 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 June 2022 |title=From Coldplay to Billie Eilish, Summer Tours are Putting a Focus on Sustainability |url=https://uproxx.com/music/summer-tour-sustainability-coldplay-shawn-mendes-billie-eilish/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623150452/https://uproxx.com/music/summer-tour-sustainability-coldplay-shawn-mendes-billie-eilish/ |archive-date=23 June 2025 |access-date=27 June 2022 |website=Uproxx}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 June 2023 |title=Non Solo UK, Ora Anche L'Italia fa Eventi Musicali Eco-Friendly: Ma a Guidare Sono Sempre i Coldplay |trans-title=Not Only the UK, Now Italy Too Is Hosting Eco-Friendly Music Events: But Coldplay Is Always Leading the Way |url=https://www.repubblica.it/spettacoli/musica/2023/06/13/news/eventi_musicali_sempre_piu_eco-friendly-403944163/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102034921/https://www.repubblica.it/spettacoli/musica/2023/06/13/news/eventi_musicali_sempre_piu_eco-friendly-403944163/ |archive-date=2 January 2026 |access-date=16 June 2023 |website=La Repubblica |language=it}}</ref> Үүнээс гадна Coldplay Worldwide Sales-ийн Жон Уайзман, PRG Projects-ийн Фредерик Опсомер нартай хамтран тайзны цоо шинэ [[гэрэл ялгаруулах диод|LED]] төхөөрөмжүүдийг бүтээжээ. Опсомер ''[[Music of the Spheres World Tour]]'' (2022–2025)-т зориулсан технологи нь ирээдүйн жишиг болно гэж үзэж, энэ санаачилгад хамтлагт талархсан. Үүнтэй холбоотойгоор ''[[Time]]'' тэднийг дэлхийн уур амьсгалын үйл ажиллагааны хамгийн нөлөө бүхий манлайлагчдын нэгээр шалгаруулсан. 2024 оны нэгдүгээр сард Coldplay амьд хөгжмийн салбарыг бүхэлд нь хамарсан шийдэл боловсруулах судалгааг хамтран санхүүжүүлэхээр болсон тухай мэдээлсэн. [[OVO Energy]]-ийн судалгаагаар Их Британийн хүмүүсийн 52 хувь нь хамтлагийн үйл ажиллагааны үр дүнд байгаль орчны асуудлыг илүү сайн ойлгодог болсон гэжээ.<ref name="PEARL">{{Cite web |date=27 July 2022 |title=Executive Profile: PRG Lights Up Coldplay's Music of the Spheres Stadium Tour |url=https://news.pollstar.com/2022/07/27/executive-profile-prg-lights-up-coldplays-music-of-the-spheres-stadium-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251110075041/https://news.pollstar.com/2022/07/27/executive-profile-prg-lights-up-coldplays-music-of-the-spheres-stadium-tour/ |archive-date=10 November 2025 |access-date=30 July 2022 |website=Pollstar}}</ref><ref name="PEARL" /> They have reduced [[carbon footprint]] by 59% in comparison to [[A Head Full of Dreams Tour|their previous tour]],<ref>{{Cite web |date=3 June 2024 |title=Coldplay Praised for Setting a New Standard as They Share Update on Tour Emission Success |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-setting-a-new-standard-following-update-on-tour-emission-success-3761992 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604021819/https://www.nme.com/news/music/coldplay-setting-a-new-standard-following-update-on-tour-emission-success-3761992 |archive-date=4 June 2024 |access-date=4 June 2024 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 January 2024 |title=Coldplay, Live Nation and More Co-Sign on Sustainability Study |url=https://www.iq-mag.net/2024/01/coldplay-live-nation-co-sign-sustainability-study/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915010347/https://www.iq-mag.net/2024/01/coldplay-live-nation-co-sign-sustainability-study/ |archive-date=15 September 2025 |access-date=2 February 2024 |website=IQ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 August 2024 |title=Billie Eilish and The 1975 Inspire Half of Brits to Go Green – But Fears Over Costs |url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/1936607/billie-eilish-green-environment-musicians |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115024601/https://www.express.co.uk/celebrity-news/1936607/billie-eilish-green-environment-musicians |archive-date=15 November 2025 |access-date=17 August 2024 |website=Daily Express}}</ref> == Хөгжмийн үйлдвэрлэл == === Эдийн засгийн нөлөө === {{See also|Impact of the Music of the Spheres World Tour#Economy}} Coldplay-ийн цомог гарах хүлээлт, борлуулалт хөгжмийн салбарын эдийн засагт олон удаа нөлөөлжээ. 2002 онд ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' цомог [[EMI]] компанийн нийт дуу бичлэгийн борлуулалтын 3 хувийг бүрдүүлсэн. Харин ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн гарах хугацаа хойшилсноор компанийн жилийн ашиг 13 хувиар буурч, хувьцааны үнэ мэдэгдэхүйц унажээ. Цомог худалдаанд гарсны дараа л орлого нь сайжирсан. Coldplay мөн уран бүтээлчдийн хөдөлмөрийг хэрхэн үнэлж, төлбөр олгох тухай асуулт тавин, ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011), ''[[Ghost Stories]]'' (2014), ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомгоо [[Spotify]] зэрэг платформд хожуу оруулснаар [[хөгжмийн стриминг үйлчилгээ]]ний эдийн засгийн үр ашигтай холбоотой хэлэлцүүлгийг өрнүүлсэн. Тэднийг энэ маргаанд [[Taylor Swift]]-тэй зэрэгцэн тэргүүлсэн гэж үздэг. ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) Их Британийн CD борлуулалтыг нэмэгдүүлсэн бол тухайн аялан тоглолт нь дэлхийн хотуудын эдийн засагт түлхэц өгчээ. Уг цомгийг [[Warner Music Group]]-ийн томоохон борлуулалттай бүтээгдэхүүн гэж дурдсан. 2024 онд ''[[Moon Music]]'' цомог Британийн стримингийн зах зээлийг 11 хувиар өсгөхөд хувь нэмэр оруулж, нийт хэрэглээ 2.4 тэрбум фунт стерлингийн дээд амжилтад хүрсэн. Мөн тогтвортой үйлдвэрлэлийн аргаар хийсэн винил пянзны эрэлтийг өсгөсөн гэж үнэлэгддэг.<ref name="MILMO">{{Cite web |date=15 July 2005 |title=EMI Shareholders Warm to Coldplay |url=https://www.theguardian.com/media/2005/jul/15/business.citynews |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821154243/https://www.theguardian.com/media/2005/jul/15/business.citynews |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 June 2005 |title=EMI Banking on Coldplay Success |url=http://edition.cnn.com/2005/SHOWBIZ/Music/06/06/coldplay.kapur/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821144613/http://edition.cnn.com/2005/SHOWBIZ/Music/06/06/coldplay.kapur/ |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |publisher=CNN International}}</ref><ref name="MILMO" /> In 2008, ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' helped reduce the declining record sales of the United States.<ref>{{Cite web |date=25 June 2008 |title=Coldplay's Strong Sales Buck Industry Trend |url=https://www.nytimes.com/2008/06/25/arts/music/25viva.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821170450/https://www.nytimes.com/2008/06/25/arts/music/25viva.html |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 May 2014 |title=Coldplay Coup No Defensive Tactic from Apple – It's an Aggressive Move on the Market |url=https://theconversation.com/coldplay-coup-no-defensive-tactic-from-apple-its-an-aggressive-move-on-the-market-27132 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116020557/https://theconversation.com/coldplay-coup-no-defensive-tactic-from-apple-its-an-aggressive-move-on-the-market-27132 |archive-date=16 November 2025 |access-date=21 August 2023 |website=The Conversation}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 October 2011 |title=Coldplay's Mylo Xyloto Avoiding Streaming Services Spotify, Rhapsody |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplays-mylo-xyloto-avoiding-streaming-254998/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821190236/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplays-mylo-xyloto-avoiding-streaming-254998/ |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 May 2014 |title=Coldplay Album Ignites Apple and Spotify Digital Music Battle |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplay-album-ignites-apple-and-spotify-digital-music-battle-9412346.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140525014144/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplay-album-ignites-apple-and-spotify-digital-music-battle-9412346.html |archive-date=25 May 2014 |access-date=21 August 2023 |website=The Independent}}</ref><ref name="DREDGE">{{Cite web |date=4 December 2015 |title=Coldplay Hold Back A Head Full of Dreams Album from Spotify |url=https://www.theguardian.com/technology/2015/dec/04/coldplay-a-head-full-of-dreams-spotify-apple-music |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821210750/https://www.theguardian.com/technology/2015/dec/04/coldplay-a-head-full-of-dreams-spotify-apple-music |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=The Guardian}}</ref><ref name="DREDGE" /> Streaming earnings in the United Kingdom grew by £83 million after ''A Head Full of Dreams'' became available for consumption.<ref>{{Cite web |date=12 September 2016 |title=Adele, Coldplay Albums Boost Spotify and Apple Music Streaming Revenue to £251M |url=https://www.ibtimes.co.uk/adele-coldplay-albums-boost-spotify-apple-music-streaming-revenue-251m-1580851 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818174226/https://www.ibtimes.co.uk/adele-coldplay-albums-boost-spotify-apple-music-streaming-revenue-251m-1580851 |archive-date=18 August 2023 |access-date=18 August 2023 |website=International Business Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 December 2021 |title=ABBA, Adele and Ed Sheeran Cause 15 Per Cent Increase in CD Sales |url=https://www.nme.com/news/music/abba-adele-and-ed-sheeran-cause-15-per-cent-increase-in-cd-sales-3113086 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818134922/https://www.nme.com/news/music/abba-adele-and-ed-sheeran-cause-15-per-cent-increase-in-cd-sales-3113086 |archive-date=18 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217171208/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=17 February 2026 |access-date=22 August 2023 |website=New Straits Times}}</ref><ref>{{Cite press release |title=Warner Music Group Corp. Reports Results for Fiscal First Quarter Ended December 31, 2021 |url=https://investors.wmg.com/news-releases/news-release-details/warner-music-group-corp-reports-results-fiscal-first-quarter-10 |publisher=Warner Music Group |date=2 February 2022 |access-date=20 October 2023 |archive-date=20 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231020184024/https://investors.wmg.com/news-releases/news-release-details/warner-music-group-corp-reports-results-fiscal-first-quarter-10 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=31 December 2024 |title=Charli XCX and Taylor Swift Help Lift UK Music Streams to Record High – But Proposed AI Regulations Threaten Growth |url=https://www.billboard.com/pro/uk-music-streams-songs-albums-bpi-ai-copyright-regulations/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114064107/https://www.billboard.com/pro/uk-music-streams-songs-albums-bpi-ai-copyright-regulations/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=8 March 2025 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 January 2025 |title=Music Is Back As Sales Hit a 20-Year High |url=https://www.bbc.com/news/articles/cg7rl3z3jmzo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223002900/https://www.bbc.com/news/articles/cg7rl3z3jmzo |archive-date=23 February 2025 |access-date=8 March 2025 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 January 2025 |title=Are We on the Cusp of a Planet-Saving Vinyl Revolution? Experts Think So |url=https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250103031041/https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |archive-date=3 January 2025 |access-date=8 March 2025 |website=Spin}}</ref> === Британийн хөгжмийн экспорт === ''[[The Independent]]''-ийн Жеймс Мур Coldplay-г Их Британийн хамгийн их экспортын орлого бий болгодог уран бүтээлчид, соёлын үнэт хөрөнгийн нэг гэж нэрлэсэн. [[British Phonographic Industry]] (BPI) байгууллага тэдний дэлхий дахины амжилт нь улсын гадаад худалдааны орлогод хувь нэмэр оруулсныг жилийн тайлангуудаа давтан дурдсан.<ref>{{Cite web |date=21 September 2025 |title=For Coldplay's Finances, the Stars Have Truly Aligned |url=https://www.independent.co.uk/voices/coldplay-music-spheres-concert-tickets-tour-b2829814.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217003246/https://www.independent.co.uk/voices/coldplay-music-spheres-concert-tickets-tour-b2829814.html |archive-date=17 February 2026 |access-date=27 October 2025 |website=The Independent}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="JAVERI" /> ''[[El País]]'',<ref name="MARCOS" /> and [[the Recording Academy]].<ref>{{Cite web |date=20 August 2025 |title=Songbook: Coldplay's Diverse Musical Styles That Made Them a Global Force |url=https://www.grammy.com/news/coldplay-albums-musical-styles-discography-songbook-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170859/https://www.grammy.com/news/coldplay-albums-musical-styles-discography-songbook-tour |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2008 |title=Coldplay No. 1 in 36 Countries |url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-no-1-in-36-countries/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815172259/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-no-1-in-36-countries/ |archive-date=15 August 2023 |access-date=2 March 2026 |website=Clash}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 July 2012 |title=Coldplay to Launch Mylo Xyloto Comics |url=https://www.theguardian.com/music/2012/jul/11/coldplay-mylo-xyloto-comic-books/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260127174950/https://www.theguardian.com/music/2012/jul/11/coldplay-mylo-xyloto-comic-books/ |archive-date=27 January 2026 |access-date=27 January 2026 |newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=26 September 2014 |title=Q4 2014 {{!}} Parlophone |url=https://worldradiohistory.com/UK/Music-Week/2014/2014-09-27-Music%20Week.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240228225700/https://worldradiohistory.com/UK/Music-Week/2014/2014-09-27-Music%20Week.pdf |archive-date=28 February 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Music Week |page=31}}</ref><ref name="HDD">{{Cite web |date=17 November 2011 |title=A Look Back at EMI |url=https://hitsdailydouble.com/news&id=281266 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209080816/https://hitsdailydouble.com/news&id=281266 |archive-date=9 December 2024 |access-date=30 October 2023 |website=Hits Daily Double}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2011 |title=Coldplay Breaks iTunes Record by Selling 500,000 Digital Albums in a Week |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplay-breaks-itunes-record-by-257231/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527164324/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplay-breaks-itunes-record-by-257231/ |archive-date=27 May 2025 |access-date=15 August 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=28 January 2016 |title=Coldplay Announces 2016 U.S. Tour Dates |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-2016-tour-dates-united-states-live-ticket-sale/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129024958/https://www.billboard.com/pro/coldplay-2016-tour-dates-united-states-live-ticket-sale/ |archive-date=29 January 2026 |access-date=29 January 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 June 2023 |title=Coldplay Smash Singapore Records |url=https://www.iq-mag.net/2023/06/coldplay-smash-singapore-records/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621224254/https://www.iq-mag.net/2023/06/coldplay-smash-singapore-records/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=IQ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 September 2023 |title=Coldplay é a Banda que Mais Influencia as Pessoas a Aprenderem Inglês |trans-title=Coldplay Are the Band That Influence People to Learn English the Most |url=https://www.terra.com.br/diversao/musica/coldplay-e-a-banda-que-mais-influencia-as-pessoas-a-aprenderem-ingles,99cb80f915b73185e06b8a8f041f9b8cuof8oqvv.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212144020/https://www.terra.com.br/diversao/musica/coldplay-e-a-banda-que-mais-influencia-as-pessoas-a-aprenderem-ingles,99cb80f915b73185e06b8a8f041f9b8cuof8oqvv.html |archive-date=12 December 2024 |access-date=3 September 2023 |publisher=Terra |language=pt}}</ref> Тэд тухайн үед Британийн залуу рок хамтлагуудад арилжааны амжилт олоход маш хэцүү байсан Америкийн хөгжмийн зах зээлд нэвтэрсэн гэдгээрээ онцгой үнэлэгджээ. Иймээс Coldplay Их Британи, АНУ-ын хооронд соёлын нийтлэг талбарыг дахин бэхжүүлэхэд тусалсан гэж үздэг. 2008 оны зургаадугаар сард «[[Viva la Vida]]» нь [[Род Стюарт]]ын «[[Maggie May]]» (1971)-аас хойш [[UK Singles Chart]] болон [[Billboard Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болсон. ''Billboard'' Coldplay-г 2000-аад оны жагсаалтын хамгийн амжилттай Британийн уран бүтээлчээр, 2010-аад онд зургаа дахь амжилттай уран бүтээлчээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 April 2023 |title=The Number Ones: Coldplay's Viva la Vida |url=https://www.stereogum.com/2220106/the-number-ones-coldplays-viva-la-vida/columns/the-number-ones/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260221214318/https://stereogum.com/2220106/the-number-ones-coldplays-viva-la-vida/columns/the-number-ones |archive-date=21 February 2026 |access-date=14 August 2023 |website=Stereogum}}</ref><ref name="NIERENBERG" /> ''[[NME]]''{{'s}} Emily Barker observed that instead of having an exponential rise, their [[Fandom|fan base]] was garnered slowly in the region.<ref>{{Cite web |date=6 October 2014 |title=From The Beatles to Alt-J, 25 Plucky British Artists Who've Stormed to Success in America |url=https://www.nme.com/photos/from-the-beatles-to-alt-j-25-plucky-british-artists-who-ve-stormed-to-success-in-america-1408126 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115011220/https://www.nme.com/photos/from-the-beatles-to-alt-j-25-plucky-british-artists-who-ve-stormed-to-success-in-america-1408126 |archive-date=15 November 2025 |access-date=14 August 2023 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251229120214/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=29 December 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=2009 |title=Artists of the Decade – 2000s |url=http://www.billboard.biz/bbbiz/charts/decadeendcharts/2009/artists-of-the-decade |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110045242/http://www.billboard.biz/bbbiz/charts/decadeendcharts/2009/artists-of-the-decade |archive-date=10 November 2012 |access-date=11 May 2021 |magazine=Billboard}} * {{Cite magazine |date=11 May 2021 |title=Top Artists – Decade-End {{!}} 2010s |url=https://www.billboard.com/charts/decade-end/top-artists |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511155014/https://www.billboard.com/charts/decade-end/top-artists |archive-date=11 May 2021 |access-date=11 May 2021 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="HDD" /> the first group from the United Kingdom to debut atop the Hot 100,<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="SMITH">{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Coldplay Are the First British Band to Simultaneously Top U.S. and U.K. Album Charts Since 2016 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241031113542/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |archive-date=31 October 2024 |access-date=15 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref> === Сурталчилгаа, маркетингийн арга барил === Coldplay-г олон улсын маркетингийг ухаалгаар ашиглахын тод жишээ гэж үздэг. ''[[Obscure Sound]]''-ийн Крис тэднийг ирээдүйг харсан стратеги, бүтээлч сурталчилгаагаар нь магтаж, XXI зууны эхэн үед интернэтийг зар сурталчилгаанд ашигласан байдал нь хувьсгалт алхам байсныг онцолжээ. Тэд [[Facebook]]-ийн нийтлэл товлох үйлдлийг ашигласан анхны хөгжимчид, мөн дэлхийн аялан тоглолтынхоо өдөр тутмыг [[Snapchat]]-аар хуваалцаж уг платформын анхны өсөлтийг үр ашигтай ашигласан уран бүтээлчид гэж үнэлэгддэг. 2026 оны байдлаар Coldplay нь [[Twitter]] болон [[Instagram]] дахь хамгийн олон дагагчтай рок хамтлаг юм.<ref>{{Cite web |date=21 March 2012 |title=Coldplay's Lessons for Global Marketing |url=https://www.mdgsolutions.com/learn-about-multi-location-marketing/coldplays-lessons-for-global-marketing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816013219/https://www.mdgsolutions.com/learn-about-multi-location-marketing/coldplays-lessons-for-global-marketing/ |archive-date=16 August 2023 |access-date=16 August 2023 |website=MDG Solutions}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 September 2022 |title=Coldplay & Marketing: The Recipe for a Successful Strategy |url=https://eosmarketing.it/en/coldplay-marketing-the-recipe-for-a-successful-strategy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211161922/https://eosmarketing.it/en/coldplay-marketing-the-recipe-for-a-successful-strategy/ |archive-date=11 December 2023 |access-date=16 August 2023 |website=EOS Marketing & Communications}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 August 2010|title=Most Popular Celebs on Twitter|url=https://www.reuters.com/news/picture/most-popular-celebs-on-twitter-idJPRTR29VGN/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260629220120/https://www.reuters.com/news/picture/most-popular-celebs-on-twitter-idJPRTR29VGN/|archive-date=29 June 2026|access-date=29 June 2026|website=Reuters}} * {{Cite web |date=6 December 2021 |title=From BTS to Coldplay, 11 Bands with the Most Instagram Followers |url=https://www.newsweek.com/artists-bands-most-instagram-followers-1656419 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828180625/https://www.newsweek.com/artists-bands-most-instagram-followers-1656419 |archive-date=28 August 2024 |access-date=26 December 2021 |website=Newsweek}}</ref><ref name="CASTRO">{{Cite web |date=21 September 2022 |title=Trends: O Que Podemos Aprender Assistindo ao Coldplay |trans-title=Trends: What We Can Learn Watching Coldplay |url=https://exame.com/bussola/trends-o-que-podemos-aprender-assistindo-ao-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922003300/https://exame.com/bussola/trends-o-que-podemos-aprender-assistindo-ao-coldplay/ |archive-date=22 September 2022 |access-date=16 August 2023 |website=Exame |language=pt}}</ref><ref name="CASTRO" /> {{Quote box | quote = «[[Крис Мартин]] задгай талбайд үзэгчдийн нэгэн адил бороонд норж, салхи сөрөн, тухайн улсын хэлээр дууны дахилтыг дуулахдаа үзэгчидтэй онцгой холбоо үүсгэдэг. Цэвэр маркетинг уу? Энэ нь чухал биш. Гол нь хамтлаг шинэлэг зүйл хийдэг бөгөөд бид бүгд тэгэх учиртай.» | author = —{{Hair space}}''Exame'', 2022<ref name="CASTRO" /> | align = left | width = 18em | salign = right }} ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002), ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн үед тэд цахим шуудангаар бүртгүүлсэн хүмүүст гурван сар тутам [[цахим сэтгүүл]] илгээдэг байв. Тэдний цахим хуудсанд ''The Oracle'', ''Roadie #42'' зэрэг булан байсан бөгөөд эхнийх нь хамтлагтай холбоотой асуултад хариулж, хоёр дахь нь студийн ажил болон аялан тоглолтын дотоод амьдралын тухай нийтлэл бичдэг байжээ. Мөн хамтлаг Anchorman нэртэй администраторыг ажиллуулж, тэр нь шууд блог шинэчлэх, хамтлагийн бусад гишүүд ашиглахгүй үед олон нийтийн сүлжээний хуудсуудыг хөтлөх үүрэгтэй байв. 2014 онд ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн гар бичмэл дууны үгийг дэлхийн номын сангуудад нуусан эрэл хайгуул зохион байгуулж, олсон шүтэн бишрэгчдэд [[Royal Albert Hall]] дахь тоглолтыг үзэх боломж олгожээ.<ref>{{Cite web |date=17 February 2005 |title=The Ticking Clocks: New Coldplay Album Pushed Back |url=https://www.mtv.com/news/p22bqf/the-ticking-clocks-new-coldplay-album-pushed-back |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030232733/https://www.mtv.com/news/p22bqf/the-ticking-clocks-new-coldplay-album-pushed-back |archive-date=30 October 2023 |access-date=30 October 2023 |website=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 March 2013 |title=New Mobile Site Launches |url=https://www.coldplay.com/new-mobile-site-launches/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030232426/https://www.coldplay.com/new-mobile-site-launches/ |archive-date=30 October 2023 |access-date=30 October 2023 |publisher=Coldplay}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=How to Make Your Social Media Skills Pay |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2C02hsbtJR63sTkcKwvg45Q/how-to-make-your-social-media-skills-pay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307190532/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2C02hsbtJR63sTkcKwvg45Q/how-to-make-your-social-media-skills-pay |archive-date=7 March 2025 |access-date=17 August 2023 |publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 April 2014 |title=Coldplay Announce Lyric Sheet Treasure Hunt for Ghost Stories Album |url=https://www.theguardian.com/music/2014/apr/29/coldplay-announce-lyric-sheet-treasure-hunt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817152611/https://www.theguardian.com/music/2014/apr/29/coldplay-announce-lyric-sheet-treasure-hunt |archive-date=17 August 2023 |access-date=17 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомгийг сурталчлахдаа үзэгчдээс гэрийн видео бичлэг авч, тэдгээрийг «Amazing Day» дууны клипэнд ашигласан. Тэр жилийн эхээр хамтлаг ''Coldplay Timeline'' нэртэй, түүх, олон төрлийн мультимедиа материал, тоглолтын жагсаалтыг харуулдаг интерактив цахим хуудас нээсэн. 2019 онд ''[[Everyday Life]]'' цомгийг фэнүүддээ машинаар бичсэн захидал илгээн зарлаж, дууны жагсаалтыг дэлхийн олон орны сонины жижиг зарын буланд нийтэлсэн. Хоёр жилийн дараа ''[[Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг ''Alien Radio FM'' хэмээх зохиомол радио станцаар дамжуулан танилцуулсан. ''[[Moon Music]]'' (2024)-ийн сурталчилгаанд Аргентины [[Сан-Хуан муж]]ийн [[Валье-де-ла-Луна]] зэрэг газарт зохион байгуулсан орчинд автуулах хөгжмийн сонсголын арга хэмжээ, мөн [[TikTok]], [[Roblox]], [[FC Barcelona]]-тай хийсэн хамтын ажиллагаа багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 January 2017 |title=Coldplay Travel the World for an Amazing Day with Moving Fan-Sourced Video |url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-amazing-day-world-fan-video-7647012/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817172835/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-amazing-day-world-fan-video-7647012/ |archive-date=17 August 2023 |access-date=17 August 2023 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=13 May 2015 |title=Explore Coldplay's History with Interactive Career Timeline |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/explore-coldplays-history-with-interactive-career-timeline-65932/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212153130/https://www.rollingstone.com/music/music-news/explore-coldplays-history-with-interactive-career-timeline-65932/ |archive-date=12 December 2024 |access-date=18 August 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 October 2019 |title=Coldplay Fans Were Elated After Receiving Typed Letters from the Band Announcing Their New Album |url=https://www.insider.com/coldplay-fans-react-personal-letter-from-band-announcing-new-album-2019-10 |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/AdqoB |archive-date=19 March 2026 |access-date=27 December 2021 |website=Business Insider}}</ref><ref name="KAUFMAN">{{Cite magazine |date=27 April 2021 |title=Coldplay Fans Think They've Deciphered the Alien Radio Album Tease Mystery |url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-alien-radio-album-tease-9563672/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627155417/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-alien-radio-album-tease-9563672/ |archive-date=27 June 2022 |access-date=18 August 2023 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="Salmon2">{{Cite web |date=24 September 2024 |title=Worldwide Moon Music Listening Experiences |url=https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924203414/https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=24 September 2024 |publisher=Coldplay}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Coldplay Launch Exclusive TikTok Moon Music In-App Experience |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001701/https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |archive-date=21 November 2024 |access-date=21 November 2024 |website=Music Business Worldwide}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 October 2024 |title=Gamefam CEO on Roblox and Fortnite Brand-Building for Barbie, My Hero Academia, New Coldplay Album and More |url=https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001706/https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |archive-date=21 November 2024 |access-date=21 November 2024 |website=Variety}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 October 2024 |title=Barcelona's Coldplay Shirt Partnership – And Why It Was Meant to Be |url=https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703062511/https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |archive-date=3 July 2025 |access-date=26 October 2024 |website=The Athletic}}</ref> == Нийтийн соёл дахь дүрслэл == === Дахин дуулсан хувилбар болон дурдсан бүтээлүүд === {{See also|List of cover versions of Coldplay songs}} Дэлхийн олон хөгжимчин Coldplay-ийн дуунуудыг өөрийн хувилбараар дахин дуулсан. [[BBC]]-ийн мэдээлснээр тэд [[BBC Radio 1]]-ийн уран бүтээлчид бусдын дууг дахин дуулдаг ''[[Live Lounge]]'' буланд хамгийн олон удаа дахин дуулагдсан хамтлаг юм. ''[[Billboard]]'', ''[[Bustle]]'', ''[[Stereogum]]'' зэрэг сэтгүүл, цахим хэвлэл тэдний дууны шилдэг дахин найруулгуудыг жагсаасан нийтлэлүүд гаргаж байв. Зарим дууг өөр хэл, өөр хөгжмийн төрлөөр шинэчлэн бүтээжээ.<ref>{{Cite web |date=2 September 2015 |title=The 10 Most-Covered Artists in the Live Lounge |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/36RjSq5Ly4D0WSgmSKjDqQt/the-10-most-covered-artists-in-the-live-lounge |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522222227/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/36RjSq5Ly4D0WSgmSKjDqQt/the-10-most-covered-artists-in-the-live-lounge |archive-date=22 May 2023 |access-date=22 May 2023 |publisher=BBC Music}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=10 March 2021 |title=6 Best Coldplay Covers: BTS, Ed Sheeran, Sam Smith & More |url=https://www.billboard.com/music/pop/best-coldplay-covers-9537704/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519173254/https://www.billboard.com/music/pop/best-coldplay-covers-9537704/ |archive-date=19 May 2022 |access-date=17 November 2021 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=Best Covers of Fix You by Coldplay |url=https://www.bustle.com/articles/87356-best-covers-of-fix-you-by-coldplay-because-even-10-years-later-the-song-moves-us |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522231517/https://www.bustle.com/articles/87356-best-covers-of-fix-you-by-coldplay-because-even-10-years-later-the-song-moves-us |archive-date=22 May 2023 |access-date=22 May 2023 |website=Bustle}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 October 2011 |title=The 10 Best Coldplay Covers |url=https://www.stereogum.com/858202/download-the-10-best-coldplay-covers/lists/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126211838/https://www.stereogum.com/858202/download-the-10-best-coldplay-covers/lists/ |archive-date=26 January 2021 |access-date=23 May 2023 |website=Stereogum}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 August 2018 |title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251103092907/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/ |archive-date=3 November 2025 |access-date=6 January 2022 |website=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web |date=1 December 2019 |title=Balancing Classic and Contemporary: The Piano Guys |url=https://www.unothegateway.com/balancing-classic-and-contemporary-the-piano-guys/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525214211/https://www.unothegateway.com/balancing-classic-and-contemporary-the-piano-guys/ |archive-date=25 May 2023 |access-date=25 May 2023 |website=The Gateway}}</ref><ref name="BARSHAD" /> [[Calle 13 (band)|Calle 13]],<ref>{{Cite web |date=5 April 2014 |title=Calle 13, On Being Loved and Hated in Latin America |url=https://www.npr.org/2014/04/05/299180900/calle-13-on-being-loved-and-hated-in-latin-america |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116124813/https://www.npr.org/2014/04/05/299180900/calle-13-on-being-loved-and-hated-in-latin-america |archive-date=16 November 2025 |access-date=19 August 2023 |website=NPR}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 August 2010 |title=Check Out: Lupe Fiasco – Go to Sleep |url=https://consequence.net/2010/08/check-out-lupe-fiasco-go-to-sleep/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114234015/https://consequence.net/2010/08/check-out-lupe-fiasco-go-to-sleep/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=19 August 2023 |website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 September 2018 |title=Jason Derulo Review – Full-Beam Charisma Machine Comes on Strong |url=https://www.theguardian.com/music/2018/sep/24/jason-derulo-review-glasgow-hydro |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603115107/https://www.theguardian.com/music/2018/sep/24/jason-derulo-review-glasgow-hydro |archive-date=3 June 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 May 2014 |title=Lil Wayne and Drake's 9 Most Unforgettable Lines from Believe Me |url=https://www.mtv.com/news/rugfob/lil-wayne-and-drakes-most-unforgettable-lines-from-believe-me |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819224548/https://www.mtv.com/news/rugfob/lil-wayne-and-drakes-most-unforgettable-lines-from-believe-me |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=MTV News}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=28 July 2017 |title=Hear Thomas Rhett Tell His Own Love Story in New Song Unforgettable |url=https://www.rollingstone.com/music/music-country/hear-thomas-rhett-tell-his-own-love-story-in-new-song-unforgettable-196496/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115015520/https://www.rollingstone.com/music/music-country/hear-thomas-rhett-tell-his-own-love-story-in-new-song-unforgettable-196496/ |archive-date=15 November 2025 |access-date=19 August 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Tell Me You Love Me |author=Demi Lovato |type=CD liner notes |publisher=Island |year=2017 |location=Europe |id=00602557986877}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 January 2019 |title=Listen to Lauv and Troye Sivan's Lorde and Coldplay-Referencing Collaboration I'm So Tired... |url=https://www.nme.com/news/music/listen-lauv-troye-sivan-lorde-coldplay-referencing-collaboration-im-so-tired-2438021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114161136/https://www.nme.com/news/music/listen-lauv-troye-sivan-lorde-coldplay-referencing-collaboration-im-so-tired-2438021 |archive-date=14 November 2025 |access-date=2 May 2023 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 December 2019 |title=Stormzy: Heavy Is the Head Review – A Regal Gift from the Grime King |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/stormzy-heavy-is-the-head-review-a-regal-gift-from-the-grime-king-2pt82fv3v |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251229183712/https://www.thetimes.com/culture/music/article/stormzy-heavy-is-the-head-review-a-regal-gift-from-the-grime-king-2pt82fv3v |archive-date=29 December 2025 |access-date=20 August 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Chilombo |author=Jhené Aiko |type=CD liner notes |publisher=Def Jam Recordings |year=2020 |location=United States |id=B0031915-02}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 November 2024 |title=Travis Scott Shows Love to Coldplay After They Tease Goosebumps Cover on Tour |url=https://people.com/travis-scott-loves-coldplay-goosebumps-cover-8743914 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115204153/https://people.com/travis-scott-loves-coldplay-goosebumps-cover-8743914 |archive-date=15 November 2025 |access-date=15 November 2025 |website=People}}</ref><ref name="PAUL" /> While not a remake, [[Tegan and Sara]]'s "Yellow" echoed the Coldplay song through its music video, filmed in July 2022 at [[Vancouver]]'s [[Locarno Beach]].<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=Tegan and Sara Pay Homage to Coldplay in the Video for Their New Single Yellow – Which Is Not a Coldplay Cover |url=https://floodmagazine.com/112867/watch-tegan-and-sara-yellow/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114200106/https://floodmagazine.com/112867/watch-tegan-and-sara-yellow/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=16 July 2022 |website=Flood}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 October 2023 |title=Rachel Chinouriri Returns with New Single, The Hills |url=https://www.thelineofbestfit.com/news/rachel-chinouriri-returns-with-new-single-the-hills |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016015911/https://www.thelineofbestfit.com/news/rachel-chinouriri-returns-with-new-single-the-hills |archive-date=16 October 2023 |access-date=12 October 2023 |website=The Line of Best Fit}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2023 |title=Viva la Vida in Coldplaystraat |trans-title=Viva la Vida in Coldplay Street |url=https://www.nrc.nl/nieuws/2023/02/06/viva-la-vida-in-de-coldplaystraat-a4156309 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115231306/https://www.nrc.nl/nieuws/2023/02/06/viva-la-vida-in-de-coldplaystraat-a4156309 |archive-date=15 November 2025 |access-date=15 November 2025 |website=NRC |language=nl}}</ref> === Хүндэтгэлийн төслүүд === {{See also|Impact of the Music of the Spheres World Tour#Tributes and honours}} [[File:Coldplace in 2018.jpg|thumb|alt=A man sings with a microphone on the stage while another one plays the bass, the background has blue and red lights, while confetti is being released as well|Coldplace (2018 оны зураг) нь Coldplay-д зориулсан хамгийн эртний хүндэтгэлийн хамтлаг юм]] Дэлхийн олон оронд Coldplay-д зориулсан хүндэтгэлийн төсөл хэрэгжсэн. [[Vitamin String Quartet]] тэдний дуунуудыг [[сонгодог хөгжим]] хэлбэрээр найруулсан таван цомог гаргасан. ''[[Pickin' On]]'' (2005), ''[[Rockabye Baby!]]'' (2006) ч мөн тэдний бүтээлд хүндэтгэл үзүүлжээ. Үүний дараа [[Royal Philharmonic Orchestra]]-гийн 2013 онд гаргасан ''Symphonic Coldplay'' цомог зэрэг бүтээл гарсан. [[Orquestra Petrobras Sinfônica]] 2022 оны тоглолтдоо ижил нэр ашиглажээ.<ref>{{Cite web |title=Search – Coldplay |url=https://www.vitaminstringquartet.com/search?type=product&q=Coldplay |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/8lmXi |archive-date=12 December 2024 |access-date=20 August 2023 |publisher=Vitamin String Quartet}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 January 2005 |title=Pickin' On Coldplay: A Bluegrass Tribute – Pickin' On {{!}} Overview |url=https://www.allmusic.com/album/pickin-on-coldplay-a-bluegrass-tribute-mw0000369171 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114100357/https://www.allmusic.com/album/pickin-on-coldplay-a-bluegrass-tribute-mw0000369171 |archive-date=14 November 2025 |access-date=13 November 2023 |website=AllMusic}} * {{Cite web |date=29 August 2006 |title=Rockabye Baby! Lullaby Renditions of Coldplay Review by Andy Kellman |url=https://www.allmusic.com/album/rockabye-baby%21-lullaby-renditions-of-coldplay-mw0000573521 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230820210428/https://www.allmusic.com/album/rockabye-baby!-lullaby-renditions-of-coldplay-mw0000573521 |archive-date=20 August 2023 |access-date=20 August 2023 |website=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Paradise ''[Tribute to Coldplay]'' |author=Gavin Mikhail |year=2011 |publisher=Tower Window |location=United Kingdom |type=digital liner notes |id=465575326 |via=[[Apple Music]]}} * {{Cite AV media |title=Every Teardrop Is a Waterfall ''[Coldplay Covers]'' |author=Gavin Mikhail |year=2012 |publisher=Tower Window |location=United Kingdom |type=digital liner notes |id=501873380 |via=[[Apple Music]]}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Symphonic Coldplay |author=Royal Philharmonic Orchestra |year=2013 |publisher=Parlophone |location=United Kingdom |type=digital liner notes |id=734878758 |via=[[Apple Music]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 August 2022 |title=Orquestra Petrobras Sinfônica Apresenta Concerto Inédito com Hits da Banda Coldplay |trans-title=Orquestra Petrobras Sinfônica Perform Brand New Concert with Hits from the Band Coldplay |url=https://oglobo.globo.com/rio/bairros/barra/noticia/2022/08/orquestra-petrobras-sinfonica-apresenta-concerto-inedito-com-hits-da-banda-coldplay.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114185314/https://oglobo.globo.com/rio/bairros/barra/noticia/2022/08/orquestra-petrobras-sinfonica-apresenta-concerto-inedito-com-hits-da-banda-coldplay.ghtml |archive-date=14 November 2025 |access-date=20 August 2023 |website=O Globo |language=pt}}</ref> [[Niels Geusebroek]] дараа жил нь [[Лелистад]] хотын Agora театрт Coldplay-д зориулсан тоглолт хийжээ. Мөн [[Милуокигийн симфони найрал хөгжим]] болон [[Манилагийн симфони найрал хөгжим]] тусгай тоглолтууд зохион байгуулсан.<ref>{{Cite web |date=30 November 2023 |title=Niels Geusebroek Brengt Ode Aan Coldplay in Lelystad |trans-title=Niels Geusebroek Pays Tribute to Coldplay in Lelystad |url=https://flevopost.nl/uit/Niels-Geusebroek-brengt-ode-aan-Coldplay-in-Lelystad-28778677.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207235849/https://flevopost.nl/uit/Niels-Geusebroek-brengt-ode-aan-Coldplay-in-Lelystad-28778677.html |archive-date=7 December 2023 |access-date=30 November 2023 |website=Flevopost |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2024 |title=A Chat with Steve Hackman, the Mad Maestro Behind the MSO's Beethoven x Coldplay |url=https://onmilwaukee.com/articles/beethoven-coldplay-steve-hackman-mso |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240203231049/https://onmilwaukee.com/articles/beethoven-coldplay-steve-hackman-mso |archive-date=3 February 2024 |access-date=3 February 2024 |website=OnMilwaukee}} * {{Cite web |date=1 March 2024 |title=98-Year-Old Manila Symphony Orchestra Performs Coldplay, Rivermaya Hits |url=https://www.philstar.com/entertainment/music/2024/03/01/2336845/98-year-old-manila-symphony-orchestra-performs-coldplay-rivermaya-hits |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240323001028/https://www.philstar.com/entertainment/music/2024/03/01/2336845/98-year-old-manila-symphony-orchestra-performs-coldplay-rivermaya-hits |archive-date=23 March 2024 |access-date=23 March 2024 |website=The Philippine Star}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=The Coldplay Experience |url=https://www.mos.org/planetarium/the-coldplay-experience |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230515060156/https://www.mos.org/planetarium/the-coldplay-experience |archive-date=15 May 2023 |access-date=2 May 2023 |website=Museum of Science}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 November 2025 |title=New Planetarium Show at CMNH Explores Universe with Coldplay |url=https://www.cleveland.com/entertainment/2025/11/new-planetarium-show-at-cmnh-explores-universe-with-coldplay.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111235126/https://www.cleveland.com/entertainment/2025/11/new-planetarium-show-at-cmnh-explores-universe-with-coldplay.html |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |website=Cleveland}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2021 |title=Coldplay: A Sky Full of Stars |url=https://astro.umaine.edu/event/coldplay-a-sky-full-of-stars/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114181221/https://astro.umaine.edu/event/coldplay-a-sky-full-of-stars/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=28 May 2023 |website=The University of Maine}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 May 2023 |title=Queen en Bogotá: Durante Este Mes el Planetario Hará un Musical Visual de la Banda |trans-title=Queen in Bogotá: The Planetarium Will Make a Visual Musical of the Band This Month |url=https://www.elespectador.com/bogota/queen-en-bogota-durante-este-mes-el-planetario-hara-un-musical-visual-de-la-banda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230514201430/https://www.elespectador.com/bogota/queen-en-bogota-durante-este-mes-el-planetario-hara-un-musical-visual-de-la-banda/ |archive-date=14 May 2023 |access-date=29 May 2023 |website=El Espectador |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 August 2023 |title=Coldplay por El Universo: Revisa las Fechas de las Funciones y los Precios de las Entradas al Panorama de Planetario Chile |trans-title=Coldplay Across the Universe: Check Out the Event's Dates and the Prices of the Tickets to the Panorama of Planetario Chile |url=https://los40.cl/2023/coldplay-por-el-universo-revisa-las-fechas-de-las-funciones-y-los-precios-de-las-entradas-al-panorama-de-planetario-chile-163401.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230820223640/https://los40.cl/2023/coldplay-por-el-universo-revisa-las-fechas-de-las-funciones-y-los-precios-de-las-entradas-al-panorama-de-planetario-chile-163401.html |archive-date=20 August 2023 |access-date=20 August 2023 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 November 2022 |title=Coldplayers, Cover da Banda Inglesa Coldplay, Se Apresenta em Santos |trans-title=Coldplayers, Cover of English Band Coldplay, Perform in Santos |url=https://www.atribuna.com.br/variedades/atrevista/coldplayers-cover-da-banda-inglesa-coldplay-se-apresenta-em-santos- |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230517033146/https://www.atribuna.com.br/variedades/atrevista/coldplayers-cover-da-banda-inglesa-coldplay-se-apresenta-em-santos- |archive-date=17 May 2023 |access-date=17 May 2023 |website=A Tribuna |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 July 2022 |title=Goldplay Sorgt für Eindrucksvollen Auftakt |trans-title=Goldplay Provide an Impressive Start |url=https://www.wn.de/muensterland/kreis-steinfurt/kreisseite-steinfurt/goldplay-sorgt-fur-eindrucksvollen-auftakt-2597249 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821000708/https://www.wn.de/amp/muensterland/kreis-steinfurt/kreisseite-steinfurt/goldplay-sorgt-fur-eindrucksvollen-auftakt-2597249 |archive-date=21 August 2023 |access-date=20 August 2023 |website=Westfälische Nachrichten |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 May 2022 |title=Dunkerque: Coldplayed, Tribute Band de Coldplay, Enflammera le Kursaal Vendredi 13 |trans-title=Dunkerque: Coldplayed, Coldplay Tribute Band, Will Ignite the Kursaal on Friday 13 |url=https://www.lavoixdunord.fr/1175294/article/2022-05-05/dunkerque-coldplayed-tribute-band-de-coldplay-enflammera-le-kursaal-vendredi-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522012308/https://www.lavoixdunord.fr/1175294/article/2022-05-05/dunkerque-coldplayed-tribute-band-de-coldplay-enflammera-le-kursaal-vendredi-13 |archive-date=22 May 2023 |access-date=22 May 2023 |website=La Voix du Nord |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 January 2022 |title=The Weird, Wild and Wonderful Life of Music Tributes – and How They're Keeping London's Venues Alive |url=https://www.standard.co.uk/culture/music/music-tribute-acts-london-2022-ultimate-coldplay-smyths-totally-tina-clone-roses-b978995.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521223108/https://www.standard.co.uk/culture/music/music-tribute-acts-london-2022-ultimate-coldplay-smyths-totally-tina-clone-roses-b978995.html |archive-date=21 May 2023 |access-date=21 May 2023 |website=Evening Standard}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 April 2023 |title=Com Vocalista Que é a Cara do Chris Martin, Tributo ao Coldplay Chega ao Teatro do Bourbon Country |trans-title=With a Singer Who Looks Just Like Chris Martin, Coldplay Tribute Arrive at the Bourbon Country Theater |url=https://gauchazh.clicrbs.com.br/cultura-e-lazer/musica/noticia/2023/04/com-vocalista-que-e-a-cara-do-chris-martin-tributo-ao-coldplay-chega-ao-teatro-do-bourbon-country-clge549p6001c014o137ic4b0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230820235944/https://gauchazh.clicrbs.com.br/cultura-e-lazer/musica/noticia/2023/04/com-vocalista-que-e-a-cara-do-chris-martin-tributo-ao-coldplay-chega-ao-teatro-do-bourbon-country-clge549p6001c014o137ic4b0.html |archive-date=20 August 2023 |access-date=20 August 2023 |website=Zero Hora |language=pt}}</ref> == Мөн үзэх == * [[List of people associated with University College London]] * [[List of British Grammy winners and nominees]] * [[List of best-selling music artists]] * [[List of highest-grossing live music artists]] * [[List of artists who reached number one on the UK Singles Chart]] == Тайлбар == {{Notelist}} == Эшлэл == {{Reflist|3}} == Гадаад холбоос == * {{URL|1=https://coldplay.com/|2=Coldplay Official Website}} * {{AllMusic|id=mn0000775877|title=Coldplay}} {{Coldplay}} [[Category:Coldplay|Cultural impact]] [[Category:2000s in music]] [[Category:2010s in music]] [[Category:2020s in music]] [[Category:Cultural impact by musician|Coldplay]] <!-- Англи эх: https://en.wikipedia.org/wiki/Cultural_impact_of_Coldplay ; Англи Википедиагийн зохиогчдын хувь нэмрийг нийтлэлийн түүхээс үзнэ үү. CC BY-SA. --> 5b49wlvv4hz1fsjny5uzhq45ky32fn0 0 149132 875870 874857 2026-11-11T01:58:13Z Zorigt 49 875870 wikitext text/x-wiki [[Файл:Михаил Козаков в Саратове.jpg|thumb|Михаил Козаков, 2007 он]] '''Михаил Козаков''' ({{langx|ru|Михаи́л Миха́йлович Козако́в}}, 1934 оны 10-р сарын 14-нд ЗХУ-ын Ленинград хотод төрж, 2011 оны 4-р сарын 22-нд Израилын Рамат-Ган хотод нас барсан) — Зөвлөлтийн болон Оросын тайз, дэлгэц, телевизийн жүжигчин, кинонд дуу оруулагч, театрын найруулагч, зохиолч, Зөвлөлт Оросын Ардын жүжигчин (1980), ЗХУ-ын Төрийн шагналтан (1967). == Намтар == М.Козаков 1934 оны 10-р сарын 14-нд Ленинград хотод зохиолч Михаил Эммануилович Козаков (1896-1954) болон "Ленинградын Зохиолчдын хэвлэлийн газар"-ын редактор Зоя Александровна Никитина (төрсөн овог нь Гацкевич, 1902-1973) нарын гэр бүлд төрсөн. Түүний эцэг еврей гэр бүлээс гаралтай байсан. М.Козаков 1945 оноос Ленинградын балетын бүжгийн сургуульд суралцжээ. 1950 онд тэрээр ирээдүйн эхнэр Грета Таартайгаа хамт Үнэн алдартны сүмд баптисм хүртжээ. 1952 онд Михаил Козаков Москвагийн Урлагийн Театрын Сургуульд элсэн орсон. Төгсөх курстээ тэрээр Михаил Роммын "Данте гудамж дахь аллага" (1956) улс төрийн жүжгийн Чарльз Тибогийн дүрд тоглож, анх кино урлагт амжилттай орсон. 1956 онд тэрээр Москвагийн Урлагийн Театрын Сургуулийг (Павел Массалскийн анги) төгсөж, Владимир Маяковскийн театрт элсэж, 1956-1959 онуудад ажиллажээ. 22 насандаа тэнд Гамлетын дүрд тоглосон. Дараа нь тэрээр "Современник" (1959-1970), "Москвагийн Урлагийн Театр" (1971-1972), "Малая Бронная Театр" (1972-1981), "Ленком Театр" (1986 оноос хойш)-д тоглож байжээ. 1991 оны 8-р сард М.Козаковт [[Израил|Израилд]] өндөр цалинтай ажил санал болгосны дараа гэр бүлийн хамт тийшээ нүүжээ. 4 жилийн турш тэрээр Тель-Авивын танхимын театрт еврей хэлээр жүжигт тоглосон; мөн Оросын хамтлаг (аж ахуйн нэгж) байгуулж, түүнтэй хамтран дөрвөн жүжиг тоглосон байна. 1996 онд тэрээр Орос руу буцаж ирээд "Михаил Козаковын Оросын аж ахуйн нэгж" нэртэй өөрийн хамтлагийг байгуулжээ. 2010 он хүртэл Михаил Козаков [[Иосиф Бродский]], [[Анна Ахматова]] нарын бүтээлээр ганцаарчилсан тоглолт хийж байжээ. 2010 онд Козаковт мэс засал хийх боломжгүй уушгины хорт хавдар оношлогдож Израилын Тель Хашомер эмнэлэгт эмчилгээ хийлгэсэн. 2011 оны 4-р сарын 22-нд Михаил Козаков удаан үргэлжилсэн өвчний дараа 76 насандаа нас барсан байна. == Уран бүтээл == === Найруулсан кино === * 1978 — "Нэргүй од" -Безымянная звезда * 1982 — "Покровын хаалга" -Покровские ворота * 1983 — "Лопухинд итгэх юм бол.." -Если верить Лопотухину * 1987 — "Петербургийн зөгнөл" -Петербургская фантазия * 1989 — "Хатагтайн айлчлал" -Визит дамы * 1991 — "Сүүдэр буюу бүх юм зүгээр өнгөрөх болов уу" -Тень, или Может быть, всё обойдётся * 1999 — "Дөрвөн хүний оройн хоол" Ужин в четыре руки * 2000 — Джокеръ * 2004 — "Шекспирийг тоглож байна" -Играем Шекспира (баримтад кино) * 2006 — "Муу ёрд бас сэтгэл татам байдаг" -Очарование зла {{DEFAULTSORT:Козаков, Михаил}} [[Ангилал:Оросын жүжигчин]] [[Ангилал:1934 онд төрсөн]] [[Ангилал:2011 онд өнгөрсөн]] o37g1nh427d9whal8znk6c64bxhutl3 0 149138 875878 874895 2026-11-11T02:08:54Z Zorigt 49 875878 wikitext text/x-wiki '''Чойбалсангийн Нэргүй''' (1937 онд Дорнод аймгийн Эрдэнэцагаан суманд төрж, 1996 оны 6-р сард нас барсан) - БНМАУ-ын удирдагч [[Хорлоогийн Чойбалсан|Х.Чойбалсангийн]] өргөмөл хүү. == Намтар == Х.Чойбалсан 1937 онд Дорнод аймгийн Эрдэнэцагаан суманд Дотоод яамны төлөөлөгчөөр ажиллаж байхдаа Шарав гэдэг айлаас хүү Нэргүйгээ өргөж авсан байна. Ч.Нэргүй 1-р дунд сургуульд сурч төгссөн. Ч.Нэргүйг 15 настай байхад буюу 1952 онд эцэг Х.Чойбалсан Москвад нас барсан юм. Ч.Нэргүй 1958 онд Ира гэх орос бүсгүйтэй гэрлэж жилийн дараа охинтой болсон байна. Тэрээр насаараа МИАТ-д онгоцны нисгэгч хийж байгаад тэтгэвэрт гарсан ч дараа нь Японы эрдэмтдийн экспедицэд хоёр жил жолооч хийж байсан байна. Ч.Нэргүй 1970 он "[[Дайсны цэргүүдээ сонсоцгоо!|Дайсны цэргүүд ээ сонсоцгоо]]", 1981 он "[[Говь Хянганд тулалдсан нь]]", 1984 он "[[Зарлаагүй дайны оршил]]" уран сайхны кинонуудад эцэг маршал Х.Чойбалсангийн дүрийг бүтээсэн байна. Тодруулбал тэрээр кино дэлгэцнээ эцгийнхээ дүрд тоглосон анхны жүжигчин болсон байна. {{DEFAULTSORT:Нэргүй, Чойбалсангийн}} [[Ангилал:Хорлоогийн Чойбалсан]] [[Ангилал:Эрдэнэцагааны хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:Монголын нисгэгч]] [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:1937 онд төрсөн]] [[Ангилал:1996 онд өнгөрсөн]] 8kxbwof2uzgndsht8cpor9sdyrwck68 0 149139 875883 874903 2026-11-11T02:17:06Z Zorigt 49 875883 wikitext text/x-wiki '''Баасангийн Гүндэгмаа''' (1913 онд төрж, 1974 онд Улаанбаатар хотод нас барсан) -БНМАУ-ын удирдагч [[Хорлоогийн Чойбалсан|Х.Чойбалсангийн]] хоёр дахь эхнэр. == Намтар == Б.Гүндэгмаа 1937 оноос өмнө Улаанбаатар хотын намын хороонд бичээч, орчуулагчаар ажиллаж байсан гэдэг. Тэрээр Б.Удмаа гэдэг ахтай байжээ. Тэрээр Х.Чойбалсантай нэг гэрт ороод 1937 оны эхээр хүү [[Чойбалсангийн Нэргүй|Чойбалсангийн Нэргүйг]], 1944 онд охин [[Чойбалсангийн Сувдаа]] нарыг өргөж авсан байна. 1938 оны зун нөхөр Х.Чойбалсанг дагаад ЗХУ-ын [[Хар тэнгис]] дахь [[Сочи]] хотод хүү Ч.Нэргүйтэйгэ хамт амарч байсан гэрэл зургийн баримт байдаг юм. Тэрээр 1952 онд маршалыг таалал төгсөх хүртэл 15 жил хамт амьдарсан. Маршал Х.Чойбалсанг Москва хот руу эмчлүүлэхээр явахад Б.Гүндэгмаа цуг явсан бөгөөд "Маршалыг Кремлийн эмнэлэгт нас барсны дараа "Заречье" хэмээх тусгай байранд очмогц Гүндэгмаа гуай Сувдаа, Уваа хоёроо тэврэн уйлж, ямар их уй гашуу болж байсныг харахад үнэхээр элэг эмтрэм байж билээ" гэж [[Пунцагийн Шагдарсүрэн|П.Шагдарсүрэн]] хожим номдоо дурссан байна. Маршалыг нас барснаас хойш тусгай том сууц (өнөөгийн хотын төв дахь Тукийн Элчин сайдын өргөө)-наас гарч, нийтийн орон сууцанд оруулж өгөхийг хүссэн өргөдөл гаргаж 1-р 40 мянатын 3 өрөө байранд шинжин суусан байна. Б.Гүндэгмаа үүнээс хойш сэтэглийн их тэнхээ гаргаж, хоёр хүүхдэдээ анхаарч боловсрол эзэмшүүлж, бие даалгаж, амьдрах замд нь оруулж, тэднийхээ үр ачийг үзэж хайр халамжинд урамшиж, талийгаачийнхаа хойноос гашуудаж явсаар 1974 онд хүнд өвчний улмаас нас барсан байна. {{DEFAULTSORT:Гүндэгмаа, Баасангийн}} [[Ангилал:Хорлоогийн Чойбалсан]] [[Ангилал:1913 онд төрсөн]] [[Ангилал:1974 онд өнгөрсөн]] nvtbhe37tctog5oovb5jufj1b2jl8lq 875890 875883 2026-11-11T03:03:51Z Avirmed Batsaikhan 53733 875890 wikitext text/x-wiki '''Баасангийн Гүндэгмаа''' (1913 онд төрж, 1974 онд [[Улаанбаатар]] хотод нас барсан) -БНМАУ-ын удирдагч [[Хорлоогийн Чойбалсан|Х.Чойбалсангийн]] хоёр дахь эхнэр. == Намтар == Б.Гүндэгмаа 1937 оноос өмнө Улаанбаатар хотын намын хороонд бичээч, орчуулагчаар ажиллаж байсан гэдэг. Тэрээр Б.Удмаа гэдэг ахтай байжээ. Тэрээр Х.Чойбалсантай нэг гэрт ороод 1937 оны эхээр хүү [[Чойбалсангийн Нэргүй|Чойбалсангийн Нэргүйг]], 1944 онд охин [[Чойбалсангийн Сувдаа]] нарыг өргөж авсан байна. 1938 оны зун нөхөр Х.Чойбалсанг дагаад ЗХУ-ын [[Хар тэнгис]] дахь [[Сочи]] хотод хүү Ч.Нэргүйтэйгэ хамт амарч байсан гэрэл зургийн баримт байдаг юм. Тэрээр 1952 онд маршалыг таалал төгсөх хүртэл 15 жил хамт амьдарсан. Маршал Х.Чойбалсанг Москва хот руу эмчлүүлэхээр явахад Б.Гүндэгмаа цуг явсан бөгөөд "Маршалыг Кремлийн эмнэлэгт нас барсны дараа "Заречье" хэмээх тусгай байранд очмогц Гүндэгмаа гуай Сувдаа, Уваа хоёроо тэврэн уйлж, ямар их уй гашуу болж байсныг харахад үнэхээр элэг эмтрэм байж билээ" гэж [[Пунцагийн Шагдарсүрэн|П.Шагдарсүрэн]] хожим номондоо дурссан байна. Маршалыг нас барснаас хойш тусгай том сууц (өнөөгийн хотын төв дахь Тукийн Элчин сайдын өргөө)-наас гарч, нийтийн орон сууцанд оруулж өгөхийг хүссэн өргөдөл гаргаж 1-р 40 мянатын 3 өрөө байранд шинжин суусан байна. Б.Гүндэгмаа үүнээс хойш сэтэглийн их тэнхээ гаргаж, хоёр хүүхдэдээ анхаарч боловсрол эзэмшүүлж, бие даалгаж, амьдрах замд нь оруулж, тэднийхээ үр ачийг үзэж хайр халамжинд урамшиж, талийгаачийнхаа хойноос гашуудаж явсаар 1974 онд хүнд өвчний улмаас нас барсан байна. {{DEFAULTSORT:Гүндэгмаа, Баасангийн}} [[Ангилал:Хорлоогийн Чойбалсан]] [[Ангилал:1913 онд төрсөн]] [[Ангилал:1974 онд өнгөрсөн]] hg5hqzqn5zibn72y1tayxacojz47tyq 0 149140 875884 874901 2026-11-11T02:20:25Z Zorigt 49 875884 wikitext text/x-wiki '''Цэвээнжалбын Бортолгой''' (1883 - 1948) - БНМАУ-ын удирдагч Маршал [[Хорлоогийн Чойбалсан|Х.Чойбалсангийн]] анхны эхнэр. == Намтар == Ц.Бортолгой Хүрээний цуутай бүсгүйчүүдийн нэг, эцэг Цэвээнжалба, өөрөө ч Богд хаантай ойр шадар явсан гэдэг. Х.Чойбалсангаас 12 насаар эгч Ц.Бортолгой 1921 онд Чойбалсантай гэрлэжээ. Тэд 1935 он хүртэл 14 жил хамт амьдарсан бөгөөд дундаасаа хүүхэдгүй байв. 1935 онд Бортолгойн саналаар албан ёсоор гэр бүлээ цуцлахад Х.Чойбалсан 40, Бортолгой 52 настай байжээ. Тэд нэгэнт хүүхэд гаргах боломжгүй болсон тул маршалыг удам залгах үр хүүхэдтэй болог гээд тохиролцон салсан гэж таамагладаг. Нөгөөтэйгүүр “Шинэ эргэлтийн бодлого” ид эрчээ авч байсан 1935 онд Ерөнхий сайд [[Пэлжидийн Гэндэн|П.Гэндэнгийн]] санал, И.Сталины зөвшөөрснөөр Х.Чойбалсанг Ерөнхий сайдын нэгдүгээр орлогчоор томилогдсоны дараа Бортолгойгоос албан ёсоор салж, өрх тусгаарлажээ. Гэр бүл салахыг маршал Чойбалсан биш, Бортолгой өөрөө санаачилсан гэдэг. 1935 оны 4-р сарын 29-нд Улаанбаатар хотын 4-р хорооны 5-р хорины захиргаанд гаргасан Х.Чойбалсангийн гурван өргөдөл одоо улсын архивт байдаг. Тэрхүү өргөдөлд “эр эм болж 14 жилийн нүүр үзсэн Бортолгойгоос бүр мөсөн тусгаарлан салж, аж төрөхөөр санал нийлэлцсэн” гэсэн байна. Х.Чойбалсан өргөдөлдөө “Миний бие чадал бүхий цагт түүний биеийг (Бортолгойг) хэзээ ч харж харгалзах ба тусалж тэтгэж явахаа” илэрхийлсэн байна. Маршал Чойбалсан хэдийгээр өрх тусгаарласан ч Бортолгойг насан эцэс болтол ямагт харж хандаж явжээ. Ц.Бортолгой нь бурхны шашинд гүн сүсэгтэй хүн байсан бөгөөд түүний гуйлтаар Маршал Х.Чойбалсан хэлмэгдүүлэлтийн үед 70 орчим ламыг цаазаас аварч суллаж байсан гэх яриа түүхэнд байдаг. Түүнчлэн Бортолгой нь Чойжин лам Лувсанхайдавын шавь байсан тул мөн Маршалд хэлж гуйн [[Чойжин ламын сүм музей|Чойжин ламын сүмийг]] нураалгалгүй авч үлдсэн гэх яриа байдаг юм. 1935 онд Х.Чойбалсангаас салж, өрх тусгаарласнаас хойш олны нүднээс далд, эгэл жирийн амьдарсаар 1940-оод оны сүүлчээр насан эцэслэсэн байна. {{DEFAULTSORT:Бортолгой, Цэвээнжалбын}} [[Ангилал:Хорлоогийн Чойбалсан]] [[Ангилал:1883 онд төрсөн]] [[Ангилал:1948 онд өнгөрсөн]] ayhw4qkdn801g96f99ztwqfzlowdyag 0 149141 875885 874902 2026-11-11T02:22:11Z Zorigt 49 875885 wikitext text/x-wiki '''Чойбалсангийн Сувдаа''' (1944 онд Төв аймгийн Батсүмбэр суманд төрсөн - 1997 оны 8-р сард нас барсан) - БНМАУ-ын маршал Х.Чойбалсангийн өргөж авсан охин. Маршал [[Хорлоогийн Чойбалсан]] өөрийн үр хүүхэдгүй байсан тул [[Баасангийн Гүндэгмаа|Б.Гүндэгмаатай]] хамт амьдрах хугацаандаа 1934 онд хүү [[Чойбалсангийн Нэргүй]], 1944 онд охин Чойбалсангийн Сувдаа нарыг өргөж авсан байна. == Намтар == Ч.Сувдаа 1944 онд Төв аймгийн Батсүмбэр сумын "Партизан" нэгдэлд ажиллаж байсан Цэрэнпил гэх эмэгтэйн охин болж төрсөн. Ч.Сувдааг 3 сартай байхад нь охинтой болохыг мөрөөсөж байсан Маршал Чойбалсан, гэргий Б.Гүндэгмаа нар өргөж авчээ. Ч.Сувдаа охиныг өргөж авахад Маршалын дотнын нөхөр, Ардын хувьсгалын партизан, нэгдлийн дарга [[Пунцагийн Тогтох]] тусалсан байна. Ч.Сувдааг 8 настай байхад эцэг Х.Чойбалсан нас барж, эх Б.Гүндэгмаагийн хайр халамжинд өссөн байна. Тэрээр 1962 онд нийслэлийн 1-р дунд сургууль төгсөж, МУИС-ийн франц хэлний ангид сурч төгссөн. Ч.Сувдаа 1969 оноос Ардын Боловсролын яам, Шинжлэх ухааны академийн Дорно дахины хүрээлэнд эрдэм шинжилгээний ажилтнаар 30 шахам жил тасралтгүй ажиллажээ. Ч.Сувд нь Ч.Халиун, Ч.Хулан гэх хоёр охинтой. {{DEFAULTSORT:Сувдаа, Чойбалсангийн}} [[Ангилал:Хорлоогийн Чойбалсан]] [[Ангилал:1944 онд төрсөн]] [[Ангилал:1997 онд өнгөрсөн]] hyf5b5sgb6gjdjocmuq9yf1a2qo5wiq 0 149142 875912 874907 2026-11-11T06:26:10Z Zorigt 49 875912 wikitext text/x-wiki '''Пунцагийн Тогтох''' (1890 он орчим -　1970-аад он) - 1921 оны Ардын хувьсгал болон Монголын түүхэнд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн ахмад зүтгэлтэн. П.Тогтох нь Богд хаант Монгол Улсын цэргийн алба хааж байсан. Тэрээр жанжин Д.Сүхбаатартай хамт Хужирбулангийн цэргийн сургуульд суралцан, пулемёт болон их бууны сургалтад хамрагдаж байсан юм. 1921 онд Монголын эх орончид гамин цэрэг болон Барон Унгерны цагаантны эсрэг зэвсэгт тэмцэл эхлүүлэхэд П.Тогтох Ардын журамт цэрэгт нэгдсэн байна. Тэрээр Хиагтыг чөлөөлөх тулалдаан болон Нийслэл Хүрээг харийн дарангуйллаас чөлөөлөх байлдаануудад пулемётчин, цэргийн даргын хувиар идэвхтэй оролцсон хувьсгалын анхны партизануудын нэг юм. 1940-оод онд Төв аймгийн "Партизан" нэгдлийн даргаар ажилласан. Хувьсгал ялсны дараа тэрээр төрийн байгууллагуудад алба хааж байв. П.Тогтох БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын (АИХ) Тэргүүлэгчдийн дэргэдэх Партизаны хэрэг эрхлэх комиссын даргаар (1962–1969 он) ажилласан. {{DEFAULTSORT:Тогтох, Пунцагийн}} [[Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн]] [[Ангилал:Ардын хувьсгалын партизан]] au2jd6e3lxswogd8g1h1z4bfkw8m5pg 0 149143 875886 874905 2026-11-11T02:22:36Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[《Материализм и эмпириокритицизм》]] to [[Материализм и эмпириокритицизм]] without leaving a redirect 874905 wikitext text/x-wiki '''Материализм ба эмпириокритицизм''' (орос. ''Материализм и эмпириокритицизм'') — Оросын хувьсгалч, улс төрийн зүтгэлтэн, марксист философич [[Владимир Ильич Ленин]]ий 1908 онд бичиж, 1909 онд хэвлүүлсэн философийн бүтээл юм. Бүтээлийн бүрэн гарчиг нь ''Материализм и эмпириокритицизм: Критические заметки об одной реакционной философии'' буюу «Материализм ба эмпириокритицизм: Нэгэн урвалт философийн тухай шүүмжлэлт тэмдэглэл» юм. Уг бүтээлд эмпириокритицизмын философийн үндэслэл, танин мэдэхүйн онолыг шүүмжилж, диалектик материализмын байр суурийг хамгаалахыг зорьжээ.<ref name="MIA">[https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1908/mec/index.htm Vladimir I. Lenin, ''Materialism and Empirio-criticism'', Marxists Internet Archive].</ref> == Бичигдсэн түүх == Ленин уг бүтээлийг 1908 оны хоёрдугаар сараас аравдугаар сарын хооронд бичсэн бөгөөд IV бүлгийн I хэсэгт оруулсан нэмэлтийг 1909 оны гуравдугаар сард боловсруулжээ. Бүтээлийнхээ материалыг бэлтгэхдээ Женев болон Лондон хотын номын сангуудад ажиллаж, тухайн үеийн философи, байгалийн шинжлэх ухааны бүтээлүүдийг судалсан байна. Тэрээр 1908 оны тавдугаар сард Лондон хотод очиж, Британийн музейн номын санд ажилласан тухай бүтээлийн тайлбар, намтрын эх сурвалжуудад тэмдэглэжээ.<ref name="MIA"/> Энэ бүтээл нь XX зууны эхэн үеийн Оросын марксист хүрээнд өрнөсөн философийн маргаантай холбоотой юм. Тухайн үед [[Эрнст Мах]], [[Рихард Авенариус]] нарын үзэл санаанд тулгуурласан эмпириокритицизмын нөлөө зарим марксист сэтгэгчдийн дунд нэмэгдэж байв. [[Александр Богданов]], [[Владимир Базаров]], [[Павел Юшкевич]] зэрэг философич, сэтгэгчдийн байр суурьтай холбоотой маргаан нь Лениний бүтээлийг бичих нэгэн чухал шалтгаан болсон юм. Ленин уг бүтээлдээ [[Карл Маркс]], [[Фридрих Энгельс]] нарын философийн үзэл санааг тайлбарлан, материализм ба идеализмын үндсэн ялгааг танин мэдэхүйн онолын үүднээс авч үзжээ. Тэрээр мэдрэхүй, туршлага, бодит байдал, объектив үнэн, шалтгаант холбоо, орон зай, цаг хугацаа зэрэг асуудлыг философийн маргааны гол сэдэв болгон дэвшүүлсэн байна. == Хэвлэгдсэн түүх == Бүтээл 1909 оны тавдугаар сард Москва хотод «Звено» хэвлэлийн газраас тусдаа ном хэлбэрээр хэвлэгджээ. Анхны хэвлэлд зохиогчийн нэрийг Лениний ''Вл. Ильин'' хэмээх нууц нэрээр бичсэн байна. Анхны хэвлэлийн ном зүйн бүртгэлд бүтээлийг ''Материализм и эмпириокритицизм: критические заметки об одной реакционной философии'' гэсэн гарчигтай, Москва хотод 1909 онд «Звено» хэвлэлийн газраас гарсан, 438 хуудастай ном гэж тэмдэглэсэн байдаг.<ref name="SHPL">[https://elib.shpl.ru/ru/nodes/91868-lenin-v-i-materializm-i-empiriokrititsizm-locale-nil-m-1909 Оросын Улсын Нийгэм, Улс төрийн түүхийн номын сан (ГПИБ): Ленин В. И. ''Материализм и эмпириокритицизм''. Москва, 1909].</ref> Номын анхны хэвлэл нь тухайн үеийн философийн маргаанд шууд оролцсон шүүмжлэлт бүтээл байсан бөгөөд гарчигтаа эмпириокритицизмыг «урвалт философи» хэмээн тодорхойлсон дэд гарчигтай байв. Уг нэр томьёо нь Лениний өөрийн үзэл баримтлал, шүүмжлэлийн байр суурийг илэрхийлдэг бөгөөд философийн чиглэлийн нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн төвийг сахисан тодорхойлолт биш юм. Хожим уг бүтээл Лениний түүвэр зохиол, бүрэн зохиолын эмхэтгэлүүдэд дахин хэвлэгдэж, олон хэлээр орчуулагдсан байна. Англи хэлний хэвлэлүүдийн нэг нь ''Materialism and Empirio-criticism: Critical Comments on a Reactionary Philosophy'' нэртэй бөгөөд 1972 онд Москва хотод «Прогресс» хэвлэлийн газраас гаргасан Лениний зохиолын XIV ботийн 17–362 дугаар хуудсанд нийтлэгдсэн эхийг ашигласан байдаг.<ref name="MIA"/> == Бүтцийн тухай == Бүтээл нь хоёр удаагийн өмнөх үг, удиртгал, зургаан бүлэг, төгсгөл болон нэмэлт хэсгээс бүрдэнэ. Таны өгсөн номын агуулгын зурагт бүлэг, дэд бүлгүүдийн гарчиг болон хуудасны дугаарыг дараах байдлаар тэмдэглэсэн байна. Доорх хуудасны дугаар нь тухайн зурагт харагдаж буй хэвлэлийн агуулгын хүснэгтэд хамаарах бөгөөд 1909 оны анхны хэвлэлийн хуудасны дугаартай адил гэж үзэхгүй. === Өмнөх үг ба удиртгал === Анхны хэвлэлд зориулсан өмнөх үг — 7-р тал Хоёр дахь хэвлэлд зориулсан өмнөх үг — 11-р тал ''Удиртгалын оронд. 1908 онд зарим «марксистууд» материализмыг хэрхэн няцааж байсан болон 1710 онд зарим идеалистуудын хийсэн шүүмжлэлийн тухай'' — 13-р тал === I бүлэг. Эмпириокритицизм ба диалектик материализмын танин мэдэхүйн онол. I === Хуудас 43–139. Мэдрэхүй ба мэдрэхүйн цогцолборууд «Ертөнцийн элементүүдийн нээлт» Үндсэн зохицол ба «гэнэн реализм» Хүнээс өмнө байгаль оршин байсан уу? Хүн тархины тусламжтайгаар сэтгэдэг үү? Мах ба Авенариусын солипсизм === II бүлэг. Эмпириокритицизм ба диалектик материализмын танин мэдэхүйн онол. II === Хуудас 141–218. «Өөртөө орших юм» буюу В. Чернов Ф. Энгельсийг няцаасан нь «Трансцендент» буюу В. Базаров Энгельсийн үзлийг «шинэчлэн тайлбарласан» нь Л. Фейербах ба И. Дицген нар «өөртөө орших юм»-ын тухай Объектив үнэн оршин байдаг уу? Абсолют ба харьцангуй үнэн буюу А. Богдановын илрүүлсэн Энгельсийн эклектизм Танин мэдэхүйн онол дахь практикийн шалгуур === III бүлэг. Диалектик материализм ба эмпириокритицизмын танин мэдэхүйн онол. III === Хуудас 219–302. Матери гэж юу вэ? Туршлага гэж юу вэ? «Туршлага» гэсэн ойлголтын талаар Плехановын гаргасан алдаа Байгаль дахь шалтгаант холбоо ба зайлшгүй байдал «Сэтгэлгээний хэмнэлтийн зарчим» ба «ертөнцийн нэгдэл»-ийн асуудал Орон зай ба цаг хугацаа Эрх чөлөө ба зайлшгүй байдал === IV бүлэг. Философийн идеалистууд — эмпириокритицизмын холбоотон ба залгамжлагчид === Хуудас 303–400. Кантийн үзлийг зүүн ба баруун талаас шүүмжилсэн нь «Эмпириосимволист» Юшкевич Черновын «эмпириокритицизм»-ыг хэрхэн дэмжсэн тухай Мах ба Авенариусын залгамжлагч имманент философичид Эмпириокритицизм хаашаа чиглэж байна вэ? А. Богдановын «эмпириомонизм» «Бэлгэдлийн онол» буюу иероглифын онол ба Гельмгольцын шүүмжлэл Дюрингийн хоёрдмол шүүмжлэл И. Дицген хэрхэн урвалт философичдод таалагдаж болох тухай === V бүлэг. Байгалийн шинжлэх ухаанд гарсан шинэ хувьсгал ба философийн идеализм === Хуудас 401–509. Орчин үеийн физикийн хямрал «Матери алга болсон» Материгүйгээр хөдөлгөөн оршин байж болох уу? Орчин үеийн физикийн хоёр чиглэл ба Английн спиритуализм Орчин үеийн физикийн хоёр чиглэл ба Германы идеализм Орчин үеийн физикийн хоёр чиглэл ба Францын фидеизм Оросын «физикч-идеалист» «Физик идеализм»-ын мөн чанар ба ач холбогдол === VI бүлэг. Эмпириокритицизм ба түүхэн материализм === Хуудас 511–582. Германы эмпириокритикчдийн нийгмийн шинжлэх ухааны салбар дахь аялал Богданов Марксын үзлийг хэрхэн засаж, «хөгжүүлж» байгаа тухай Суворовын «нийгмийн философийн үндэс»-ийн тухай Философи дахь намын байр суурь ба философийн бие даасан байдал Эрнст Геккель ба Эрнст Мах === Төгсгөл === Дүгнэлт — 583-р тал IV бүлгийн I хэсэгт оруулсан нэмэлт: Н. Г. Чернышевский Кантийн үзлийг аль талаас нь шүүмжилж байсан тухай — 589-р тал Тайлбар — номын төгсгөлийн хэсэг == Гол агуулга == === Материализм ба идеализмын ялгаа === Бүтээлийн үндсэн асуудлын нэг нь материализм ба идеализмын хоорондын философийн ялгаа юм. Лениний тайлбараар материализм нь хүний ухамсар, мэдрэхүйгээс үл хамааран оршин байдаг объектив бодит байдлыг хүлээн зөвшөөрдөг. Харин идеалист чиглэлүүд нь бодит байдлын үндэс, эсвэл түүнийг танин мэдэх боломжийг ухамсар, санаа, мэдрэхүйтэй холбон тайлбарладаг гэж үзжээ. Ленин материализмыг философийн үндсэн чиглэл болгон хамгаалж, хүний мэдрэхүй нь хүнээс үл хамааран оршин буй гадаад ертөнцийн тусгал гэж тайлбарласан байна. Түүний үзсэнээр байгаль, матери нь хүний ухамсраас өмнө оршин байдаг бөгөөд хүний танин мэдэхүй бодит ертөнцтэй харилцах явцад хөгждөг. === Эмпириокритицизмын шүүмжлэл === Эмпириокритицизм нь XIX зууны сүүл, XX зууны эхэн үед Эрнст Мах, Рихард Авенариус нарын бүтээлээр хөгжсөн философийн чиглэл юм. Энэ чиглэл нь туршлага, мэдрэхүй, мэдрэхүйн өгөгдөлд тулгуурлан мэдлэгийн үндсийг тайлбарлахыг зорьсон байдаг. Ленин эмпириокритицизмын зарим гол санааг субъектив идеализмд ойртсон гэж үзэж, түүний төлөөлөгчдийн мэдрэхүй, туршлагын тухай тайлбарыг шүүмжилжээ. Тэрээр Мах, Авенариус нарын үзэл санаа нь гадаад ертөнцийн хүний ухамсраас үл хамаарах бодит оршихуйг хангалттай тайлбарлаж чадахгүй гэж маргасан байна. === Танин мэдэхүй ба объектив үнэн === Номын II бүлэгт объектив үнэн, абсолют ба харьцангуй үнэн, «өөртөө орших юм» гэсэн асуудлыг авч үздэг. Ленин хүний танин мэдэхүй бодит ертөнцийг тусган илэрхийлэх боломжтой бөгөөд шинжлэх ухааны мэдлэг нь бодит байдлын тухай улам бүр гүнзгий, нарийвчилсан ойлголтод хүрч чадна гэж үзжээ. Тэрээр объектив үнэнийг хүний хүсэл, итгэл үнэмшлээс үл хамааран орших бодит байдлын агуулгатай холбон тайлбарласан байна. Харин абсолют ба харьцангуй үнэний харилцааг мэдлэгийн түүхэн хөгжил, шинжлэх ухааны ололттой холбон авч үзжээ. === Практикийн шалгуур === Ленин танин мэдэхүйн үнэн зөвийг шалгах чухал үндэс нь практик гэж үзсэн. Хүний үйл ажиллагаа, туршилт, үйлдвэрлэл болон нийгмийн практик нь мэдлэг бодит байдалтай нийцэж байгаа эсэхийг шалгах боломж олгодог гэж тайлбарласан байна. Энэ байр суурь нь марксист танин мэдэхүйн онолд практикийн гүйцэтгэх үүргийг онцолсон үзэл санааны нэг хэсэг юм. === Байгаль, шалтгаант холбоо ба зайлшгүй байдал === III бүлэгт байгаль дахь шалтгаант холбоо, зайлшгүй байдал, орон зай, цаг хугацаа, эрх чөлөө зэрэг асуудлыг авч үздэг. Ленин байгалийн үзэгдлүүд хүний ухамсраас үл хамаарах зүй тогтол, шалтгаант холбоотой гэж үзэж, тэдгээрийг шинжлэх ухааны аргаар танин мэдэх боломжтой хэмээн тайлбарлажээ. Тэрээр эрх чөлөө ба зайлшгүй байдлын харилцааг мөн авч үзэн, хүний эрх чөлөөг байгалийн болон нийгмийн бодит нөхцөлөөс тусгаарлан ойлгож болохгүй гэсэн байр суурийг илэрхийлсэн байна. === Байгалийн шинжлэх ухаан ба философи === V бүлэгт XIX зууны төгсгөл, XX зууны эхэн үеийн физикийн шинэ нээлтүүдтэй холбоотой философийн маргааныг авч үздэг. Тухайн үед атомын бүтэц, цацраг идэвхт чанар, материйн тухай ойлголтод гарсан өөрчлөлтүүд нь байгалийн шинжлэх ухаан болон философийн харилцааны асуудлыг дахин хөндөхөд хүргэсэн юм. Ленин физикийн шинэ нээлтүүдийг материйн оршин тогтнохыг үгүйсгэх үндэслэл гэж үзэж болохгүй хэмээн маргажээ. Түүний тайлбараар шинжлэх ухааны онол, материйн тухай ойлголт өөрчлөгдөх нь объектив бодит байдал өөрөө үгүй болж байна гэсэн үг биш юм. === Түүхэн материализм === VI бүлэгт эмпириокритицизмын үзэл санааг нийгмийн шинжлэх ухаан, түүхийн материалист тайлбартай холбон авч үздэг. Ленин Богданов болон тухайн үеийн бусад сэтгэгчдийн нийгэм, түүхийн тухай философийн байр суурийг шүүмжилж, Маркс, Энгельс нарын түүхэн материализмын үндсэн зарчмуудыг хамгаалжээ. Мөн философийн онолууд нийгэм, улс төрийн үзэл баримтлалтай хэрхэн холбогддог, философийн маргаанд үзэл санааны байр суурь ямар үүрэгтэй талаар хэлэлцсэн байна. == Бүтээлд дурдагдсан философичид == Уг бүтээлд материализм, диалектик материализм, эмпириокритицизм, идеализм болон байгалийн шинжлэх ухааны философийн асуудалтай холбоотой олон сэтгэгчийн бүтээл, үзэл санааг авч үзсэн байдаг. Үүнд: [[Карл Маркс]] — марксизмын үндэслэгчдийн нэг. [[Фридрих Энгельс]] — диалектик материализм, түүхэн материализмын онолын хөгжилд хувь нэмэр оруулсан философич. [[Людвиг Фейербах]] — Германы материалист философич. [[Иосиф Дицген]] — материалист философийн чиглэлийн сэтгэгч. [[Георгий Плеханов]] — Оросын марксист онолч. [[Эрнст Мах]] — эмпириокритицизмын гол төлөөлөгчдийн нэг. [[Рихард Авенариус]] — эмпириокритицизмын үндэслэгчдийн нэг. [[Александр Богданов]] — эмпириомонизмын төлөөлөгч. [[Владимир Базаров]] — эмпириокритицизмын үзэл санаатай холбоотой Оросын сэтгэгч. [[Павел Юшкевич]] — эмпириосимволизмын төлөөлөгч. [[Иммануил Кант]] — Германы сонгодог философич. [[Герман фон Гельмгольц]] — Германы физикч, физиологич. [[Евгений Дюринг]] — Германы философич, эдийн засагч. [[Эрнст Геккель]] — Германы биологич, байгаль судлаач. [[Николай Чернышевский]] — Оросын философич, хувьсгалт ардчилсан үзэлтэн. [[Виктор Чернов]] — Оросын улс төрийн зүтгэлтэн, социалист хувьсгалч үзэл санааны төлөөлөгч. Эдгээр хүмүүсийн зарим нь Лениний хамгаалсан материалист чиглэлийн төлөөлөгч байсан бол зарим нь түүний шүүмжлэлийн объект болжээ. Иймээс тэднийг бүгдийг нь материалист философич гэж ангилах нь зохисгүй юм. == Философийн ач холбогдол == ''Материализм ба эмпириокритицизм'' нь марксист философийн хүрээнд танин мэдэхүйн онол, объектив үнэн, материйн тухай ойлголт, шинжлэх ухааны философийн асуудлыг хэлэлцсэн томоохон бүтээлүүдийн нэг юм. Бүтээл нь марксист философийн уламжлалд диалектик материализмын байр суурийг тайлбарлах, эмпириокритицизмын үзэл санаатай маргах онолын үндэс болсон. Ялангуяа материйн объектив оршихуй, хүний мэдрэхүйн тусгалын шинж, практикийн шалгуур, байгалийн зүй тогтлын тухай Лениний тайлбар нь хожмын марксист философийн хэлэлцүүлэгт өргөн хэрэглэгдэж байв. Зөвлөлт Холбоот Улсад марксист-ленинист философийн сургалт, судалгааны хүрээнд уг бүтээлийг чухал эх сурвалжийн нэг болгон судалж байжээ. Мөн социалист орнуудын философийн сургалт, улс төрийн боловсролын хөтөлбөрт орж, олон хэлээр хэвлэгдсэн байна.<ref name="MIA"/> Гэхдээ уг бүтээл нь философийн маргаантай асуудлуудыг тодорхой үзэл суртлын байр сууринаас авч үзсэн шүүмжлэлт бүтээл юм. Иймээс түүний дүгнэлт, эмпириокритицизмын тухай тайлбар, байгалийн шинжлэх ухааны асуудлаарх байр суурийг тухайн үеийн шинжлэх ухаан, философийн түүхэн нөхцөлтэй нь холбон судлах шаардлагатай. == Уншигчид ба хэрэглээ == Бүтээл анх марксист философи, улс төрийн онолын маргаанд оролцож байсан уншигчид, намын идэвхтнүүд, философи болон байгалийн шинжлэх ухааны асуудлыг сонирхогчдод зориулсан онолын шинжтэй ном байв. Хожим уг бүтээл дараах хүрээнд уншигдаж, судлагдах болсон: Марксист болон ленинист философийн судлаачид; философи, танин мэдэхүйн онолын чиглэлээр суралцагчид; материализм, идеализмын маргааныг судалж буй уншигчид; философийн түүх, Оросын марксизмын түүхийг судлагчид; байгалийн шинжлэх ухаан ба философийн харилцааг сонирхогчид. Уг бүтээл нь ерөнхий уншигчдад зориулсан хялбаршуулсан ном бус, философийн эх сурвалж, онолын маргаан, тухайн үеийн эрдэм шинжилгээний бүтээлүүдэд тулгуурласан судалгааны шинжтэй бүтээл юм. == Соёл, оюуны нөлөө == XX зууны марксист философийн хөгжилд уг бүтээл чухал байр суурь эзэлсэн. Зөвлөлтийн философийн уламжлалд диалектик материализм болон эмпириокритицизмын талаарх хэлэлцүүлгийг системчлэхэд нөлөөлсөн бөгөөд марксист танин мэдэхүйн онолын үндсэн асуудлуудыг тайлбарлахад өргөн ашиглагджээ. Олон хэлээр орчуулагдан хэвлэгдсэнээр уг бүтээл Зөвлөлт Холбоот Улсаас гадна бусад социалист орнуудын философийн сургалт, судалгаанд хүрсэн байна. Түүний агуулга нь материализм, идеализм, шинжлэх ухааны мэдлэг, объектив үнэн болон философийн үзэл санааны харилцааны тухай олон улсын марксист хэлэлцүүлгийн нэг хэсэг болсон юм.<ref name="MIA"/> Өнөө үед уг бүтээл нь зөвхөн марксист философийн эх сурвалж төдийгүй XX зууны эхэн үеийн Оросын философийн маргаан, байгалийн шинжлэх ухааны шинэ нээлтүүдийн философийн тайлбар, улс төр ба философийн харилцааг судлахад ашиглагддаг түүхэн эх сурвалж юм. == Эшлэл == <references> <ref name="MIA">[https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1908/mec/index.htm Vladimir I. Lenin. ''Materialism and Empirio-criticism: Critical Comments on a Reactionary Philosophy''. Marxists Internet Archive].</ref> <ref name="SHPL">[https://elib.shpl.ru/ru/nodes/91868-lenin-v-i-materializm-i-empiriokrititsizm-locale-nil-m-1909 Ленин В. И. ''Материализм и эмпириокритицизм''. Москва: Звено, 1909. Оросын Улсын Нийгэм, улс төрийн түүхийн номын сангийн цахим каталог].</ref> <ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Материализм_и_эмпириокритицизм_(Ленин) В. И. Ленин. ''Материализм и эмпириокритицизм''. Орос хэл дээрх цахим эх].</ref> </references> bz4xpzjmlx4kx4io70ixjs522nsk68m 875887 875886 2026-11-11T02:22:50Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Материализм и эмпириокритицизм]] to [[Материализм ба эмпириокритицизм]] without leaving a redirect 874905 wikitext text/x-wiki '''Материализм ба эмпириокритицизм''' (орос. ''Материализм и эмпириокритицизм'') — Оросын хувьсгалч, улс төрийн зүтгэлтэн, марксист философич [[Владимир Ильич Ленин]]ий 1908 онд бичиж, 1909 онд хэвлүүлсэн философийн бүтээл юм. Бүтээлийн бүрэн гарчиг нь ''Материализм и эмпириокритицизм: Критические заметки об одной реакционной философии'' буюу «Материализм ба эмпириокритицизм: Нэгэн урвалт философийн тухай шүүмжлэлт тэмдэглэл» юм. Уг бүтээлд эмпириокритицизмын философийн үндэслэл, танин мэдэхүйн онолыг шүүмжилж, диалектик материализмын байр суурийг хамгаалахыг зорьжээ.<ref name="MIA">[https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1908/mec/index.htm Vladimir I. Lenin, ''Materialism and Empirio-criticism'', Marxists Internet Archive].</ref> == Бичигдсэн түүх == Ленин уг бүтээлийг 1908 оны хоёрдугаар сараас аравдугаар сарын хооронд бичсэн бөгөөд IV бүлгийн I хэсэгт оруулсан нэмэлтийг 1909 оны гуравдугаар сард боловсруулжээ. Бүтээлийнхээ материалыг бэлтгэхдээ Женев болон Лондон хотын номын сангуудад ажиллаж, тухайн үеийн философи, байгалийн шинжлэх ухааны бүтээлүүдийг судалсан байна. Тэрээр 1908 оны тавдугаар сард Лондон хотод очиж, Британийн музейн номын санд ажилласан тухай бүтээлийн тайлбар, намтрын эх сурвалжуудад тэмдэглэжээ.<ref name="MIA"/> Энэ бүтээл нь XX зууны эхэн үеийн Оросын марксист хүрээнд өрнөсөн философийн маргаантай холбоотой юм. Тухайн үед [[Эрнст Мах]], [[Рихард Авенариус]] нарын үзэл санаанд тулгуурласан эмпириокритицизмын нөлөө зарим марксист сэтгэгчдийн дунд нэмэгдэж байв. [[Александр Богданов]], [[Владимир Базаров]], [[Павел Юшкевич]] зэрэг философич, сэтгэгчдийн байр суурьтай холбоотой маргаан нь Лениний бүтээлийг бичих нэгэн чухал шалтгаан болсон юм. Ленин уг бүтээлдээ [[Карл Маркс]], [[Фридрих Энгельс]] нарын философийн үзэл санааг тайлбарлан, материализм ба идеализмын үндсэн ялгааг танин мэдэхүйн онолын үүднээс авч үзжээ. Тэрээр мэдрэхүй, туршлага, бодит байдал, объектив үнэн, шалтгаант холбоо, орон зай, цаг хугацаа зэрэг асуудлыг философийн маргааны гол сэдэв болгон дэвшүүлсэн байна. == Хэвлэгдсэн түүх == Бүтээл 1909 оны тавдугаар сард Москва хотод «Звено» хэвлэлийн газраас тусдаа ном хэлбэрээр хэвлэгджээ. Анхны хэвлэлд зохиогчийн нэрийг Лениний ''Вл. Ильин'' хэмээх нууц нэрээр бичсэн байна. Анхны хэвлэлийн ном зүйн бүртгэлд бүтээлийг ''Материализм и эмпириокритицизм: критические заметки об одной реакционной философии'' гэсэн гарчигтай, Москва хотод 1909 онд «Звено» хэвлэлийн газраас гарсан, 438 хуудастай ном гэж тэмдэглэсэн байдаг.<ref name="SHPL">[https://elib.shpl.ru/ru/nodes/91868-lenin-v-i-materializm-i-empiriokrititsizm-locale-nil-m-1909 Оросын Улсын Нийгэм, Улс төрийн түүхийн номын сан (ГПИБ): Ленин В. И. ''Материализм и эмпириокритицизм''. Москва, 1909].</ref> Номын анхны хэвлэл нь тухайн үеийн философийн маргаанд шууд оролцсон шүүмжлэлт бүтээл байсан бөгөөд гарчигтаа эмпириокритицизмыг «урвалт философи» хэмээн тодорхойлсон дэд гарчигтай байв. Уг нэр томьёо нь Лениний өөрийн үзэл баримтлал, шүүмжлэлийн байр суурийг илэрхийлдэг бөгөөд философийн чиглэлийн нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн төвийг сахисан тодорхойлолт биш юм. Хожим уг бүтээл Лениний түүвэр зохиол, бүрэн зохиолын эмхэтгэлүүдэд дахин хэвлэгдэж, олон хэлээр орчуулагдсан байна. Англи хэлний хэвлэлүүдийн нэг нь ''Materialism and Empirio-criticism: Critical Comments on a Reactionary Philosophy'' нэртэй бөгөөд 1972 онд Москва хотод «Прогресс» хэвлэлийн газраас гаргасан Лениний зохиолын XIV ботийн 17–362 дугаар хуудсанд нийтлэгдсэн эхийг ашигласан байдаг.<ref name="MIA"/> == Бүтцийн тухай == Бүтээл нь хоёр удаагийн өмнөх үг, удиртгал, зургаан бүлэг, төгсгөл болон нэмэлт хэсгээс бүрдэнэ. Таны өгсөн номын агуулгын зурагт бүлэг, дэд бүлгүүдийн гарчиг болон хуудасны дугаарыг дараах байдлаар тэмдэглэсэн байна. Доорх хуудасны дугаар нь тухайн зурагт харагдаж буй хэвлэлийн агуулгын хүснэгтэд хамаарах бөгөөд 1909 оны анхны хэвлэлийн хуудасны дугаартай адил гэж үзэхгүй. === Өмнөх үг ба удиртгал === Анхны хэвлэлд зориулсан өмнөх үг — 7-р тал Хоёр дахь хэвлэлд зориулсан өмнөх үг — 11-р тал ''Удиртгалын оронд. 1908 онд зарим «марксистууд» материализмыг хэрхэн няцааж байсан болон 1710 онд зарим идеалистуудын хийсэн шүүмжлэлийн тухай'' — 13-р тал === I бүлэг. Эмпириокритицизм ба диалектик материализмын танин мэдэхүйн онол. I === Хуудас 43–139. Мэдрэхүй ба мэдрэхүйн цогцолборууд «Ертөнцийн элементүүдийн нээлт» Үндсэн зохицол ба «гэнэн реализм» Хүнээс өмнө байгаль оршин байсан уу? Хүн тархины тусламжтайгаар сэтгэдэг үү? Мах ба Авенариусын солипсизм === II бүлэг. Эмпириокритицизм ба диалектик материализмын танин мэдэхүйн онол. II === Хуудас 141–218. «Өөртөө орших юм» буюу В. Чернов Ф. Энгельсийг няцаасан нь «Трансцендент» буюу В. Базаров Энгельсийн үзлийг «шинэчлэн тайлбарласан» нь Л. Фейербах ба И. Дицген нар «өөртөө орших юм»-ын тухай Объектив үнэн оршин байдаг уу? Абсолют ба харьцангуй үнэн буюу А. Богдановын илрүүлсэн Энгельсийн эклектизм Танин мэдэхүйн онол дахь практикийн шалгуур === III бүлэг. Диалектик материализм ба эмпириокритицизмын танин мэдэхүйн онол. III === Хуудас 219–302. Матери гэж юу вэ? Туршлага гэж юу вэ? «Туршлага» гэсэн ойлголтын талаар Плехановын гаргасан алдаа Байгаль дахь шалтгаант холбоо ба зайлшгүй байдал «Сэтгэлгээний хэмнэлтийн зарчим» ба «ертөнцийн нэгдэл»-ийн асуудал Орон зай ба цаг хугацаа Эрх чөлөө ба зайлшгүй байдал === IV бүлэг. Философийн идеалистууд — эмпириокритицизмын холбоотон ба залгамжлагчид === Хуудас 303–400. Кантийн үзлийг зүүн ба баруун талаас шүүмжилсэн нь «Эмпириосимволист» Юшкевич Черновын «эмпириокритицизм»-ыг хэрхэн дэмжсэн тухай Мах ба Авенариусын залгамжлагч имманент философичид Эмпириокритицизм хаашаа чиглэж байна вэ? А. Богдановын «эмпириомонизм» «Бэлгэдлийн онол» буюу иероглифын онол ба Гельмгольцын шүүмжлэл Дюрингийн хоёрдмол шүүмжлэл И. Дицген хэрхэн урвалт философичдод таалагдаж болох тухай === V бүлэг. Байгалийн шинжлэх ухаанд гарсан шинэ хувьсгал ба философийн идеализм === Хуудас 401–509. Орчин үеийн физикийн хямрал «Матери алга болсон» Материгүйгээр хөдөлгөөн оршин байж болох уу? Орчин үеийн физикийн хоёр чиглэл ба Английн спиритуализм Орчин үеийн физикийн хоёр чиглэл ба Германы идеализм Орчин үеийн физикийн хоёр чиглэл ба Францын фидеизм Оросын «физикч-идеалист» «Физик идеализм»-ын мөн чанар ба ач холбогдол === VI бүлэг. Эмпириокритицизм ба түүхэн материализм === Хуудас 511–582. Германы эмпириокритикчдийн нийгмийн шинжлэх ухааны салбар дахь аялал Богданов Марксын үзлийг хэрхэн засаж, «хөгжүүлж» байгаа тухай Суворовын «нийгмийн философийн үндэс»-ийн тухай Философи дахь намын байр суурь ба философийн бие даасан байдал Эрнст Геккель ба Эрнст Мах === Төгсгөл === Дүгнэлт — 583-р тал IV бүлгийн I хэсэгт оруулсан нэмэлт: Н. Г. Чернышевский Кантийн үзлийг аль талаас нь шүүмжилж байсан тухай — 589-р тал Тайлбар — номын төгсгөлийн хэсэг == Гол агуулга == === Материализм ба идеализмын ялгаа === Бүтээлийн үндсэн асуудлын нэг нь материализм ба идеализмын хоорондын философийн ялгаа юм. Лениний тайлбараар материализм нь хүний ухамсар, мэдрэхүйгээс үл хамааран оршин байдаг объектив бодит байдлыг хүлээн зөвшөөрдөг. Харин идеалист чиглэлүүд нь бодит байдлын үндэс, эсвэл түүнийг танин мэдэх боломжийг ухамсар, санаа, мэдрэхүйтэй холбон тайлбарладаг гэж үзжээ. Ленин материализмыг философийн үндсэн чиглэл болгон хамгаалж, хүний мэдрэхүй нь хүнээс үл хамааран оршин буй гадаад ертөнцийн тусгал гэж тайлбарласан байна. Түүний үзсэнээр байгаль, матери нь хүний ухамсраас өмнө оршин байдаг бөгөөд хүний танин мэдэхүй бодит ертөнцтэй харилцах явцад хөгждөг. === Эмпириокритицизмын шүүмжлэл === Эмпириокритицизм нь XIX зууны сүүл, XX зууны эхэн үед Эрнст Мах, Рихард Авенариус нарын бүтээлээр хөгжсөн философийн чиглэл юм. Энэ чиглэл нь туршлага, мэдрэхүй, мэдрэхүйн өгөгдөлд тулгуурлан мэдлэгийн үндсийг тайлбарлахыг зорьсон байдаг. Ленин эмпириокритицизмын зарим гол санааг субъектив идеализмд ойртсон гэж үзэж, түүний төлөөлөгчдийн мэдрэхүй, туршлагын тухай тайлбарыг шүүмжилжээ. Тэрээр Мах, Авенариус нарын үзэл санаа нь гадаад ертөнцийн хүний ухамсраас үл хамаарах бодит оршихуйг хангалттай тайлбарлаж чадахгүй гэж маргасан байна. === Танин мэдэхүй ба объектив үнэн === Номын II бүлэгт объектив үнэн, абсолют ба харьцангуй үнэн, «өөртөө орших юм» гэсэн асуудлыг авч үздэг. Ленин хүний танин мэдэхүй бодит ертөнцийг тусган илэрхийлэх боломжтой бөгөөд шинжлэх ухааны мэдлэг нь бодит байдлын тухай улам бүр гүнзгий, нарийвчилсан ойлголтод хүрч чадна гэж үзжээ. Тэрээр объектив үнэнийг хүний хүсэл, итгэл үнэмшлээс үл хамааран орших бодит байдлын агуулгатай холбон тайлбарласан байна. Харин абсолют ба харьцангуй үнэний харилцааг мэдлэгийн түүхэн хөгжил, шинжлэх ухааны ололттой холбон авч үзжээ. === Практикийн шалгуур === Ленин танин мэдэхүйн үнэн зөвийг шалгах чухал үндэс нь практик гэж үзсэн. Хүний үйл ажиллагаа, туршилт, үйлдвэрлэл болон нийгмийн практик нь мэдлэг бодит байдалтай нийцэж байгаа эсэхийг шалгах боломж олгодог гэж тайлбарласан байна. Энэ байр суурь нь марксист танин мэдэхүйн онолд практикийн гүйцэтгэх үүргийг онцолсон үзэл санааны нэг хэсэг юм. === Байгаль, шалтгаант холбоо ба зайлшгүй байдал === III бүлэгт байгаль дахь шалтгаант холбоо, зайлшгүй байдал, орон зай, цаг хугацаа, эрх чөлөө зэрэг асуудлыг авч үздэг. Ленин байгалийн үзэгдлүүд хүний ухамсраас үл хамаарах зүй тогтол, шалтгаант холбоотой гэж үзэж, тэдгээрийг шинжлэх ухааны аргаар танин мэдэх боломжтой хэмээн тайлбарлажээ. Тэрээр эрх чөлөө ба зайлшгүй байдлын харилцааг мөн авч үзэн, хүний эрх чөлөөг байгалийн болон нийгмийн бодит нөхцөлөөс тусгаарлан ойлгож болохгүй гэсэн байр суурийг илэрхийлсэн байна. === Байгалийн шинжлэх ухаан ба философи === V бүлэгт XIX зууны төгсгөл, XX зууны эхэн үеийн физикийн шинэ нээлтүүдтэй холбоотой философийн маргааныг авч үздэг. Тухайн үед атомын бүтэц, цацраг идэвхт чанар, материйн тухай ойлголтод гарсан өөрчлөлтүүд нь байгалийн шинжлэх ухаан болон философийн харилцааны асуудлыг дахин хөндөхөд хүргэсэн юм. Ленин физикийн шинэ нээлтүүдийг материйн оршин тогтнохыг үгүйсгэх үндэслэл гэж үзэж болохгүй хэмээн маргажээ. Түүний тайлбараар шинжлэх ухааны онол, материйн тухай ойлголт өөрчлөгдөх нь объектив бодит байдал өөрөө үгүй болж байна гэсэн үг биш юм. === Түүхэн материализм === VI бүлэгт эмпириокритицизмын үзэл санааг нийгмийн шинжлэх ухаан, түүхийн материалист тайлбартай холбон авч үздэг. Ленин Богданов болон тухайн үеийн бусад сэтгэгчдийн нийгэм, түүхийн тухай философийн байр суурийг шүүмжилж, Маркс, Энгельс нарын түүхэн материализмын үндсэн зарчмуудыг хамгаалжээ. Мөн философийн онолууд нийгэм, улс төрийн үзэл баримтлалтай хэрхэн холбогддог, философийн маргаанд үзэл санааны байр суурь ямар үүрэгтэй талаар хэлэлцсэн байна. == Бүтээлд дурдагдсан философичид == Уг бүтээлд материализм, диалектик материализм, эмпириокритицизм, идеализм болон байгалийн шинжлэх ухааны философийн асуудалтай холбоотой олон сэтгэгчийн бүтээл, үзэл санааг авч үзсэн байдаг. Үүнд: [[Карл Маркс]] — марксизмын үндэслэгчдийн нэг. [[Фридрих Энгельс]] — диалектик материализм, түүхэн материализмын онолын хөгжилд хувь нэмэр оруулсан философич. [[Людвиг Фейербах]] — Германы материалист философич. [[Иосиф Дицген]] — материалист философийн чиглэлийн сэтгэгч. [[Георгий Плеханов]] — Оросын марксист онолч. [[Эрнст Мах]] — эмпириокритицизмын гол төлөөлөгчдийн нэг. [[Рихард Авенариус]] — эмпириокритицизмын үндэслэгчдийн нэг. [[Александр Богданов]] — эмпириомонизмын төлөөлөгч. [[Владимир Базаров]] — эмпириокритицизмын үзэл санаатай холбоотой Оросын сэтгэгч. [[Павел Юшкевич]] — эмпириосимволизмын төлөөлөгч. [[Иммануил Кант]] — Германы сонгодог философич. [[Герман фон Гельмгольц]] — Германы физикч, физиологич. [[Евгений Дюринг]] — Германы философич, эдийн засагч. [[Эрнст Геккель]] — Германы биологич, байгаль судлаач. [[Николай Чернышевский]] — Оросын философич, хувьсгалт ардчилсан үзэлтэн. [[Виктор Чернов]] — Оросын улс төрийн зүтгэлтэн, социалист хувьсгалч үзэл санааны төлөөлөгч. Эдгээр хүмүүсийн зарим нь Лениний хамгаалсан материалист чиглэлийн төлөөлөгч байсан бол зарим нь түүний шүүмжлэлийн объект болжээ. Иймээс тэднийг бүгдийг нь материалист философич гэж ангилах нь зохисгүй юм. == Философийн ач холбогдол == ''Материализм ба эмпириокритицизм'' нь марксист философийн хүрээнд танин мэдэхүйн онол, объектив үнэн, материйн тухай ойлголт, шинжлэх ухааны философийн асуудлыг хэлэлцсэн томоохон бүтээлүүдийн нэг юм. Бүтээл нь марксист философийн уламжлалд диалектик материализмын байр суурийг тайлбарлах, эмпириокритицизмын үзэл санаатай маргах онолын үндэс болсон. Ялангуяа материйн объектив оршихуй, хүний мэдрэхүйн тусгалын шинж, практикийн шалгуур, байгалийн зүй тогтлын тухай Лениний тайлбар нь хожмын марксист философийн хэлэлцүүлэгт өргөн хэрэглэгдэж байв. Зөвлөлт Холбоот Улсад марксист-ленинист философийн сургалт, судалгааны хүрээнд уг бүтээлийг чухал эх сурвалжийн нэг болгон судалж байжээ. Мөн социалист орнуудын философийн сургалт, улс төрийн боловсролын хөтөлбөрт орж, олон хэлээр хэвлэгдсэн байна.<ref name="MIA"/> Гэхдээ уг бүтээл нь философийн маргаантай асуудлуудыг тодорхой үзэл суртлын байр сууринаас авч үзсэн шүүмжлэлт бүтээл юм. Иймээс түүний дүгнэлт, эмпириокритицизмын тухай тайлбар, байгалийн шинжлэх ухааны асуудлаарх байр суурийг тухайн үеийн шинжлэх ухаан, философийн түүхэн нөхцөлтэй нь холбон судлах шаардлагатай. == Уншигчид ба хэрэглээ == Бүтээл анх марксист философи, улс төрийн онолын маргаанд оролцож байсан уншигчид, намын идэвхтнүүд, философи болон байгалийн шинжлэх ухааны асуудлыг сонирхогчдод зориулсан онолын шинжтэй ном байв. Хожим уг бүтээл дараах хүрээнд уншигдаж, судлагдах болсон: Марксист болон ленинист философийн судлаачид; философи, танин мэдэхүйн онолын чиглэлээр суралцагчид; материализм, идеализмын маргааныг судалж буй уншигчид; философийн түүх, Оросын марксизмын түүхийг судлагчид; байгалийн шинжлэх ухаан ба философийн харилцааг сонирхогчид. Уг бүтээл нь ерөнхий уншигчдад зориулсан хялбаршуулсан ном бус, философийн эх сурвалж, онолын маргаан, тухайн үеийн эрдэм шинжилгээний бүтээлүүдэд тулгуурласан судалгааны шинжтэй бүтээл юм. == Соёл, оюуны нөлөө == XX зууны марксист философийн хөгжилд уг бүтээл чухал байр суурь эзэлсэн. Зөвлөлтийн философийн уламжлалд диалектик материализм болон эмпириокритицизмын талаарх хэлэлцүүлгийг системчлэхэд нөлөөлсөн бөгөөд марксист танин мэдэхүйн онолын үндсэн асуудлуудыг тайлбарлахад өргөн ашиглагджээ. Олон хэлээр орчуулагдан хэвлэгдсэнээр уг бүтээл Зөвлөлт Холбоот Улсаас гадна бусад социалист орнуудын философийн сургалт, судалгаанд хүрсэн байна. Түүний агуулга нь материализм, идеализм, шинжлэх ухааны мэдлэг, объектив үнэн болон философийн үзэл санааны харилцааны тухай олон улсын марксист хэлэлцүүлгийн нэг хэсэг болсон юм.<ref name="MIA"/> Өнөө үед уг бүтээл нь зөвхөн марксист философийн эх сурвалж төдийгүй XX зууны эхэн үеийн Оросын философийн маргаан, байгалийн шинжлэх ухааны шинэ нээлтүүдийн философийн тайлбар, улс төр ба философийн харилцааг судлахад ашиглагддаг түүхэн эх сурвалж юм. == Эшлэл == <references> <ref name="MIA">[https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1908/mec/index.htm Vladimir I. Lenin. ''Materialism and Empirio-criticism: Critical Comments on a Reactionary Philosophy''. Marxists Internet Archive].</ref> <ref name="SHPL">[https://elib.shpl.ru/ru/nodes/91868-lenin-v-i-materializm-i-empiriokrititsizm-locale-nil-m-1909 Ленин В. И. ''Материализм и эмпириокритицизм''. Москва: Звено, 1909. Оросын Улсын Нийгэм, улс төрийн түүхийн номын сангийн цахим каталог].</ref> <ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Материализм_и_эмпириокритицизм_(Ленин) В. И. Ленин. ''Материализм и эмпириокритицизм''. Орос хэл дээрх цахим эх].</ref> </references> bz4xpzjmlx4kx4io70ixjs522nsk68m 0 149145 875913 874911 2026-11-11T06:27:34Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Тусгаар тогтнолын бичиг сахигч]] to [[Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч]] without leaving a redirect 874911 wikitext text/x-wiki [[Файл:«Тусгаар Тогтнол Бошиг сахигч».jpg|thumb|right|300px|«Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч» уран сайхны киноны албан ёсны постер.]] '''Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч''' нь 2026 онд нээлтээ хийсэн Монголын түүхэн уран сайхны кино юм. Тус киног Бат-Өлзийн Тамир найруулж, Тодко Самсон буюу Түмэн-Өлзийн Мягмартогтох зохиолыг нь бичжээ. Кинонд Монгол Улсын тусгаар тогтнолын үндэс суурь бүрэлдсэн түүхэн үе, тухайн цагийн төрийн зүтгэлтнүүдийн сонголт, эх орныхоо төлөөх тэмцэл, золиосыг уран сайхны хэлбэрээр өгүүлдэг. Уг бүтээл 2026 оны 3 дугаар сарын 6-нд кино театруудаар нээлтээ хийсэн бөгөөд Үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөний 115 жилийн ойд зориулан бүтээжээ.<ref name="Ikon">{{cite web |url=https://ikon.mn/n/3lz6 |title=СКАЙмедиа корпорацийн хөрөнгө оруулсан “Тусгаар тогтнол” бошиг сахигч түүхэн УСК нээлтээ хийлээ |publisher=Ikon.mn |date=2026-03-12 |access-date=2026-11-05}}</ref> == Үйл явдал == Киноны үйл явдал Монгол Улсын тусгаар тогтнолын үндэс суурь тавигдаж байсан түүхэн цаг үед өрнөнө. Бүтээлийн гол сэдэв нь Монголын төр, нийгмийн зүтгэлтнүүд улс орныхоо ирээдүйн төлөө гаргасан шийдвэр, тэдний хоорондын харилцаа, улс төрийн нөхцөл байдал, тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцэл юм. Киноны албан ёсны танилцуулгад тухайн үеийн Монголын ноёд, язгууртнуудын дунд “өргөмөл хөвүүн”-тэй болох явдал түгээмэл байсан шалтгаан, түүний цаадах нууц, уг үйл явдалтай холбоотой золиосыг хөндөн харуулсан гэжээ.<ref name="Tiko">{{cite web |url=https://www.tiko.mn/film/tusgaartogtnolboshigsahigch |title=Тусгаар Тогтнол Бошиг Сахигч |publisher=Tiko |access-date=2026-11-05}}</ref> == Бүтээсэн түүх == === Зохиолын эх сурвалж === Киноны зохиолыг Тодко Самсон хэмээх уран бүтээлийн нэрээр танигдсан Түмэн-Өлзийн Мягмартогтох бичсэн байна. Тус кино нь түүний ''Үр хөврөл'' зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн уран сайхны бүтээл юм. Зохиолд Монголын тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцэл, тухайн үеийн төрийн зүтгэлтнүүдийн хувь заяа, улс орны ирээдүйд нөлөөлсөн шийдвэрүүдийг голлон тусгасан байна.<ref name="Unuudur">{{cite web |url=https://www.unuudur.mn/a/280728 |title=Түүхээр “тоглож” болохгүйг “Тусгаар тогтнол” харуулав |publisher=Өнөөдөр |date=2026-03-16 |access-date=2026-11-05}}</ref> === Найруулга ба үйлдвэрлэл === Киноны найруулагчаар Бат-Өлзийн Тамир ажилласан бөгөөд тэрээр мөн кинонд жүжигчний дүр бүтээжээ. Киноны төслийг ''Made by Tamir'' продакшнтай холбон танилцуулсан байна.<ref name="Kinosan">{{cite web |url=https://kinosan.mn/movie/2984 |title=Тусгаар Тогтнол Бошиг Сахигч |publisher=Кино сан |access-date=2026-11-05}}</ref> Тус киноны бүтээлд СКАЙмедиа корпораци хөрөнгө оруулсан. Мөн Кино урлагийг дэмжих сангаас 158,786,301 төгрөгийн эргэн төлөх нөхцөлгүй санхүүжилт олгох гэрээг 2025 оны 12 дугаар сарын 4-нд байгуулсан тухай мэдээлжээ. Гэрээний санхүүжилтийн 80 хувь болох 127,029,040 төгрөгийг урьдчилан олгож, үлдсэн хэсгийг гэрээний хэрэгжилтийг дүгнэсний дараа олгохоор тусгасан байна.<ref name="Reelnews">{{cite web |url=https://www.reelnews.mn/a/3957 |title=“Тусгаар Тогтнол” бошиг сахигч киног бүтээхэд 157.8 сая төгрөгийн санхүүжилт олгожээ |publisher=Reelnews.mn |date=2026-03-09 |access-date=2026-11-05}}</ref> == Дүрүүд ба жүжигчид == Кинонд Монголын театр, кино урлагийн салбарын олон үеийн жүжигчид оролцсон. Гол дүрүүдэд дараах жүжигчид тогложээ:<ref name="Khumuun">{{cite web |url=https://www.khumuun.mn/a/2403 |title=“Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч” кино зөвхөн SkyMedia-д байршина |publisher=Khumuun.mn |date=2026-09-26 |access-date=2026-11-05}}</ref> Бат-Өлзийн Тамир — Сайн ноён хан Намнансүрэн Ганболдын Эрдэнэбилэг — Эрдэнэ дайчин хошой чин ван Ханддорж Сүрэнгийн Сарантуяа Нямын Сувд Б.Одончимэг А.Ганчимэг Э.Тодгэрэл Ц.Төмөрхуяг == Нээлт ба түгээлт == Кино 2026 оны 3 дугаар сарын 6-нд Монголын кино театруудаар нээлтээ хийсэн. Киноны үргэлжлэх хугацаа 154 минут бөгөөд түүхэн, драмын төрөлд багтдаг.<ref name="Soyombo">{{cite web |url=https://soyombo.mn/film/tusgaartogtnolboshigsahigch |title=Тусгаар Тогтнол Бошиг Сахигч |publisher=Соёмбо кино театр |access-date=2026-11-05}}</ref> 2026 оны 9 дүгээр сард уг киног SkyMedia платформоор дамжуулан үзэгчдэд хүргэхээр болсон тухай мэдээлсэн байна. Ингэснээр кино театрын үзвэрээс гадна цахим платформоор дамжуулан илүү өргөн хүрээний үзэгчдэд хүрэх боломж бүрджээ.<ref name="Urlag">{{cite web |url=https://urlag.mn/post/158604 |title=“Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч” түүхэн уран сайхны кино зөвхөн “Skymedia”-д байршина |publisher=Урлаг.мн |date=2026-09-25 |access-date=2026-11-05}}</ref> == Сэдэв, ач холбогдол == === Түүхэн агуулга === Кино нь Монголын үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн, 1911 оны тусгаар тогтнолын үйл явцтай холбоотой түүхэн сэдвийг уран сайхны аргаар үзүүлдэг. Тухайн үеийн улс төрийн нөхцөл байдал, төрийн зүтгэлтнүүдийн байр суурь, улс орны тусгаар тогтнолын төлөө хийсэн сонголт, золиосыг гол сэдвээ болгосон байна. === Үзэгчдийн хүрээ === Киноны сэдэв, агуулгаас үзэхэд Монголын түүх, үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн, тусгаар тогтнолын түүхийг сонирхдог үзэгчид, түүхэн уран сайхны кино сонирхогчид, залуу үеийнхэнд чиглэсэн бүтээл юм. Бүтээлийг санаачлагчдын зүгээс шинэ үеийн залууст Монголын түүхийг таниулах, тусгаар тогтнолын үнэ цэнийг ойлгуулах зорилгыг онцолсон байна.<ref name="Ikon" /> === Соёлын нөлөө === ''Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч'' нь үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөний 115 жилийн ойд зориулан бүтээгдсэнээрээ Монголын түүхэн ой, үндэсний ухамсар, тусгаар тогтнолын үнэ цэнийг кино урлагийн хэлээр олон нийтэд хүргэх зорилготой бүтээл юм. Түүхэн хүмүүсийн дүрийг дэлгэцээр сэргээн харуулж, тухайн үеийн улс төр, нийгмийн үйл явдлыг өргөн хүрээний үзэгчдэд сонирхолтой хэлбэрээр хүргэхийг зорьжээ.<ref name="Unuudur" /> == Олон улсын кино наадам ба Оскарын сонгон шалгаруулалт == 2026 онд Монголын Үндэсний кино урлагийн зөвлөлөөс уг киног 99 дэх удаагийн Академийн шагнал гардуулах ёслолын ''Олон улсын шилдэг бүрэн хэмжээний кино'' төрөлд Монгол Улсыг төлөөлөн оролцуулах бүтээлээр сонгосон байна. Энэ нь Монгол Улсаас Оскарын тухайн төрөлд илгээх үндэсний сонголт бөгөөд Академийн шагналд албан ёсоор нэр дэвшсэн гэсэн үг биш юм.<ref name="UnuudurOscar">{{cite web |url=https://www.unuudur.mn/a/284140 |title=“Оскар”-ын урьдчилсан шалгаруулалтад “Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч” киног сонгожээ |publisher=Өнөөдөр |access-date=2026-11-05}}</ref> Мөн уг кино 2026 оны Asian World Film Festival-ийн хөтөлбөрт Монгол Улсын Оскарын олон улсын шилдэг бүрэн хэмжээний киноны төрөлд илгээсэн бүтээл хэмээн танилцуулагдсан байна.<ref name="AWFF">{{cite web |url=https://www.asianworldfilmfest.org/2026-festival-lineup |title=2026 Festival Lineup & Tickets |publisher=Asian World Film Festival |access-date=2026-11-05}}</ref> == Эшлэл == <references /> q1ycxzg8l8d9u7evqob37s39nn2zkyp 0 149147 875957 874920 2026-11-11T11:51:05Z Avirmed Batsaikhan 53733 875957 wikitext text/x-wiki [[Файл:Ambassador Joseph Lake in 1990 (cropped).jpg|thumb]] '''Жозеф Эдвард Лэйк''' ([[Англи хэл|англи]]. ''Joseph Edward Lake,'' 1941 оны 10-р сарын 18-нд төрсөн) -Америкийн мэргэжлийн дипломатч бөгөөд 1990 онд Бүгд Найрамдах '''Монгол Улсад суугаа АНУ-ын анхны суурин Элчин сайд''' болсон (Монгол Улсад суугаа АНУ-ын анхны элчин сайд Ричард Л. Уильямс тэнд оршин суугаагүй). Хожим нь тэрээр АНУ-аас Албани улсад суугаа Элчин сайд (1994–1996), дараа нь Мэдээллийн менежментийн асуудал эрхэлсэн Төрийн нарийн бичгийн даргын орлогч (1996–1997)-аар томилогдсон байна. Тэрээр шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиолч Жэй Лэйкийн эцэг юм. == Намтар == Жо Лэйк 1962 онд Гадаад хэргийн албанд элссэн. Канад, Дахомей, Хятадад хэд хэдэн албан тушаал хашиж байгаад 1969-1971 онд Төрийн департаментын Тагнуул, судалгааны товчооны Зүүн Азийн судалгааны албанд шинжээчээр ажиллаж байжээ. 1973-1976 онд Тайбэй дэх АНУ-ын Элчин сайдын яамны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга, улс төрийн ажилтан, 1976-1977 онд Төрийн департаментын Зүүн Азийн асуудал эрхэлсэн товчооны Филиппиний асуудал эрхэлсэн албанд улс төр-цэргийн ажилтанаар ажиллаж байжээ. 1977-1978 онд тэрээр Нигерийн [[Лагос]] хот дахь АНУ-ын Элчин сайдын яамны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга, улс төрийн ажилтан, дараа нь 1978-1981 оны хооронд Нигерийн Кадуна хот дахь АНУ-ын консулын газарт консул, ерөнхий ажилтан хийж байсан. 1982 онд тэрээр Болгарын [[Софи]] хот дахь АНУ-ын Элчин сайдын яамны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, улс төр/эдийн засгийн хэлтсийн даргаар ажиллаж эхэлсэн бөгөөд 1984 онд Софи дахь төлөөлөгчийн газрын орлогч даргаар томилогдсон. 1985-1986 оны хооронд тэрээр [[АНУ-ын Төрийн Департамент|АНУ-ын Төрийн департаментын]] Зүүн Ази, Номхон далайн асуудал эрхэлсэн товчооны Бүс нутгийн асуудал эрхэлсэн газрын орлогч захирлаар ажиллаж байжээ. 1986 онд тэрээр НҮБ-ын 41 дэх Ерөнхий Ассамблейн АНУ-ын төлөөлөгчдийн зөвлөхөөр ажилласан. 1987 онд Жозеф Лэйк Төрийн департаментын үйл ажиллагааны төвийн захирлаар томилогдсон. 1997 онд Төрийн департаментаас тэтгэвэрт гарч, дараа нь Даллас хотын Олон улсын харилцааны газрын захирлаар (1997–2001) ажиллаж, Даллас хотыг олон улсын хэмжээнд бизнес, хөрөнгө оруулалтын төв болгон сурталчлах олон улсын маркетингийн төлөвлөгөө боловсруулж, удирдаж байв. 6fz6xbpw3a8qi9iyp6qvx45js1ziyu2 0 149148 875956 874924 2026-11-11T11:49:55Z Avirmed Batsaikhan 53733 875956 wikitext text/x-wiki [[Файл:Richard Llewellyn Williams and Ronald Reagan.jpg|thumb]] '''Ричард Ллевеллин Уильямс''' ([[Англи хэл|англи.]] ''Richard Llewellyn Williams'', 1929 оны 12-р сарын 28-нд [[Чикаго]] хотод төрсөн) -АНУ-ын Гадаад хэргийн ахлах албаны ажилтан бөгөөд АНУ-ын дипломатч. Тэрээр ажиллаж байхдаа 30 гаруй жилийн турш АНУ-аас БНХАУ-ын [[Гуанжоу]] дахь Ерөнхий консулын газрыг нээж, 1940-өөд оноос хойш Хятадын эх газарт байрлах анхны Америкийн консулын газрыг байгуулж, 1988-1990 онд '''[[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|Монгол]] Ард Улсад суугаа АНУ-ын анхны Элчин сайдаар ажиллаж байсан''' (1987 оны 1-р сард Монгол Ард Улстай дипломат харилцаа тогтоосон) бөгөөд дараа нь 1990-1993 онд Хонконгт Ерөнхий консулаар томилогдсон. Уильямс мөн Тяньаньмэний хямралын үеэр АНУ-ын Төрийн департаментын Хятадын асуудал эрхэлсэн захирлаар ажиллаж байжээ. == Намтар == Ричард Уильямс 1953-1955 онд АНУ-ын армид алба хааж, Үндэсний аюулгүй байдлын агентлагт ажиллаж эхэлсэн. Тэрээр 1956 онд Гадаад хэргийн албанд элсэн орсон. 1965-1967 онд Цагаан ордны захидал харилцааны газар ажиллаж байжээ. 1968-1972 онд тэрээр АНУ-ын Хонконг дахь Ерөнхий консулын газрын улс төрийн ажилтан байв. 1972-1975 онд Тагнуул, судалгааны товчооны олон улсын харилцааны ажилтнаар ажиллаж байжээ. Тэрээр 1975-1977 онд Төрийн департаментын Фижи, Папуа Шинэ Гвинейн улс орны ажилтан байв. Дараа нь 1977-1978 онд Үндэсний Дайны Коллежид оюутан байсан. Түүнчлэн тэрээр Микронезийн статусын хэлэлцээрийн газрын дэд захирал (1978–1979), Гуанжоу (Кантон) дахь Ерөнхий консул (1979–1981), мөн Хонконг дахь Ерөнхий консулын газар дэд консул (1981–1985) байсан. Ерөнхийлөгч [[Роналд Рейган|Рональд Рейган]] 1988 оны 5-р сарын 8-нд Уильямсыг АНУ-аас БНМАУ-д суугаа анхны Элчин сайдаар томилсон. БНМАУ-тай хоёр талын харилцаа ердөө жилийн өмнө буюу 1987 оны 1-р сард тогтоогоод байсан юм. Тухайн үед Улаанбаатарт дэд бүтцийн бэрхшээл тулгарч байсан тул Төрийн департамент Вашингтоноос Элчин сайдыг хамааруулахаар шийджээ. Төрийн департамент тодорхой улсад зохих ёсны Элчин сайдын яам байгуулах нөөц бололцоогүй үед ийм практик байсан. Төрийн департамент монголчуудад Москва эсвэл Бээжингийн аль нэгнээс хавсрах төлөөлөгч гэж үздэг сэтгэгдэл төрүүлэхгүйн тулд Уильямсыг Вашингтонд байрлуулахаар шийдэж байжээ. == Хувийн амьдрал == Ричард Уильямс 1961 оны 3-р сарын 25-нд Жейн Сюэжен Хуотой (Jane Xuezhen Khuo) гэрлэжээ. Тэд 2023 оны 5-р сарын 30-нд эхнэрийг нас барах хүртэл Калифорни мужийн Менло Паркт амьдарч байсан бөгөөд түүнээс хойш тэрээр тэтгэвэрт гарч, Калифорни мужийн Окленд хотод амьдарч байна. Тэрээр хүү Марк Уильямс, охин Мария Уильямс Сайфер, мөн Эден, Элиз, Камилла гэсэн гурван ач зээтэй. jlu6uqhef2ur4gy6bexuisaxexq15an 0 149158 875817 875375 2026-11-10T20:14:11Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 5 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875817 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн Music of the Spheres World Tour аялан тоглолтын соёл, эдийн засаг, байгаль орчинд үзүүлсэн нөлөө}} [[File:ColdplayAMS18072023.jpg|thumb|upright=1.3|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Johan Cruyff Arena]] цэнгэлдэх хүрээлэнд тоглож буй нь]] Британийн [[Coldplay]] рок хамтлагийн '''[[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын нөлөө''' нь 2022–2025 оны аялан тоглолтын байгаль орчин, соёл, нийгэм, эдийн засаг болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн үр нөлөөг хамарна. Аялан тоглолт нь түүхэн дэх хамгийн олон хүн үзсэн хөгжмийн аялан тоглолт болж, хамтлагийн хувьд анх удаа нэг тэрбум ам.доллароос дээш орлого олсон аялан тоглолтод тооцогдсон. Коронавирусийн цар тахлын дараах томоохон тоглолтууд Coldplay-ийн олон нийтийн үнэлэмжид нөлөөлсөн.<ref name="BEAUMONT" /> Хамтлаг байгальд ээлтэй тоглолтын зорилго дэвшүүлж, өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад хүлэмжийн хийн ялгарлаа 59 хувиар бууруулан, есөн сая гаруй мод тарихад хувь нэмэр оруулсан гэж мэдээлсэн. Үүний зэрэгцээ био түлш, томоохон компаниудтай хийсэн хамтын ажиллагаа нь шүүмжлэл дагуулсан. Тоглолт зохион байгуулсан хотуудад тасалбарын эрэлт, тээвэр, худалдаа, зочид буудал, аялал жуулчлалын идэвх нэмэгдсэн. == Тогтвортой аялан тоглолт == === Салбарынхны үнэлгээ === 2019 онд «Everyday Life» цомгоо гаргасны дараа Coldplay хамтлаг байгаль орчинд ээлтэй тоглолт зохион байгуулах боломж бүрдэх хүртэл томоохон аялан тоглолт хийхгүй гэж мэдэгдсэн. Харин 2021 оны аравдугаар сарын 14-нд «Music of the Spheres World Tour» аялан тоглолтоо зарлаж, өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад нүүрстөрөгчийн давхар ислийн ялгарлыг 50 хувиар бууруулах төлөвлөгөө танилцуулсан.<ref name="RICHARDS" /> Энэхүү төлөвлөгөөнд сэргээгдэх эрчим хүч, дахин цэнэглэдэг хөдөлгөөнт батарей, шинэ төрлийн LED тайзны тоног төхөөрөмж, олон хотод дараалан тоглох зохион байгуулалт багтжээ. BMW компанитай хамтран тоглолтод зориулсан цэнэглэдэг хөдөлгөөнт эрчим хүчний систем хөгжүүлсэн. Үзвэрийн салбарын хэвлэлүүд уг туршилтыг концертын салбарын тогтвортой хөгжлийн чухал жишээ гэж үнэлсэн.<ref name="PEARL" /> Live Nation компанийн тогтвортой хөгжлийн удирдлага Coldplay-ийн хэрэгжүүлсэн шийдлүүдийг бусад уран бүтээлч, тоглолтын газруудад нэвтрүүлэх боломжтой гэж үзсэн. Мөн тус аялан тоглолтын загвар нь Billie Eilish, Shawn Mendes зэрэг уран бүтээлчдийн байгаль орчны санаачилгуудтай зэрэгцэн хэлэлцэгдэж байв.<ref name="TAYLOR" /> === Хамтын ажиллагааны шүүмжлэл === Байгаль орчны зарим байгууллага Coldplay-ийн Neste компаниас био түлш худалдан авах, BMW-тэй хамтран ажиллах шийдвэрийг шүүмжилсэн. Transport & Environment байгууллагын төлөөлөгч Neste-ийн нийлүүлэлтийн сүлжээ ой устгалтай холбоотой байж болзошгүйг анхааруулж, энэ хамтын ажиллагаагаар компанийн нэр хүндийг ногоон мэт харагдуулах эрсдэлтэй гэж мэдэгдсэн. SumOfUs байгууллага BMW-ийн Европын холбооны автомашины утааны бодлоготой холбоотой лоббид шүүмжлэлтэй хандсан.<ref name="NESLEN" /> Coldplay эдгээр шүүмжлэлд хариулахдаа тогтвортой аялан тоглолт байгуулах ажил үргэлжилж байгаа бөгөөд өөрсдийн арга хэмжээ бүрийг төгс гэж үзэхгүй байгаагаа илэрхийлсэн. Neste компани нийлүүлэлтийн талаар шалгалт хийснээ мэдээлсэн бөгөөд тус компани, хамтлагийн хамтын ажиллагаа 2023 оны нэгдүгээр сард дуусгавар болжээ.<ref name="MOORE" /><ref name="RIPAOJA" /> === Ялгарлын бууралт === Массачусетсийн технологийн хүрээлэнгийн профессор Жон Фернандесийн удирдсан судалгааны баг тоглолтуудын өгөгдлийг өмнөх A Head Full of Dreams Tour (2016–2017)-той харьцуулж, нүүрстөрөгчийн ялгарлыг 59 хувиар бууруулсныг тогтоожээ. Хог хаягдлын 72 хувийг булшлах талбайд очихоос сэргийлж, LED бугуйвчны үйлдвэрлэлийг 80 хувиар бууруулсан байна.<ref name="DURAN" /> Эхний жилд LED бугуйвчныг буцаан цуглуулах дундаж хувь 86-д хүрсэн. Тоглолтын үйлчилгээний илүүдлээс 9,625-аас олон хоол болон 90 кг ариун цэврийн хэрэгслийг орон гэргүй хүмүүст хандивлажээ. Нарны хавтан, хөдөлгөөнөөс цахилгаан гаргадаг шал болон унадаг дугуйн төхөөрөмжүүд нэг тоглолтод 15 кВт·ц цахилгаан үйлдвэрлэсэн гэж мэдээлсэн.<ref name="ASWAD" /> Live Nation-ийн мэдээлснээр хамтлаг ойжуулалтын төслүүдээр дамжуулан есөн сая гаруй мод тарьсан байна. 2023 онд Time сэтгүүл Coldplay-ийг уур амьсгалын чиглэлээр нөлөө бүхий байгууллага, манлайлагчдын жагсаалтад оруулжээ.<ref name="KNUTSSON" /> == Олон нийтийн соёл == === Хэвлэл мэдээллийн анхаарал === Аялан тоглолт зохион байгуулсан хот бүрд Coldplay-ийн тоглолт, тасалбарын эрэлт, олон нийтийн оролцоо хэвлэл мэдээлэл болон нийгмийн сүлжээний томоохон сэдэв болсон. Судлаачид хамтлагийн олон үеийн үзэгчдийг нэгтгэдэг шинж, том хэмжээний амьд тоглолтыг дахин түгээмэл болгосон нөлөөг онцолжээ.<ref name="HAMADA" /><ref name="BEAUMONT" /> Бразилд аялан тоглолтыг тойрсон үзэгдлийг хэвлэлүүд «Coldplaymania» гэж нэрлэсэн. Тус улсын ерөнхийлөгч Луис Инасиу Лула да Силва хамтлагийн гишүүдтэй уулзаж, НҮБ-ын уур амьсгалын өөрчлөлтийн хуралтай холбоотой арга хэмжээнд урьсан. Тайзны гэрэлтдэг бугуйвч зэрэг технологийг Бразил дахь бусад наадам, карнавалын арга хэмжээнд ашиглах болсон.<ref name="RSBR" /> Тоглолтуудад кино, телевиз, спорт, хөгжмийн салбарын олон алдартан оролцож, зарим улс төрчийн тоглолт үзэхтэй холбоотой шийдвэр олон нийтийн шүүмжлэл дагуулсан. Хэвлэлүүд аялан тоглолтыг цар хүрээ, соёлын оролцоогоороо орчин үеийн томоохон хөгжмийн үйл явдлуудын нэг гэж үнэлжээ. === Үзэгчдийн үзэгдэл === Барселона, Цюрих, Каошюн, Куала Лумпур, Сингапур, Хельсинки, Гоян зэрэг хотод тасалбар авч чадаагүй шүтэн бишрэгчид цэнгэлдэх хүрээлэнгийн гаднаас тоглолтыг сонсохоор цугларсан. Мюнхений Олимпийн цэцэрлэгт хүрээлэнд 34 мянга орчим хүн, Техасын Эль-Пасод олон зуун хүн ойролцоох өндөрлөг газарт цугларчээ.<ref name="PALOMA" /> 2022 оны долдугаар сарын 10-нд Берлиний Олимпийн цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон тоглолтын үеэр үзэгчдийн хөдөлгөөнөөс үүссэн 1.28 магнитудтай чичирхийллийг ойролцоох хэмжилтийн станцууд бүртгэсэн. Дараагийн тоглолтуудад 1.5 магнитуд орчим чичирхийлэл ажиглагдсан гэж мэдээлжээ. Ижил төрлийн үзэгдэл 2023 онд Тайванийн Каошюнд тохиолдсон.<ref name="REIN" /><ref name="TEMEL" /><ref name="HUIFEN" /> Тоглолтын үеэр гар утасны дата ашиглалт ч рекорд тогтоосон. Жишээлбэл, 2025 онд Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон арван тоглолтын хугацаанд EE компанийн сүлжээнд 47 терабайтаас дээш дата урссан гэж бүртгэжээ.<ref name="MCCALL" /> === Хүндэтгэл, шагнал === НҮБ Coldplay хамтлагийн тайзнаа цахилгаан үйлдвэрлэдэг суурин дугуй ашигласан санаачилгыг Дэлхийн дугуйн өдрийн тусгай шагналаар үнэлжээ. Rolling Stone сэтгүүл Франц, Аргентин, Бразилд тусгай дугаар, бусад хэвлэлүүд гэрэл зураг, хөгжмийн цомгийн тухай тусгай нийтлэл гаргасан.<ref name="RSBR" /> Сингапурт 2024 оны нэгдүгээр сарын 23–31-нийг «Coldplay-ийн долоо хоног» хэмээн нэрлэж, Хельсинки хотыг аялан тоглолттой холбогдуулан түр хугацаанд «Coldsinki» гэж сурталчилсан. Окленд, Мельбурн зэрэг хотын стадионд хамтлагт зориулсан ханын зураг, дурсгалын бүтээл байрлуулжээ. 2025 онд Дэлхийн өдрийн байгууллага Coldplay-д амьд тоглолтын тогтвортой хөгжлийн санаачилгын төлөө «Artists for the Earth Ambassador» шагнал олгосон. Эль-Пасо хотын захирагч хамтлагт хотын бэлгэдлийн түлхүүр гардуулж, зургаадугаар сарын 13–14-нийг «Coldplay-ийн өдрүүд» хэмээн зарлажээ. Уэмбли паркийн шатнуудыг «Yellow» дууг бэлгэдэн шар өнгөөр чимсэн. == Маргаантай үйл явдлууд == === Зүүн Өмнөд Ази === Индонез, Малайзад Coldplay-ийн тоглолтын эсрэг зарим шашны консерватив бүлэг эсэргүүцэл илэрхийлсэн. Тэд хамтлагийн ЛГБТ хүмүүсийг дэмждэг байр суурийг шүүмжилж, Жакарта болон Куала Лумпурын тоглолтыг цуцлуулахыг шаардсан. Харин улс төрийн зарим төлөөлөгч тоглолтууд аялал жуулчлал, эдийн засагт эерэг нөлөөтэй гэж үзжээ.<ref name="SADEWO" /> 2023 оны арваннэгдүгээр сард Жакарта дахь Их Британийн элчин сайдын яамны гадна жагсаал болсон. Малайзын ерөнхий сайд Анвар Ибрахим эсэргүүцлийг хэтрүүлсэн гэж үзсэн бөгөөд тоглолтууд товлосон ёсоор болсон.<ref name="TIM" /><ref name="EWE" /> === Румын === 2024 онд Бухарестын анхны тоглолтод Coldplay Румын дуучин Бабашаг тайзнаа урьж, манеле урсгалын «Păi Naa» дууг хамтран хүргэсэн. Үзэгчдийн зарим нь түүнийг шүгэлдэн эсэргүүцсэн нь Румын дахь уг хөгжмийн урсгал болон ром үндэстний эсрэг ялгаварлан гадуурхлын асуудлаар хэлэлцүүлэг өрнүүлэв.<ref name="GHIMUS" /><ref name="DUMITRESCU" /> Хоёр дахь өдөр Крис Мартин үзэгчдээс тайван, хүндэтгэлтэй хандахыг хүссэний дараа Бабашагийн тоглолтыг алга ташин хүлээн авчээ. Уг явдлын дараа түүний цахим сүлжээний дагагчдын тоо огцом өссөн.<ref name="BREZAR" /> === Америкийн Нэгдсэн Улс === 2025 оны долдугаар сарын 16-нд Массачусетс мужийн Фоксборо дахь Gillette Stadium цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тоглолтын үеэр том дэлгэц дээр гарсан хоёр хүний дүрс бичлэг цахим орчинд өргөн тархжээ. Тэднийг Astronomer компанийн удирдах албан тушаалтнууд гэж хэвлэлүүд мэдээлж, хувийн амьдрал, ажлын ёс зүй, олон нийтийн орчин дахь хувийн нууцын тухай маргаан үүссэн.<ref name="BUCHANAN" /><ref name="MERCURI" /> Энэ явдлыг зарим хэвлэл «Coldplaygate» гэж нэрлэж, олон тооны мийм, элэглэл гарсан. Дараа нь холбогдох албан тушаалтнууд ажлаа өгсөн тухай мэдээлэгдсэн бөгөөд буруу ташаа мэдээлэл ч түгэн тархжээ.<ref name="DESK" /><ref name="BRANT" /> == Эдийн засаг == === Эрэлт, бодлогын нөлөө === Аялан тоглолтын тасалбар Ази, Европ, Латин Америк, Номхон далайн орнуудад маш өндөр эрэлттэй байсан. Латин Америк дахь олон тоглолт үзэгчдийн тоо болон борлуулалтын шинэ амжилт тогтоосон. Австралийн Перт хотод эхэндээ хоёр тоглолт товлосон нь бусад хотын шүтэн бишрэгчдийн шүүмжлэл дагуулжээ.<ref name="HANLEY" /><ref name="KNOPPER" /> Тасалбарын дамлан худалдаа болон өндөр үнэ Португал, Испани, Итали, Малайз, Энэтхэгт олон нийтийн маргаан үүсгэж, зарим оронд хяналт шалгалт, хууль эрх зүйн шинэ зохицуулалтын санал гаргахад хүргэсэн. Энэтхэгийн Нави Мумбай хотын тасалбарын борлуулалтад 13 сая хэрэглэгч хандсан тухай мэдээлжээ.<ref name="DAIM" /> Coldplay харьцангуй боломжийн үнэтэй тасалбарын бодлого болон хязгаарлагдмал тооны хямд «Infinity Ticket» санал гаргаснаараа мөн анхаарал татсан. Энэ загварыг бусад уран бүтээлчид өөрийн аялан тоглолтод ашигласан. === Орон нутгийн бизнес === Coldplay-ийн тоглолтууд зочид буудал, ресторан, худалдаа, үйлчилгээ, аялал жуулчлалын байгууллагуудын орлогыг нэмэгдүүлсэн. Богота дахь зочид буудлын дүүргэлт 85 хувиас дээш гарсан бол Буэнос-Айресын зарим ресторан, баарны орлого тоглолтын үеэр гурав дахин өссөн гэж хэвлэлүүд мэдээлжээ. Рио-де-Жанейро хотод тоглолтын эдийн засгийн үр өгөөж 86 сая бразил реал, Португалын Коимбра хотод 36 сая евро орчим байсан тухай тооцоо гарсан. Каошюнд аялал жуулчлалын үр өгөөж 550 сая шинэ тайвань долларт хүрсэн; Хонконгт 1.2 тэрбум хонконг долларын үр ашиг гарсан гэж мэдээлжээ.<ref name="CNA" /><ref name="WONG" /> Тоглолтын өдрүүдэд зочид буудлын үнэ зарим газарт огцом өссөн. Сингапурт байр хайх эрэлт, Пертэд зочид буудлын хайлт нэмэгдэж, Афин, Хельсинки, Мюнхен, Сидней, Окленд зэрэг хотод аялал жуулчлалын орлого болон хоноглох жуулчдын тоо өссөн байна. === Нийтийн тээвэр === Байгаль орчинд ээлтэй зорчихыг дэмжихийн тулд хамтлаг SAP компанитай хамтран аялан тоглолтын гар утасны аппликейшн хөгжүүлсэн. Тоглолтын газарт нийтийн тээврээр очихыг уриалж, зарим хотод нийтийн тээврийн нэмэлт үйлчилгээ, үнэ төлбөргүй тээвэр зохион байгуулсан.<ref name="SOMERS" /> Рио-де-Жанейро хотын метроны зорчигчдын тоо тоглолтын үед ердийн ажлын өдрийн дунджаас олон дахин нэмэгдсэн. Сингапурт Үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэнгээс төмөр замын буудлууд руу үнэ төлбөргүй автобус явуулсан. === Макро эдийн засаг === Аялан тоглолтын үр нөлөө зарим орны эдийн засгийн бодлогод ч илэрсэн. Аргентинд олон улсын амьд тоглолтын төлбөр тооцоонд хамаарах тусгай валютын ханшийн зохицуулалтыг хэвлэлүүд «Coldplay доллар» гэж нэрлэжээ. Сингапур томоохон олон улсын тоглолтуудыг татахыг аялал жуулчлал, үйлчилгээний салбарыг хөгжүүлэх бодлогын нэг хэсэг болгосон. Австрали, Ирланд, Их Британи болон бусад улс оронд тоглолттой холбоотой зардал, жуулчдын урсгал, орон нутгийн эдийн засгийн өсөлтийг судалсан байна. == Бусад нөлөө == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг уламжлал ёсоор орлогынхоо тодорхой хэсгийг буяны үйлсэд зориулахаас гадна «Music of the Spheres World Tour» аялан тоглолтоороо Global Citizen болон Love Button Global Movement зэрэг байгууллагуудтай хамтран ажилласан. Байгаль орчныг хамгаалах, орон гэргүй хүмүүст туслах, хүмүүнлэгийн санаачилгыг дэмжих ажлуудыг зохион байгуулжээ. Бразил дахь SP Invisível байгууллагад орон гэргүй хүмүүсийн нийгмийн оролцоог дэмжих чиглэлээр тусалсан. Хандивын дуудлага худалдаа болон эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын чиглэлийн санаачилгад хамтлагийн нэр, тоглолтын эд зүйлсийг ашигласан. === Хөгжмийн чартад үзүүлсэн нөлөө === Аялан тоглолтын үеэр Coldplay-ийн хуучин цомгууд, дуунуудын борлуулалт болон стримингийн тоо өсөж, олон улсын хөгжмийн чартуудад дахин орсон. Ялангуяа Viva la Vida, Yellow, A Sky Full of Stars зэрэг дуу олон оронд дахин түгээмэл болжээ. Бразилд болсон Rock in Rio тоглолтын дараа Coldplay нь Spotify Brazil-ийн өдөр тутмын хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалтыг тэргүүлсэн анхны олон улсын хамтлаг болсон. Итали, Швед, Нидерланд, Грек, Финланд, Австри, Ирланд зэрэг улсад тэдний олон цомог болон дуу зэрэгцэн чартад оржээ. == Амжилт, дээд амжилтууд == === Эрэмбэ, шилдэг жагсаалтууд === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Эрэмбэ болон шилдэг жагсаалтууд ! scope="col" |Хэвлэл ! scope="col" |Он ! scope="col" |Тайлбар ! scope="col" |Үр дүн ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|Эшлэл}} |- ! scope="row" |''[[Bangkok Post]]'' | rowspan="2" |2024 | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Concerts of 2024|The Best Concerts of 2024}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=18 December 2024 |title=The Best Concerts of 2024 |url=https://www.bangkokpost.com/life/arts-and-entertainment/2921942/the-best-concerts-of-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725010921/https://www.bangkokpost.com/life/arts-and-entertainment/2921942/the-best-concerts-of-2024 |archive-date=25 July 2025 |access-date=21 December 2024 |website=Bangkok Post}}</ref> |- ! scope="row" |[[BBC Music]] | style="text-align:left;" |10 Unmissable Moments from Glastonbury 2024 | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=1 July 2024 |title=10 Unmissable Moments from Glastonbury 2024 |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/4l71ZqW1B3MjpjmNfVJ9mPt/10-unmissable-moments-from-glastonbury-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240703022034/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/4l71ZqW1B3MjpjmNfVJ9mPt/10-unmissable-moments-from-glastonbury-2024 |archive-date=3 July 2024 |access-date=21 December 2024 |website=BBC Music}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" |''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' | 2022 | style="text-align:left;" |{{Sort|Он's Top 5 Concert Special Effects|The Он's Top 5 Concert Special Effects}} | 2 | <ref>{{Cite magazine |date=16 December 2022 |title=The Year's Top 5 Concert Special Effects: Fiery Pianos, Floating Dolphins and Flaming Cannons |url=https://www.billboard.com/pro/adele-lady-gaga-bad-bunny-concerts-best-special-effects-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422004100/https://www.billboard.com/pro/adele-lady-gaga-bad-bunny-concerts-best-special-effects-2022/ |archive-date=22 April 2025 |access-date=22 December 2022 |magazine=Billboard}}</ref> |- | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|100 Most Iconic Pop Star Memes of All Time|The 100 Most Iconic Pop Star Memes of All Time}} (Coldplaygate) | 26 | <ref>{{Cite magazine |date=20 November 2025 |title=The 100 Most Iconic Pop Star Memes of All Time |url=https://www.billboard.com/lists/best-memes-music/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122003735/https://www.billboard.com/lists/best-memes-music/ |archive-date=22 November 2025 |access-date=20 November 2025 |magazine=Billboard}}</ref> |- ! scope="row" |[[Canal 44 (Jalisco)|Canal 44]] | 2022 | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Concerts of 2022 in Guadalajara|The Best Concerts of 2022 in Guadalajara}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=30 December 2022 |title=Los Mejores Conciertos de 2022 en Guadalajara |url=https://udgtv.com/noticias/los-mejores-conciertos-de-2022-en-guadalajara/59642 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250809023401/https://udgtv.com/noticias/los-mejores-conciertos-de-2022-en-guadalajara/59642 |archive-date=9 August 2025 |access-date=18 July 2025 |publisher=UDG TV}}</ref> |- ! scope="row" |[[ClutchPoints]] | rowspan="2" |2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Concerts of 2025|The Best Concerts of 2025}} | 3 | <ref>{{Cite web |date=26 December 2025 |title=2025's Best Concerts, from Oasis to Coldplay to Beyoncé to Bob Dylan |url=https://clutchpoints.com/entertainment/2025-best-concerts-oasis-coldplay-beyonce-bob-dylan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226235043/https://clutchpoints.com/entertainment/2025-best-concerts-oasis-coldplay-beyonce-bob-dylan |archive-date=26 December 2025 |access-date=26 December 2025 |publisher=ClutchPoints}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Deadline Hollywood|Deadline]]'' | style="text-align:left;" |Top Viral Social Media Moments of 2025 (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=22 December 2025 |title=Top Viral Social Media Moments of 2025 |url=https://deadline.com/2025/12/2025-most-viral-social-media-moments-1236652366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251229124428/https://deadline.com/2025/12/2025-most-viral-social-media-moments-1236652366/ |archive-date=29 December 2025 |access-date=23 December 2025 |website=Deadline}}</ref> |- ! scope="row" |[[Deezer]] | 2023 | style="text-align:left;" |{{Sort|17 Best Festival Performances of All Time|The 17 Best Festival Performances of All Time}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=26 June 2023 |title=The 17 Best Festival Performances of All Time: Jimi Hendrix, Beyoncé & More |url=https://thebackstage-deezer.com/tops/the-greatest-music-festival-performances-ever/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011194501/https://thebackstage-deezer.com/tops/the-greatest-music-festival-performances-ever/ |archive-date=11 October 2025 |access-date=20 January 2026 |publisher=Deezer Backstage}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Elle (magazine)|Elle]]'' | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|40 Best Pop Culture Moments and Trends of 2025|The 40 Best Pop Culture Moments and Trends of 2025}} (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=30 December 2025 |title=The Best New Couple, the Worst Threesome and More Pop Culture Moments That Defined 2025 |url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a69852756/best-pop-culture-moments-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230212518/https://www.elle.com/culture/celebrities/a69852756/best-pop-culture-moments-2025/ |archive-date=30 December 2025 |access-date=30 December 2025 |website=Elle}}</ref> |- ! scope="row" |''[[The Economic Times|ET BrandEquity]]'' | 2024 | style="text-align:left;" |Biggest Trends That Shaped India's Pop Culture in 2024 | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=11 December 2024 |title=YouTube Shorts Mania: Biggest Trends That Shaped India's Pop Culture in 2024 |url=https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/industry/youtube-shorts-mania-biggest-trends-that-shaped-indias-pop-culture-in-2024/116203786 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221130421/https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/industry/youtube-shorts-mania-biggest-trends-that-shaped-indias-pop-culture-in-2024/116203786 |archive-date=21 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=ET BrandEquity}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Firstpost]]'' | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|Most Shocking and Viral Moments of 2025|The Most Shocking and Viral Moments of 2025}} (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=22 December 2025 |title=Coldplaygate, Louvre Heist & More: 2025's Most Shocking and Viral Moments |url=https://www.firstpost.com/explainers/rewind-2025-coldplaygate-louvre-heist-most-shocking-viral-moments-13960514.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223073959/https://www.firstpost.com/explainers/rewind-2025-coldplaygate-louvre-heist-most-shocking-viral-moments-13960514.html |archive-date=23 December 2025 |access-date=23 December 2025 |website=Firstpost}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Folha de S.Paulo|Folha de São Paulo]]'' | rowspan="2" |2022 | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Shows of Rock in Rio 2022|The Best Shows of Rock in Rio 2022}} | Багтсан | <ref>{{Cite news |date=12 September 2022 |title=Veja os Melhores e Piores Shows do Rock in Rio 2022, com Green Day e Coldplay |trans-title=See the Best and the Worst Shows of Rock in Rio 2022, with Green Day and Coldplay |url=https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2022/09/veja-os-melhores-e-piores-shows-do-rock-in-rio-2022-com-green-day-e-coldplay.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260211075258/https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2022/09/veja-os-melhores-e-piores-shows-do-rock-in-rio-2022-com-green-day-e-coldplay.shtml |archive-date=11 February 2026 |access-date=13 September 2022 |website=Folha de S.Paulo |language=pt}}</ref> |- ! scope="row" |[[G1 (website)|G1]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Highlights of Rock in Rio 2022|The Highlights of Rock in Rio 2022}} | 6 | <ref>{{Cite web |date=12 September 2022 |title=Os Melhores e os Piores Shows do Rock in Rio 2022... Os Destaques e as Decepções do Festival |trans-title=The Best and the Worst Shows from Rock in Rio 2022... Highlights and Disappointments of the Festival |url=https://g1.globo.com/pop-arte/musica/rock-in-rio/2022/noticia/2022/09/12/os-melhores-e-os-piores-shows-do-rock-in-rio-2022-veja-os-destaques-e-as-decepcoes-do-festival.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912054415/https://g1.globo.com/pop-arte/musica/rock-in-rio/2022/noticia/2022/09/12/os-melhores-e-os-piores-shows-do-rock-in-rio-2022-veja-os-destaques-e-as-decepcoes-do-festival.ghtml |archive-date=12 September 2022 |access-date=12 September 2022 |website=G1 |language=pt}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Guardian|''[[The Guardian]]''}} | 2026 | style="text-align:left;" |33 Scandalous Photos That Shocked the World (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=4 April 2026 |title=33 Scandalous Photos That Shocked the World |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2026/apr/04/occasionally-a-picture-can-change-the-course-of-history-33-scandalous-photos-that-shocked-the-world |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260407181319/https://www.theguardian.com/artanddesign/2026/apr/04/occasionally-a-picture-can-change-the-course-of-history-33-scandalous-photos-that-shocked-the-world |archive-date=7 April 2026 |access-date=7 April 2026 |website=The Guardian}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Hollywood Reporter|''[[The Hollywood Reporter]]''}} | rowspan="3" |2025 | style="text-align:left;" |Best and Worst Viral Social Media Moments of 2025 (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=23 December 2025 |title=Best and Worst Viral Social Media Moments of 2025 |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/best-worst-viral-social-media-moments-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224011440/https://www.hollywoodreporter.com/lists/best-worst-viral-social-media-moments-2025/ |archive-date=24 December 2025 |access-date=24 December 2025 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Independent|''[[The Independent]]''}} | style="text-align:left;" |Biggest Showbiz Stories of 2025 (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=25 December 2025 |title=Biggest Showbiz Stories of 2025 |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/katy-perry-birmingham-coldplay-chris-martin-blue-origin-b2890330.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260105171421/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/katy-perry-birmingham-coldplay-chris-martin-blue-origin-b2890330.html |archive-date=5 January 2026 |access-date=26 December 2025 |website=The Independent}}</ref> |- ! scope="row" |''[[IQ (magazine)|IQ]]'' | style="text-align:left;" |{{Sort|Top Live Music Industry Stories of 2025|The Top Live Music Industry Stories of 2025}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=23 December 2025 |title=The Top Live Music Industry Stories of 2025 |url=https://www.iqmagazine.com/2025/12/the-live-industrys-biggest-stories-of-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224233321/https://www.iqmagazine.com/2025/12/the-live-industrys-biggest-stories-of-2025/ |archive-date=24 December 2025 |access-date=24 December 2025 |website=IQ}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Irish Examiner]]'' | 2024 | style="text-align:left;" |{{Sort|10 Best Gigs in Ireland in 2024|The 10 Best Gigs in Ireland in 2024}} | 1 | <ref>{{Cite web |date=19 December 2024 |title=Taylor Swift, Chappell Roan, AC/DC... The 10 Best Gigs in Ireland in 2024, Ranked |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsandculture/arid-41539034.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221024314/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsandculture/arid-41539034.html |archive-date=21 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=Irish Examiner}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Las Vegas Sun]]'' | 2025 | style="text-align:left;" |Concert Moments to Remember from 2025 | 2 | <ref>{{Cite web |date=1 January 2026 |title=Concert Moments to Remember from 2025 |url=https://lasvegassun.com/news/2026/jan/01/las-vegas-concert-moments-to-remember-from-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102001850/https://lasvegassun.com/news/2026/jan/01/las-vegas-concert-moments-to-remember-from-2025/ |archive-date=2 January 2026 |access-date=2 January 2026 |website=Las Vegas Sun}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Classic Rock (magazine)|Louder]]'' | rowspan="2" |2024 | style="text-align:left;" |11 Acts That Defined Glastonbury 2024 | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=2 July 2024 |title=11 Acts That Defined Glastonbury 2024 |url=https://www.loudersound.com/features/the-11-acts-that-defined-glastonbury-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221155800/https://www.loudersound.com/features/the-11-acts-that-defined-glastonbury-2024 |archive-date=21 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=Louder}}</ref> |- ! scope="row" |[[Mothership (website)|Mothership]] | style="text-align:left;" |10 Best & Biggest Moments in Singapore in 2024 | 1 | <ref>{{Cite web |date=5 December 2024 |title=10 Best & Biggest Moments in S'pore in 2024 |url=https://mothership.sg/2024/12/best-biggest-moments-singapore/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205114637/https://mothership.sg/2024/12/best-biggest-moments-singapore/ |archive-date=5 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=Mothership}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|National|''[[The National (Abu Dhabi)|The National]]''}} | rowspan="3" |2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|United Arab Emirates' 20 Best Live Shows of 2025|The United Arab Emirates' 20 Best Live Shows of 2025}} | 1 | <ref>{{Cite web |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/12/21/from-coldplay-and-metallica-to-katy-perry-and-tyla-the-uaes-20-best-live-shows-of-2025/ |title=From Coldplay and Metallica to Katy Perry and Tyla: The UAE's 20 Best Live Shows of 2025 |date=21 December 2025 |access-date=22 December 2025 |website=The National |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222024556/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/12/21/from-coldplay-and-metallica-to-katy-perry-and-tyla-the-uaes-20-best-live-shows-of-2025/ |archive-date=22 December 2025 |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |[[NBC News]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Cultural Moments That Defined 2025|The Cultural Moments That Defined 2025}} (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=14 December 2025 |title=From Labubu Mayhem to the Diddy Trial: These Are the Cultural Moments That Defined 2025 |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/2025-top-cultural-moments-rcna245053 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251215113321/https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/2025-top-cultural-moments-rcna245053 |archive-date=15 December 2025 |access-date=15 December 2025 |website=NBC News}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Newsweek]]'' | style="text-align:left;" |25 Major Pop Culture Moments of 2025 (Coldplaygate) | 9 | <ref>{{Cite web |date=26 December 2025 |title=25 Major Pop Culture Moments of 2025 |url=https://www.newsweek.com/25-major-pop-culture-moments-2025-11266254 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226234805/https://www.newsweek.com/25-major-pop-culture-moments-2025-11266254 |archive-date=26 December 2025 |access-date=26 December 2025 |website=Newsweek}}</ref> |- ! scope="row" |''[[O Globo]]'' | 2022 | style="text-align:left;" |Rock in Rio 2022: The 10 Best Shows | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=12 September 2022 |title=Rock in Rio 2022: Saiba Quais Foram os Dez Melhores Shows, na Opinião dos Críticos |trans-title=Rock in Rio 2022: Check Out the Ten Best Shows, in the Critics' Opinion |url=https://oglobo.globo.com/cultura/musica/noticia/2022/09/rock-in-rio-2022-saiba-quais-foram-os-dez-melhores-shows-do-festival-na-opiniao-dos-criticos.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207113350/https://oglobo.globo.com/cultura/musica/noticia/2022/09/rock-in-rio-2022-saiba-quais-foram-os-dez-melhores-shows-do-festival-na-opiniao-dos-criticos.ghtml |archive-date=7 December 2023 |access-date=13 September 2022 |website=O Globo |language=pt}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Panorama (magazine)|Panorama]]'' | 2023 | style="text-align:left;" |{{Sort|10 Best Concerts of 2023|The 10 Best Concerts of 2023}} | 10 | <ref>{{Cite web |date=30 December 2023 |title=I 10 Concerti Più Belli del 2023 |trans-title=The 10 Best Concerts of 2023 |url=https://www.panorama.it/lifestyle/musica/10-concerti-piu-belli-del-2023 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230171438/https://www.panorama.it/lifestyle/musica/10-concerti-piu-belli-del-2023 |archive-date=30 December 2023 |access-date=30 December 2023 |website=Panorama |language=it}}</ref> |- ! scope="row" |''[[People (magazine)|People]]'' |2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|Worst and Most Oops Moments of 2025|The Worst and Most Oops Moments of 2025}} (Coldplaygate) | 2 | <ref>{{Cite web |date=8 December 2025 |title=The Worst and Most Oops Moments of 2025 |url=https://people.com/worst-moments-of-2025-11864538 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209110735/https://people.com/worst-moments-of-2025-11864538 |archive-date=9 December 2025 |access-date=9 December 2025 |website=People}}</ref> |- ! scope="row" |[[Rock & Pop (Chilean radio)|Rock & Pop]] | 2022 | style="text-align:left;" |{{Sort|10 Best Concerts of 2022|The 10 Best Concerts of 2022}} | 2 | <ref>{{Cite web |date=31 December 2022 |title=Los 10 Mejores Conciertos del 2022 |trans-title=The 10 Best Concerts of 2022 |url=https://www.rockandpop.cl/2022/12/dua-lipa-quedo-8-los-10-mejores-conciertos-del-2022-segun-rock-pop/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128115301/https://www.rockandpop.cl/2022/12/dua-lipa-quedo-8-los-10-mejores-conciertos-del-2022-segun-rock-pop/ |archive-date=28 January 2026 |access-date=18 July 2025 |language=es |publisher=Rock & Pop}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Rolling Stone]]'' | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|25 Best Memes of 2025|The 25 Best Memes of 2025}} (Coldplaygate) | 20 | <ref>{{Cite magazine |date=10 December 2025 |title=The 25 Best Memes of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-lists/best-memes-2025-1235467154/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224221911/https://www.rollingstone.com/culture/culture-lists/best-memes-2025-1235467154/reheating-nachos-1235467209 |archive-date=24 February 2026 |access-date=10 December 2025 |magazine=Rolling Stone}}</ref> |- ! scope="row" |[[Sky TG24]] | 2023 | style="text-align:left;" |{{Sort|10 Tours to Remember 2023|The 10 Tours to Remember 2023}} | 7 | <ref>{{Cite web |date=26 December 2023 |title=Un Anno di Concerti Fantastici: I Dieci Tour da Ricordare del 2023 |trans-title=A Year of Fantastic Concerts: The 10 Tours to Remember 2023 |url=https://www.tgcom24.mediaset.it/spettacolo/tour-2023-dieci-da-ricordare_74727582-202302k.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227055649/https://www.tgcom24.mediaset.it/spettacolo/tour-2023-dieci-da-ricordare_74727582-202302k.shtml |archive-date=27 December 2023 |access-date=27 December 2023 |publisher=Sky TG24 |language=it}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Star|''[[The Star (Malaysia)|The Star]]''}} | rowspan="3" |2025 | style="text-align:left;" |10 Events That Defined 2025 in Entertainment | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=1 January 2026 |title=10 Events That Defined 2025 in Entertainment |url=https://www.thestar.com.my/lifestyle/entertainment/2026/01/01/10-events-that-defined-2025-in-entertainment |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102002919/https://www.thestar.com.my/lifestyle/entertainment/2026/01/01/10-events-that-defined-2025-in-entertainment |archive-date=2 January 2026 |access-date=2 January 2026 |website=The Star}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Sydney Morning Herald|''[[The Sydney Morning Herald]]''}} | style="text-align:left;" |Top Pop Culture Moments of 2025 (Coldplaygate) | 1 | <ref>{{Cite web |date=27 December 2025 |title=From the Kiss-Cam Scandal to Wicked Witches, These Are Our Top Pop Culture Moments of 2025 |url=https://www.smh.com.au/culture/celebrity/from-the-kiss-cam-scandal-to-wicked-witches-these-are-our-top-pop-culture-moments-of-2025-20251215-p5nnrh.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210161011/https://www.smh.com.au/culture/celebrity/from-the-kiss-cam-scandal-to-wicked-witches-these-are-our-top-pop-culture-moments-of-2025-20251215-p5nnrh.html |archive-date=10 February 2026 |access-date=27 December 2025 |website=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Telegraph|''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''}} | style="text-align:left;" |{{Sort|26 Most Remarkable Moments of 2025|The 26 Most Remarkable Moments of 2025}} (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=20 December 2025 |title=The 26 Most Remarkable Moments of 2025 |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2025/12/20/telegraph-year-in-review-from-a-z/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251220060414/https://www.telegraph.co.uk/news/2025/12/20/telegraph-year-in-review-from-a-z/ |archive-date=20 December 2025 |access-date=24 December 2025 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Times|''[[The Times]]''}} | 2024 | style="text-align:left;" |{{Sort|Very Best Pictures of 2024|The Very Best Pictures of 2024}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=17 December 2024 |title=The Very Best Pictures of 2024 – And the Stories Behind Them |url=https://www.thetimes.com/culture/photography-culture/article/best-pictures-of-2024-gallery-photos-xxh5309d8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250905165212/https://www.thetimes.com/uk/photography-uk/article/best-pictures-of-2024-gallery-photos-xxh5309d8 |archive-date=5 September 2025 |access-date=27 December 2024 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Times of India|''[[The Times of India]]''}} | rowspan="2" |2025 | style="text-align:left;" |What India Talked About in 2025 | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=31 December 2025 |title=From Coldplay to AQI and Dhurandhar – What India Talked About in 2025 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/yearender-2025-from-coldplay-to-aqi-and-dhurandhar-what-india-talked-about-in-2025/articleshow/126269967.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231212520/https://timesofindia.indiatimes.com/india/yearender-2025-from-coldplay-to-aqi-and-dhurandhar-what-india-talked-about-in-2025/articleshow/126269967.cms |archive-date=31 December 2025 |access-date=31 December 2025 |website=The Times of India}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Toronto Star]]'' | style="text-align:left;" |Top 12 Culture Moments of 2025 (Coldplaygate) | 3 | <ref>{{Cite web |date=23 December 2025 |title=Our Top 12 Culture Moments of 2025 |url=https://www.thestar.com/entertainment/our-top-12-culture-moments-of-2025-including-heated-rivalry-sinners-and-that-coldplay-couple/article_b5b4d99e-9cbf-4f05-a41d-b89b7f1422b5.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223105552/https://www.thestar.com/entertainment/our-top-12-culture-moments-of-2025-including-heated-rivalry-sinners-and-that-coldplay-couple/article_b5b4d99e-9cbf-4f05-a41d-b89b7f1422b5.html |archive-date=23 December 2025 |access-date=24 December 2025 |website=Toronto Star |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |[[Universo Online|UOL]] | 2022 | style="text-align:left;" |Rock in Rio 2022: The Edition's Best Shows | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=12 September 2022 |title=Rock in Rio 2022: Os Melhores Shows da Edição, de Coldplay a Ludmilla |trans-title=Rock in Rio 2022: The Edition's Best Shows, from Coldplay to Ludmilla |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2022/09/12/rock-in-rio-2022-os-melhores-shows-da-edicao-de-coldplay-a-ludmilla.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316043022/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2022/09/12/rock-in-rio-2022-os-melhores-shows-da-edicao-de-coldplay-a-ludmilla.htm |archive-date=16 March 2025 |access-date=12 September 2022 |publisher=UOL |language=pt}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|West Australian|''[[The West Australian]]''}} | 2023 | style="text-align:left;" |{{Sort|Defining Moments of 2023|The Defining Moments of 2023}} | 9 | <ref>{{Cite web |date=28 December 2023 |title=Basil Zempilas: The Defining Moments of 2023 As I See Them |url=https://thewest.com.au/opinion/basil-zempilas-the-defining-moments-of-2023-as-i-see-them-c-13044004 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231229043351/https://thewest.com.au/opinion/basil-zempilas-the-defining-moments-of-2023-as-i-see-them-c-13044004 |archive-date=29 December 2023 |access-date=28 December 2023 |website=The West Australian}}</ref> |- ! scope="row" |[[Yardbarker]] | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|20 Most Memorable Music Moments of 2025|The 20 Most Memorable Music Moments of 2025}} (Coldplaygate) | 12 | <ref>{{Cite web |date=20 December 2025 |title=The 20 Most Memorable Music Moments of 2025 |url=https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_20_most_memorable_music_moments_of_2025/s1__43209460 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221150515/https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_20_most_memorable_music_moments_of_2025/s1__43209460#slide_14 |archive-date=21 December 2025 |access-date=21 December 2025 |website=Yardbarker}}</ref> |} === Цэнгэлдэх хүрээлэнгийн дээд амжилтууд === {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |+ {{Screen reader-only|Key}} | style="background-color:#FFD7A3; text-align:center; width:15px;" |{{Dagger}} | Өмнө нь тогтоож байсан, дараа нь эвдэгдсэн рекорд |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-left:auto; margin-right:auto; text-align:center;" |+Тоглолтын газруудын дээд амжилтын жагсаалт ! scope="col" style="width:2em;" |Он ! scope="col" style="width:11em;" |Огноо ! scope="col" style="width:14em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:9em;" |Бүс нутаг ! scope="col" style="width:33em;" |Тайлбар ! scope="col" style="width:2em;" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|Эшлэл}} |- ! rowspan="30" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2022 | rowspan="2" |18–19 March | rowspan="2" |[[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional de Costa Rica]] | rowspan="2" |Costa Rica | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Хамгийн олон үзэгч (86,199) {{Dagger}} | <ref name="ERIC">{{Cite magazine |date=21 April 2022 |title=Bad Bunny Sets New Records in March 2022 Boxscore Report |url=https://www.billboard.com/pro/bad-bunny-sets-records-march-2022-boxscore-report/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707055634/https://www.billboard.com/pro/bad-bunny-sets-records-march-2022-boxscore-report/ |archive-date=7 July 2022 |access-date=23 June 2022 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="2" |25–26 March | rowspan="2" |[[Estadio BBVA]] | rowspan="6" |Mexico | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (112,262) | <ref name="ERIC" /> |- | rowspan="2" |29–30 March | rowspan="2" |[[Estadio Akron]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (90,153) | <ref name="ERIC" /> |- | rowspan="2" |3–7 April | rowspan="2" |[[Foro Sol]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд in the 21st century | <ref>{{Cite web |date=17 June 2023 |title=Taylor Swift Logró Agotar Cuatro Conciertos: ¿Qué Otros Artistas Han Llenado Más Veces el Foro Sol? |trans-title=Taylor Swift Managed to Sold Out Four Concerts: Which Other Artists Have Filled Foro Sol the Most Times? |url=https://www.infobae.com/mexico/2023/06/17/taylor-swift-logro-agotar-cuatro-conciertos-que-otros-artistas-han-llenado-mas-veces-el-foro-sol/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107212107/https://www.infobae.com/mexico/2023/06/17/taylor-swift-logro-agotar-cuatro-conciertos-que-otros-artistas-han-llenado-mas-veces-el-foro-sol/ |archive-date=7 November 2025 |access-date=18 June 2023 |website=Infobae |language=es}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an English-speaking act (259,591) | <ref>{{Cite web |date=22 April 2022 |title=Esta Es la Millonaria Ganancia Que Se Llevó Coldplay de Su Gira En México |trans-title=This Is the Millionaire Profit That Coldplay Made from Their Tour in Mexico |url=https://www.merca20.com/millonaria-ganancia-coldplay-gira-mexico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809005345/https://www.merca20.com/millonaria-ganancia-coldplay-gira-mexico/ |archive-date=9 August 2022 |access-date=20 September 2024 |website=Merca 2.0 |language=es}}</ref> |- | rowspan="2" |10–13 July | rowspan="2" |[[Olympiastadion (Berlin)|Olympiastadion]] | rowspan="2" |Germany | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=11 July 2022 |title=Coldplay Im Olympiastadion – Alle Farben Und Alle Gefühle |trans-title=Coldplay in the Olympiastadion – All Colors and All Feelings |url=https://www.moz.de/nachrichten/kultur/open-air-konzert-coldplay-im-olympiastadion-_-alle-farben-und-alle-gefuehle-65409611.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824000242/https://www.moz.de/nachrichten/kultur/open-air-konzert-coldplay-im-olympiastadion-_-alle-farben-und-alle-gefuehle-65409611.html |archive-date=24 August 2023 |access-date=23 August 2023 |website=Märkische Oderzeitung |language=de}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (216,535) | <ref>{{Cite magazine |date=25 August 2022 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report with More Than $60 Million in Concert Grosses |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-july-boxscore-report-top-live-acts/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202012336/https://www.billboard.com/pro/coldplay-july-boxscore-report-top-live-acts/ |archive-date=2 December 2024 |access-date=25 August 2022}}</ref> |- | rowspan="5" |16–20 July | rowspan="5" |[[Stade de France]] | rowspan="5" |France | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in France (over 200,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=25 October 2021 |title=Coldplay Le 20 Juillet 2022 – Billetterie Officielle |trans-title=Coldplay On 20 July 2022 – Official Ticketing |url=https://www.stadefrance.com/fr/billetterie/coldplay-4-2022 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603221927/https://www.stadefrance.com/fr/billetterie/coldplay-4-2022 |archive-date=3 June 2022 |access-date=3 June 2022 |publisher=Stade de France |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч to sell over 300,000 тасалбар нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=20 July 2022 |title=Coldplay Enchante le Stade de France avec Quatre Soirées Spectaculaires et Festives |trans-title=Coldplay Enchants the Stade de France with Four Spectacular and Festive Evenings |url=https://www.francetvinfo.fr/culture/musique/coldplay-enchante-le-stade-de-france-avec-quatre-soirees-spectaculaires-et-festives_5268286.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220721215627/https://www.francetvinfo.fr/culture/musique/coldplay-enchante-le-stade-de-france-avec-quatre-soirees-spectaculaires-et-festives_5268286.html |archive-date=21 July 2022 |access-date=21 July 2022 |website=France Info |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=21 July 2022 |title=Coldplay: 320,000 Spectateurs Pour les Concerts au Stade de France, Record Pour le Groupe |trans-title=Coldplay: 320,000 Spectators for Concerts at the Stade de France, Record for the Group |url=http://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-121952.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220722122249/http://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-121952.html |archive-date=22 July 2022 |access-date=22 July 2022 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (318,331) | <ref>{{Cite web |date=5 August 2022 |title=Coldplay: Les Chiffres Fous des Quatre Concerts au Stade de France |trans-title=Coldplay: The Crazy Figures of the Four Concerts at the Stade de France |url=http://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-122094.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805115220/http://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-122094.html |archive-date=5 August 2022 |access-date=5 August 2022 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон удаагийн тоглолт by a group (8 тоглолт) | <ref>{{Cite web |date=10 September 2023 |title=Muse: Concert Figures in France This Summer Are Dizzying |trans-title=Muse: Les Chiffres des Concerts en France Cet Été Donnent le Tournis |url=https://www.chartsinfrance.net/Muse/news-126032.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126205044/https://www.chartsinfrance.net/Muse/news-126032.html |archive-date=26 November 2024 |access-date=14 March 2026 |language=fr |website=Pure Charts}}</ref> |- | rowspan="5" |5–9 August | rowspan="5" |[[King Baudouin Stadium]] | rowspan="5" |Belgium | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Belgium (over 150,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=26 October 2021 |title=Koop Tickets Voor Coldplay: Music of the Spheres World Tour |trans-title=Buy Tickets For Coldplay: Music of the Spheres World Tour |url=https://nl.livenation.be/show/1350672/coldplay-music-of-the-spheres-world-tour/brussels/2022-08-09/nl |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710234601/https://nl.livenation.be/show/1350672/coldplay-music-of-the-spheres-world-tour/brussels/2022-08-09/nl |archive-date=10 July 2022 |access-date=2 June 2022 |publisher=Live Nation België |language=nl}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч to sell over 200,000 тасалбар нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="4" |<ref>{{Cite web |date=1 August 2022 |title=Coldplay, le Groupe de Tous les Records Arrive à Bruxelles |trans-title=Coldplay, the Group of All the Records Arrive in Brussels |url=https://www.lesoir.be/457358/article/2022-08-01/coldplay-le-groupe-de-tous-les-records-arrive-bruxelles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113235644/https://www.lesoir.be/457358/article/2022-08-01/coldplay-le-groupe-de-tous-les-records-arrive-bruxelles |archive-date=13 January 2026 |access-date=5 August 2022 |website=Le Soir |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (224,719) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in Belgian history (224,719) |- | 10 September | [[Barra Olympic Park]] | Brazil | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales for a group at [[Rock in Rio]] | <ref>{{Cite web |date=5 April 2022 |title=Ingressos para o Rock in Rio Acabam para os Dias de Justin Bieber, Coldplay, Post Malone, Dua Lipa, Green Day e Guns N' Roses |trans-title=Rock in Rio Tickets for Justin Bieber, Coldplay, Post Malone, Dua Lipa, Green Day and Guns N' Roses Days are Sold Out |url=https://g1.globo.com/pop-arte/musica/rock-in-rio/2022/noticia/2022/04/05/dia-de-justin-bieber-no-rock-in-rio-tem-ingressos-esgotados-em-12-minutos.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426002924/https://g1.globo.com/pop-arte/musica/rock-in-rio/2022/noticia/2022/04/05/dia-de-justin-bieber-no-rock-in-rio-tem-ingressos-esgotados-em-12-minutos.ghtml |archive-date=26 April 2022 |access-date=25 April 2022 |website=G1 |language=pt}}</ref> |- | rowspan="2" |13–14 September | rowspan="2" |[[National Stadium of Peru|Estadio Nacional del Perú]] | rowspan="2" |Peru | style="text-align:left;" |First English-speaking act to perform two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an English-speaking act (85,845) | <ref name="BONGIOVANNI">{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> |- | rowspan="2" |16–17 September | rowspan="2" |[[Estadio El Campín]] | rowspan="2" |Colombia | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (89,825) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="2" |20–24 September | rowspan="2" |[[Estadio Nacional Julio Martínez Prádanos|Estadio Nacional de Chile]] | rowspan="2" |Chile | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=6 December 2023 |title=Iron Maiden Smash Colombia Ticket Sales Record |url=https://www.iq-mag.net/2023/12/iron-maiden-smash-colombia-ticket-sales-record/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207182112/https://www.iq-mag.net/2023/12/iron-maiden-smash-colombia-ticket-sales-record/ |archive-date=7 December 2023 |access-date=6 December 2023 |website=IQ}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (256,916) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="3" |25 October – 8 November | rowspan="3" |[[Estadio Monumental (Buenos Aires)|Estadio River Plate]] | rowspan="3" |Argentina | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж 10 тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=7 June 2022 |title=Coldplay Agotó su Décimo River y Rompió Todos los Récords |trans-title=Coldplay's Has Sold Out Their Tenth River and Broken All the Records |url=https://tn.com.ar/musica/bandas/2022/06/07/coldplay-agoto-su-decimo-river-y-rompio-todos-los-records/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220607181521/https://tn.com.ar/musica/bandas/2022/06/07/coldplay-agoto-su-decimo-river-y-rompio-todos-los-records/ |archive-date=7 June 2022 |access-date=7 June 2022 |language=es |publisher=TN}}</ref> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Хамгийн олон үзэгч in global history (626,841) {{Dagger}} | <ref>{{Cite magazine |date=16 December 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Has Sold 10.3 Million Tickets – So Far |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-music-of-the-spheres-world-tour-best-selling-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250908095252/https://www.billboard.com/pro/coldplay-music-of-the-spheres-world-tour-best-selling-tour/ |archive-date=8 September 2025 |access-date=16 December 2024 |magazine=Billboard}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр орлого in South American history ($49.7 million) | <ref>{{Cite web |date=26 December 2024 |title=Cuáles Son las Bandas Que Más Recaudaron en Millones Con Sus Shows en la Cancha de River |trans-title=Which Bands Earned the Most in Millions with Their Shows at River Plate Stadium? |url=https://www.c5n.com/lifestyle/cuales-son-las-bandas-que-mas-recaudaron-millones-sus-shows-la-cancha-river-n185518 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424125139/https://www.c5n.com/lifestyle/cuales-son-las-bandas-que-mas-recaudaron-millones-sus-shows-la-cancha-river-n185518 |archive-date=24 April 2026 |access-date=24 April 2026 |publisher=C5N |language=es}}</ref> |- ! rowspan="36" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2023 | rowspan="3" |10–18 March | rowspan="3" |[[Estádio do Morumbi]] | rowspan="7" |Brazil | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж five and six тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="FLESCH">{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Coldplay Bate Recordes de Público em Maratona de Shows no Brasil |trans-title=Coldplay Breaks Public Records in Marathon of Shows in Brazil |url=https://orbi.band.uol.com.br/entretenimento/coldplay-bate-recordes-de-publico-em-maratona-de-shows-no-brasil-4448 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309022317/https://orbi.band.uol.com.br/entretenimento/coldplay-bate-recordes-de-publico-em-maratona-de-shows-no-brasil-4448 |archive-date=9 March 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Orbi |language=pt}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (439,651) | rowspan="2" |<ref name="KNOPPER" /> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Хамгийн өндөр орлого in Brazilian history ($40.1 million) {{Dagger}} |- | rowspan="2" |21–22 March | rowspan="2" |[[Estádio Couto Pereira]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=20 October 2022 |title=Coldplay em Curitiba: Banda Anuncia Show Extra Após Ingressos para Primeira Apresentação Esgotarem |trans-title=Coldplay in Curitiba: Band Announces Extra Show After Tickets for the First Performance is Sold Out |url=https://g1.globo.com/pr/parana/noticia/2022/10/20/coldplay-anuncia-show-extra-em-curitiba.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101233537/https://g1.globo.com/pr/parana/noticia/2022/10/20/coldplay-anuncia-show-extra-em-curitiba.ghtml |archive-date=1 January 2026 |access-date=5 March 2023 |website=G1 |language=pt}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (85,776) | <ref name="BOB">{{Cite web |date=21 April 2023 |title=Chart Scene: Coldplay Tops Live75 with Latin American Sellouts |url=https://news.pollstar.com/2023/04/21/coldplay-tops-live75-with-latin-american-sellouts/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115184613/https://news.pollstar.com/2023/04/21/coldplay-tops-live75-with-latin-american-sellouts/ |archive-date=15 November 2025 |access-date=25 April 2023 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |25–28 March | rowspan="2" |[[Estádio Olímpico Nilton Santos]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="FLESCH" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (211,012) | <ref name="BOB" /> |- | rowspan="5" |17–21 May | rowspan="5" |[[Estádio Cidade de Coimbra]] | rowspan="5" |Portugal | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Portugal (over 200,000 in a day) | rowspan="3" |<ref name="DAVID">{{Cite web |date=10 May 2023 |title=Coldplay: Mas Afinal que Loucura é Esta? Tudo o que Há para Saber Sobre o Maior Espetáculo do Mundo |trans-title=Coldplay: But What Kind of Madness is This? Everything There Is To Know About the World's Greatest Show |url=https://www.flash.pt/weekend/detalhe/coldplay-mas-afinal-que-loucura-e-esta-tudo-o-que-ha-para-saber-sobre-o-maior-espetaculo-do-mundo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511143803/https://www.flash.pt/weekend/detalhe/coldplay-mas-afinal-que-loucura-e-esta-tudo-o-que-ha-para-saber-sobre-o-maior-espetaculo-do-mundo |archive-date=11 May 2023 |access-date=11 May 2023 |website=Flash! |language=pt}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч to sell over 200,000 тасалбар нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (208,284) | <ref>{{Cite web |date=18 May 2023 |title=Música, Cor e Sonhos: Todas as Palavras São Poucas para Descrever a Noite dos Coldplay em Coimbra |trans-title=Music, Colour and Dreams: All the Words are Few to Describe Coldplay's Night in Coimbra |url=https://mag.sapo.pt/musica/artigos/musica-cor-e-sonhos-todas-as-palavras-sao-poucas-para-descrever-a-noite-dos-coldplay-em-coimbra |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620050819/https://mag.sapo.pt/musica/artigos/musica-cor-e-sonhos-todas-as-palavras-sao-poucas-para-descrever-a-noite-dos-coldplay-em-coimbra |archive-date=20 June 2024 |access-date=30 May 2023 |website=SAPO |language=pt}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in Portuguese history (208,284) | <ref name="DAVID" /> |- | rowspan="3" |24–28 May | rowspan="3" |[[Estadi Olímpic Lluís Companys]] | rowspan="3" |Spain | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Fastest ticket sales ever in Spain (over 200,000 in a day) {{Dagger}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=Coldplay Agota en Tiempo Récord las 200,000 Entradas para Sus Cuatro Conciertos en Barcelona |trans-title=Coldplay's 200,000 Tickets for Their Shows in Barcelona Sold Out in Record Time |url=https://www.expansion.com/directivos/estilo-vida/2022/08/22/6303c8f1468aeb975d8b4629.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220827121326/https://www.expansion.com/directivos/estilo-vida/2022/08/22/6303c8f1468aeb975d8b4629.html |archive-date=27 August 2022 |access-date=27 August 2022 |website=Expansión |language=es}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (224,761) | <ref>{{Cite web |date=31 May 2023 |title=Coldplay Set Spanish Stadium Record |url=https://www.iq-mag.net/2023/05/coldplay-set-spanish-stadium-record/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810215011/https://www.iq-mag.net/2023/05/coldplay-set-spanish-stadium-record/ |archive-date=10 August 2025 |access-date=1 June 2023 |website=IQ}}</ref> |- | 21–22 June | [[Stadio Diego Armando Maradona]] | rowspan="4" |Italy | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Naples (over 86,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=5 October 2022 |title=Chris Martin Ha Una Brutta Infezione, i Coldplay Rimandano 8 Concerti |trans-title=Chris Martin Has a Bad Infection, Coldplay Postpone 8 Concerts |url=https://tg24.sky.it/spettacolo/musica/2022/10/05/coldplay-concerti-rinviati |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203024629/https://tg24.sky.it/spettacolo/musica/2022/10/05/coldplay-concerti-rinviati |archive-date=3 February 2023 |access-date=3 February 2023 |publisher=Sky TG24 |language=it}}</ref> |- | rowspan="3" |25–29 June | rowspan="3" |[[San Siro]] | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Italy (over 240,000 in a day) | rowspan="2" |<ref name="LAFFRANCHI" /> |- | style="text-align:left;" |Анхны олон улсын уран бүтээлч to perform three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (249,560) | <ref name="GOTTFRIED">{{Cite web |date=11 December 2023 |title=Year in Europe: What's Next After the Year of the Stadium? |url=https://news.pollstar.com/2023/12/11/year-in-europe-whats-next-after-the-year-of-the-stadium/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212033254/https://news.pollstar.com/2023/12/11/year-in-europe-whats-next-after-the-year-of-the-stadium/ |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |8–12 July | rowspan="2" |[[Ullevi]] | rowspan="2" |Sweden | style="text-align:left;" |Анхны олон улсын уран бүтээлч to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="KNUTSSON" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (267,180) | <ref name="GOTTFRIED" /> |- | rowspan="2" |15–19 July | rowspan="2" |[[Johan Cruyff Arena]] | rowspan="2" |Netherlands | style="text-align:left;" |First group to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд in the 21st century | <ref>{{Cite web |date=15 July 2023 |title=Coldplay in de Johan Cruijff Arena: De Grootste Rock-'N-Roll-Onderneming Ooit Komt Naar Amsterdam |trans-title=Coldplay in the Johan Cruyff Arena: The Biggest Rock 'N' Roll Company Ever Comes to Amsterdam |url=https://www.ad.nl/show/coldplay-in-de-johan-cruijff-arena-de-grootste-rock-n-roll-onderneming-ooit-komt-naar-amsterdam~a35967f4/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715091250/https://www.ad.nl/show/coldplay-in-de-johan-cruijff-arena-de-grootste-rock-n-roll-onderneming-ooit-komt-naar-amsterdam~a35967f4/ |archive-date=15 July 2023 |access-date=15 July 2023 |website=AD |language=nl}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for a group in the 21st century (217,609) | <ref>{{Cite web |date=3 January 2024 |title=High Stakes in Lowlands: The Dutch Business Is Firing on All Cylinders |url=https://news.pollstar.com/2024/01/03/high-stakes-in-lowlands-the-dutch-business-is-firing-on-all-cylinders/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104153151/https://news.pollstar.com/2024/01/03/high-stakes-in-lowlands-the-dutch-business-is-firing-on-all-cylinders/ |archive-date=4 January 2024 |access-date=4 January 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |27–28 September | rowspan="2" |[[Snapdragon Stadium]] | rowspan="3" |United States | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=27 January 2023 |title=Coldplay Extends Tour and Adds Second Concerts at San Diego's Snapdragon Stadium and Pasadena's Rose Bowl |url=https://www.sandiegouniontribune.com/entertainment/music/story/2023-01-27/coldplay-extends-tour-and-adds-second-concerts-at-snapdragon-stadium-in-san-diego-and-rose-bowl-in-pasadena |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401171615/https://www.sandiegouniontribune.com/entertainment/music/story/2023-01-27/coldplay-extends-tour-and-adds-second-concerts-at-snapdragon-stadium-in-san-diego-and-rose-bowl-in-pasadena |archive-date=1 April 2023 |access-date=28 January 2023 |website=The San Diego Union-Tribune}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (64,130) | <ref>{{Cite web |date=3 November 2023 |title=Chart Scene: Jason Aldean Lands on Live75 Following Tour Wrap |url=https://news.pollstar.com/2023/11/03/chart-scene-jason-aldean-lands-on-live75-following-tour-wrap/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810064138/https://news.pollstar.com/2023/11/03/chart-scene-jason-aldean-lands-on-live75-following-tour-wrap/ |archive-date=10 August 2025 |access-date=3 November 2023 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:center;" |30 September – 1 October | [[Rose Bowl (stadium)|Rose Bowl]] | style="text-align:left;" |Хамгийн олон удаагийн тоглолт by a group (5 тоглолт) | <ref>{{Cite web |date=16 November 2017 |title=Coldplay's A Head Full of Dreams Tour Becomes Third Highest Grossing Tour in History |url=https://www.musicweek.com/live/read/coldplay-s-a-head-full-of-dreams-tour-becomes-third-highest-grossing-tour-in-history/070535 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520044422/https://www.musicweek.com/live/read/coldplay-s-a-head-full-of-dreams-tour-becomes-third-highest-grossing-tour-in-history/070535 |archive-date=20 May 2025 |access-date=20 May 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=27 January 2023 |title=Coldplay Adds Second Rose Bowl Show on October 1st |url=https://www.audacy.com/kroq/news/coldplay-adds-second-rose-bowl-show-on-october-1st |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520045928/https://www.audacy.com/kroq/news/coldplay-adds-second-rose-bowl-show-on-october-1st |archive-date=20 May 2025 |access-date=20 May 2025 |publisher=Audacy}}</ref> |- | rowspan="3" |11–12 November | rowspan="3" |[[National Stadium (Kaohsiung)|Kaohsiung National Stadium]] | rowspan="3" |Taiwan | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Taiwan (over 100,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=18 May 2023 |title= |script-title=zh:Coldplay 加場6分鐘完售! |trans-title=Coldplay's Extra Show Sold Out in 6 Minutes! |url=https://star.ettoday.net/news/2501738 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260220050637/https://star.ettoday.net/news/2501738 |archive-date=20 February 2026 |access-date=6 November 2023 |website=ETtoday |language=zh}}</ref> |- | style="text-align:left;" |First English-speaking act to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an English-speaking act (102,949) | <ref>{{Cite magazine |date=11 December 2023 |title=RBD Conquers Billboard's November Boxscore Report |url=https://www.billboard.com/pro/rbd-billboard-november-boxscore/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224141900/https://www.billboard.com/pro/rbd-billboard-november-boxscore/ |archive-date=24 December 2023 |access-date=24 December 2023 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="2" |15 November | rowspan="2" |[[Gelora Bung Karno Stadium]] | rowspan="2" |Indonesia | style="text-align:left;" |Biggest queue in Indonesian history (over 1.7 million users) | <ref>{{Cite tweet|number=1659511549768380416|user=loketcom|title=New record for Loket.com!!|author=Loket|date=19 May 2023|access-date=21 May 2023|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309134443/https://twitter-thread.com/t/1659511549768380416|archive-date=9 March 2026|url-status=live}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Highest single-day gross in Asian history ($13.9 million) | <ref>{{Cite web |date=27 December 2023 |title=Konser Coldplay di Jakarta Raup Pendapatan Tertinggi Rp215 M! |trans-title=Coldplay's Jakarta Concert Grosses Rp215 Billion |url=https://hot.detik.com/music/d-7110107/konser-coldplay-di-jakarta-raup-pendapatan-tertinggi-rp-215-m |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424131453/https://hot.detik.com/music/d-7110107/konser-coldplay-di-jakarta-raup-pendapatan-tertinggi-rp-215-m |archive-date=24 April 2026 |access-date=24 April 2026 |publisher=DekitHot |language=id}}</ref> |- | rowspan="3" |18–19 November | rowspan="3" |[[Perth Stadium|Optus Stadium]] | rowspan="3" |Australia | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Biggest queue in Australian history (over 365,000 users) {{Dagger}} | rowspan="2" |<ref name="SUSSMAN" /> |- | style="text-align:left;" |First group to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (125,035) | <ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Coldplay's Celestial Playground: Chris Martin Brings Joy, Tears to Perth's Optus Stadium |url=https://au.rollingstone.com/music/music-live-reviews/coldplay-perth-optus-stadium-live-review-52530/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260218055518/https://au.rollingstone.com/music/music-live-reviews/coldplay-perth-optus-stadium-live-review-52530/ |archive-date=18 February 2026 |access-date=19 November 2023 |website=Rolling Stone Australia}}</ref> |- | rowspan="2" |22 November | rowspan="2" |[[Bukit Jalil National Stadium]] | rowspan="2" |Malaysia | style="text-align:left;" |Biggest queue in Malaysian history (over 400,000 users) | <ref>{{Cite web |date=17 May 2023 |title=Tiket Konsert Coldplay Sold Out |trans-title=Coldplay Concert Tickets Sold Out |url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2023/05/1102368/tiket-konsert-coldplay-sold-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521003828/https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2023/05/1102368/tiket-konsert-coldplay-sold-out |archive-date=21 May 2023 |access-date=21 May 2023 |website=BH |language=ms}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (81,387) | <ref>{{Cite web |date=16 December 2024 |title=Coldplay Sells the Most Tickets of All Time While Trying to Save the Planet |url=https://news.pollstar.com/2024/12/16/coldplay-sells-the-most-tickets-of-all-time-while-trying-to-save-the-planet/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241216164837/https://news.pollstar.com/2024/12/16/coldplay-sells-the-most-tickets-of-all-time-while-trying-to-save-the-planet/ |archive-date=16 December 2024 |access-date=16 December 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- ! rowspan="41" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2024 | rowspan="2" |19–20 January | rowspan="2" |[[Philippine Arena]] | rowspan="2" |Philippines | style="text-align:left;" |First English-speaking group to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite tweet |number=1728003824735203340 |user=philconcerts |title=Next Stop: Pilipinas! Coldplay will be the first band to hold two sold-out shows on Jan. 19 and 20, 2024 at the Philippine Arena by @LiveNationPH |author=Philippine Concerts |date=24 November 2023 |access-date=18 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309134946/https://twitter-thread.com/t/1728003824735203340 |archive-date=9 March 2026 |url-status=live}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (96,079) | <ref>{{Cite web |date=17 June 2025 |title=Arena Market: Philippines |url=https://www.iqmagazine.com/publications/global-arena-guide/philippines/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722000446/https://www.iqmagazine.com/publications/global-arena-guide/philippines/ |archive-date=22 July 2025 |access-date=22 July 2025 |website=IQ}}</ref> |- | rowspan="3" |23–31 January | rowspan="3" |[[National Stadium, Singapore|Singapore National Stadium]] | rowspan="3" |Singapore | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Singapore (over 200,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=Asia News: No Eras Movie in Malaysia; Coldplay Releases More Tix |url=https://news.pollstar.com/2023/10/06/asia-news-no-eras-movie-in-malaysia-coldplay-releases-more-tix/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007185551/https://news.pollstar.com/2023/10/06/asia-news-no-eras-movie-in-malaysia-coldplay-releases-more-tix/ |archive-date=7 October 2023 |access-date=7 October 2023 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three, four, five and six тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Хамгийн олон үзэгч (321,113) {{Dagger}} | <ref name="ALLEN">{{Cite web |date=16 February 2024 |title=Chart Scene: Coldplay Back to No. 1 on Live75 |url=https://news.pollstar.com/2024/02/16/chart-scene-coldplay-back-to-no-1-on-live75/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250903020006/https://news.pollstar.com/2024/02/16/chart-scene-coldplay-back-to-no-1-on-live75/ |archive-date=3 September 2025 |access-date=22 February 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |3–4 February | rowspan="2" |[[Rajamangala Stadium]] | rowspan="2" |Thailand | style="text-align:left;" |First English-speaking act to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Coldplay Announce Second Bangkok Concert Date, Final Show for Asia Leg of Music of the Spheres Tour |url=https://www.bandwagon.asia/articles/coldplay-announce-a-second-bangkok-concert-date-for-music-of-the-spheres-asia-tour-tickets-february-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230623114034/https://www.bandwagon.asia/articles/coldplay-announce-a-second-bangkok-concert-date-for-music-of-the-spheres-asia-tour-tickets-february-2024 |archive-date=23 June 2023 |access-date=23 June 2023 |website=Bandwagon Asia}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an English-speaking act (106,027) | <ref name="ALLEN" /> |- | rowspan="3" |8–9 June | rowspan="3" |[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]] | rowspan="3" |Greece | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Greece (over 130,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=28 July 2023 |title=Coldplay: Διπλό Sold Out Στo Ολυμπιακό Στάδιο, Ξεπούλησαν Ακόμα Και Τα Εισιτήρια Των €995! |trans-title=Coldplay: Double Sold Out at the Olympic Stadium, Even the €995 Tickets Were Sold Out! |url=https://www.protothema.gr/culture/article/1397176/coldpay-diplo-sold-out-sto-olubiako-stadio-xepoulisan-akoma-kai-ta-eisitiria-ton-995/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116043047/https://www.protothema.gr/culture/article/1397176/coldpay-diplo-sold-out-sto-olubiako-stadio-xepoulisan-akoma-kai-ta-eisitiria-ton-995/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 June 2024 |website=Proto Thema |language=el}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны олон улсын уран бүтээлч to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Εκείνοι Που Μετέτρεψαν Το ΟΑΚΑ Σε Θάλασσα Θετικής Ενέργειας |trans-title=Those Who Turned OAKA Into a Sea of Positive Energy |url=https://www.efsyn.gr/tehnes/moysiki-horos/436006_ekeinoi-poy-metetrepsan-oaka-se-thalassa-thetikis-energeias |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610102722/https://www.efsyn.gr/tehnes/moysiki-horos/436006_ekeinoi-poy-metetrepsan-oaka-se-thalassa-thetikis-energeias |archive-date=10 June 2024 |access-date=11 June 2024 |website=I Efimerida Ton Syntakton |language=el}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (139,459) | <ref>{{Cite web |date=6 June 2024 |title=Coldplay: Οι Τελικές Ετοιμασίες Στην Σκηνή Του OAKA |trans-title=Coldplay: The Final Preparations on Stage at OAKA |url=https://www.protothema.gr/culture/music/article/1506047/coldplay-oi-telikes-etoimasies-stin-skini-tou-oaka-deite-video-kai-fotografies/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240606142652/https://www.protothema.gr/culture/music/article/1506047/coldplay-oi-telikes-etoimasies-stin-skini-tou-oaka-deite-video-kai-fotografies/ |archive-date=6 June 2024 |access-date=6 June 2024 |website=Proto Thema |language=el}}</ref> |- | rowspan="4" |12–13 June | rowspan="4" |[[Arena Națională]] | rowspan="4" |Romania | style="text-align:left;" |Biggest queue in Romanian history (over 100,000 users) | <ref>{{Cite web |date=25 July 2023 |title=Primele Bilete Puse în Vânzare Pentru Concertele Coldplay au Fost Epuizate. Peste 100.000 de Oameni S-Au Înscris la Presale |trans-title=The First Tickets on Sale for the Coldplay Concerts Have Sold Out. Over 100,000 People Signed Up at the Press |url=https://observatornews.ro/entertainment/primele-bilete-puse-in-vanzare-pentru-concertele-coldplay-au-fost-epuizate-533519.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725165817/https://observatornews.ro/entertainment/primele-bilete-puse-in-vanzare-pentru-concertele-coldplay-au-fost-epuizate-533519.html |archive-date=25 July 2023 |access-date=25 July 2023 |website=The Observator |language=ro}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Romania (over 100,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=3 September 2023 |title=În Culisele Concertelor Depeche Mode Și Coldplay, Trupa Care Vine în România Pentru Prima Dată Anul Următor |trans-title=Backstage at the Depeche Mode and Coldplay Concerts, The Bands Coming to Romania for the First Time the Following Year |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/in-culisele-concertelor-depeche-mode-si-coldplay-4649073 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928213043/https://www.libertatea.ro/entertainment/in-culisele-concertelor-depeche-mode-si-coldplay-4649073 |archive-date=28 September 2023 |access-date=6 June 2024 |website=Libertatea |language=ro}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (105,420) | <ref name="FRANKENBERG">{{Cite magazine |date=31 July 2024 |title=Zach Bryan Tops June Touring Report with Almost $69 Million |url=https://www.billboard.com/pro/zach-bryan-number-1-june-touring-report-69-million/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250723221926/https://www.billboard.com/pro/zach-bryan-number-1-june-touring-report-69-million/ |archive-date=23 July 2025 |access-date=31 July 2024 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="2" |16–19 June | rowspan="2" |[[Puskás Aréna]] | rowspan="2" |Hungary | style="text-align:left;" |First group to perform three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=17 October 2023 |title=Azahriah Meglátogatta Azokat, Akik a Körúton Álltak Sorba Jegyért a Puskás Arénabeli Harmadik Koncertjére |trans-title=Azahriah Visited Those Who Lined Up on the Boulevard for Tickets to the Third Concert at Puskás Aréna |url=https://www.vg.hu/extra/2023/10/azahriah-meglatogatta-azokat-akik-a-koruton-alltak-sorba-jegyert-a-harmadik-puskas-arena-koncertjere |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126204211/https://www.vg.hu/extra/2023/10/azahriah-meglatogatta-azokat-akik-a-koruton-alltak-sorba-jegyert-a-harmadik-puskas-arena-koncertjere |archive-date=26 November 2024 |access-date=17 October 2023 |website=Világgazdaság |language=hu}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (166,771) | <ref name="FRANKENBERG" /> |- | rowspan="3" |22–25 June | rowspan="3" |[[Parc Olympique Lyonnais|Groupama Stadium]] | rowspan="3" |France | style="text-align:left;" |First group to perform three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=16 June 2024 |title=Les Trois Concerts de Coldplay au Groupama Stadium à Guichets Fermés |trans-title=Coldplay's Three Concerts at Groupama Stadium Sold Out |url=https://www.leprogres.fr/culture-loisirs/2024/06/16/trois-stades-au-complet-pour-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622174858/https://www.leprogres.fr/culture-loisirs/2024/06/16/trois-stades-au-complet-pour-coldplay |archive-date=22 June 2024 |access-date=22 June 2024 |website=Le Progrès |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (164,641) | <ref name="FRANKENBERG" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in French history (482,972){{efn|Record broken at [[Stade de France]] (318,331) and extended at [[Parc Olympique Lyonnais|Groupama Stadium]] (482,972).<ref name="GOURDON">{{Cite web |date=11 January 2024 |title=La Tournée de Taylor Swift, Une Incroyable Machine Qui Booste le Tourisme en Europe |trans-title=Taylor Swift's Tour, An Incredible Machine That Boosts Tourism in Europe |url=https://www.lemonde.fr/economie/article/2024/01/09/la-tournee-de-taylor-swift-une-incroyable-machine-qui-booste-le-tourisme-en-europe_6209799_3234.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305164239/https://www.lemonde.fr/economie/article/2024/01/09/la-tournee-de-taylor-swift-une-incroyable-machine-qui-booste-le-tourisme-en-europe_6209799_3234.html |archive-date=5 March 2024 |access-date=27 November 2024 |website=Le Monde |language=fr |url-access=subscription}}</ref>}} | <ref name="GOURDON" /> |- | 29 June | [[Glastonbury Festival#Location|Worthy Farm]] | England | style="text-align:left;" |Most headline performances at [[Glastonbury Festival]] (5 тоглолт) | <ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref> |- | rowspan="3" |12–16 July | rowspan="3" |[[Stadio Olimpico]] | rowspan="3" |Italy | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Rome (over 240,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=28 July 2023 |title=Coldplay in Concerto a Roma Nel 2024: Biglietti Esauriti in Pochi Minuti |trans-title=Coldplay Concert in Rome in 2024: Tickets Sold Out in Minutes |url=https://tg.la7.it/cronaca/coldplay-i-biglietti-per-roma-2024-esauriti-in-pochi-minuti-fan-in-rivolta-28-07-2023-190017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240123160905/https://tg.la7.it/cronaca/coldplay-i-biglietti-per-roma-2024-esauriti-in-pochi-minuti-fan-in-rivolta-28-07-2023-190017 |archive-date=23 January 2024 |access-date=23 January 2024 |website=TG La7 |language=it}} * {{Cite web |date=16 August 2023 |title=Le Band Sono Tutt'altro Che Finite |trans-title=Bands Are Far From Finished |url=https://www.rockol.it/news-738931/le-band-non-sono-finite-blur-muse-depeche-mode-coldplay-rinascita |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816195509/https://www.rockol.it/news-738931/le-band-non-sono-finite-blur-muse-depeche-mode-coldplay-rinascita |archive-date=16 August 2023 |access-date=16 August 2023 |website=Rockol |language=it}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны олон улсын уран бүтээлч to perform three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=25 July 2023 |title=Coldplay a Roma, i Concerti All'Olimpico Diventano Quattro |trans-title=Coldplay in Rome, Concerts at the Olimpico Become Four |url=https://www.romatoday.it/eventi/cultura/coldplay-olimpico-nuove-date-luglio-2024.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715231515/https://www.romatoday.it/eventi/cultura/coldplay-olimpico-nuove-date-luglio-2024.html |archive-date=15 July 2024 |access-date=25 July 2023 |website=RomaToday |language=it}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (251,771) | <ref name="LEE">{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Donate Ten Percent of 2025 UK Show Proceeds to Grassroots Venues |url=https://news.pollstar.com/2024/09/17/coldplay-donate-ten-percent-of-2025-uk-show-proceeds-to-grassroots-venues/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918035038/https://news.pollstar.com/2024/09/17/coldplay-donate-ten-percent-of-2025-uk-show-proceeds-to-grassroots-venues/ |archive-date=18 September 2024 |access-date=18 September 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |20–23 July | rowspan="2" |[[Merkur Spiel-Arena]] | rowspan="2" |Germany | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=29 July 2024 |title=D.Live Zeichnet Coldplay Aus |trans-title=D.Live Honors Coldplay |url=https://www.musikwoche.de/live/dlive-zeichnet-coldplay-aus-983508db2514e2d0c02b92f9cdd405b6 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127162359/https://www.musikwoche.de/live/dlive-zeichnet-coldplay-aus-983508db2514e2d0c02b92f9cdd405b6 |archive-date=27 January 2025 |access-date=29 July 2024 |website=MusikWoche |language=de}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (145,402) | <ref name="LEE" /> |- | rowspan="3" |27–31 July | rowspan="3" |[[Helsinki Olympic Stadium]] | rowspan="3" |Finland | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="3" |<ref>{{Cite web |date=1 August 2024 |title=Coldplay Set Finnish Ticket Sales Record |url=https://news.pollstar.com/2024/08/01/coldplay-set-finnish-ticket-sales-record/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240802050956/https://news.pollstar.com/2024/08/01/coldplay-set-finnish-ticket-sales-record/ |archive-date=2 August 2024 |access-date=2 August 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (178,033) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in Finnish history (178,033) |- | rowspan="2" |15–18 August | rowspan="2" |[[Olympiastadion (Munich)|Olympiastadion]] | rowspan="2" |Germany | style="text-align:left;" |First international group to perform three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=26 July 2023 |title=Coldplay (Music of the Spheres World Tour – Delivered by DHL) |url=https://www.olympiapark.de/de/veranstaltungen/coldplay-n3938 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230726214822/https://www.olympiapark.de/de/veranstaltungen/coldplay-n3938 |archive-date=26 July 2023 |access-date=26 July 2023 |language=de |publisher=Olympiapark München}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (210,192) | <ref>{{Cite web |date=19 August 2024 |title=Live Nation Verkaufte 360.000 Coldplay-Tickets |trans-title=Live Nation Sold 360,000 Coldplay Tickets |url=https://www.musikwoche.de/live/live-nation-verkaufte-360000-coldplay-tickets-9deb207a7b54669b44447ef23c77316b |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826224537/https://www.musikwoche.de/live/live-nation-verkaufte-360000-coldplay-tickets-9deb207a7b54669b44447ef23c77316b |archive-date=26 August 2024 |access-date=26 August 2024 |website=MusikWoche |language=de}}</ref> |- | rowspan="2" |21–25 August | rowspan="2" |[[Ernst-Happel-Stadion]] | rowspan="2" |Austria | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=24 August 2024 |title=Jetzt Ist Es Fix: Coldplay Sind In Österreich Die Allergrößten! |trans-title=Now It's Official: Coldplay Are the Biggest in Austria! |url=https://www.oe24.at/leute/musik/jetzt-ist-es-fix-coldplay-sind-in-oesterreich-die-allergroessten/604843715 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826223806/https://www.oe24.at/leute/musik/jetzt-ist-es-fix-coldplay-sind-in-oesterreich-die-allergroessten/604843715 |archive-date=26 August 2024 |access-date=26 August 2024 |website=OE24 |language=de}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (251,399) | <ref name="LEE" /> |- | rowspan="3" |29 August – 2 September | rowspan="3" |[[Croke Park]] | rowspan="3" |Ireland | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Ireland (over 320,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=25 August 2024 |title=Coldplay Ready to Rock Fans at Croke and Make the Critics Choke |url=https://www.thetimes.com/world/ireland-world/article/coldplay-ready-to-rock-fans-at-croke-and-make-the-critics-choke-hwrqhl5cx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202102507/https://www.thetimes.com/world/ireland-world/article/coldplay-ready-to-rock-fans-at-croke-and-make-the-critics-choke-hwrqhl5cx |archive-date=2 December 2024 |access-date=27 November 2024 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> |- | style="text-align:left;" |First group to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=25 July 2023 |title=Ticketmaster Website Crashes for Some Coldplay Fans, with Two More Croke Park Dates Announced |url=https://www.thejournal.ie/ticketmaster-website-crashes-for-some-coldplay-fans-6127881-Jul2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116223527/https://www.thejournal.ie/ticketmaster-website-crashes-for-some-coldplay-fans-6127881-Jul2023/ |archive-date=16 January 2026 |access-date=25 July 2023 |website=The Journal}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for a group (329,200) | <ref>{{Cite web |date=12 September 2024 |title=Top Shows |url=https://news.pollstar.com/2024/09/12/top-shows-september-12-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509215621/https://news.pollstar.com/2024/09/12/top-shows-september-12-2024/ |archive-date=9 May 2025 |access-date=9 May 2025 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |30 October – 3 November | rowspan="2" |[[Docklands Stadium|Marvel Stadium]] | rowspan="4" |Australia | style="text-align:left;" |First group to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="2" |<ref>{{Cite magazine |date=3 November 2024 |title=Coldplay Smash Australian Attendance Record with Music of the Spheres Tour |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-australian-attendance-record-music-of-the-spheres-tour-1235818854/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241104211655/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-australian-attendance-record-music-of-the-spheres-tour-1235818854/ |archive-date=4 November 2024 |access-date=4 November 2024 |magazine=Billboard}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for a group (229,120) |- | rowspan="2" |6–10 November | rowspan="2" |[[Stadium Australia|Accor Stadium]] | style="text-align:left;" |First group to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=16 November 2024 |title=Coldplay Break All-Time Concert Attendance Record at Accor Stadium |url=https://accorstadium.com.au/coldplay-break-all-time-concert-attendance-record-at-accor-stadium/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208083829/https://accorstadium.com.au/coldplay-break-all-time-concert-attendance-record-at-accor-stadium/ |archive-date=8 December 2024 |access-date=16 November 2024 |publisher=Accor Stadium}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (325,072) |- | rowspan="2" |13–16 November | rowspan="2" |[[Eden Park]] | rowspan="2" |New Zealand | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=30 November 2023 |title=Coldplay Announce Record-Breaking Third Eden Park Gig |url=https://thespinoff.co.nz/live-updates/30-11-2023/coldplay-announce-record-breaking-third-eden-park-gig |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210032548/https://thespinoff.co.nz/live-updates/30-11-2023/coldplay-announce-record-breaking-third-eden-park-gig |archive-date=10 February 2025 |access-date=10 February 2025 |website=The Spinoff}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (169,079) | <ref>{{Cite Instagram |postid=DCcd_87zsZx |user=edenparknz |title=Over 150,000 fans gathered through our gates for three unforgettable concerts this week |author=Eden Park |date=16 November 2024 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/bkyEP |archive-date=9 March 2026 |url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="37" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2025 | rowspan="3" |9–14 January | rowspan="3" |[[Zayed Sports City Stadium]] | rowspan="3" |United Arab Emirates | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two, three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="3" |<ref>{{Cite web |date=15 January 2025 |title=Coldplay's Four-Night Stint in Abu Dhabi's Zayed Sports City Stadium Cements Their Place in UAE Music History |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/01/15/coldplay-abu-dhabi-music-history-uae/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115174350/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/01/15/coldplay-abu-dhabi-music-history-uae/ |archive-date=15 January 2025 |access-date=15 January 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (203,160) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in Emirati history (203,160) |- | rowspan="3" |18–21 January | rowspan="3" |[[DY Patil Stadium]] | rowspan="8" |India | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Mumbai (over 150,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=22 September 2024 |title=Coldplay Announces Third Show in Mumbai and New Queue Hits 11 Lakh People in a Minute |url=https://www.news18.com/viral/coldplay-announces-third-show-in-mumbai-and-new-queue-hits-11-lakh-people-per-minute-9059508.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922093636/https://www.news18.com/viral/coldplay-announces-third-show-in-mumbai-and-new-queue-hits-11-lakh-people-per-minute-9059508.html |archive-date=22 September 2024 |access-date=22 September 2024 |publisher=News18}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two and three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (163,711) | <ref name="GIDEON" /> |- | rowspan="5" |25–26 January | rowspan="5" |[[Narendra Modi Stadium]] | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in India (over 200,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=17 November 2024 |title=Coldplay's Ahmedabad Tickets Sell Out in Record Time |url=https://in.mashable.com/entertainment/85363/coldplays-ahmedabad-tickets-sell-out-in-record-time-draws-mixed-reactions-on-social-media |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241117200312/https://in.mashable.com/entertainment/85363/coldplays-ahmedabad-tickets-sell-out-in-record-time-draws-mixed-reactions-on-social-media |archive-date=17 November 2024 |access-date=17 November 2024 |website=Mashable India}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Highest single-day attendance in Asian history (111,989){{efn|name=MODI|Record broken on 25 January (111,581) and extended on 26 January (111,989).<ref name="MIMS">{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref>}} |<ref>{{Cite web |date=31 January 2025 |title=Asia News: Coldplay in India; Ed Sheeran in Bhutan; Fake Tickets in HK |url=https://news.pollstar.com/2025/01/31/asia-news-coldplay-in-india-ed-sheeran-in-bhutan-fake-tickets-in-hk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201070112/https://news.pollstar.com/2025/01/31/asia-news-coldplay-in-india-ed-sheeran-in-bhutan-fake-tickets-in-hk/ |archive-date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Highest single-day attendance for a stadium in the 21st century (111,989) {{Dagger}} | rowspan="2" |<ref name="MIMS" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (223,570) |- | rowspan="4" |8–12 April | rowspan="4" |[[Kai Tak Sports Park]] | rowspan="4" |Hong Kong | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Hong Kong (over 130,000 in a day) | <ref name="BRASOR">{{Cite web |date=18 October 2024 |title=Asia News: China Hacking Accusation; Coldplay Sweeps; World Expo Construction Lags |url=https://news.pollstar.com/2024/10/18/asia-news-china-hacking-accusation-coldplay-sweeps-world-expo-construction-lags/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025003522/https://news.pollstar.com/2024/10/18/asia-news-china-hacking-accusation-coldplay-sweeps-world-expo-construction-lags/ |archive-date=25 October 2025 |access-date=27 November 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж one, two, three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="WONG" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (183,980) | <ref>{{Cite web |date=16 May 2025 |title=Coldplay Is Back at No. 1 on Live 75 Following Final Asian Shows on Spheres Tour |url=https://news.pollstar.com/2025/05/16/coldplay-is-back-at-no-1-on-live75-following-final-asian-shows-on-spheres-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519184906/https://news.pollstar.com/2025/05/16/coldplay-is-back-at-no-1-on-live75-following-final-asian-shows-on-spheres-tour/ |archive-date=19 May 2025 |access-date=19 May 2025 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр орлого in Hong Kong history ($32.9 million) | <ref>{{Cite magazine |date=29 May 2025 |title=Coldplay Is Back on Top for April's Boxscore Report with $67.4 Million Earned |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-tour-top-april-2025-boxscore-report/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424135600/https://www.billboard.com/pro/coldplay-tour-top-april-2025-boxscore-report/ |archive-date=24 April 2026 |access-date=24 April 2026 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="5" |16–25 April | rowspan="5" |[[Goyang Stadium]] | rowspan="5" |South Korea | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in South Korea (over 300,000 in a day) | <ref name="BRASOR" /> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three, four, five and six тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="4" |<ref>{{Cite web |date=27 April 2025 |title= |script-title=ko:최장공연·최다관객·최고수익: 한국 공연 역사 다시 쓴 콜드플레이 |trans-title=Longest Residency, Largest Audience, Highest Revenue: Coldplay Rewrites Korean Concert History |url=https://www.hankyung.com/article/202504278146i |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427043105/https://www.hankyung.com/article/202504278146i |archive-date=27 April 2025 |access-date=17 June 2025 |website=The Korea Economic Daily |language=ko}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (318,309) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in South Korean history (318,309) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр орлого in South Korean history ($34.4 million) |- | rowspan="2" |31 May – 1 June | rowspan="2" |[[Stanford Stadium]] | rowspan="4" |United States | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж one and two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=16 March 2026 |title=2026 Women of Live: Geni Lincoln |url=https://news.pollstar.com/2026/03/16/2026-women-of-live-geni-lincoln/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260317201830/https://news.pollstar.com/2026/03/16/2026-women-of-live-geni-lincoln/ |archive-date=17 March 2026 |access-date=17 March 2026 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (87,068) |- | rowspan="2" |13–14 June | rowspan="2" |[[Sun Bowl (stadium)|Sun Bowl]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="ROCHA" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (93,816) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="2" |7–12 July | rowspan="2" |[[Rogers Stadium (Toronto)|Rogers Stadium]] | rowspan="2" |Canada | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two, three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite magazine |date=14 March 2025 |title=Coldplay, Oasis, Blackpink and More: Every Concert Scheduled for Toronto's Rogers Stadium in Summer 2025 |url=https://ca.billboard.com/music/concerts/rogers-stadium-concerts-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423221116/https://ca.billboard.com/music/concerts/rogers-stadium-concerts-2025 |archive-date=23 April 2025 |access-date=23 April 2025 |magazine=Billboard}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (207,412) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | 19 July | [[Camp Randall Stadium]] | rowspan="3" |United States | style="text-align:left;" |First group to perform a show in the 21st century | <ref>{{Cite web |date=8 October 2024 |title=Coldplay Announces Performance at Camp Randall July 2025 |url=https://badgerherald.com/news/campus/2024/10/08/coldplay-announces-performance-at-camp-randall-july-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423222837/https://badgerherald.com/news/campus/2024/10/08/coldplay-announces-performance-at-camp-randall-july-2025/ |archive-date=23 April 2025 |access-date=23 April 2025 |website=The Badger Herald}}</ref> |- | rowspan="2" |26–27 July | rowspan="2" |[[Hard Rock Stadium]] | style="text-align:left;" |First group to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite tweet |number=1844747980542190022 |user=HardRockStadium |title=Due to phenomenal demand, second show added! |author=Hard Rock Stadium |date=11 October 2024 |access-date=15 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309135338/https://twitter-thread.com/t/1844747980542190022 |archive-date=9 March 2026 |url-status=live}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for a group (98,481) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="2" |18–19 August | rowspan="2" |[[Craven Park, Hull|Craven Park]] | rowspan="8" |England | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay to Play Two Gigs at Craven Park |url=https://www.thehullstory.com/allarticles/coldplay-to-play-at-craven-park |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918173618/https://www.thehullstory.com/allarticles/coldplay-to-play-at-craven-park |archive-date=18 September 2024 |access-date=18 September 2024 |website=The Hull Story}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (46,000) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="6" |22 August – 8 September | rowspan="6" |[[Wembley Stadium]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж 9 to 16 тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay to Break Taylor Swift's Wembley Record |url=https://www.bbc.com/news/articles/cg56v1qnn13o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926171602/https://www.bbc.com/news/articles/cg56v1qnn13o |archive-date=26 September 2024 |access-date=26 September 2024 |publisher=BBC News}}</ref> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Most performances in a single year (10 тоглолт) {{Dagger}} |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч in global history (791,000) | rowspan="3" |<ref name="BONGIOVANNI" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр орлого in global history ($131.3 million) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр дундаж орлого in British history ($13.1 million) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон удаагийн тоглолт (22 тоглолт) | <ref>{{Cite magazine |date=27 January 2026 |title=Harry Styles Adds New Dates to 2026 Tour, Ties Coldplay's Wembley Stadium Record |url=https://www.billboard.com/music/music-news/harry-styles-adds-2026-tour-dates-ties-coldplay-wembley-record-1236163680/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260127171220/https://www.billboard.com/music/music-news/harry-styles-adds-2026-tour-dates-ties-coldplay-wembley-record-1236163680/ |archive-date=27 January 2026 |access-date=27 January 2026 |magazine=Billboard}}</ref> |} == Тэмдэглэл == {{Notelist}} == Эшлэл == <references> <ref name="BEAUMONT">{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> <ref name="RICHARDS">{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Coldplay Announce Details of Sustainable 2022 World Stadium Tour |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-details-of-sustainable-2022-world-stadium-tour-dates-tickets-3070629 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260219130818/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-details-of-sustainable-2022-world-stadium-tour-dates-tickets-3070629 |archive-date=19 February 2026 |access-date=25 April 2022 |website=NME}}</ref> <ref name="TAYLOR">{{Cite magazine |date=22 April 2022 |title=Touring Returned from the Pandemic Greener Than Ever |url=https://www.billboard.com/pro/concerts-green-touring-pandemic-coldplay-billie-eilish/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220429213307/https://www.billboard.com/pro/concerts-green-touring-pandemic-coldplay-billie-eilish/ |archive-date=29 April 2022 |access-date=26 April 2022}}</ref> <ref name="PEARL">{{Cite web |date=27 July 2022 |title=Executive Profile: PRG Lights Up Coldplay's Music of the Spheres Stadium Tour |url=https://news.pollstar.com/2022/07/27/executive-profile-prg-lights-up-coldplays-music-of-the-spheres-stadium-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251110075041/https://news.pollstar.com/2022/07/27/executive-profile-prg-lights-up-coldplays-music-of-the-spheres-stadium-tour/ |archive-date=10 November 2025 |access-date=30 July 2022 |website=Pollstar}}</ref> <ref name="HENDERSON">{{Cite web |date=29 January 2024 |title=Coldplay, Live Nation and More Co-Sign on Sustainability Study |url=https://www.iq-mag.net/2024/01/coldplay-live-nation-co-sign-sustainability-study/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915010347/https://www.iq-mag.net/2024/01/coldplay-live-nation-co-sign-sustainability-study/ |archive-date=15 September 2025 |access-date=2 February 2024 |website=IQ}}</ref> <ref name="MOORE">{{Cite magazine |date=12 May 2022 |title=Coldplay Respond to Being Called Useful Idiots Over Deal with Oil Company |url=https://www.rollingstone.co.uk/music/news/coldplay-respond-called-useful-idiots-deal-oil-company-16683/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008011240/https://www.rollingstone.co.uk/music/news/coldplay-respond-called-useful-idiots-deal-oil-company-16683/ |archive-date=8 October 2025 |access-date=30 June 2022}}</ref> <ref name="NESLEN">{{Cite web |date=11 May 2022 |title=Coldplay Labelled Useful Idiots for Greenwashing After Deal with Oil Company |url=https://www.theguardian.com/environment/2022/may/11/coldplay-labelled-useful-idiots-for-greenwashing-after-deal-with-oil-company |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220514043446/https://www.theguardian.com/environment/2022/may/11/coldplay-labelled-useful-idiots-for-greenwashing-after-deal-with-oil-company |archive-date=14 May 2022 |access-date=27 June 2022 |website=The Guardian}}</ref> <ref name="RIPAOJA">{{Cite web |date=13 June 2022 |title=Suosikkiyhtye Teki Ssopimuksen Suomalaisyrityksen Kanssa – Sitten Repesi Totaalinen Raivo |trans-title=The Favorite Band Made a Deal with a Finnish Company – Then a Total Rage Broke Out |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000008813474.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401173124/https://www.is.fi/viihde/art-2000008813474.html |archive-date=1 April 2023 |access-date=30 June 2022 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> <ref name="DURAN">{{Cite web |date=12 January 2024 |title=Coldplay Share Details of Game-Changing Environmental Measures on Music of the Spheres World Tour |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-share-details-of-game-changing-environmental-measures-on-music-of-the-spheres-world-tour-3570067 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120175243/https://www.nme.com/news/music/coldplay-share-details-of-game-changing-environmental-measures-on-music-of-the-spheres-world-tour-3570067 |archive-date=20 January 2024 |access-date=20 January 2024 |website=NME}}</ref> <ref name="ASWAD">{{Cite web |date=5 June 2023 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tour Drastically Reduces Band's Carbon Footprint, Sets New Standards in Sustainability |url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-tour-carbon-footprint-sustainability-green-1235632704/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260127001016/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-tour-carbon-footprint-sustainability-green-1235632704/ |archive-date=27 January 2026 |access-date=6 June 2023 |website=Variety}}</ref> <ref name="KNUTSSON">{{Cite web |date=13 July 2023 |title=Coldplay Slår Rekord – Första Internationella Akt att Sälja Ut Fyra Ullevi |trans-title=Coldplay Break Records – First International Act to Sell Out Four Ullevi |url=https://gaffa.se/nyheter/2023/juli/coldplay-slar-rekord-forsta-internationella-akt-att-salja-ut-fyra-ullevi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211192827/https://gaffa.se/nyheter/2023/juli/coldplay-slar-rekord-forsta-internationella-akt-att-salja-ut-fyra-ullevi/ |archive-date=11 February 2025 |access-date=25 July 2023 |website=Gaffa |language=sv}}</ref> <ref name="HAMADA">{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260110212556/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=10 January 2026 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> <ref name="RSBR">{{Cite web |date=29 March 2023 |title=Rolling Stone Brasil Lança Especial Digital Sobre o Coldplay no País |trans-title=Rolling Stone Brazil Releases Digital Special About Coldplay in the Country |url=https://rollingstone.uol.com.br/musica/rolling-stone-brasil-lanca-especial-digital-sobre-o-coldplay-no-pais/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240606213754/https://rollingstone.uol.com.br/musica/rolling-stone-brasil-lanca-especial-digital-sobre-o-coldplay-no-pais/ |archive-date=6 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=Rolling Stone Brasil |language=pt}}</ref> <ref name="PALOMA">{{Cite web |date=15 June 2025 |title=Coldplay Concerts in El Paso: Top Moments Include City Key, Mountain Fans, Proposals |url=https://www.elpasotimes.com/story/entertainment/music/2025/06/15/coldplay-el-paso-shows-city-key-proposals-sun-bowl-mountain-crowd/84221934007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616025929/https://www.elpasotimes.com/story/entertainment/music/2025/06/15/coldplay-el-paso-shows-city-key-proposals-sun-bowl-mountain-crowd/84221934007/ |archive-date=16 June 2025 |access-date=16 June 2025 |website=El Paso Times}}</ref> <ref name="REIN">{{Cite web |date=12 July 2022 |title=Berlin-Spandau: Coldplay-Konzert Löst Erdbeben Aus |trans-title=Berlin-Spandau: Coldplay Concert Triggers Earthquake |url=https://www.musikexpress.de/berlin-spandau-coldplay-konzert-loest-erdbeben-aus-2172515/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011102656/https://www.musikexpress.de/berlin-spandau-coldplay-konzert-loest-erdbeben-aus-2172515/ |archive-date=11 October 2025 |access-date=18 September 2023 |website=Musikexpress |language=de}}</ref> <ref name="TEMEL">{{Cite web |date=14 July 2022 |title=Erschütterndes Fanverhalten: Mikro-Erdbeben Dei Coldplay |trans-title=Shocking Fan Behavior: Coldplay's Micro-Earthquakes |url=https://kurier.at/kultur/erschuetterndes-fanverhalten-coldplay-loesen-mikro-erdbeben-aus/402074905 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220714192700/https://kurier.at/kultur/erschuetterndes-fanverhalten-coldplay-loesen-mikro-erdbeben-aus/402074905 |archive-date=14 July 2022 |access-date=14 July 2022 |website=Kurier |language=de}} * {{Cite tweet |number=1547085381165883393 |user=ErdbebenDE |title=Coldplay macht gute Werbung für die eigenen Konzerte |author=Erdbeben Deutschland |date=13 July 2022 |access-date=18 September 2023 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309134145/https://twitter-thread.com/t/1547085381165883393 |archive-date=9 March 2026 |url-status=live |trans-title=Coldplay do good advertising for their concerts}}</ref> <ref name="HUIFEN">{{Cite web |date=13 November 2023 |title= |script-title=zh:Coldplay開唱周遭住家地震 有進入侏羅紀世界的錯覺 |trans-title=Earthquake in Nearby Homes as Coldplay Perform, It Feels Like Entering Jurassic World |url=https://udn.com/news/story/7327/7569735 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120135959/https://udn.com/news/story/7327/7569735 |archive-date=20 November 2023 |access-date=13 November 2023 |website=United Daily News |language=zh}}</ref> <ref name="MCCALL">{{Cite press release |title=Another Spectacular Summer, Connected by EE |date=30 September 2025 |publisher=EE Newsroom |url=https://newsroom.ee.co.uk/another-spectacular-summer-connected-by-ee/ |access-date=11 November 2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111002449/https://newsroom.ee.co.uk/another-spectacular-summer-connected-by-ee/ |archive-date=11 November 2025}}</ref> <ref name="ROCHA">{{Cite Instagram |postid=DK3OHTTprvG |user=epreprocha |title=We're proud to recognize Coldplay as they make their only Texas stop right here in El Paso for two historic, sold-out shows at the Sun Bowl Stadium |author=City Representative Rocha |date=14 June 2025 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/1pRla |archive-date=9 March 2026 |url-status=live}}</ref> <ref name="SADEWO">{{Cite web |date=17 May 2023 |title=Coldplay Dihantam Isu LGBT, Lanjut Atau Batal Konser? |trans-title=Coldplay Hit by LGBT Issues, Continue or Cancel Concert? |url=https://news.republika.co.id/berita/ruspk7318/coldplay-dihantam-isu-lgbt-lanjut-atau-batal-konser |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231123040536/https://news.republika.co.id/berita/ruspk7318/coldplay-dihantam-isu-lgbt-lanjut-atau-batal-konser |archive-date=23 November 2023 |access-date=19 March 2026 |website=Republika |language=id}}</ref> <ref name="TIM">{{Cite web |date=14 November 2023 |title=Sandi Respons Ancaman Massa Anti-LGBT Bakar Panggung Konser Coldplay |trans-title=Sandi Responds to Anti-LGBT Crowd Threatening to Burn Coldplay Concert Stage |url=https://www.cnnindonesia.com/ekonomi/20231114102204-92-1023864/sandi-respons-ancaman-massa-anti-lgbt-bakar-panggung-konser-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128182851/https://www.cnnindonesia.com/ekonomi/20231114102204-92-1023864/sandi-respons-ancaman-massa-anti-lgbt-bakar-panggung-konser-coldplay |archive-date=28 January 2024 |access-date=14 November 2023 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> <ref name="EWE">{{Cite magazine |date=23 November 2023 |title=Malaysia's Defining Political Tension Takes the Concert Stage |url=https://time.com/6339205/malaysia-concerts-politicized-coldplay-anwar-islam/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124202125/https://time.com/6339205/malaysia-concerts-politicized-coldplay-anwar-islam/ |archive-date=24 November 2023 |access-date=24 November 2023 |magazine=Time}}</ref> <ref name="GHIMUS">{{Cite web |date=14 June 2024 |title=Chris Martin a Oferit o Lecție de Înțelepciune la Cel De-al Doilea Concert Coldplay din București |trans-title=Chris Martin Offered a Lesson of Wisdom at the Second Coldplay Concert in Bucharest |url=https://www.infomusic.ro/2024/06/chris-martin-discurs-concert-coldplay-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614160801/https://www.infomusic.ro/2024/06/chris-martin-discurs-concert-coldplay-2024/ |archive-date=14 June 2024 |access-date=15 June 2024 |website=InfoMusic |language=ro}}</ref> <ref name="DUMITRESCU">{{Cite web |date=13 June 2024 |title=Coldplay's Musical Guest in Romania Booed After Singing Manele |url=https://www.romania-insider.com/colplay-manele-guest-singer-romania-june-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614161002/https://www.romania-insider.com/colplay-manele-guest-singer-romania-june-2024 |archive-date=14 June 2024 |access-date=15 June 2024 |website=Romania Insider}}</ref> <ref name="BREZAR">{{Cite web |date=14 June 2024 |title=Boos for Roma Singer at Coldplay Show in Bucharest Reignite Romania's Racism Debate |url=https://www.euronews.com/culture/2024/06/14/boos-for-roma-singer-at-coldplay-show-in-bucharest-spark-romanias-racism-debate |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260310135005/https://www.euronews.com/culture/2024/06/14/boos-for-roma-singer-at-coldplay-show-in-bucharest-spark-romanias-racism-debate |archive-date=10 March 2026 |access-date=15 June 2024 |website=Euronews}}</ref> <ref name="BUCHANAN">{{Cite web |date=18 July 2025 |title=How a Cuddle at a Coldplay Concert Brought Chaos to a Marriage – and a £1BN Company |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2025/07/18/coldplay-concert-andy-byron-affair-analysis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718202946/https://www.telegraph.co.uk/news/2025/07/18/coldplay-concert-andy-byron-affair-analysis/ |archive-date=18 July 2025 |access-date=18 July 2025 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> <ref name="MERCURI">{{Cite web |date=19 July 2025 |title=Astronomer CEO Placed on Leave Amid Viral Coldplay Concert Scandal |url=https://www.forbes.com/sites/monicamercuri/2025/07/19/astronomer-ceo-placed-on-leave-amid-viral-coldplay-concert-scandal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250719161155/https://www.forbes.com/sites/monicamercuri/2025/07/19/astronomer-ceo-placed-on-leave-amid-viral-coldplay-concert-scandal/ |archive-date=19 July 2025 |access-date=19 July 2025 |website=Forbes}}</ref> <ref name="DESK">{{Cite web |date=19 July 2025 |title=What's Real and What's Fake in Andy Byron–Kristin Cabot Coldplay Kiss-Cam Scandal? |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/whats-real-and-whats-fake-in-andy-byronkristin-cabot-coldplay-kiss-cam-scandal-sorting-fact-from-fiction-in-the-viral-controversy/articleshow/122775652.cms?from=mdr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725002621/https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/whats-real-and-whats-fake-in-andy-byronkristin-cabot-coldplay-kiss-cam-scandal-sorting-fact-from-fiction-in-the-viral-controversy/articleshow/122775652.cms?from=mdr |archive-date=25 July 2025 |access-date=25 July 2025 |website=The Economic Times}}</ref> <ref name="BRANT">{{Cite web |date=24 July 2025 |title=HR Exec Kristin Cabot Resigns After Being Seen on Camera Cuddling with CEO at Coldplay Concert |url=https://people.com/kristin-cabot-resigns-astronomer-after-seen-on-camera-cuddling-ceo-coldplay-concert-11776075 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725003931/https://people.com/kristin-cabot-resigns-astronomer-after-seen-on-camera-cuddling-ceo-coldplay-concert-11776075 |archive-date=25 July 2025 |access-date=25 July 2025 |website=People}}</ref> <ref name="HANLEY">{{Cite web |date=15 June 2022 |title=Coldplay Tour Shatters Latin American Records |url=https://www.iq-mag.net/2022/06/coldplay-tour-shatters-latin-america-records/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240228120753/https://www.iq-mag.net/2022/06/coldplay-tour-shatters-latin-america-records/ |archive-date=28 February 2024 |access-date=15 June 2022 |website=IQ}}</ref> <ref name="LAFFRANCHI">{{Cite web |date=26 August 2022 |title=Coldplay, Biglietti Esauriti. Perché Piacciono Tanto Agli Italiani |trans-title=Coldplay Tickets Sold Out. Because Italians Like Them So Much |url=https://www.corriere.it/spettacoli/22_agosto_26/01-spettacoli-apretxtcorriere-web-sezioni-d0a8e55c-24a9-11ed-9477-8142972fc587.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311072618/https://www.corriere.it/spettacoli/22_agosto_26/01-spettacoli-apretxtcorriere-web-sezioni-d0a8e55c-24a9-11ed-9477-8142972fc587.shtml |archive-date=11 March 2023 |access-date=26 August 2022 |website=Corriere della Sera |language=it}}</ref> <ref name="SUSSMAN">{{Cite web |date=18 May 2023 |title=Both Coldplay Shows at Perth's Optus Stadium Are Now Sold Out |url=https://musicfeeds.com.au/news/both-coldplay-shows-at-perths-optus-stadium-are-now-sold-out/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823201820/https://musicfeeds.com.au/news/both-coldplay-shows-at-perths-optus-stadium-are-now-sold-out/ |archive-date=23 August 2023 |access-date=23 August 2023 |website=Music Feeds}}</ref> <ref name="KNOPPER">{{Cite magazine |date=13 June 2023 |title=How Coldplay's Commitment to Latin America Delivered the Year's Biggest Shows in the World |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-concerts-latin-america-years-biggest-shows/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20260305042034/https://www.billboard.com/pro/coldplay-concerts-latin-america-years-biggest-shows/ |archive-date=5 March 2026 |access-date=18 September 2023}}</ref> <ref name="CASTAÑEDA">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=El Boom de Coldplay Llega a Agencias de Comunicación, Cines o la OCU |trans-title=Coldplay's Boom Arrives at Communication Agencies, Cinemas or the OCU |url=https://www.diariodesevilla.es/vivirensevilla/Coldplay-llega-agencias-comunicacion-OCU_0_1723628712.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403041749/https://www.diariodesevilla.es/vivirensevilla/Coldplay-llega-agencias-comunicacion-OCU_0_1723628712.html |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Diario de Sevilla |language=es}}</ref> <ref name="DAIM">{{Cite web |date=23 May 2023 |title=Govt to Enact Anti-Scalping Law Following Coldplay Concert Tickets Controversy |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/912380/govt-enact-anti-scalping-law-following-coldplay-concert-tickets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524104237/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/912380/govt-enact-anti-scalping-law-following-coldplay-concert-tickets |archive-date=24 May 2023 |access-date=24 May 2023 |website=New Straits Times}}</ref> <ref name="CNA">{{Cite web |date=13 November 2023 |title= |script-title=zh:Coldplay 嗨唱高雄帶來17萬人次 創5.5億觀光產值 |trans-title=Coldplay's Performance in Kaohsiung Brought 170,000 Visitors and Created a Tourism Output Value of 550 Million |url=https://www.cna.com.tw/news/ahel/202311130202.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251026225141/https://www.cna.com.tw/news/ahel/202311130202.aspx |archive-date=26 October 2025 |access-date=13 November 2023 |website=CNA |language=zh}}</ref> <ref name="WONG">{{Cite web |date=20 April 2025 |title=Coldplay Creates HK$1.2 Billion for Hong Kong, Helps Build Entire City Brand |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/hong-kong-economy/article/3307227/coldplay-creates-hk12-billion-hong-kong-helps-build-entire-city-brand |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251027121028/https://www.scmp.com/news/hong-kong/hong-kong-economy/article/3307227/coldplay-creates-hk12-billion-hong-kong-helps-build-entire-city-brand |archive-date=27 October 2025 |access-date=21 April 2025 |website=South China Morning Post}}</ref> <ref name="SOMERS">{{Cite web |date=12 March 2022 |title=How Technology Tunes Coldplay's Eco-friendly Tour To Hit The Right Note |url=https://news.sap.com/2022/03/technology-tunes-eco-friendly-coldplay-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220608094524/https://news.sap.com/2022/03/technology-tunes-eco-friendly-coldplay-tour/ |archive-date=8 June 2022 |access-date=15 June 2022 |publisher=SAP News Center}}</ref> <ref name="NSWGOV">{{Cite web |date=15 November 2024 |title=Public Transport Adds to Smile on the Face of Coldplay Fans |url=https://www.transport.nsw.gov.au/news-and-events/media-releases/public-transport-adds-to-smile-on-face-of-coldplay-fans |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241115134312/https://www.transport.nsw.gov.au/news-and-events/media-releases/public-transport-adds-to-smile-on-face-of-coldplay-fans |archive-date=15 November 2024 |access-date=15 November 2024 |publisher=Transport for NSW}}</ref> <ref name="RNZ">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=Viva la Buses: Auckland Transport Braces for Coldplay Rush |url=https://www.rnz.co.nz/news/national/533546/viva-la-buses-auckland-transport-braces-for-coldplay-rush |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241113055223/https://www.rnz.co.nz/news/national/533546/viva-la-buses-auckland-transport-braces-for-coldplay-rush |archive-date=13 November 2024 |access-date=15 November 2024 |publisher=RNZ}}</ref> <ref name="ELIEZER">{{Cite web |date=30 November 2023 |title=Has Perth Turned the Corner As a Live Music Destination? |url=https://themusic.com.au/industry/has-perth-turned-the-corner-as-a-live-music-destination/U4PpR0ZJSEs/30-11-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016094944/https://themusic.com.au/industry/has-perth-turned-the-corner-as-a-live-music-destination/U4PpR0ZJSEs/30-11-23 |archive-date=16 October 2025 |access-date=30 November 2023 |website=The Music}}</ref> <ref name="GIDEON">{{Cite web |date=30 April 2025 |title=Nothing Short of Extraordinary: Coldplay Makes Concert History in India |url=https://news.pollstar.com/2025/04/30/nothing-short-of-extraordinary-coldplay-makes-history-in-india/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430230407/https://news.pollstar.com/2025/04/30/nothing-short-of-extraordinary-coldplay-makes-history-in-india/ |archive-date=30 April 2025 |access-date=30 April 2025 |website=Pollstar}}</ref> <ref name="LOVE">{{Cite web |date= |title=Updates Feed (July 7, 2022 & July 8, 2022) |url=https://www.teamukrainelove.com/updates-feed |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115230847/https://www.teamukrainelove.com/updates-feed |archive-date=15 January 2025 |access-date=31 May 2023 |publisher=Team Ukraine Love}}</ref> <ref name="PALO">{{Cite web |date=8 July 2023 |title=Coldplays Samarbetspartner Planterar Träd i Hammarkullen |trans-title=Coldplay's Partner Plants Trees in Hammarkullen |url=https://www.gp.se/kultur/kultur/coldplays-samarbetspartner-planterar-träd-i-hammarkullen-1.104377335 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002223124/https://www.gp.se/kultur/kultur/coldplays-samarbetspartner-planterar-tr%C3%A4d-i-hammarkullen-1.104377335 |archive-date=2 October 2023 |access-date=23 September 2023 |website=Göteborgs-Posten |language=sv |url-access=subscription}}</ref> <ref name="BELCHART">{{Cite web |date=13 August 2022 |title=Ultratop – Albums Top 200 |url=https://www.ultratop.be/fr/albums/2022/20220813 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730044633/https://www.ultratop.be/fr/albums/2022/20220813 |archive-date=30 July 2023 |access-date=29 July 2023 |publisher=Ultratop |language=fr}} * {{Cite web |date=13 August 2022 |title=Ultratop – Albums Top 200 |url=https://www.ultratop.be/nl/albums/2022/20220813 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230729232706/https://www.ultratop.be/nl/albums/2022/20220813 |archive-date=29 July 2023 |access-date=29 July 2023 |publisher=Ultratop |language=nl}}</ref> <ref name="DICKINS">{{Cite web |date= |title=Viva la Vida by Coldplay |url=https://www.officialcharts.com/songs/coldplay-viva-la-vida/ |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/aeMYa |archive-date=19 March 2026 |access-date=20 August 2025 |publisher=Official Charts Company}}</ref> </references> == Гадаад холбоос == * {{URL|1=https://coldplay.com/|2=Coldplay Official Website}} * {{URL|1=https://sustainability.coldplay.com/|2=Coldplay Sustainability Website}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Coldplay]] [[Ангилал:Хөгжмийн аялан тоглолт]] [[Ангилал:Соёлын нөлөө]] [[en:Impact of the Music of the Spheres World Tour]] hfsjykk3lc6hy5zkpdwi8unpyx0fyjv 875867 875817 2026-11-11T01:50:48Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл]] to [[Music of the Spheres аялан тоглолтын нөлөөлөл]] without leaving a redirect 875817 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн Music of the Spheres World Tour аялан тоглолтын соёл, эдийн засаг, байгаль орчинд үзүүлсэн нөлөө}} [[File:ColdplayAMS18072023.jpg|thumb|upright=1.3|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Johan Cruyff Arena]] цэнгэлдэх хүрээлэнд тоглож буй нь]] Британийн [[Coldplay]] рок хамтлагийн '''[[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын нөлөө''' нь 2022–2025 оны аялан тоглолтын байгаль орчин, соёл, нийгэм, эдийн засаг болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн үр нөлөөг хамарна. Аялан тоглолт нь түүхэн дэх хамгийн олон хүн үзсэн хөгжмийн аялан тоглолт болж, хамтлагийн хувьд анх удаа нэг тэрбум ам.доллароос дээш орлого олсон аялан тоглолтод тооцогдсон. Коронавирусийн цар тахлын дараах томоохон тоглолтууд Coldplay-ийн олон нийтийн үнэлэмжид нөлөөлсөн.<ref name="BEAUMONT" /> Хамтлаг байгальд ээлтэй тоглолтын зорилго дэвшүүлж, өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад хүлэмжийн хийн ялгарлаа 59 хувиар бууруулан, есөн сая гаруй мод тарихад хувь нэмэр оруулсан гэж мэдээлсэн. Үүний зэрэгцээ био түлш, томоохон компаниудтай хийсэн хамтын ажиллагаа нь шүүмжлэл дагуулсан. Тоглолт зохион байгуулсан хотуудад тасалбарын эрэлт, тээвэр, худалдаа, зочид буудал, аялал жуулчлалын идэвх нэмэгдсэн. == Тогтвортой аялан тоглолт == === Салбарынхны үнэлгээ === 2019 онд «Everyday Life» цомгоо гаргасны дараа Coldplay хамтлаг байгаль орчинд ээлтэй тоглолт зохион байгуулах боломж бүрдэх хүртэл томоохон аялан тоглолт хийхгүй гэж мэдэгдсэн. Харин 2021 оны аравдугаар сарын 14-нд «Music of the Spheres World Tour» аялан тоглолтоо зарлаж, өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад нүүрстөрөгчийн давхар ислийн ялгарлыг 50 хувиар бууруулах төлөвлөгөө танилцуулсан.<ref name="RICHARDS" /> Энэхүү төлөвлөгөөнд сэргээгдэх эрчим хүч, дахин цэнэглэдэг хөдөлгөөнт батарей, шинэ төрлийн LED тайзны тоног төхөөрөмж, олон хотод дараалан тоглох зохион байгуулалт багтжээ. BMW компанитай хамтран тоглолтод зориулсан цэнэглэдэг хөдөлгөөнт эрчим хүчний систем хөгжүүлсэн. Үзвэрийн салбарын хэвлэлүүд уг туршилтыг концертын салбарын тогтвортой хөгжлийн чухал жишээ гэж үнэлсэн.<ref name="PEARL" /> Live Nation компанийн тогтвортой хөгжлийн удирдлага Coldplay-ийн хэрэгжүүлсэн шийдлүүдийг бусад уран бүтээлч, тоглолтын газруудад нэвтрүүлэх боломжтой гэж үзсэн. Мөн тус аялан тоглолтын загвар нь Billie Eilish, Shawn Mendes зэрэг уран бүтээлчдийн байгаль орчны санаачилгуудтай зэрэгцэн хэлэлцэгдэж байв.<ref name="TAYLOR" /> === Хамтын ажиллагааны шүүмжлэл === Байгаль орчны зарим байгууллага Coldplay-ийн Neste компаниас био түлш худалдан авах, BMW-тэй хамтран ажиллах шийдвэрийг шүүмжилсэн. Transport & Environment байгууллагын төлөөлөгч Neste-ийн нийлүүлэлтийн сүлжээ ой устгалтай холбоотой байж болзошгүйг анхааруулж, энэ хамтын ажиллагаагаар компанийн нэр хүндийг ногоон мэт харагдуулах эрсдэлтэй гэж мэдэгдсэн. SumOfUs байгууллага BMW-ийн Европын холбооны автомашины утааны бодлоготой холбоотой лоббид шүүмжлэлтэй хандсан.<ref name="NESLEN" /> Coldplay эдгээр шүүмжлэлд хариулахдаа тогтвортой аялан тоглолт байгуулах ажил үргэлжилж байгаа бөгөөд өөрсдийн арга хэмжээ бүрийг төгс гэж үзэхгүй байгаагаа илэрхийлсэн. Neste компани нийлүүлэлтийн талаар шалгалт хийснээ мэдээлсэн бөгөөд тус компани, хамтлагийн хамтын ажиллагаа 2023 оны нэгдүгээр сард дуусгавар болжээ.<ref name="MOORE" /><ref name="RIPAOJA" /> === Ялгарлын бууралт === Массачусетсийн технологийн хүрээлэнгийн профессор Жон Фернандесийн удирдсан судалгааны баг тоглолтуудын өгөгдлийг өмнөх A Head Full of Dreams Tour (2016–2017)-той харьцуулж, нүүрстөрөгчийн ялгарлыг 59 хувиар бууруулсныг тогтоожээ. Хог хаягдлын 72 хувийг булшлах талбайд очихоос сэргийлж, LED бугуйвчны үйлдвэрлэлийг 80 хувиар бууруулсан байна.<ref name="DURAN" /> Эхний жилд LED бугуйвчныг буцаан цуглуулах дундаж хувь 86-д хүрсэн. Тоглолтын үйлчилгээний илүүдлээс 9,625-аас олон хоол болон 90 кг ариун цэврийн хэрэгслийг орон гэргүй хүмүүст хандивлажээ. Нарны хавтан, хөдөлгөөнөөс цахилгаан гаргадаг шал болон унадаг дугуйн төхөөрөмжүүд нэг тоглолтод 15 кВт·ц цахилгаан үйлдвэрлэсэн гэж мэдээлсэн.<ref name="ASWAD" /> Live Nation-ийн мэдээлснээр хамтлаг ойжуулалтын төслүүдээр дамжуулан есөн сая гаруй мод тарьсан байна. 2023 онд Time сэтгүүл Coldplay-ийг уур амьсгалын чиглэлээр нөлөө бүхий байгууллага, манлайлагчдын жагсаалтад оруулжээ.<ref name="KNUTSSON" /> == Олон нийтийн соёл == === Хэвлэл мэдээллийн анхаарал === Аялан тоглолт зохион байгуулсан хот бүрд Coldplay-ийн тоглолт, тасалбарын эрэлт, олон нийтийн оролцоо хэвлэл мэдээлэл болон нийгмийн сүлжээний томоохон сэдэв болсон. Судлаачид хамтлагийн олон үеийн үзэгчдийг нэгтгэдэг шинж, том хэмжээний амьд тоглолтыг дахин түгээмэл болгосон нөлөөг онцолжээ.<ref name="HAMADA" /><ref name="BEAUMONT" /> Бразилд аялан тоглолтыг тойрсон үзэгдлийг хэвлэлүүд «Coldplaymania» гэж нэрлэсэн. Тус улсын ерөнхийлөгч Луис Инасиу Лула да Силва хамтлагийн гишүүдтэй уулзаж, НҮБ-ын уур амьсгалын өөрчлөлтийн хуралтай холбоотой арга хэмжээнд урьсан. Тайзны гэрэлтдэг бугуйвч зэрэг технологийг Бразил дахь бусад наадам, карнавалын арга хэмжээнд ашиглах болсон.<ref name="RSBR" /> Тоглолтуудад кино, телевиз, спорт, хөгжмийн салбарын олон алдартан оролцож, зарим улс төрчийн тоглолт үзэхтэй холбоотой шийдвэр олон нийтийн шүүмжлэл дагуулсан. Хэвлэлүүд аялан тоглолтыг цар хүрээ, соёлын оролцоогоороо орчин үеийн томоохон хөгжмийн үйл явдлуудын нэг гэж үнэлжээ. === Үзэгчдийн үзэгдэл === Барселона, Цюрих, Каошюн, Куала Лумпур, Сингапур, Хельсинки, Гоян зэрэг хотод тасалбар авч чадаагүй шүтэн бишрэгчид цэнгэлдэх хүрээлэнгийн гаднаас тоглолтыг сонсохоор цугларсан. Мюнхений Олимпийн цэцэрлэгт хүрээлэнд 34 мянга орчим хүн, Техасын Эль-Пасод олон зуун хүн ойролцоох өндөрлөг газарт цугларчээ.<ref name="PALOMA" /> 2022 оны долдугаар сарын 10-нд Берлиний Олимпийн цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон тоглолтын үеэр үзэгчдийн хөдөлгөөнөөс үүссэн 1.28 магнитудтай чичирхийллийг ойролцоох хэмжилтийн станцууд бүртгэсэн. Дараагийн тоглолтуудад 1.5 магнитуд орчим чичирхийлэл ажиглагдсан гэж мэдээлжээ. Ижил төрлийн үзэгдэл 2023 онд Тайванийн Каошюнд тохиолдсон.<ref name="REIN" /><ref name="TEMEL" /><ref name="HUIFEN" /> Тоглолтын үеэр гар утасны дата ашиглалт ч рекорд тогтоосон. Жишээлбэл, 2025 онд Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон арван тоглолтын хугацаанд EE компанийн сүлжээнд 47 терабайтаас дээш дата урссан гэж бүртгэжээ.<ref name="MCCALL" /> === Хүндэтгэл, шагнал === НҮБ Coldplay хамтлагийн тайзнаа цахилгаан үйлдвэрлэдэг суурин дугуй ашигласан санаачилгыг Дэлхийн дугуйн өдрийн тусгай шагналаар үнэлжээ. Rolling Stone сэтгүүл Франц, Аргентин, Бразилд тусгай дугаар, бусад хэвлэлүүд гэрэл зураг, хөгжмийн цомгийн тухай тусгай нийтлэл гаргасан.<ref name="RSBR" /> Сингапурт 2024 оны нэгдүгээр сарын 23–31-нийг «Coldplay-ийн долоо хоног» хэмээн нэрлэж, Хельсинки хотыг аялан тоглолттой холбогдуулан түр хугацаанд «Coldsinki» гэж сурталчилсан. Окленд, Мельбурн зэрэг хотын стадионд хамтлагт зориулсан ханын зураг, дурсгалын бүтээл байрлуулжээ. 2025 онд Дэлхийн өдрийн байгууллага Coldplay-д амьд тоглолтын тогтвортой хөгжлийн санаачилгын төлөө «Artists for the Earth Ambassador» шагнал олгосон. Эль-Пасо хотын захирагч хамтлагт хотын бэлгэдлийн түлхүүр гардуулж, зургаадугаар сарын 13–14-нийг «Coldplay-ийн өдрүүд» хэмээн зарлажээ. Уэмбли паркийн шатнуудыг «Yellow» дууг бэлгэдэн шар өнгөөр чимсэн. == Маргаантай үйл явдлууд == === Зүүн Өмнөд Ази === Индонез, Малайзад Coldplay-ийн тоглолтын эсрэг зарим шашны консерватив бүлэг эсэргүүцэл илэрхийлсэн. Тэд хамтлагийн ЛГБТ хүмүүсийг дэмждэг байр суурийг шүүмжилж, Жакарта болон Куала Лумпурын тоглолтыг цуцлуулахыг шаардсан. Харин улс төрийн зарим төлөөлөгч тоглолтууд аялал жуулчлал, эдийн засагт эерэг нөлөөтэй гэж үзжээ.<ref name="SADEWO" /> 2023 оны арваннэгдүгээр сард Жакарта дахь Их Британийн элчин сайдын яамны гадна жагсаал болсон. Малайзын ерөнхий сайд Анвар Ибрахим эсэргүүцлийг хэтрүүлсэн гэж үзсэн бөгөөд тоглолтууд товлосон ёсоор болсон.<ref name="TIM" /><ref name="EWE" /> === Румын === 2024 онд Бухарестын анхны тоглолтод Coldplay Румын дуучин Бабашаг тайзнаа урьж, манеле урсгалын «Păi Naa» дууг хамтран хүргэсэн. Үзэгчдийн зарим нь түүнийг шүгэлдэн эсэргүүцсэн нь Румын дахь уг хөгжмийн урсгал болон ром үндэстний эсрэг ялгаварлан гадуурхлын асуудлаар хэлэлцүүлэг өрнүүлэв.<ref name="GHIMUS" /><ref name="DUMITRESCU" /> Хоёр дахь өдөр Крис Мартин үзэгчдээс тайван, хүндэтгэлтэй хандахыг хүссэний дараа Бабашагийн тоглолтыг алга ташин хүлээн авчээ. Уг явдлын дараа түүний цахим сүлжээний дагагчдын тоо огцом өссөн.<ref name="BREZAR" /> === Америкийн Нэгдсэн Улс === 2025 оны долдугаар сарын 16-нд Массачусетс мужийн Фоксборо дахь Gillette Stadium цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тоглолтын үеэр том дэлгэц дээр гарсан хоёр хүний дүрс бичлэг цахим орчинд өргөн тархжээ. Тэднийг Astronomer компанийн удирдах албан тушаалтнууд гэж хэвлэлүүд мэдээлж, хувийн амьдрал, ажлын ёс зүй, олон нийтийн орчин дахь хувийн нууцын тухай маргаан үүссэн.<ref name="BUCHANAN" /><ref name="MERCURI" /> Энэ явдлыг зарим хэвлэл «Coldplaygate» гэж нэрлэж, олон тооны мийм, элэглэл гарсан. Дараа нь холбогдох албан тушаалтнууд ажлаа өгсөн тухай мэдээлэгдсэн бөгөөд буруу ташаа мэдээлэл ч түгэн тархжээ.<ref name="DESK" /><ref name="BRANT" /> == Эдийн засаг == === Эрэлт, бодлогын нөлөө === Аялан тоглолтын тасалбар Ази, Европ, Латин Америк, Номхон далайн орнуудад маш өндөр эрэлттэй байсан. Латин Америк дахь олон тоглолт үзэгчдийн тоо болон борлуулалтын шинэ амжилт тогтоосон. Австралийн Перт хотод эхэндээ хоёр тоглолт товлосон нь бусад хотын шүтэн бишрэгчдийн шүүмжлэл дагуулжээ.<ref name="HANLEY" /><ref name="KNOPPER" /> Тасалбарын дамлан худалдаа болон өндөр үнэ Португал, Испани, Итали, Малайз, Энэтхэгт олон нийтийн маргаан үүсгэж, зарим оронд хяналт шалгалт, хууль эрх зүйн шинэ зохицуулалтын санал гаргахад хүргэсэн. Энэтхэгийн Нави Мумбай хотын тасалбарын борлуулалтад 13 сая хэрэглэгч хандсан тухай мэдээлжээ.<ref name="DAIM" /> Coldplay харьцангуй боломжийн үнэтэй тасалбарын бодлого болон хязгаарлагдмал тооны хямд «Infinity Ticket» санал гаргаснаараа мөн анхаарал татсан. Энэ загварыг бусад уран бүтээлчид өөрийн аялан тоглолтод ашигласан. === Орон нутгийн бизнес === Coldplay-ийн тоглолтууд зочид буудал, ресторан, худалдаа, үйлчилгээ, аялал жуулчлалын байгууллагуудын орлогыг нэмэгдүүлсэн. Богота дахь зочид буудлын дүүргэлт 85 хувиас дээш гарсан бол Буэнос-Айресын зарим ресторан, баарны орлого тоглолтын үеэр гурав дахин өссөн гэж хэвлэлүүд мэдээлжээ. Рио-де-Жанейро хотод тоглолтын эдийн засгийн үр өгөөж 86 сая бразил реал, Португалын Коимбра хотод 36 сая евро орчим байсан тухай тооцоо гарсан. Каошюнд аялал жуулчлалын үр өгөөж 550 сая шинэ тайвань долларт хүрсэн; Хонконгт 1.2 тэрбум хонконг долларын үр ашиг гарсан гэж мэдээлжээ.<ref name="CNA" /><ref name="WONG" /> Тоглолтын өдрүүдэд зочид буудлын үнэ зарим газарт огцом өссөн. Сингапурт байр хайх эрэлт, Пертэд зочид буудлын хайлт нэмэгдэж, Афин, Хельсинки, Мюнхен, Сидней, Окленд зэрэг хотод аялал жуулчлалын орлого болон хоноглох жуулчдын тоо өссөн байна. === Нийтийн тээвэр === Байгаль орчинд ээлтэй зорчихыг дэмжихийн тулд хамтлаг SAP компанитай хамтран аялан тоглолтын гар утасны аппликейшн хөгжүүлсэн. Тоглолтын газарт нийтийн тээврээр очихыг уриалж, зарим хотод нийтийн тээврийн нэмэлт үйлчилгээ, үнэ төлбөргүй тээвэр зохион байгуулсан.<ref name="SOMERS" /> Рио-де-Жанейро хотын метроны зорчигчдын тоо тоглолтын үед ердийн ажлын өдрийн дунджаас олон дахин нэмэгдсэн. Сингапурт Үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэнгээс төмөр замын буудлууд руу үнэ төлбөргүй автобус явуулсан. === Макро эдийн засаг === Аялан тоглолтын үр нөлөө зарим орны эдийн засгийн бодлогод ч илэрсэн. Аргентинд олон улсын амьд тоглолтын төлбөр тооцоонд хамаарах тусгай валютын ханшийн зохицуулалтыг хэвлэлүүд «Coldplay доллар» гэж нэрлэжээ. Сингапур томоохон олон улсын тоглолтуудыг татахыг аялал жуулчлал, үйлчилгээний салбарыг хөгжүүлэх бодлогын нэг хэсэг болгосон. Австрали, Ирланд, Их Британи болон бусад улс оронд тоглолттой холбоотой зардал, жуулчдын урсгал, орон нутгийн эдийн засгийн өсөлтийг судалсан байна. == Бусад нөлөө == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг уламжлал ёсоор орлогынхоо тодорхой хэсгийг буяны үйлсэд зориулахаас гадна «Music of the Spheres World Tour» аялан тоглолтоороо Global Citizen болон Love Button Global Movement зэрэг байгууллагуудтай хамтран ажилласан. Байгаль орчныг хамгаалах, орон гэргүй хүмүүст туслах, хүмүүнлэгийн санаачилгыг дэмжих ажлуудыг зохион байгуулжээ. Бразил дахь SP Invisível байгууллагад орон гэргүй хүмүүсийн нийгмийн оролцоог дэмжих чиглэлээр тусалсан. Хандивын дуудлага худалдаа болон эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын чиглэлийн санаачилгад хамтлагийн нэр, тоглолтын эд зүйлсийг ашигласан. === Хөгжмийн чартад үзүүлсэн нөлөө === Аялан тоглолтын үеэр Coldplay-ийн хуучин цомгууд, дуунуудын борлуулалт болон стримингийн тоо өсөж, олон улсын хөгжмийн чартуудад дахин орсон. Ялангуяа Viva la Vida, Yellow, A Sky Full of Stars зэрэг дуу олон оронд дахин түгээмэл болжээ. Бразилд болсон Rock in Rio тоглолтын дараа Coldplay нь Spotify Brazil-ийн өдөр тутмын хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалтыг тэргүүлсэн анхны олон улсын хамтлаг болсон. Итали, Швед, Нидерланд, Грек, Финланд, Австри, Ирланд зэрэг улсад тэдний олон цомог болон дуу зэрэгцэн чартад оржээ. == Амжилт, дээд амжилтууд == === Эрэмбэ, шилдэг жагсаалтууд === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Эрэмбэ болон шилдэг жагсаалтууд ! scope="col" |Хэвлэл ! scope="col" |Он ! scope="col" |Тайлбар ! scope="col" |Үр дүн ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|Эшлэл}} |- ! scope="row" |''[[Bangkok Post]]'' | rowspan="2" |2024 | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Concerts of 2024|The Best Concerts of 2024}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=18 December 2024 |title=The Best Concerts of 2024 |url=https://www.bangkokpost.com/life/arts-and-entertainment/2921942/the-best-concerts-of-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725010921/https://www.bangkokpost.com/life/arts-and-entertainment/2921942/the-best-concerts-of-2024 |archive-date=25 July 2025 |access-date=21 December 2024 |website=Bangkok Post}}</ref> |- ! scope="row" |[[BBC Music]] | style="text-align:left;" |10 Unmissable Moments from Glastonbury 2024 | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=1 July 2024 |title=10 Unmissable Moments from Glastonbury 2024 |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/4l71ZqW1B3MjpjmNfVJ9mPt/10-unmissable-moments-from-glastonbury-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240703022034/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/4l71ZqW1B3MjpjmNfVJ9mPt/10-unmissable-moments-from-glastonbury-2024 |archive-date=3 July 2024 |access-date=21 December 2024 |website=BBC Music}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" |''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' | 2022 | style="text-align:left;" |{{Sort|Он's Top 5 Concert Special Effects|The Он's Top 5 Concert Special Effects}} | 2 | <ref>{{Cite magazine |date=16 December 2022 |title=The Year's Top 5 Concert Special Effects: Fiery Pianos, Floating Dolphins and Flaming Cannons |url=https://www.billboard.com/pro/adele-lady-gaga-bad-bunny-concerts-best-special-effects-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422004100/https://www.billboard.com/pro/adele-lady-gaga-bad-bunny-concerts-best-special-effects-2022/ |archive-date=22 April 2025 |access-date=22 December 2022 |magazine=Billboard}}</ref> |- | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|100 Most Iconic Pop Star Memes of All Time|The 100 Most Iconic Pop Star Memes of All Time}} (Coldplaygate) | 26 | <ref>{{Cite magazine |date=20 November 2025 |title=The 100 Most Iconic Pop Star Memes of All Time |url=https://www.billboard.com/lists/best-memes-music/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251122003735/https://www.billboard.com/lists/best-memes-music/ |archive-date=22 November 2025 |access-date=20 November 2025 |magazine=Billboard}}</ref> |- ! scope="row" |[[Canal 44 (Jalisco)|Canal 44]] | 2022 | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Concerts of 2022 in Guadalajara|The Best Concerts of 2022 in Guadalajara}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=30 December 2022 |title=Los Mejores Conciertos de 2022 en Guadalajara |url=https://udgtv.com/noticias/los-mejores-conciertos-de-2022-en-guadalajara/59642 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250809023401/https://udgtv.com/noticias/los-mejores-conciertos-de-2022-en-guadalajara/59642 |archive-date=9 August 2025 |access-date=18 July 2025 |publisher=UDG TV}}</ref> |- ! scope="row" |[[ClutchPoints]] | rowspan="2" |2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Concerts of 2025|The Best Concerts of 2025}} | 3 | <ref>{{Cite web |date=26 December 2025 |title=2025's Best Concerts, from Oasis to Coldplay to Beyoncé to Bob Dylan |url=https://clutchpoints.com/entertainment/2025-best-concerts-oasis-coldplay-beyonce-bob-dylan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226235043/https://clutchpoints.com/entertainment/2025-best-concerts-oasis-coldplay-beyonce-bob-dylan |archive-date=26 December 2025 |access-date=26 December 2025 |publisher=ClutchPoints}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Deadline Hollywood|Deadline]]'' | style="text-align:left;" |Top Viral Social Media Moments of 2025 (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=22 December 2025 |title=Top Viral Social Media Moments of 2025 |url=https://deadline.com/2025/12/2025-most-viral-social-media-moments-1236652366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251229124428/https://deadline.com/2025/12/2025-most-viral-social-media-moments-1236652366/ |archive-date=29 December 2025 |access-date=23 December 2025 |website=Deadline}}</ref> |- ! scope="row" |[[Deezer]] | 2023 | style="text-align:left;" |{{Sort|17 Best Festival Performances of All Time|The 17 Best Festival Performances of All Time}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=26 June 2023 |title=The 17 Best Festival Performances of All Time: Jimi Hendrix, Beyoncé & More |url=https://thebackstage-deezer.com/tops/the-greatest-music-festival-performances-ever/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011194501/https://thebackstage-deezer.com/tops/the-greatest-music-festival-performances-ever/ |archive-date=11 October 2025 |access-date=20 January 2026 |publisher=Deezer Backstage}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Elle (magazine)|Elle]]'' | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|40 Best Pop Culture Moments and Trends of 2025|The 40 Best Pop Culture Moments and Trends of 2025}} (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=30 December 2025 |title=The Best New Couple, the Worst Threesome and More Pop Culture Moments That Defined 2025 |url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a69852756/best-pop-culture-moments-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230212518/https://www.elle.com/culture/celebrities/a69852756/best-pop-culture-moments-2025/ |archive-date=30 December 2025 |access-date=30 December 2025 |website=Elle}}</ref> |- ! scope="row" |''[[The Economic Times|ET BrandEquity]]'' | 2024 | style="text-align:left;" |Biggest Trends That Shaped India's Pop Culture in 2024 | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=11 December 2024 |title=YouTube Shorts Mania: Biggest Trends That Shaped India's Pop Culture in 2024 |url=https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/industry/youtube-shorts-mania-biggest-trends-that-shaped-indias-pop-culture-in-2024/116203786 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221130421/https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/industry/youtube-shorts-mania-biggest-trends-that-shaped-indias-pop-culture-in-2024/116203786 |archive-date=21 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=ET BrandEquity}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Firstpost]]'' | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|Most Shocking and Viral Moments of 2025|The Most Shocking and Viral Moments of 2025}} (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=22 December 2025 |title=Coldplaygate, Louvre Heist & More: 2025's Most Shocking and Viral Moments |url=https://www.firstpost.com/explainers/rewind-2025-coldplaygate-louvre-heist-most-shocking-viral-moments-13960514.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223073959/https://www.firstpost.com/explainers/rewind-2025-coldplaygate-louvre-heist-most-shocking-viral-moments-13960514.html |archive-date=23 December 2025 |access-date=23 December 2025 |website=Firstpost}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Folha de S.Paulo|Folha de São Paulo]]'' | rowspan="2" |2022 | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Shows of Rock in Rio 2022|The Best Shows of Rock in Rio 2022}} | Багтсан | <ref>{{Cite news |date=12 September 2022 |title=Veja os Melhores e Piores Shows do Rock in Rio 2022, com Green Day e Coldplay |trans-title=See the Best and the Worst Shows of Rock in Rio 2022, with Green Day and Coldplay |url=https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2022/09/veja-os-melhores-e-piores-shows-do-rock-in-rio-2022-com-green-day-e-coldplay.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260211075258/https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2022/09/veja-os-melhores-e-piores-shows-do-rock-in-rio-2022-com-green-day-e-coldplay.shtml |archive-date=11 February 2026 |access-date=13 September 2022 |website=Folha de S.Paulo |language=pt}}</ref> |- ! scope="row" |[[G1 (website)|G1]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Highlights of Rock in Rio 2022|The Highlights of Rock in Rio 2022}} | 6 | <ref>{{Cite web |date=12 September 2022 |title=Os Melhores e os Piores Shows do Rock in Rio 2022... Os Destaques e as Decepções do Festival |trans-title=The Best and the Worst Shows from Rock in Rio 2022... Highlights and Disappointments of the Festival |url=https://g1.globo.com/pop-arte/musica/rock-in-rio/2022/noticia/2022/09/12/os-melhores-e-os-piores-shows-do-rock-in-rio-2022-veja-os-destaques-e-as-decepcoes-do-festival.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912054415/https://g1.globo.com/pop-arte/musica/rock-in-rio/2022/noticia/2022/09/12/os-melhores-e-os-piores-shows-do-rock-in-rio-2022-veja-os-destaques-e-as-decepcoes-do-festival.ghtml |archive-date=12 September 2022 |access-date=12 September 2022 |website=G1 |language=pt}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Guardian|''[[The Guardian]]''}} | 2026 | style="text-align:left;" |33 Scandalous Photos That Shocked the World (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=4 April 2026 |title=33 Scandalous Photos That Shocked the World |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2026/apr/04/occasionally-a-picture-can-change-the-course-of-history-33-scandalous-photos-that-shocked-the-world |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260407181319/https://www.theguardian.com/artanddesign/2026/apr/04/occasionally-a-picture-can-change-the-course-of-history-33-scandalous-photos-that-shocked-the-world |archive-date=7 April 2026 |access-date=7 April 2026 |website=The Guardian}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Hollywood Reporter|''[[The Hollywood Reporter]]''}} | rowspan="3" |2025 | style="text-align:left;" |Best and Worst Viral Social Media Moments of 2025 (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=23 December 2025 |title=Best and Worst Viral Social Media Moments of 2025 |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/best-worst-viral-social-media-moments-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224011440/https://www.hollywoodreporter.com/lists/best-worst-viral-social-media-moments-2025/ |archive-date=24 December 2025 |access-date=24 December 2025 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Independent|''[[The Independent]]''}} | style="text-align:left;" |Biggest Showbiz Stories of 2025 (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=25 December 2025 |title=Biggest Showbiz Stories of 2025 |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/katy-perry-birmingham-coldplay-chris-martin-blue-origin-b2890330.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260105171421/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/katy-perry-birmingham-coldplay-chris-martin-blue-origin-b2890330.html |archive-date=5 January 2026 |access-date=26 December 2025 |website=The Independent}}</ref> |- ! scope="row" |''[[IQ (magazine)|IQ]]'' | style="text-align:left;" |{{Sort|Top Live Music Industry Stories of 2025|The Top Live Music Industry Stories of 2025}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=23 December 2025 |title=The Top Live Music Industry Stories of 2025 |url=https://www.iqmagazine.com/2025/12/the-live-industrys-biggest-stories-of-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224233321/https://www.iqmagazine.com/2025/12/the-live-industrys-biggest-stories-of-2025/ |archive-date=24 December 2025 |access-date=24 December 2025 |website=IQ}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Irish Examiner]]'' | 2024 | style="text-align:left;" |{{Sort|10 Best Gigs in Ireland in 2024|The 10 Best Gigs in Ireland in 2024}} | 1 | <ref>{{Cite web |date=19 December 2024 |title=Taylor Swift, Chappell Roan, AC/DC... The 10 Best Gigs in Ireland in 2024, Ranked |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsandculture/arid-41539034.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221024314/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsandculture/arid-41539034.html |archive-date=21 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=Irish Examiner}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Las Vegas Sun]]'' | 2025 | style="text-align:left;" |Concert Moments to Remember from 2025 | 2 | <ref>{{Cite web |date=1 January 2026 |title=Concert Moments to Remember from 2025 |url=https://lasvegassun.com/news/2026/jan/01/las-vegas-concert-moments-to-remember-from-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102001850/https://lasvegassun.com/news/2026/jan/01/las-vegas-concert-moments-to-remember-from-2025/ |archive-date=2 January 2026 |access-date=2 January 2026 |website=Las Vegas Sun}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Classic Rock (magazine)|Louder]]'' | rowspan="2" |2024 | style="text-align:left;" |11 Acts That Defined Glastonbury 2024 | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=2 July 2024 |title=11 Acts That Defined Glastonbury 2024 |url=https://www.loudersound.com/features/the-11-acts-that-defined-glastonbury-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221155800/https://www.loudersound.com/features/the-11-acts-that-defined-glastonbury-2024 |archive-date=21 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=Louder}}</ref> |- ! scope="row" |[[Mothership (website)|Mothership]] | style="text-align:left;" |10 Best & Biggest Moments in Singapore in 2024 | 1 | <ref>{{Cite web |date=5 December 2024 |title=10 Best & Biggest Moments in S'pore in 2024 |url=https://mothership.sg/2024/12/best-biggest-moments-singapore/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205114637/https://mothership.sg/2024/12/best-biggest-moments-singapore/ |archive-date=5 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=Mothership}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|National|''[[The National (Abu Dhabi)|The National]]''}} | rowspan="3" |2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|United Arab Emirates' 20 Best Live Shows of 2025|The United Arab Emirates' 20 Best Live Shows of 2025}} | 1 | <ref>{{Cite web |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/12/21/from-coldplay-and-metallica-to-katy-perry-and-tyla-the-uaes-20-best-live-shows-of-2025/ |title=From Coldplay and Metallica to Katy Perry and Tyla: The UAE's 20 Best Live Shows of 2025 |date=21 December 2025 |access-date=22 December 2025 |website=The National |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222024556/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/12/21/from-coldplay-and-metallica-to-katy-perry-and-tyla-the-uaes-20-best-live-shows-of-2025/ |archive-date=22 December 2025 |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |[[NBC News]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Cultural Moments That Defined 2025|The Cultural Moments That Defined 2025}} (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=14 December 2025 |title=From Labubu Mayhem to the Diddy Trial: These Are the Cultural Moments That Defined 2025 |url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/2025-top-cultural-moments-rcna245053 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251215113321/https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/2025-top-cultural-moments-rcna245053 |archive-date=15 December 2025 |access-date=15 December 2025 |website=NBC News}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Newsweek]]'' | style="text-align:left;" |25 Major Pop Culture Moments of 2025 (Coldplaygate) | 9 | <ref>{{Cite web |date=26 December 2025 |title=25 Major Pop Culture Moments of 2025 |url=https://www.newsweek.com/25-major-pop-culture-moments-2025-11266254 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226234805/https://www.newsweek.com/25-major-pop-culture-moments-2025-11266254 |archive-date=26 December 2025 |access-date=26 December 2025 |website=Newsweek}}</ref> |- ! scope="row" |''[[O Globo]]'' | 2022 | style="text-align:left;" |Rock in Rio 2022: The 10 Best Shows | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=12 September 2022 |title=Rock in Rio 2022: Saiba Quais Foram os Dez Melhores Shows, na Opinião dos Críticos |trans-title=Rock in Rio 2022: Check Out the Ten Best Shows, in the Critics' Opinion |url=https://oglobo.globo.com/cultura/musica/noticia/2022/09/rock-in-rio-2022-saiba-quais-foram-os-dez-melhores-shows-do-festival-na-opiniao-dos-criticos.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207113350/https://oglobo.globo.com/cultura/musica/noticia/2022/09/rock-in-rio-2022-saiba-quais-foram-os-dez-melhores-shows-do-festival-na-opiniao-dos-criticos.ghtml |archive-date=7 December 2023 |access-date=13 September 2022 |website=O Globo |language=pt}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Panorama (magazine)|Panorama]]'' | 2023 | style="text-align:left;" |{{Sort|10 Best Concerts of 2023|The 10 Best Concerts of 2023}} | 10 | <ref>{{Cite web |date=30 December 2023 |title=I 10 Concerti Più Belli del 2023 |trans-title=The 10 Best Concerts of 2023 |url=https://www.panorama.it/lifestyle/musica/10-concerti-piu-belli-del-2023 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230171438/https://www.panorama.it/lifestyle/musica/10-concerti-piu-belli-del-2023 |archive-date=30 December 2023 |access-date=30 December 2023 |website=Panorama |language=it}}</ref> |- ! scope="row" |''[[People (magazine)|People]]'' |2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|Worst and Most Oops Moments of 2025|The Worst and Most Oops Moments of 2025}} (Coldplaygate) | 2 | <ref>{{Cite web |date=8 December 2025 |title=The Worst and Most Oops Moments of 2025 |url=https://people.com/worst-moments-of-2025-11864538 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209110735/https://people.com/worst-moments-of-2025-11864538 |archive-date=9 December 2025 |access-date=9 December 2025 |website=People}}</ref> |- ! scope="row" |[[Rock & Pop (Chilean radio)|Rock & Pop]] | 2022 | style="text-align:left;" |{{Sort|10 Best Concerts of 2022|The 10 Best Concerts of 2022}} | 2 | <ref>{{Cite web |date=31 December 2022 |title=Los 10 Mejores Conciertos del 2022 |trans-title=The 10 Best Concerts of 2022 |url=https://www.rockandpop.cl/2022/12/dua-lipa-quedo-8-los-10-mejores-conciertos-del-2022-segun-rock-pop/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128115301/https://www.rockandpop.cl/2022/12/dua-lipa-quedo-8-los-10-mejores-conciertos-del-2022-segun-rock-pop/ |archive-date=28 January 2026 |access-date=18 July 2025 |language=es |publisher=Rock & Pop}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Rolling Stone]]'' | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|25 Best Memes of 2025|The 25 Best Memes of 2025}} (Coldplaygate) | 20 | <ref>{{Cite magazine |date=10 December 2025 |title=The 25 Best Memes of 2025 |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-lists/best-memes-2025-1235467154/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224221911/https://www.rollingstone.com/culture/culture-lists/best-memes-2025-1235467154/reheating-nachos-1235467209 |archive-date=24 February 2026 |access-date=10 December 2025 |magazine=Rolling Stone}}</ref> |- ! scope="row" |[[Sky TG24]] | 2023 | style="text-align:left;" |{{Sort|10 Tours to Remember 2023|The 10 Tours to Remember 2023}} | 7 | <ref>{{Cite web |date=26 December 2023 |title=Un Anno di Concerti Fantastici: I Dieci Tour da Ricordare del 2023 |trans-title=A Year of Fantastic Concerts: The 10 Tours to Remember 2023 |url=https://www.tgcom24.mediaset.it/spettacolo/tour-2023-dieci-da-ricordare_74727582-202302k.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227055649/https://www.tgcom24.mediaset.it/spettacolo/tour-2023-dieci-da-ricordare_74727582-202302k.shtml |archive-date=27 December 2023 |access-date=27 December 2023 |publisher=Sky TG24 |language=it}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Star|''[[The Star (Malaysia)|The Star]]''}} | rowspan="3" |2025 | style="text-align:left;" |10 Events That Defined 2025 in Entertainment | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=1 January 2026 |title=10 Events That Defined 2025 in Entertainment |url=https://www.thestar.com.my/lifestyle/entertainment/2026/01/01/10-events-that-defined-2025-in-entertainment |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102002919/https://www.thestar.com.my/lifestyle/entertainment/2026/01/01/10-events-that-defined-2025-in-entertainment |archive-date=2 January 2026 |access-date=2 January 2026 |website=The Star}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Sydney Morning Herald|''[[The Sydney Morning Herald]]''}} | style="text-align:left;" |Top Pop Culture Moments of 2025 (Coldplaygate) | 1 | <ref>{{Cite web |date=27 December 2025 |title=From the Kiss-Cam Scandal to Wicked Witches, These Are Our Top Pop Culture Moments of 2025 |url=https://www.smh.com.au/culture/celebrity/from-the-kiss-cam-scandal-to-wicked-witches-these-are-our-top-pop-culture-moments-of-2025-20251215-p5nnrh.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260210161011/https://www.smh.com.au/culture/celebrity/from-the-kiss-cam-scandal-to-wicked-witches-these-are-our-top-pop-culture-moments-of-2025-20251215-p5nnrh.html |archive-date=10 February 2026 |access-date=27 December 2025 |website=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Telegraph|''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''}} | style="text-align:left;" |{{Sort|26 Most Remarkable Moments of 2025|The 26 Most Remarkable Moments of 2025}} (Coldplaygate) | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=20 December 2025 |title=The 26 Most Remarkable Moments of 2025 |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2025/12/20/telegraph-year-in-review-from-a-z/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251220060414/https://www.telegraph.co.uk/news/2025/12/20/telegraph-year-in-review-from-a-z/ |archive-date=20 December 2025 |access-date=24 December 2025 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Times|''[[The Times]]''}} | 2024 | style="text-align:left;" |{{Sort|Very Best Pictures of 2024|The Very Best Pictures of 2024}} | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=17 December 2024 |title=The Very Best Pictures of 2024 – And the Stories Behind Them |url=https://www.thetimes.com/culture/photography-culture/article/best-pictures-of-2024-gallery-photos-xxh5309d8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250905165212/https://www.thetimes.com/uk/photography-uk/article/best-pictures-of-2024-gallery-photos-xxh5309d8 |archive-date=5 September 2025 |access-date=27 December 2024 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|Times of India|''[[The Times of India]]''}} | rowspan="2" |2025 | style="text-align:left;" |What India Talked About in 2025 | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=31 December 2025 |title=From Coldplay to AQI and Dhurandhar – What India Talked About in 2025 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/yearender-2025-from-coldplay-to-aqi-and-dhurandhar-what-india-talked-about-in-2025/articleshow/126269967.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231212520/https://timesofindia.indiatimes.com/india/yearender-2025-from-coldplay-to-aqi-and-dhurandhar-what-india-talked-about-in-2025/articleshow/126269967.cms |archive-date=31 December 2025 |access-date=31 December 2025 |website=The Times of India}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Toronto Star]]'' | style="text-align:left;" |Top 12 Culture Moments of 2025 (Coldplaygate) | 3 | <ref>{{Cite web |date=23 December 2025 |title=Our Top 12 Culture Moments of 2025 |url=https://www.thestar.com/entertainment/our-top-12-culture-moments-of-2025-including-heated-rivalry-sinners-and-that-coldplay-couple/article_b5b4d99e-9cbf-4f05-a41d-b89b7f1422b5.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223105552/https://www.thestar.com/entertainment/our-top-12-culture-moments-of-2025-including-heated-rivalry-sinners-and-that-coldplay-couple/article_b5b4d99e-9cbf-4f05-a41d-b89b7f1422b5.html |archive-date=23 December 2025 |access-date=24 December 2025 |website=Toronto Star |url-access=subscription}}</ref> |- ! scope="row" |[[Universo Online|UOL]] | 2022 | style="text-align:left;" |Rock in Rio 2022: The Edition's Best Shows | Багтсан | <ref>{{Cite web |date=12 September 2022 |title=Rock in Rio 2022: Os Melhores Shows da Edição, de Coldplay a Ludmilla |trans-title=Rock in Rio 2022: The Edition's Best Shows, from Coldplay to Ludmilla |url=https://www.uol.com.br/splash/noticias/2022/09/12/rock-in-rio-2022-os-melhores-shows-da-edicao-de-coldplay-a-ludmilla.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316043022/https://www.uol.com.br/splash/noticias/2022/09/12/rock-in-rio-2022-os-melhores-shows-da-edicao-de-coldplay-a-ludmilla.htm |archive-date=16 March 2025 |access-date=12 September 2022 |publisher=UOL |language=pt}}</ref> |- ! scope="row" |{{Sort|West Australian|''[[The West Australian]]''}} | 2023 | style="text-align:left;" |{{Sort|Defining Moments of 2023|The Defining Moments of 2023}} | 9 | <ref>{{Cite web |date=28 December 2023 |title=Basil Zempilas: The Defining Moments of 2023 As I See Them |url=https://thewest.com.au/opinion/basil-zempilas-the-defining-moments-of-2023-as-i-see-them-c-13044004 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231229043351/https://thewest.com.au/opinion/basil-zempilas-the-defining-moments-of-2023-as-i-see-them-c-13044004 |archive-date=29 December 2023 |access-date=28 December 2023 |website=The West Australian}}</ref> |- ! scope="row" |[[Yardbarker]] | 2025 | style="text-align:left;" |{{Sort|20 Most Memorable Music Moments of 2025|The 20 Most Memorable Music Moments of 2025}} (Coldplaygate) | 12 | <ref>{{Cite web |date=20 December 2025 |title=The 20 Most Memorable Music Moments of 2025 |url=https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_20_most_memorable_music_moments_of_2025/s1__43209460 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251221150515/https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_20_most_memorable_music_moments_of_2025/s1__43209460#slide_14 |archive-date=21 December 2025 |access-date=21 December 2025 |website=Yardbarker}}</ref> |} === Цэнгэлдэх хүрээлэнгийн дээд амжилтууд === {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |+ {{Screen reader-only|Key}} | style="background-color:#FFD7A3; text-align:center; width:15px;" |{{Dagger}} | Өмнө нь тогтоож байсан, дараа нь эвдэгдсэн рекорд |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-left:auto; margin-right:auto; text-align:center;" |+Тоглолтын газруудын дээд амжилтын жагсаалт ! scope="col" style="width:2em;" |Он ! scope="col" style="width:11em;" |Огноо ! scope="col" style="width:14em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:9em;" |Бүс нутаг ! scope="col" style="width:33em;" |Тайлбар ! scope="col" style="width:2em;" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|Эшлэл}} |- ! rowspan="30" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2022 | rowspan="2" |18–19 March | rowspan="2" |[[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Estadio Nacional de Costa Rica]] | rowspan="2" |Costa Rica | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Хамгийн олон үзэгч (86,199) {{Dagger}} | <ref name="ERIC">{{Cite magazine |date=21 April 2022 |title=Bad Bunny Sets New Records in March 2022 Boxscore Report |url=https://www.billboard.com/pro/bad-bunny-sets-records-march-2022-boxscore-report/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707055634/https://www.billboard.com/pro/bad-bunny-sets-records-march-2022-boxscore-report/ |archive-date=7 July 2022 |access-date=23 June 2022 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="2" |25–26 March | rowspan="2" |[[Estadio BBVA]] | rowspan="6" |Mexico | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (112,262) | <ref name="ERIC" /> |- | rowspan="2" |29–30 March | rowspan="2" |[[Estadio Akron]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (90,153) | <ref name="ERIC" /> |- | rowspan="2" |3–7 April | rowspan="2" |[[Foro Sol]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд in the 21st century | <ref>{{Cite web |date=17 June 2023 |title=Taylor Swift Logró Agotar Cuatro Conciertos: ¿Qué Otros Artistas Han Llenado Más Veces el Foro Sol? |trans-title=Taylor Swift Managed to Sold Out Four Concerts: Which Other Artists Have Filled Foro Sol the Most Times? |url=https://www.infobae.com/mexico/2023/06/17/taylor-swift-logro-agotar-cuatro-conciertos-que-otros-artistas-han-llenado-mas-veces-el-foro-sol/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107212107/https://www.infobae.com/mexico/2023/06/17/taylor-swift-logro-agotar-cuatro-conciertos-que-otros-artistas-han-llenado-mas-veces-el-foro-sol/ |archive-date=7 November 2025 |access-date=18 June 2023 |website=Infobae |language=es}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an English-speaking act (259,591) | <ref>{{Cite web |date=22 April 2022 |title=Esta Es la Millonaria Ganancia Que Se Llevó Coldplay de Su Gira En México |trans-title=This Is the Millionaire Profit That Coldplay Made from Their Tour in Mexico |url=https://www.merca20.com/millonaria-ganancia-coldplay-gira-mexico/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809005345/https://www.merca20.com/millonaria-ganancia-coldplay-gira-mexico/ |archive-date=9 August 2022 |access-date=20 September 2024 |website=Merca 2.0 |language=es}}</ref> |- | rowspan="2" |10–13 July | rowspan="2" |[[Olympiastadion (Berlin)|Olympiastadion]] | rowspan="2" |Germany | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=11 July 2022 |title=Coldplay Im Olympiastadion – Alle Farben Und Alle Gefühle |trans-title=Coldplay in the Olympiastadion – All Colors and All Feelings |url=https://www.moz.de/nachrichten/kultur/open-air-konzert-coldplay-im-olympiastadion-_-alle-farben-und-alle-gefuehle-65409611.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824000242/https://www.moz.de/nachrichten/kultur/open-air-konzert-coldplay-im-olympiastadion-_-alle-farben-und-alle-gefuehle-65409611.html |archive-date=24 August 2023 |access-date=23 August 2023 |website=Märkische Oderzeitung |language=de}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (216,535) | <ref>{{Cite magazine |date=25 August 2022 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report with More Than $60 Million in Concert Grosses |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-july-boxscore-report-top-live-acts/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202012336/https://www.billboard.com/pro/coldplay-july-boxscore-report-top-live-acts/ |archive-date=2 December 2024 |access-date=25 August 2022}}</ref> |- | rowspan="5" |16–20 July | rowspan="5" |[[Stade de France]] | rowspan="5" |France | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in France (over 200,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=25 October 2021 |title=Coldplay Le 20 Juillet 2022 – Billetterie Officielle |trans-title=Coldplay On 20 July 2022 – Official Ticketing |url=https://www.stadefrance.com/fr/billetterie/coldplay-4-2022 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603221927/https://www.stadefrance.com/fr/billetterie/coldplay-4-2022 |archive-date=3 June 2022 |access-date=3 June 2022 |publisher=Stade de France |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч to sell over 300,000 тасалбар нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=20 July 2022 |title=Coldplay Enchante le Stade de France avec Quatre Soirées Spectaculaires et Festives |trans-title=Coldplay Enchants the Stade de France with Four Spectacular and Festive Evenings |url=https://www.francetvinfo.fr/culture/musique/coldplay-enchante-le-stade-de-france-avec-quatre-soirees-spectaculaires-et-festives_5268286.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220721215627/https://www.francetvinfo.fr/culture/musique/coldplay-enchante-le-stade-de-france-avec-quatre-soirees-spectaculaires-et-festives_5268286.html |archive-date=21 July 2022 |access-date=21 July 2022 |website=France Info |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=21 July 2022 |title=Coldplay: 320,000 Spectateurs Pour les Concerts au Stade de France, Record Pour le Groupe |trans-title=Coldplay: 320,000 Spectators for Concerts at the Stade de France, Record for the Group |url=http://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-121952.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220722122249/http://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-121952.html |archive-date=22 July 2022 |access-date=22 July 2022 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (318,331) | <ref>{{Cite web |date=5 August 2022 |title=Coldplay: Les Chiffres Fous des Quatre Concerts au Stade de France |trans-title=Coldplay: The Crazy Figures of the Four Concerts at the Stade de France |url=http://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-122094.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805115220/http://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-122094.html |archive-date=5 August 2022 |access-date=5 August 2022 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон удаагийн тоглолт by a group (8 тоглолт) | <ref>{{Cite web |date=10 September 2023 |title=Muse: Concert Figures in France This Summer Are Dizzying |trans-title=Muse: Les Chiffres des Concerts en France Cet Été Donnent le Tournis |url=https://www.chartsinfrance.net/Muse/news-126032.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126205044/https://www.chartsinfrance.net/Muse/news-126032.html |archive-date=26 November 2024 |access-date=14 March 2026 |language=fr |website=Pure Charts}}</ref> |- | rowspan="5" |5–9 August | rowspan="5" |[[King Baudouin Stadium]] | rowspan="5" |Belgium | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Belgium (over 150,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=26 October 2021 |title=Koop Tickets Voor Coldplay: Music of the Spheres World Tour |trans-title=Buy Tickets For Coldplay: Music of the Spheres World Tour |url=https://nl.livenation.be/show/1350672/coldplay-music-of-the-spheres-world-tour/brussels/2022-08-09/nl |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710234601/https://nl.livenation.be/show/1350672/coldplay-music-of-the-spheres-world-tour/brussels/2022-08-09/nl |archive-date=10 July 2022 |access-date=2 June 2022 |publisher=Live Nation België |language=nl}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч to sell over 200,000 тасалбар нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="4" |<ref>{{Cite web |date=1 August 2022 |title=Coldplay, le Groupe de Tous les Records Arrive à Bruxelles |trans-title=Coldplay, the Group of All the Records Arrive in Brussels |url=https://www.lesoir.be/457358/article/2022-08-01/coldplay-le-groupe-de-tous-les-records-arrive-bruxelles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113235644/https://www.lesoir.be/457358/article/2022-08-01/coldplay-le-groupe-de-tous-les-records-arrive-bruxelles |archive-date=13 January 2026 |access-date=5 August 2022 |website=Le Soir |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (224,719) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in Belgian history (224,719) |- | 10 September | [[Barra Olympic Park]] | Brazil | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales for a group at [[Rock in Rio]] | <ref>{{Cite web |date=5 April 2022 |title=Ingressos para o Rock in Rio Acabam para os Dias de Justin Bieber, Coldplay, Post Malone, Dua Lipa, Green Day e Guns N' Roses |trans-title=Rock in Rio Tickets for Justin Bieber, Coldplay, Post Malone, Dua Lipa, Green Day and Guns N' Roses Days are Sold Out |url=https://g1.globo.com/pop-arte/musica/rock-in-rio/2022/noticia/2022/04/05/dia-de-justin-bieber-no-rock-in-rio-tem-ingressos-esgotados-em-12-minutos.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426002924/https://g1.globo.com/pop-arte/musica/rock-in-rio/2022/noticia/2022/04/05/dia-de-justin-bieber-no-rock-in-rio-tem-ingressos-esgotados-em-12-minutos.ghtml |archive-date=26 April 2022 |access-date=25 April 2022 |website=G1 |language=pt}}</ref> |- | rowspan="2" |13–14 September | rowspan="2" |[[National Stadium of Peru|Estadio Nacional del Perú]] | rowspan="2" |Peru | style="text-align:left;" |First English-speaking act to perform two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an English-speaking act (85,845) | <ref name="BONGIOVANNI">{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> |- | rowspan="2" |16–17 September | rowspan="2" |[[Estadio El Campín]] | rowspan="2" |Colombia | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two бүх тасалбар нь борлогдсон тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="HANLEY" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (89,825) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="2" |20–24 September | rowspan="2" |[[Estadio Nacional Julio Martínez Prádanos|Estadio Nacional de Chile]] | rowspan="2" |Chile | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=6 December 2023 |title=Iron Maiden Smash Colombia Ticket Sales Record |url=https://www.iq-mag.net/2023/12/iron-maiden-smash-colombia-ticket-sales-record/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207182112/https://www.iq-mag.net/2023/12/iron-maiden-smash-colombia-ticket-sales-record/ |archive-date=7 December 2023 |access-date=6 December 2023 |website=IQ}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (256,916) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="3" |25 October – 8 November | rowspan="3" |[[Estadio Monumental (Buenos Aires)|Estadio River Plate]] | rowspan="3" |Argentina | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж 10 тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=7 June 2022 |title=Coldplay Agotó su Décimo River y Rompió Todos los Récords |trans-title=Coldplay's Has Sold Out Their Tenth River and Broken All the Records |url=https://tn.com.ar/musica/bandas/2022/06/07/coldplay-agoto-su-decimo-river-y-rompio-todos-los-records/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220607181521/https://tn.com.ar/musica/bandas/2022/06/07/coldplay-agoto-su-decimo-river-y-rompio-todos-los-records/ |archive-date=7 June 2022 |access-date=7 June 2022 |language=es |publisher=TN}}</ref> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Хамгийн олон үзэгч in global history (626,841) {{Dagger}} | <ref>{{Cite magazine |date=16 December 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Has Sold 10.3 Million Tickets – So Far |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-music-of-the-spheres-world-tour-best-selling-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250908095252/https://www.billboard.com/pro/coldplay-music-of-the-spheres-world-tour-best-selling-tour/ |archive-date=8 September 2025 |access-date=16 December 2024 |magazine=Billboard}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр орлого in South American history ($49.7 million) | <ref>{{Cite web |date=26 December 2024 |title=Cuáles Son las Bandas Que Más Recaudaron en Millones Con Sus Shows en la Cancha de River |trans-title=Which Bands Earned the Most in Millions with Their Shows at River Plate Stadium? |url=https://www.c5n.com/lifestyle/cuales-son-las-bandas-que-mas-recaudaron-millones-sus-shows-la-cancha-river-n185518 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424125139/https://www.c5n.com/lifestyle/cuales-son-las-bandas-que-mas-recaudaron-millones-sus-shows-la-cancha-river-n185518 |archive-date=24 April 2026 |access-date=24 April 2026 |publisher=C5N |language=es}}</ref> |- ! rowspan="36" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2023 | rowspan="3" |10–18 March | rowspan="3" |[[Estádio do Morumbi]] | rowspan="7" |Brazil | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж five and six тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="FLESCH">{{Cite web |date=8 March 2023 |title=Coldplay Bate Recordes de Público em Maratona de Shows no Brasil |trans-title=Coldplay Breaks Public Records in Marathon of Shows in Brazil |url=https://orbi.band.uol.com.br/entretenimento/coldplay-bate-recordes-de-publico-em-maratona-de-shows-no-brasil-4448 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309022317/https://orbi.band.uol.com.br/entretenimento/coldplay-bate-recordes-de-publico-em-maratona-de-shows-no-brasil-4448 |archive-date=9 March 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Orbi |language=pt}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (439,651) | rowspan="2" |<ref name="KNOPPER" /> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Хамгийн өндөр орлого in Brazilian history ($40.1 million) {{Dagger}} |- | rowspan="2" |21–22 March | rowspan="2" |[[Estádio Couto Pereira]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=20 October 2022 |title=Coldplay em Curitiba: Banda Anuncia Show Extra Após Ingressos para Primeira Apresentação Esgotarem |trans-title=Coldplay in Curitiba: Band Announces Extra Show After Tickets for the First Performance is Sold Out |url=https://g1.globo.com/pr/parana/noticia/2022/10/20/coldplay-anuncia-show-extra-em-curitiba.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101233537/https://g1.globo.com/pr/parana/noticia/2022/10/20/coldplay-anuncia-show-extra-em-curitiba.ghtml |archive-date=1 January 2026 |access-date=5 March 2023 |website=G1 |language=pt}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (85,776) | <ref name="BOB">{{Cite web |date=21 April 2023 |title=Chart Scene: Coldplay Tops Live75 with Latin American Sellouts |url=https://news.pollstar.com/2023/04/21/coldplay-tops-live75-with-latin-american-sellouts/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115184613/https://news.pollstar.com/2023/04/21/coldplay-tops-live75-with-latin-american-sellouts/ |archive-date=15 November 2025 |access-date=25 April 2023 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |25–28 March | rowspan="2" |[[Estádio Olímpico Nilton Santos]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="FLESCH" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (211,012) | <ref name="BOB" /> |- | rowspan="5" |17–21 May | rowspan="5" |[[Estádio Cidade de Coimbra]] | rowspan="5" |Portugal | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Portugal (over 200,000 in a day) | rowspan="3" |<ref name="DAVID">{{Cite web |date=10 May 2023 |title=Coldplay: Mas Afinal que Loucura é Esta? Tudo o que Há para Saber Sobre o Maior Espetáculo do Mundo |trans-title=Coldplay: But What Kind of Madness is This? Everything There Is To Know About the World's Greatest Show |url=https://www.flash.pt/weekend/detalhe/coldplay-mas-afinal-que-loucura-e-esta-tudo-o-que-ha-para-saber-sobre-o-maior-espetaculo-do-mundo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511143803/https://www.flash.pt/weekend/detalhe/coldplay-mas-afinal-que-loucura-e-esta-tudo-o-que-ha-para-saber-sobre-o-maior-espetaculo-do-mundo |archive-date=11 May 2023 |access-date=11 May 2023 |website=Flash! |language=pt}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч to sell over 200,000 тасалбар нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (208,284) | <ref>{{Cite web |date=18 May 2023 |title=Música, Cor e Sonhos: Todas as Palavras São Poucas para Descrever a Noite dos Coldplay em Coimbra |trans-title=Music, Colour and Dreams: All the Words are Few to Describe Coldplay's Night in Coimbra |url=https://mag.sapo.pt/musica/artigos/musica-cor-e-sonhos-todas-as-palavras-sao-poucas-para-descrever-a-noite-dos-coldplay-em-coimbra |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620050819/https://mag.sapo.pt/musica/artigos/musica-cor-e-sonhos-todas-as-palavras-sao-poucas-para-descrever-a-noite-dos-coldplay-em-coimbra |archive-date=20 June 2024 |access-date=30 May 2023 |website=SAPO |language=pt}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in Portuguese history (208,284) | <ref name="DAVID" /> |- | rowspan="3" |24–28 May | rowspan="3" |[[Estadi Olímpic Lluís Companys]] | rowspan="3" |Spain | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Fastest ticket sales ever in Spain (over 200,000 in a day) {{Dagger}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=Coldplay Agota en Tiempo Récord las 200,000 Entradas para Sus Cuatro Conciertos en Barcelona |trans-title=Coldplay's 200,000 Tickets for Their Shows in Barcelona Sold Out in Record Time |url=https://www.expansion.com/directivos/estilo-vida/2022/08/22/6303c8f1468aeb975d8b4629.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220827121326/https://www.expansion.com/directivos/estilo-vida/2022/08/22/6303c8f1468aeb975d8b4629.html |archive-date=27 August 2022 |access-date=27 August 2022 |website=Expansión |language=es}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (224,761) | <ref>{{Cite web |date=31 May 2023 |title=Coldplay Set Spanish Stadium Record |url=https://www.iq-mag.net/2023/05/coldplay-set-spanish-stadium-record/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810215011/https://www.iq-mag.net/2023/05/coldplay-set-spanish-stadium-record/ |archive-date=10 August 2025 |access-date=1 June 2023 |website=IQ}}</ref> |- | 21–22 June | [[Stadio Diego Armando Maradona]] | rowspan="4" |Italy | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Naples (over 86,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=5 October 2022 |title=Chris Martin Ha Una Brutta Infezione, i Coldplay Rimandano 8 Concerti |trans-title=Chris Martin Has a Bad Infection, Coldplay Postpone 8 Concerts |url=https://tg24.sky.it/spettacolo/musica/2022/10/05/coldplay-concerti-rinviati |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203024629/https://tg24.sky.it/spettacolo/musica/2022/10/05/coldplay-concerti-rinviati |archive-date=3 February 2023 |access-date=3 February 2023 |publisher=Sky TG24 |language=it}}</ref> |- | rowspan="3" |25–29 June | rowspan="3" |[[San Siro]] | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Italy (over 240,000 in a day) | rowspan="2" |<ref name="LAFFRANCHI" /> |- | style="text-align:left;" |Анхны олон улсын уран бүтээлч to perform three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (249,560) | <ref name="GOTTFRIED">{{Cite web |date=11 December 2023 |title=Year in Europe: What's Next After the Year of the Stadium? |url=https://news.pollstar.com/2023/12/11/year-in-europe-whats-next-after-the-year-of-the-stadium/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212033254/https://news.pollstar.com/2023/12/11/year-in-europe-whats-next-after-the-year-of-the-stadium/ |archive-date=12 December 2023 |access-date=12 December 2023 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |8–12 July | rowspan="2" |[[Ullevi]] | rowspan="2" |Sweden | style="text-align:left;" |Анхны олон улсын уран бүтээлч to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="KNUTSSON" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (267,180) | <ref name="GOTTFRIED" /> |- | rowspan="2" |15–19 July | rowspan="2" |[[Johan Cruyff Arena]] | rowspan="2" |Netherlands | style="text-align:left;" |First group to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд in the 21st century | <ref>{{Cite web |date=15 July 2023 |title=Coldplay in de Johan Cruijff Arena: De Grootste Rock-'N-Roll-Onderneming Ooit Komt Naar Amsterdam |trans-title=Coldplay in the Johan Cruyff Arena: The Biggest Rock 'N' Roll Company Ever Comes to Amsterdam |url=https://www.ad.nl/show/coldplay-in-de-johan-cruijff-arena-de-grootste-rock-n-roll-onderneming-ooit-komt-naar-amsterdam~a35967f4/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715091250/https://www.ad.nl/show/coldplay-in-de-johan-cruijff-arena-de-grootste-rock-n-roll-onderneming-ooit-komt-naar-amsterdam~a35967f4/ |archive-date=15 July 2023 |access-date=15 July 2023 |website=AD |language=nl}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for a group in the 21st century (217,609) | <ref>{{Cite web |date=3 January 2024 |title=High Stakes in Lowlands: The Dutch Business Is Firing on All Cylinders |url=https://news.pollstar.com/2024/01/03/high-stakes-in-lowlands-the-dutch-business-is-firing-on-all-cylinders/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104153151/https://news.pollstar.com/2024/01/03/high-stakes-in-lowlands-the-dutch-business-is-firing-on-all-cylinders/ |archive-date=4 January 2024 |access-date=4 January 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |27–28 September | rowspan="2" |[[Snapdragon Stadium]] | rowspan="3" |United States | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=27 January 2023 |title=Coldplay Extends Tour and Adds Second Concerts at San Diego's Snapdragon Stadium and Pasadena's Rose Bowl |url=https://www.sandiegouniontribune.com/entertainment/music/story/2023-01-27/coldplay-extends-tour-and-adds-second-concerts-at-snapdragon-stadium-in-san-diego-and-rose-bowl-in-pasadena |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401171615/https://www.sandiegouniontribune.com/entertainment/music/story/2023-01-27/coldplay-extends-tour-and-adds-second-concerts-at-snapdragon-stadium-in-san-diego-and-rose-bowl-in-pasadena |archive-date=1 April 2023 |access-date=28 January 2023 |website=The San Diego Union-Tribune}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (64,130) | <ref>{{Cite web |date=3 November 2023 |title=Chart Scene: Jason Aldean Lands on Live75 Following Tour Wrap |url=https://news.pollstar.com/2023/11/03/chart-scene-jason-aldean-lands-on-live75-following-tour-wrap/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810064138/https://news.pollstar.com/2023/11/03/chart-scene-jason-aldean-lands-on-live75-following-tour-wrap/ |archive-date=10 August 2025 |access-date=3 November 2023 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:center;" |30 September – 1 October | [[Rose Bowl (stadium)|Rose Bowl]] | style="text-align:left;" |Хамгийн олон удаагийн тоглолт by a group (5 тоглолт) | <ref>{{Cite web |date=16 November 2017 |title=Coldplay's A Head Full of Dreams Tour Becomes Third Highest Grossing Tour in History |url=https://www.musicweek.com/live/read/coldplay-s-a-head-full-of-dreams-tour-becomes-third-highest-grossing-tour-in-history/070535 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520044422/https://www.musicweek.com/live/read/coldplay-s-a-head-full-of-dreams-tour-becomes-third-highest-grossing-tour-in-history/070535 |archive-date=20 May 2025 |access-date=20 May 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=27 January 2023 |title=Coldplay Adds Second Rose Bowl Show on October 1st |url=https://www.audacy.com/kroq/news/coldplay-adds-second-rose-bowl-show-on-october-1st |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520045928/https://www.audacy.com/kroq/news/coldplay-adds-second-rose-bowl-show-on-october-1st |archive-date=20 May 2025 |access-date=20 May 2025 |publisher=Audacy}}</ref> |- | rowspan="3" |11–12 November | rowspan="3" |[[National Stadium (Kaohsiung)|Kaohsiung National Stadium]] | rowspan="3" |Taiwan | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Taiwan (over 100,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=18 May 2023 |title= |script-title=zh:Coldplay 加場6分鐘完售! |trans-title=Coldplay's Extra Show Sold Out in 6 Minutes! |url=https://star.ettoday.net/news/2501738 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260220050637/https://star.ettoday.net/news/2501738 |archive-date=20 February 2026 |access-date=6 November 2023 |website=ETtoday |language=zh}}</ref> |- | style="text-align:left;" |First English-speaking act to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an English-speaking act (102,949) | <ref>{{Cite magazine |date=11 December 2023 |title=RBD Conquers Billboard's November Boxscore Report |url=https://www.billboard.com/pro/rbd-billboard-november-boxscore/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224141900/https://www.billboard.com/pro/rbd-billboard-november-boxscore/ |archive-date=24 December 2023 |access-date=24 December 2023 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="2" |15 November | rowspan="2" |[[Gelora Bung Karno Stadium]] | rowspan="2" |Indonesia | style="text-align:left;" |Biggest queue in Indonesian history (over 1.7 million users) | <ref>{{Cite tweet|number=1659511549768380416|user=loketcom|title=New record for Loket.com!!|author=Loket|date=19 May 2023|access-date=21 May 2023|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309134443/https://twitter-thread.com/t/1659511549768380416|archive-date=9 March 2026|url-status=live}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Highest single-day gross in Asian history ($13.9 million) | <ref>{{Cite web |date=27 December 2023 |title=Konser Coldplay di Jakarta Raup Pendapatan Tertinggi Rp215 M! |trans-title=Coldplay's Jakarta Concert Grosses Rp215 Billion |url=https://hot.detik.com/music/d-7110107/konser-coldplay-di-jakarta-raup-pendapatan-tertinggi-rp-215-m |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424131453/https://hot.detik.com/music/d-7110107/konser-coldplay-di-jakarta-raup-pendapatan-tertinggi-rp-215-m |archive-date=24 April 2026 |access-date=24 April 2026 |publisher=DekitHot |language=id}}</ref> |- | rowspan="3" |18–19 November | rowspan="3" |[[Perth Stadium|Optus Stadium]] | rowspan="3" |Australia | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Biggest queue in Australian history (over 365,000 users) {{Dagger}} | rowspan="2" |<ref name="SUSSMAN" /> |- | style="text-align:left;" |First group to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (125,035) | <ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Coldplay's Celestial Playground: Chris Martin Brings Joy, Tears to Perth's Optus Stadium |url=https://au.rollingstone.com/music/music-live-reviews/coldplay-perth-optus-stadium-live-review-52530/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260218055518/https://au.rollingstone.com/music/music-live-reviews/coldplay-perth-optus-stadium-live-review-52530/ |archive-date=18 February 2026 |access-date=19 November 2023 |website=Rolling Stone Australia}}</ref> |- | rowspan="2" |22 November | rowspan="2" |[[Bukit Jalil National Stadium]] | rowspan="2" |Malaysia | style="text-align:left;" |Biggest queue in Malaysian history (over 400,000 users) | <ref>{{Cite web |date=17 May 2023 |title=Tiket Konsert Coldplay Sold Out |trans-title=Coldplay Concert Tickets Sold Out |url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2023/05/1102368/tiket-konsert-coldplay-sold-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521003828/https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2023/05/1102368/tiket-konsert-coldplay-sold-out |archive-date=21 May 2023 |access-date=21 May 2023 |website=BH |language=ms}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (81,387) | <ref>{{Cite web |date=16 December 2024 |title=Coldplay Sells the Most Tickets of All Time While Trying to Save the Planet |url=https://news.pollstar.com/2024/12/16/coldplay-sells-the-most-tickets-of-all-time-while-trying-to-save-the-planet/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241216164837/https://news.pollstar.com/2024/12/16/coldplay-sells-the-most-tickets-of-all-time-while-trying-to-save-the-planet/ |archive-date=16 December 2024 |access-date=16 December 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- ! rowspan="41" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2024 | rowspan="2" |19–20 January | rowspan="2" |[[Philippine Arena]] | rowspan="2" |Philippines | style="text-align:left;" |First English-speaking group to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite tweet |number=1728003824735203340 |user=philconcerts |title=Next Stop: Pilipinas! Coldplay will be the first band to hold two sold-out shows on Jan. 19 and 20, 2024 at the Philippine Arena by @LiveNationPH |author=Philippine Concerts |date=24 November 2023 |access-date=18 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309134946/https://twitter-thread.com/t/1728003824735203340 |archive-date=9 March 2026 |url-status=live}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (96,079) | <ref>{{Cite web |date=17 June 2025 |title=Arena Market: Philippines |url=https://www.iqmagazine.com/publications/global-arena-guide/philippines/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722000446/https://www.iqmagazine.com/publications/global-arena-guide/philippines/ |archive-date=22 July 2025 |access-date=22 July 2025 |website=IQ}}</ref> |- | rowspan="3" |23–31 January | rowspan="3" |[[National Stadium, Singapore|Singapore National Stadium]] | rowspan="3" |Singapore | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Singapore (over 200,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=Asia News: No Eras Movie in Malaysia; Coldplay Releases More Tix |url=https://news.pollstar.com/2023/10/06/asia-news-no-eras-movie-in-malaysia-coldplay-releases-more-tix/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007185551/https://news.pollstar.com/2023/10/06/asia-news-no-eras-movie-in-malaysia-coldplay-releases-more-tix/ |archive-date=7 October 2023 |access-date=7 October 2023 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three, four, five and six тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Хамгийн олон үзэгч (321,113) {{Dagger}} | <ref name="ALLEN">{{Cite web |date=16 February 2024 |title=Chart Scene: Coldplay Back to No. 1 on Live75 |url=https://news.pollstar.com/2024/02/16/chart-scene-coldplay-back-to-no-1-on-live75/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250903020006/https://news.pollstar.com/2024/02/16/chart-scene-coldplay-back-to-no-1-on-live75/ |archive-date=3 September 2025 |access-date=22 February 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |3–4 February | rowspan="2" |[[Rajamangala Stadium]] | rowspan="2" |Thailand | style="text-align:left;" |First English-speaking act to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=Coldplay Announce Second Bangkok Concert Date, Final Show for Asia Leg of Music of the Spheres Tour |url=https://www.bandwagon.asia/articles/coldplay-announce-a-second-bangkok-concert-date-for-music-of-the-spheres-asia-tour-tickets-february-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230623114034/https://www.bandwagon.asia/articles/coldplay-announce-a-second-bangkok-concert-date-for-music-of-the-spheres-asia-tour-tickets-february-2024 |archive-date=23 June 2023 |access-date=23 June 2023 |website=Bandwagon Asia}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an English-speaking act (106,027) | <ref name="ALLEN" /> |- | rowspan="3" |8–9 June | rowspan="3" |[[Olympic Stadium (Athens)|Olympic Stadium]] | rowspan="3" |Greece | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Greece (over 130,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=28 July 2023 |title=Coldplay: Διπλό Sold Out Στo Ολυμπιακό Στάδιο, Ξεπούλησαν Ακόμα Και Τα Εισιτήρια Των €995! |trans-title=Coldplay: Double Sold Out at the Olympic Stadium, Even the €995 Tickets Were Sold Out! |url=https://www.protothema.gr/culture/article/1397176/coldpay-diplo-sold-out-sto-olubiako-stadio-xepoulisan-akoma-kai-ta-eisitiria-ton-995/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116043047/https://www.protothema.gr/culture/article/1397176/coldpay-diplo-sold-out-sto-olubiako-stadio-xepoulisan-akoma-kai-ta-eisitiria-ton-995/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 June 2024 |website=Proto Thema |language=el}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны олон улсын уран бүтээлч to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Εκείνοι Που Μετέτρεψαν Το ΟΑΚΑ Σε Θάλασσα Θετικής Ενέργειας |trans-title=Those Who Turned OAKA Into a Sea of Positive Energy |url=https://www.efsyn.gr/tehnes/moysiki-horos/436006_ekeinoi-poy-metetrepsan-oaka-se-thalassa-thetikis-energeias |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610102722/https://www.efsyn.gr/tehnes/moysiki-horos/436006_ekeinoi-poy-metetrepsan-oaka-se-thalassa-thetikis-energeias |archive-date=10 June 2024 |access-date=11 June 2024 |website=I Efimerida Ton Syntakton |language=el}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (139,459) | <ref>{{Cite web |date=6 June 2024 |title=Coldplay: Οι Τελικές Ετοιμασίες Στην Σκηνή Του OAKA |trans-title=Coldplay: The Final Preparations on Stage at OAKA |url=https://www.protothema.gr/culture/music/article/1506047/coldplay-oi-telikes-etoimasies-stin-skini-tou-oaka-deite-video-kai-fotografies/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240606142652/https://www.protothema.gr/culture/music/article/1506047/coldplay-oi-telikes-etoimasies-stin-skini-tou-oaka-deite-video-kai-fotografies/ |archive-date=6 June 2024 |access-date=6 June 2024 |website=Proto Thema |language=el}}</ref> |- | rowspan="4" |12–13 June | rowspan="4" |[[Arena Națională]] | rowspan="4" |Romania | style="text-align:left;" |Biggest queue in Romanian history (over 100,000 users) | <ref>{{Cite web |date=25 July 2023 |title=Primele Bilete Puse în Vânzare Pentru Concertele Coldplay au Fost Epuizate. Peste 100.000 de Oameni S-Au Înscris la Presale |trans-title=The First Tickets on Sale for the Coldplay Concerts Have Sold Out. Over 100,000 People Signed Up at the Press |url=https://observatornews.ro/entertainment/primele-bilete-puse-in-vanzare-pentru-concertele-coldplay-au-fost-epuizate-533519.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725165817/https://observatornews.ro/entertainment/primele-bilete-puse-in-vanzare-pentru-concertele-coldplay-au-fost-epuizate-533519.html |archive-date=25 July 2023 |access-date=25 July 2023 |website=The Observator |language=ro}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Romania (over 100,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=3 September 2023 |title=În Culisele Concertelor Depeche Mode Și Coldplay, Trupa Care Vine în România Pentru Prima Dată Anul Următor |trans-title=Backstage at the Depeche Mode and Coldplay Concerts, The Bands Coming to Romania for the First Time the Following Year |url=https://www.libertatea.ro/entertainment/in-culisele-concertelor-depeche-mode-si-coldplay-4649073 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928213043/https://www.libertatea.ro/entertainment/in-culisele-concertelor-depeche-mode-si-coldplay-4649073 |archive-date=28 September 2023 |access-date=6 June 2024 |website=Libertatea |language=ro}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (105,420) | <ref name="FRANKENBERG">{{Cite magazine |date=31 July 2024 |title=Zach Bryan Tops June Touring Report with Almost $69 Million |url=https://www.billboard.com/pro/zach-bryan-number-1-june-touring-report-69-million/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250723221926/https://www.billboard.com/pro/zach-bryan-number-1-june-touring-report-69-million/ |archive-date=23 July 2025 |access-date=31 July 2024 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="2" |16–19 June | rowspan="2" |[[Puskás Aréna]] | rowspan="2" |Hungary | style="text-align:left;" |First group to perform three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=17 October 2023 |title=Azahriah Meglátogatta Azokat, Akik a Körúton Álltak Sorba Jegyért a Puskás Arénabeli Harmadik Koncertjére |trans-title=Azahriah Visited Those Who Lined Up on the Boulevard for Tickets to the Third Concert at Puskás Aréna |url=https://www.vg.hu/extra/2023/10/azahriah-meglatogatta-azokat-akik-a-koruton-alltak-sorba-jegyert-a-harmadik-puskas-arena-koncertjere |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126204211/https://www.vg.hu/extra/2023/10/azahriah-meglatogatta-azokat-akik-a-koruton-alltak-sorba-jegyert-a-harmadik-puskas-arena-koncertjere |archive-date=26 November 2024 |access-date=17 October 2023 |website=Világgazdaság |language=hu}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (166,771) | <ref name="FRANKENBERG" /> |- | rowspan="3" |22–25 June | rowspan="3" |[[Parc Olympique Lyonnais|Groupama Stadium]] | rowspan="3" |France | style="text-align:left;" |First group to perform three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=16 June 2024 |title=Les Trois Concerts de Coldplay au Groupama Stadium à Guichets Fermés |trans-title=Coldplay's Three Concerts at Groupama Stadium Sold Out |url=https://www.leprogres.fr/culture-loisirs/2024/06/16/trois-stades-au-complet-pour-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622174858/https://www.leprogres.fr/culture-loisirs/2024/06/16/trois-stades-au-complet-pour-coldplay |archive-date=22 June 2024 |access-date=22 June 2024 |website=Le Progrès |language=fr}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (164,641) | <ref name="FRANKENBERG" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in French history (482,972){{efn|Record broken at [[Stade de France]] (318,331) and extended at [[Parc Olympique Lyonnais|Groupama Stadium]] (482,972).<ref name="GOURDON">{{Cite web |date=11 January 2024 |title=La Tournée de Taylor Swift, Une Incroyable Machine Qui Booste le Tourisme en Europe |trans-title=Taylor Swift's Tour, An Incredible Machine That Boosts Tourism in Europe |url=https://www.lemonde.fr/economie/article/2024/01/09/la-tournee-de-taylor-swift-une-incroyable-machine-qui-booste-le-tourisme-en-europe_6209799_3234.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305164239/https://www.lemonde.fr/economie/article/2024/01/09/la-tournee-de-taylor-swift-une-incroyable-machine-qui-booste-le-tourisme-en-europe_6209799_3234.html |archive-date=5 March 2024 |access-date=27 November 2024 |website=Le Monde |language=fr |url-access=subscription}}</ref>}} | <ref name="GOURDON" /> |- | 29 June | [[Glastonbury Festival#Location|Worthy Farm]] | England | style="text-align:left;" |Most headline performances at [[Glastonbury Festival]] (5 тоглолт) | <ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref> |- | rowspan="3" |12–16 July | rowspan="3" |[[Stadio Olimpico]] | rowspan="3" |Italy | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Rome (over 240,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=28 July 2023 |title=Coldplay in Concerto a Roma Nel 2024: Biglietti Esauriti in Pochi Minuti |trans-title=Coldplay Concert in Rome in 2024: Tickets Sold Out in Minutes |url=https://tg.la7.it/cronaca/coldplay-i-biglietti-per-roma-2024-esauriti-in-pochi-minuti-fan-in-rivolta-28-07-2023-190017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240123160905/https://tg.la7.it/cronaca/coldplay-i-biglietti-per-roma-2024-esauriti-in-pochi-minuti-fan-in-rivolta-28-07-2023-190017 |archive-date=23 January 2024 |access-date=23 January 2024 |website=TG La7 |language=it}} * {{Cite web |date=16 August 2023 |title=Le Band Sono Tutt'altro Che Finite |trans-title=Bands Are Far From Finished |url=https://www.rockol.it/news-738931/le-band-non-sono-finite-blur-muse-depeche-mode-coldplay-rinascita |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816195509/https://www.rockol.it/news-738931/le-band-non-sono-finite-blur-muse-depeche-mode-coldplay-rinascita |archive-date=16 August 2023 |access-date=16 August 2023 |website=Rockol |language=it}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны олон улсын уран бүтээлч to perform three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=25 July 2023 |title=Coldplay a Roma, i Concerti All'Olimpico Diventano Quattro |trans-title=Coldplay in Rome, Concerts at the Olimpico Become Four |url=https://www.romatoday.it/eventi/cultura/coldplay-olimpico-nuove-date-luglio-2024.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715231515/https://www.romatoday.it/eventi/cultura/coldplay-olimpico-nuove-date-luglio-2024.html |archive-date=15 July 2024 |access-date=25 July 2023 |website=RomaToday |language=it}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (251,771) | <ref name="LEE">{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Donate Ten Percent of 2025 UK Show Proceeds to Grassroots Venues |url=https://news.pollstar.com/2024/09/17/coldplay-donate-ten-percent-of-2025-uk-show-proceeds-to-grassroots-venues/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918035038/https://news.pollstar.com/2024/09/17/coldplay-donate-ten-percent-of-2025-uk-show-proceeds-to-grassroots-venues/ |archive-date=18 September 2024 |access-date=18 September 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |20–23 July | rowspan="2" |[[Merkur Spiel-Arena]] | rowspan="2" |Germany | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=29 July 2024 |title=D.Live Zeichnet Coldplay Aus |trans-title=D.Live Honors Coldplay |url=https://www.musikwoche.de/live/dlive-zeichnet-coldplay-aus-983508db2514e2d0c02b92f9cdd405b6 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127162359/https://www.musikwoche.de/live/dlive-zeichnet-coldplay-aus-983508db2514e2d0c02b92f9cdd405b6 |archive-date=27 January 2025 |access-date=29 July 2024 |website=MusikWoche |language=de}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (145,402) | <ref name="LEE" /> |- | rowspan="3" |27–31 July | rowspan="3" |[[Helsinki Olympic Stadium]] | rowspan="3" |Finland | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="3" |<ref>{{Cite web |date=1 August 2024 |title=Coldplay Set Finnish Ticket Sales Record |url=https://news.pollstar.com/2024/08/01/coldplay-set-finnish-ticket-sales-record/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240802050956/https://news.pollstar.com/2024/08/01/coldplay-set-finnish-ticket-sales-record/ |archive-date=2 August 2024 |access-date=2 August 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (178,033) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in Finnish history (178,033) |- | rowspan="2" |15–18 August | rowspan="2" |[[Olympiastadion (Munich)|Olympiastadion]] | rowspan="2" |Germany | style="text-align:left;" |First international group to perform three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=26 July 2023 |title=Coldplay (Music of the Spheres World Tour – Delivered by DHL) |url=https://www.olympiapark.de/de/veranstaltungen/coldplay-n3938 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230726214822/https://www.olympiapark.de/de/veranstaltungen/coldplay-n3938 |archive-date=26 July 2023 |access-date=26 July 2023 |language=de |publisher=Olympiapark München}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for an international act (210,192) | <ref>{{Cite web |date=19 August 2024 |title=Live Nation Verkaufte 360.000 Coldplay-Tickets |trans-title=Live Nation Sold 360,000 Coldplay Tickets |url=https://www.musikwoche.de/live/live-nation-verkaufte-360000-coldplay-tickets-9deb207a7b54669b44447ef23c77316b |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826224537/https://www.musikwoche.de/live/live-nation-verkaufte-360000-coldplay-tickets-9deb207a7b54669b44447ef23c77316b |archive-date=26 August 2024 |access-date=26 August 2024 |website=MusikWoche |language=de}}</ref> |- | rowspan="2" |21–25 August | rowspan="2" |[[Ernst-Happel-Stadion]] | rowspan="2" |Austria | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=24 August 2024 |title=Jetzt Ist Es Fix: Coldplay Sind In Österreich Die Allergrößten! |trans-title=Now It's Official: Coldplay Are the Biggest in Austria! |url=https://www.oe24.at/leute/musik/jetzt-ist-es-fix-coldplay-sind-in-oesterreich-die-allergroessten/604843715 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826223806/https://www.oe24.at/leute/musik/jetzt-ist-es-fix-coldplay-sind-in-oesterreich-die-allergroessten/604843715 |archive-date=26 August 2024 |access-date=26 August 2024 |website=OE24 |language=de}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (251,399) | <ref name="LEE" /> |- | rowspan="3" |29 August – 2 September | rowspan="3" |[[Croke Park]] | rowspan="3" |Ireland | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Ireland (over 320,000 in a day) | <ref>{{Cite web |date=25 August 2024 |title=Coldplay Ready to Rock Fans at Croke and Make the Critics Choke |url=https://www.thetimes.com/world/ireland-world/article/coldplay-ready-to-rock-fans-at-croke-and-make-the-critics-choke-hwrqhl5cx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202102507/https://www.thetimes.com/world/ireland-world/article/coldplay-ready-to-rock-fans-at-croke-and-make-the-critics-choke-hwrqhl5cx |archive-date=2 December 2024 |access-date=27 November 2024 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> |- | style="text-align:left;" |First group to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=25 July 2023 |title=Ticketmaster Website Crashes for Some Coldplay Fans, with Two More Croke Park Dates Announced |url=https://www.thejournal.ie/ticketmaster-website-crashes-for-some-coldplay-fans-6127881-Jul2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116223527/https://www.thejournal.ie/ticketmaster-website-crashes-for-some-coldplay-fans-6127881-Jul2023/ |archive-date=16 January 2026 |access-date=25 July 2023 |website=The Journal}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for a group (329,200) | <ref>{{Cite web |date=12 September 2024 |title=Top Shows |url=https://news.pollstar.com/2024/09/12/top-shows-september-12-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509215621/https://news.pollstar.com/2024/09/12/top-shows-september-12-2024/ |archive-date=9 May 2025 |access-date=9 May 2025 |website=Pollstar}}</ref> |- | rowspan="2" |30 October – 3 November | rowspan="2" |[[Docklands Stadium|Marvel Stadium]] | rowspan="4" |Australia | style="text-align:left;" |First group to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="2" |<ref>{{Cite magazine |date=3 November 2024 |title=Coldplay Smash Australian Attendance Record with Music of the Spheres Tour |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-australian-attendance-record-music-of-the-spheres-tour-1235818854/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241104211655/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-australian-attendance-record-music-of-the-spheres-tour-1235818854/ |archive-date=4 November 2024 |access-date=4 November 2024 |magazine=Billboard}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for a group (229,120) |- | rowspan="2" |6–10 November | rowspan="2" |[[Stadium Australia|Accor Stadium]] | style="text-align:left;" |First group to perform four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=16 November 2024 |title=Coldplay Break All-Time Concert Attendance Record at Accor Stadium |url=https://accorstadium.com.au/coldplay-break-all-time-concert-attendance-record-at-accor-stadium/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208083829/https://accorstadium.com.au/coldplay-break-all-time-concert-attendance-record-at-accor-stadium/ |archive-date=8 December 2024 |access-date=16 November 2024 |publisher=Accor Stadium}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (325,072) |- | rowspan="2" |13–16 November | rowspan="2" |[[Eden Park]] | rowspan="2" |New Zealand | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=30 November 2023 |title=Coldplay Announce Record-Breaking Third Eden Park Gig |url=https://thespinoff.co.nz/live-updates/30-11-2023/coldplay-announce-record-breaking-third-eden-park-gig |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210032548/https://thespinoff.co.nz/live-updates/30-11-2023/coldplay-announce-record-breaking-third-eden-park-gig |archive-date=10 February 2025 |access-date=10 February 2025 |website=The Spinoff}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (169,079) | <ref>{{Cite Instagram |postid=DCcd_87zsZx |user=edenparknz |title=Over 150,000 fans gathered through our gates for three unforgettable concerts this week |author=Eden Park |date=16 November 2024 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/bkyEP |archive-date=9 March 2026 |url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="37" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2025 | rowspan="3" |9–14 January | rowspan="3" |[[Zayed Sports City Stadium]] | rowspan="3" |United Arab Emirates | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two, three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="3" |<ref>{{Cite web |date=15 January 2025 |title=Coldplay's Four-Night Stint in Abu Dhabi's Zayed Sports City Stadium Cements Their Place in UAE Music History |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/01/15/coldplay-abu-dhabi-music-history-uae/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115174350/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/01/15/coldplay-abu-dhabi-music-history-uae/ |archive-date=15 January 2025 |access-date=15 January 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (203,160) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in Emirati history (203,160) |- | rowspan="3" |18–21 January | rowspan="3" |[[DY Patil Stadium]] | rowspan="8" |India | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Mumbai (over 150,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=22 September 2024 |title=Coldplay Announces Third Show in Mumbai and New Queue Hits 11 Lakh People in a Minute |url=https://www.news18.com/viral/coldplay-announces-third-show-in-mumbai-and-new-queue-hits-11-lakh-people-per-minute-9059508.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922093636/https://www.news18.com/viral/coldplay-announces-third-show-in-mumbai-and-new-queue-hits-11-lakh-people-per-minute-9059508.html |archive-date=22 September 2024 |access-date=22 September 2024 |publisher=News18}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two and three тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (163,711) | <ref name="GIDEON" /> |- | rowspan="5" |25–26 January | rowspan="5" |[[Narendra Modi Stadium]] | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in India (over 200,000 in a day) | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=17 November 2024 |title=Coldplay's Ahmedabad Tickets Sell Out in Record Time |url=https://in.mashable.com/entertainment/85363/coldplays-ahmedabad-tickets-sell-out-in-record-time-draws-mixed-reactions-on-social-media |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241117200312/https://in.mashable.com/entertainment/85363/coldplays-ahmedabad-tickets-sell-out-in-record-time-draws-mixed-reactions-on-social-media |archive-date=17 November 2024 |access-date=17 November 2024 |website=Mashable India}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд |- | style="text-align:left;" |Highest single-day attendance in Asian history (111,989){{efn|name=MODI|Record broken on 25 January (111,581) and extended on 26 January (111,989).<ref name="MIMS">{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref>}} |<ref>{{Cite web |date=31 January 2025 |title=Asia News: Coldplay in India; Ed Sheeran in Bhutan; Fake Tickets in HK |url=https://news.pollstar.com/2025/01/31/asia-news-coldplay-in-india-ed-sheeran-in-bhutan-fake-tickets-in-hk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201070112/https://news.pollstar.com/2025/01/31/asia-news-coldplay-in-india-ed-sheeran-in-bhutan-fake-tickets-in-hk/ |archive-date=1 February 2025 |access-date=1 February 2025 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Highest single-day attendance for a stadium in the 21st century (111,989) {{Dagger}} | rowspan="2" |<ref name="MIMS" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (223,570) |- | rowspan="4" |8–12 April | rowspan="4" |[[Kai Tak Sports Park]] | rowspan="4" |Hong Kong | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in Hong Kong (over 130,000 in a day) | <ref name="BRASOR">{{Cite web |date=18 October 2024 |title=Asia News: China Hacking Accusation; Coldplay Sweeps; World Expo Construction Lags |url=https://news.pollstar.com/2024/10/18/asia-news-china-hacking-accusation-coldplay-sweeps-world-expo-construction-lags/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025003522/https://news.pollstar.com/2024/10/18/asia-news-china-hacking-accusation-coldplay-sweeps-world-expo-construction-lags/ |archive-date=25 October 2025 |access-date=27 November 2024 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж one, two, three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="WONG" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (183,980) | <ref>{{Cite web |date=16 May 2025 |title=Coldplay Is Back at No. 1 on Live 75 Following Final Asian Shows on Spheres Tour |url=https://news.pollstar.com/2025/05/16/coldplay-is-back-at-no-1-on-live75-following-final-asian-shows-on-spheres-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519184906/https://news.pollstar.com/2025/05/16/coldplay-is-back-at-no-1-on-live75-following-final-asian-shows-on-spheres-tour/ |archive-date=19 May 2025 |access-date=19 May 2025 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр орлого in Hong Kong history ($32.9 million) | <ref>{{Cite magazine |date=29 May 2025 |title=Coldplay Is Back on Top for April's Boxscore Report with $67.4 Million Earned |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-tour-top-april-2025-boxscore-report/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424135600/https://www.billboard.com/pro/coldplay-tour-top-april-2025-boxscore-report/ |archive-date=24 April 2026 |access-date=24 April 2026 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="5" |16–25 April | rowspan="5" |[[Goyang Stadium]] | rowspan="5" |South Korea | style="text-align:left;" |Fastest ticket sales ever in South Korea (over 300,000 in a day) | <ref name="BRASOR" /> |- | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж three, four, five and six тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="4" |<ref>{{Cite web |date=27 April 2025 |title= |script-title=ko:최장공연·최다관객·최고수익: 한국 공연 역사 다시 쓴 콜드플레이 |trans-title=Longest Residency, Largest Audience, Highest Revenue: Coldplay Rewrites Korean Concert History |url=https://www.hankyung.com/article/202504278146i |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427043105/https://www.hankyung.com/article/202504278146i |archive-date=27 April 2025 |access-date=17 June 2025 |website=The Korea Economic Daily |language=ko}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (318,309) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон тасалбар борлуулсан нэг аялан тоглолтын хүрээнд in South Korean history (318,309) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр орлого in South Korean history ($34.4 million) |- | rowspan="2" |31 May – 1 June | rowspan="2" |[[Stanford Stadium]] | rowspan="4" |United States | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж one and two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=16 March 2026 |title=2026 Women of Live: Geni Lincoln |url=https://news.pollstar.com/2026/03/16/2026-women-of-live-geni-lincoln/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260317201830/https://news.pollstar.com/2026/03/16/2026-women-of-live-geni-lincoln/ |archive-date=17 March 2026 |access-date=17 March 2026 |website=Pollstar}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (87,068) |- | rowspan="2" |13–14 June | rowspan="2" |[[Sun Bowl (stadium)|Sun Bowl]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref name="ROCHA" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (93,816) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="2" |7–12 July | rowspan="2" |[[Rogers Stadium (Toronto)|Rogers Stadium]] | rowspan="2" |Canada | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two, three and four тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite magazine |date=14 March 2025 |title=Coldplay, Oasis, Blackpink and More: Every Concert Scheduled for Toronto's Rogers Stadium in Summer 2025 |url=https://ca.billboard.com/music/concerts/rogers-stadium-concerts-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423221116/https://ca.billboard.com/music/concerts/rogers-stadium-concerts-2025 |archive-date=23 April 2025 |access-date=23 April 2025 |magazine=Billboard}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (207,412) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | 19 July | [[Camp Randall Stadium]] | rowspan="3" |United States | style="text-align:left;" |First group to perform a show in the 21st century | <ref>{{Cite web |date=8 October 2024 |title=Coldplay Announces Performance at Camp Randall July 2025 |url=https://badgerherald.com/news/campus/2024/10/08/coldplay-announces-performance-at-camp-randall-july-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423222837/https://badgerherald.com/news/campus/2024/10/08/coldplay-announces-performance-at-camp-randall-july-2025/ |archive-date=23 April 2025 |access-date=23 April 2025 |website=The Badger Herald}}</ref> |- | rowspan="2" |26–27 July | rowspan="2" |[[Hard Rock Stadium]] | style="text-align:left;" |First group to perform two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite tweet |number=1844747980542190022 |user=HardRockStadium |title=Due to phenomenal demand, second show added! |author=Hard Rock Stadium |date=11 October 2024 |access-date=15 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309135338/https://twitter-thread.com/t/1844747980542190022 |archive-date=9 March 2026 |url-status=live}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч for a group (98,481) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="2" |18–19 August | rowspan="2" |[[Craven Park, Hull|Craven Park]] | rowspan="8" |England | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж two тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | <ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay to Play Two Gigs at Craven Park |url=https://www.thehullstory.com/allarticles/coldplay-to-play-at-craven-park |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918173618/https://www.thehullstory.com/allarticles/coldplay-to-play-at-craven-park |archive-date=18 September 2024 |access-date=18 September 2024 |website=The Hull Story}}</ref> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч (46,000) | <ref name="BONGIOVANNI" /> |- | rowspan="6" |22 August – 8 September | rowspan="6" |[[Wembley Stadium]] | style="text-align:left;" |Анхны уран бүтээлч болж 9 to 16 тоглолт нэг аялан тоглолтын хүрээнд | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay to Break Taylor Swift's Wembley Record |url=https://www.bbc.com/news/articles/cg56v1qnn13o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926171602/https://www.bbc.com/news/articles/cg56v1qnn13o |archive-date=26 September 2024 |access-date=26 September 2024 |publisher=BBC News}}</ref> |- | style="text-align:left; background-color:#FFD7A3;" |Most performances in a single year (10 тоглолт) {{Dagger}} |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон үзэгч in global history (791,000) | rowspan="3" |<ref name="BONGIOVANNI" /> |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр орлого in global history ($131.3 million) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн өндөр дундаж орлого in British history ($13.1 million) |- | style="text-align:left;" |Хамгийн олон удаагийн тоглолт (22 тоглолт) | <ref>{{Cite magazine |date=27 January 2026 |title=Harry Styles Adds New Dates to 2026 Tour, Ties Coldplay's Wembley Stadium Record |url=https://www.billboard.com/music/music-news/harry-styles-adds-2026-tour-dates-ties-coldplay-wembley-record-1236163680/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260127171220/https://www.billboard.com/music/music-news/harry-styles-adds-2026-tour-dates-ties-coldplay-wembley-record-1236163680/ |archive-date=27 January 2026 |access-date=27 January 2026 |magazine=Billboard}}</ref> |} == Тэмдэглэл == {{Notelist}} == Эшлэл == <references> <ref name="BEAUMONT">{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> <ref name="RICHARDS">{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Coldplay Announce Details of Sustainable 2022 World Stadium Tour |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-details-of-sustainable-2022-world-stadium-tour-dates-tickets-3070629 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260219130818/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-details-of-sustainable-2022-world-stadium-tour-dates-tickets-3070629 |archive-date=19 February 2026 |access-date=25 April 2022 |website=NME}}</ref> <ref name="TAYLOR">{{Cite magazine |date=22 April 2022 |title=Touring Returned from the Pandemic Greener Than Ever |url=https://www.billboard.com/pro/concerts-green-touring-pandemic-coldplay-billie-eilish/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220429213307/https://www.billboard.com/pro/concerts-green-touring-pandemic-coldplay-billie-eilish/ |archive-date=29 April 2022 |access-date=26 April 2022}}</ref> <ref name="PEARL">{{Cite web |date=27 July 2022 |title=Executive Profile: PRG Lights Up Coldplay's Music of the Spheres Stadium Tour |url=https://news.pollstar.com/2022/07/27/executive-profile-prg-lights-up-coldplays-music-of-the-spheres-stadium-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251110075041/https://news.pollstar.com/2022/07/27/executive-profile-prg-lights-up-coldplays-music-of-the-spheres-stadium-tour/ |archive-date=10 November 2025 |access-date=30 July 2022 |website=Pollstar}}</ref> <ref name="HENDERSON">{{Cite web |date=29 January 2024 |title=Coldplay, Live Nation and More Co-Sign on Sustainability Study |url=https://www.iq-mag.net/2024/01/coldplay-live-nation-co-sign-sustainability-study/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915010347/https://www.iq-mag.net/2024/01/coldplay-live-nation-co-sign-sustainability-study/ |archive-date=15 September 2025 |access-date=2 February 2024 |website=IQ}}</ref> <ref name="MOORE">{{Cite magazine |date=12 May 2022 |title=Coldplay Respond to Being Called Useful Idiots Over Deal with Oil Company |url=https://www.rollingstone.co.uk/music/news/coldplay-respond-called-useful-idiots-deal-oil-company-16683/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008011240/https://www.rollingstone.co.uk/music/news/coldplay-respond-called-useful-idiots-deal-oil-company-16683/ |archive-date=8 October 2025 |access-date=30 June 2022}}</ref> <ref name="NESLEN">{{Cite web |date=11 May 2022 |title=Coldplay Labelled Useful Idiots for Greenwashing After Deal with Oil Company |url=https://www.theguardian.com/environment/2022/may/11/coldplay-labelled-useful-idiots-for-greenwashing-after-deal-with-oil-company |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220514043446/https://www.theguardian.com/environment/2022/may/11/coldplay-labelled-useful-idiots-for-greenwashing-after-deal-with-oil-company |archive-date=14 May 2022 |access-date=27 June 2022 |website=The Guardian}}</ref> <ref name="RIPAOJA">{{Cite web |date=13 June 2022 |title=Suosikkiyhtye Teki Ssopimuksen Suomalaisyrityksen Kanssa – Sitten Repesi Totaalinen Raivo |trans-title=The Favorite Band Made a Deal with a Finnish Company – Then a Total Rage Broke Out |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000008813474.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401173124/https://www.is.fi/viihde/art-2000008813474.html |archive-date=1 April 2023 |access-date=30 June 2022 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> <ref name="DURAN">{{Cite web |date=12 January 2024 |title=Coldplay Share Details of Game-Changing Environmental Measures on Music of the Spheres World Tour |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-share-details-of-game-changing-environmental-measures-on-music-of-the-spheres-world-tour-3570067 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120175243/https://www.nme.com/news/music/coldplay-share-details-of-game-changing-environmental-measures-on-music-of-the-spheres-world-tour-3570067 |archive-date=20 January 2024 |access-date=20 January 2024 |website=NME}}</ref> <ref name="ASWAD">{{Cite web |date=5 June 2023 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tour Drastically Reduces Band's Carbon Footprint, Sets New Standards in Sustainability |url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-tour-carbon-footprint-sustainability-green-1235632704/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260127001016/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-tour-carbon-footprint-sustainability-green-1235632704/ |archive-date=27 January 2026 |access-date=6 June 2023 |website=Variety}}</ref> <ref name="KNUTSSON">{{Cite web |date=13 July 2023 |title=Coldplay Slår Rekord – Första Internationella Akt att Sälja Ut Fyra Ullevi |trans-title=Coldplay Break Records – First International Act to Sell Out Four Ullevi |url=https://gaffa.se/nyheter/2023/juli/coldplay-slar-rekord-forsta-internationella-akt-att-salja-ut-fyra-ullevi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211192827/https://gaffa.se/nyheter/2023/juli/coldplay-slar-rekord-forsta-internationella-akt-att-salja-ut-fyra-ullevi/ |archive-date=11 February 2025 |access-date=25 July 2023 |website=Gaffa |language=sv}}</ref> <ref name="HAMADA">{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260110212556/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=10 January 2026 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> <ref name="RSBR">{{Cite web |date=29 March 2023 |title=Rolling Stone Brasil Lança Especial Digital Sobre o Coldplay no País |trans-title=Rolling Stone Brazil Releases Digital Special About Coldplay in the Country |url=https://rollingstone.uol.com.br/musica/rolling-stone-brasil-lanca-especial-digital-sobre-o-coldplay-no-pais/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240606213754/https://rollingstone.uol.com.br/musica/rolling-stone-brasil-lanca-especial-digital-sobre-o-coldplay-no-pais/ |archive-date=6 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=Rolling Stone Brasil |language=pt}}</ref> <ref name="PALOMA">{{Cite web |date=15 June 2025 |title=Coldplay Concerts in El Paso: Top Moments Include City Key, Mountain Fans, Proposals |url=https://www.elpasotimes.com/story/entertainment/music/2025/06/15/coldplay-el-paso-shows-city-key-proposals-sun-bowl-mountain-crowd/84221934007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616025929/https://www.elpasotimes.com/story/entertainment/music/2025/06/15/coldplay-el-paso-shows-city-key-proposals-sun-bowl-mountain-crowd/84221934007/ |archive-date=16 June 2025 |access-date=16 June 2025 |website=El Paso Times}}</ref> <ref name="REIN">{{Cite web |date=12 July 2022 |title=Berlin-Spandau: Coldplay-Konzert Löst Erdbeben Aus |trans-title=Berlin-Spandau: Coldplay Concert Triggers Earthquake |url=https://www.musikexpress.de/berlin-spandau-coldplay-konzert-loest-erdbeben-aus-2172515/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011102656/https://www.musikexpress.de/berlin-spandau-coldplay-konzert-loest-erdbeben-aus-2172515/ |archive-date=11 October 2025 |access-date=18 September 2023 |website=Musikexpress |language=de}}</ref> <ref name="TEMEL">{{Cite web |date=14 July 2022 |title=Erschütterndes Fanverhalten: Mikro-Erdbeben Dei Coldplay |trans-title=Shocking Fan Behavior: Coldplay's Micro-Earthquakes |url=https://kurier.at/kultur/erschuetterndes-fanverhalten-coldplay-loesen-mikro-erdbeben-aus/402074905 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220714192700/https://kurier.at/kultur/erschuetterndes-fanverhalten-coldplay-loesen-mikro-erdbeben-aus/402074905 |archive-date=14 July 2022 |access-date=14 July 2022 |website=Kurier |language=de}} * {{Cite tweet |number=1547085381165883393 |user=ErdbebenDE |title=Coldplay macht gute Werbung für die eigenen Konzerte |author=Erdbeben Deutschland |date=13 July 2022 |access-date=18 September 2023 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309134145/https://twitter-thread.com/t/1547085381165883393 |archive-date=9 March 2026 |url-status=live |trans-title=Coldplay do good advertising for their concerts}}</ref> <ref name="HUIFEN">{{Cite web |date=13 November 2023 |title= |script-title=zh:Coldplay開唱周遭住家地震 有進入侏羅紀世界的錯覺 |trans-title=Earthquake in Nearby Homes as Coldplay Perform, It Feels Like Entering Jurassic World |url=https://udn.com/news/story/7327/7569735 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120135959/https://udn.com/news/story/7327/7569735 |archive-date=20 November 2023 |access-date=13 November 2023 |website=United Daily News |language=zh}}</ref> <ref name="MCCALL">{{Cite press release |title=Another Spectacular Summer, Connected by EE |date=30 September 2025 |publisher=EE Newsroom |url=https://newsroom.ee.co.uk/another-spectacular-summer-connected-by-ee/ |access-date=11 November 2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251111002449/https://newsroom.ee.co.uk/another-spectacular-summer-connected-by-ee/ |archive-date=11 November 2025}}</ref> <ref name="ROCHA">{{Cite Instagram |postid=DK3OHTTprvG |user=epreprocha |title=We're proud to recognize Coldplay as they make their only Texas stop right here in El Paso for two historic, sold-out shows at the Sun Bowl Stadium |author=City Representative Rocha |date=14 June 2025 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/1pRla |archive-date=9 March 2026 |url-status=live}}</ref> <ref name="SADEWO">{{Cite web |date=17 May 2023 |title=Coldplay Dihantam Isu LGBT, Lanjut Atau Batal Konser? |trans-title=Coldplay Hit by LGBT Issues, Continue or Cancel Concert? |url=https://news.republika.co.id/berita/ruspk7318/coldplay-dihantam-isu-lgbt-lanjut-atau-batal-konser |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231123040536/https://news.republika.co.id/berita/ruspk7318/coldplay-dihantam-isu-lgbt-lanjut-atau-batal-konser |archive-date=23 November 2023 |access-date=19 March 2026 |website=Republika |language=id}}</ref> <ref name="TIM">{{Cite web |date=14 November 2023 |title=Sandi Respons Ancaman Massa Anti-LGBT Bakar Panggung Konser Coldplay |trans-title=Sandi Responds to Anti-LGBT Crowd Threatening to Burn Coldplay Concert Stage |url=https://www.cnnindonesia.com/ekonomi/20231114102204-92-1023864/sandi-respons-ancaman-massa-anti-lgbt-bakar-panggung-konser-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128182851/https://www.cnnindonesia.com/ekonomi/20231114102204-92-1023864/sandi-respons-ancaman-massa-anti-lgbt-bakar-panggung-konser-coldplay |archive-date=28 January 2024 |access-date=14 November 2023 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> <ref name="EWE">{{Cite magazine |date=23 November 2023 |title=Malaysia's Defining Political Tension Takes the Concert Stage |url=https://time.com/6339205/malaysia-concerts-politicized-coldplay-anwar-islam/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124202125/https://time.com/6339205/malaysia-concerts-politicized-coldplay-anwar-islam/ |archive-date=24 November 2023 |access-date=24 November 2023 |magazine=Time}}</ref> <ref name="GHIMUS">{{Cite web |date=14 June 2024 |title=Chris Martin a Oferit o Lecție de Înțelepciune la Cel De-al Doilea Concert Coldplay din București |trans-title=Chris Martin Offered a Lesson of Wisdom at the Second Coldplay Concert in Bucharest |url=https://www.infomusic.ro/2024/06/chris-martin-discurs-concert-coldplay-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614160801/https://www.infomusic.ro/2024/06/chris-martin-discurs-concert-coldplay-2024/ |archive-date=14 June 2024 |access-date=15 June 2024 |website=InfoMusic |language=ro}}</ref> <ref name="DUMITRESCU">{{Cite web |date=13 June 2024 |title=Coldplay's Musical Guest in Romania Booed After Singing Manele |url=https://www.romania-insider.com/colplay-manele-guest-singer-romania-june-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614161002/https://www.romania-insider.com/colplay-manele-guest-singer-romania-june-2024 |archive-date=14 June 2024 |access-date=15 June 2024 |website=Romania Insider}}</ref> <ref name="BREZAR">{{Cite web |date=14 June 2024 |title=Boos for Roma Singer at Coldplay Show in Bucharest Reignite Romania's Racism Debate |url=https://www.euronews.com/culture/2024/06/14/boos-for-roma-singer-at-coldplay-show-in-bucharest-spark-romanias-racism-debate |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260310135005/https://www.euronews.com/culture/2024/06/14/boos-for-roma-singer-at-coldplay-show-in-bucharest-spark-romanias-racism-debate |archive-date=10 March 2026 |access-date=15 June 2024 |website=Euronews}}</ref> <ref name="BUCHANAN">{{Cite web |date=18 July 2025 |title=How a Cuddle at a Coldplay Concert Brought Chaos to a Marriage – and a £1BN Company |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2025/07/18/coldplay-concert-andy-byron-affair-analysis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250718202946/https://www.telegraph.co.uk/news/2025/07/18/coldplay-concert-andy-byron-affair-analysis/ |archive-date=18 July 2025 |access-date=18 July 2025 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> <ref name="MERCURI">{{Cite web |date=19 July 2025 |title=Astronomer CEO Placed on Leave Amid Viral Coldplay Concert Scandal |url=https://www.forbes.com/sites/monicamercuri/2025/07/19/astronomer-ceo-placed-on-leave-amid-viral-coldplay-concert-scandal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250719161155/https://www.forbes.com/sites/monicamercuri/2025/07/19/astronomer-ceo-placed-on-leave-amid-viral-coldplay-concert-scandal/ |archive-date=19 July 2025 |access-date=19 July 2025 |website=Forbes}}</ref> <ref name="DESK">{{Cite web |date=19 July 2025 |title=What's Real and What's Fake in Andy Byron–Kristin Cabot Coldplay Kiss-Cam Scandal? |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/whats-real-and-whats-fake-in-andy-byronkristin-cabot-coldplay-kiss-cam-scandal-sorting-fact-from-fiction-in-the-viral-controversy/articleshow/122775652.cms?from=mdr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725002621/https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/whats-real-and-whats-fake-in-andy-byronkristin-cabot-coldplay-kiss-cam-scandal-sorting-fact-from-fiction-in-the-viral-controversy/articleshow/122775652.cms?from=mdr |archive-date=25 July 2025 |access-date=25 July 2025 |website=The Economic Times}}</ref> <ref name="BRANT">{{Cite web |date=24 July 2025 |title=HR Exec Kristin Cabot Resigns After Being Seen on Camera Cuddling with CEO at Coldplay Concert |url=https://people.com/kristin-cabot-resigns-astronomer-after-seen-on-camera-cuddling-ceo-coldplay-concert-11776075 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725003931/https://people.com/kristin-cabot-resigns-astronomer-after-seen-on-camera-cuddling-ceo-coldplay-concert-11776075 |archive-date=25 July 2025 |access-date=25 July 2025 |website=People}}</ref> <ref name="HANLEY">{{Cite web |date=15 June 2022 |title=Coldplay Tour Shatters Latin American Records |url=https://www.iq-mag.net/2022/06/coldplay-tour-shatters-latin-america-records/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240228120753/https://www.iq-mag.net/2022/06/coldplay-tour-shatters-latin-america-records/ |archive-date=28 February 2024 |access-date=15 June 2022 |website=IQ}}</ref> <ref name="LAFFRANCHI">{{Cite web |date=26 August 2022 |title=Coldplay, Biglietti Esauriti. Perché Piacciono Tanto Agli Italiani |trans-title=Coldplay Tickets Sold Out. Because Italians Like Them So Much |url=https://www.corriere.it/spettacoli/22_agosto_26/01-spettacoli-apretxtcorriere-web-sezioni-d0a8e55c-24a9-11ed-9477-8142972fc587.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311072618/https://www.corriere.it/spettacoli/22_agosto_26/01-spettacoli-apretxtcorriere-web-sezioni-d0a8e55c-24a9-11ed-9477-8142972fc587.shtml |archive-date=11 March 2023 |access-date=26 August 2022 |website=Corriere della Sera |language=it}}</ref> <ref name="SUSSMAN">{{Cite web |date=18 May 2023 |title=Both Coldplay Shows at Perth's Optus Stadium Are Now Sold Out |url=https://musicfeeds.com.au/news/both-coldplay-shows-at-perths-optus-stadium-are-now-sold-out/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823201820/https://musicfeeds.com.au/news/both-coldplay-shows-at-perths-optus-stadium-are-now-sold-out/ |archive-date=23 August 2023 |access-date=23 August 2023 |website=Music Feeds}}</ref> <ref name="KNOPPER">{{Cite magazine |date=13 June 2023 |title=How Coldplay's Commitment to Latin America Delivered the Year's Biggest Shows in the World |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-concerts-latin-america-years-biggest-shows/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20260305042034/https://www.billboard.com/pro/coldplay-concerts-latin-america-years-biggest-shows/ |archive-date=5 March 2026 |access-date=18 September 2023}}</ref> <ref name="CASTAÑEDA">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=El Boom de Coldplay Llega a Agencias de Comunicación, Cines o la OCU |trans-title=Coldplay's Boom Arrives at Communication Agencies, Cinemas or the OCU |url=https://www.diariodesevilla.es/vivirensevilla/Coldplay-llega-agencias-comunicacion-OCU_0_1723628712.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403041749/https://www.diariodesevilla.es/vivirensevilla/Coldplay-llega-agencias-comunicacion-OCU_0_1723628712.html |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Diario de Sevilla |language=es}}</ref> <ref name="DAIM">{{Cite web |date=23 May 2023 |title=Govt to Enact Anti-Scalping Law Following Coldplay Concert Tickets Controversy |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/912380/govt-enact-anti-scalping-law-following-coldplay-concert-tickets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524104237/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/912380/govt-enact-anti-scalping-law-following-coldplay-concert-tickets |archive-date=24 May 2023 |access-date=24 May 2023 |website=New Straits Times}}</ref> <ref name="CNA">{{Cite web |date=13 November 2023 |title= |script-title=zh:Coldplay 嗨唱高雄帶來17萬人次 創5.5億觀光產值 |trans-title=Coldplay's Performance in Kaohsiung Brought 170,000 Visitors and Created a Tourism Output Value of 550 Million |url=https://www.cna.com.tw/news/ahel/202311130202.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251026225141/https://www.cna.com.tw/news/ahel/202311130202.aspx |archive-date=26 October 2025 |access-date=13 November 2023 |website=CNA |language=zh}}</ref> <ref name="WONG">{{Cite web |date=20 April 2025 |title=Coldplay Creates HK$1.2 Billion for Hong Kong, Helps Build Entire City Brand |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/hong-kong-economy/article/3307227/coldplay-creates-hk12-billion-hong-kong-helps-build-entire-city-brand |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251027121028/https://www.scmp.com/news/hong-kong/hong-kong-economy/article/3307227/coldplay-creates-hk12-billion-hong-kong-helps-build-entire-city-brand |archive-date=27 October 2025 |access-date=21 April 2025 |website=South China Morning Post}}</ref> <ref name="SOMERS">{{Cite web |date=12 March 2022 |title=How Technology Tunes Coldplay's Eco-friendly Tour To Hit The Right Note |url=https://news.sap.com/2022/03/technology-tunes-eco-friendly-coldplay-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220608094524/https://news.sap.com/2022/03/technology-tunes-eco-friendly-coldplay-tour/ |archive-date=8 June 2022 |access-date=15 June 2022 |publisher=SAP News Center}}</ref> <ref name="NSWGOV">{{Cite web |date=15 November 2024 |title=Public Transport Adds to Smile on the Face of Coldplay Fans |url=https://www.transport.nsw.gov.au/news-and-events/media-releases/public-transport-adds-to-smile-on-face-of-coldplay-fans |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241115134312/https://www.transport.nsw.gov.au/news-and-events/media-releases/public-transport-adds-to-smile-on-face-of-coldplay-fans |archive-date=15 November 2024 |access-date=15 November 2024 |publisher=Transport for NSW}}</ref> <ref name="RNZ">{{Cite web |date=12 November 2024 |title=Viva la Buses: Auckland Transport Braces for Coldplay Rush |url=https://www.rnz.co.nz/news/national/533546/viva-la-buses-auckland-transport-braces-for-coldplay-rush |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241113055223/https://www.rnz.co.nz/news/national/533546/viva-la-buses-auckland-transport-braces-for-coldplay-rush |archive-date=13 November 2024 |access-date=15 November 2024 |publisher=RNZ}}</ref> <ref name="ELIEZER">{{Cite web |date=30 November 2023 |title=Has Perth Turned the Corner As a Live Music Destination? |url=https://themusic.com.au/industry/has-perth-turned-the-corner-as-a-live-music-destination/U4PpR0ZJSEs/30-11-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016094944/https://themusic.com.au/industry/has-perth-turned-the-corner-as-a-live-music-destination/U4PpR0ZJSEs/30-11-23 |archive-date=16 October 2025 |access-date=30 November 2023 |website=The Music}}</ref> <ref name="GIDEON">{{Cite web |date=30 April 2025 |title=Nothing Short of Extraordinary: Coldplay Makes Concert History in India |url=https://news.pollstar.com/2025/04/30/nothing-short-of-extraordinary-coldplay-makes-history-in-india/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430230407/https://news.pollstar.com/2025/04/30/nothing-short-of-extraordinary-coldplay-makes-history-in-india/ |archive-date=30 April 2025 |access-date=30 April 2025 |website=Pollstar}}</ref> <ref name="LOVE">{{Cite web |date= |title=Updates Feed (July 7, 2022 & July 8, 2022) |url=https://www.teamukrainelove.com/updates-feed |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115230847/https://www.teamukrainelove.com/updates-feed |archive-date=15 January 2025 |access-date=31 May 2023 |publisher=Team Ukraine Love}}</ref> <ref name="PALO">{{Cite web |date=8 July 2023 |title=Coldplays Samarbetspartner Planterar Träd i Hammarkullen |trans-title=Coldplay's Partner Plants Trees in Hammarkullen |url=https://www.gp.se/kultur/kultur/coldplays-samarbetspartner-planterar-träd-i-hammarkullen-1.104377335 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002223124/https://www.gp.se/kultur/kultur/coldplays-samarbetspartner-planterar-tr%C3%A4d-i-hammarkullen-1.104377335 |archive-date=2 October 2023 |access-date=23 September 2023 |website=Göteborgs-Posten |language=sv |url-access=subscription}}</ref> <ref name="BELCHART">{{Cite web |date=13 August 2022 |title=Ultratop – Albums Top 200 |url=https://www.ultratop.be/fr/albums/2022/20220813 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730044633/https://www.ultratop.be/fr/albums/2022/20220813 |archive-date=30 July 2023 |access-date=29 July 2023 |publisher=Ultratop |language=fr}} * {{Cite web |date=13 August 2022 |title=Ultratop – Albums Top 200 |url=https://www.ultratop.be/nl/albums/2022/20220813 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230729232706/https://www.ultratop.be/nl/albums/2022/20220813 |archive-date=29 July 2023 |access-date=29 July 2023 |publisher=Ultratop |language=nl}}</ref> <ref name="DICKINS">{{Cite web |date= |title=Viva la Vida by Coldplay |url=https://www.officialcharts.com/songs/coldplay-viva-la-vida/ |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/aeMYa |archive-date=19 March 2026 |access-date=20 August 2025 |publisher=Official Charts Company}}</ref> </references> == Гадаад холбоос == * {{URL|1=https://coldplay.com/|2=Coldplay Official Website}} * {{URL|1=https://sustainability.coldplay.com/|2=Coldplay Sustainability Website}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Coldplay]] [[Ангилал:Хөгжмийн аялан тоглолт]] [[Ангилал:Соёлын нөлөө]] [[en:Impact of the Music of the Spheres World Tour]] hfsjykk3lc6hy5zkpdwi8unpyx0fyjv 0 149176 875851 2026-11-11T00:52:58Z Esambuu 42335 Хуудас үүсгэв: "{{Infobox concert | concert_tour_name = Music of the Spheres World Tour | artist = [[Coldplay]] | image = Music of the Spheres World Tour Poster.png | image_size = 220 | image_caption = Сурталчилгааны зурагт хуудас | location = {{Flatlist| * Ази * Европ * Хойд Америк * Өмнөд Америк * Номхон далайн орнууд }} | albums = {{Plainlist| * ''[..." 875851 wikitext text/x-wiki {{Infobox concert | concert_tour_name = Music of the Spheres World Tour | artist = [[Coldplay]] | image = Music of the Spheres World Tour Poster.png | image_size = 220 | image_caption = Сурталчилгааны зурагт хуудас | location = {{Flatlist| * Ази * Европ * Хойд Америк * Өмнөд Америк * Номхон далайн орнууд }} | albums = {{Plainlist| * ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' * ''[[Moon Music]]'' }} | start_date = {{Start date|df=yes|2022|03|18}} | end_date = | number_of_shows = 225 | producer = [[Live Nation (events promoter)|Live Nation]]<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Coldplay Fields a Global Tour |url=https://hitsdailydouble.com/news&id=328689&title=COLDPLAY-FIELDS-A-GLOBAL-TOUR- |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815072027/https://hitsdailydouble.com/news&id=328689&title=COLDPLAY-FIELDS-A-GLOBAL-TOUR- |archive-date=15 August 2022 |access-date=7 August 2022 |website=Hits Daily Double}}</ref> | attendance = 13.1 сая | gross = 1.52 тэрбум ам.доллар | website = {{URL|coldplay.com/tour}} | last_tour = [[A Head Full of Dreams Tour]]<br/>(2016–2017) | this_tour = '''Music of the Spheres World Tour'''<br/>(2022–2025) | next_tour = ... }} '''Music of the Spheres World Tour''' нь Британийн [[Рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн найм дахь [[аялан тоглолт]] юм. Уг аялан тоглолт нь хамтлагийн ес дэх студийн цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021), арав дахь студийн цомог ''[[Moon Music]]'' (2024)-ийг сурталчлах зорилготой. 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]]гийн [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)|Үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлсэн бөгөөд 2025 оны 9-р сарын 12-нд [[Лондон]]ы [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д түр завсарлажээ. Хамтлаг 2027 онд аялан тоглолтоо үргэлжлүүлэхээр төлөвлөж байгаа. Энэ нь [[КОВИД-19 цар тахал]]аас хойш хамтлагийн тайзны тоглолтдоо эргэн ирсэн үйл явдал болж, 43 улсын 80 хотод нийт 225 тоглолтыг хамарсан юм. Байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллөөс шалтгаалан хамтлаг 2019 оны ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' цомгоороо аялан тоглоогүй байв. Тэд мэргэжилтнүүдийн баг ажиллуулж, [[Хүлэмжийн хий|CO₂ ялгарлыг]] хэмжин, дараагийн хоёр жилийн хугацаанд бууруулах арга хэмжээнүүдийг боловсруулжээ.<ref>{{Cite web |date=27 August 2025 |title=Why Uncool Coldplay Are the Best Live Band in the World Right Now |url=https://www.telegraph.co.uk/music/concerts/coldplay-tour-wembley-worlds-best-live-band/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250906111248/https://www.telegraph.co.uk/music/concerts/coldplay-tour-wembley-worlds-best-live-band/ |archive-date=6 September 2025 |access-date=27 August 2025 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> Coldplay ''Music of the Spheres'' цомгоо гаргахаас нэг өдрийн өмнө буюу 2021 оны 10-р сарын 14-нд эхний тоглолтуудаа зарлав. [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–2012)-ын нэгэн адил тайзны тоглолтод [[пиротехник]], [[конфетти]] болон [[лазер]] ашигласан ч [[нүүрстөрөгчийн ул мөр]]ийг багасгахын тулд техник, зохион байгуулалтад өөрчлөлт оруулсан байна. Тухайлбал, [[BMW]] компанитай хамтран дэлхийн анхны дахин цэнэглэдэг хөдөлгөөнт тоглолтын батарейг бүтээж, зарагдсан тасалбар бүрийн тоогоор нэг мод тарих санаачилга хэрэгжүүлжээ. Өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан нь ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүлээс Coldplay-г уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд нөлөө бүхий манлайлагчдын тоонд оруулахад хүргэсэн юм. ''[[Pollstar]]'' сэтгүүл хамтлагийг «тогтвортой аялан тоглолтын шинэ эрин үеийг эхлүүлсэн» хэмээн үнэлжээ. Дэлхий даяар [[Impact of the Music of the Spheres World Tour|соёлын өргөн нөлөө]] үзүүлсэн ''Music of the Spheres World Tour'' нь 13.1 сая тасалбараас 1.52 тэрбум ам.долларын орлого олсноор [[List of most-attended concert tours|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон төдийгүй [[List of highest-grossing concert tours|нэг тэрбум ам.долларын орлого давсан анхны хамтлагийн аялан тоглолт]] болжээ. Coldplay энэ хугацаанд [[Impact of the Music of the Spheres World Tour#Venue records|тоглолтын газруудын олон дээд амжилтыг]] эвдсэн байна. Хөгжмийн шүүмжлэгчид хамтлагийн тайзны харилцаа, хөгжимчдийн ур чадвар, олон талт байдал, уур амьсгал болон тоглолтын техникийн шийдлийг өндрөөр үнэлсэн юм. 2023 онд [[Буэнос-Айрес]] дахь тоглолтуудаас бүтсэн ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' концертын киног дэлхийн кино театруудаар гаргажээ. == Үүсэл ба үндэслэл == Coldplay хамтлаг 2019 онд найм дахь студийн цомог ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]''-ийг гаргасны дараа гоцлол дуучин, төгөлдөр хуурч [[Крис Мартин]] [[BBC News]]-д өгсөн ярилцлагадаа тоглолтуудаа [[хөгжим дэх байгаль орчны үзэл|байгаль орчинд илүү ээлтэй]] болгох хүртлээ аялан тоглолт хийхгүй хэмээн мэдэгджээ. Уг цомгийг цөөн үзэгчтэй буяны тоглолтууд болон [[Амманы цайз]]аас [[YouTube]]-ээр дамжуулсан тоглолтоор сурталчилсан байна. Хамтлаг [[нүүрстөрөгчийн ул мөр]]өө судалж, дараагийн хоёр жилд бууруулахын тулд тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн багийг ажиллуулжээ. 2021 оны 10-р сарын 14-нд, ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' цомгоо гаргахаас нэг өдрийн өмнө, хамтлаг аялан тоглолтын эхний хэсгийг зарласнаар [[КОВИД-19 цар тахал]]аас хойш тайзны тоглолтдоо албан ёсоор эргэн ирсэн юм. Үүний зэрэгцээ байгаль орчны 12 чиглэлээр авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээг тайлбарласан цахим хуудас нээж, 2016–2017 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-тай харьцуулахад ялгарлыг хоёр дахин бууруулах зорилгоо танилцуулав. Аялан тоглолт эхлэхээс өмнө хамтлаг [[Climate Pledge Arena]] цэнгэлдэх хүрээлэнгийн нээлт болон [[Экспо 2020]]-д тоглосон байв. Коста-Рика улс [[сэргээгдэх эрчим хүч]]ийг өргөн ашигладаг тул анхны тоглолтын газраар тус улсын Сан-Хосе хотыг сонгожээ.<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Coldplay to Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121090947/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700 |archive-date=21 November 2019 |access-date=5 September 2023 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay Ditches Stadium Pomp for One Night at Prison-Reform Benefit Concert |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-01-21/coldplay-chris-martin-benefit-reform-jails-palladium-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115130741/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-01-21/coldplay-chris-martin-benefit-reform-jails-palladium-review |archive-date=15 November 2025 |access-date=24 August 2025 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref name="RICHARDS">{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Coldplay Announce Details of Sustainable 2022 World Stadium Tour |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-details-of-sustainable-2022-world-stadium-tour-dates-tickets-3070629 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615143410/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-details-of-sustainable-2022-world-stadium-tour-dates-tickets-3070629 |archive-date=15 June 2022 |access-date=25 April 2022 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Coldplay Announce 2022 World Tour |url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-2022-world-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120093544/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-2022-world-tour/ |archive-date=20 January 2025 |access-date=15 June 2022 |website=Pitchfork}}</ref><ref name="RICHARDS" /> Performances carried out before the trek included the inauguration of [[Climate Pledge Arena]],<ref name="RICHARDS" /> as well as their [[Expo 2020]] debut.<ref>{{Cite web |date=14 February 2022 |title=Coldplay to Perform Free Show for Dubai Expo |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-perform-free-show-for-dubai-expo-3161160 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626204552/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-perform-free-show-for-dubai-expo-3161160 |archive-date=26 June 2022 |access-date=26 June 2022 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 October 2021 |title=Why Coldplay Chose Costa Rica To Open Their World Tour |url=https://costaricaforexpats.com/why-coldplay-chose-costa-rica-to-open-their-world-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401171609/https://costaricaforexpats.com/why-coldplay-chose-costa-rica-to-open-their-world-tour/ |archive-date=1 April 2023 |access-date=16 June 2022 |website=Costa Rica for Expats}}</ref> == Тоглолтын зохион байгуулалт == === Тайз, гэрэлтүүлэг ба видео === [[File:Coldplay MOTS World Tour Press Release Photo 1.png|thumb|Coldplay эрчим хүч, материалын хэрэглээг багасгахын тулд тайз, тоног төхөөрөмжөө өөрчилсөн.]] Тайзны загварыг продакшны дизайнер Мисти Бакли, гэрэлтүүлгийн дизайнер Сунер Рутье нар Coldplay хамтлагийн гишүүдтэй хамтран боловсруулсан бөгөөд хамтлагийнхан төслийн бүх хэсэгт саналаа тусгасан байна. Тэд [[эртний Грек]]ийн [[musica universalis|огторгуйн хөгжмийн]] үзэл санаанаас урам авч, тайзнаас олон зүгт тархах бөмбөрцөг хэлбэрийн хээ, зохион байгуулалтыг бүтээжээ. Мөн «сансар дахь харь гарагийн хөгжмийн наадам, хайр, хүмүүс ба эв нэгдэл» зэрэг сэдвийг баримталсан. Бакли анхны зургаа [[Компьютерын тусламжтай зохион бүтээх|CAD]] зураг болгон хувиргаж, бодит ашиглалтад нийцүүлэн ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' цомгийн бэлгэдлээр чимэглэжээ. Эцсийн загварт 14 метрийн диаметртэй хоёр дугуй дэлгэц, хийлдэг дөрвөн [[гэрэл ялгаруулах диод|LED]] бөмбөрцөг болон 44 метр өргөн, 6 метр өндөр нуман хэлбэрийн ''Moonrise'' видео хана багтсан. Эдгээр тоног төхөөрөмжийг ROE Visual болон PRG Projects компаниуд нийлүүлжээ.<ref name="MOEN">{{Cite web |date=4 August 2022 |title=Coldplay Music of the Spheres World Tour |url=https://plsn.com/articles/production-spotlight/coldplay-music-of-the-spheres-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260109133834/https://plsn.com/articles/production-spotlight/coldplay-music-of-the-spheres-tour/ |archive-date=9 January 2026 |access-date=13 January 2023 |website=Projection, Lights & Staging News}}</ref><ref name="JENNINGS">{{Cite web |date=1 July 2022 |title=Sooner Routhier Circles Coldplay with 192 Color Strike M Fixtures |url=https://www.chauvetprofessional.com/news/sooner-routhier-circles-coldplay-with-192-color-strike-m-fixtures/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241218225421/https://www.chauvetprofessional.com/news/sooner-routhier-circles-coldplay-with-192-color-strike-m-fixtures/ |archive-date=18 December 2024 |access-date=18 December 2024 |website=Chauvet Professional}}</ref><ref name="MOEN" /> After turning her sketches into [[Computer-aided design|CAD]] drawings, Buckley made their layouts functional and decorated them with symbols from the tour's [[Music of the Spheres (Coldplay album)|namesake album]].<ref name="MOEN" /> The final design showed two 14-metre circular screens, four inflatable [[Light-emitting diode|LED]] spheres and the Moonrise, an arched video wall spanning 44 metres wide and 6 metres high.<ref name="EDDY">{{Cite web |date=4 August 2022 |title=Coldplay's Video and Camera Systems |url=https://plsn.com/articles/video-technology/music-of-the-spheres-video-and-camera-systems/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241218234621/https://plsn.com/articles/video-technology/music-of-the-spheres-video-and-camera-systems/ |archive-date=18 December 2024 |access-date=18 December 2024 |website=Projection, Lights & Staging News}}</ref><ref name="EDDY" /> Тайзны суурь байгууламжийг [[TAIT|TAIT Towers]] компани хийж, хоорондоо явган гүүрээр холбогдсон гурван дугуй тайз байгуулжээ. Эдгээрийг дахин боловсруулсан ган зэрэг хөнгөн, дахин ашиглах боломжтой материалаар хийсэн байна. Хэсэгчлэн угсардаг бүтцийн ачаар хамтлаг тайз хооронд саадгүй шилжиж, үзэгчдэд тоглолтыг олон өнцгөөс харах боломж бүрдүүлжээ. [[BMW]]-тэй хамтран тоглолтод зориулсан дэлхийн анхны дахин цэнэглэдэг хөдөлгөөнт батарейг ашиглав. Үүнийг дуу дамжуулах цамхгууд дээр суурилуулсан [[салхин турбин]], ашиглаагүй суудлууд дээр дэлгэсэн [[нарны эрчим хүч|нарны зайн хучлага]] болон устөрөгчөөр боловсруулсан ургамлын тосоор цэнэглэж байжээ. Мөн үзэгчдийг оролцуулах зорилгоор хөдөлгөөнөөс цахилгаан гаргадаг хоёр шал, дор хаяж 15 [[суурин дугуй]] байрлуулсан байна.<ref name="GIBBS">{{Cite web |date=7 December 2024 |title=The Science of a Coldplay Concert: How They Create Unforgettable Live Experiences |url=https://www.xsnoize.com/the-science-of-a-coldplay-concert-how-they-create-unforgettable-live-experiences/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260223191400/https://www.xsnoize.com/the-science-of-a-coldplay-concert-how-they-create-unforgettable-live-experiences/ |archive-date=23 February 2026 |access-date=19 December 2024 |website=XS Noize}}</ref><ref name="YU">{{Cite web |date=16 May 2022 |title=Coldplay Brings Music Back to Levi's Stadium for the First Time Since Pandemic |url=https://www.cbsnews.com/sanfrancisco/news/levis-stadium-resumes-hosting-concerts-for-first-time-since-pandemic/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220702003402/https://www.cbsnews.com/sanfrancisco/news/levis-stadium-resumes-hosting-concerts-for-first-time-since-pandemic/ |archive-date=2 July 2022 |access-date=18 December 2024 |website=CBS News}}</ref><ref name="GIBBS" /> Along with [[BMW]], the band set up the first rechargeable mobile show battery in the world.<ref>{{Cite press release |title=The First-Ever BMW iX and the First-ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |date=11 June 2021 |publisher=BMW Group |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit?language=en |access-date=13 June 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220145135/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit?language=en |archive-date=20 February 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 September 2022 |title=Music of the Spheres – The Tour Report |url=https://www.iq-mag.net/2022/09/music-of-the-spheres-the-tour-report/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220919181407/https://www.iq-mag.net/2022/09/music-of-the-spheres-the-tour-report/ |archive-date=19 September 2022 |access-date=19 September 2022 |website=IQ}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 December 2021 |title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries |url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260212135706/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/ |archive-date=12 February 2026 |access-date=6 January 2022 |website=Luxury Boutique}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 May 2022 |title=A Rush of Blood to the Legs: Coldplay Introduces Stationary Bikes for Green Tour |url=https://www.billboard.com/music/concerts/coldplay-green-tour-1235072248/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250622223308/https://www.billboard.com/music/concerts/coldplay-green-tour-1235072248/ |archive-date=22 June 2025 |access-date=22 June 2025 |magazine=Billboard}}</ref> Тогтвортой хөгжлийн зорилтоо үргэлжлүүлэн Coldplay бага эрчим хүч хэрэглэдэг дэлгэц, [[лазер]] болон гэрэлтүүлгийн төхөөрөмжөөр тоноглолуудаа шинэчилжээ. Рутье Upstaging компаниар дамжуулан 600 орчим өнгөт гэрэлтүүлэгч авч, цаг агаарын нөлөөнд тэсвэртэй [[IP код|IP65]] зэрэглэлийн төхөөрөмжийг түлхүү сонгосон байна. Тусгай чиглүүлэгч гэрлээс бусад бүх төхөөрөмж LED технологитой байв. Гэрэлтүүлгүүдийг цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тулгуур дээр өлгөж, дугуй хэлбэрээр байрлуулсан нь урсах мэт хөдөлгөөнтэй дүрслэл үүсгэжээ. Хамтлаг үзэгчдэд [[чакра|долоон чакра]]гаар дамжин аялж буй мэт мэдрэмж төрүүлэхийг зорьсон тул өнгийг нь ерөнхий чиглэл болгон ашигласан байна. Видео үйлдвэрлэлд нийт 26 камер ашигласны тав нь автоматаар ажиллаж, найм нь хөгжмийн зэмсгүүдийн ойролцоо байрлажээ. Дижитал медиагийн баг Notch программ ашиглан бодит цагийн дүрслэл, тусгай эффект боловсруулж байв. Дүрс дамжуулахад найман Disguise GX 2C сервер болон [[Grass Valley (company)|Grass Valley]] Karrera 4 M/E дүрс солигч ашиглаж, Ereca Stage Racer 2 төхөөрөмжөөр нэг шилэн кабелиар дуу, дүрсний дохиог удирджээ.<ref name="SALMON">{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour – Sustainability Plan |url=https://sustainability.coldplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211014121010/https://sustainability.coldplay.com/ |archive-date=14 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="MOEN" /><ref name="MOEN" /><ref name="JENNINGS" /><ref name="JENNINGS" /><ref name="EDDY" /><ref name="EDDY" /><ref name="EDDY" /><ref name="EDDY" /> === Дууны систем ба тусгай эффект === Тоглолтын танхимын дууны ерөнхий удирдлагыг өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] дээр хамтран ажилласан Дэн Грин, Тони Смит нар хариуцжээ. Тэд дууны системийг шинэчилж, төв удирдлагыг хамтлагийн гишүүн тус бүрд зориулсан тусдаа төхөөрөмжийн тавиурт хуваарилснаар уян хатан байдал болон багуудын харилцан ажиллагааг сайжруулсан байна. Грин гаднын тоног төхөөрөмжийн тоог цөөлж, дууны эффект боловсруулах нэмэлт программд илүү түшиглэжээ. Өлгөөтэй чанга яригч, газрын сабвуфер, урд хэсгийн болон хоцролтын чанга яригчийг [[d&b audiotechnik]] нийлүүлсэн бөгөөд нийт 200 гаруй чанга яригч, 110 өсгөгч ашигласан байна. J, SL цувралын тоног төхөөрөмжүүд цахилгаан зарцуулалт болон дуу чимээний бохирдлыг бууруулжээ. Удирдлагад [[DiGiCo]] SD7 консол, Quantum хөдөлгүүр хэрэглэсэн байна. Чихний [[тайзны монитор]]оор голчлон Wisycom MTK952 ашигласан нь өргөн давтамжийн зурвастай учраас олон иж бүрдэл зөөх шаардлагыг багасгажээ. [[Утасгүй микрофон]], раци зэрэг холбооны хэрэгслийн литийн батарейг [[никель-металл гидрид батарей|NiMH]] багцаар сольсон байна. Тусгай эффектүүдэд хортой химийн бодис багатай шинэ найрлагатай [[пиротехник]] хэрэглэж, бөмбөлгүүдийг дахин боловсруулах боломжтой материалаар хийжээ. Конфетти цацагчдын шахсан хийн хэрэглээг багасгаж, байгальд задардаг цаас ашигласан байна. Мөн Coldplay [[Xyloband]] гэрэлтдэг бугуйвчнаас чихрийн нишингээр хийсэн [[PixMob]] бугуйвч руу шилжиж, тоглолтын дараа тэдгээрийг цуглуулан ариутгаж, сэргээн ашиглах замаар шинээр үйлдвэрлэх хэрэгцээг бууруулжээ. Түүнчлэн тайзан дээрээ дотроо лазертай том диско бөмбөлөг ашигласан юм.<ref name="HUME">{{Cite magazine |date=4 July 2023 |title=Behind the Scenes of Coldplay: Music of the Spheres World Tour |url=https://www.tpimagazine.com/behind-the-scenes-of-coldplay-music-of-the-spheres-world-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250624181141/https://www.tpimagazine.com/behind-the-scenes-of-coldplay-music-of-the-spheres-world-tour/ |archive-date=24 June 2025 |access-date=24 June 2025 |magazine=TPI |pages=50–60 |issue=276}}</ref><ref name="HUME" /> Green scaled down his outboard gear as well, extensively relying on effect plugins.<ref name="HUME" /> The hangs, ground subs, front fills and delays were all supplied by [[d&b audiotechnik]], totaling more than 200 speakers and 110 amplifiers.<ref name="WATSON">{{Cite web |date=21 June 2022 |title=Coldplay's Music of the Spheres d&b System 50% More Energy Efficient Than Last Tour |url=https://headlinerhub.com/coldplay-music-of-the-spheres-d-and-b-system-50-more-energy-efficient-than-last-tour.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625011937/https://headlinerhub.com/coldplay-music-of-the-spheres-d-and-b-system-50-more-energy-efficient-than-last-tour.html |archive-date=25 June 2025 |access-date=25 June 2025 |website=Headliner}}</ref><ref name="WATSON" /> For control, the sound team had a [[DiGiCo]] SD7 console and a Quantum engine.<ref name="HUME" /> [[In-ear monitor]]s were primarily Wisycom MTK952 units, as their wide frequency range alleviated the need to carry multiple sets.<ref name="HUME" /> Lithium batteries on radio communication devices such as [[wireless microphone]]s and [[walkie-talkie]]s were replaced by [[Nickel–metal hydride battery|NiMH]] packages.<ref name="HUME" /> On special effects, [[pyrotechnics]] adopted new formulas to curtail harmful chemicals;<ref name="YU" /> balloons were sourced from recyclable material; and confetti cannons adjusted to require less compressed gas for ignition, releasing biodegradable paper.<ref name="MOEN" /> Coldplay also moved from [[Xyloband]]s to [[PixMob]] wristbands made of sugarcane,<ref>{{Cite web |date=16 June 2023 |title=PixMob Enhances Coldplay Fan Experience |url=https://www.lsionline.com/pixmob-enhances-coldplay-fan-experience |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625191115/https://www.lsionline.com/pixmob-enhances-coldplay-fan-experience |archive-date=25 June 2025 |access-date=25 June 2025 |website=Light & Sound International}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2024 |title=Coldplay Share Details of Game-Changing Environmental Measures on Music of the Spheres World Tour |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-share-details-of-game-changing-environmental-measures-on-music-of-the-spheres-world-tour-3570067 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120175243/https://www.nme.com/news/music/coldplay-share-details-of-game-changing-environmental-measures-on-music-of-the-spheres-world-tour-3570067 |archive-date=20 January 2024 |access-date=25 June 2025 |website=NME}}</ref><ref name="MOEN" /> === Логистик ба тээвэр === [[File:DHL-Fahrzeug.jpg|thumb|[[DHL]] нь аялан тоглолтын логистик, тээврийн гол түнш байв.]] Coldplay тайз, тоног төхөөрөмжөө тээвэрлэхэд ойролцоогоор 30 ачааны машин, 10 автобус ашиглажээ. Боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] эсвэл [[био түлш]] хэрэглэдэг байв. Тоглолт болох газрын байгаль орчны бодлогыг урьдчилан нягтлахын тулд цэнгэлдэх хүрээлэн бүрд тогтвортой хөгжлийн гэрээ илгээж, орон нутгийн нөөцийг ашиглах нөхцөлийг бүрдүүлжээ. Агаарын тээврийг багасгахын тулд аялан тоглолтын чиглэлийг ойр орчмын бүс нутгийн үзэгчид хүрэлцэн ирэх боломжтой хотуудад төвлөрүүлэн төлөвлөсөн байна. Багийнхан [[арилжааны агаарын тээвэр|арилжааны]] болон [[захиалгат нислэг]] хоёуланг ашигласан ч эхнийхийг нь давуу сонгодог байжээ. Өөрсдөө болон бусад зорчигчдын нислэгт [[нисэхийн тогтвортой түлш]] ашиглах нэмэлт төлбөрийг тогтмол төлсөн байна.<ref name="MOEN" /> The fleet consisted of [[electric vehicle]]s or was fueled with [[biofuel]] whenever possible.<ref name="SAEED">{{Cite web |date=9 January 2025 |title=Coldplay's Leaner and Cleaner Tour: Why Band Chose to Come to Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/01/09/coldplay-abu-dhabi-tour-routes-sustainability/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107130114/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2025/01/09/coldplay-abu-dhabi-tour-routes-sustainability/ |archive-date=7 January 2026 |access-date=25 June 2025 |website=The National}}</ref><ref name="AOUF">{{Cite web |date=18 October 2021 |title=Coldplay Announces Net-Zero Carbon Music of the Spheres World Tour |url=https://www.dezeen.com/2021/10/18/coldplay-net-zero-world-tour-music-of-the-spheres-design/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250625214058/https://www.dezeen.com/2021/10/18/coldplay-net-zero-world-tour-music-of-the-spheres-design/ |archive-date=25 June 2025 |access-date=25 June 2025 |website=Dezeen}}</ref><ref name="AOUF" /> Routes were planned to limit air travel, favouring cities accessible to audiences from surrounding regions.<ref name="SAEED" /> The crew relied on both [[Commercial aviation|commercial]] and [[Air charter|charter flights]], but prioritised the former.<ref name="EMBLEY">{{Cite web |date=15 October 2021 |title=And It Was All Green: 7 Ways Coldplay Are Trying to Make Their 2022 World Tour Super Sustainable |url=https://www.standard.co.uk/culture/music/coldplay-tour-uk-2022-sustainable-b960776.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627024705/https://www.standard.co.uk/culture/music/coldplay-tour-uk-2022-sustainable-b960776.html |archive-date=27 June 2025 |access-date=27 June 2025 |website=Evening Standard}}</ref><ref name="EMBLEY" /> Энэ түлшийг анх [[Neste]] компани нийлүүлж байсан боловч [[Impact of the Music of the Spheres World Tour#Criticism on partnerships|байгальд ээлтэй мэтээр төөрөгдүүлсэн гэх олон нийтийн шүүмжлэл]] гарсны дараа Coldplay тус компанитай хамтын ажиллагаагаа зогсоожээ. Үүнээс хэдэн сарын дараа логистик, тээврийн чиглэлээр [[DHL]]-тэй түншилснээ зарлав. Харин [[SAP]] компани тусгай гэрэл зураг, видео, мэдээ болон аяллын ялгарлыг тооцох хэрэгсэлтэй [[гар утасны аппликейшн]] бүтээхэд оролцжээ. Байгальд ээлтэй тээврийн хэрэгсэл сонгосон үзэгчид хамтлагийн бараа бүтээгдэхүүний дэлгүүрт ашиглах хөнгөлөлтийн код авах боломжтой байв. Худалдааны нийлүүлэгчдийг байгаль орчинд ээлтэй бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг эсэхээр сонгож, боломжтой үед дахин боловсруулсан цаас, картон болон бордоо болдог уутанд савлуулж байжээ. Мөн хөдөлмөрийн ёс зүйтэй нөхцөлийг батлах баримт шаардаж байв.<ref>{{Cite web |date=26 July 2024 |title=Coldplayn Kiertueella Pyritään Ekologisuuteen – Yleisö Polkee Kuntopyöriä Tuottaakseen Sähköä |trans-title=Coldplay's Tour Aims to Be Ecological – The Audience Pedals Exercise Bikes to Generate Electricity |url=https://yle.fi/a/74-20100525?gsid=89b09c19-9397-495d-ba5d-26a090522756 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728075449/https://yle.fi/a/74-20100525?gsid=89b09c19-9397-495d-ba5d-26a090522756 |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |website=Yle |language=fi}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170901/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=10 October 2025 |access-date=27 June 2025 |website=The STAT Trade Times}}</ref><ref name="HANLEY">{{Cite web |date=4 May 2022 |title=Coldplay Tour App Helps Fans Plan Green Travel |url=https://www.iqmagazine.com/2022/05/coldplay-tour-app-helps-fans-plan-green-journeys/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519044616/https://www.iqmagazine.com/2022/05/coldplay-tour-app-helps-fans-plan-green-journeys/ |archive-date=19 May 2025 |access-date=27 June 2025 |website=IQ}}</ref><ref name="HANLEY" /><ref name="SALMON" /><ref name="SALMON" /> === Бусад санаачилга === Аяллын үеийн хүнсний хаягдлыг багасгахын тулд хоолны цэсэнд ургамлын гаралтай болон махгүй сонголт оруулжээ. Хүнсний бүтээгдэхүүнийг орон нутгаас авч, илүүдлийг хүнсний банканд хандивлаж, органик үлдэгдлийг [[бордоо]] болгож байв. Усны хэрэглээг багасгахын тулд тоглолтын газруудад агааржуулагчтай крант, бага усаар зайлах суултуур ашиглах, усны даралтыг бууруулахыг хүсжээ. Үзэгчдийг олон дахин ашиглах савтай ирж, тусгай цэгүүдээс усаа дүүргэхийг уриалсан байна. Хамтлаг [[Climeworks]], [[The Ocean Cleanup]] болон [[Sea Shepherd Conservation Society operations|Sea Shepherd UK]] зэрэг байгууллагыг дэмжжээ. One Tree Planted байгууллага зарагдсан тасалбар бүрийн тоогоор ойн сан дахь нэг суулгацыг арчлан ургуулах ажлыг хариуцсан байна. [[Массачусетсын технологийн институт]]ын профессор Жон Э. Фернандесийн ахалсан баг аялан тоглолтын байгаль орчны үр дүнг хянаж, зайлшгүй гарах ялгарлыг [[нүүрстөрөгчийн нөхөн төлбөр|Оксфордын зарчмын]] дагуу саармагжуулжээ. 2021 онд хамтлаг байгаль орчны үйл ажиллагаанд 2.1 сая фунт стерлинг хандивласан байна. Хүртээмжтэй байдлыг хангах зорилгоор [[SubPac (company)|SubPac]] чичиргээ мэдрүүлэх хантааз, дохионы хэлний орчуулагч, хүрэлцэж мэдрэх туршлага болон [[KultureCity]]-ийн мэдрэхүйн ачаалал багатай тусгай хэсэг зэргийг нэвтрүүлжээ. Мөн энгийн тасалбарын үнийг төлөх боломжгүй шүтэн бишрэгчдэд зориулан 20 ам.долларын ''Infinity Ticket'' хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн байна. Эдгээр тасалбарыг бусдад шилжүүлэх боломжгүй, зөвхөн хосоор нь худалдаалдаг бөгөөд тоглолтын өдөр кассаас суудлыг санамсаргүйгээр оноодог байв. 2025 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийсэн цуврал тоглолт нь нар, салхи болон хөдөлгөөний эрчим хүчээр бүрэн ажилласан анхны тоглолт болжээ.<ref name="AHUJA">{{Cite web |date=26 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Will Be Environment Friendly |url=https://swachhindia.ndtv.com/coldplays-music-of-the-spheres-world-tour-will-be-environment-friendly-63962/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629045022/https://swachhindia.ndtv.com/coldplays-music-of-the-spheres-world-tour-will-be-environment-friendly-63962/ |archive-date=29 June 2025 |access-date=29 June 2025 |website=NDTV}}</ref><ref name="AHUJA" /> Regarding water use, they asked venues to implement aerated taps, low-flushing toilets and minimise hydraulic pressure.<ref name="AHUJA" /> Attendees were encouraged to bring reusable bottles and fill them at designated stations.<ref name="SALMON" /> The group endorsed numerous organisations, including [[Climeworks]], [[the Ocean Cleanup]] and [[Sea Shepherd Conservation Society operations|Sea Shepherd UK]].<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=5 June 2023 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tour Drastically Reduces Band's Carbon Footprint, Sets New Standards in Sustainability |url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-tour-carbon-footprint-sustainability-green-1235632704/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629050146/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-tour-carbon-footprint-sustainability-green-1235632704/ |archive-date=29 June 2025 |access-date=29 June 2025 |website=Variety}}</ref><ref name="ASWAD" /> A team led by professor John E. Fernández at the [[Massachusetts Institute of Technology]] (MIT) was responsible for observing Coldplay's progress on tour,<ref>{{Cite web |date=22 April 2024 |title=The Academic Eco-Warrior Quantifier: MIT's John Fernández on Coldplay, Live Biz & Why Carbon Offsets Were Mostly Garbage Until Recently |url=https://news.pollstar.com/2024/04/22/the-academic-eco-warrior-quantifier-mits-john-fernandez-on-coldplay-live-biz-why-carbon-offsets-were-mostly-garbage-until-recently/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250630055614/https://news.pollstar.com/2024/04/22/the-academic-eco-warrior-quantifier-mits-john-fernandez-on-coldplay-live-biz-why-carbon-offsets-were-mostly-garbage-until-recently/ |archive-date=30 June 2025 |access-date=30 June 2025 |website=Pollstar}}</ref><ref name="AOUF" /> The band donated £2.1 million to environmental causes in 2021 as well.<ref>{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2022 |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/sunday-times-rich-list-coldplay-net-worth-chris-martin-guy-berryman-jonny-buckland-will-champion-v66n69xsp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250825135641/https://www.thetimes.com/culture/music/article/sunday-times-rich-list-coldplay-net-worth-chris-martin-guy-berryman-jonny-buckland-will-champion-v66n69xsp |archive-date=25 August 2025 |access-date=3 June 2022 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 July 2022 |title=Inclusivity on the Tour |url=https://www.coldplay.com/inclusivity-on-the-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706022128/https://www.coldplay.com/inclusivity-on-the-tour/ |archive-date=6 July 2022 |access-date=8 July 2022 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="MULLALLY">{{Cite web |date=22 November 2024 |title=Coldplay Announce $20 Infinity Tickets for Abu Dhabi Shows |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/11/22/coldplay-abu-dhabi-infinity-tickets/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701025719/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/11/22/coldplay-abu-dhabi-infinity-tickets/ |archive-date=1 July 2025 |access-date=1 July 2025 |website=The National}}</ref><ref name="MULLALLY" /> In 2025, the residency at [[Wembley Stadium]] became the first completely operated on solar, wind and kinetic power.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce Huge Wembley Stadium, Craven Park Shows |url=https://www.clashmusic.com/live/coldplay-announce-huge-wembley-stadium-craven-park-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701042300/https://www.clashmusic.com/live/coldplay-announce-huge-wembley-stadium-craven-park-shows/ |archive-date=1 July 2025 |access-date=1 July 2025 |website=Clash}}</ref> fvmgsv0t24mk8ff8j8980krn9sd2nrx 0 149177 875891 2026-11-11T03:06:30Z Printing1024 106497 Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн тусгайлсан зээлийн хэлэлцээр 2024 оны арваннэгдүгээр сарын 5-нд Шанхай хотод байгуулагдсан. 875891 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс эрчим хүчний байгууламж | нэр = Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц | зураг = | зураг_тайлбар = | байршил = [[Ховд аймаг]], [[Эрдэнэбүрэн сум]] | гол = [[Ховд гол]] | байгууламжийн_төрөл = Усан цахилгаан станц | суурилагдсан_хүчин_чадал = 90 МВт | агрегатын_тоо = 4 | нэг_агрегатын_хүчин_чадал = 22.5 МВт | усан_сангийн_талбай = 98 км² | далангийн_өндөр = 42 м | далангийн_урт = 255 м | жилийн_үйлдвэрлэл = 366.8 сая кВт.цаг | нийт_өртөг = 266.46 сая ам.доллар | эхлэх_он = 2025 | ашиглалтад_оруулах = 2030 (төлөвлөсөн) }} '''Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц''' нь Монгол Улсын баруун бүсийн эрчим хүчний хангамжийг нэмэгдүүлэх, цахилгаан эрчим хүчний импортын хамаарлыг бууруулах зорилготой, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын нутаг дахь [[Ховд гол]]ын Шижигтийн хавцалд хэрэгжүүлж буй 90 МВт-ын суурилагдсан хүчин чадалтай усан цахилгаан станцын төсөл юм.<ref name="energy">{{Cite web |title=Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төсөл |url=https://energy.gov.mn/post/171676 |website=Монгол Улсын Эрчим хүчний яам |access-date=2026-11-11}}</ref> Төслийн хүрээнд дөрвөн ширхэг, тус бүр 22.5 МВт-ын хүчин чадалтай турбин-генераторын агрегат бүхий усан цахилгаан станц барихаар төлөвлөсөн. Станц ашиглалтад орсноор баруун бүсийн эрчим хүчний хангамжийг дэмжиж, Алтай-Улиастай эрчим хүчний системийн импортын хамаарлыг бууруулан, их ачааллын үед Төвийн эрчим хүчний системд дэмжлэг үзүүлэх боломж бүрдэх юм.<ref name="project">{{Cite web |title=Төслийн танилцуулга |url=https://www.erdeneburenhpp.mn/page355 |website=Эрдэнэбүрэнгийн УЦС төслийн нэгж}}</ref> == Түүх == === Төслийн судалгаа, төлөвлөлт === Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц байгуулах санаа нь 1964 оноос эхтэй. Тухайн онд ЗХУ-ын Электросеть институт Ховд голын сав газарт усан цахилгаан станц байгуулах боломжийн урьдчилсан судалгаа хийжээ.<ref name="government">{{Cite web |title=Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц, Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын төмөр замын төслүүдийг эхлүүлэх шийдвэр баталгаажлаа |url=https://mongolia.gov.mn/news/view/27076 |website=Монгол Улсын Засгийн газар |date=2024-11-05}}</ref> 2015 онд уг төслийг хэрэгжүүлэх төслийн нэгж байгуулагдсан. Монгол Улсын Засгийн газрын 2018 оны тавдугаар сарын 30-ны өдрийн 160 дугаар тогтоолоор БНХАУ-ын Засгийн газраас Монгол Улсад олгох нэг тэрбум ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлийн хөрөнгөөр хэрэгжүүлэх төслүүдийн жагсаалтад Эрдэнэбүрэнгийн УЦС-ын төсөл багтсан байна.<ref name="background">{{Cite web |title=Эрдэнэбүрэнгийн УЦС-ын зээлийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурж, 253 сая ам.долларын санхүүжилтийг шийдлээ |url=https://cmsg.mongolcontent.mn/r/88062 |website=Мэдээллийн эх сурвалж}}</ref> 2019 оны гуравдугаар сарын 15-нд Монгол Улсын Эрчим хүчний яам БНХАУ-ын төрийн өмчит China Water Resources Beifang Investigation, Design and Research (BIDR) компанитай төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл боловсруулах чиглэлээр хамтран ажиллах санамж бичиг байгуулсан. Техник, эдийн засгийн үндэслэлийг тухайн оны арваннэгдүгээр сард хэлэлцүүлж, дэмжсэн байна.<ref name="background"/> === Гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулсан нь === 2021 оны нэгдүгээр сарын 14-нд Эрчим хүчний яам төслийн зураг төсөл боловсруулах, тоног төхөөрөмж нийлүүлэх, барилга угсралтын ажил гүйцэтгэх түлхүүр гардуулах нөхцөлтэй тендер зарласан. Тендерийн үнэлгээний хорооны 2021 оны наймдугаар сарын 10-ны өдрийн дүгнэлтээр БНХАУ-ын Power Construction Corporation of China болон PowerChina Chengdu Engineering Corporation компанийн түншлэлийг ерөнхий гүйцэтгэгчээр шалгаруулж, 2021 оны есдүгээр сарын 17-нд ЭХА-14/2021 дугаартай гэрээ байгуулсан.<ref name="parliament">{{Cite web |title=Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүтээн байгуулалтын ажлын явц, авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний талаар тавьсан асуулгын хариуг сонслоо |url=https://www.parliament.mn/nn/16197/ |website=Монгол Улсын Их Хурал}}</ref> === Санхүүжилтийн хэлэлцээр === 2023 оны аравдугаар сард Монгол Улсын Засгийн газар төслийн тусгайлсан зээлийн хэлэлцээрийн төслийг хэлэлцэж, Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэнд уг хэлэлцээрт гарын үсэг зурах эрх олгосон байна.<ref name="loan">{{Cite web |title=Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц төслийн тусгайлсан зээлийн хэлэлцээр албан ёсоор батлагдлаа |url=https://www.erdeneburenhpp.mn/post/1041 |website=Эрдэнэбүрэнгийн УЦС төслийн нэгж |date=2024-11-08}}</ref> 2024 оны арваннэгдүгээр сарын 5-нд Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ БНХАУ-ын Төрийн зөвлөлийн Ерөнхий сайд Ли Чянтай Шанхай хотод албан ёсны уулзалт хийв. Уулзалтын үеэр Монгол, Хятадын хамтын ажиллагааны найман баримт бичигт гарын үсэг зурж, хүчин төгөлдөр болгосны нэг нь Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн тусгайлсан зээлийн хэлэлцээр байв.<ref name="government"/> Тусгайлсан зээлийн хэлэлцээрт Монгол Улсын Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн болон БНХАУ-ын Экспорт-Импорт банкны Улс хоорондын бизнес харилцааны газрын дэд дарга Жан Тианьчин нар гарын үсэг зурсан байна.<ref name="loan"/> == Санхүүжилт == Төслийн нийт гэрээт өртөг 266.46 сая ам.доллар бөгөөд санхүүжилтийн бүтцийг дараах байдлаар төлөвлөсөн. {| class="wikitable" ! Санхүүжилтийн эх үүсвэр !! Дүн |- | БНХАУ-ын хөнгөлөлттэй зээл || 253.13 сая ам.доллар |- | Монгол Улсын санхүүжилт || 13.32 сая ам.доллар |- | '''Нийт''' || '''266.46 сая ам.доллар''' |} <ref name="energy"/> БНХАУ-ын Экспорт-Импорт банкны хөнгөлөлттэй зээлийн нөхцөлд жилийн хоёр хувийн хүү, үндсэн төлбөрөөс долоон жилийн хугацаанд чөлөөлөх, нийт 20 жилийн эргэн төлөлтийн хугацаа тусгагдсан талаар 2023 оны мэдээлэлд дурдсан байна.<ref name="nio">{{Cite web |title=Эрдэнэбүрэнгийн УЦС барих төслийн тусгайлсан зээлийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурах эрх олгоно |url=https://www.nio.mn/10621/ |website=NIO.mn |date=2023-10-12}}</ref> == Техникийн үзүүлэлт == Эрдэнэбүрэнгийн УЦС нь 90 МВт-ын суурилагдсан хүчин чадалтай бөгөөд тус бүр 22.5 МВт-ын хүчин чадалтай дөрвөн агрегатаас бүрдэнэ.<ref name="energy"/> {| class="wikitable" ! Үзүүлэлт !! Хэмжээ |- | Суурилагдсан хүчин чадал || 90 МВт |- | Агрегатын тоо || 4 |- | Нэг агрегатын хүчин чадал || 22.5 МВт |- | Усан сангийн талбай || 98 км² |- | Далангийн өндөр || 42 м |- | Далангийн оройн урт || 255 м |- | Жилийн төлөвлөсөн цахилгаан үйлдвэрлэл || 366.8 сая кВт.цаг |} <ref name="project"/><ref name="energy"/> == Ач холбогдол == === Эрчим хүчний хангамж === Төслийн үндсэн зорилго нь Монгол Улсын баруун бүсийн цахилгаан эрчим хүчний хангамжийг найдвартай болгох, импортоос хамаарах хамаарлыг бууруулахад оршино. Станц ашиглалтад орсноор баруун бүсийн эрчим хүчний систем болон Алтай-Улиастай эрчим хүчний системийн хэрэглээг дотоодын сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломж нэмэгдэнэ. Мөн их ачааллын үед Төвийн эрчим хүчний системийг дэмжих нөхцөл бүрдэнэ.<ref name="government"/> === Сэргээгдэх эрчим хүчний хөгжил === Усан цахилгаан станц нь усны нөөцийг ашиглан цахилгаан үйлдвэрлэдэг сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэр юм. Усан сангийн хуримтлуулсан усыг ашиглан цахилгаан үйлдвэрлэлээ тохируулах боломжтой тул нар, салхины цахилгаан станцын үйлдвэрлэлийн хэлбэлзлийг нөхөхөд дэмжлэг үзүүлж болно.<ref name="energy"/> === Бүс нутгийн эдийн засаг === Төслийн хэрэгжилтийн хүрээнд барилгын ажлын үед 800–1000 түр ажлын байр, ашиглалтад орсны дараа 60–80 байнгын ажлын байр бий болгохоор төлөвлөсөн талаар Эрчим хүчний яам мэдээлсэн байна.<ref name="energy"/> Мөн усан санг түшиглэн усалгаатай газар тариалан, аялал жуулчлал болон загасны аж ахуй хөгжүүлэх боломжтой гэж төслийн танилцуулгад дурджээ.<ref name="energy"/> == Байгаль орчин, нийгмийн нөлөөлөл == Усан сан байгуулахтай холбоотойгоор Ховд голын сав газрын тодорхой хэмжээний газар нутаг усанд автах бөгөөд малчдын уламжлалт бэлчээр, өвөлжөө, хаваржаа болон суурьшлын бүсэд нөлөөлөхөөр төлөвлөгдсөн. Монгол Улсын Их Хурлын 2022 оны мэдээлэлд усан сан байгуулахтай холбоотойгоор 270 орчим өрх төслийн нөлөөлөлд өртөхөөр тооцсон талаар дурдсан. Мөн 206 иж бүрдэл түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалын байршлыг судалж, хамгаалах болон шилжүүлэх арга хэмжээ төлөвлөсөн байна.<ref name="parliament"/> Төслийн байгаль орчны нөлөөллийн нарийвчилсан үнэлгээг 2021 оны арваннэгдүгээр сарын 2-нд баталсан. Үнэлгээнд байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах, нөлөөлөлд өртөх өрхүүдийн нөхөн олговор, нүүлгэн шилжүүлэлт, соёлын өвийг хамгаалах асуудлыг тусгасан байна.<ref name="parliament"/> == Бүтээн байгуулалтын явц == 2025 онд төслийн талбайд үндсэн болон ус зайлуулах туннелийн ухлага, технологийн зам, станцын барилгын суурийн ухлагын ажил хийгдсэн талаар Эрчим хүчний яам мэдээлсэн.<ref name="energy"/> 2026 оны аравдугаар сарын 18-ны байдлаар барилга угсралтын ажлын нийт гүйцэтгэл 40 хувьд хүрсэн бөгөөд төслийг 2030 онд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байгааг Эрчим хүчний яам мэдээлэв.<ref name="progress">{{Cite web |title=Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүтээн байгуулалт 40 хувьд хүрлээ |url=https://energy.gov.mn/post/180955 |website=Монгол Улсын Эрчим хүчний яам |date=2026-10-18}}</ref> == Мөн үзэх == * [[Монгол Улсын эрчим хүчний салбар]] * [[Усан цахилгаан станц]] * [[Ховд гол]] * [[Дөргөний усан цахилгаан станц]] * [[Тайширын усан цахилгаан станц]] == Эх сурвалж == <references/> == Гадаад холбоос == * [https://energy.gov.mn/ Монгол Улсын Эрчим хүчний яам] * [https://www.erdeneburenhpp.mn/ Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц төслийн нэгж] * [https://mongolia.gov.mn/ Монгол Улсын Засгийн газар] * [https://www.parliament.mn/ Монгол Улсын Их Хурал] [[Ангилал:Монголын усан цахилгаан станцууд]] [[Ангилал:Ховд аймаг]] [[Ангилал:Усан цахилгаан станцын төслүүд]] 1fimuq3tu5tod37jnbksnd67bp2zk4z 0 149178 875893 2026-11-11T03:37:07Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:Министр обороны Украины Рустем Умеров (cropped).jpg|thumb]] '''Рустем Умеров''' ([[Татар хэл|татар:]] ''Rüstem Enver oğlu Ümerov'', [[Украин хэл|укр:]] ''Рустем Енверович Умєров''; 1982 оны 4-р сарын 19-нд ЗХУ-ын Зөвлөлт [[Узбекистан|Узбекистаны]] [[Самарканд|Самарканд мужийн]] Булунгу..." 875893 wikitext text/x-wiki [[Файл:Министр обороны Украины Рустем Умеров (cropped).jpg|thumb]] '''Рустем Умеров''' ([[Татар хэл|татар:]] ''Rüstem Enver oğlu Ümerov'', [[Украин хэл|укр:]] ''Рустем Енверович Умєров''; 1982 оны 4-р сарын 19-нд ЗХУ-ын Зөвлөлт [[Узбекистан|Узбекистаны]] [[Самарканд|Самарканд мужийн]] Булунгур хотод төрсөн) - Крымын татар гаралтай Украины төрийн зүтгэлтэн, улс төрч, бизнес эрхлэгч юм. Тэрээр "Холос" намаас 9-р хурлын (2019–2022) Украины Ардын депутат байсан бөгөөд Украины Төрийн өмчийн сангийн даргаар (2022–2023) ажилласан. Р.Умеров мөн Украины Батлан ​​​​хамгаалахын сайд (2023–2025) байсан. Тэрээр мөн Украины Үндэсний аюулгүй байдал, батлан ​​​​хамгаалах зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга (2025–2026)- аар ажиллаж байв. 2026 оны 8-р сарын 3-наас хойш тэрээр Украины Гадаад тагнуулын албаны даргаар ажиллаж байна. == Намтар == Рустем Умеров 1993-1998 онд Танковое тосгонд байрлах Крымын авьяаслаг хүүхдүүдийн гимназид сурч төгсөөд АНУ-ын Төрийн Департаментын хэрэгжүүлдэг Ирээдүйн удирдагчдын солилцоо ([[Англи хэл|англи.]] ''Future Leaders Exchange,'' FLEX) хөтөлбөрийн хүрээнд АНУ-д дадлага хийсэн. Украинд буцаж ирээд Үндэсний Менежментийн Академийг Санхүү, зээлийн мэргэжлээр, эдийн засгийн чиглэлээр төгссөн байна. Тэрээр ажлын гараагаа Туркийн оператор Turkcell-ийн эзэмшдэг Украины үүрэн холбооны оператор болох lifecell-ээс эхэлж, 2004-2010 онуудад янз бүрийн удирдах албан тушаал хашиж байжээ. * 2010–2011 — "ICG Investments" компанийн гүйцэтгэх захирал; * 2011–2013 — "iCapital" компанийн гүйцэтгэх захирал; * 2013–2019 — "ASTEM" компанийн гүйцэтгэх захирал. ASTEM нь харилцаа холбоо, мэдээллийн технологи, дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтыг удирддаг. 2020 онд тэрээр Крымийг эзлэн түрэмгийллээс гаргах стратеги боловсруулах Украины Үндэсний аюулгүй байдал, батлан ​​​​хамгаалах зөвлөлийн ажлын хэсэгт орсон. 2022 оны 7-р сард тэрээр Дайны үеийн үед олон улсын материал, техникийн тусламж хүлээн авах, ашиглахыг хянах парламентын түр тусгай комиссыг даргалсан. 2022 оны хавар Оросын довтолгооны үеэр тэрээр Украины төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнд Оростой хийсэн хэлэлцээрийн хэд хэдэн үе шатанд оролцсон. Тэрээр хоригдлуудыг солилцох хэлэлцээрт оролцсон. 3-р сарын 28-нд Умеров, Роман Абрамович нар хордлогын шинж тэмдэг илэрсэн гэж мэдээлсэн. 2022 оны 9-р сард тэрээр Азовын батальоны хэдэн зуун цэргийн хоригдлыг улс төрч Виктор Медведчукаар солиход оролцсон байна. [[The New York Times|Нью Йорк Таймс]] сонины мэдээлснээр Умеров нь бүрэн хэмжээний довтолгооны эхний саруудад Украины Оростой хийсэн хэлэлцээрийн гол оролцогчдын нэг байжээ. Түүнийг 2023 оны 9-р сарын 6-нд Украины Батлан ​​​​хамгаалахын сайдаар баталсан бөгөөд парламентын 338 гишүүн түүнийг томилохыг дэмжиж санал өгсөн. Ингэснээр Р.Умеров мусульман болон Крымын Татар гаралтай анхны Украины сайд болсон юм. 2025 оны 7-р сарын 16-нд [[Украины Дээд Рада]] Шмыхалын засгийн газрыг огцруулахаар 261 санал (шаардлагатай 226 саналаас) авч Умеров шинэ засгийн газарт сайдын албан тушаал хашиж чадаагүй. 2025 оны 7-р сарын 18-нд Украины Ерөнхийлөгч [[Володимир Зеленський|Володимир Зеленськийн]] зарлигаар түүнийг Украины Үндэсний аюулгүй байдал, батлан ​​​​хамгаалах зөвлөлийн нарийн бичгийн даргаар томилсон юм. 2026 оны 8-р сарын 3-нд Рустем Умеровыг Украины Гадаад тагнуулын албаны даргаар албан ёсоор батласан байна. o0q4giu7juffogxb452hcfijwnqmd3d 0 149179 875897 2026-11-11T04:10:12Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:Кирило Буданов фото.jpg|thumb]] '''Кирилл Буданов''' ([[Украин хэл|укр:]] ''Кирило Олексійович Буданов''; 1986 оны 1-р сарын 4-нд [[Киев]] хотод төрсөн) - Украины төрийн болон цэргийн зүтгэлтэн. Тэрээр 2026 оны 1-р сарын 2-ноос хойш Украины Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрыг т..." 875897 wikitext text/x-wiki [[Файл:Кирило Буданов фото.jpg|thumb]] '''Кирилл Буданов''' ([[Украин хэл|укр:]] ''Кирило Олексійович Буданов''; 1986 оны 1-р сарын 4-нд [[Киев]] хотод төрсөн) - Украины төрийн болон цэргийн зүтгэлтэн. Тэрээр 2026 оны 1-р сарын 2-ноос хойш Украины Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрыг тэргүүлж байна. Үүнээс өмнө К.Буданов Украины Батлан ​​​​хамгаалах яамны Тагнуулын Ерөнхий газрын даргаар (2020–2026) ажиллаж байсан. Тэрээр дэслэгч генерал (2023) цолтой, Украины баатар (2024) цол хүртсэн байна. == Намтар == Кирилл Буданов Одесса хотын Хуурай газрын цэргийн дээд сургуулийг (2007) төгссөн бөгөөд үүний дараа Украины Батлан ​​​​хамгаалах яамны Тагнуулын ерөнхий газрын тусгай хүчинд алба хааж эхэлсэн бөгөөд тэнд янз бүрийн албан тушаал хашиж байжээ. 2014 оны хавраас хойш тэрээр Оростой хийсэн дайнд оролцож байна. Тэрээр байлдаанд шархадаж байсан. 2019 оны 4-р сарын 4-нд Киевт Будановын эсрэг бүтэлгүйтсэн аллагын оролдлого гарсан. Академик Уильямсын гудамжинд дэлбэрсэн машины доор мина тавьсан байжээ. Украийны Ерөнхий прокурорын газар хожим нь хэсэг сэжигтнүүдийг баривчилсан тухай зарлаж, Киевийн дүүргийн шүүх Оросын хоёр иргэн (Тимур Дзортов, Алексей Комаричев)-д долоо, найман жилийн хорих ял оноосон. 2018-2020 онуудад тэрээр тусгай даалгавар гүйцэтгэсэн байсан. 2020 онд тэрээр Украины Гадаад тагнуулын албаны дэд захирлаар ажиллаж байжээ. 2020 оны 8-р сарын 5-нд Украины Ерөнхийлөгч [[Володимир Зеленський]] хурандаа Будановыг Украины Батлан ​​​​хамгаалах яамны Тагнуулын ерөнхий газрын даргаар Василий Бурбагийн оронд томилсон юм. 2021 оны 8-р сарын 24-нд түүнд бригадын генерал цол, 2022 оны 4-р сарын 3-нд хошууч генерал, 2023 оны 9-р сарын 7-нд дэслэгч генерал цол олгосон байна. 2026 оны 1-р сарын 2-нд Кирилл Буданов Украины Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга болох Володимир Зеленськийн саналыг хүлээн авсан байна. a7f6c5b83i492e1e5tyt44g23v2laeo