Википедиа mnwiki https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D2%AF%D2%AF%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%81 MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Медиа Тусгай Хэлэлцүүлэг Хэрэглэгч Хэрэглэгчийн яриа Википедиа Википедиагийн хэлэлцүүлэг Файл Файлын хэлэлцүүлэг МедиаВики МедиаВикигийн хэлэлцүүлэг Загвар Загварын хэлэлцүүлэг Тусламж Тусламжийн хэлэлцүүлэг Ангилал Ангиллын хэлэлцүүлэг TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2655 875976 869804 2026-11-11T13:55:22Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875976 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын аймаг}} {{Инфобокс суурин | name = Хэнтий аймаг | native_name = {{MongolUnicode|ᠬᠡᠨᠲᠡᠢ}}{{MongolUnicode|ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | image_skyline = Smile and have a happy day Khentii Aimag Family - skyline.jpg | image_alt = Puffy white clouds roll over lush green hills. | image_caption = | image_flag = Khentii aimag Flag.svg | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = Mn coa khentii aimag.svg | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Khentii in Mongolia.svg | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|47|19|N|110|39|E|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | established_title = Байгуулагдсан | established_date = {{Start date|1923}} | founder = | seat_type = Нийслэл | seat = [[Чингис (хот)|Чингис]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 80325.08 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = {{decrease}} 78,792 | population_as_of = 2025 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = UTC+8 | utc_offset1 = | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = +976 (0)156 | iso_code = MN-039 | registration_plate = ХЭ_ | website = {{URL|khentii.mn}} | footnotes = | official_name = }} '''Хэнтий''' ([[Монгол бичиг|монгол бичгээр]] {{MongolUnicode|ᠬᠡᠨᠲᠡᠢ}} – ''хэнтэи'') — [[Монгол Улс]]ын [[аймаг]]. == Ерөнхий тойм == Хэнтий аймаг [[1923 он|1923]] онд байгуулагдсан. Газар нутгийн хэмжээ - 80,312 км² (21 аймгаас 9-р том<ref name="Report2008"/>). 2008 оны тооцоогоор хүн амын тоо - 73608 (21 аймгаас 14-р их<ref name="Report2008"/>). Засаг захиргааны төв - [[Чингис_хот|Чингис]] хот. Аймгийн нутаг засаг захиргааны хувьд 18 [[сум]], 5 тосгон 89 багтай. [[Хэнтийн нуруу]]ны нэрнээс аймгийн нэр өгөгджээ. Эзэн [[Чингис хаан]]ы төрж өссөн олон газар энэ аймгийн нутагт бий. Хэнтий аймаг [[Монгол улс|Монгол орны]] дорно умар биед оршино. Хэрэглээний бүсчлэлээр [[зүүн бүс]]т хамаарна. Хойд талаараа [[Оросын Холбооны Улс]]тай ([[Өвөр Байгалийн хязгаар]]) хил залгана. Улс дотор [[Дорнод]], [[Сүхбаатар аймаг|Сүхбаатар]], [[Дорноговь]], [[Говьсүмбэр]], [[Төв аймаг|Төв]], [[Сэлэнгэ аймаг|Сэлэнгэ]] гэх 6 аймаг, улсын нийслэлийн [[Багануур]] дүүрэгтэй хаяална. == Газар орны тойм == Аймгийн баруун талаар [[Хэнтийн нуруу]]ны зүүн хошуу сунайна. Нуруунд төрийн тахилгат [[Бурхан Халдун]] уул байдаг. Нурууны араас [[Онон гол]], өврөөс аймгийн урд талаар хөндлөн урсдаг [[Хэрлэн гол]] эх авдаг. Хан Хэнтийн дархан цаазат газар [[Бурхан Халдун]] болон түүнийг хүрээлсэн тахилгат газар нутаг нь [[Юнеско]]-гийн Дэлхийн өвд бүртгэлтэй. == Хүн амын тойм == Хэнтий аймгийн хүн амын тоо 2000 онд 70,946 байсан бол 2010 оны тооллогоор нийт хүн ам нь 65,811, суурин хүн ам нь 65,335 болж буурчээ.<ref name="Тооллого2010">[http://www.toollogo2010.mn/doc/Main%20results_20110615_to%20EZBH_for%20print.pdf Хүн ам, орон сууцны 2010 оны улсын тооллогын үр дүн]</ref> Энэ тоогоор бол Монгол улсын 13-р олон хүн амтай аймаг гэж үзэгдэнэ. 2007 оны үед хүн амын нягтрал 0.89 (21 аймгаас 14-р шигүү<ref name="Report2008"/>) байв. Хүн амын үнэмлэхүй олонх нь [[Монгол үндэстэн]]. 2000 оны тооллогын дүнгээр олонх [[Халх ястан|Халх ястнаас]] (нийт хүн амын 86.5%) гадна [[Буриад ястан]] онцлохуйц олноор (6,223 буюу 8.8%) оршин суудаг гэжээ.<ref name="Report2008"/> 2010 онд гадаад улсын харьяат иргэн 580 хүн тоологдсон нь хүн амын 0.8% болж байгаа юм.<ref name="Тооллого2010"/> == Засаг захиргааны хуваарь == [[Файл:Mongolia Khentii sum map-mn-de.png|thumb|right|280px|Сумдын газрын зураг]] Хэнтий аймгийн нутаг дэвсгэр засаг захиргааны хувьд дээд түвшинд 17 [[сум]], дэд түвшинд 83 [[баг]]т хуваагддаг.<ref>{{Cite web |url=http://www.khentii.gov.mn/main/images/stories/baigalmaa/2010-12.pdf |title=Хэнтий статистик (2005-2010) |access-date=2012-03-15 |archive-date=2011-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919155037/http://www.khentii.gov.mn/main/images/stories/baigalmaa/2010-12.pdf |url-status=dead }}</ref> Хүн ам олонтой 3 [[суурин газар]]тай. Тухайлбал, Хэрлэн суманд харьяалагддаг аймгийн төв [[Чингис хот|Чингис]] хот 17164, Бор-Өндөр сум буюу [[Бор-Өндөр]] тосгон 8080, Батноров суманд харьяалагдах [[Бэрх (тосгон)|Бэрх]] тосгон 2413 хүн амтай.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=2010 оны хүн амын улсын тооллого |archiv-bot=2026-11-11 13:55:22 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> [[Файл:Delun-Boldog_2.JPG|thumb|280px|Дадал сум, [[Дэлүүн Болдог]]]] {| class="wikitable sortable" |- |+ |- ! Сумын нэр ! width="100"|Хүн ам (2008)<ref name="Report2008">Хэнтий аймгийн Статистикийн хэлтэс. 2008 оны тайлан {{Webarchiv|url=http://www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cxls0x402.xls |wayback=20110722221444 |text=Archive copy |archiv-bot=2023-09-26 21:18:15 InternetArchiveBot }}</ref> ! width="100"|Суурин<br />хүн ам<br />(2010)<ref name="Census2010_sum">[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол Улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн: Монгол улсад оршин суугаа Монгол улсын харьяат иргэдийн тоо] (сум, дүүргээр)</ref> ! width="100"|Хүн ам (2022) ! width="100"|Нутаг дэвсгэр (км²) ! width="100"|Хүн амын нягтрал (хүн/км²) |- | [[Батноров сум|Батноров]]* || 2,833||2,693|| 5,717 ||4,968||0.54 |- | [[Батширээт сум|Батширээт]] || 2,092||2,086|| 2,380 ||7,018||0.30 |- | [[Баян-Адрага сум|Баян-Адрага]] || 2,429||2,205|| 2,589 ||3,021||0.73 |- | [[Баянхутаг сум|Баянхутаг]] || 1,949||1,656|| 2,501 ||6,029||0.27 |- | [[Баянмөнх сум|Баянмөнх]] || 1,532||1,347|| 1,772 ||2,540||0.53 |- | [[Баян-Овоо сум (Хэнтий)|Баян-Овоо]] || 1,765||1,581|| 2,005 ||3,381||0.47 |- | [[Биндэр сум|Биндэр]] || 3,784||3,455|| 4,179 ||5,386||0.64 |- | [[Дадал сум|Дадал]] || 2,667||2,612|| 3,185 ||4,727||0.55 |- | [[Дархан сум|Дархан]] || 1,899||1,549|| 2,124 ||4,455||0.35 |- | [[Дэлгэрхаан сум (Хэнтий)|Дэлгэрхаан]] || 2,353||2,040|| 2,491 ||3,986||0.51 |- | [[Галшар сум|Галшар]] || 2,074||1,807|| 2238 ||6,676||0.27 |- | [[Жаргалтхаан сум|Жаргалтхаан]] || 1,926||1,831|| 2,259 ||2,752||0.67 |- | [[Хэрлэн сум|Хэрлэн]] ** || 17,154||19,000|| 24,418 ||3,788||5.02 |- | [[Мөрөн сум (Хэнтий)|Мөрөн]] || 1,934||1,326|| 1,948 ||2,196||0.60 |- | [[Норовлин сум|Норовлин]] || 2,341||2,254|| 2,887 ||5,334||0.42 |- | [[Өмнөдэлгэр сум|Өмнөдэлгэр]] || 5,148||5,156|| 5,893 ||10,877||0.47 |- | [[Цэнхэрмандал сум|Цэнхэрмандал]] || 1,447||2,004|| 2,151 ||3,177||0.63 |- | [[Бор-Өндөр сум|Бор-Өндөр ]] ||-|| 8,661 ||8897 || 144 || - |- |} :^* - Тоонд [[Бэрх (тосгон)|Бэрх]] тосгон багтаагүй. :^** - Тоонд [[Чингис хот|Чингис]] хот багтсан. == Эх сурвалж == {{reflist}} ==Цахим холбоос== {{Commons|Category:Khentii Aimag|Архангай аймаг}} * [https://web.archive.org/web/20120316155411/http://www.khentii.gov.mn/main/ khentii.mn] - Хэнтий аймгийн засаг захиргааны газраас эрхлэн хөтөлдөг цахим сүлжээ * [https://web.archive.org/web/20120313085314/http://www.khentii.com/ khentii.com] - Хан Хэнтий нутаг минь сүлжээ {{Хөтлөгч мөр Монголын аймаг}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Хэнтий аймаг| ]] [[Ангилал:Монголын аймаг]] 3ru4w34w4i8mxw9wvcp194dgbt1l7wq 0 4301 876057 834059 2026-11-12T06:38:02Z ~2026-60037-23 108978 /* */ 876057 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын хамгийн том цэнгэг нуур}} {{Инфобокс нуур | name = Хөвсгөл нуур | image = khuvsgul.jpg | caption = | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = |pushpin_map=Монгол | coords = {{coord|51|06|N|100|30|E|type:waterbody_region:MN_scale:1000000|display=inline,title}} | type = [[Эртний нуур]], [[Хавцлын нуур]] | inflow = | outflow = [[Эгийн гол]] | catchment = | basin_countries = Монгол | length = {{convert|136|km|abbr=on}} | width = {{convert|36.5|km|abbr=on}} | area = {{convert|2760|km2|sqmi|abbr=on}} | depth = {{convert|138|m|abbr=on}} | max-depth = {{convert|267|m|abbr=on}} | volume = {{convert|380.7|km3|abbr=on}} | residence_time = | shore = | frozen = 12 сар - 5 сар | elevation = {{convert|1,645|m|abbr=on}} | islands = Модон хүй, Хадан хүй, Далайн хүй (Хамгийн том арал), Бага хүй | cities = [[Хатгал]], [[Ханх сум|Ханх]] }} '''[[Хөвсгөл нуур]]''' буюу Хөвсгөл далай нь [[Монгол улс|Монгол улсын]] хойд хэсэгт [[Хөвсгөл|Хөвсгөл]] аймагт далайн түвшнээс 1645 метр өндөрт оршдог цэнгэг устай нуур. Энэ нуур нь Монголын хамгийн их эзлэхүүнтэй, хамгийн гүн [[Монгол орны томоохон нуурууд|нуур]] юм. Хөвсгөл нуур нь дэлхийн арван долоон эртний нуурын нэг юм. 2 сая гаруй жилийн настай хэмээн тооцоолсон байдаг. Нийт усны эзлэхүүн 381 км³ байдаг нь дэлхийн цэнгэг усны 0.4 хувьтай тэнцэнэ. Хөвсгөл нуурт 46 гол горхи цутгах бөгөөд ганцхан [[Эгийн гол]] эх авч урсан [[Сэлэнгэ мөрөн]]д цутгана. Явсаар нийт 1000 км зайг туулан [[Байгал нуур]]т цутгадаг. Энэ хоёр нуурын хоорондын шууд зай нь ердөө 200 км. Хөвсгөл нуурын хамгийн гүн хэсэгтээ 262.4 метр, урт нь 136 км, хамгийн өргөн хэсэг нь 36,5 км ажээ. Хөвсгөл нуурын байгалийн цогцолбор газар [[Сибирийн тайга]], [[Төв Ази]]йн хээр талын бүсийн шилжилтийн хэсэгт хамаарна. Хөвсгөл нуурын өмнөд, хойд эрэгт орших [[Хатгал сум|Хатгал]], [[Ханх сум|Турт]] гэсэн хоёр боомтын хооронд зун цагт [[усан тээвэр]] хийгддэг. Хөвсгөл нуурын эргэн тойрон [[фосфорит]]оор баялаг. Уг нуур нь Монгол улсын аялал жуулчлалын гол чиглэлийн нэг юм. ==Нэрний тухай== Хөвсгөл гэдэг үг нь түрэг хэлээр ''Көп Су Кул'' буюу "Их Устай Нуур" гэсэн үг юм. Монголчууд уг нуурыг эрт дээр үеэс '''Ариг ус''' хэмээн нэрлэж байжээ. Хөвсгөл гэдэг үгийн язгуур нь түрэг гаралтай хэлнүүдийн олон, их гэсэн утгатай Көп, ус гэсэн утгатай Су, түрэг гаралтай хэлнүүдийн нуур гэсэн утгатай Кул гэсэн үг гэж зарим эрдэмтэд үздэг. Ингээд Көп-их, су-ус кул-нуур буюу их уст нуур гэсэн таамаг байдаг юм. ==Газарзүйн онцлог== <center>{{Том зураг|Panoramic_view_of_Lake_Kh%C3%B6vsg%C3%B6l.jpg|1250|Хөвсгөл нуурын дэлгэмэл зураг}}</center> Хөвсгөл нуурын умард үзүүр нь Монголын ОХУ-тай хиллэх улсын хилээс 15 км байрлах бөгөөд Саяны нурууны зүүн хэсэгт байрлана. Азийн цэнгэг уст нууруудаас усны эзлэхүүнээрээ хоёрт жагсах бөгөөд Монгол улсын нийт цэнгэг усны 70%, дэлхийн цэнгэг усны 0.48%-г өөртөө агуулна.<ref>{{cite web |url=http://www.ansp.org/~gelhaus/chapters/lake_hovsgol.htm |title=The Aquatic Invertebrates of the watershed of Lake Hovsgol in northern Mongolia |publisher=Institute for Mongolia Research Guide |accessdate=2007-07-13 |archive-date=2014-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505183233/http://darwin.ansp.org/home/~gelhaus/chapters/lake_hovsgol.htm |url-status=dead }}</ref> Тус нуурын ус цуглуулах талбай нь харьцангуй жижиг бөгөөд нуур руу цутгах голууд нь жижиг. Өмнөд хэсэгт Эгийн гол эх авах бөгөөд Сэлэнгэ мөрөн, цаашлаад Байгал нууртай холбогдоно. Ус нь Байгал нуур хүртэл 1000 км гаруй, өндрөөрөө 1169 метрийн ялгаатай уртыг туулдаг. Өвлийн улиралд 12-р сараас 5 сар хүртэл хөлддөг учир нуурын мөсөн дээгүүр машин тээвэр явах боломжтой ч ингэх явцад нуурыг ихэд бохирдуулжээ. 30-40 машин нууранд живсэн хэмээх судалгаа байдаг. ==Зургийн цомог== ==Ишлэл== {{reflist}} {{commonscat}} {{Монголын нуур}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Азийн нуур]] [[Ангилал:Монголын нуур]] [[Ангилал:Хөвсгөл аймгийн нуур]] [[Ангилал:Сэлэнгэ мөрний голын систем]] bddqdzoxrei1ya5ubim4dujnreqb7dd 0 6093 875958 806616 2026-11-11T12:14:16Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875958 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Төгрөг сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠲᠦᠭᠦᠷᠢᠭ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Tögrög, Govi-Altai.png | mapsize = 220px | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Mn flag govi-altai aimag 2011.svg}} [[Говь-Алтай аймаг|Говь-Алтай]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = | seat = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 5,343 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 1991 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Төгрөг''' нь [[Говь-Алтай]] аймгийн [[сум]] юм. ==Түүх== Хуучнаар Засагт Хан аймгийн Дайчин вангийн хошууны нутаг дэвсгэрт харьяалагддаг байв. Дайчин жүн вангийн сүүлчийн удам Мижидийн Шагдар гэж байлаа. М.Шагдар хоёр хүүтэй. Арван зургаадугаар жарны модон хулгана жил буюу 1924 онд '''Ханжаргалан сум''' буюу одоогийн Төгрөг сум байгуулагджээ. ==Газар зүй== Сумын төв нь аймгийн төв [[Алтай хот]]оос баруун өмнө зүгт 145 км-т, [[Улаанбаатар]] хотос 1145 км зайд, хойд өргөргийн 45°49’, зүүн уртрагийн 94°41’ байрлалд оршино. Нийт 5,427 мянган км² нутагтай. Баруун талаараа [[Бугат сум (Говь-Алтай)|Бугат]], [[Тонхил сум|Тонхил]], хойд талаар [[Дарви сум (Говь-Алтай)|Дарви]], [[Шарга сум|Шарга]], зүүн талаараа [[Халиун сум|Халиун]], [[Цээл сум (Говь-Алтай)|Цээл]], өмнө талаараа [[Алтай сум (Говь-Алтай)|Алтай сумдтай]] хиллэдэг. Засаг захиргааны нэгжийн хувьд ''Цагаанхайрхан, Тунгалаг, Хүрэнгол, Төгрөгийн эх, Мааньт'' багуудад хуваагдана. Төгрөг сумын нутагт Буурал хайрхан, Өвгөн хайрхан, Их хүрэн, Цагаан хайрхан, Ар, Өвөр Улаан хайрхан, Очир хайрхан, Хөх ооны шовгор, Дөрвөлжин, Хүнхэрийн ирмэг, Шинэ усны даваа, Дээд, доод Хөх ташуу, Шавартын өндөр зэрэг далайн түвшнээс дээш 2500 м - 3200 м өндөрт өргөгдсөн уулс, Өгөөмөр, Далан түрүү, Ишиг, Тунгалаг, Төхөм, Босгын хоолой, Хавцгайт, Мааньт, Ёл, Төгрөг, Цахиур, Номин, Үерт, Хүрэн гол, Боом, Холбоо, Арбулаг, Нурамт, Дуут, Хар үзүүрийн сайр,хөндийнүүд, Шаргын болон Алаг нуурын говь оршдог. == Эдийн засаг == Тус суманд Хүрэнгол, Мааньтын нүүрсний уурхай ажиллаж байна. == Цахим холбоос == *[http://www.panoramio.com/user/997462/tags/GA_Tugrug_sum Төгрөг сум гэрэл зургийн дуранд] *[https://web.archive.org/web/20120624072910/http://www.24tsag.mn/content/8278.shtml Ү.Хүрэлбаатар "Ёотон шиг цайраад л..."] {{Хөтлөгч мөр Говь-Алтайн сумууд}} [[Ангилал:Төгрөг сум (Говь-Алтай)| ]] [[Ангилал:Говь-Алтай аймгийн сум]] [[Ангилал:Монголын сум]] dg2armsmagzl5mnylwfamp32l4cbktu 0 6355 875995 806644 2026-11-11T14:57:13Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875995 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Чулуунхороот сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠴᠠᠯᠠᠭᠤᠨ}}{{MongolUnicode|ᠬᠣᠷᠢᠶ᠋ᠠᠲᠤ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | coordinates = {{coord|49|52|15|N|115|41|49|E|display=title|region:MN_type:city_source:GNS-enwiki}} | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Chuluunhoroot, Dornod.png | mapsize = 220px | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = Монгол | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Mn flag dornod aimag 2001.svg}} [[Дорнод аймаг|Дорнод]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Эрээнцав | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 6,539 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 1,910 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = Шуудангийн код<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = 21030 | area_code = | website = | footnotes = }} '''Чулуунхороот''' — [[Дорнод]] аймгийн [[сум]]. Монгол улсын харъяат иргэн Чулуунхороот сумын суурин хүн ам - 1,533<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогын дүнгээр бол аймгийн 14 сумнаас 3-р цөөн хүн амтай ([[Гурванзагал сум|Гурванзагал]], [[Хөлөнбуйр сум|Хөлөнбуйрын]] дараах) сум юм. Сумын нутаг дэвсгэр захиргааны гурван [[баг]]т хуваагддаг. Сумын төв ''Эрээнцав'' нь [[Оросын Холбооны Улс]]ын хилд ойрхон оршино. Мөн Улаанбаатар төмөр зам хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгийн баянтүмэн тасагийн нэгж болох эрээнцав өртөө оршдог {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 14:57:13 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010 он) |- | 1 || Дэлгэр || 760 |- | 2 || Галуут || 279 |- | 3 || Цагаанчулуут || 464 |- |} ==Түүх== 1950-иад онд [[ЗХУ]]-аас импортолсон [[трактор]] зэрэг [[хөдөө аж ахуй]]н машин техникийн бааз байгуулагджээ. [[Халх]], [[буриад]]уудаас гадна оросууд оршин суудаг тосгон болоод байсан ч ЗХУ задарсны дараа оросууд нутаг буцахдаа машин техникээ авч явсан нь сумын эдийн засагт томоохон цохилт болсон юм. Чулуунхороот сум буюу Эрээнцав Сангийн Аж нэртэйгээр бүртгэгдсэн. ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Дорнодын сумууд}} [[Ангилал:Чулуунхороот сум| ]] [[Ангилал:Дорнод аймгийн сум]] [[Ангилал:Монголын сум]] {{Mongolia-stub}} 7zb7p9txxqep21sg8aqq9xkccuv8ulp 0 6421 875969 862342 2026-11-11T13:06:05Z ~2026-59853-58 108960 875969 wikitext text/x-wiki {{SHORTDESC|Монгол Улсын Дундговь аймгийн сум}} {{Unreferenced}} {{Инфобокс суурин | name = Эрдэнэдалай сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠳᠠᠯᠠᠢ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = Erdenedalai.jpg | imagesize = | image_caption = Эрдэнэдалай сумын төвийн төв гудамж | image_flag = Erdenedalai Dundgovi.png | flag_size = | image_seal = Erdenedalai Sum CoA.png | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Erdenedalai, Dundgovi.png | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Mn flag dundgovi aimag.svg}} [[Дундговь аймаг|Дундговь]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Сангийндалай | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 7,351 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 5,849 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Эрдэнэдалай''' нь [[Дундговь]] [[Аймаг|аймгийн]] [[сум]] юм. Хүн амынхаа тоогоор аймагтаа Сайнцагаан сум буюу [[Мандалговь]] хотын дараа 2-т орох том сум болно. [[Улаанбаатар]] хотоос 275 км , аймгийн төвөөсөө 110 км зайд оршдог. ''Рашаант, Тэнгэлэг, Цагаан-Овоо, Цавчир, [[Өнгөт баг|Өнгөт]], Сангийн далай, Өвөр-Угтаал'' гэсэн долоон багтай. Монгол Улсад хамгийн олон хонь, адуутай сум юм. ==Түүх== Түшээт хаан аймгийн Говь түшээт вангийн хошуу нутгийн төв хэсэг болох Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай сум нь 1923 оны 06 дугаар сард Өвөр-угтаал гэдэг газар байгуулагдснаас хойш эдүгээ 98 жилийн түүхтэй болжээ. Анхны даргаар Р.Отгон гэдэг хүн сонгогдсноос хойш 22 хүн тус сумыг удирдан төр засгийн бодлого шийдвэрийг орон нутагт хэрэгжүүлж байжээ. Эрдэнэдалай сумын төвийн нэр нь Сангийндалай. Өвөрхангай аймгийн Сант, Баян-Өндөр, Төв аймгийн Дэлгэрхаан, Бүрэн болон өөрийн аймгийн Адаацаг, Луус, Хулд, Дэлгэрхангай, Сайхан-Овоо сумтай хиллэдэг. Далайн түвшингээс 1835 м өргөгдсөн Монгол улсын төв хэсэгт байрласан тал хээр говь хосолсон 735,1 мянган га газар нутаг дэвсгэртэй. Иргэдийн идэвхтэй оролцоонд тулгуурласан САЙН ЗАСАГЛАЛ-ыг хөгжүүлж, Төр, Иргэний байгууллагууд, хувийн хэвшлийн тэгш үүрэг оролцоотойгоор өөрчлөлт шинэчлэл хийж, иргэн бүрийн эрүүл, аюулгүй, чинээлэг амьдрах нөхцөл бүрдсэн хүмүүнлэг иргэний ардчилсан нийгмийг төлөвшүүлэн хөгжүүлсэн загвар сум болох АЛСЫН ХАРААТАЙ, сайн засаглалыг хөгжүүлж, хүн амыг эрүүл, боловсролтой, соёлтой, ажил орлоготой байх нөхцөлийг бүрдүүлэн, иргэдийнхээ дасан зохицох, хөгжих чадварыг нэмэгдүүлэх, Уламжлалт болон эрчимжсэн, мал аж ахуйг хослуулан хөгжүүлж, орон нутгийн онцлогт тулгуурласан үйлдвэрлэл үйлчилгээний хөгжлийг түргэтгэн иргэдийнхээ орлогыг нэмэгдүүлэх, Бизнес эрхлэх аюулгүй, таатай орчныг бүрдүүлэх, Экологийн тэнцвэрт байдлыг хадгалан, хамгаалж, байгальд ээлтэй аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх гэсэн 4 зорилгын хүрээнд “Хүний хөгжил”-ийг ТЭРГҮҮЛЭХ чиглэлээ болгон ажиллаж байна. 1950 онд 651 өрх 871 хүн ам, 14 баг, 63000 толгой малтай байсан бол 2020 оны жилийн эцсээр 1711 өрх, 5939 хүн ам, 7 баг, 521941 толгой малтай болоод байна. Дундговь аймагтаа ажлаараа сумын хамт олон 1964, 1974, 1980, 1982, 1990, 1996, 1998, 2000, 2002, 2010,2011,2012 онуудад 1-р байранд, 1997,1999, 2001 онуудад 2-р байранд тус тус орж байсан. Тус суманд төсвийн 6 байгууллага, Хүнсний дэлгүүр- 8, Талх, нарийн боов үйлдвэрлэгч-1 ААН, 4 иргэн, Бууз, баншны цех-1 ААН, Хоол үйлдвэрлэл-2 ААН, 2 иргэн, Барааны дэлгүүр-12, Торго бөс бараа, бичиг хэрэг, цахилгаан барааны дэлгүүр-4, Авто дугуй засвар, сэлбэг-7, Ахуй үйлчилгээний салбарын чиглэлээр-37, Такси үйлчилгээ-7, Архи худалдан борлуулах тусгай зөвшөөрөлтэй аж ахуй нэгж-7 , Тамхи худалдан борлуулах тусгай зөвшөөрөлтэй иргэн, аж ахуй нэгж-6, Шатахуун түгээх станц-3 ААН, Мал эмнэлгийн чиглэлээр-3 ААН, Төрийн бус байгууллага-2 үйл ажиллагаа явуулж  байна. ЗДТГ: Монгол улсад Засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийн нэгж түүний удирдлагын тухай хууль 1992 оноос эхлэн хэрэгжиж эхэлснээр Засгийн газрын 1992 оны 24-р тогтоолоор сумын АДХ-ын Гүйцэтгэх захиргааны бүтцийг өөрчлөн сумын ЗДТГ болгон 14 орон тоотой, засаг захиргааны анхан шатны нэгж 10 баг байгуулагдан ажиллаж байсан. Сумын ЗДТГ-нь Тамгын газрын удирдлага манлайлал, хүний нөөц эрх зүйн мэдээлэл, сурталчилгаа, байгаль орчин, төсөв санхүү, ХАА-н бодлого шийдвэр, иргэдийн санал, хүсэлтийг шийдвэрлэх болон дотоод ажлын чиг үүргийг хэрэгжүүлэх замаар төрийн үйлчилгээг иргэдэд хүргэж өндөр бүтээмжтэй хэвийн ажиллах нөхцөл боломжоор хангагдаад байна. Сумын ЗДТГ-ын санхүүгийн алба нь Төрийн байгууллагын хүрээнд 2000 оноос төсвийн удирдлагын шинэчлэлийг хэрэгжүүлэхэд чиглэгдсэн Төсвийн байгууллагын удирдлага, санхүүжилтийн тухай хууль хэрэгжиж, Төрийн сангийн нэгдсэн дансны тогтолцоог нэвтрүүлж эхэлсэн, монгол улсын төсвийн хуулийг хэрэгжүүлэх , орон нутагт Засгийн газрын санхүүгийн удирдлагын мэдээллийн нэгдсэн системийг нэвтрүүлэх, төсвийн санхүүгийн эх үүсвэрийг бүрдүүлэх, зарцуулалтыг хянах, санхүүгийн тайлан мэдээлэл, статистикийн мэдээ судалгааг хуулийн хугацаанд чанартай гаргахад бид цаг наргүй ажилладаг байсны үр дүнд хариуцсан сум , байгууллагын ажил тогтмолжиж , ажлаараа аймгийнхаа системийн байгууллагуудын хяналт шалгалтанд тогтмол амжилттай шалгагдаж, сүүлийн 10 жилд 2-3 тэрбум төгрөгийн үндсэн хөрөнгө, 4-5 тэрбум төгрөгийн мөнгөн хөрөнгийн тайлан тэнцэл гаргаж байна. Жил бүр өглөг авлагыг бууруулж, жилдээ Жижиг дунд үйлдвэрлэгчид 100-150 сая төгрөгийн зээл, Орон нутгийн хөгжлийн санхүүжилтээр 150-300 хүртэлх сая төгрөгийн санхүүжилт хийж улсын хэмжээнд нийт хөрөнгөөрөө дээгүүрт орох томоохон санхүүгийн нэгж болоод байна. Сумын ИТХ, ЗДТГ, Бүрэн дунд сургууль, Хүүхдийн цэцэрлэг, Эрүүл мэндийн төв, Соёлын төвийн төсвийн 67 хувь нь улсын төсвөөс, 29 хувь нь орон нутгийн төсвөөс, үлдсэн 4 хувь нь үндсэн болон туслах үйл ажиллагааны орлогоос санхүүжигдэж байна. Төсвийн байгууллагууд, байгууллагын дэргэдэх сангууд 2016-2020 онуудад 2341147,6-3234657,4 төгрөгийг зарцуулсан бөгөөд үүний 90-93% нь төсвийн байгууллагын 234 албан хаагчийн цалин урамшуулалд зарцуулагдаж байна. Төсвийн тухай хуулиар сум орон нутагт Орон нутгийн хөгжлийн сан бий болгож уг сангийн хөрөнгийг хуваарилахдаа тухайн сум орон нутгийн хүн амын тоо, газар нутгийн хэмжээ, аймгаас алслагдсан хэмжээ, хотоос алслагдсан хэмжээ, татварын орлогын идэвх санаачлага гэсэн 5 үзүүлэлт дээр тулгуурлан ОНХС-нд 2017 онд 176,2 сая төгрөг, 2018 онд 123.6 сая төгрөг,2019 онд 183.2 сая төгрөг, 2020 онд 165.9 сая төгрөг нийт 648,9 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг хийсэн. / ОНХС-аар хийсэн ажлуудыг зургийг хавсаргав / Монгол улсын Засгийн газар, НҮБ-ын Хөдөө аж ахуйг хөгжүүлэх олон улсын сангийн хооронд 2017 онд байгуулсан Санхүүжилтийн хэлэлцээрийн дагуу "Зах зээл ба бэлчээрийн удирдлагын хөгжил" төсөл тус суманд 2 дахь жилдээ хэрэгжиж байна. Өнгөрсөн 2019 онд 109.00.000 /зуун есөн сая/ төгрөгийн хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалт хийсэн бол энэ онд 232.326.771 /хоёр зуун гучин хоёр сая гурван зуун хорин зургаан мянга долоон зуун далан нэг/ төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийхээр төлөвлөн ажиллаж байна. ХААталаар: Эрдэнэдалай суманд 1961 онд Цагаан-овоо, Билүүт сум, 1962 онд Цогтчандмань сумын 2 бригадыг нэгтгэн зохион байгуулсан бөгөөд энэ үед 1074 өрх, 4260 хүн ам, нийгмийн 88441 толгой мал, амины 4058 малтай МАА-н 6 бригад, 200 гаруй суурьтай, улсад бүх мал, адуу хониороо нэгдүгээр байранд ордог энэ амжилтаа сүүлийн 30 гаруй жил хадгалан, адууныхаа тоо, эрмэг хурдан хөлөг морь, уруул чимчигнүүлсэн айрагаараа улсдаа алдаршсан. Сүүлийн жилүүдэд мал 5-н төрөл дээрээ өсөж нийт малтай өрх 2020 онд 68 өрхөөр буюу 4.87%-иар, малчин өрх 62 өрхөөр буюу 4.82%-иар, мал бүхий өрх 6 өрхөөр буюу 5.45%-иар тус тус өссөн байна. Мал сүргийн тогтвортой өсөлтийг хангах, мал эрүүлжүүлэх, үүлдэр угсааг сайжруулахад хувь нэмрээ оруулсан МУ-н хөдөлмөрийн баатар 2, Монгол улсын хошоо аварга малчин 1, Монгол улсын аварга малчин 30, аймаг сумын аварга малчин 262, ХАА тэргүүний ажилтан 50 малчин төрөөд байна. 2016 онд нийт малчдаас 200 хүртэл толгой малтай өрх 39,9 %, 201-500 малтай өрх 33,2%, 501-999 толгой малтай өрх 19,3%, 1000 дээш малтай өрх 7,6%, эзэлж байсан бол 2019-2020 онд 200 хүртэл толгой малтай өрх 34,7 %, 201-500 малтай өрх 34,9%, 501-999 толгой малтай өрх 22,3%, 1000 дээш малтай өрх 8,1% тус тус эзэлж байна. Нийт 2166 малчнаас 16-34 насны 605, 34-54 насны 1209, 55-с дээш насны 352 малчин байна. Малчин өрхүүд орчин цагтайгаа уялдан зохицож нарны цахилгаан үүсгэвэртэй өрх-1135, бага оврын цахилгааны эх үүсгэвэртэй өрх-49, салхины цахилгаан үүсгэвэртэй өрх-3 Бусад цахилгааны үүсгэвэртэй өрх-28, телевизор, хөргөгч, угаалгын машин гээд бүхий л цахилгаан хэрэгслийг өдөр тутамдаа хэрэглэж байна. ОНХС-ийн хөрөнгөөр 2017-2020 онуудад хөдөөгийн 6 багт 54 худгийг 54,0 сая төгрөгөөр засварлаж, гүн өрмийн 8 худгийг 143,5 сая төгрөгөөр шинээр гаргасан байна. Тус суманд газар тариалан эрхлэх, туслах аж ахуйг хөгжүүлэх, гахай, тахиа үржүүлэх уламжлалт дадлага туршлага бага боловч сүүлийн жилүүдэд хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчид ногоо тарих, тахиа өсгөн үржүүлэх дадлага туршлага ихээхэн эзэмшиж байгаа бөгөөд 2020 оны жилийн байдлаар 3,10 талбайд хүнсний ногоо, 1,18 га-д нарийн ногоо тариалаад байгаагийн зэрэгцээ нарийн ногооны хүлэмж эрхэлдэг 10 иргэн байна. Мал эмнэлгийн тасаг нь орон нутагт мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль түүнийг дагалдан гарсан журам, заавар, стандартын хэрэгжилтийг хангуулах, мал эмнэлгийн ажил үйлчилгээний чанар, хүртэмж, үр дүнг сайжруулах, гэрээт 3 мал эмнэлгийн үйлчилгээний нэгжүүдийг мэргэжил арга зүйн удирдлагаар хангах, мал амьтны өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх, эрүүлжүүлэх нэгдсэн бодлогыг хэрэгжүүлэн мал эмнэлгийн хяналтын улсын байцаагч ,тархвар зүйч эмч гэсэн орон тоотойгоор ажиллаж байна.Харьяалах нутаг дэвсгэрт малын эрүүл мэндийг хамгаалах, танадалт хийх ажлыг гардан зохион байгуулж, мал эмнэлгийн урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг төлөвлөх, хэрэгжүүлэх, гүйцэтгэлийг гаргаж удирдлагыг мэдээ, мэдээлэлээр хангах, хувийн хэвшлийн МЭҮН-үүд, мал бүхий иргэд, малчид, хуулийн этгээдийг мэргэжил арга зүйн удирдлага, зөвлөгөөгөөр хангаж, үйл ажиллагааг нь дэмжих,МЭҮН-үүдийн мал амьтны өвчнийг оношлох, эрүүлжүүлэх, урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх арга хэмжээг хэрэгжүүлэх талаарх хууль, тогтоомж, стандарт, хорио цээрийн арга хэмжээний хэрэгжилтийг хангуулах, малын шилжилт хөдөлгөөн, малын эмийн зохистой хэрэглээнд хяналт тавих ажлыг зохион байгуулж, мал амьтны гаралтай түүхий эд бүтээгдэхүүний ариун цэврийн баталгаажуулалт хийх чиг үүргийг хэрэгжүүлж ажиллаж байна. Жил бүр сумын мал сүргийг эмчлэн сэргийлэх ажил үйлчилгээг хийж гүйцэтгэхээр сумын Засаг дарга,МЭТ,МЭҮН-үүд хамтран ажиллах гэрээ байгуулан ажилладаг. МЭТ нь сүүлийн таван жилд ажлын гүйцэтгэлээрээ аймагтаа 1-2 байрт удаа дараалан тэргүүлэн ажиллаж байна ЖДҮ –ийн чиглэлээр 2011-2020 онуудад сум хөгжүүлэх сангаас зээл олгож эхэлснээр давхардсан тоогоор 60 гаруй иргэн ААН-д 500 гаруй сая төгрөгийн зээл олгоод байна. СХС-аас авсан зээлээ зориулалтын дагуу ашиглаж тогтвортой үйл ажиллагаа явуулж буй иргэн, ААНэгжүүд: • Авто машин засварын чиглэлээр -1 иргэн • Хоол үйлдвэрлэл- 1 иргэн , 1 ААНэгж • Блок барилгын материал үйлдвэрлэл- 1 иргэн, 1 ААнэгж • Мах махан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл- 1 иргэн, 1 ААНэгж • Талх нарийн боов үйлдвэрлэл -1 иргэн, 1 ААНэгж • Цэвэр усны савалгаа, үйлдвэрлэл- 1 ААНэгж • Ноос сүлжмэл эдлэл -1 иргэн • Алт мөнгөний дархан – 1 иргэн Оёдлын цех- 1 ААНэгж Байгаль орчны мэргэжилтэн анх 1996 онд сумын ЗДТГ-т бий болж 2009 оноос байгаль орчны хяналтын улсын байцаагчийн чиг үүргийг гүйцэтгэж ирсэн түүхтэй.Ногоон байгууламжийн төлөвлөлт хийх, мод тарих ажлыг зохион байгуулах хяналт тавих, ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөлтэй компаниудын үйл ажиллагаанд хууль хэрэгжилтийг хангуулах, хяналт тавих, хяналт шалгалт зохион байгуулах хамтран ажиллах,усны тухай хуулийн хэрэгжилтэнд хяналт тавих гадаргын болон гүний усны хэрэглээг зохистой ашиглуулах, хамгаалах, нөхөн сэргээх, хог хаягдлын тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангуулах, хяналт тавих, хогийн менежментийг боловсруулах, хэрэгжүүлэх, амьтны тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангуулах, хамгаалах, сэргээн нутагшуулах, ургамлын тухай хуулийн хэрэгжилтэнд хяналт тавих, хууль бус ургамал түүх үйл ажиллагааг таслан зогсоох, нөхөн сэргээх агаарын тухай хуулийн хэрэгжилтэнд хяналт тавих, агаар бохирдуулагчийн эх үүсвэрийн тооллого судалгааг гаргах, шийдвэрлэх, иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллага байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль тогтоомжийг хэрхэн биелүүлж байгаад харьяалал харгалзахгүйгээр хянан шалгах, хууль тогтоомж, стандарт, зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээг зөрчиж байгаль орчинд хортой нөлөөлөл үзүүлсэн иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагад уг зөрчлийг арилгахыг шаардах, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу арга хэмжээ тооцох ,байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хянах явцдаа тухайн иргэний болон тээврийн хэрэгслийн баримт бичгийг шалгах, зөрчил илэрсэн тохиолдолд баримт бичиг, хууль бусаар агнасан, түүсэн, бэлтгэсэн, олборлосон байгалийн баялаг, ашигласан техник, тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгслийг хураах, хууль тогтоомж, технологийн зөрчил гаргаж байгаль орчинд хохирол учруулсан аж ахуйн нэгж, байгууллагын лицензи, зөвшөөрөл, байгаль орчны чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулах эрхийг хүчингүй болгуулах, үйл ажиллагааг түр болон бүрмөсөн зогсоох саналаа тухайн эрх олгосон байгууллагад тавьж шийдвэрлүүлэх,түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангуулах, зохистой ашиглуулах, нөхөн сэргээх чиглэлээр төрийн үйлчилгээг хүргэхийн сацуу.... Үнэстийн хийд, Дамбадаржаалин хийдийн 20850 га газрыг улсын тусгай хамгаалалтад, 10 газрын 15,8 га газрыг аймгийн тусгай хамгаалалтад, сумын тусгай хамгаалалтад нийт газар нутгийнхаа 75,4 хувь буюу 554561 га газрыг аваад байна. Үүний зэрэгцээ ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй 8, хайгуулын 1 зөвшөөрөлтэй аж ахуйн нэгж байгаа үйл ажиллагаа нь тогтмол биш явагдаж байна. 2016 онд 2,1 га-д 1200 ш мод бут сөөг тарьж байсан бол 2020 онд 3,5 га талбайд 2800 ш мод тариалж, модны амьдралтын хувь 76,0 хувьтай байгаа бөгөөд цаашид иргэд аж ахуйн нэгж байгууллагууд мод тарих, сумаас тойроод ойн зурвас байгуулахаар төлөвлөн ажил эхлээд явж байна. Сумын нутаг дэвсгэрт урсаж буй булаг шандыг хамгаалах ажилд малчин иргэдийн оролцоог ханган сумын БОХ сангаас 7 сая төгрөг гаргаж Цавчир, Цагаан-овооны булгийг хашснаар булагийн урсац нэмэгдэж, газар ашиглалт сайжирсан. Хог хаягдлын менежментийг боловсронгуй болгох чиглэлээр иргэдээс нилээдгүй санал ирдэг бөгөөд 2019-2020 онд Хогийн цэгт ландфилл хийж 8680м3 хөрс хуулалт хийж 8640м3 овоолго шороог 46 сая төгрөг зарцуулсан, 2021 оны ОНХС-д 45,0 сая төгрөгийг зарцуулахаар төлөвлөөд байна. Сумын газрын даамлын албан тушаал нь 2009 онд бие даасан орон тоо болж, 2018 оны 01 дүгээр сарын 01 ны өдрөөс ГХБХБГ-ын харъяа болж сумын тухайн жилийн газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөний төслийг боловсруулах, батлуулах, хэрэгжүүлэх, засаг даргын шийдвэрийг үндэслэн иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагатай газар эзэмшүүлэх, ашиглуулах асуудлаар гэрээ байгуулж, эрхийн гэрчилгээ олгох, эзэмшил, ашиглалтад олгогдсон газрын хэмжээ заагийг газар дээр нь тэмдэгжүүлж, координатжуулах, тэдгээрийн кадастрын зургийг үйлдэж, газрын улсын бүртгэлд бүртгэх, газрын мэдээллийн санг эрхлэх, газрын төлбөрийг зохих хууль тогтоомжийн дагуу тодорхойлж ногдуулах, газар эзэмших, ашиглах эрхийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх зэрэг чиглэлээр ажил үйлчилгээ эрхэлж сумын хэмжээнд нийт 1746 иргэнд 124 га газрыг гэр бүлийн хэрэгцээнд өмчлүүлсэн байна. Үүнээс 1170 иргэн нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн эрхийн гэрчилгээгээ авсан. Газар өмчилсөн нийт иргэдийн 30 хувь нь гэр бүлийн хэрэгцээнд анх удаа газар өмчилсөн байна. Монгол улсын Засгийн газраас 2020 онд Иргэнд өмчлүүлэх газрын хэмжээ, байршил, зориулалтыг тогтоохдоо зөвхөн гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалтаар эзэмшиж байгаа газрыг нь өмчлүүлэхээр шийдвэрлэсэн тул 2020 онд гэр бүлийн хэрэгцээний болон аж ахуйн зориулалтаар шинээр газар өмчлүүлэх ажил явагдаагүй. 2021 оны шинээр өмчлүүлэх газрын Засгийн газрын шийдвэр гараагүй байна. Сумын хэмжээнд нийт 750 өрх 376,5 га өвөлжөө хаваржааныхаа доорхи газрыг эзэмшиж өвөлжөө хаваржааны эзэмшил 90 хувьтай байна. Сумын төвд үйлдвэр, үйлчилгээний зориулалтаар 112 иргэн, аж ахуй нэгж байгууллагад газар эзэмшүүлсэн. Нийт 99,45 га газар эвдэрсэн гэсэн судалгааг 2016-2020 онуудад гаргасан бөгөөд үүний 2,01 га газрыг нөхөн сэргээсэн. 2019 онд нийгмийн даатгалд даатгуулагчдын 27,74%-ийг албан журмын даатгуулагч, 72.26%-ийг сайн дурын даатгуулагч эзэлж байсан ба 2020 онд 23,19%-ийг албан журмын даатгуулагч, 76.81%-ийг сайн дурын даатгуулагч тус тус эзэлж байна. Сайн дурын даатгуулагчийн тоо 2020 онд 28.1%-иар өссөн нь төрөөс нийгмийн даатгалын хөнгөлөлт, чөлөөлөлт хийсэнтэй холбоотой. 2020 онд 830 өндөр настанд 3544581,6 мянган төгрөгний,121 иргэнд 477882,6 мянган төгрөгний тахир дутуугийн тэтгэвэр, 35 иргэнд 124887,9 мянган төгрөгний тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр,1 иргэнд 5546,5 мянган төгрөгний цэргийн тэтгэвэр олгосон Сумын нийт хүн амын 57.09%-ийг хөдөлмөрийн насны хүн ам эзэлж байна. Хөдөлмөрийн насны хүн амын 77.32% нь ажил эрхэлж байгаа ба 22.68% нь ажил хөдөлмөр эрхлээгүй байна. Эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөр эрхлэлт нийт хөдөлмөр эрхэлдэг хүн амын 46.45%-ийг эзэлж байна. Боловсролын түвшингээр авч үзвэл суурь боловсрол эзэмшсэн эмэгтэйчүүд хамгийн өндөр буюу 33.33%-ийг, магистрийн боловсролтой эмэгтэйчүүд хамгийн бага буюу 5.04%-ийг тус тус эзэлж байна. Хөдөлмөр эрхэлдэг эрэгтэйчүүд нийт хөдөлмөр эрхэлдэг хүн амын 53.55%-ийг эзэлж байна. Боловсролын түвшингээр авч үзвэл суурь боловсрол эзэмшсэн эрэгтэйчүүд хамгийн өндөр буюу 37.89%-ийг, дипломын дээд боловсролтой эрэгтэйчүүд хамгийн бага буюу 0.35%-ийг тус тус эзэлж байна. Хөдөлмөрийн биржид бүртгэлтэй ажил идэвхитэй хайгч нь ажил эрхэлдэггүй хүн амын 26.26%-ийг эзэлж байна. ЦЭЦЭРЛЭГ: Тус сумын хүүхдийн цэцэрлэг нь анх 1960 онд нэгдлийн харъяа эрхлэгч 1, аж ахуй 1, нийт 5 ажилчинтай 25 хүүхэдтэй холимог бүлэг нэгтэйгээр байгуулагдсан ба байгуулагдсан цагаасаа хойш одоог хүртэл сумын төвийн болон малчин өрхийн 2-7 насны хүүхдийг СӨБ олгоход гол анхаарлаа чиглүүлэн ажиллаж байна. 1982, 1987, 2012 онуудад ашиглалтад орсон 3 барилгад 8 бүлгийн 300 хүүхэд сурч боловсорч хүмүүжиж байна. 2002 онд манай хамт олон Аймгийн тэргүүний хамт олон болсон.Энэ 2012-2013 оны хичээлийн жилд 8 бүлэгт 320 хүүхэд сурч хүмүүжиж,эрхлэгч 1,арга зүйч 1, дуу хөгжмийн багш1, бүлгийн багш 8 бүгд 30 ажилчинтай үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Сүүлийн жилүүдэд малчин өрхийн 2-5 насны хүүхэдтэй бүх өрхөөр орж явуулын үйлчилгээгээр СӨБ-ыг олгох, 5-6 насны хүүхдийг цагийн болон ээлжийн бүлгийн сургалтанд хамран сургаж хамран сургалтын хувь сүүлийн 5 жилд 66.8%- 78%-д хүрсэн. Манай хамт олон 2002 онд “Аймгийн тэргүүний хамт олон” болсон ба сүүлийн 3-5 жилд ажилчдынхаа ажиллах орчин болон сургалтын орчинг сайжруулах чиглэлээр гадаадын төсөл хөтөлбөрт хамрагдан баруун бүсийн 6 цэцэрлэгийн багш нарын ур чадварын уралдаан, бүсчилсэн төрөл бүрийн сургалт явуулах сургалтын төв болон ажиллаж ирлээ. Багш ажилчдын мэдлэг боловсролыг дээшлүүлэхэд анхаарч жилд бүр тодорхой ажил төлөвлөж түр болон эчнээ сургалтанд багш болон туслах багш нараа явуулан сургаж байна. 2005-2006 онд ЮНЕСКО-ийн шугамаар “Боловсрол соёлын үйлчилгээг монголын малчдад хүргэх нь” төслийн хүрээнд хөдөөгийн багийн цэцэрлэгт хамрагдаагүй хүүхдэд явуулын сургалт, зуны гэр цэцэрлэг ажиллуулдаг. 2008-2009 оны хичээлийн жилд Тогтвортой амьжиргаа төсөлийн ОНСС-аас 4,8 сая төгрөгний санхүүжилт бүхий гадна тоглоомын талбайг тохижуулсан. Манай цэцэрлэгийн гол онцлог нь сумын төвийн хүүхдийг СӨБ-д хамруулахаас гадна малчин өрхийн 5-6 настай хүүхдийг сургалтын төрөл бүрийн хэлбэрээр СӨБ олгодог. Бид хүүхдийг сургаад зогсохгүй эцэг эхийг сургалтанд хамруулан тэдний дунд төрөл бүрийн уралдаан тэмцээн зохион явуулдаг. 2010 онд Японы “Өвсний үндэс хөтөлбөр”-ийн дагуу 75 хүүхдийн шинэ цэцэрлэгийн барилга бариулж ашиглалтанд оруулж бага насны хүүхдийн сурч хүмүүжих тав тухтай орчинг бүрдүүлж СӨБ-ын хамран сургалтыг нэмэгдүүлэн ажиллаж байна. Энэ онд БСШУЯ-ны 17 сая төгрөгний хөрөнгө оруулалт хийгдсэн. СУРГУУЛЬ:1930 онд тулгын чулуугаа тавин үүсгэн байгуулагдсанаас хойш эдүгээ 93 жил сургалт хүмүүжлийн ажлыг ажилттай зохион байгуулж ирлээ. Сургуульд 59 багш, захиргаа аж ахуй ажилчид 26, дотуур байр 8 бүгд 93 албан хаагчтай. 1147 сурагчтай бөгөөд бага боловсрол олгох I-V ангид 522 сурагч, суурь боловсрол олгох VI-IX ангид 440 сурагч, ахлах боловсрол олгох X-XII ангид 158 сурагч 1,5 ээлжээр 29 анги танхим 39 бүлэгт хичээллэж байна. Короно Ковид19 өвчлөлийн улмаас танхимын хичээл сургалтын ажлууд тасалдаж онлайн сургалтууд зонхилон явагдсаны улмаас сүүлийн 2 жил сурагчдын сурлагын амжилт чанар буурсан үзүүлэлттэй дүгнэгдсэн. Соёлын төв: анх 1946 онд Улаан булан нэртэй байгуулагдаж , нэгдлийн 1000,0 гаруй төгрөгийн төсвөөр баригдаж 1974онд ашиглалтанд орсон. 250 хүний суудалтай үзэгчдийн танхим, бүжгийн заал, номын сан, хөгжмийн болон, жүжигчдийн өрөөтэй орчин үеийн хөгжим техник хэрэгсэлтэй , сумын иргэд, хүүхэд залуучуудад төрөл бүрийн уралдаан тэмцээн, шоу цэнгүүн явуулж, концерт тоглож, кино номоор үйлчилж, эрхлэгч, хөгжмийн багш бүжгийн багш, номын санч,техникч, үйлчлэгч, аж ахуй, галч зэрэг орон тоотой ажил үйлчилгээ явуулж байна. Жил бүр урлаг уран сайхан, соёл олон нийтийн 120-130 орчим арга хэмжээ зохион байгуулагдаж, давхардсан тоогоор 20000-25000 хүнд үйлчилж, өөрийн үйл ажиллагаанаасаа 2.000.000-2.600.000 төгрөгний орлого оруулж байна. Мөн үндэсний хөгжим, бүжиг, дуу, даралтат хөгжим, яруу найраг, хөтлөгчийн дугуйлангууд хичээлээж байна. Жил бүр дугуйлангийн төрөл, сурагчдын тоо нэмэгдэж байдаг. Номын сан нь анх 1962 онд Т.Базарчүлтэм эрхлэгчтэй 170 гаруй номтой байгуулагдаж, одоо 4765 гаруй мянган номын фондтой ажиллаж байна. Манай байгууллага нь урлаг соёлын үйл ажиллагаанаас гадна өөрийн орон нутагт орших соёлын өв, ТСҮХДЗ-ийг судлах, бүртгэн баримтжуулах, хадгалалт хамгаалалтыг сайжруулах, МУ-ын Засгийн газрын хөтөлбөр, Аймаг, Сумын Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөрүүдэд соёл урлагийн байгууллагын талаар дэвшүүлсэн зорилт, бусад хууль тогтоол, шийдвэрүүдийг хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд сумын нийт иргэд өсвөр залуу үеийнхэнд соёл урлагаар үйлчлэх үндэсний ёс заншлаа хамгаалах, дээдлэн хүндэтгэх өвлүүлэн эзэмшүүлэхэд ажлаа чиглүүлэн ажиллаж байна. ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ТӨВ: 1934 онд санитар Нацагийн санаачлагаар тэс сумын Өвөр-Угтаал гэдэг газар сувилагч, галч гэсэн орон тоотойгоор анхны шаваа тавьсан юм. Эрүүл мэндийн газар нь эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг иргэн бүрт чанартай, аюулгүй хүртээмжтэй хүргэж, амьдралын чанарыг сайжруулснаар хүн амын дундаж наслалтыг уртасгахад анхан шатны эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг үзүүлж, Ерөнхий эмч-1, нягтлан бодогч 1, Ерөнхий мэргэжлийн эмч 6, нийгмийн эрүүл мэндийн ажилтан 1, Эх барих эмэгтэйчүүдийн эмч 1, дотрын эмч 1, мэс заслын сувилагч 1, Эх баригч эмч 2, Багийн эмч 6, Нөхөн сэргээх ,физик эмчилгээний бага эмч 1, Эрүүл мэндийн Статистикч бага эмч 1, Ахлах сувилагч 1, Ээлжийн сувилагч 3, Дархлаажуулалтын сувилагч 1, Лаборант 1 , Нярав 1, Тогооч 1, үйлчлэгч 5, 3 жолооч нийт 40 орон тоотой ажиллаж байна. Сум дундын эмнэлэгт хүний гавъяат эмч Х.Хас, Х.Чимэд, Ш.Готов, Ц.Бархас, улсын тэргүүний эх баригч Ц.Сайнжаргал, хөдөлмөрийн хүндэт медалиаар сувилагч Д.Мөнхчулуун, сувилагч Ц.Сайнбилэг, Төрийн дээд шагнал Алтангадас одонгоор их эмч Ч.Дондог, ахлах сувилагч Б.Гэрэлмаа, клиникийн професор Ч.Дондог, Эрүүлийг хамгаалахын тэргүүний ажилтан цол тэмдэгээр 30 гаруй мэргэжилтнүүд төрөн гарсан төдийгүй байгууллагын болон салбарын тэргүүнүүд төрөн гарсан түүхтэй ==Хүмүүс== *'''ЦЭРГИЙН ЦОЛТОНУУД''' *Чимэдийн Мижид - Морьт цэргийн жанжин, Хошууч генерал *Бямбасүрэнгийн Баярмагнай - Хошууч Генерал *'''ТӨРИЙН ДЭЭД ШАГНАЛТАНУУД''' *Намхайн Ичинхорлоо - Монгол Улсын анхны Хөдөлмөрийн баатар адуучин *Цэрэндоржийн Дагва- Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, Зууны манлай малчин, Улсын аварга малчин, АИХ-н 2 удаагийн депутат *Цэвээний Лувсансамбуу - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар (1958 он) Автотээврийн салбараас төрсөн анхны МУХБ *Гэндэнгийн Дашдорж - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар *Раднаабазарын Раш - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, Монгол Улсын Гавъяат тээвэрчин *Гаадангийн АЛТАНХУЯГ - Төрийн шагналт, Монгол Улсын Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн, Хөгжмийн зохиолч *Лхамын Гантөмөр - Монгол Улсын Ардын багш *Норжмаагийн Тогтох - Монгол Улсын Шинжлэх Ухааны Гавъяат ажилтан, Ph.D, УИХ гишүүн асан *Цогзолын Нацагдорж - Монгол Улсын Төрийн соёрхолт, Хөгжмийн зохиолч *Хайнзангийн ЧИМЭД - Монгол Улсын хүний гавъяат эмч *Цэвээн-Ойровын БАРХАС - Монгол Улсын хүний гавъяат эмч *Махзандарын НАМЖИЛ - Монгол Улсын гавъяат эдийн засагч *Сугирын МЯДАГБАДАМ - Монгол Улсын гавъяат жүжигчин *Сугирын ЛУВСАНГОМБО - Монгол Улсын гавъяат жүжигчин *Дашдооровын ЦОГТСАЙХАН - Монгол Улсын гавъяат жүжигчин *Лувсандашийн ЗЭГВЭЭ - Монгол Улсын гавъяат хуульч *Сандагийн ЛХАГВАДОРЖ - Монгол Улсын хүний гавъяат эмч *Цэвээнруламын БАТ-ОЧИР - Монгол Улсын гавъяат холбоочин *Батын ЦЭРМАА - Монгол Улсын Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн *Чойжилжавын ОЧИРСҮХ - Монгол Улсын үйлчилгээний гавъяат ажилтан *Дамдинсүрэнгийн ЖАМЪЯН - Монгол Улсын гавъяат барилгачин *Гомбын МЯГМАР - Монгол Улсын гавъяат барилгачин *Загдаагийн ТУУЛ - Монгол Улсын гавъяат барилгачин *Цэвээний ДЭЛГЭР - Монгол Улсын гавъяат багш *Сүрэнгийн ЗЭВСЭГ - Монгол Улсын Соёлын Зүтгэлтэн, Зохиолч, Сэтгүүлч *Гомбын ЗОЛБООТ - Монгол Улсын гавъяат жүжигчин *Шууванзын ТӨМӨРХУЯГ - Монгол Улсын гавъяат багш *Содномдоржийн Янжинсүрэн - Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн *Цэдэвийн БАТНАСАН - Монгол Улсын Соёлын гавъяат зүтгэлтэн, Үндэсний бөхийн тайлбарлагч *'''ЭРДЭМТЭД''' *Надмидын ӨЛЗИЙХУТАГ *Цагааны ВОЛОДЯ- Шинжлэх Ухааны доктор (Sc.D) *Лувсанцэрэнгийн Дугаржав - Түүхийн шинжлэх ухааны доктор *Ойровын Цэрэнбат - Математик, физикийн ухааны доктор *Тогооборын Даваа - Мал эмнэлэгийн ухааны доктор *Сүрэнгийн Цоодол - Анагаах Ухааны доктор *Лувсандашийн ОДСҮРЭН - Мал эмнэлэгийн ухааны доктор *Өнөрийн ТУНГАЛАГ - Хэл бичгийн ухааны доктор *Гүнсэнгийн АЛТАНЗАЯА - Удирдахуйн ухааны доктор *Балжирын ТУНГАЛАГ- Хүмүүнлэгийн ухааны доктор *'''БӨХЧҮҮД''' *Чимэдийн Мижид - Үндэсний бөхийн улсын заан *Сэвхүүлийн Баадуу - Үндэсний бөхийн улсын заан цолтой бөх *Эрдэнэбатын Даш - Үндэсний бөхийн улсын Үнэн зоригт харцага цолтой бөх *Шарын Доржтовуу - Үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх *Будын Чинзориг - Үндэсний бөхийн улсын өсөх идэр начин цолтой бөх *Алтангэрэлийн Алтанхуяг - Үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх *Нямсүрэнгийн Амгаланбаатар - Үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх ==Зураг== [[Зураг:ErdenedalaiTemple.jpg|thumb|400px|center|Сангийн далай хийд]] ==Эрдэнэдалай сум нь хэдэн гавьяаттэй вэ== {{лавлах холбоос}} {{Хөтлөгч мөр Дундговийн сумууд}} [[Ангилал:Эрдэнэдалай сум| ]] [[Ангилал:Дундговь аймгийн сум]] [[Ангилал:Монголын сум]] 0m2kcxsm38wh8py3vuhicgbe3o3tymn 0 6850 875994 847277 2026-11-11T14:50:42Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875994 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин |name = Чингис<br />{{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ}}}} |native_name = Өндөрхаан<br />{{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠥᠨᠳᠦᠷᠬᠠᠨ}}}} |native_name_lang = mn |settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] |official_name = Хэрлэн сум<br />{{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠬᠡᠷᠦᠯᠦᠨ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} |nickname = |motto = |image_skyline = Khentii 01.jpg |imagesize = |image_caption = Музейн цогцолбор |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_blank_emblem = |blank_emblem_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = Монгол |pushpin_label_position = |subdivision_type = Улс |subdivision_name = {{flag|Монгол}} |subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] |subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |seat_type = |seat = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_footnotes = |area_total_km2 = 3788 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2022 |population_footnotes = |population_note = |population_total = {{increase}} 24,418 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_mi2 = |timezone = UTC + 8 |utc_offset = +8 |coordinates = {{coord|47|19|N|110|39|E|display=inline}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = 1027 |elevation_ft = |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |website = |footnotes = }} '''Чингис ('''хуучин нэр нь '''Өндөрхаан)''' нь [[Хэнтий]] [[аймгийн төв]] юм. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 14:50:42 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010 он) |- | 1 || Хэрлэн || 3261 |- | 2 || Булаг || 3677 |- | 3 || Баянмөнх || 3739 |- | 4 || Сариг || 3197 |- | 5 || Өндөрхаан || 3290 |- | 6 || Цогт-Өндөр || 323 |- | 7 || Номгон || 876 |- | 8 || Ишгэн толгой || 637 |- |} ==Нэр== Хуучнааар Өндөрхаан гэж нэрлэгддэг байсан тус хотыг [[Чингис хаан]]ы дурсгалд зориулан, Хэнтий аймгийн ИТХ-ын 2013 оны 11 сарын 18-ны өдрийн тогтоолоор '''Чингис хот''' хэмээн нэрийджээ. ==Газар зүй== Чингис хот нь Хэнтий аймгийн хамгийн их хүн амын нягтшилтай газар юм. Хэрлэн сум Чингис хот  нь Хэнтийн нуруунаас эх авсан [[Хэрлэн гол|Хэрлэн голын]] ай сав бүхий тал хээрийн бүсэд далайн түвшнээс дээш 1,631 м өндөрт оршдог. Нийт 380,8 мянган га нутаг дэвсгэртэй. Газар нутгийн 363,0 мянган га нь хөдөө аж ахуйн эдэлбэр газар, үүнээс 328,6 мянган га буюу 86.3 хувь. Тээвэр холбоо, эрчим хүч зэрэг дэд бүтэц харьцангуй сайн хөгжсөн хот юм. == Цаг агаар == [[Хэрлэн гол]]ын эрэгт, хамгаалалтгүй [[хээр]] газар оршдог. Өвлийн улиралд, гол хөлдөж салхи шуурахад -40^{<small>O</small>}C температурт хүрдэг. == Эдийн засаг == Хотын эдийн засагт [[нүүрс]] олборлот чухал бөгөөд хотын баруун талд 53 км зайд [[Чандгана Тал]] уурхай оршдог. Ажилгүйдлийг бууруулах зорилготой [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хөгжлийн Хөтөлбөр]] (UNDP, НҮБХХ)-ийн хот ба хөдөөгийн бизнэсийг төлөвшүүлэх төсөл Чингис хотод төвтэй байдаг. ==Түүх== '''ТҮҮХЭН ЗАМНАЛ''' Чингис хот ардын засгийн анхны жилүүдэд 1923-1931 онд Өндөрхаан уулын хошууны төв, 1931-1952 онд Хэнтий аймгийн төв, 1952-оноос Өндөрхаан хотын захиргаа болон хөгжсөн. Чингис хотын захиргаа нь Монгол улсын “Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль”- ийн дагуу 1992 оны 10-р сард Өндөрхаан сум болон байгуулагдсан бөгөөд 1995 оны Улсын Их Хурлын 95, Засгийн Газрын 128-р тогтоолоор Хэрлэн сум Сангийн аж ахуйтай нэгдэж Хэрлэн сум болсон түүхтэй. Хэрлэн сум нь 1999 онд Улсын Их Хурлын 20-р тогтоолоор Өлзийт сумтай нэгдэж аймгийн зэрэглэлтэй хот болжээ. Улмаар Засгийн газрын 2003 оны 1 дүгээр сарын 2-ны өдрийн 1 дүгээр тогтоолоор Зүүн бүсийн тулгуур төв болсон бөгөөд 2013 оны 11 сарын 18-ны өдрөөс АИТХ-ын тогтоолоор эзэн Чингис хааны нэрээр Чингис хот хэмээн нэрлэхээр шийдвэрлэжээ. Хятадын дарга [[Линь Бяо]] [[Хятад]]аас зугатаж явахад нь түүний онгоц [[1971]] оны [[9 сарын 13]]-нд Чингис хотын ойр орчимд сөнөж, өөрөө ба түүний гэр бүлийнхэн бүгд амь үрэгдсэн аж. == Хүн ам == Хэрлэн сум нь 7269 өрх, 24115 хүн амтай, үүнээс: Чингис хотын төв нь 12550 га газар нутагтай, 6626 өрхийн 22220 хүн оршин сууж байна. == Тээвэр == [[Өндөрхаан нисэх буудал]] (UNR/ZMUH) нь 1 шороон зурвастай бөгөөд [[Улаанбаатар]]тай байнгын нислэгтэй. Энэ хот нь [[Чойбалсан]] ба [[Улаанбаатар]] хотуудыг холбодог. == Эшлэл == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Монголын томоохон хот суурин}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} {{Хөтлөгч мөр Засаг захиргааны хуваарь}} [[Ангилал:Чингис (хот)| ]] [[Ангилал:Монголын аймгийн төв]] [[Ангилал:Монголын суурин]] [[Ангилал:Монголын хот]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум|!]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн суурин]] omd4pwcfwsxqovm3zb21s0uaza6e7bb 0 7743 876011 813701 2026-11-11T16:13:17Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876011 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс суурин | name = Өмнөдэлгэр сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠡᠮᠦᠨᠡᠳᠡᠯᠭᠡᠷ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Ömnödelger,_Khentii.png | mapsize = | map_caption = Хэнтий аймаг дахь Өмнөдэлгэр сум | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Айргийн-Энгэр | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 10,877 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 5,893 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Өмнөдэлгэр''' — [[Хэнтий аймаг]]ийн [[сум]]. Монгол улсын харъяат иргэн, Өмнөдэлгэр сумын суурин хүн ам - 5,156<ref name="стат2010" />. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 17 сумаас 3-р олон хүн амтай ([[Хэрлэн сум|Хэрлэн]], [[Дархан сум|Дархан]]ы дараах) сум гэж тооцогдоно. Сумын нутаг захиргааны 7 [[баг]]т хуваагддаг. Сумын төвөөс зүүн хойш 52 км зайд 7-р баг болох [[Гурванбаян]] тосгон оршино. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 16:13:17 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010 он) |- | 1 || Наран || 567 |- | 2 || Баянзүрх || 696 |- | 3 || Хэнтий || 756 |- | 4 || Талын булаг || 428 |- | 5 || Чандган || 629 |- | 6 || Төвийн || 1112 |- | 7 || [[Гурванбаян]] || 968 |- |} Өмнөдэлгэр сум Өмнөдэлгэр сум нь Хуучнаар Сэцэн хан аймгийн Мэргэн гүний хошууны нутагт 1923 онд Өндөрцагаан уулын хошуу нэртэйгээр байгуулагдсан. 1925 оноос Сэцэн хан аймгийн Засаг захиргааны зохион байгуулалт хийхэд Дэлгэрхаан сум болгон өөрчилсөн. Хөвчийн Жонон вангийн хошууг 10 гаруй сум болгон шинээр зохион байгуулахад Дэлгэрхаан нэртэй сум хоёр болсон байна. Үүнийг ялгахын тулд газар нутгийн байрлалаар нь Хойд-Дэлгэрхаан, Өмнө Дэлгэрхаан гэж нэрлэсэн бөгөөд сүүлд “хаан” гэдэг нэр нь хасагдаж Өмнөдэлгэр гэж нэрлэгдсэн түүхтэй. 1956 онд Гурванбаян сумын баруун тал, 1974 онд Хэнтий /Хойд Дэлгэрхаан/ сум, 1999 онд Хурхын сангийн аж ахуй буюу Гурванбаян сум нийлж одоогийн Өмнөдэлгэр сум болон өргөжсөн. 2010 оны байдлаар сум нь засаг захиргааны 7 багтай. Хойгуураа ОХУ-тай 50 орчим км газраар, зүүн талаараа Батширээт сум, Биндэр сум, зүүн урдуураа Хэрлэн сум, yрдуураа Мөрөн сум, баруун талаараа Жаргалтхаан, Цэнхэрмандал сумдууд, баруун хойд талаараа Төв аймгийн Мөнгөнморьт сум, Сэлэнгэ аймагтай хиллэдэг. Сумын төв Өндөрхаанаас 110 км, Улаанбаатараас 280 км орчим зайтай оршино. Нутгийн хойд хэсэг нь бүхэлдээ Хэнтийн нурууны уулс юм. Энд орших Хэнтий ханы нурууны оргил далайн түвшнээс 2452 м өндөр, мөн Хэнтий ханы араар далайн түвшнээс 2298м өндөр Дуут Ян, 2278м өндөр Их Сүүхлэг, 1818м өндөр Цонжийн чулуу, 1754м өндөр Бөхөг цагаан, 2098м Бэрэнчин Ян, 2362м өндөр Бурхан халдун, 2007м өндөр Тарсын тэгсгэр, 1863м өндөр Улаан байц, 1517м өндөр Сант, 2297м өндөр Цүүц, 1958м өндөр Их даваа уулууд байхаас гадна Сумын хамгийн нутгийн хамгийн нам цэг нь Хурхын гол сумын хилийг зүүн хойшоо огтлон гарч байгаа цэгт далайн түвшнээс 100 орчим м өндөрт оршино. == Эшлэл == <references/> {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Өмнөдэлгэр сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] 2j2198xchi0yso3ms88ot81x4a27jlt 0 8276 876037 871132 2026-11-12T00:57:23Z Avirmed Batsaikhan 53733 876037 wikitext text/x-wiki {{short description|Баруун Азийн улс}} {{Энэ гарчиг}} {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Израил Улс | native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|מְדִינַת יִשְׂרָאֵל}} ([[Еврей хэл|Еврей]])<br />{{Script/Arabic|دَوْلَة إِسْرَائِيل}} ([[Араб хэл|Араб]])}} | common_name = Израил | image_flag = Flag of Israel.svg | flag_type = [[Израилын төрийн далбаа|Төрийн далбаа]] | image_coat = Emblem of Israel.svg | coa_size = 80 | symbol_type = [[Израилын төрийн сүлд|Сүлд]] | national_anthem = {{lang|he|{{Script/Hebrew|הַתִּקְוָה}}}} (''[[Израилын төрийн дуулал|Хатиква]]''; "Итгэл найдвар"){{parabr}}{{center|[[File:Hatikvah instrumental.ogg]]}} | image_map = {{Switcher|[[File:Israel (orthographic projection) with occupied territories.svg|frameless]]|Дэлхийн бөмбөрцөг|[[File:Israel - Location Map (2012) - ISR - UNOCHA.svg|frameless]]|Израилын газрын зураг ([[Ногоон шугам (Израил)|Ногоон шугам]])}} | map_caption = Олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн хил доторх Израилыг хар ногооноор; [[Израилын эзэлсэн газар нутаг|Израилын эзэлсэн газар нутгийг]] цайвар ногооноор харуулав | capital = [[Иерусалим]]<br />([[Иерусалимын статус|хэсэгчилсэн]]){{refn|group=fn|НҮБ-ын бусад гишүүн орнуудын хүлээн зөвшөөрөл: Орос ([[Баруун Иерусалим]]),<ref>{{cite web |title=Foreign Ministry statement regarding Palestinian-Israeli settlement |url=http://www.mid.ru/en/foreign_policy/news/-/asset_publisher/cKNonkJE02Bw/content/id/2717182 |website=www.mid.ru |date=6 April 2017}}</ref> [[Чех]] ([[Баруун Иерусалим]]),<ref>{{cite web|url=http://www.jpost.com/Breaking-News/Czech-Republic-announces-it-recognizes-West-Jerusalem-as-Israels-capital-517241|title=Czech Republic announces it recognizes West Jerusalem as Israel's capital|work=The Jerusalem Post|date=6 December 2017|access-date=6 December 2017|quote="The Czech Republic currently, before the peace between Israel and Palestine is signed, recognizes Jerusalem to be in fact the capital of Israel in the borders of the demarcation line from 1967." The Ministry also said that it would only consider relocating its embassy based on "results of negotiations."}}</ref> [[Хондурас]],<ref>{{cite news |title=Honduras recognizes Jerusalem as Israel's capital |url=https://www.timesofisrael.com/honduras-recognizes-jerusalem-as-israels-capital/ |work=The Times of Israel |date=29 August 2019}}</ref> [[Гватемал]],<ref>{{cite web|url=https://www.infobae.com/america/mundo/2017/12/24/guatemala-se-suma-a-eeuu-y-tambien-trasladara-su-embajada-en-israel-a-jerusalen/|title=Guatemala se suma a EEUU y también trasladará su embajada en Israel a Jerusalén|trans-title=Guatemala joins US, will also move embassy to Jerusalem|website=Infobae|date=24 December 2017|language=es}} Guatemala's embassy was located in Jerusalem until the 1980s, when it was moved to Tel Aviv.</ref> [[Науру]],<ref>{{cite news |title=Nauru recognizes J'lem as capital of Israel |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/268084 |work=Israel National News |date=29 August 2019 |language=en}}</ref> болон АНУ.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/12/06/world/middleeast/trump-jerusalem-israel-capital.html|title=Trump Recognizes Jerusalem as Israel's Capital and Orders U.S. Embassy to Move|work=[[The New York Times]]|date=6 December 2017|access-date=6 December 2017}}</ref>}}{{refn|group=fn|Эзлэгдсэн газар нутаг гэж хүлээн зөвшөөрөгдсөн [[Зүүн Иерусалим]]ыг оруулбал Иерусалим нь Израилын хамгийн том хот юм.<ref>{{citation|title=The Legal Status of East Jerusalem|publisher=[[Norwegian Refugee Council]]|date=December 2013|url=https://www.nrc.no/globalassets/pdf/reports/the-legal-status-of-east-jerusalem.pdf|pages=8, 29}}</ref>}} | coordinates = {{coord|31|47|N|35|13|E|region:IL-JM_type:city(880000)}} | largest_city = capital | languages_type = Албан ёсны хэл | languages = [[Еврей хэл]] | languages2_type = Зөвшөөрөгдсөн хэл | languages2 = [[Стандарт араб хэл|Араб хэл]]{{refn|group=fn|Араб хэл өмнө нь Израилын төрийн албан ёсны хэл байсан.<ref name=lang1>{{cite web |title=Arabic in Israel: an official language and a cultural bridge |url=http://mfa.gov.il/MFA/IsraelExperience/Culture/Pages/Arabic-in-Israel--an-official-language-and-a-cultural-bridge-18-December-2016.aspx |website=Israel Ministry of Foreign Affairs |date=18 December 2016|access-date=8 August 2018}}</ref> 2018 онд [[Үндсэн хууль: Израил нь Еврей ард түмний үндэсний улс|ангиллыг]] нь "улсад онцгой статустай" болгон өөрчилснөөр төрийн байгууллагуудад ашиглахаар хуульчилсан.<ref name=lang2>{{cite news |title=Israel Passes 'National Home' Law, Drawing Ire of Arabs |url=https://www.nytimes.com/2018/07/18/world/middleeast/israel-passes-national-home-law.html |work=The New York Times |date=19 July 2018 |language=en}}</ref><ref name=lang3>{{cite news |last1=Lubell |first1=Maayan |title=Israel adopts divisive Jewish nation-state law |url=https://www.reuters.com/article/us-israel-politics-law/israel-adopts-divisive-jewish-nation-state-law-idUSKBN1K901V |work=Reuters |date=19 July 2018}}</ref>}} | ethnic_groups = {{unbulleted list|73.6% [[Израилын Еврейчүүд|Еврейчүүд]]|21.1% [[Израилын араб иргэд|Арабчууд]]|5.3% [[Израилын хүн ам|бусад]]}} | ethnic_groups_year = 2022 | ethnic_groups_ref = <ref name="population_stat2022"/> | demonym = [[Израилчууд‎]] | government_type = [[Нэгдмэл парламентын бүгд найрамдах улс]] | leader_title1 = [[Израилын ерөнхийлөгч|Ерөнхийлөгч]] | leader_name1 = [[Исаак Херцог]] | leader_title2 = [[Израилын Ерөнхий Сайд|Ерөнхий Сайд]] | leader_name2 = [[Биньямин Нетаньяху]] | leader_title3 = [[Кнессетийн даргын жагсаалт|Кнессетийн дарга]] | leader_name3 = [[Амир Охана]] | leader_title4 = [[Израилийн Дээд шүүх|Ерөнхий шүүгч]] | leader_name4 = [[Эстер Хают]] | legislature = [[Кнессет]] | sovereignty_type = Тусгаар тогтнол {{nobold|([[Палестин дахь Британийн Мандатын төгсгөл|Британийн Палестинаас]])}} | established_event1 = [[Израилын тусгаар тогтнолын тунхаглал|Тунхаглав]] | established_date1 = 5 сарын 14, 1948 он | established_event2 = [[Израиль болон Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|НҮБ-д элсэв]] | established_date2 = 5 сарын 11, 1949 он | established_event3 = [[Израилын үндсэн хуулиуд|Үндсэн хуулиуд]] | established_date3 = 1958–2018 | area_km2 = 20,770–22,072 | area_sq_mi = 8,019–8,522 | area_rank = 149 | area_footnote = {{ref label|area|a}} | percent_water = 2.71 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) |url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref> | population_estimate = {{data Israel|poptoday|formatnum}}<ref name="cbs_main">{{cite web |url=https://www.cbs.gov.il/en/mediarelease/Pages/2022/Population-of-Israel-on-the-Eve-of-2023.aspx |title=Home page |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=29 December 2022}}</ref> | population_estimate_year = {{CURRENTYEAR}} | population_estimate_rank = 91 | population_census = 7,412,200<ref>{{cite report |date=2008 |title=Population Census 2008 |url=http://www.cbs.gov.il/www/mifkad/mifkad_2008/profiles/rep_e_000000.pdf |publisher=Israel Central Bureau of Statistics |access-date=27 December 2016}}</ref> | population_census_year = 2008 | population_density_km2 = {{pop density|{{data Israel|poptoday}}|22072|km2|prec=0|disp=num}} | population_density_rank = 29 | GDP_PPP = {{increase}} $534 тэрбум<ref name="IMFWEOIL">{{cite web |date=April 2023 |title=World Economic Outlook Database |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=436,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2024&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |access-date=July 8, 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]]}}</ref> | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $54,997<ref name="IMFWEOIL"/> | GDP_PPP_rank = 48 | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_per_capita_rank = 29 | GDP_nominal = {{increase}} $539 тэрбум<ref name="IMFWEOIL"/> | GDP_nominal_rank = 29 | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $55,536<ref name="IMFWEOIL"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = 13 | Gini = 34.8 | Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.oecd.org/chart/60V4 |title=Income inequality |website=data.oecd.org |publisher=OECD |access-date=29 June 2020 |archive-date=30 Зургадугаар сар 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630002540/https://data.oecd.org/chart/60V4 |url-status=dead }}</ref> | Gini_year = 2018 | HDI_year = 2021<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI = 0.919 | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI_rank = 22 | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=September 8, 2022|access-date=September 8, 2022}}</ref> | currency = [[Израилын шинэ шекель|Шинэ шекель]] ({{lang|he|₪}}) | currency_code = ILS | time_zone = [[Израилын Стандарт Цаг|ИСЦ]] | utc_offset = +2:00 | time_zone_DST = [[Израилын Зуны Цаг|ИЗЦ]] | utc_offset_DST = +3:00 | date_format = {{unbulleted list|{{lang|he|יי-חח-שששש}} ([[Дэлхийн жил|AM]])|өө-сс-жжжж ([[Манай эрин|МЭ]])}} | drives_on = right | cctld = [[.il]] | iso3166code = IL | calling_code = +972 | footnote_a = {{note|area}} 20,770&nbsp;км² талбай нь [[Ногоон шугам (Израил)|ногоон шугам]] доторх Израил юм. 22,072&nbsp;км² нь эзлэгдсэн [[Голаны өндөрлөг]] (1,200&nbsp;км²) болон [[Зүүн Иерусалим]] (64&nbsp;км²) багтана }} '''Израил''' ([[Еврей хэл|еврей.]] ‏יִשְׂרָאֵל‏‎, [[Араб хэл|араб.]] إِسْرَائِيل‎), албан ёсоор '''Израил Улс''' ([[Еврей хэл|еврей.]] ‏מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‏‎ ''Медина́т Исраэ́ль'', [[Араб хэл|араб.]] دَوْلَة إِسْرَائِيل‎ ''Даула́т Исра’и́ль''),— [[Газар дундын тэнгис]]ийн зүүн эрэг дээр орших баруун [[Ази]]йн орон. Хойд талаараа [[Ливан]], зүүн хойд талаараа [[Сири]], зүүн талаараа [[Йордан]], баруун өмнөд талаараа [[Египет]] орнуудтай хиллэдэг бөгөөд өөрийн харьцангуй жижиг нутаг нь газар зүйн хувьд өөр өөр өвөрмөц онцлогтой. [[Баруун эрэг]] болон [[Газын зурвас]] ч мөн зэргэлдээ оршино. Израилын хүн амын ихэнх хувь нь [[Еврей үндэстэн]] бөгөөд дэлхийн цорын ганц еврей орон юм. Еврейчүүдээс гадна [[араб]]ын [[Ислам|Мусульманчууд]], [[Христийн шашин]]тнууд, Друзе, Самари зэрэг үндэстэн, шашинтнууд оршдог. Өнөөгийн Израил улс нь 3000 гаруй жилийн турш [[Иудаизм|Иудаизмын]] хамгийн чухал ухагдахуунуудын нэг "Израилын нутаг" (Eretz Yisrael)-аас үндэстэй юм. [[Дэлхийн нэгдүгээр дайн|Дэлхийн нэгдүгээр дайны]] дараа [[Үндэстнүүдийн Лиг]] нь "Еврей үндэстэнд өөрсдийн гэсэн орон" бүтээх зорилгоор Британийн Палестин дахь мандатыг баталжээ. 1947 онд [[НҮБ]] нь Палестины мандатыг еврей, араб хоёр улсад хуваахыг баталсан байна. [[Арабын Барилдлага]] нь энэ төлөвлөгөөг эсэргүүцсэн боловч 1948 оны 5-р сарын 14-нд Еврейн түр засгийн газар Израилыг тусгаар тогтносныг мэдэгджээ. Дараа нь болсон [[Араб-Израилын дайн|Араб-Израилын дайнд]] Израил ялалт байгуулснаар энэ улсын хил хязгаарыг [[НҮБ]]-ын хуваах төлөвлөгөөнд зааснаас ч илүүгээр сунган тэлжээ. Энэ явдлаас хойш зэргэлдээ орших олон араб оронтой мөргөлдөж, үр дүнд нь олон том дайн болсон бөгөөд энэ нь өнөө хүртэл үргэлжилсээр байна. Израил улс анх байгуулагдсанаас хойш, ялангуяа зэргэлдээ орших араб орнуудаас түүний хил хязгаар болон бүр оршин тогтнох эрх нь хүртэл зөрчилтэй тулгарч байна. Харин Израил нь [[Египет]], [[Йордан]] зэрэг орнуудтай энх тайвны гэрээ байгуулж, [[Палестин]]чуудтай бүр мөсөн зохицолдох хэлэлцээр явуулсаар байна. Израил нь төлөөллийн [[ардчилал]]тай бөгөөд [[парламент]]ын системтэй, сонгох эрх нь хүн бүрт оногдоно. Засгийн газрын тэргүүн нь ерөнхий сайд бөгөөд Израилын хууль тогтоох байгууллага нь [[Кнессет]]. [[ҮНБ]]-ээр тооцвол Израилын эдийн засаг нь дэлхийд 44-т орно. [[Хүний хөгжил]], [[хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө]], эдийн засгийн өрсөлдөөнөөрөө Ойрх Дорнодын орнуудад дээгүүр жагсдаг. Улсын нийслэл ба засгийн газрын байрлах газар нь [[Иерусалим]] бол эдийн засгийн төв нь [[Тел-Авив]] юм. == Этимологи == [[Их Британи|Их Британийн]] захирах эрх (мандат)-ын үед энэ газрыг бүхэлд нь Палестин ([[Еврей хэл|еврей:]] פלשתינה) гэж нэрлэдэг байв. 1948 онд тусгаар тогтнолоо зарлсаны дараа улс нь албан ёсоор Израил улс ([[Еврей хэл|еврей:]] מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‎, ''Medīnat Yisrā'el'' [mediˈnat jisʁaˈʔel]; [[Араб хэл|араб:]] دَوْلَة إِسْرَائِيل‎, ''Dawlat Isrāʼīl'', [dawlat ʔisraːˈʔiːl]) хэмээх нэрийг авсан. Дараа нь бусад хүмүүс Эрэц Исраэль, Эвэр, Сион, Жудеа гэх мэт түүхэн болон шашны нэршилүүд санал болгосон боловч түтгэлзүүлж, [[Давид Бен-Гурион|Давид Бен-Гурионы]] "Израил" гэсэн нэр нь 6-3-ын харьцаатай дэмжигдсэн. Тусгаар тогтнолын эхний долоо хоногт засгийн газар нь Израилийн иргэндйг илэрхийлэхийн тулд "Израильчууд" гэсэн нэр томъёог сонгож, анх [[Израил улсын гадаад харилцааны яам|Гадаад харилцааны]] сайд Моше Шарет албан ёсоор хэрэглэсэн. == Түүх == {{main|Израилын түүх}} === Балар эртний түүх === 1,5 сая жилийн өмнө орчин цагийн Израилын газар нутаг дээр хүний амьдарч байсан мөрийг Галилей тэнгисийн хажууд байдаг Убейдиад олсон. Палеолитын бусад дурсгалт газрууд нь Табун, Кесем, Манотын агуй юм. Африкаас гадна олдсон орчин үеийн хүмүүсийн хамгийн эртний олдворуудыг 120,000 жилийн тэртээ одоогийн Израилийн хойд хэсэгт орших Схул, Кафзехаас олсон юм. МЭӨ 10-р мянганы орчимд Натуфийн соёл уг нутагт оршин тогтнож байжээ. === Эртний үе === Энэ газар нутгийн эртний үеийн түүх нь тодорхоогүй байна. Орчин үеийн археологийн судалгаа нь Торагийн Жошуагийн номонд гардаг еврейчүүдийн өвөг дээдэс нь Египетээс гарж Ханааныг эзэлсэн түүхийг үгүйсгэж, үүнийг еврейчуудийн үндэсний домог гэсэн. Хүрлийн зэвсгийн сүүлчийн үед (НТӨ 1550–1200) Ханааны ихэнх хэсэг нь Египетийн хаант улсад хүндэтгэл үзүүлж, хараат улс болов. Израильчуудын өвөг дээдсийг семит хэлтэй энэ нутгийн уугуул хүмүүс байсан гэж үздэг. [[Файл:City_of_David_-_King_David's_Palace_IMG_5815.JPG|thumb|[[Иерусалим|Иерусалимд]] оршдог том чулуун байгууламж]] [[Самуел]]ын дараа тэд өөрсдийн гэсэн хаантай болсон бөгөөд түүнийг Саул гэдэг байв. Тэрээр Израилчуудын удирдагч байлаа. Түүний дараа [[Давид хаан]] ширээнд суусан бөгөөд [[Израилын хаант улс|Израилын хаант улсыг]] МЭӨ 1000 оны үед байгуулан, нийслэлийг [[Иерусалим]] хэмээн зарлан тунхаглажээ. Түүний хүү [[Соломон]] хаан ширээнд суусан бөгөөд Иерусалим хот дахь анхны Ариун Сүмийг Бурханы алдарт зориулан барьсан байна. [[Соломон]] МЭӨ 928 онд насан өөд болсон бөгөөд түүнийг нас эцэслэсний дараа Хаант улс 2 хэсэг хуваагдан салж Хойд Хаант улсыг Израил хэмээж нийслэлийг Самари гэж зарласан бол, Өмнөд Хаант улсыг Иуда хэмээж нийслэл нь Иерусалим хэвээр үлдсэн юм. [[Ассири]]чууд МЭӨ 722 онд Израилыг эзлэн авж, ард иргэдийг нь цөллөгт явуулсан бол МЭӨ 586 онд [[Вавилони|Вавилонийн Эзэнт Гүрэн]] Иудаг эзлэн авж Вавилон руу цөлсөн. Гэвч Вавилон [[Перс|Персүүдэд]] эзлэгдсэний дараа Иудачуудыг нутагт нь буцааж хагас хараат байдалтай захирч байв. Үүний дараа Грек болон [[Ромын эзэнт гүрэн]] энэхүү дэглэмийг уламжлан захирч байлаа. МЭ 70 оны үед Ромын цэргүүд Иерусалим уруу дайран давшсаар Иерусалим хот болон Ариун сүмийг сүйтгэн шатаагаад явсан юм. Үүний дараа МЭ 132 Ромын цэргүүд дахин ирж еврейчүүдийг хайр найргүй хядсан бөгөөд энэ бүхний дараа маш цөөхөн тооны еврейчүүд үлдсэн юм. Бага тооны еврейчүүд Израилын нутагт амьдарч, бусад нь өөр улс орон луу дүрвэн амьдарч байв. Энэ дүрвэлт, дайжилтийг еврейчүүд '''Диаспора''' гэж нэрлэж байв. Олон еврейчүүд дахин [[Галил]] (Израилын нэгэн аймаг) уруу нүүсэн. МЭ 2-4 зууны үед еврей багш нар еврей номууд болох Мишна, Талмуд зэрэг чухал номуудыг дахин бичсэн. Одоогийн Израилын нутагт олон улс дайн дажин үймээн самууныг тарьж явсаар МЭ 635 онд Византын Эзэнт Гүрэн, дараа нь арабчууд эзлэн авч 1516 он хүртэл байсан бөгөөд үүний дараа Османы Эзэнт Гүрэн 20-р зууныг хүртэл ноёрхож байлаа. Израил улс газар нутаг, хүн ам багатай хэдий ч олон томоохон дайнд ялалт байгуулсаар ирсэн хүчирхэг улс юм. Еврей үндэстэн Нобелийн шагналтнаараа тэргүүлдэг ба Дэлхийн эдийн засгийг тэд атгаж байна. === 1917-1948 оны түүх === 1947 онд [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|НҮБ]]-ын шийдвэрээр Палестиныг Араб, Еврей хоёр улс болгосон. Үүнийг нь арабчууд маш ихээр эсэргүүцэв. 1948 онд Израил улс тусгаар тогтнолоо зарласнаас ердөө хэдхэн хоногийн дараа арабын 5 улсын цэрэг Израил руу довтлон [[Палестины дайн|Израил-Арабын дайн]] эхэлжээ. == Хүн ам == {{Main|Израилын хүн ам|Израилчууд}} [[Файл:Israelpop.svg|thumb|Израилын хүн амын пирамид]] [[2021 он|2021 оны]] байдлаар Израилын хүн ам 9,344,900 орчим байсан бөгөөд үүнээс 74,2% нь [[еврей]] гэж бүртгэгдсэн байв.<ref name="population_stat2019">{{cite report|url=https://www.cbs.gov.il/he/mediarelease/DocLib/2019/134/11_19_134b.pdf|title=Israel's Independence Day 2019|date=6 May 2019|publisher=Israel Central Bureau of Statistics|access-date=7 May 2019}}</ref> [[Арабчууд]] хүн амын 20.9%-ийг эзэлж байсан бол араб биш [[Христ итгэл|христийн]] шашинтнууд болон иргэний бүртгэлд шашин шүтлэггүй гэж бүртгэгдсэн хүмүүс 4.8%-ийг эзэлж байна. Сүүлийн арван жилийн хугацаанд [[Румын]], [[Тайланд]], [[Хятад]], [[Африк]], [[Өмнөд Америк|Өмнөд Америкийн]] олон тооны цагаач ажилчид Израилд суурьшсан. Тэдний олонх нь тус улсад хууль бусаар амьдардаг<ref>{{cite news|url=http://www.irinnews.org/Report/85270/ISRAEL-Crackdown-on-illegal-migrants-and-visa-violators|title=ISRAEL: Crackdown on illegal migrants and visa violators|newspaper=IRIN|date=14 July 2009}}</ref> тул бодит тоо баримт тодорхойгүй байгаа боловч 166,000-203,000 гэсэн тооцоо байдаг.<ref name="Adriana Kemp">Adriana Kemp, "Labour migration and racialisation: labour market mechanisms and labour migration control policies in Israel", ''Social Identities'' 10:2, 267–292, 2004</ref> [[2012 он|2012 оны]] 6 сар гэхэд ойролцоогоор 60,000 Африк цагаачид Израилд нэвтэрсэн.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/06/11/us-israel-africans-idUSBRE85A0VI20120611|title=Israel rounds up African migrants for deportation|newspaper=Reuters|date=11 June 2012|access-date=1 Тавдугаар сар 2021|archive-date=24 Есдүгээр сар 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924164444/http://www.reuters.com/article/2012/06/11/us-israel-africans-idUSBRE85A0VI20120611|url-status=dead}}</ref> Израилчуудын 92 орчим хувь нь хот суурин газарт амьдардаг.<ref>{{cite web|url=http://mfa.gov.il/MFA/AboutIsrael/Land/Pages/THE%20LAND-%20Urban%20Life.aspx|publisher=Israel Ministry of Foreign Affairs|title=The Land: Urban Life|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130607003443/http://www.mfa.gov.il/mfa/aboutisrael/land/pages/the%20land-%20urban%20life.aspx|archive-date=7 June 2013}}</ref> [[Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагаа ба Хөгжлийн Байгууллага|ЭЗХАХБ-аас]] [[2016 он|2016 онд]] нийтэлсэн мэдээллээр израилчуудын дундаж наслалтыг 82.5 жил гэж тооцоолж, дэлхийд 6-т жагссан. [[Файл:Aliyah_1948-2015.png|thumb|1948–2015 оны хооронд Израил руу цагаачилсан хүмүүсийн тоо.]] Израил нь [[Еврей|еврей хүмүүсийн]] эх орон болж байгуулагдсан бөгөөд ихэвчлэн еврейн улс гэж нэрлэгддэг. Тус улсын [[Буцах тухай хууль (Израил)|Буцах тухай хууль]] нь бүх еврей болон еврей гаралтай хүмүүст [[Израилын иргэншлийн тухай хууль|Израилын иргэншилтэй]] байх эрхийг олгодог.<ref>{{cite web|url=https://www.knesset.gov.il/laws/special/eng/return.htm|publisher=Knesset|title=The Law of Return|access-date=14 August 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20051127033448/http://www.irac.org/article_e.asp?artid=199|archive-date=27 November 2005}}</ref> Израил улсаас еврейчүүд гол төлөв [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]], [[Канад]] руу цагаачилдаг ([[Еврей хэл|еврей.]] ירידה‎) бөгөөд энэ үзэгдлийг хүн ам зүйчид нөлөө багатай гэж тодорхойлдог<ref>{{cite book|last=DellaPergola|first=Sergio|author-link=Sergio DellaPergola|contribution=Still Moving: Recent Jewish Migration in Comparative Perspective|editor=Daniel J. Elazar|editor2=Morton Weinfeld|title=The Global Context of Migration to Israel|url=https://archive.org/details/stillmovingrecen0000unse|orig-year=2000|year=2000|publisher=Transaction Publishers|location=New Brunswick, NJ|isbn=978-1-56000-428-8|pages=[https://archive.org/details/stillmovingrecen0000unse/page/13 13]–60}}</ref> боловч Израилын засгийн газрын яамд үүнийг Израилын ирээдүйн томоохон аюул заналхийлэл гэж үздэг.<ref>{{cite journal|last1=Gould|first1=Eric D.|last2=Moav|first2=Omer|year=2007|title=Israel's Brain Drain|journal=Israel Economic Review|volume=5|issue=1|pages=1–22|ssrn=2180400}}</ref><ref>{{cite news|last=Rettig Gur|first=Haviv|title=Officials to US to bring Israelis home|newspaper=The Jerusalem Post|date=6 April 2008|url=http://www.jpost.com/Israel/Article.aspx?id=97254|access-date=20 March 2012}}</ref> Хүн амын дөрөвний гурав нь еврейн олон янзын угсаатны бүлгүүдээс гаралтай. Израилын еврейчүүдийн 75 орчим хувь нь Израилд төрсөн, 16 хувь нь [[Европ]], [[Америк|Америк тивээс]], 7 хувь нь [[Ази]], [[Африк|Африкаас]] ирсэн цагаачид юм.<ref>{{cite web|url=http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_09&CYear=2017|title=Jews, by Continent of Origin, Continent of Birth & Period of Immigration|date=6 September 2017|publisher=Israel Central Bureau of Statistics|access-date=19 September 2017}}</ref> [[Европ]], хуучин [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт Холбоот Улсаас]] ирсэн еврейчүүд, тэдний Израилд төрсөн үр удам нь [[еврей]] гаралтай израилчуудын 50 орчим хувийг эзэлдэг. Арабын болон Исламын орнуудаас гарсан буюу дүрвэсэн еврейчүүд<ref>{{cite journal|url=http://muse.jhu.edu/journals/jss/summary/v015/15.1.goldberg.html|title=From Sephardi to Mizrahi and Back Again: Changing Meanings of "Sephardi" in Its Social Environments|journal=Jewish Social Studies|volume=15|issue=1|pages=165–188|year=2008|last1=Goldberg|first1=Harvey E.|doi=10.18647/2793/JJS-2008}}</ref> нь үлдсэн хэсгийн ихэнхийг бүрдүүлдэг.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/apr/03/israel-arab-jewish-mizrahi|title=The myth of the Mizrahim|work=The Guardian|date=3 April 2009|location=London}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jewcy.com/post/missing_mizrahim|title=Missing Mizrahim|date=31 August 2009}}</ref> [[Ногоон Шугам (Израил)|Ногоон шугамаас]] цааш Израилын нийт суурьшигчдын тоо 600,000 гаруй (Израилын еврей хүн амын ≈10%) байдаг.<ref>{{cite magazine|last=Gorenberg|first=Gershom|date=26 June 2017|title=Settlements: The Real Story|url=http://prospect.org/article/settlements-real-story|magazine=The American Prospect|access-date=25 August 2017}}</ref> [[2016 он|2016 онд]] [[Баруун эрэг|Баруун эрэгт]] 399,300 израил хүн амьдарч байсан бөгөөд үүнд Израил улс байгуулагдахаас өмнө эсвэл [[Зургаан өдрийн дайн|Зургаан өдрийн дайны]] дараа [[Хеврон]], [[Гуш-Эцион]] зэрэг хотуудад шилжин суурьшигчид багтана. [[Баруун эрэг|Баруун эргийн]] суурингуудаас гадна [[Зүүн Иерусалим|Зүүн Иерусалимд]] 200,000 гаруй еврей, [[Голаны өндөрлөг|Голаны өндөрлөгт]] 22,000 еврей амьдардаг байв.<ref>{{Cite web|url=https://www.dailysabah.com/op-ed/2019/05/07/the-golan-heights-factor-and-the-future-of-destabilized-syria|title=The Golan Heights factor and the future of destabilized Syria|last=Beat|first=Maria|date=7 May 2019|website=Daily Sabah|access-date=9 May 2019}}</ref> [[Газын зурвас]] дахь [[Гуш-Катиф]] нэртэй сууринд ойролцоогоор 7800 израил хүн амьдарч байсан ч, засгийн газраас гаргасан төлөвлөгөөний дагуу [[2005 он|2005 онд]] нүүлгэн шилжүүлжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.fmep.org/settlement_info/settlement-info-and-tables/stats-data/settlements-in-the-gaza-strip-1|title=Settlements in the Gaza Strip|access-date=12 December 2007|website=Settlement Information|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130826025402/http://www.fmep.org/settlement_info/settlement-info-and-tables/stats-data/settlements-in-the-gaza-strip-1|archive-date=26 August 2013}}</ref> === Хот суурин газрууд === {{main|Израилын хотын жагсаалт}}{{wide image|Tel Aviv Panorama.jpg|1000px|Тел-Авивын дэлгэмэл зураг}}Израил улс үндсэн 4 хотын бүстэй: [[Гуш-Дан]] (Тел-Авив хотын бүс; 3,854,000 хүн ам), Иерусалим хотын бүс (1,253,900 хүн ам), [[Хайфа хотын бүс]] (924,400 хүн ам), [[Беэр-Шева хотын бүс]] (377,100 хүн ам).<ref>{{cite web|url=http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_25&CYear=2017|title=Localities, Population and Density per Sq. Km., by Metropolitan Area and Selected Localities|date=6 September 2017|publisher=Израилийн Статистикийн Төв Товчоо|access-date=19 September 2017}}</ref> Хүн ам, нутаг дэвсгэрийн хувьд Израилын хамгийн том хот нь [[Иерусалим]] бөгөөд 936,425 оршин суугчтай, 125 хавтгай дөрвөлжин км газар нутагтай. Израилын засгийн газрын [[Иерусалим|Иерусалимын]] талаарх статистик мэдээлэлд Израилын эзэлсэн [[Палестин|Палестины]] газар нутаг гэж хүлээн зөвшөөрөгдсөн Зүүн Иерусалимын хүн ам, газар нутгийг багтаадаг. 460,613, 285,316 хүн амтай [[Тел-Авив]], [[Хайфа]] хотууд нь Израилд [[Иерусалим|Иерусалимын]] дараа хэмжээгээрээ 2, 3-т ордог хотууд. Израил нь 100,000-аас дээш хүн амтай 16 хоттой. Нийтдээ Израил нь "хотын захиргаа" (эсвэл "хот") статустай болсон 77 сууринтай<ref>[http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_22&CYear=2018 2.22 Localities and Population, by Municipal Status and District], 2018</ref> бөгөөд 4 нь [[Баруун эрэг|Баруун эрэгт]] байрладаг.<ref>{{Cite web|url=https://www.science.co.il/municipal/Cities.php|title=List of Cities in Israel}}</ref> Өөр хоёр сууринд хотын статус олгохоор төлөвлөсөн: [[Негевийн цөл|Негевд]] баригдахаар төлөвлөгдсөн [[Касиф]] хот ба [[2015 он|2015 оноос]] хойш өргөжиж эхэлсэн [[Хариш]] хот.<ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/as-harish-rises-some-wonder-if-it-can-break-suburban-mold/|title=New town Harish harbors hopes of being more than another Pleasantville|work=The Times of Israel|access-date=2 July 2018|date=25 August 2015}}</ref> {{Израилын хамгийн том хотууд}} == Засгийн газар ба улс төр == {{multiple image |total_width=260 |caption_align=center | image1 = Isaac Herzog.jpg | caption1 = [[Израилын ерөнхийлөгч|Ерөнхийлөгч]]<br />[[Ицхак Херцог]] | image2 = Yair Lapid (D1237-011).jpg | caption2 = [[Израил Улсын Ерөнхий Сайд|Ерөнхий Сайд]]<br />[[Яир Лапид]] }} [[Файл:PikiWiki_Israel_7260_Knesset-Room.jpg|thumb|[[Кнессет|Кнессетийн]] ордон, Израилын засгийн газар хуралддаг байр]] Израил нь [[Парламентын засаглалын систем|парламентын засаглалтай]] [[Бүгд Найрамдах Улс|бүгд найрамдах улс]], бүх нийтийн сонгуультай [[Ардчилал|ардчилсан улс]] юм. Парламентын олонхын дэмжлэг авсан парламентын гишүүн [[Израил Улсын Ерөнхий Сайд|ерөнхий сайд]] болдог, тэр нь ихэвчлэн хамгийн олон суудалтай намын дарга байдаг. Ерөнхий сайд нь засгийн газрын тэргүүн юм.<ref>In 1996, direct elections for the prime minister were inaugurated, but the system was declared unsatisfactory and the old one reinstated. See {{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2683259.stm|work=BBC News|title=Israel's election process explained|access-date=31 March 2010|date=23 January 2003}}</ref> Израилыг [[Кнессет]] гэдэг 120 гишүүнтэй парламент удирддаг. Кнессетийн гишүүнчлэл нь [[Улс төрийн нам|улс төрийн намуудын]] пропорциональ төлөөлөл дээр суурилдаг,<ref>{{cite web|url=https://www.knesset.gov.il/description/eng/eng_mimshal_beh.htm|publisher=The Knesset|access-date=8 August 2007|title=The Electoral System in Israel}}</ref> 3.25%-ийн сонгуулийн босготой ба бодит байдал дээр эвслийн засгийн газрууд байгуулагддаг. [[Баруун эрэг]] дэх Израилын оршин суугчид санал өгөх эрхтэй<ref>[https://www.foxnews.com/world/jewish-settlers-can-vote-in-israeli-elections-though-west-bank-is-officially-not-israel Jewish settlers can vote in Israeli elections, though West Bank is officially not Israel], Fox News, February 2015: "When Israelis go to the polls next month, tens of thousands of Jewish settlers in the West Bank will also be casting votes, even though they do not live on what is sovereign Israeli territory. This exception in a country that doesn't allow absentee voting for citizens living abroad is a telling reflection of Israel's somewhat ambiguous and highly contentious claim to the territory, which has been under military occupation for almost a half century."</ref> бөгөөд [[2015 оны Израилын парламентын сонгууль|2015 оны парламентын сонгуулийн]] дараа 120 гишүүний 10 (8%) нь Баруун эрэгт суурьшигчид байсан.<ref>[https://en.idi.org.il/articles/5199 The Social Composition of the 20th Knesset], Israeli Democracy Institute, 30 March 2015</ref> Парламентын [[Израилын сонгууль|сонгуулийг]] 4 жилд нэг удаа товлодог боловч тогтворгүй эвсэл эсвэл Кнессетийн итгэлгүй байдал зэрэг нь засгийн газрыг эрт тараах боломжийг үүсгэдэг. [[Файл:Israel's_political_system.svg|thumb|309x309px|Израилын улс төрийн тогтолцоо]] [[Израилын үндсэн хуулиуд]] нь батлагдаагүй үндсэн хуулийн үүргийг гүйцэтгэдэг. [[2003 он|2003 оноос]] Кнессет эдгээр хуулиуд дээр үндэслэн албан ёсны Үндсэн хуулийг боловсруулж эхэлсэн.<ref>{{Harvard citation no brackets|Mazie|2006|p=34}}</ref> Израилын ерөнхийлөгч нь төрийн тэргүүн боловч ёслолын чанартай байдаг.<ref name="cia2">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2077.html|work=The World Factbook|title=Field Listing&nbsp;— Executive Branch|access-date=20 July 2007|date=19 June 2007|archive-date=22 Дөрөвдүгээр сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080422215126/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2077.html|url-status=dead}}</ref> Израил нь албан ёсны шашин шүтлэггүй<ref>{{cite book|title=Secularism on the Edge: Rethinking Church-State Relations in the United States, France, and Israel|chapter=Israel's Self-Restrained Secularism from the 1947 Status Quo Letter to the Present|chapter-url={{Google books|gThvBAAAQBAJ|page=PA167|keywords=|text=|plainurl=yes}}|pages=167–169|isbn=978-1-137-38115-6|year=2014|location=New York|publisher=Palgrave Macmillan|editor3-first=Aurora|last=Charbit|editor3-last=Nou|editor2-first=Sarah|editor2-last=Fainberg|editor1-first=Jacques|editor1-last=Berlinerblau|first=Denis|quote=The compromise, therefore, was to choose constructive ambiguity: as surprising as it may seem, there is no law that declares Judaism the official religion of Israel. However, there is no other law that declares Israel's neutrality toward all confessions. Judaism is not recognized as the official religion of the state, and even though the Jewish, Muslim and Christian clergy receive their salaries from the state, this fact does not make Israel a neutral state. This apparent pluralism cannot dissimulate the fact that Israel displays a clear and undoubtedly hierarchical pluralism in religious matters.&nbsp;... It is important to note that from a multicultural point of view, this self-restrained secularism allows Muslim law to be practiced in Israel for personal matters of the Muslim community. As surprising as it seems, if not paradoxical for a state in war, Israel is the only Western democratic country in which Sharia enjoys such an official status.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Sage Handbook of the Sociology of Religion|last=Sharot|first=Stephen|editor1-last=Beckford|editor1-first=James A.|editor2-last=Demerath|editor2-first=Jay|chapter=Judaism in Israel: Public Religion, Neo-Traditionalism, Messianism, and Ethno-Religious Conflict|publisher=Sage Publications|location=London and Thousand Oaks, CA|year=2007|isbn=978-1-4129-1195-5|pages=671–672|chapter-url={{Google books|vA8edg7bv0kC|page=PA671|keywords=|text=|plainurl=yes}}|quote=It is true that Jewish Israelis, and secular Israelis in particular, conceive of religion as shaped by a state-sponsored religious establishment. There is no formal state religion in Israel, but the state gives its official recognition and financial support to particular religious communities, Jewish, Islamic and Christian, whose religious authorities and courts are empowered to deal with matters of personal status and family law, such as marriage, divorce, and alimony, that are binding on all members of the communities.}}</ref><ref>{{cite book|title=Women in Zones of Conflict: Power and Resistance in Israel|last=Jacoby|first=Tami Amanda|publisher=McGill-Queen's University Press|location=Montreal, Quebec and Kingston, Ontario|year=2005|isbn=978-0-7735-2993-9|pages=53–54|url={{Google books|pr1LJNrlmuIC|page=PA53|keywords=|text=|plainurl=yes}}|quote=Although there is no official religion in Israel, there is also no clear separation between religion and state. In Israeli public life, tensions frequently arise among different streams of Judaism: Ultra-Orthodox, National-Religious, ''Mesorati'' (Conservative), Reconstructionist Progressive (Reform), and varying combinations of traditionalism and non-observance. Despite this variety in religious observances in society, Orthodox Judaism prevails institutionally over the other streams. This boundary is an historical consequence of the unique evolution of the relationship between Israel nationalism and state building.&nbsp;... Since the founding period, in order to defuse religious tensions, the State of Israel has adopted what is known as the 'status quo,' an unwritten agreement stipulating that no further changes would be made in the status of religion, and that conflict between the observant and non-observant sectors would be handled circumstantially. The 'status quo' has since pertained to the legal status of both religious and secular Jews in Israel. This situation was designed to appease the religious sector, and has been upheld indefinitely through the disproportionate power of religious political parties in all subsequent coalition governments.&nbsp;... On one hand, the Declaration of Independence adopted in 1948 explicitly guarantees freedom of religion. On the other, it simultaneously prevents the separation of religion and state in Israel.}}</ref> боловч Израил улсыг "еврей ба ардчилсан" гэж тодорхойлсон нь [[иудаизм]] шашинтай хүчтэй холбоо үүсгэснээс гадна төрийн хууль ба шашны хууль хоорондын зөрчилдөөнийг бий болгодог. Улс төрийн намуудын харилцан үйлчлэл нь төр ба шашны Их Британийн бүрэн эрхийн үед байсан тэнцвэрийг үүсгэдэг.<ref>{{cite journal|last=Englard|first=Izhak|date=Winter 1987|title=Law and Religion in Israel|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-comparative-law_winter-1987_35_1/page/185|journal=The American Journal of Comparative Law|volume=35|issue=1|pages=185–208|doi=10.2307/840166|jstor=840166|quote=The great political and ideological importance of religion in the state of Israel manifests itself in the manifold legal provisions concerned with religions phenomenon.&nbsp;... It is not a system of separation between state and religion as practiced in the U.S.A and several other countries of the world. In Israel a number of religious bodies exercise official functions; the religious law is applied in limited areas}}</ref> [[2018 он|2018 оны]] [[7 сарын 19|7 сарын 19-ний]] өдөр [[Кнессет|Израилын парламент]] Израил улсыг "Еврей Үндэстэн Улс", [[Еврей хэл|еврей хэлийг]] албан ёсны хэл гэж тодорхойлсон Үндсэн хуулийг батласан. Хуульд [[араб хэл]]д "онцгой статус" олгосон. Уг хуулиар [[Еврей|еврейчүүдэд]] үндэсний хувь заяагаа тодорхойлох онцгой эрхийг олгож, тус улсад еврейчүүдийн суурьшлыг хөгжүүлэх ажлыг "үндэсний ашиг сонирхол" гэж үзэж, засгийн газарт "энэхүү ашиг сонирхлыг хөхиүлэн дэмжих, урагшлуулах, хэрэгжүүлэх арга хэмжээ авах" боломжийг олгосон.<ref>{{cite news|title=Jewish nation state: Israel approves controversial bill|publisher=BBC|date=19 July 2018|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-44881554|access-date=20 July 2018}}</ref> === Засаг захиргааны хуваарь === {{Main|Израилын тойргууд}} {{Израил улсын засаг захиргааны хуваарь}} Израил улс нь ''мехозот'' ([[Еврей хэл|еврей.]] מחוזות) гэж нэрлэгддэг засаг захиргааны үндсэн зургаан тойрогт хуваагддаг - [[Израилын төв тойрог|Төв]], [[Хайфа тойрог|Хайфа]], [[Иерусалим тойрог|Иерусалим]], [[Израилын умард тойрог|Хойд]], [[Израилын өмнөд тойрог|Өмнөд]], [[Тел-Авив тойрог|Тел-Авив]] тойрог, мөн [[Баруун эрэг|Баруун эрэгт]] оршдог [[Иудей ба Самари тойрог|Иудей ба Самарийн]] бүс нутаг. Бүх [[Иудей ба Самари тойрог|Иудей ба Самарийн бүс нутаг]] болон [[Иерусалим тойрог|Иерусалим]], [[Израилын умард тойрог|Хойд]] тойргийн зарим хэсгийг Израилын нэг хэсэг гэж олон улсад хүлээн зөвшөөрдөггүй. тойргууд нь ''нафот'' ([[Еврей хэл|еврей.]] נפות) гэж нэрлэдэг арван таван дэд тойргуудад хуваадаг бөгөөд дэд-тойргууд нь тавин байгалийн бүсэд хуваагддаг.<ref>{{cite web|publisher=Central Bureau of Statistics|title=Introduction to the Tables: Geophysical Characteristics|url=http://www.cbs.gov.il/shnaton53/download/st_eng01.doc|format=doc|access-date=4 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20110221195435/http://www.cbs.gov.il/shnaton53/download/st_eng01.doc|archive-date=21 February 2011|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |Тойрог ! rowspan="2" |Нийслэл ! rowspan="2" |Томоохон хот ! colspan="3" |Хүн ам<ref name="districts_pop">{{cite web|url=http://www.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_17&CYear=2017|title=Localities and Population, by Population Group, District, Sub-District and Natural Region|date=6 September 2017|publisher=Israel Central Bureau of Statistics|access-date=19 September 2017}}</ref> |- !Еврейчүүд !Арабчууд !Нийт |- ![[Иерусалим тойрог|Иерусалим]] | colspan="2" |[[Иерусалим]] | style="text-align:right" |67% | style="text-align:right" |32% | style="text-align:right" |{{sort|1083300|1,083,300}} |- ![[Израилын умард тойрог|Хойд]] |[[Ноф-ха-Галиль]] |[[Назарет]] | style="text-align:right" |43% | style="text-align:right" |54% | style="text-align:right" |{{sort|1401300|1,401,300}} |- ![[Хайфа тойрог|Хайфа]] | colspan="2" |[[Хайфа]] | style="text-align:right" |68% | style="text-align:right" |26% | style="text-align:right" |{{sort|0996300|996,300}} |- ![[Израилын төв тойрог|Төв]] |[[Рамла]] |[[Ришон-ле-Цион]] | style="text-align:right" |88% | style="text-align:right" |8% | style="text-align:right" |{{sort|2115800|2,115,800}} |- ![[Тел-Авив тойрог|Тел-Авив]] | colspan="2" |[[Тел-Авив]] | style="text-align:right" |93% | style="text-align:right" |2% | style="text-align:right" |{{sort|1388400|1,388,400}} |- ![[Израилын өмнөд тойрог|Өмнөд]] |[[Беэр-Шева]] |[[Ашдод]] | style="text-align:right" |73% | style="text-align:right" |20% | style="text-align:right" |{{sort|1244200|1,244,200}} |- ![[Иудей ба Самари тойрог|Иудей ба Самари]] |[[Ариэль]] |[[Модиин-Иллит]] | style="text-align:right" |98% | style="text-align:right" |0% | style="text-align:right" |{{sort|0399300|399,300}} |} === Тусгай төрлийн суурин газар === * [[Нийтийн суурин]] * [[Еврей суурин]] * [[Кибуц]] * [[Мошав]] * [[Мошава]] === Гадаад харилцаа === {{Main|Израилын гадаад харилцаа|Израилыг хүлээн зөвшөөрсөн улсын жагсаалт}} [[Файл:Foreign_relations_of_Israel_Map_July_2011.PNG|thumb|{{legend|#0000ff|Дипломат харилцаа}}{{legend|#80ffff|Дипломат харилцаагаа зогсоосон}}{{legend|#00ff00|Хуучин дипломат харилцаа}}{{legend|#ff00ff|Дипломат харилцаагүй, гэхдээ хуучин худалдааны харилцаатай байсан}}{{legend|#ff8040|Дипломат харилцаагүй}}]] Израил улс [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн улсууд|НҮБ-ын 164 гишүүн орон]], мөн [[Ариун Сэнтий]], [[Косово]], [[Күүкийн арлууд]], [[Ниуэ]] улстай дипломат харилцаа тогтоосон. Дэлхийн өнцөг булан бүрт 107 [[Дипломат төлөөлөгч|дипломат төлөөлөгчийн газартай]];<ref>{{cite web|url=http://mfa.gov.il/MFA/AboutTheMinistry/Pages/Israel-s%20Diplomatic%20Missions%20Abroad.aspx|title=Israel's Diplomatic Missions Abroad: Status of relations|publisher=Israel Ministry of Foreign Affairs|access-date=25 April 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420071334/http://mfa.gov.il/MFA/AboutTheMinistry/Pages/Israel-s%20Diplomatic%20Missions%20Abroad.aspx|archive-date=20 April 2016}}</ref> Дипломат харилцаа холбоогүй ихэнх улсын дунд Исламын шашинт орнууд багтдаг.<ref>{{cite news|url=http://www.jpost.com/Opinion/Op-Ed-Contributors/Why-doesnt-the-Muslim-world-recognize-Israel#article=0QUFFOUZBN0YxODM3RDE5NDM4OUEyRkE5MjY1OEJCRDI=|title=Why Doesn't the Muslim World Recognize Israel?|author=Mohammed Mostafa Kamal|newspaper=[[The Jerusalem Post]]|date=21 July 2012|access-date=30 November 2015}}</ref> [[Арабын Барилдлага|Арабын барилдлагын]] цөөн хэдэн улс л Израилтай харилцаагаа хэвийн болгосон. [[Египет]], [[Йордан|Йордан улс]] тус тус [[Египет-Израилын энхийн гэрээ|1979]], [[Израил-Египетийн энхийн гэрээ|1994 онд]] энхийн гэрээ байгуулсан. 2020 оны сүүлээр Израил [[Арабын Нэгдсэн Эмират Улс|Арабын Нэгдсэн Эмират]], [[Бахрейн]] зэрэг Арабын дөрвөн улстай ([[Авраамын гэрээ]] гэж нэрлэдэг),<ref>{{Cite news|last=Liebermann|first=Oren|date=September 16, 2020|title=Two Gulf nations recognized Israel at the White House. Here's what's in it for all sides|work=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/2020/09/15/politics/israel-uae-bahrain-white-house-analysis-intl/index.html}}</ref> 10-р сард [[Израил-Суданы энхийн гэрээ|Судан]],<ref>{{Cite web|last=Hansler|first=Jennifer|date=October 23, 2020|title=Trump announces that Israel and Sudan have agreed to normalize relations|url=https://www.cnn.com/2020/10/23/politics/trump-sudan-israel/index.html|access-date=2020-12-15|website=CNN}}</ref> 12-р сард [[Израил-Мароккогийн энхийн гэрээ|Мароккотой]] харилцаагаа хэвийн болгосон.<ref>{{Cite news|date=December 11, 2020|title=Morocco latest country to normalise ties with Israel in US-brokered deal|work=[[BBC]]|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-55266089|access-date=December 15, 2020}}</ref> Израил, Египетийн хооронд энхийн гэрээ байгуулагдсан ч египетчүүд Израилыг дайснаа гэж тооцдог.<ref>"Massive Israel protests hit universities" (Egyptian Mail, 16 March 2010) "According to most Egyptians, almost 31 years after a peace treaty was signed between Egypt and Israel, having normal ties between the two countries is still a potent accusation and Israel is largely considered to be an enemy country"</ref> Иран Израилтай дипломат харилцаатай байсан<ref>{{Harvard citation no brackets|Abadi|2004|pp=37–39, 47}}</ref> боловч 1979 оны Исламын хувьсгалын дараа Израилыг хүлээн зөвшөөрхөөсөө татгалзжээ.<ref>{{Harvard citation no brackets|Abadi|2004|pp=47–49}}</ref> Израилын иргэд Дотоод хэргийн яамны зөвшөөрөлгүйгээр [[Сири]], [[Ливан]], [[Ирак]], [[Саудын Араб]], [[Йемен|Йеменд]] ([[Араб-Израилын дайн|1948 онд Араб-Израилын дайнд]] оролцсон орнууд) очих боломжгүй.<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.il/MFAHeb/MFAArchive/2004/horaot+din+israeli0304.htm|publisher=Israeli Ministry of Foreign Affairs|script-title=he:הוראות הדין הישראלי|year=2004|language=he|access-date=9 August 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070701072212/http://www.mfa.gov.il/MFAHeb/MFAArchive/2004/horaot%2Bdin%2Bisraeli0304.htm|archive-date=1 July 2007}}</ref> [[Газын дайн (2008-09)|2008-09 оны Газын дайны]] үр дүнд [[Мавритани]], [[Катар]], [[Боливи]], [[Венесуэл|Венесуэл улс]] Израилтай улс төр, эдийн засгийн харилцаагаа зогсоосон<ref name="al-jaz-eng">{{cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2009/01/2009116151135307776.html|newspaper=Al Jazeera English|title=Qatar, Mauritania cut Israel ties|access-date=20 March 2012|date=17 January 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.radiomundial.com.ve/yvke/noticia.php?17621|publisher=YVKE Mundial Radio|title=Bolivia rompe relaciones diplomáticas con Israel y anuncia demanda por genocidio en Gaza|access-date=14 April 2010|date=14 January 2009|first=Abi|last=Abn|language=es|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110105210936/http://www.radiomundial.com.ve/yvke/noticia.php?17621|archive-date=5 January 2011}}</ref> ч Боливи [[2019 он|2019 онд]] харилцаагаа сэргээжээ.<ref>{{cite news|last1=Flores|first1=Paola|title=Bolivia to renew Israel ties after rupture under Morales|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/bolivia-renew-israel-ties-rupture-morales-67374746|access-date=15 December 2020|agency=[[ABC News]]|date=29 November 2019}}</ref> [[Хятад]] улс Израил болон Арабын ертөнцтэй сайн харилцаатай байдаг.<ref>{{Cite web|url=https://thediplomat.com/2018/07/israel-china-relations-innovation-infrastructure-investment/|title=Israel-China Relations: Innovation, Infrastructure, Investment|last=Kuo|first=Mercy A.|date=17 July 2018|website=The Diplomat}}</ref> [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]], [[Зөвлөлт Холбоот Улс]] нь Израил улсыг хүлээн зөвшөөрсөн анхны хоёр улс бөгөөд ойролцоогоор нэгэн зэрэг хүлээн зөвшөөрснөө зарласан.<ref>{{Cite journal|jstor=2193961|title=The Recognition of Israel|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-international-law_1948-07_42_3/page/620|journal=The American Journal of International Law|volume=42|issue=3|pages=620–627|last1=Brown|first1=Philip Marshall|doi=10.2307/2193961|year=1948}}</ref> [[Зургаан өдрийн дайн|Зургаан өдрийн дайны]] дараа 1967 онд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]] Израилтай дипломат харилцаагаа тасалж, [[1991 он|1991 оны]] 10 сард харилцаагаа сэргээсэн.<ref>{{cite news|last=Yaakov|first=Saar|title=There Were Times (Hayu Zemanim)|page=30|language=he|publisher=Israel Hayom|date=18 October 2017}}</ref> АНУ Израилыг "нийтлэг ардчиллын үнэт зүйлс, шашны уялдаа холбоо, аюулгүй байдлын ашиг сонирхол" дээр үндэслэн "Ойрх Дорнод дахь хамгийн найдвартай түнш" гэж үздэг.<ref>{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/3581.htm|title=U.S. Relations With Israel Bureau of Near Eastern Affairs Fact Sheet March 10, 2014|website=U.S. Department of State|access-date=30 October 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ADA470003&Location=U2&doc=GetTRDoc.pdf|title=Israel: Background and Relations with the United States Updated|publisher=Defense Technical Information Center|access-date=19 October 2009|archive-date=5 Хоёрдугаар сар 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110205011800/http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?AD=ADA470003&Location=U2&doc=GetTRDoc.pdf|url-status=dead}}</ref> 1967 оноос хойш АНУ нь Гадаадын тусламжийн тухай хуулийн дагуу Израилд 68 тэрбум долларын цэргийн тусламж, 32 тэрбум долларын буцалтгүй тусламж үзүүлсэн<ref name="PNADR900">{{cite web|url=http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PNADT555.pdf|title=U.S. Overseas Loans and Grants|access-date=2021-05-01|archive-date=2024-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208131018/https://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PNADT555.pdf|url-status=dead}}</ref> ба Израил нь 2003 он хүртэл АНУ-аас хамгийн их тусламж авсан улс юм.<ref>{{cite web|url=https://www.census.gov/compendia/statab/2012/tables/12s1297.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20111020131918/http://www.census.gov/compendia/statab/2012/tables/12s1297.pdf|url-status=dead|archive-date=20 October 2011|title=U.S. Government Foreign Grants and Credits by Type and Country: 2000 to 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.census.gov/compendia/statab/cats/foreign_commerce_aid/foreign_aid.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225192852/http://www.census.gov/compendia/statab/cats/foreign_commerce_aid/foreign_aid.html|url-status=dead|archive-date=25 December 2007|title=Foreign Aid}}</ref> 2007 он гэхэд [[Герман]] Израил улс болон [[Холокост|Холокостоос]] амьд үлдсэн хувь хүмүүст 25 тэрбум [[Евро|еврогийн]] нөхөн төлбөр төлсөн.<ref>{{cite web|url=https://fas.org/sgp/crs/row/RL33808.pdf|title=Congressional Research Service: Germany's Relations with Israel: Background and Implications for German Middle East Policy, Jan 19, 2007. (p. CRS-2)|access-date=29 September 2010|archive-date=6 Хоёрдугаар сар 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070206131300/https://fas.org/sgp/crs/row/RL33808.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Европын Холбоо|ЕХ]] болон түүний хөрш орнуудыг ойртуулах зорилготой Европын Холбооны Хөршийн Бодлогод Израил багтсан.<ref>{{cite news|url=https://euobserver.com/foreign/127874|title=EU to Revise Relations with Turbulent Neighbourhood|author=Eric Maurice|publisher=[[EUobserver]]|date=5 March 2015|access-date=1 December 2015}}</ref> [[Файл:President_Donald_Trump_and_Prime_Minister_Benjamin_Netanyahu_Joint_Press_Conference,_February_15,_2017_(01).jpg|left|thumb|АНУ-ын Ерөнхийлөгч [[Доналд Трамп]], Израилын Ерөнхий сайд [[Биньямин Нетаньяху]] нар [[Цагаан ордон|Цагаан ордонд]] хийсэн хэвлэлийн бага хурлын үед, 2017 он.]] Турк Израил улстай 1991 он хүртэл бүрэн дипломат харилцаа тогтоогоогүй байсан ч<ref>{{Harvard citation no brackets|Abadi|2004|p=3}}. "However, it was not until 1991 that the two countries established full diplomatic relations."</ref> 1949 онд Израилыг хүлээн зөвшөөрснөөс хойш еврей улстай хамтран ажиллаж ирсэн. [[Газын дайн (2008-09)|2008-09 оны Газын дайны]] дараа Турк, Израилын харилцаа уналтад ороод байна.<ref>{{cite journal|last=Uzer|first=Umut|date=26 March 2013|title=Turkish-Israeli Relations: Their Rise and Fall|url=http://www.mepc.org/journal/middle-east-policy-archives/turkish-israeli-relations-their-rise-and-fall|journal=Middle East Policy|volume=XX|issue=1|pages=97–110|doi=10.1111/mepo.12007|access-date=7 January 2017|archive-date=23 Дөрөвдүгээр сар 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423054359/http://www.mepc.org/journal/middle-east-policy-archives/turkish-israeli-relations-their-rise-and-fall|url-status=dead}}</ref> Израил, Туркийн харилцаа муудсанаас болж 1995 оноос хойш [[Грек-Израилын харилцаа]] сайжирч эхэлсэн.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11556442|title=Israel woos Greece after rift with Turkey|newspaper=BBC News|date=16 October 2010}}</ref> Хоёр улс батлан хамгаалах салбарын хамтын ажиллагааны гэрээнд гарын үсэг зурсан бөгөөд 2010 онд [[Израилын нисэх хүчин]] [[Грекийн нисэх хүчин|Грекийн нисэх хүчинтэй]] Увда баазад хамтарсан сургуулилт зохион байгуулж байсан. [[Азербайжан]] нь Израил улстай хоёр талын стратеги, эдийн засгийн харилцааг хөгжүүлж буй цөөн тооны Исламын шашинтай орнуудын нэг. Азербайжан улс Израилын газрын тосны хэрэгцээг хангадаг бөгөөд Израил нь Азербайжаны Зэвсэгт хүчнийг шинэчлэхэд тусалсан. Энэтхэг улс 1992 онд Израил улстай бүрэн дипломат [[Энэтхэг-Израилын харилцаа|харилцаа]] тогтоож, тэр цагаас хойш тус улстай цэрэг, технологи, соёлын хүчтэй түншлэлийг хөгжүүлж ирсэн.<ref>{{cite web|url=http://pakistanyouthmovement.com/Research-Reports/India%20Israel%20Ties.pdf|publisher=Jerusalem Institute for Western Defense|last=Kumar|first=Dinesh|title=India and Israel: Dawn of a New Era|access-date=19 March 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120512233225/http://pakistanyouthmovement.com/Research-Reports/India%20Israel%20Ties.pdf|archive-date=12 May 2012}}</ref> Энэтхэг нь [[Израилын цэргийн тоног төхөөрөмжийн жагсаалт|Израилын цэргийн тоног төхөөрөмжийн]] хамгийн том захиалагч бөгөөд Израил нь Энэтхэг-Оросын дараа хоёрдугаарт ордог цэргийн түнш юм.<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-01-19/india/28119010_1_largest-ever-defence-deal-second-largest-defence-supplier-sensitive-technology-control-requirements|archive-url=https://archive.today/20120707084501/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-01-19/india/28119010_1_largest-ever-defence-deal-second-largest-defence-supplier-sensitive-technology-control-requirements|url-status=dead|archive-date=7 July 2012|title=India to hold wide-ranging strategic talks with US, Israel|date=19 January 2010|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=20 March 2012}}</ref> [[Этиоп]] нь улс төр, шашин шүтлэг, аюулгүй байдлын нийтлэг ашиг сонирхлын улмаас Израилын Африк дахь гол холбоотон юм.<ref>{{cite news|url=http://www.economist.com/node/15453225|title=Iran and Israel in Africa: A search for allies in a hostile world|newspaper=The Economist|date=4 February 2010|access-date=20 March 2012}}</ref> Израил улс Этиопт усжуулалтын төслийн талаар мэргэшсэн мэдлэг олгодог бөгөөд олон мянган этиоп еврейчүүд Израилд амьдардаг. Израил улс дэлхий даяар гамшгийн үед яаралтай тусламж, хүмүүнлэгийн хариу арга хэмжээ авч байсан түүхтэй.<ref>{{cite news|url=http://www.haaretz.com/israel-news/.premium-1.653988|last=Pfeffer|first=Anshel|newspaper=Haaretz|title=The Downsides of Israel's Missions of Mercy Abroad|date=28 April 2015|access-date=22 November 2015|quote=And even when no Israelis are involved, few countries are as fast as Israel in mobilizing entire delegations to rush to the other side of the world. It has been proved time and again in recent years, after the earthquake in Haiti, the typhoon in the Philippines and the quake/tsunami/nuclear disaster in Japan. For a country of Israel's size and resources, without conveniently located aircraft carriers and overseas bases, it is quite an impressive achievement.}}</ref> 1955 онд Израил Бирмд гадаад тусламжийн хөтөлбөрөө хэрэгжүүлж эхэлсэн. Улмаар хөтөлбөрийн гол зорилго Африк руу шилжжээ.<ref name="Geldenhuys">{{cite book|url=https://archive.org/details/isolatedstatesco0000geld|url-access=registration|quote=israel international aid africa 1970.|title=Isolated States: A Comparative Analysis|author=Deon Geldenhuys|publisher=Cambridge University Press|year=1990|page=[https://archive.org/details/isolatedstatesco0000geld/page/428 428]|isbn=978-0-521-40268-2}}</ref> Израилын хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа 1957 онд Израилын Олон улсын хөгжлийн хамтын ажиллагааны агентлаг болох [[Машав|Машавыг]] байгуулснаар албан ёсоор эхэлсэн.<ref>{{cite web|url=http://mfa.gov.il/MFA/mashav/AboutMASHAV/Pages/Background.aspx|title=About MASHAV|publisher=Israel Ministry of Foreign Affairs|access-date=20 January 2017}}</ref> Үүний дараа Израилын гадаад тусламжийн хөтөлбөр Латин Америк руу чиглэсэн. 1970-аад оны сүүлчээс хойш Израилын гадаад тусламж аажмаар буурч эхэлсэн. Сүүлийн жилүүдэд Израил Африкт үзүүлэх тусламжаа сэргээхийг оролдож байна.<ref name="Yacobi">{{cite book|title=Israel and Africa: A Genealogy of Moral Geography|author=Haim Yacobi|publisher=Routledge|year=2016|pages=111–112}}</ref> 1985-2015 оны хооронд Израил улс ЦАХАЛ-ын эрэн хайх, аврах ангийн 24 төлөөлөгчийг 22 улсад илгээсэн.<ref>{{cite news|url=http://www.israeltoday.co.il/NewsItem/tabid/178/nid/26634/Default.aspx|date=20 May 2015|access-date=24 November 2015|newspaper=Israel Today|title=When catastrophe strikes the IDF is there to help}}</ref> Одоогийн байдлаар Израилын гадаад тусламж нь ЭЗХАХБ-ын орнуудын дунд доогуур байгаа бөгөөд [[Орлогын тэгш бус байдлын илтгэлцүүр|ОТББИ-ийхээ]] 0.1%-иас бага хувийг хөгжлийн тусламжид зарцуулж байна. НҮБ-аас 0.7% -ийн зорилт тавьсан байдаг юм. 2015 онд зургаан улс НҮБ-ын зорилтот түвшинд хүрсэн байв.<ref name="Quinn">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/global-development/2017/jan/04/uk-among-six-countries-hit-un-aid-spending-target-oecd|title=UK among six countries to hit 0.7% UN aid spending target|author=Ben Quinn|publisher=theguardian|year=2017}}</ref> Израил улс 2016 онд уг индексээр 46-р байранд орсон.<ref>{{cite report|date=October 2016|title=World Giving Index|url=https://www.cafonline.org/docs/default-source/about-us-publications/1950a_wgi_2016_report_web_v2_241016.pdf|publisher=Charities Aid Foundation|access-date=20 January 2017}}</ref> == Дайн самуун == [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн|Дэлхийн хоёрдугаар дайнд]] оросуудаас дутахгүй хүнд бэрх нөхцөлийг туулсан ард түмэн бол еврей үндэстэн билээ. [[Дэлхийн нэгдүгээр дайн|Дэлхийн нэгдүгээр дайнд]] ялагдсаны дараа Герман улс ихээхэн хэмжээний нөхөн төлбөрт унаж ард иргэд үгүйрэн хоосорч, эдийн засаг сулран доройтож байхад гагцхүү еврейн гэр бүлүүд баян цатгалан байж, Германы эдийн засагт томоохон хэсгийг эзэгнэж байсан нь үндсэрхэг үзэлт [[Германы Үндэсний Социалист Ажилчны Нам]] буюу Нацист намынхныг ард түмэн дэмжихэд нэгэн түлхэц болсон байна. 1921 оноос нацист намын удирдагчаар [[Адольф Хитлер]] тодорч, 1933 он гэхэд Германы канцлер болон, улмаар өөрийн [[Тоталитаризм|тоталитар]] дэглэмийг байгуулсан нь 6 сая [[Еврей|еврейг]] аймаглан устгах ([[Холокост]]), 17 сая энгийн иргэнийг системчлэн хороох урьдчилсан нөхцөл болжээ. === Цэрэгжилт === Израил улсын оршин тогтнол нь өөрөө ардаасаа олон асуудал бэрхшээлийг дагуулж бий болсон бөгөөд 2 ч удаа арабын улс орнуудтай холбоотнуудын дэмжлэгтэйгээр байлдаж ялж ирсэн түүхтэй. Өдгөө тэд 18 нас хүрээд хуулийн дагуу доод тал нь 2-3 жил цэргийн алба хаах ёстой. Жилд 1 удаа анги нэгтгэлээрээ цуглаж хилийн манаанаас өгсүүлээд, байлдааны ажиллагаа хүртэл бүхий л цэргийн үйл ажиллагаануудаас аль нэгэнд нь оролцдог тул иргэн бүр нь нас, хүйс үл харгалзан бэлтгэл цэрэг, байлдааны чадавхтан байдаг аж. === Орчин үе === Тарж бутарсан еврейчүүд өөрсдийн гэсэн эх нутагтай болохыг ихэд хүсэж байв. 1880 оны үед еврей үндэстний [[Сионизм]] (Израил уруу буцах үзэл) үүсэв. 1948 оны 5 сарын 14-ний өдөр [[Их Британи]] Палестины бүс нутгийг удирдлагадаа байлгахаа больсон бөгөөд еврейчүүд өөрсдийн нутгаа эргүүлэн авч Израил гэх хуучин нэрээрээ улсаа дахин шинээр байгуулжээ. Израилд тухайн хүний их сургуулийн боловсрол армийн албаны түүхээс нь чухал байж чаддаггүй гэхэд хилсдэхгүй агаад ажилд орох ярилцлага бүр дээр асуудаг чухал асуултын нэг бол “Хаана цэргийн алба хаасан бэ” гэдэг асуулт юм. Израилчууд цэргийн албаа хаачхаад дараа нь их, дээд сургуульд сурдаг агаад төгсөх үед 25 нас хүрнэ. Зарим нь эрдмийн зэрэгтэй, тэрчлэн олон залуус гэр бүлтэй болсон байдаг аж. Иймээс Израилд туршлага, үзэл бодол, ухаан суух нь харьцангуй залуу насанд ирдэг байна. Израил залуусын 45 хувь нь их, дээд сургуулийн боловсролтой болдог нь дэлхий дээр хамгийн өндөр үзүүлэлт юм. == Газар зүй == Израил нь хойд талаараа [[Ливан]], [[Сири]], зүүн талаараа [[Йордан]], баруун өмнөд талаараа [[Египет]]тэй хиллэдэг. == Зүүлт == ===Тэмдэглэл=== {{Reflist|group=fn}} {{notelist}} ===Эшлэл=== {{reflist}} ===Эх сурвалж=== {{Refbegin|2}} * {{cite book |title=Israel's Quest for Recognition and Acceptance in Asia: Garrison State Diplomacy|last=Abadi|first=Jacob|isbn=978-0-7146-5576-5|publisher=Routledge|year=2004}} * {{cite book|title=The Original Story: God, Israel and the World|url=https://archive.org/details/originalstorygod0000bart|last1=Barton|first1=John|last2=Bowden|first2=Julie |author-link=John Barton (theologian)|isbn=978-0-8028-2900-9|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing Company|year=2004}} * {{cite book | last = Bascomb | first = Neal | author-link = Neal Bascomb | title = Hunting Eichmann: How a Band of Survivors and a Young Spy Agency Chased Down the World's Most Notorious Nazi | year = 2009 | publisher = Houghton Mifflin Harcourt | location = Boston; New York |isbn=978-0-618-85867-5 | title-link = Hunting Eichmann }} * {{cite book |title=A History of the Jewish People |last=Ben-Sasson |first=Hayim |year=1985 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-39731-6}} * {{cite book|title=A History of Israel|last=Bregman|first=Ahron|isbn=978-0-333-67631-8|publisher=Palgrave Macmillan|year=2002|author-link=Ahron Bregman |url=https://archive.org/details/historyofisrael0000breg}} * {{cite book|title=World Music: The Rough Guide|last1=Broughton|first1=Simon|last2=Ellingham|first2=Mark|last3=Trillo|first3=Richard|isbn=978-1-85828-635-8|publisher=Rough Guides|year=1999 |url=https://archive.org/details/roughguidetoworl00simo}} * {{cite book|title=Holocaust City: The Making of a Jewish Ghetto|url=https://archive.org/details/holocaustcitymak0000cole|last=Cole|first=Tim|isbn=978-0-415-92968-4|year=2003|publisher=Routledge}} * {{cite book | last=Fischbach | first=Michael | title=Jewish Property Claims Against Arab Countries | publisher=Columbia University Press | year=2008 |isbn=978-0-231-51781-2 | url=https://books.google.com/books?id=38xyBIqKgkwC&pg=PA27 }} * {{cite book |last1=Faust |first1=Avraham |chapter=The Exodus Group |editor-last1=Levy |editor-first1=Thomas E. |editor-last2=Schneider |editor-first2=Thomas |editor-last3=Propp |editor-first3=William H. C. |title=Israel's Exodus in Transdisciplinary Perspective: Text, Archaeology, Culture, and Geoscience |date=28 March 2015 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-04768-3 |language=en}} * {{cite book |last1=Finkelstein |first1=Israel |last2=Silberman |first2=Neil Asher |title=The Bible Unearthed: Archaeology's New Vision of Ancient Israel and the Origin of Sacred Texts |url=https://archive.org/details/bibleunearthedar00fink |date=6 March 2002 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-0-7432-2338-6 |language=en}} * {{cite book|last=Fraser|first=T.G.|title=The Arab-Israeli Conflict|url={{Google books|IBJrQgAACAAJ|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}}|access-date=12 May 2013|year=2004|publisher=Palgrave Macmillan Limited|isbn=978-1-4039-1338-8}} * {{cite book|title=The Israel-Palestine Conflict: One Hundred Years of War|url=https://archive.org/details/israelpalestinec0000gelv|last=Gelvin|first=James L.|author-link=James L. Gelvin|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=978-0-521-85289-0}} * {{cite book|title=The Routledge Atlas Of The Arab–Israeli conflict|url=https://archive.org/details/routledgeatlasof0000mart|last=Gilbert|first=Martin|isbn=978-0-415-35900-9|year=2005|publisher=Routledge|edition=8th}} * {{cite book|title=The Climate of Israel: Observation, Research and Application|last=Goldreich|first=Yair|isbn=978-0-306-47445-3|year=2003|publisher=Springer}} * {{cite book|title=Warfare and the Third World|url=https://archive.org/details/warfarethirdworl0000hark|last1=Harkavy|first1=Robert E.|last2=Neuman|first2=Stephanie G.|year=2001|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-312-24012-7}} * {{cite book|title=Brassey's International Intelligence Yearbook|url=https://archive.org/details/brasseysinternat0000robe|edition=2003|last=Henderson|first=Robert D'A.|publisher=Brassey's Inc.|year=2003|isbn=978-1-57488-550-7}} * {{cite book|title=The Jewish State|url=https://archive.org/details/jewishstate0000herz_g7y9|last=Herzl|first=Theodor|author-link=Theodor Herzl|publisher=American Zionist Emergency Council|year=1946|isbn=978-0-486-25849-2}} * {{cite book|title=Israel and the Palestinian Territories: The Rough Guide|last=Jacobs|first=Daniel|publisher=Rough Guides|edition=2nd revised|year=1998|isbn=978-1-85828-248-0 |url=https://archive.org/details/israelpalestinia00jaco}} * {{cite book|title=Society and Settlement: Jewish Land of Israel in the Twentieth Century|last=Kellerman|first=Aharon|year=1993|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-7914-1295-4 |url-access=registration|url=https://archive.org/details/societysettlemen0000kell}} * {{cite book |last=Killebrew |first=Ann E. |title=Biblical Peoples and Ethnicity: An Archaeological Study of Egyptians, Canaanites, Philistines, and Early Israel, 1300-1100 B.C.E. |location=Atlanta, Georgia |publisher=Society of Biblical Literature |year=2005 |isbn=1-58983-097-0 |url=https://books.google.com/books?id=VtAmmwapfVAC}} * {{cite book|title=Theodor Herzl: From Assimilation to Zionism|last=Kornberg|first=Jacques|isbn=978-0-253-33203-5|publisher=Indiana University Press|year=1993}} * {{cite book|title=For the Land and the Lord: Jewish Fundamentalism in Israel|last=Lustick|first=Ian|isbn=978-0-87609-036-7|publisher=Council on Foreign Relations Press|year=1988 |url=https://archive.org/details/forlandlordjewis0000lust}} * {{cite book|title=Israel's Higher Law: Religion and Liberal Democracy in the Jewish State|url=https://archive.org/details/israelshigherlaw0000mazi|last=Mazie|first=Steven|publisher=Lexington Books|year=2006|isbn=978-0-7391-1485-8}} * {{cite book |last=McNutt |first=Paula M. |date=1999 |title=Reconstructing the Society of Ancient Israel |url={{Google books|hd28MdGNyTYC|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}} |publisher=Westminster John Knox |isbn=978-0-664-22265-9}} * {{cite book |last=Miller |first=Robert D. |date=2012 |orig-year=First published 2005 |title=Chieftains of the Highland Clans |url={{Google books|P35NAwAAQBAJ|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}} |isbn=978-1-62032-208-6}} * {{cite book |last=Morris |first=Benny |author-link=Benny Morris |date=2008 |title=1948: A History of the First Arab–Israeli War |url={{Google books|J5jtAAAAMAAJ|page=|keywords=|text=|plainurl=yes}} |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-14524-3}} * {{cite book|title=Triumph of the File: The Media's War in the Persian Gulf&nbsp;— A Global Perspective|last1=Mowlana|first1=Hamid|last2=Gerbner|first2=George|last3=Schiller|first3=Herbert I.|year=1992|publisher=Westview Press|isbn=978-0-8133-1610-9 |url=https://archive.org/details/triumphofimageme0000unse}} * {{citation|author-link=OECD|author=OECD|date=2011|title=Study on the Geographic Coverage of Israeli Data|publisher=OECD Statistics Directorate|url=https://www.oecd.org/els/48442642.pdf}} * {{cite book |last1=Redmount |first1=Carol A. |chapter=The Literary and Historical Character of the Exodus Narrative |editor-last1=Coogan |editor-first1=Michael D. |title=The Oxford History of the Biblical World |date=7 June 2001 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-988148-2 |language=en}} * {{cite journal|last=Roberts|first=Adam|author-link=Adam Roberts (scholar)|title=Prolonged Military Occupation: The Israeli-Occupied Territories Since 1967|journal=The American Journal of International Law|volume=84|issue=1|year=1990|pages= 44–103|doi=10.2307/2203016|jstor=2203016|s2cid=145514740|url=https://semanticscholar.org/paper/8aaa455b51d4c49285089a97a08496071e322877}} * {{cite book|title=A Historical Atlas of Israel|last=Romano|first=Amy|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2003|isbn=978-0-8239-3978-7 |url-access=registration|url=https://archive.org/details/historicalatlaso0000roma_r5h5}} * {{cite book|title=The Economic Consequences of Zionism|url=https://archive.org/details/economicconseque0000rose|last=Rosenzweig|first=Rafael|year=1997|publisher=Brill Academic Publishers|isbn=978-90-04-09147-4}} * {{cite book|title=Power Kills: Democracy As a Method of Nonviolence|url=https://archive.org/details/powerkillsdemocr0000rrum|last=Rummel|first=Rudolph J.|year=1997|publisher=Transaction Publishers|author-link=R. J. Rummel|isbn=978-0-7658-0523-2}} * {{cite book|title=Understanding Jewish History|last=Scharfstein|first=Sol|isbn=978-0-88125-545-4|year=1996|publisher=KTAV Publishing House}} * {{cite book|title=1967: Israel, the War, and the Year that Transformed the Middle East|last=Segev|first=Tom|isbn=978-0-8050-7057-6|year=2007|publisher=Henry Holt and Company}} * {{cite book |title=Palestine: A Guide |last=Shahin |first=Mariam |year=2005 |url=https://archive.org/details/palestine00mari |publisher=Interlink Books |via=[[Internet Archive]] |isbn=1-56656-557-X}} * {{cite book|title=The Land Beyond Promise: Israel, Likud and the Zionist Dream|url=https://archive.org/details/landbeyondpromis0000shin|last=Shindler|first=Colin |isbn=978-1-86064-774-1|year=2002|publisher=I.B.Tauris Publishers}} * {{cite book|title=Encyclopedia Judaica|last=Skolnik|first=Fred|isbn=978-0-02-865928-2|publisher=Macmillan|year=2007|volume=9|edition=2nd}} * {{cite book|title=Deterring America: Rogue States and the Proliferation of Weapons of Mass Destruction|isbn=978-0-521-86465-7|publisher=Cambridge University Press|year=2006|last=Smith|first=Derek |url=https://archive.org/details/deterringamerica0000smit}} * {{cite book|title=The Hope Fulfilled: The Rise of Modern Israel|last=Stein|first=Leslie|year=2003|publisher=Greenwood Press|isbn=978-0-275-97141-0 |url=https://archive.org/details/hopefulfilledris00lesl}} * {{cite book|title=The Arabs in Israel|last=Stendel|first=Ori|isbn=978-1-898723-23-3|year=1997|publisher=Sussex Academic Press |url=https://archive.org/details/arabsinisrael00sten}} * {{cite book|title=Critical Essays on Israeli Social Issues and Scholarship|last1=Stone|first1=Russell A.|last2=Zenner|first2=Walter P.|isbn=978-0-7914-1959-5|publisher=SUNY Press|year=1994}} * {{cite book|title=Culture and Customs of Israel|url=https://archive.org/details/culturecustomsof0000tors|last=Torstrick|first=Rebecca L.|isbn=978-0-313-32091-0|year=2004|publisher=Greenwood Press}} {{Refend}} {{Ази}} {{ЕАБХАБ-ын гишүүн улсууд}} {{Хөтлөгч мөр Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа ба хөгжлийн байгууллага}} [[Ангилал:Израил| ]] [[Ангилал:Азийн орон]] [[Ангилал:Иудаизм]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] [[Ангилал:ЭЗХАХБ-ын гишүүн орон]] [[Ангилал:1948 онд байгуулагдсан]] poeuib11q3wa1wozytmchu04v67nq3f 0 8358 876086 869671 2026-11-12T09:59:33Z Ziv 95197 ([[c:GR|GR]]) [[File:Map of Ukraine with Cities.png]] → [[File:Map of Ukraine with cities (2014-2022).png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. outdated 876086 wikitext text/x-wiki {{Short description|Зүүн Европ дахь улс}} {{Энэ гарчиг}} {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Украин<br/><span style="text-align:left;">{{МонголЮникод|ᠤᠺᠷᠠᠢᠨ|size=1em}}</span> | common_name = Украин | native_name = {{native name|uk|Україна|italics=off}} | image_flag = Flag of Ukraine.svg | flag_type = [[Украины төрийн далбаа|Төрийн далбаа]] | image_coat = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | symbol_type = [[Украины төрийн сүлд|Сүлд]] | national_anthem = {{lang|uk|Державний Гімн України}}<br/>"[[Украины төрийн дуулал]]"{{parabr}}{{center|[[File:National anthem of Ukraine, instrumental.oga]]}} | image_map = {{Switcher|[[File:Ukraine - disputed (orthographic projection).svg|frameless]]|Дэлхийн бөмбөрцөг|[[File:Europe-Ukraine (и не контролируемые).png|frameless]]|Европын газрын зураг|[[File:Topographic map of Ukraine (with borders and towns).svg|frameless]]|Украины байр зүйн газрын зураг, хил, хот, суурин газруудтай|default=1}} | map_caption = {{vunblist|{{map caption |location_color=ногоон}}| [[Оросын Украин руу хийсэн довтолгоо (2022)|2022 оны Оросын довтолгооны]] өмнөх [[Оросод эзлэгдсэн Украины газар нутаг]] (цайвар ногоон)}} | image_map2 = | alt_map2 = <!--alt text for second map--> | map_caption2 = <!--Caption to place below second map--> | image_map2_size = <!--Map size in number of pixels--> | capital = [[Киев]]<!--See [[Talk:Kyiv/naming]] re Kiev/Kyiv. --> | coordinates = {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=inline}} | largest_city = capital | languages_type = {{Unbulleted list|Албан ёсны|{{Nobold|болон үндэсний хэл}}}} | languages = [[Украин хэл]]<ref>{{Cite web|url=https://ukrainian-studies.ca/2020/10/20/the-official-act-on-the-state-language-entered-into-force-on-16-july-2019-the-status-of-ukrainian-and-minority-languages/|title=Law of Ukraine "On ensuring the functioning of Ukrainian as the state language": The status of Ukrainian and minority languages|date=20 October 2020|access-date=23 Долдугаар сар 2023|archive-date=16 Нэгдүгээр сар 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116134216/https://ukrainian-studies.ca/2020/10/20/the-official-act-on-the-state-language-entered-into-force-on-16-july-2019-the-status-of-ukrainian-and-minority-languages/|url-status=dead}}</ref> | ethnic_groups = {{unbulleted list | 78% [[Украинчууд]] | 17% [[Украин дахь оросууд|Оросууд]] | 4.9% [[Украины хүн ам|бусад]] }} | ethnic_groups_year = 2001 | ethnic_groups_ref = <ref name="Ethnic composition of the population of Ukraine, 2001 Census"/> | demonym = [[Украинчууд]] | government_type = [[Нэгдмэл улс|Нэгдмэл]] [[Холимог засаглалын систем|хагас ерөнхийлөгчийн]] [[бүгд найрамдах улс]] | leader_title1 = [[Украины Ерөнхийлөгч|Ерөнхийлөгч]] | leader_name1 = [[Володимир Зеленський]] | leader_title2 = [[Украины Ерөнхий Сайд|Ерөнхий Сайд]] | leader_name2 = [[Юлия Свириденко]] | leader_title3 = [[Дээд Радагийн дарга|Дээд Радагийн<br/>дарга]] | leader_name3 = [[Руслан Стефанчук]] | legislature = [[Украины Дээд Рада|Дээд Рада]] | sovereignty_type = [[Украины түүх|Түүх]] | established_event1 = [[Киевийн Русь]] | established_date1 = 882 | established_event2 = [[Галиц-Волынийн хаант улс|Галиц-Волынь]] | established_date2 = 1199 | established_event3 = [[Казакын Гетманат улс|Казакын Гетманат]] | established_date3 = 8 сарын 18, 1649 он | established_event4 = [[Бүгд Найрамдах Украин Ард Улс|Ардын Бүгд Найрамдах Улс]] | established_date4 = {{nowrap|11 сарын 20, 1917 он}} | established_event5 = [[Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Украин Улс|Зөвлөлт Украин]] | established_date5 = 3 сарын 10, 1919 он | established_event6 = {{nowrap|[[Украины тусгаар тогтнолын тунхаглал|Тусгаар тогтнол]]}} | established_date6 = 8 сарын 24, 1991 он | established_event7 = [[Украины Үндсэн хууль|Одоогийн үндсэн хууль]] | established_date7 = 6 сарын 28, 1996 он | area_km2 = 603,628<ref>{{cite web |title=Ukraine |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/#geography |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |date=23 March 2022 |access-date=23 Долдугаар сар 2023 |archive-date=14 Хоёрдугаар сар 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214235424/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/#geography |url-status=dead }}</ref> | area_rank = 45 <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | percent_water = 3.8<ref name="Jhariya Meena Banerjee 2021 p. 40">{{cite book | last1=Jhariya | first1=M.K. | last2=Meena | first2=R.S. | last3=Banerjee | first3=A. | title=Ecological Intensification of Natural Resources for Sustainable Agriculture | publisher=Springer Singapore | year=2021 | isbn=978-981-334-203-3 | url=https://books.google.com/books?id=Bf4hEAAAQBAJ&pg=PA40 | access-date=31 March 2022 | page=40}}</ref> | population_estimate = {{DecreaseNeutral}} 36,744,636<ref>{{cite web|url=https://ourworldindata.org/grapher/un-population-projection-medium-variant?tab=table&time=2023|title=Population, including UN projections, 2023|author=United Nations|access-date=25 February 2023}}</ref> | population_estimate_year = 2023 | population_estimate_rank = 41 | population_density_km2 = 73.8 | population_density_sq_mi = 191 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 115 | GDP_PPP = {{decrease}} $441.075 тэрбум<ref name="IMFWEOUA">{{Cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=926,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2021&ey=2023&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|title=Report for Selected Countries and Subjects|website=IMF}}</ref> | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = {{decrease}} $12,660<ref name="IMFWEOUA"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = {{decrease}} $151.1 тэрбум<ref name="IMFWEOUA"/> | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} $4,349<ref name="IMFWEOUA"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = 25.6 <!--number only--> | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI |title=GINI index (World Bank estimate) - Ukraine |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=12 August 2021}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.773 <!--number only--> | HDI_year = 2021 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}</ref> | HDI_rank = 77 | currency = [[Гривна]] (₴) | currency_code = UAH | time_zone = [[Зүүн Европын Цаг|ЗЕЦ]] | utc_offset = +2<ref name="timechange">{{cite news |url=http://ua.korrespondent.net/ukraine/events/1273613-rishennya-radi-ukrayina-30-zhovtnya-perejde-na-zimovij-chas|script-title=uk:Рішення Ради: Україна 30 жовтня перейде на зимовий час|trans-title=Rada Decision: Ukraine will change to winter time on 30 October |language=uk |publisher=korrespondent.net |date=18 October 2011 |access-date=31 October 2011|last1=Net |first1=Korrespondent }}</ref> | utc_offset_DST = +3 | time_zone_DST = [[Зүүн Европын Зуны Цаг|ЗЕЗЦ]] | date_format = өө.сс.жжжж | drives_on = баруун | calling_code = [[Украин дахь утасны дугаар|+380]] | cctld = {{unbulleted list |[[.ua]] |[[.укр]]}} | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[Украин дахь христийн шашин|Христ]]|11.0% [[Шашин шүтэхгүй байдал|шашингүй]]|0.8% [[Украин дахь шашин шүтлэг|бусад]]|0.9% хариулаагүй}} | religion_year = 2018 | religion_ref = <ref>{{citation|url=http://razumkov.org.ua/uploads/article/2018_Religiya.pdf|script-title=uk:Особливості Релігійного І Церковно-Релігійного Самовизначення Українських Громадян: Тенденції 2010-2018|trans-title=Features of Religious and Church - Religious Self-Determination of Ukrainian Citizens: Trends 2010-2018|date=22 April 2018|publisher=[[Razumkov Center]] in collaboration with the All-Ukrainian Council of Churches|pages=12, 13, 16, 31|archive-url=https://web.archive.org/web/20180426194313/http://razumkov.org.ua/uploads/article/2018_Religiya.pdf|archive-date=26 April 2018 <!-- Archive date guessed from URL -->|url-status = live|language=uk|place=Kyiv}}<br/>Sample of 2,018 respondents aged 18 years and over, interviewed 23–28 March 2018 in all regions of Ukraine except Crimea and the occupied territories of the Donetsk and Luhansk regions.</ref> }} '''Украин''' ({{Lang-uk|Україна}} [ʊkrɐˈjinɐ]) нь Зүүн [[Европ]]т орших улс юм. Зүүн талаараа [[Орос]], хойд талаараа Белорус, баруун талаараа [[Польш]], [[Словак]], [[Унгар]], баруун өмнөд талаараа [[Румын]], [[Молдав]] (Мөн маргаантай газар нутаг болох [[Транснистр]]) орнуудтай хиллэдэг. Мөн өмнөд талд нь [[Хар тэнгис]], [[Азовын тэнгис]] оршдог. Нийслэл хот нь [[Киев]] юм. Орчин үеийн Украины нутаг дэвсгэрт МЭӨ 32,000 оноос хойш хүн оршин сууж байжээ. Украин улсын түүх нь [[Слав|зүүн Слав]]уудаас эхэлжээ. 9-р зууны үеэс Украины газар нутаг нь [[Викинг|Викингүүдээр]] удирдуулсан [[Дорнод Слав|Дорнод Славуудын]] иргэншил болох [[Киевийн Русь|Киевийн Русийн]] төв байсан. Дундад зууны үед энэ газар нь Дорнод Славын соёлын гол төв байсан бөгөөд Киев Русийн сул овгийн холбоо нь Украины өвөрмөц байдлын үндэс суурийг бүрдүүлсэн. 11-р зууны дундуур Европ дахь хамгийн баян, хамгийн том эзэмшил байсан үедээ оргилдоо хүрсэн Киевийн Орос нь 13 дугаар зуунд Монголчуудын довтолгооны үр дүнд нуран унж задарсан байна. 14-р зуунаас хойш Украины газар нутаг нь бүс нутгийн хүчирхэг гүрнүүдийн хооронд хуваагдаж байжээ. Дараагийн 600 жилийн хугацаанд өнөөгийн Украины газар нутаг [[Польш-Литвын хамтын нөхөрлөл]], [[Австри-Унгар]], [[Османы эзэнт гүрэн]], Оросын Хаант Улс зэрэг янз бүрийн гүрнүүд маргаантай, хувааж захирч байсан байна. Казакын Гетманат улс 17-18-р зууны үед үүсч, цэцэглэн хөгжсөн боловч эцэст нь Польш, Оросын эзэнт гүрний хооронд хуваагдсан байна. 19-р зуун гэхэд ихэнх хэсэг нь [[Оросын Хаант Улс|Оросын эзэнт гүрэн]]д шингэж, бусад нь [[Австри-Унгар]]ын эрх мэдэл доор байв. Оросын [[Октябрийн хувьсгал]], [[Иргэний дайн]]ы дараа 1917-1921 оны хооронд тусгаар тогтнолын төлөөх үргэлжилсэн тэмцэл болж, улмаар Украин нь 1922 онд [[ЗХУ]]-ын анхны Бүгд найрамдах улсуудын нэг болжээ. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы дараа 1954 онд [[Крым|Крымыг]] Зөвлөлт Холбоот Орос Улсаас Украинд шилжүүлсэн. Үүнээс гадна [[ Украин]]ын газар нутгийг хуучин польшийн дайнд эзлэгдсэн газрыг нэгтгэж баруун тийш тэлжээ. 1945 онд Зөвлөлт Холбоот Улс нь [[НҮБ]]-ын анхны гишүүн орнуудын нэг болсонтой холбоотойгоор Крымыг Украинд шилжүүлсэн байдаг. 1991 онд ЗХУ задарснаар Украин нь дахин тусгаар тогтносон улс болсон байна. Үүний үр дүнд [[зах зээлийн эдийн засаг]]т шилжих болж, найман жил дараалан эдийн засгийн уналтанд оржээ. Гэвч шинэ зуун эхэлснээс хойш эдийн засаг нь тогтвортой хөгжиж, [[ҮНБ]] нь жил тутамд 7 % нэмэгдэж байна. Украин нь нэгдмэл улс бөгөөд 24 муж (область), 1 автономит Бүгд найрамдах улс ([[Крым]]), тусгай зэрэглэлийн 2 хот болох нийслэл [[Киев]] болон [[ОХУ]]-д түрээсийн гэрээгээр эзэмшүүлж байгаа бөгөөд ОХУ-ын Хар тэнгисийн флотын төв байрладаг [[Севастополь|Севастополиос]] бүрдэнэ. Украин нь хагас-ерөнхийлөгчийн засаглалтай Бүгд найрамдах улс бөгөөд гүйцэтгэх, хууль тогтоох, шүүх байгууллагууд нь тусдаа оршдог. 2004 оны сүүлчээр Үндсэн Хуулиндаа өөрчлөлт оруулсны үр дүнд парламент, ерөнхий сайд, кабинетийн хоорондох хүчний тэнцвэр болон тэдний ерөнхийлөгчтэй харилцах харилцааг өөрчилжээ. == Газар зүй == Украин 603,628 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай, [[Мадагаскар]]аас арай том буюу дэлхийн [[Улс орнуудын газар нутгийн хэмжээ|46-р том]] орон юм. Оросын Европ дахь хэсгээс жижиг ч [[Франц]]аас том болохоор Европт нутаг дэвсгэрээрээ хоёрдугаарт орно. [[Зураг:Ukraine topo en.jpg |thumb|left|200px|Физик газар зүйн зураг]] [[Зураг:Typical agricultural landscape of Kherson Oblast.jpg | thumb|left|200px|[[Херсон муж]] дахь тариалангийн талбай]] === Байрлал === Хойд өргөргийн 44° — 53°, зүүн уртрагийн 22° — 41° дотор [[дорно Европ]]ын өмнөд биед оршдог. Хөндлөн 1316 километр, гулд 740 километр газар сунасан тэгш өнцөгтөрхүү хэлбэртэй. Дорнод талаараа [[Орос]] (1955 км хил), умард талаараа [[Беларусь]] (1084 км), баруун талаараа [[Польш]] (542 км), [[Словак]] (98 км), [[Унгар]] (135 км), [[Молдав]] (1202 км, үүний 405 км нь Приднестр оронтой), [[Румын]] (608 км) гэсэн 7 улстай газраар хиллэж, өмнөд талдаа [[Хар тэнгис]], [[Азовын тэнгис]]т тулдаг. Эргийн урт — 2835 км. Европ тивийн газар зүйн төв цэг Украин улсын [[Закарпат муж|Закарпат]] мужийн нутаг [[Рахов]] хотоос холгүй байна гэсэн судалгааг Зөвлөлтийн эрдэмтэн гаргажээ. === Газар ус === Украин орон ерөнхийдөө [[Дорнод Европын тэгш тал]]д байна. Нутгийн 71% нам доор газар, 26% өндөрлөг , 3% уул нуруу гэдэг. Нам доор газар нь нутгийн өмнөд (тэнгисийн эрэг), хойд (᠌Полесийн), гол дундуур (Днепр орчмын) байдаг бол нутгийн баруун өмнөд бие уулархаг буюу [[Карпатын нуруу]], түүний ар бэл байна. Хажуугаар нь Днеприйн баруун өндөрлөг, Волыний өндөрлөг, нутгийн зүүн талаар Төв Оросын өндөрлөг байхаас гадна Крымын урд эргээр [[Крымын нуруу]] гэж бий. [[Говерла]] (2061 м) уул хамгийн өндөр цэг бол тэнгисийн эрэг нам доор цэг нь болно. Украины тал нутгийн дундуур [[Днепр]], [[Донец]], [[Өмнөд Буг гол|Өмнөд Буг]] зэрэг гол мөрөн урсдаг. [[Зураг: Karpaty,_pohled_při_stoupání_na_Hoverlu.jpg|thumb|left|200px|Украины [[Карпат]]]] === Уур амьсгал === Украин [[эх газрын уур амьсгал]]тай. 4 улиралтай ба Карпатын уур амьсгал арай өөр. Нутгийн баруун биеэр жилд 1,200 мм хур тунадастай бол зүүн хэсгээр 400 мм байх жишээтэй. Өвөл тэнгисийн эргээр арай дулаан, эх газрын гүн рүү арай хүйтэн. Жилийн агаарын дундаж температур 8 °C байдаг. [[Зураг:Spermophilus_suslicus2.JPG|thumb|right|200px|Украины дорнод талын [[зурам]]]] === Амьтан ургамал === Украины зүүн хэсгээр [[тал газар|тал]] хээр, баруун хэсгээр [[ой]] мод, уултай. Амьтан ургамал нь түүнд зохицсон байдаг. Ойд [[шилүүс]], [[чоно]], [[зэрлэг гахай]], [[хүрэн баавгай]], голд [[минж]], [[халиу]], [[булга]] байна. Загаснаас [[мөрөг]], [[зоодой]] загас байдаг ба орон даяар 6000 зүйлийн ургамал байна. === Ашигт малтмал === Украин орон [[төмрийн хүдэр]], [[нүүрс]], [[манган]], [[шатдаг хий]], [[газрын тос]], [[давс]], [[хүхэр]], [[бал чулуу]]ны нөөцтэй. == Хүн ам зүй == {| class="wikitable" style="line-height:0.9em; border:1px black; float:right; margin-right:1em; margin:10px" |+ ! style="width:160px;"| Үндэстэн !! Хувь <br>(2001 он) |- | [[Украин үндэстэн]] || 77.1 % |- | [[Орос үндэстэн]] || 17.3 % |- | [[Беларусь үндэстэн]] || 0.6 % |- | [[Молдав үндэстэн]] || 0.5 % |- | [[Крымын татарууд|Крымын татар]] || 0.5 % |- | бусад ард түмэн || 4.0 % |} [[Зураг:Ukrainians_in_national_costumes.jpg|thumb|right|200px|Украин хувцас]] [[Зураг:Ukraine_census_2001_Russian.svg|thumb|right|200px|Украины муж бүрт төрөлх орос хэлтний эзлэх хувь]] Украин дэлхийн 194 улсаас [[Улс орнууд хүн амын тоогоор|31–р]] олон хүнтэй улс юм. Гэсэн ч 1990 оноос Украины хүн амын тоо буурсаар байна. 1993 онд 52 сая байснаа 2001 онд тоолоход 48 сая , 2014 онд тооцоход 44,291,413 болжээ. 2010 оны үед мянган хүн тутамд 10 хүн төрж, 15 хүн өнгөрч байжээ. Одоо нэг км² газарт 77 хүн ноогдож байна. Аж үйлдвэр хөгжсөн дорнод нутаг ([[Донецк муж|Донецк]], [[Луганск муж|Луганск]], [[Харьков муж|Харьков]], [[Днепропетровск муж|Днепропетровск]]), Карпатын араар ([[Львов муж|Львов]], [[Ивано-Франковск муж| Ивано-Франковск]], [[Черновцы муж|Черновцы]]) хүн ам илүү шигүү оршин суудаг. === Ард түмэн === ==== Яс үндэс ==== Украины хүн амын дийлэнх олонх 77.8 хувийг [[украин үндэстэн]] эзэлж байна. Дараах 17.3 хувийг [[орос үндэстэн|оросууд]] бүрдүүлж, үлдсэн 4 хувьд [[беларусь үндэстэн|беларусь]], [[молдав үндэстэн|молдав]], [[Крымын татарууд|крымын татар]], [[болгар үндэстэн|болгар]], [[унгар үндэстэн|унгар]], [[румын үндэстэн|румын]], [[Польшууд|польш]], [[еврей]] хүмүүс байна. Украин, орос, беларусь, польш нь [[слав угсаатан]] юм. Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас өмнө еврей, польш, германчууд одооныхоосоо илүү хувь эзэлдэг байсан. ==== Хэл бичиг ==== Украин, оросын хэл хоёул дорнод [[Слав хэл|слав]] бүлэгт хамаарагдана. Украин улс [[ЗХУ]]-аас тусгаар тогтноод [[украин хэл]]ээ албан ёсоор түлхүү хэрэглэх болсон ч зүүн нутгийн иргэдийн дунд [[орос хэл]] давамгайлсан хэвээр байна. 2001 оны хүн амын тооллогоор 67% нь төрөлх хэл нь украин, 30% нь төрөлх орос хэлтэй гэж мэдүүлсэн бол 2004 оны нийгмийн судалгаанд 42% украинаар, 45% оросоор хэлэлцдэгээ хэлжээ. Төрийн эрх баригчид орос хэлийг хязгаарлах талаар ихээхэн хүч чармайлт гаргаж байгаа. Украин, орос хоёул [[слав хэлний салбар|нэгэн төрлийн]], бас [[кирил үсэг|кирил үсгээр]] бичдэг ч үсэг нь шууд хөрвөхгүй. Тухайлбал украины ᠌"г" үсэг /h/ авиагаар хэлэгдэж, "ґ" нь [г], "i" нь [и], "ї" нь [йи], "и" нь [ы] (жишээ нь ''Київ'' = [[Киев|Кыйив]]) болж галиглагдана. Бас ''лицарь'' - [рыцарь] гэж гийгүүлэгч сэлгэдэг. ==== Шашин шүтлэг ==== Украинд шашин шүтэх нь хүний эрхийн хэрэг. Хүн ардын 88 % [[Христийн шашин|христийн шашин шүтдэг]], гол нь зүүн хэсэгт [[үнэн алдартны шашин|үнэн алдартны]], бас [[католик шашин|католик]], [[протестант]] шашны урсгалын ёс уламжлалтай. Энд Үнэн алдартны урсгал Христийн тооллын X—XII зуунаас дэлгэрсэн ба Киевийн, Москвагийн гэсэн хоёр сүмийг дагадгаараа дотроо ялгарна. Социалист дэглэмийн үед шашин шүтлэг хориотой байсан тул 1990-ээд оноос шашин итгэл үнэмшлээ сэргээж эхэлсэн. Крымын татарчууд [[ислам]] шашин, еврей нь [[иудейн шашин]] шүтдэг. === Хот суурин === Украины хүн амын 67.2% хот газар суурин суудаг. Украинд одоо [[Украины хот суурин|457 хот]], 886 [[балгас]] (томоохон суурин) , 28552 суурин (гацаа, тосгон) байна. [[Зураг:Kyiv (234807751).jpeg|thumb|200px|[[Киев|Киев хот]]]] {|class="wikitable" |+ Украин улсын 16 том хот |- valign="top" | * [[Киев]] (2,814,258 хүнтэй) * [[Харьков]] (1,441,622) * [[Одесса]] (1,003,705) *[[Днипро хот|Днипро]] (1,001,962) * [[Донецк]] (962,024) *[[Запорожье хот|Запорожье]] (772,600) * [[Львов]] (760,026) * [[Кривой Рог]] (664,499) || * [[Николаев]] (498,518 хүнтэй) * [[Мариуполь]] (486,856) *[[Луханск]] (431,109) * [[Винница]] (370,800) * [[Макеевка]] (358,156) * [[Севастополь]] (340,297) *[[Симферополь]] (336,330) * [[Херсон]] (302,526) |} == Эш түүх == === Эртний үе === [[Зураг:Vasnetsov_Bapt_Vladimir.jpg|180px|right|thumb|[[Владимир гүн]] 988 онд христийн шашинд оржээ]] Украинд [[палеолит]], [[неолитийн]] үеийн хүний ул мөр олддог. Судлаачид 300 гаруй эртний булш, газрыг нээн судалсан. Анхны оршин суугч нь [[киммер]] байв. Түүнийг иран угсааны [[скиф]] аймаг МЭӨ VII зуунд цохьсон. Мөн үеэс өмнөд эргээр [[Эртний Грек|Грекийн]] худалдааны суурин босч байлаа. МӨЭ 200 оноос скифийг [[сармат]] залгаж удалгүй баруун хойноос [[гот]] нүүн иржээ. Готыг Азиас ирсэн [[хүн (аймаг)|хүн]] аймаг 380 онд хөөж араас нь VII зуунд [[булгар]], дараа нь [[хазар]] зэрэг [[түрэг]] угсаатан ирж Украины дорно өмнөд нутагт суужээ. Харин Украины өрнө умард нутагт [[слав]] угсаатан байсан бөгөөд тэдгээр хэдэн аймгийг ''полян'', ''древлян'', ''северян'', ''бужан'' гэсэн нэрээр ялган судалсан. [[Зураг:Kievan_Rus_en.jpg|thumb|180px|left|XI зууны [[Киевийн Русь]]]] === Киевийн Русь === IX зуунаас [[дорнод слав]]чууд анхны төрт улсаа байгуулж эхэлсэн. [[Рюрик]] хэмээх [[варяг]] (умардын усчин, худалдаачин аймаг) хүн байгуулсан гэдэг бөгөөд [[Их Новгород|Новгородод]] (862—882) эзэн суусныг хүү [[Олег гүн|Олег]] нь залгаж [[Днепр]] мөрнөөр урагшилж [[Киев]]т (882—1240) төвлөжээ. Үнэндээ олон аймгийн холбоо байсаныг Киевийн их гүн толгойлдог байв. 988 онд Киевийн [[Владимир гүн|Владимир]] их гүн (980–1015) [[Визант]]аас [[христийн шашин|христийн шашныг]] ([[үнэн алдартны шашин]]) залж улсын шашин болгосон бол түүний хүү [[Цэцэн Ярослав]] (1019–1054) сүм дуган, номын сан, «''[[Русийн үнэн|правда роусьскаΙа]]''» (Русийн үнэн) гэсэн хууль цааз гаргаж улс иргэд ээ авч явжээ. [[Печенег]]т цохиулаад русийн хүч суларсан бөгөөд Украин орны дорнод нутагт [[кипчак]] аймаг орж иржээ. [[Киевийн Русь]] [[Владимир Монамах]] (1113–1125)-аас хойш үндсэндээ бутарч, нүүдэлчин аймгийн дайралтад ихээр өртөн суларч ухраад 1169 оноос хойш их гүн [[Владимир]] балгаснаа суудаг болсон ба эцэстээ 1240 онд [[Бат хан|Бат хааны]] удирдсан [[монгол үндэстэн|монгол]] цэрэг [[Киев]]ийг шатааж нэгэн үеийг дуусгасан. [[Зураг:Rzeczpospolita2nar.png|thumb|180px|right|1619 он. XIV зуунаас Украины ихэнх нутаг [[Литва]], [[Польш]]ийн мэдэлд орсон]] === Хуваагдсан газар === [[Зүчийн улс]] Украины зүүн өмнөд хэсгийг хянаж байсан бөгөөд төв болон баруун хэсэгт слав ноёд урьдын адил байж [[Алтан Орд|Алтан ордод]] алба барьж байсан. 1321 онд Литвын [[Гедемин]] гүн [[Ирпень]] голын эрэгт дорнод славын цэргийг ялж Киев, [[Переяславль]], [[Белгород]] хотыг эзэлсэн бол 1340–1366 онд Польшийн [[III Казимир]] ван [[Галиц]]-[[Волынь]] нутгийг эзлэн авчээ. Үүнээс [[Литва]], [[Польш]] олонтоо халдаж байсаар их газрын эзэн суусан бөгөөд улмаар хот, суурин ч олныг үүсгэсэн юм. Үүний хажуугаар [[Алтан Орд|Алтан Ордны]] өвийг залгаж 1441 онд [[Хажи I Герай]] [[Крым]] хавийн газарт [[Крымын ханлиг]]ийг байгуулсан нь 300 гаруй жил оршин тогтнож байсан. 1569 онд Литв, Польшийн дээдэс ураг холбосноор Украины ихэнх нутаг [[Польш-Литвын хамтын нөхөрлөл]]ийн эзэмшил болжээ. Энэ үеэс нутгийн ноёд [[Польшууд|польш]]<nowiki/>уудыг дагаж [[католик]] шашинд ихээр орж байсан, нутгийн ард дарлагдаж байсан нь эргээд тэмцэл өдөөж XVI зуунд Польш, Крымын хилээр оросын [[казак]] анги бүрэлджээ. === Казак, Орос, Зөвлөлт === [[Зураг:Location_of_Cossack_Hetmanate.png|thumb|right|180px|[[Хазагийн гетманы газар]]]] Харц язгуурт [[казак]]уудыг Польш эхэндээ татарын эсрэг ашиглаж байсан бол [[Богдан Хмельницкий]]н удирдсан [[Запорожье муж|Запорож мужийн]] казак 1648—1654 онд Польшийн эсрэг босч өөртөө засах эрх бүхий [[гетман|гетманы]] ноёлох ёсыг үүсгэжээ. Гетман ноёны газар нутаг Украины төв хэсгийг хамаарч зуу гаран жил оршсон (1649—1764) бөгөөд Украин улс байх оршил суурь болжээ. Польш, [[крымын татарууд|крымын татар]] ([[Османы эзэнт гүрэн|Османы]] туркээр дэмжүүлсэн), [[Оросын Хаант Улс|Орос]], казакийн (Оросыг түшсэн) газар нутгийн тэмцэл хурцдан 1657–1686 онд гучин жил байлдсаны эцэст Орос, Польш хоёр Украиныг баруун зүүн хэсэгт таллан хуваан авчээ. 1709 онд казакийн гетман [[Иван Мазепа]] (1639–1709) Шведтэй хамсаж Оростой дайтаад алуулсан ба Оросын хатан хаан 1764 онд гетман тодруулахыг болиулж шууд оросын харьяа болгов. 1772-1795 онд Польшийнх байсан баруун нутгаас Галицыг [[Австри]], бусдыг Орос авсан төдийгүй 1783 онд [[Крым]] Орост нэгтгэгдсэн. Шинэ эзэлсэн газарт орос, Украинчууд шилжин суурьшиж [[Запорожье]] (1770), [[Кривой Рог]] (1775), [[Херсон]] (1778), [[Севастополь]] (1783), [[Николаев]] (1789), [[Одесса]] (1794), [[Луганск]] гээд олон хот үүсч хөгжжээ. [[Зураг:Taras Shevchenko selfportrait oil 1840-2.jpg|thumb|140px|left|[[Тарас Шевченко]]]] XIX зуунаас Украин хөдөө аж ахуйн орон байхаа больж хотжиж, үйлдвэржиж эхэлсэн. Украин хэлээр бүтээл туурвисан яруу найрагч [[Тарас Шевченко]] (1814–1861), эрдэмтэн, улс төрч [[Михаил Драгоманов]] (1841–1895) гээд [[Украин үндэстэн]] сэргэж босчээ. 1863, 1876 оны Оросын хатан хааны шийдвэрээр [[Украин хэл]]ээр хэвлэн нийтлэхийг хориглож байв. Зууны төгсгөлд Драгоманов Украин нутаг [[Галиц]]ыг Австриас эргүүлэн авахаар хөөцөлдөж, тэнд тэмцэл өрнөж өөртөө засах эрх нь дээшилсэн ба XX зуунд Украиндаа нэгдсэн. [[Зураг:Ukraine-growth.png|thumb|180px|right|[[Зөвлөлт Украин|ЗСБН Украин]]ы газар нутгийн өөрчлөлт]] [[Дэлхийн I дайн]]д Орос, Австри эсрэг тал болж орсон бөгөөд үр дүнд нь хоёулаа задарсан. 1917–1920 онд Украинд зорилго нь ижил болоод өөр тав зургаан улс үүсэхээр өрсөлдсөн бөгөөд 1919 онд нутгийн дорнод талд [[Харьков]]т төвлөн байгуулагдсан [[Зөвлөлт Украин]] шалгарчээ. 1934 онд [[Киев]]т нийслэллэсэн. Зөвлөлт Украин 1924 онд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт Орост]] нутаг өгч, 1939–1940 онд Польш, [[Румын]], [[Чехословак]]аас нутаг авсан ба 1954 онд Украин Орос оронд нэгдсэний 300 жилийн ойгоор Крымыг шилжүүлэн авсан байна. 1932–1933 онд хэдэн сая хүн өлсөж үхэж байв. [[Дэлхийн II дайн]]д Украин галын шугам болж их хохирсон бөгөөд 5–8 сая хүнээр хорогдсон гэдэг. Дайны дараа Украин аж үйлдвэржсэн бөгөөд төмөрлөгийн хүнд аж үйлдвэр, армийн зэвсэг техник, өндөр технологийн үйлдвэр хөгжиж [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын нийт бүтээгдэхүүний 20–33 хувийг хийж байв. Украинаас [[Никита Хрущёв]], [[Леонид Брежнев]] зэрэг нам төрийн тэргүүн, тамирчин, урлагчин, эрдэмтэн гээд олон алдартан төрж гарсан. 1986 онд [[Чернобылийн осол|Чернобылийн АЦС]] дэлбэрч дэлхий дахиныг сэрээж байлаа. === Тусгаар Украин === [[Зураг:Joesjtsjenko_Marion_Kiev_2004.jpg|thumb|left|180px|Улбар шар хувьсгал]] 1991 онд [[ЗХУ]] задарч [[Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөл|ТУХН]] болгох, Украиныг тусгаар улс болгох бүх нийтийн санал асуулга Украинд болж 70, 90 хувиар тус тус дэмжигдэв. 1991 оны VIII сарын 24-нд Зөвлөлт Украины Дээд Зөвлөлөөс Украин улс тусгаар тогтносныг зарлан тунхаглаж, XII сарын 8, 21-нд Украины ерөнхийлөгч [[Леонид Кравчук]] Орос болон Беларусийн удирдагч нарын хамт ЗХУ-г задлан бутаргах, ТУХН-ыг үүсгэх Гэрээнд гарын үсэг зурсан. Тусгаар Украин бусдынхаа адил шилжилтийн хямралд орж, үнийн огцом өсөлт, эдийн засгийн огцом бууралттай 1990-ээд оныг үдсэн. 1996 онд [[Леонид Кучма]] улсын ерөнхийлөгч болсон ба төрийн хэлбэрийг [[холимог бүгд найрамдах засаг]] болгож шинэ Үндсэн хуулиа баталжээ. [[Зураг:2014-03-08._%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B2_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B5_015.jpg|thumb|right|180px|Орост нэгдэхийн төлөө [[Донецк]]ийн цуглаан]] Шинэ зуунд Украины ард түмэн хоёр тийш зүтгэв. 2004 оны ерөнхийлөгчийн сонгуулиар [[Орос улс]]тай найрсаг Виктор Янукович ялсан боловч [[Европын холбоо]] рүү зүтгэсэн [[Виктор Ющенко]]г дэмжсэн олон түмэн «[[Улбар шар хувьсгал]]» хэмээгдсэн их жагсаал, цуглааныг үүсгэснээр дахин сонгууль явуулахад Ющенко дийлж 2005 оны эхнээс ерөнхийлөгч болсон. Орос шатдаг хийн нийлүүлэлтээр хавчиснаас 2010 онд [[Виктор Янукович]] сонгогджээ. 2013 оны 11 дүгээр сард Ерөнхийлөгч В.Янукович Украин-Европын холбооны хамтран ажиллах гэрээг батлахыг больж, харин Оросоос их хэмжээний зээл хөнгөлттэй авахаар болсонд [[украин үндэстэн|украин]]-[[орос үндэстэн|орос]], баруун-зүүн нутгийнхны эрх ашиг дахин зөрж урьдын адил украинчууд нь Тусгаар тогтнолын талбайд цугласан («[[Евромайдан]]»). 2014 оны 2 дугаар сард Янукович аргагүйдэн Орос зугтан руу дүрвэж жагсагчид төрийн эрхэнд гарчээ. Гэтэл зай өгөлгүй [[орос үндэстэн]] олонхийг эзэлсэн [[Крым]], [[Севастополь]]д Украинаас салж [[Орос улс]]ад нэгдэх үйл явц огцом амжилттай бүтээд зогссонгүй дорнод хязгаарын [[Донецк|Донецк]], [[Луганск муж|Луганск]] мужид мөн ижил зорилготой [[Донбасс дахь дайн|дайн]] эхэлсэн. 2022 оны 2 дугаар сарын 24-нд ОХУ Донецк, Луганск дахь иргэдээ хамгаалах нэрээр Украин руу [[2022 онд Орос Украин руу довтолсон нь|довтлон оров]]. [[Орос-Украины дайн]] Украины эх газрыг хамарч, Крымээс гадна зүүн өмнөд хэсгийн 4 мужийг хамарсан, нийт улсын газар нутгийн 18%-иас илүүг эзлээд байлдсаар байна. Орос-Украины дайнд 500 мянга гаруй хүн амь үрэгдэж, 5-10 сая хүн дүрвэн нүүгээд байна. == Төр засаг == [[File:Chart_Constitution_of_Ukraine_EN.svg|Украины улсын үндсэн хуулиар эрх мэдлийг хуваарилсан|thumb|250px]] Украин нь хагас [[ерөнхийлөгчийн засаг]]тай, [[хууль тогтоох эрх мэдэл|хууль тогтоох]], [[гүйцэтгэх эрх мэдэл|гүйцэтгэх]], [[шүүх эрх мэдэл|шүүх]] гурван эрх мэдэл тусдаа [[парламентийн засаг]]тай [[улс]] юм. Украин улсын [[үндсэн хууль|үндсэн хуулийг]] Дээд хурал (Верховна Рада)-аар 1996 онд баталсан. [[Үндсэн хуулийн цэц]] нь үндсэн хууль зөрчигдсөн эсэхийг тодорхойлдог. Ерөнхийлөгч нь [[төрийн тэргүүн]] бөгөөд 5 жилийн хугацаатай, иргэдийн саналаар сонгогддог. Ерөнхийлөгч нь "Сайд нарын танхим" буюу [[Засгийн газар]]т [[гадаад харилцаа]], [[аюулгүй байдал|аюулгүй байдлын]] [[сайд]] болон [[ерөнхий прокурор]]ыг тохоон томилох санал болгох эрхтэй. Хууль тогтоох дээд байгууллага Дээд хурал ([[Верховна Рада]]) нь 450 суудалтай нэг танхимтай. Энэхүү парламент нь гүйцэтгэх эрх мэдлийг хэрэгжүүлэгч Засгийн газар, түүнийг удирдах [[Ерөнхий сайд]]ыг томилдог. [[Дээд шүүх]] нь шүүх эрх мэдлийн үндсэн байгууллага байна. Орон нутгийн эрх мэдлийг хэрэгжүүлэгч нутгийн удирдлагууд байна. Нутгийн зөвлөл, хотын дарга нар нь тухайн нутгийн сонгуулиар сонгогдож, нутгийн төсвийг захиран зарчуулдаг. Аймаг, тойрог зэрэг нутгийн удирдлагыг ерөнхийлөгч нь ерөнхий сайдтай зөвлөлдөн томилдог. === Гадаад харилцаа === 1945 онд [[ЗХУ]] нь [[НҮБ]]-ийг байгуулалцсанаар [[Зөвлөлт Украин]] нь НҮБ-ийн гишүүн болон нэгдсэн гэж үздэг. Тусгаар тогтносон Украин нь мөн НҮБ-ын гишүүн орон юм. 1992 онд ЗХУ бутрахад [[Орос]], Украин, [[Беларусь]] зэрэг орон нь ТУХН-ийг байгуулсан. 1998 онд Украин [[Европын холбоо]]той хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан. Украин нь улс төрийн хувьд [[ОХУ]]-тай ойр байх эсвэл [[Европын холбоо]] болон [[НАТО]] цэргийн эвсэлд эвсэх гэсэн хоёр талт үзлийн дунд тэлэгдсэн. Орос нь Украины энэхүү Европ, НАТО руу чиглэсэн хувьсгалд дургүйцсэнээр 2014 оноос эхлэн [[Орос-Украины дайн]]ыг эхлүүлж [[дэлхийн 2-р дайн]]аас хойших хамгийн том зэвсэгт мөргөлдөөнийг [[Европ]]т үүсгээд байна. Украин нь 2020 онд Европын холбооны гишүүн [[Польш]], [[Литва]]тай, 2021 онд тус холбоонд орохоор хүсэлт өгсөн [[Гүрж]], [[Молдав]]тай хамтран ажиллах санамж бичиг тус тус солилцсон. [[Зураг:UA_25th_brigade_BMP-1TS_02.jpg|thumb|Украины цэрэг. 2022 он]] === Цэрэг зэвсэг === ЗХУ задарсны дараа Украинд байсан [[цөмийн зэвсэг|цөмийн зэвсгүүдийг]] буулгаж Орост өгсөн ба [[цөмийн зэвсэггүй орон|цөмийн зэвсэгүй орны]] гэрээнд гарын үсэг зурж 1996 онд бүх цөмийн зэвсгийг зөөж гаргаж дууссан. Украин [[төвийг сахисан улс]] байхаа зарлаж, Тусгаар Украин нь зэвсэглэлийг бууруулж ЗХУ-ын үед 780 мянга байсан цэргийн тоог 300 мянга болтол бууруулсан. Одоогоор Украин 196 мянган цэргийн хүн, 900 бэлтгэл хүчинтэй. Украин нь [[НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаа]]нд хамрагдаж [[Сомали]], [[Ирак]], [[Косово]]д цэрэг илгээж байсан. [[НАТО]]-д элсэх хүсэл, хэлэлцээгээ 2000-аад оноос эхлүүлсэн. 2014 оноос эхэлсэн [[Орос-Украины дайн]]д олон улсаас дрон зэрэг зэвсэг нийлүүлсэн боловч [[пуужин]], [[тэсрэх бөмбөг|бөмбөгдөлтөөс]] хамгаалах зэвсэг дутмаг байна. Явган цэргүүд танк эсэргүүцэх, болон намаар ниссэн онгоц устгах зэвсгээр тоноглогдсон байна. 2023 оны 8-р сарын байдлаар АНУ-ын тооцоолсноор 2022 онд Орос Украин руу халдсанаас хойш Украины 100 мянга илүү цэрэг амь үрэгдсэн гэжээ. === Орон нутаг === [[File:Map of Ukraine with cities (2014-2022).png|thumb|350px|Ukraine (2021) — major cities and adjacent countries|thumb|250px|1-р түвшний засаг захиргааны хуваарь. 2021 он]] Украин улс нь эхлээд 27 нутаг (24 [[муж]], 1 [[өөртөө засах бүгд найрамдах улс]] - [[Крым]]), 2 [[тусгай нөхцөлт хот]] - [[Киев]], [[Севастополь]])-аас бүрдсэн нэгдмэл төрийн байгууламжтай улс юм. 24 муж болон Крым нь цааш засаг захиргааны 2-р түвшинд 136 район (тойрог) болон орон нутгийн ач холбогдолтой хотуудад хуваагддаг. {| class="wikitable" style="min-width:65%" | colspan=2 align=center | [[Украин|Украин улсын нэгдүгээр түвшний засаг захиргааны 27 нутгийн хуваарь]] |- !colspan=2|24 муж |- | colspan=2 style="vertical-align:top;"|{{colbegin|colwidth=10em}} * [[Черкас муж|Черкас]] * [[Чернигов муж|Чернигов]] * [[Черновцы муж|Черновцы]] * [[Днепропетровск муж|Днепропетровск]] * [[Донецк муж|Донецк]] * [[Ивано-Франковск муж|Ивано-Франковск]] * [[Харьков муж|Харьков]] * [[Херсон муж|Херсон]] * [[Хмельницкий муж|Хмельницкий]] * [[Киев муж|Киев]] * [[Кировоград муж|Кировоград]] * [[Луханск муж|Луханск]] * [[Львов муж|Львов]] * [[Николаев муж|Николаев]] * [[Одесса муж|Одесса]] * [[Полтава муж|Полтава]] * [[Ровно муж|Ровно]] * [[Сумы муж|Сумы]] * [[Тернополь муж|Тернополь]] * [[Винница муж|Винница]] * [[Волынь муж|Волынь]] * [[Закарпат муж|Закарпат]] * [[Запорожье муж|Запорожье]] * [[Житомир муж|Житомир]] {{colend}} |- !1 өөртөө засах бүгд найрамдах улс !2 тусгай нөхцөлт хот |- | style="vertical-align:top;"| * [[Крым|Бүгд Найрамдах Өөртөө Засах Крым Улс]] | style="vertical-align:top;"| * [[Киев]] * [[Севастополь]] |} === Эзлэгдсэн газар нутаг === 2014 онд [[Крым|Бүгд Найрамдах Өөртөө Засах Крым Улс]], Тусгай нөхцөлт [[Севастополь]] хот нь ОХУ-д сайн дураараа нэгдсэн. Украин болон олон улс хүлээн зөвшөөрөөгүй байна. 2022 онд ОХУ нь цэргийн хүчээр дайрч [[Луханск муж]], [[Донецк муж]], [[Запорожье муж]], [[Херсон муж]]ийн дийлэнх хэсгийг цэргийн хүчээр эзлээд байгаа. == Эдийн засаг == Украин улсын [[дотоодын нийт бүтээгдэхүүн]] 2025 оны тооцооллоор 205 тэрбум [[америк доллар|ам.доллар]] ([[Улс орнуудын ДНБ-ийн хэмжээ|58-р том]]) ба [[Худалдан авах чадвар]]аар тэгшитгэсэн ДНБ 690 тэрбум ам.доллар (45-р том) байна. Харгалзан [[нэг хүнд ноогдох нэрлэсэн дотоодын нийт бүтээгдэхүүн|нэг хүнд ноогдох нэрлэсэн ДНБ]] 6200 ам.доллар (112-р том), ХЧТ-аар тэгшитгэсэн нэг хүнд ноогдох ДНБ 21000 ам.доллар (89-р том) байна. Нийт эдийн засгийн 5.8% [[хөдөө аж ахуй]], 26.5% [[аж үйлдвэр]], 67.8% [[үйлчилгээ]] салбарт бий болсон. Украин нь Европын орнуудтай харьцуулахад дунджаас доогуур амьдралтай. [[Ажилгүйдлийн түвшин]] 4.5%, [[ядуурлын түвшин]] 1%. [[Сарын дундаж цалин]] 2021 онд 525 ам.доллар байв. Украины хүн амын 5-15 хувь нь дундаж түвшний амьдралтай гэсэн ба улсын өрийн хэмжээ 2020 онд нэрлэсэн ДНБ-ийн 50%-тай тэнцэж байсан. [[Үнийн өсөлтийн түвшин]] 2025 онд өндөр буюу 12% байна. [[File:Spasiv_Rivne_Oblast_Ukraine_4.jpg|thumb|Ровно муж дахь тариалангийн талбай]] === Хөдөө аж ахуй === Украины хөдөө аж ахуй салбар том. Европын "талхны сагс" гэдэг хочтой. [[Улаан буудай]]н экспортоор дэлхийд эхний 5 байрт байна. Мөн [[наранцэцгийн тос]] (дэлхийн экспортын 50%), [[эрдэнэ шиш]] (дэлхийн экспортын 12%), [[арвай]] (14%), [[рапс]]ын ургамал тариалдаг (14%), гадаад улс руу гаргадаг. Наранцэцгийн тос үйлдвэрлэлийн «[[Кернел]]» компани байна. === Аж үйлдвэр === Украинд ашигт малтмалын олборлолт, хөнгөн үйлдвэр хөгжсөн. Украин нь түх төрлийн тээврийн хэрэгсэл, сансрын хөлөг үйлдвэрлэж байна. Эзлэгдсэн [[Донбасс]] нутагт нүүрс, шатдаг хийн нөөц их. Украины хамгийн том компани нь төмрийн «[[Метинвест]]», мөн төмрийн «[[АрселорМиттал Кривой Рог]]» компаниуд байна. === Үйлчилгээ === Украинд жижиглэн худалдааны «[[АТБ-Маркет]]», «[[Fozzy Group]]» компаниуд томдоо орно. [[File:Electricity_production_by_source,_Ukraine,_OWID.svg|thumb|Украин улсын эрчим хүч үйлдвэрлэлийн бүтэц. 1985-2024 он]] === Гадаад худалдаа === Гадаад худалдааны 50%-аас илүү хэсэг нь [[Европын холбоо]]той хамаралтай. Түүн дотроо экспорт импортын 11% [[Польш]], 7% [[Испани]], 7% [[Герман]] голлодог. Үүнээс гадна [[Хятад]]аас импортын 20%, экспортын 6% харилцан хамааралтай. Дайны нөлөөгөөр Африкийн Эритрей зэрэг олон оронд Украинаас ирдэг үр, тариа ховордож байгаа. === Эрчим хүч === Укрианд [[шатдаг хий]], [[нүүрс]], [[цөмийн энерги]], [[газрын тос]]ноос [[цахилгаан]] болон [[дулаан]] гаргаж байна. Нүүрсний салбар дайнаас болж сүйдсэн. Цахилгааны тал хувийг цөмийн энерги, нүүрсээс гарган авдаг. Европ тив дэх хамгийн том атомын цахилгаан станц болох [[Запорожьегийн цахилгаан станц]] нутгийн төв хэсэгт байрладаг. [[Эрчим хүч]] үйлдвэрлэлийн «[[ДТЕК]]» компани байна. Украин шатдаг хийн импортоо [[ОХУ]]-аас 2015 оноос эхлэн бууруулсан ба ОХУ нь [[Нордстрийм]] шугмыг ашиглах болсноор Украинаар дамжин өнгөрдөг шатдаг хийн хэмжээ буурчээ. === Аялал жуулчлал === Дайнаас өмнө аялал [[жуулчлал]]ын орлого өндөр байсан. [[Украины долоон гайхамшиг]], [[Украины байгалийн долоон гайхамшиг]] зэрэг үзвэрийн газруудыг тодруулсан ба байгалийн газрын байц олон янз тул [[Хар тэнгис]]ийн эрэг дагуу амрах, [[ууланд гарах]], [[цанаар гулгах]] гэх мэт болон эртний [[цайз]] шилтгээн, [[сүм]] хийдийг сонирхон жуулчид ирдэг байв. [[Киев]], [[Львов]], [[Одесса]] хотуудад жуулчдын гол хотууд байсан. == Мөн үзэх == * [[Хмельницкийн бослого]] * [[Запорожийн Сичь]] * [[Казак]] * [[Казакийн гетманы газар]] * [[Зөвлөлт Социалист Украин Улс]] == Цахим холбоос == * {{commons|Україна}} == Лавлах холбоос == {{лавлах холбоос}} {{Европ}} {{ЕАБХАБ-ын гишүүн улсууд}} {{Хөтлөгч мөр Хар тэнгисийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны байгууллага}} [[Ангилал:Украин| ]] [[Ангилал:Европын орон]] [[Ангилал:Европын зөвлөлийн гишүүн]] [[Ангилал:Зүүн Европ]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] [[Ангилал:Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөлийн гишүүн орон]] [[Ангилал:Зөвлөлт Холбоот Улсын дараах улс]] bozcue4j5ec4dc8d67piw8e36auci0s 0 9223 875967 875623 2026-11-11T12:56:48Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875967 wikitext text/x-wiki {{short description|Archipelagic country in Southeast Asia}} {{redirect|Филиппин|Нидерландын сууринг|Филиппин, Нидерланд}} {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Бүгд Найрамдах Филиппин Улс<br/><span style="text-align:left;">{{МонголЮникод|ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ<br/>ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ<br/>ᠹᠢᠯᠢᠫᠫᠢᠨ<br/>ᠤᠯᠤᠰ|size=1em}}</span> | common_name = Филиппин | native_name = {{native name|fil|Republika ng Pilipinas}} | image_flag = Flag of the Philippines.svg | flag_size = 130 | flag_type = [[Филиппиний төрийн далбаа|Төрийн далбаа]] | image_coat = Coat of arms of the Philippines.svg | symbol_type = [[Филиппиний төрийн сүлд|Сүлд]] | national_motto = <br />{{lang|fil|[[Филиппиний үндэсний уриа|Maka-Diyos, Maka-tao, Makakalikasan at Makabansa]]}}<ref>{{Cite PH act |title=Flag and Heraldic Code of the Philippines |chamber=RA |number=8491 |date=February 12, 1998 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1998/02/12/republic-act-no-8491/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170525084350/https://www.officialgazette.gov.ph/1998/02/12/republic-act-no-8491/ |archive-date=May 25, 2017 |access-date=March 8, 2014 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |location=Metro Manila, Philippines}}</ref><br />"Бурхан, Ард Түмэн, Байгаль, Улсынхаа төлөө" | national_anthem = "{{lang|fil|[[Филиппиний төрийн дуулал|Lupang Hinirang]]}}"<br />"Шилмэл нутаг"{{parabr}}{{center|[[File:Lupang Hinirang instrumental.ogg]]}} | image_map = {{Switcher|[[File:PHL orthographic.svg|frameless]]|Дэлхийн бөмбөрцөг|[[File:Location Philippines ASEAN.svg|upright=1.15|frameless]]|АСЕАН-ы газрын зураг|default=1}} | capital = [[Манила]] (''де-юре'')<br />[[Нийслэлийн бүс (Филиппин)|Их Манила]]{{efn|name=a|Манила нь улсын нийслэлээр тооцогддог ч [[засгийн газрын суудал]] нь Манила хот нь нэг хэсэг болох "Метро Манила" гэгддэг Үндэсний Нийслэлийн бүс юм.<ref>{{Cite PH act |title=Establishing Manila as the Capital of the Philippines and as the Permanent Seat of the National Government |chamber=PD |number=940, s. 1976 |date=May 29, 1976 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1976/05/29/presidential-decree-no-940-s-1976/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170525084430/https://www.officialgazette.gov.ph/1976/05/29/presidential-decree-no-940-s-1976/ |archive-date=May 25, 2017 |access-date=April 4, 2015 |website=[[Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |location=Manila, Philippines}}</ref><ref>{{cite web|title=Quezon City Local Government – Background |url=https://quezoncity.gov.ph/index.php/about-the-city-government/background |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200820074250/https://quezoncity.gov.ph/index.php/about-the-city-government/background |archive-date=August 20, 2020 |access-date=August 25, 2020 |publisher=Quezon City Local Government}}</ref> Олон улсын төрийн байгууллагууд Манилагийн нийслэлд байрладаг [[Малаканянг ордон]] болон бусад байгууллага/агентлагуудаас гадна Метро Манилагийн янз бүрийн хэсэгт байрладаг.}} (''де-факто'') | largest_city = [[Кесон хот]]<!--Although [[Davao City]] has the largest land area, the article on [[largest city]] says we should refer to the most populous city, which, {{As of|2006|lc=y}}, is [[Quezon City]]. See the discussion page for more information. Changing this information without citation would be reverted.--> | official_languages = [[Филиппин хэл|Филиппин]] ба [[Англи хэлний Филиппин аялга|Англи хэл]] | recognized_regional_languages = {{collapsible list | title = [[Филиппиний хэлнүүд|19 хэлнүүд]]<ref name="GMA-DepEd-7-Languages" /> | [[Акланон хэл]] | [[Бикол хэл]] | [[Варай хэл]] | [[Иватан хэл]] | [[Ибанаг хэл]] | [[Илокано хэл]] | [[Капампанган хэл]] | [[Кинарайа хэл]] | [[Магинданао хэл]] | [[Маранао хэл]] | [[Пангасинан хэл]] | [[Самбал хэл]] | [[Себуана хэл]] | [[Суригаонон хэл]] | [[Тагалог хэл]] | [[Таусуг хэл]] | [[Хилигайнон хэл]] | [[Чабакано хэл]] | [[Якан хэл]] | }} | languages_type = Үндэсний [[дохионы хэл]] | languages = [[Филиппиний дохионы хэл]] | languages_sub = yes | languages2_type = Бусад зөвшөөрөгдсөн хэл{{efn|name=b|1987 оны Үндсэн хуульд: "Испани, араб хэлийг сайн дурын үндсэн дээр сурталчлах ёстой." гэж заасан байдаг<ref name="GovPH-OfficialLanguage" />}} | languages2 = [[Испани хэлний Филиппин аялга|Испани]] ба [[Араб хэл]] <!--Do not remove Spanish and Arabic from the languages list as it is recognized as an optional language in the 1987 Constitution of the Philippines-->| languages2_sub = yes | ethnic_groups = {{#invoke:list|unbulleted | 33.7% [[Висаяа үндэстэн|Висаяа]] | 24.4% [[Тагалог үндэстэн|Тагалон]] | 8.4% [[Илокано үндэстэн|Илокано]] | 6.8% [[Бикол үндэстэн|Бикол]] | 26.2% [[Филиппин дэх угсаатны бүлгүүд|бусад]] }} | ethnic_groups_year = 2010<ref name="PSAGovPH-2021-Figures" /><!-- using figures for 2010 given in the cited source--><!--parameter ethnic_groups_ref not supported by the infobox--> | demonym = [[Филиппинчүүд‎]]<br /> [[Пиной]]<br />(''ярианы'') | government_type = [[Нэгдмэл улс|Нэгдмэл]] [[Ерөнхийлөгчийн засаглалын систем|ерөнхийлөгчийн]] [[Филиппиний Үндсэн хууль|үндсэн хуульт]] [[бүгд найрамдах улс]] | leader_title1 = [[Филиппиний Ерөнхийлөгч|Ерөнхийлөгч]] | leader_name1 = [[Бонгбонг Маркос]]<!-- Article is at Bongbong Marcos, do NOT use Ferdinand Marcos Jr. unless the article itself is renamed. --> | leader_title2 = [[Филиппиний Дэд Ерөнхийлөгч|Дэд Ерөнхийлөгч]] | leader_name2 = [[Сара Дутерте]]<!-- Article is at Sara Duterte, do NOT use Sara Duterte-Carpio unless the article itself is renamed. --> | leader_title3 = [[Филиппиний Сенатын дарга|Сенатын дарга]] | leader_name3 = [[Мигз Зубири]]<!-- Article is at Migz Zubiri, do NOT use Juan Miguel Zubiri unless the article itself is renamed. --> | leader_title4 = [[Филиппиний Төлөөлөгчдийн танхимын дарга|Танхимын дарга]] | leader_name4 = [[Мартин Ромуалдес]]<!-- Article is at Martin Romualdez, do NOT use Ferdinand Martin Romualdez unless the article itself is renamed. --> | leader_title5 = [[Филиппиний Ерөнхий шүүгч|Ерөнхий шүүгч]] | leader_name5 = [[Александр Гесмундо]] | legislature = [[Филиппиний Конгресс|Конгресс]] | upper_house = [[Филиппиний Сенат|Сенат]] | lower_house = [[Филиппиний Төлөөлөгчдийн танхим|Төлөөлөгчдийн танхим]] | sovereignty_type = [[Филиппиний бүрэн эрхт байдал|Тусгаар тогтнол]] | sovereignty_note = ([[АНУ]]-аас) | established_event1 = [[Филиппиний тусгаар тогтнолын тунхаглал|Испанийн эзэнт гүрнээс тусгаар тогтнолоо зарлав]] | established_date1 = 6 сарын 12, 1898 он | established_event2 = [[Парисын гэрээ (1898)|Испаниас АНУ-д шилжүүлэв]] | established_date2 = 12 сарын 10, 1898 он | established_event3 = [[Филиппиний хамтын нөхөрлөл|АНУ-тай хамтын нөхөрлөлийн статус]] | established_date3 = 11 сарын 15, 1935 он | established_event4 = [[Манилагийн гэрээ (1946)|АНУ-аас тусгаар тогтнол олгов]] | established_date4 = 7 сарын 4, 1946 он | established_event5 = [[Филиппиний Үндсэн хууль|Одоогийн үндсэн хууль]] | established_date5 = 2 сарын 2, 1987 он | area_km2 = 300000 | area_footnote = <ref name="NAMRIAGovPH-InfoMapper-1991">{{cite journal|date=December 1991 |title=Land Use and Land Classification of the Philippines |url=http://www.namria.gov.ph/jdownloads/Info_Mapper/00a_im_dec911.pdf |journal=Infomapper |publisher=[[National Mapping and Resource Information Authority]] |volume=1 |issue=2 |page=10 |issn=0117-1674 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122012339/http://www.namria.gov.ph/jdownloads/Info_Mapper/00a_im_dec911.pdf |archive-date=January 22, 2021}}</ref><ref name="Boquet-2017">{{cite book|last=Boquet |first=Yves |url=https://books.google.com/books?id=90C4DgAAQBAJ |title=The Philippine Archipelago |series=Springer Geography |year= 2017 |publisher=[[Springer International Publishing|Springer]] |location=Cham, Switzerland |isbn=978-3-319-51926-5 |access-date=April 25, 2023}}</ref>{{rp|page=15}}{{efn|name=land-area}} | area_link = Филиппиний газарзүй | area_label = Нийт | area_rank = 72 | area_sq_mi = {{convert|{{data Philippines|pst2|total area}}|km2|sqmi|0|disp=output number only}} <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 0.61<ref name="CIAWorldFactBook">{{cite web |date=June 7, 2023 |title=Philippines |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ |accessdate=June 19, 2023 |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |archive-date=Наймдугаар сар 20, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210820022910/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ |url-status=dead }}</ref> (дотоод ус) | area_label2 = [[Улс орнуудын газар нутгийн хэмжээ|Нийт хуурай газар]] | area_data2 = 298,170 км² | population_census = 109,035,343 | population_census_year = 2020 | population_density_km2 = 336 | population_density_sq_mi = {{Data/popdens|Philippines|comma|areaunit=sqmi}}<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 37 | GDP_PPP = {{increase}} {{currency|1.289 их наяд|USD|passthrough=yes}}<ref name="IMF-WEO">{{cite web|title=World Economic Outlook Database, April 2023 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=566,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |access-date=April 11, 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]]}}</ref> | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = 29 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} {{currency|11,420|USD|passthrough=no}}<ref name="IMF-WEO" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 117 | GDP_nominal = {{increase}} {{currency|440 тэрбум|USD|passthrough=yes}}<ref name="IMF-WEO" /> | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = 36 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} {{currency|3,905|USD|passthrough=no}}<ref name="IMF-WEO" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 124 | Gini = 41.2 <!--number only--> | Gini_year = 2021 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{Cite press release |title=Highlights of the Preliminary Results of the 2021 Annual Family Income and Expenditure Survey |url=https://psa.gov.ph/content/highlights-preliminary-results-2021-annual-family-income-and-expenditure-survey |archive-url=https://web.archive.org/web/20230516030556/https://psa.gov.ph/content/highlights-preliminary-results-2021-annual-family-income-and-expenditure-survey |archive-date=May 16, 2023 |access-date=August 15, 2022 |publisher=[[Philippine Statistics Authority|PSA]] |url-status=live}}</ref> | HDI = 0.699 <!--number only--> | HDI_year = 2021 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNDPOrg-HDI">{{cite report|date=September 8, 2022 |title=Human Development Report 2021/22: Uncertain Times, Unsettled Lives: Shaping our Future in a Transforming World |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220908052326/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-date=September 8, 2022 |access-date=September 8, 2022 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |at=Table 1 |language=en |location=New York |isbn=978-92-1-001640-7}}</ref> | HDI_rank = 116 | currency = [[Филиппин песо]] ([[Филиппин песогийн тэмдэг|₱]]) | currency_code = PHP | time_zone = [[Филиппины Стандарт Цаг|ФСЦ]] | utc_offset = +08:00 | drives_on = баруун<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gX6aAAAAIAAJ |title=Philippine Yearbook |edition=1978 |date=1978 |publisher=[[National Economic and Development Authority]], [[Philippine Statistics Authority|National Census and Statistics Office]] |location=Manila, Philippines |page=[https://books.google.com/books?id=gX6aAAAAIAAJ&pg=PA716 716] |language=en }}</ref> | calling_code = [[Филиппин дэх утасны дугаар|+63]] | cctld = [[.ph]] | religion = {{#invoke:list|unbulleted|item_style=white-space:nowrap; | {{Tree list}} * 90.1% [[Филиппин дэх христийн шашин|Христ]] ** 80.6% [[Филиппин дэх католик сүм|Католик]] ** 9.5% [[Филиппин дэх шашин шүтлэг#Христийн шашин|Бусад урсгал]] {{Tree list/end}} |5.6% [[Филиппин дэх ислам|Ислам]] |4.3% [[Филиппин дэх шашин шүтлэг#Бусад шашин|бусад]] / [[Филиппин дэх шашингүй хүмүүс|шашингүй]] }} | religion_year = 2015 | religion_ref = <ref name="PSAGovPH-2021-Figures">{{Cite report |type=Booklet |last=Mapa |first=Claire Dennis S. |title=2021 Philippines in Figures |issn=1655-2539 |url=https://psa.gov.ph/sites/default/files/2021_pif_final%20%281%29.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303065148/https://psa.gov.ph/sites/default/files/2021_pif_final%20(1).pdf |archive-date=March 3, 2022 |access-date=July 17, 2022 |publisher=[[Philippine Statistics Authority]] |pages=23–24}}</ref> }} '''Филиппин''' ([[Англи хэл|англи]]. ''Philippines'' , <small>[[Филиппин хэл|Филиппинээр]]</small> ''Pilipinas''), албан ёсоор '''Бүгд Найрамдах Филиппин Улс''' (англи. ''Republic of the Philippines'' [rɪˈpʌblɪk ɒv ðiː ˈfɪlɪpiːnz], [[тагалог хэл]]. ''Republika ng Pilipinas'' [reˈpublika ŋ ˌpɪlɪˈpinɐs]) нь баруун [[Номхон далай]] дахь Филиппиний [[олтриг]]т орших [[Зүүн Өмнөд Ази|зүүн өмнөд]] [[Ази]]йн арлын [[улс|орон]] юм. Нийслэл нь [[Манила]] хот, хамгийн том нь Бөөн Манилагийн Кесон хот болно. Филиппиний олтриг нь [[Номхон Далай]]н баруун хэсэгт байх 7,641<ref>{{cite web|url=http://cnnphilippines.com/videos/2016/02/20/More-islands-more-fun-in-PH.html|title=More islands, more fun in PH|date=2 сарын 20 2016|language=Англи хэл|access-date=6 сарын 20 2018|archive-date=2018-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007074415/http://cnnphilippines.com/videos/2016/02/20/More-islands-more-fun-in-PH.html|url-status=dead}}</ref> арлаас бүрдэх бөгөөд усаар [[Индонез]], [[Малайз]], [[Палау]], [[Тайвань]], [[Вьетнам]]тай хиллэнэ. Филиппиний хүн ам 2020 оны байдлаар 114 сая орчим.<ref name="population" /><ref name="IMF2006" /> Эдийн засгийн хэмжээгээр дэлхийд 46-д ордог. Тухайлбал дотоодын нийт бүтээгдхүүн нь [[2008]] онд 154.073 тэрбум ам. доллар хүрч байсан.<ref name="IMF2006" /> Дэлхий даяар 11 сая гаруй филиппинчүүд тархан суурьшсан нь Филиппиний нийт хүн амын 11% нь болно. 1521 оны 3-р сарын 16-нд [[Фернан Магеллан]] ирэхээс өмнө <ref>{{Webarchiv|url=http://www.asianweek.com/2008/08/26/name-change-for-the-philippines/|wayback=20090129142616|text="Name Change for the Philippines"|archiv-bot=2023-09-26 20:13:48 InternetArchiveBot}}. [[AsianWeek]]. Retrieved on [[2008]]-[[08-30]].</ref>, Филиппинд [[Хятад]], [[Энэтхэг]], [[Япон]], [[Малайн олтриг]] зэрэг [[Ази]]йн бусад орны оршин суугчидтай худалдаа наймаа хийдэг байсан австронез угсааны ард түмэн нутагладаг байжээ. Филиппин XVI зуунд [[Испани]]йн колони болсон бөгөөд XX зууны эхээр [[АНУ]]-ын эрхшээлд оржээ. 1896 онд [[Катипунан]]аар удирдуулсан [[Филиппиний хувьсгал]]аар Испаниас тусгаар тогтносон. [[Испани-Америкийн дайн]]ы явцад АНУ-ын цэрэг Филиппинийг эзлэн авснаар [[Филиппин-Америкийн дайн]] дэгдсэн ажээ. 1935 онд [[Филиппиний Хамтын Нөхөрлөл|Хамтын Нөхөрлөл]] маягийн засгийн газар байгуулагдсанаар өөртөө засах эрхтэй болсон ба Филиппиний анхны сонгууль явагджээ. [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]] Номхон Далайд дууссаны дараа тус улс 1946 оны 7-р сарын 4-нд АНУ-аас тусгаар тогтножээ. [[Фердинанд Маркос]] 1972 онд дайны байдал зарласны улмаас Филиппинд бослого тэмцэл өрнөж, Ардын Шинэ Арми, Моро Үндэсний Чөлөөлөх Фронт зэрэг босогчдын бүлэглэл үүссэн. [[Бага Бенино Акино|Ниной Акино]] алуурчны гарт амь үрэгдсэнээс хойш удалгүй түүний бэлэвсэн эхнэр [[Корасон Акино]], тухайн үед тус улсын оюуны санааны удирдагч байсан Хайме Кардинал Син нар 1986 онд Ардын эрхийн хувьсгал хийж, тус улсыг эргээд ардчилсан засаглалтай болгосон юм. Ардчилал сэргэн тогтсоноос хойш улс төрийн эргэлт, авлигын дуулиан шуугиант хэргүүд гарч, төрийн эрх тайван замаар шилжсээр ирсэн билээ.<ref name="CIAfactbook" /> 2016 оны 6-р сарын 30-нд [[Родриго Дутерте|Родриго Роа Дутерте]] тус улсын ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон. 2022 оны 6-р сарын 30-нд болсон сонгуулиар олонхын санал авсан Ерөнхийлөгч 1965-1986 онд Ерөнхийлөгч байсан [[Фердинанд Маркос|Фердинанд Маркосын]] хүү Фердинанд Ромуалдес Маркос буюу Бонгбонг Маркос Филиппиний Ерөнхийлөгч болсон байна. Орчин үеийн Филиппин Өрнөдийн ертөнцийн олон шинжийг агуулсан байдаг нь [[Испани]], [[Латин Америк]], [[Америкийн Нэгдсэн Улс]]ын соёлоос голдуу залгамжлагдсан байдаг. Тус улсын зонхилох шашин нь [[Католик шашин]] бөгөөд Испаничууд ирэхээс өмнө байсан уламжлалт шашны зан үйл хадгалагдан үлдсэн байдаг. Түүнчлэн [[Исламын шашин|Исламын шашныг]] шүтэгчид байдаг.<ref name="encarta">{{cite encyclopedia|last=Steinberg|first=David Joel|title=Philippines|url=http://encarta.msn.com/text_761558570___0/Philippines.html|encyclopedia=[[Encarta]]|date=2007}} {{Webarchiv|url=http://encarta.msn.com/text_761558570___0/Philippines.html |wayback=20090820052439 |text=Philippines |archiv-bot=2026-11-11 12:56:48 InternetArchiveBot }}</ref> 1973 он хүртэл [[испани хэл]] Филиппиний албан ёсны хэл байсан. Түүнээс хойш [[Филиппин хэл|филиппин]], [[Англи хэл|англи]] хэмээх хоёр албан ёсны хэлтэй болсон.<ref name=CIAfactbook /> == Нэрийн гарал үүсэл == Тус улсын нэр нь XVI зууны сүүл үеийн Испанийн ван [[II Филип]]ийн нэрнээс үүдэлтэй юм.<ref name="etymology">{{Citation |author= Gregorio F. Zaide, Sonia M. Zaide|title=Philippine History and Government, Sixth Edition |publisher=All-Nations Publishing Company |year= 2004}}</ref> Испанийн аялагч Руй Липес де Вияалобос анх ''Las Islas Filipinas'' хэмээх нэрийг тухайн үед угсаа залгамжлах хунтайж байсан Филипийг хүндэтгэн [[Лейт арал]] болон [[Самар арал]]д өгсөн ажээ. Бусад арал нь өөр өөрийн нэртэй байсан боловч энэ нэр нь яваандаа тус олтригийг тэр чигт нь нэрлэх нэр болсон.<ref name="etymology" /> [[Файл:Ortigas_Center_Skyline_panoramic.jpg|thumb|center|600px|Бөөн Манила]] == Улс төрийн тогтолцоо == 1987 оны Үндсэн хуулийн дагуу Филиппин нь хоёр танхимтай парламент, бие даасан шүүх засаглалтай ерөнхийлөгчийн Бүгд найрамдах улс юм. Төрийн тэргүүн нь бүх нийтийн шууд сонгуулиар 6 жилийн хугацаагаар сунгах, дахин нэр дэвшүүлэх эрхгүйгээр сонгогддог байна. Ерөнхийлөгч нь Сайд нарын танхимыг (Засгийн газар) тэргүүлдэг бөгөөд зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч юм. Тус улсын хууль тогтоох дээд байгууллага нь Филиппиний Сенат (24 суудал) ба Филиппиний Төлөөлөгчдийн танхим (316 суудал) гэсэн хоёр танхимаас бүрддэг Конгресс юм. Сенаторуудыг 6 жилийн хугацаатай (гурван жил тутамд 12 хүн ээлжлэн, гэхдээ дараалсан хоёроос илүүгүй), Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүдийг гурван жилээр (дараалсан гурваас илүүгүй хугацаатай) сонгодог. == Гадаад харилцаа == Филиппиний олон улсын харилцаа нь бусад улс орнуудтай хийх худалдаа, 11 сая Филиппинчүүд өөр улс оронд амьдардаг гэх мэтээр эргэлддэг. Филиппин улс нь НҮБ-ыг үүсгэн байгуулагч, идэвхтэй гишүүн орон бөгөөд НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн Байнгын бус гишүүнээр олон удаа сонгогдсон. Филиппин улс АНУ-тай тогтоосон харилцаандаа ихээхэн анхаардаг. Тэд [[Хүйтэн дайн|хүйтэн дайны]] үед болон терроризмын эсрэг тэмцэлд АНУ-ыг дэмжиж байсан. Филиппин бол [[НАТО]]-гийн гол холбоотнуудын нэг юм. Филиппин улс өмнө нь Америкийн колони байсан ч АНУ-д өөрийн нутаг дэвсгэрт цэргийн бааз байгуулахыг зөвшөөрсөн. [[Япон]] бол Филиппин улсын хөгжилд бусдаас илүү тусалдаг орны нэг юм. Филиппин улс бусад оронтой ерөнхийдөө сайн харилцаатай байдаг. Филиппин улс өндөр хөгжилтэй эдийн засагтай орнуудын дэмжлэгийг өндрөөр үнэлдэг ч эдийн засгийн хувьд буурай хөгжилтэй бусад орнуудыг дэмждэг. Түүхэн хэлхээ холбоо, соёлын ижил төстэй байдал нь Испанитай хамтран ажиллах сайн үндэс суурь юм. Хэдийгээр хилийн чанад дахь Филиппинчүүдийн амьдралын нөхцөл тийм ч сайн байдаггүй бөгөөд заримдаа ялгаварлан гадуурхалт, хүчирхийлэлд өртдөг ч олон Филиппинчүүд бусад оронд ажилладаг. == Тэмдэглэл == <references group="lower-alpha" /> == Эшлэл == {{reflist}} == Цахим холбоос == <!--Do not add commercial links or your website. Suggest them via the discussion page. Failure to do so will mean the deletion of your websites as spam.--> '''Албан ёсны''' * [https://web.archive.org/web/20120101105754/http://www.gov.ph/ Official website of the Philippine Government] - Gateway to governmental sites '''Газрын зураг''' * [http://www.wikimapia.org/#y=12554564&x=122915039&z=6&l=0&m=a WikiSatellite view of Philippines at WikiMapia] <!--Do not add commercial links or your website. Suggest them via the discussion page. Failure to do so will mean the deletion of your websites as spam.--> '''Бусад''' <!--DO NOT SPAM! THANK YOU!!!--> * [http://uk.youtube.com/watch?v=1QgTdk6fLAk WOW Philippines Tourism Ad] * [http://newsweek.washingtonpost.com/postglobal/america/philippines Washington Post's: How the Philippines Sees America] * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/country_profiles/1262783.stm BBC Country Profile on the Philippines] * [https://web.archive.org/web/20061108072347/https://www.cia.gov/cia//publications/factbook/geos/rp.html CIA World Factbook: Philippines] * [http://countrystudies.us/philippines/ U.S. Country Studies: Philippines] * [https://web.archive.org/web/20181202025242/http://www.philippinesdailyphotos.com/ Philippines Daily Photos] * [http://web.kssp.upd.edu.ph/linguistics/plc2006/papers/FullPapers/I-2_Solheim.pdf Origins of the Filipinos and Their Languages by Wilhelm G. Solheim II] ([[Portable Document File|PDF]]) * [http://www.gutenberg.org/browse/authors/b#a2296 History of the Philippine Islands] in many volumes, from [[Project Gutenberg]] (and indexed under [[Emma Helen Blair]], the general editor) * [http://wiki.answers.com/Q/FAQ/2802 WikiAnswers: Q&A about the Philippines] {{Ази}} <!--Categories--> <!--Interwikis--> [[Ангилал:Филиппин| ]] [[Ангилал:Азийн орон]] [[Ангилал:АСЕАН-ы гишүүн орнууд]] [[Ангилал:Азийн арлын бүлэг]] [[Ангилал:Арлын орон]] [[Ангилал:Зүүн Өмнөд Ази]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] ccpthggt594fswg7j2ch59c2jv3nqrd 0 9412 875977 859921 2026-11-11T13:55:27Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875977 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Дэлхийн өв |нэр =Хэрд ба Макдоналд Арлууд |infoboxwidth =250px |зураг =[[Файл:Heard Island.jpg|230px|Хэрд арал, НАСА-гийн зураг]] |зургийн_тайлбар =Хэрд арлыг сансраас авсан зураг |улс ={{AUS}} |төрөл =Байгалийн |шалгуур =viii, ix |ID =577 |гогцоо = |бүс =[[Ази, Австрали ба Далайн орнууд дахь дэлхийн өвүүд‎]] |солбицол = |он =1997 |чуулган =21 |сунгалт = |аюул = }} '''Хэрд Арал ба Макдоналд Арлууд''' ({{Lang-en|Heard Island and McDonald Islands}}, ''HIMI'' гэж товчилдог<ref name="abbr">{{cite web | author=Commonwealth of Australia | title=About Heard Island - Human Activities | url=http://www.heardisland.aq/about/human_activities.html | accessdate=2006-10-21 | archive-date=2006-10-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061018120534/http://www.heardisland.aq/about/human_activities.html | url-status=dead }}</ref>) нь [[Өмнөд Далай]]д [[Мадагаскар]]аас [[Антарктид]] хүртэлхи зайн гуравны хоёр орчимд, [[Энэтхэг]]ийн Махараштра мужийн Ражапур хотоос өмнө зүгт 7718 км-т<ref>[http://gc.kls2.com/cgi-bin/gc?PATH=16.67N+73.52E+-+53S+73.5E&RANGE=&PATH-COLOR=&PATH-UNITS=km&PATH-MINIMUM=&SPEED-GROUND=&SPEED-UNITS=kts&RANGE-STYLE=best&RANGE-COLOR=&MAP-STYLE= Great Circle Mapper]</ref> [[Баруун Австрали]]йн [[Пөрт]] хотоос баруун зүгт ойролцоогоор 4099 км-т оршдог нүцгэн арлууд юм.<ref>[http://www.ga.gov.au/bin/distancedraw2?rec1=293571&placename=Perth&placetype=0&state=0&place1=HEARD+ISLAND&place1long=73.532112&place1lat=-53.099331 Cocky Flies, Geoscience Australia]</ref> Эдгээр арал нь 1947 оноос хойш [[Австрали]]йн нутаг дэвсгэр болсон бөгөөд Австралийн нутаг дэвсгэр дэх хоёрхон идэвхтэй галт уулыг агуулдгийн нэг нь болох [[Моосон оргил]] (2745 м) Австралийн хамгийн өндөр уул билээ. Тус бүлэг арлын нийт нутаг дэвсгэрийн хэмжээ 372 км² болно. == Лавлах материал == {{reflist}} == Нэмэлт унших материал == * Scholes, Arthur. (1949) ''Fourteen men; story of the Australian Antarctic Expedition to Heard Island''. Melbourne: F.W. Cheshire. * Smith, Jeremy. (1986) ''Specks in the Southern Ocean''. Armidale: University of New England Press. ISBN 0-85834-615-X == Гадны холбоос == * [http://www.heardisland.aq Heard Island and McDonald Islands official website] * [http://environment.gov.au/heritage/places/world/heard-mcdonald/index.html World heritage listing for Heard Island and McDonald Islands] * [https://web.archive.org/web/20080415223212/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hm.html CIA World Factbook entry] * [https://web.archive.org/web/20080205060859/http://modis.gsfc.nasa.gov/gallery/individual.php?db_date=2004-10-05 MODIS satellite image], taken September 30, 2004 and showing a Theodore von Kármán Von Kármán vortex street in the clouds, caused by Mawson Peak's effect on the wind * [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=577 World Heritage Site entry] * [https://web.archive.org/web/20060317165141/http://www.btinternet.com/~sa_sa/heard_island/heard.html Fan's page] with further historical and geographic information and a map {{Австралийн муж ба нутаг дэвсгэрүүд}} <!--Categories--> <!--Other languages--> [[Ангилал:Хэрд ба Макдоналд Арлууд| ]] [[Ангилал:Тивийн харьяагүй дэлхийн байгалийн өв]] [[Ангилал:Австрали дахь дэлхийн байгалийн өв]] [[Ангилал:Австралийн тусгай хамгаалалттай газар нутаг]] r7oi445bdix3wwcku9a6jigilt08ehm 0 10017 876074 855705 2026-11-12T07:17:47Z Avirmed Batsaikhan 53733 876074 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс шашны зүтгэлтэн | name = Пагва лам | native_name = འཕགས་པ | native_name_lang = bo | image = Chogyal.JPG | caption = | religion = [[Сажава]] | birth_name = | birth_date = [[1235]] оны [[3 сарын 6]] | birth_place = Сажа, [[Ү-Цан]], [[Төвөд]] | death_date = {{death date and age|1280|11|22|1235|3|6}} | death_place = Ү-Цан, Төвөд | title = [[Сажа Богд]] | mother = | father = | predecessor = [[Сажа Бандида]] | successor = [[Сажа Богд Ринчинжалцан|Ринчинжалцан]] | module = }} '''Пагва лам''' '''Лодойжанцан''' ([[Төвд хэл]]: ''འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་'', Gro mgon Chos rgyal 'Phags pa, [[1235 он|1235]] оны [[3 сарын 6]] - [[1280 он|1280]] оны [[11 сарын 22]]) нь [[Төвөдийн Буддын шашин|Төвөдийн Буддын шашны]] [[Сажа]] урсгалын 5 дахь хамба [[лам]] юм. [[Юань улс]]ын [[Хубилай хаан]] түүнийг [[улсын их багш]] цолоор өргөмжилсөн байна. Хубилай хааны зарлигаар [[монгол хэл|монгол]] болон олон үндэстний хэлийг нэгтгэн тэмдэглэх боломж бүхий бичиг үсэгзохиох болж, [[1269 он|1269]] онд [[төвөд цагаан толгой]]д үндэслэсэн [[дөрвөлжин бичиг|дөрвөлжин бичгийг]] зохиожээ. Дөрвөлжин бичиг нь Юань гүрний сэргэн мандлын үеийн соёлын салшгүй нэг хэсэг байсан төдийгүй [[шарын шашин]] байр сууриа олон бэхжихэд түлхэц болсон юм. Хубилай хаан энэ бичгийг эзэнт гүрний албан ёсны бичиг гэж зарласан бөгөөд 1271 онд хааны сэнтийд залрахдаа [[Хятад ханз|хятад ханзыг]] дөрвөлжин бичгээр сольсон юм. Цагаан толгойг 110 жилийн турш идэвхтэй хэрэглэсээр байсан бөгөөд зарим хэл зүйн судлаачид үүнийг [[Солонгос цагаан толгойн|Солонгосын Хангул цагаан толгойн]] үндэс суурь гэж үздэг. Гэсэн хэдий ч 1368 онд Юань гүрэн мөхсөний дараа Хятадад, дараа нь Монголд уг бичиг хэрэглээнээс гарсан юм. Пагва ламын 1271 оны өдрийн тэмдэглэлд Хубилай хааны гадаад танилын тухай бичсэн байдаг. Тэрбээр Венецийн худалдаачдын нэг [[Марко Поло]] байх гэж үздэг боловч Пагва лам түүний нэрийг тодруулж дурдаагүй байдаг юм. Эзэн хааны ордны болон Пагва ламын хоорондох холбоо нь хүчирхэг холбоог бий болгосон. Сажагийн төв хийд Данса (гДан-са) Төвдийн нийслэл болжээ. Сажагийн сургаалийн засаглал 14-р зууны дунд үе хүртэл үргэлжилсэн юм. == Намтар == 1244 онд Пагва ламын авга ах Сакья Банчин Төвөдийн хэрэгт монголчуудыг хөндлөнгөөс оролцохгүй байхын тулд Хятадын баруун хойд хэсгийг хянаж байсан Чингис хааны ач, Өгөөдэй хааны хүү, цэргийн жанжин [[Годан|Годаны]] ордон руу Төвдөөс гарчээ. Сакья Банчины үеэл дүү 10 настай Пагва, 6 настай Чагнаа нар дагалдан явжээ (Чагнаа хожим нь Сакья Банчины бүтээлүүдийн цуглуулгыг хэвлүүлсэн). Замдаа тэд Лхас хотод түр саатаж Жоханг хийдэд, Жовогийн хөшөөний өмнө Пагва анх ламын авшиг хүртсэн гэдэг байна. Сакья Банчин замдаа ном айлдаж явсаар 1245 онд Ланжоу (орчин үеийн [[Ганьсү муж]]) дахь Годаны ордонд хүрэн очжээ. 1251 онд Сакья Банчин нас барсны дараа Пагва лам Годаны ордонд үлдэж, монгол хэл сурсан байна. 5 жилийн дараа Годан 23 настай Пагва ламыг [[Хубилай хаан]] руу илгээсэн байна. Пагва лам Хубилайн үзэл бодлын багш болж, түүнийг Буддын шашинд оруулсан билээ. Удалгүй Хубилай ах [[Мөнх хаан|Мөнх хааныхаа]] хаан ширээг эзэлж, өөрийгөө бүх Монголын хаан, хожим нь Монгол, Хятадыг хамарсан [[Юань Улс|Юань]] [[Юань Улс|улсын]] Эзэн хаан хэмээн тунхагласан юм. 1260 онд Хубилай хаан Пагба ламыг "Төрийн багш" ([[Хятад хэл|хятад:]] 國師, хялбаршуулсан: 国师, [[пиньинь]]: guóshī) хэмээн тунхагласан. Төвд-Монголын харилцаанд "багш-ивээн хамгаалагч" гэх харилцааны зарчим бий болсон. Хубилай хааны дэмжлэгтэйгээр Пагва лам У Цан, Хам дүүргүүдээс бүрдсэн бүх Төвөдийн тэргүүн болсон. Иймээс Бээжингийн Төвөдтэй харилцах харилцаа шууд захирагдах зарчимд тулгуурлаагүй. Төвдийн тэргүүн нь эзэн хааны багш, багш нь шавиасаа дээгүүр байх ёстой тул Төвөдийг Багшийн улс гэж онцгойлон үздэг байсан бөгөөд Юань улсын эзэн хаад хийдүүдийг засварлахад ихээхэн хөрөнгө хуваарилдаг байжээ. Мөн улс даяар өртөөний сүлжээ байгуулж, хэд хэдэн хүн амын тооллого явуулах гэх мэтээр тал бүрээр дэмжиж байв. ==Эшлэл== *[https://mongoltoli.mn/history/h/535 Пагва лам] [[Ангилал:Төвөдийн түүх]] [[Ангилал:Төвөдүүд]] [[Ангилал:1235 онд төрсөн]] [[Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн]] kppt48dz58xy8dd62owu5czejwlwpa4 876076 876074 2026-11-12T07:19:31Z Avirmed Batsaikhan 53733 876076 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс шашны зүтгэлтэн | name = Пагва лам | native_name = འཕགས་པ | native_name_lang = bo | image = Chogyal.JPG | caption = | religion = [[Сажава]] | birth_name = | birth_date = [[1235]] оны [[3 сарын 6]] | birth_place = Сажа, [[Ү-Цан]], [[Төвөд]] | death_date = {{death date and age|1280|11|22|1235|3|6}} | death_place = Ү-Цан, Төвөд | title = [[Сажа Богд]] | mother = | father = | predecessor = [[Сажа Бандида]] | successor = [[Сажа Богд Ринчинжалцан|Ринчинжалцан]] | module = }} '''Пагва лам''' '''Лодойжанцан''' ([[Төвд хэл]]: ''འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་'', Gro mgon Chos rgyal 'Phags pa, [[1235 он|1235]] оны [[3 сарын 6]] - [[1280 он|1280]] оны [[11 сарын 22]]) нь [[Төвөдийн Буддын шашин|Төвөдийн Буддын шашны]] [[Сажа]] урсгалын 5 дахь хамба [[лам]] юм. [[Юань улс]]ын [[Хубилай хаан]] түүнийг [[улсын их багш]] цолоор өргөмжилсөн байна. Хубилай хааны зарлигаар [[монгол хэл|монгол]] болон олон үндэстний хэлийг нэгтгэн тэмдэглэх боломж бүхий бичиг үсэгзохиох болж, [[1269 он|1269]] онд [[төвөд цагаан толгой]]д үндэслэсэн [[дөрвөлжин бичиг|дөрвөлжин бичгийг]] зохиожээ. Дөрвөлжин бичиг нь Юань гүрний сэргэн мандлын үеийн соёлын салшгүй нэг хэсэг байсан төдийгүй [[шарын шашин]] байр сууриа олон бэхжихэд түлхэц болсон юм. Хубилай хаан энэ бичгийг эзэнт гүрний албан ёсны бичиг гэж зарласан бөгөөд 1271 онд хааны сэнтийд залрахдаа [[Хятад ханз|хятад ханзыг]] дөрвөлжин бичгээр сольсон юм. Цагаан толгойг 110 жилийн турш идэвхтэй хэрэглэсээр байсан бөгөөд зарим хэл зүйн судлаачид үүнийг [[Солонгос цагаан толгойн|Солонгосын Хангул цагаан толгойн]] үндэс суурь гэж үздэг. Гэсэн хэдий ч 1368 онд Юань гүрэн мөхсөний дараа Хятадад, дараа нь Монголд уг бичиг хэрэглээнээс гарсан юм. Пагва ламын 1271 оны өдрийн тэмдэглэлд Хубилай хааны гадаад танилын тухай бичсэн байдаг. Тэрбээр Венецийн худалдаачдын нэг [[Марко Поло]] байх гэж үздэг боловч Пагва лам түүний нэрийг тодруулж дурдаагүй байдаг юм. Эзэн хааны ордны болон Пагва ламын хоорондох холбоо нь хүчирхэг холбоог бий болгосон. Сажагийн төв хийд Данса (гДан-са) Төвдийн нийслэл болжээ. Сажагийн сургаалийн засаглал 14-р зууны дунд үе хүртэл үргэлжилсэн юм. == Намтар == 1244 онд Пагва ламын авга ах Сакья Банчин Төвөдийн хэрэгт монголчуудыг хөндлөнгөөс оролцохгүй байхын тулд Хятадын баруун хойд хэсгийг хянаж байсан Чингис хааны ач, Өгөөдэй хааны хүү, цэргийн жанжин [[Годан|Годаны]] ордон руу Төвдөөс гарчээ. Сакья Банчины үеэл дүү 10 настай Пагва, 6 настай Чагнаа нар дагалдан явжээ (Чагнаа хожим нь Сакья Банчины бүтээлүүдийн цуглуулгыг хэвлүүлсэн). Замдаа тэд Лхас хотод түр саатаж Жоханг хийдэд, Жовогийн хөшөөний өмнө Пагва анх ламын авшиг хүртсэн гэдэг байна. Сакья Банчин замдаа ном айлдаж явсаар 1245 онд Ланжоу (орчин үеийн [[Ганьсү муж]]) дахь Годаны ордонд хүрэн очжээ. 1251 онд Сакья Банчин нас барсны дараа Пагва лам Годаны ордонд үлдэж, монгол хэл сурсан байна. 5 жилийн дараа Годан 23 настай Пагва ламыг [[Хубилай хаан]] руу илгээсэн байна. Пагва лам Хубилайн үзэл бодлын багш болж, түүнийг Буддын шашинд оруулсан билээ. Удалгүй Хубилай ах [[Мөнх хаан|Мөнх хааныхаа]] хаан ширээг эзэлж, өөрийгөө бүх Монголын хаан, хожим нь Монгол, Хятадыг хамарсан [[Юань Улс|Юань]] [[Юань Улс|улсын]] Эзэн хаан хэмээн тунхагласан юм. 1260 онд Хубилай хаан Пагба ламыг "Төрийн багш" ([[Хятад хэл|хятад:]] 國師, хялбаршуулсан: 国师, [[пиньинь]]: guóshī) хэмээн тунхагласан. Төвд-Монголын харилцаанд "багш-ивээн хамгаалагч" гэх харилцааны зарчим бий болсон. Хубилай хааны дэмжлэгтэйгээр Пагва лам У Цан, Хам дүүргүүдээс бүрдсэн бүх Төвөдийн тэргүүн болсон. Иймээс Бээжингийн Төвөдтэй харилцах харилцаа шууд захирагдах зарчимд тулгуурлаагүй. Төвдийн тэргүүн нь эзэн хааны багш, багш нь шавиасаа дээгүүр байх ёстой тул Төвөдийг Багшийн улс гэж онцгойлон үздэг байсан бөгөөд Юань улсын эзэн хаад хийдүүдийг засварлахад ихээхэн хөрөнгө хуваарилдаг байжээ. Мөн улс даяар өртөөний сүлжээ байгуулж, хэд хэдэн хүн амын тооллого явуулах гэх мэтээр тал бүрээр дэмжиж байв. '''Үзэх:''' [[Юань улсын засаглалын үеийн Төвөд|Юанийн захиргаан дахь Төвөд]] ==Эшлэл== *[https://mongoltoli.mn/history/h/535 Пагва лам] [[Ангилал:Төвөдийн түүх]] [[Ангилал:Төвөдүүд]] [[Ангилал:1235 онд төрсөн]] [[Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн]] 726h8g3gocslsiw9g70z1zhlp1lro57 0 10432 876062 875757 2026-11-12T06:50:42Z Zorigt 49 [[Special:Contributions/Tungalagj|Tungalagj]] ([[User talk:Tungalagj|яриа]])-н хийсэн засваруудыг [[User:Megzer|Megzer]]-ий хийсэн сүүлийн засварт буцаан шилжүүллээ. 841755 wikitext text/x-wiki {{Short description|1227-1229 онуудад Монголын эзэнт гүрний захирагч}} {{Инфобокс хаан | name = {{Plain list| * Тулуй * {{MongolUnicode|ᠲᠤᠯᠤᠢ|lang=mn|font-size=1em|style=middle}} }} | image = Tolui_Khan.jpg | caption = [[Рашид ад-Дин]]ий [[Судрын чуулган]]ы гар бичмэл дээрх Тулуйгийн дүрслэл | birth_date = {{circa| {{birth year|1191}}}} | birth_place = | death_date = {{death year|1232}} | death_place = | spouse = {{Plain list| * [[Сорхагтани Бэхи]] * [[Докуз хатан]] }} | issue = {{Plain list| * [[Мөнх хаан]] * [[Хубилай хаан]] * [[Хүлэгү]] * [[Аригбуха хаан]] }} | full name = Тулуй ({{lang|zh-hans|{{linktext|拖|雷}}}} эсвэл {{lang|zh-hans|{{linktext|圖|壘}}}}){{sfn|Moule|1957|p=102}} | posthumous name = {{plainlist| * Инү хаан ({{lang|zh-hans|{{linktext|英|武|皇|帝}}}}) (1251 онд олгосон){{sfn|Moule|1957|p=102}} * Жиншян хаан ({{lang|zh-hans|{{linktext|景|襄|皇|帝}}}}) (1265 онд олгосон){{sfn|Moule|1957|p=102}} }} | temple name = Рүэйзун ({{lang|zh-hans|{{linktext|睿|宗}}}}){{sfn|Moule|1957|p=102}} | house = [[Боржигин]] | father = [[Чингис хаан]] | mother = [[Бөртэ үжин]] }} '''Тулуй''' (нэрийн зөв хэлбэр нь '''Толуй''') (ойролцоогоор 1190 – 1232 оны намар) нь [[Чингис хаан|Чингис хааны]] их хатан [[Бөртэ]] үжингээс төрсөн отгон хүү болно. 1227 онд Чингис хааныг нас барсны дараагаас 1229 онд өөрийн ах [[Өгэдэй хаан]] хаан ширээнд суух хүртэл хугацаанд Тулуй [[Их Монгол Улс|Их Монгол Улсыг]] 2 жил захирч байжээ. Отгон хүү гал голомтоо сахих монгол ёс заншлын дагуу Тулуй Монголын эзэнт гүрний Монгол эх нутгийн хэсгийг захирч байжээ. [[Алтан улс]] болон [[Хорезм|Хорезмд]] хийсэн аян дайнд Тулуй амжилттай оролцож өөрийн цэрэг дайны хэрэгт авьяас чадварыг харуулсан. == Байлдан дагуулалтад оролцсон нь == Эцэг Тэмүжин тэмцэл, байлдан дагуулалтаа эхлэж байх үед Тулуй балчир байсан учраас хувь нэмэр оруулж чадаагүй. Анхны байлдаанд 1213 онд хүргэн ах [[Чигү хүргэн|Чигүтэй]] хамт Дэшин фу ([[:zh:德兴府|德兴府]]) (одоогийн [[БНХАУ]]-ын [[Хэбэй муж|Хэбэй мужийн]] [[Хаалган|Жанчхүү хот]]) хотыг довтлон эзлэсэн. Анхны томоохон байлдан дагуулалтыг удирдсан нь 1221 онд персийн Хорезм буюу Хорасан (одоогийн Иран, Афганистан) улсыг эзлэх байжээ. Хорезмын болон зэргэлдээ бусад хотууд татвар гувчуур төлөхгүй гэж эсэргүүцэл үзүүлж байсныг дарах даалгаврыг эцэг Чингис хаан нь өөрөө өгч явуулсан. Үүнээс нэг жилийн өмнө 1220 оны 11-р сард Нишапур хотод бослого гарч, түүнийг дарахаар очсон Тогучарын ([[Тоорил хан]] хүү) амийг хотынхон хороосон тул Тулуй өшөө авч бослогыг дарсны дараа хотод үлдсэн энгийн иргэдийг бүгдийг нь хээр талд хөөн гаргаж Нишапурыг үнсэн нуранги болтол нь шатаасан. Мерв (одоогийн [[Туркменистан]]д) хотыг мөн адил бүхэлд нь шатаасан. 1227 онд эцэгтэйгээ хамт Ся улсыг дахин дарахад оролцсон. 1231–32 онуудад ах [[Өгэдэй хаан|Өгэдэй]]тэй хамт зүрчидийн [[Алтан улс]]<nowiki/>ын өмнөд нутаг одоогийн Хэнань, Шаньси муж орчмын нутаг дахь Тунгуан боомтыг эзлэхийн төлөө олон удаа оролдсон ч монгол цэргүүд удаа дараа бут цохиулсан. Ингээд Тунгуан боомтын бүслэлтийг хаяж, Алтан улсын өмнөд нийслэл рүү довтлохоор хөдлөх үед тус боомтыг сахьсан Вангин Хада жанжин цэргээ удирдан Өмнөд нийслэлээ хамгаалахаар хотоос гарч Тулуйн захирсан цэргийн хойноос нэхсэн. 1232 оны 2 сарын 9 нд Санфэн уулын тулалдаанд Алтан улсын жанжин Вангин Хадагийн захирсан шилмэл 150,000 цэргийг ялсан. Улмаар Алтан улсын өмнөд нийслэл Кайфэн хотыг (одоогийн БНХАУ-ын [[Хэнань]] мужийн Кайфэн хот) эзлэх аянд оролцоод нутаг буцах үедээ нас барсан. == Чингис хааны хаан ширээг залгамжлагчийг сонгосон нь == [[Тангуд]]ыг дахин дайлаар мордох үед [[Есүй]] хатан удам залгамжлагчийн асуудлыг гаргаж тавьсан байна. [[Зүчи]] хэдий авьяаслаг удирдагч, цэргийн жанжин байсан хэдий ч Бөртэ үжинг [[Мэргид]]ээс буцаан авах үед эхийн хэвлийд байсан тул Чингисийн төрсөн хүү эсэх талаар маргаан байсны улмаас эвдрэл хагарал гарах магадлалтай хэмээн түүнийг залгамжлагчаар тодруулах боломжгүй байсан байна. Ялангуяа түүний удаах дүү [[Цагадай]] эрс эсэргүүцэж байсан. Цагадай хатуу ширүүн ааштай хүн байсан тул олон үндэстнийг хамарсан том гүрнийг удирдахад зохимжтой бус байжээ. Тулуй цэргийн жанжны хувьд маш авьяаслаг, цэргийн хүч ихтэй, олон ноёдын дэмжлэг хүртсэн хүн байсан тул хаан ширээнд сууж болох байв. Харин 3 дахь хүү Өгөдэй ааш зан зөөлөн, олон талуудын эв зүйг олохдоо сайн, улс төрийн уян хатан бодлого явуулах чадвартай хүн байсан тул Чингис хаан өөрийн залгамжлагчаар Өгөдэйг заан сонгожээ. Монголын олонх ноёд Тулуйг дэмжиж хаан болгохыг хүссэн боловч Тулуй эцгийн гэрээслэлийг даган ах Өгөдэйг хаан ширээнд суулгажээ. == Үхэл == «[[Монголын нууц товчоо]]»-ны 272 дугаар зүйлд бичсэнээр "1232 онд Алтан улсад хийж байсан аян дайны үеэр Өгөдэй хааны бие өвдсөнд дайн дажин сүйтгүүлсэн [[Хятад]]ын Алтан улсын газар усны эзэд хилэгнэсэн байна гэж [[бөө]] нар мэргэлэн ойр төрлийн буюу алтан ургийн хүнийг золиослох хэрэгтэй гэсэнд Тулуй өөрийн саналаар адисласан усыг уун өөрийн амийг золиослон ахынхаа амийг аварсан гэж бичсэн байдаг. Тулуй үхэхийн өмнө <blockquote>Суут Чингис хаан эзэн минь, дээр чинь ах нар, доор чинь дүү нар байтал, хаан ах таныг агт морь шиг сорьж, ирэг хонь шиг барилж үзээд их сууринд суулгаж, олон улсыг захирах дээд үүргийг даатгав. Намайг хаан ахын дэргэд байж, '''мартсаныг сануулж, унтсаныг сэрүүлж''' яв гэсэн билээ. Одоо хаан ах чамайг алдвал, би хэний мартсаныг сануулж, хэний унтсаныг сэрүүлэх вэ? Үнэхээр хаан ах муужирвал, олон монгол улс өнчирч, Хятад улс баясах болно. Хаан ахын оронд би золио болъё!<br>[[Тул загас]]ны нурууг тунтарч явлаа, би.<br>[[Хилэм загас]]ны нурууг хяргаж явлаа, би.<br>Илэ-ийг (Алтан улсын [[Вангин Илэ]] жанжин) ялж,<br>Хада-ыг (Алтан улсын [[Вангин Хада]] жанжин) дарж байв.<br />Миний нүүр гоо, нуруу өндөр биз. Бөө нар бөөлж залбирагтун! гэж хэлсэн байна."<ref>{{Cite web |title=Монголын нууц товчоо: Чингис хаан нас барсан ба Өгэдэй хаан болсон нь |url=https://www.mongolian-art.de/02_mongoliin_urlag/13_mongoliin_nuuts_tovchoo.htm |access-date=2023-11-30 |website=www.mongolian-art.de}}</ref></blockquote> == Гэр бүл == Тулуйн хатан [[Сорхагтани Бэхи]] нь [[хэрэйд]]ийн [[Тоорил хан]]ы дүү [[Жаха Хамбу]]гийн охин байсан бөгөөд Тулуйд [[Мөнх хаан|Мөнх]], [[Хүлэгү]], [[Хубилай хаан|Хубилай]], [[Аригбөх]] гэсэн дөрвөн хүүг төрүүлж өгчээ. Чингисийн хөвгүүдийн дундаас Тулуйн үр удам Монголын түүхэнд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн байна. Мөнх хаан Их Монгол улсын дөрөв дахь хаан байсан бол Хубилай бүх Хятадыг байлдан дагуулж [[Юань]] гүрнийг байгуулжээ. Хүлэгү нь баруун өмнөд Азид байлдан дагуулалт хийж [[Ил Хаант Улс|Ил Хан]]ы улсыг байгуулсан байна. Тулуйн удмын хаад олон зууны турш (1251-1691) Монгол улсын төрийн эрхийг барьж, захирчээ. Тулуйн бага хатан, татвар эмсийн нэр Судрын чуулганд бичигдэж үлджээ. * [[Линхум хатан]]: Найманы [[Хүчлүг|Хүчүлүг]] ханы охин. Хутугтийг төрүүлсэн. * [[Сарух хатан]]: Найман аймгийн эмэгтэй. Журика, Мүгэг төрүүлсэн. Хубилай хааны хөхүүл эх. * [[Докуз хатан]]: Хэрэйдийн Тоорил ханы хүү Уйкугийн охин. Тулуй хааныг өөд болсны дараа Хүлэгүгийн бага эхнэр болсон. * [[Огул Түтмыш|Огул Түтмыш хатан]]: [[Ойрад]] аймгийн хүн. Тулуй хааныг өөд болсны дараа Мөнхийн бага эхнэр болсон. === Хөвүүд === Юань улсын түүхийн гол эх сурвалж болох «[[Юань улсын судар]]»-т дурьдсан нэрсийг тоолоход Тулуй 11 хүүтэй байхаар байгаа бол тухайн үеийн [[Судрын чуулган]] тэргүүтэй персийн эх сурвалжуудаас харахад 10 хүүтэй байна. # [[Мөнх хаан|Мөнх]], Монголын эзэнт гүрний их хаан, Тулуйн Сорхагтани хатнаас гарсан # Журика, нь Сарух хатнаас гарсан бөгөөд бага насандаа нөгчсөн, хүүхэдгүй<ref>Рашидаддин "Судрын чуулган" орос хэлнээс орчуулж, тайлбар зүүлт хийсэн Ц.Сүрэнхорлоо. УБ., 2002. II боть.т.118</ref> # Хутугт, эх нь Лингүм хатан. Түүний Бехламиш нэрт охиныг Хонгирадын Салжиудай хүргэнд өгсөн. Салжиудай хүргэнээс болж [[Тохта|Тохта хан]], [[Ногай|Ногай хан]] хоёр байлдсан. # [[Хубилай хаан|Хубилай]], [[Юань улс|Юан гүрнийг]] үүсгэн байгуулагч, эх нь Сорхагтани # [[Хүлэгү]] (Хулагу), Монголын [[Ил Хаант Улс|Ил Хаант Улсыг]] байгуулсан, эх нь Сорхагтани # [[Аригбөх]], Их Монгол улсын 5 дахь их хаан, [[Чингис хаан|Чингис хааны]] билиг сургаалийг баримтлагч, ээж нь Сорхагтани # [[Бүчүг]], 1236–1241 онуудад Европыг эзлэн дагуулахад оролцсон, "...тэрбээр зуун хөвүүдтэй байсан..."<ref name=":0">Рашидаддин "Судрын чуулган" орос хэлнээс орчуулж, тайлбар зүүлт хийсэн Ц.Сүрэнхорлоо. УБ., 2002. II боть. т.120</ref> # [[Мөгэ]], Чунгтум, Өвгөн, Булат гэсэн гурван хөвүүдтэй байсан.<ref name=":0" /> # [[Сүйхэтү]] , (Сүюгтай), Тогтохтөмөр гэдэг нэг хүүтэй. Тэр нь Номуганыг 1276 оны хан хөвүүдийн бослогод оролцсон. # Сүбэдэй нь хүүхэдгүй. === Охид === # [[Есүбух гүнж|Есүбуха]], Хонгирадын Ожин хүргэнд өгсөн. # [[Думуган]], Хонгирадын Нэгүдэй хүргэнд өгсөн ===Тулуйн хойчис=== {{tree list|}} *'''Тулуй их ноён''' **''' [[Мөнх хаан]]''' ***Балт ***[[Асутай|Асудай]] ***[[Өрөндаш]] ****Сарбан ****Өлзий *****Цэцэгт ***[[Ширэги]] ****Улсбуха ****Хонхтөмөр *****Хорху *****Даш ишидэй *****Өлзийтөмөр **Зүрхи: Тэр хүүхэдгүй. **Хутугт ***Бэхлэмиш хатан: [[Хонгирад|Хонгирадын]] Салжидай хүргэнтэй гэрлэсэн. Түүний охин Өлзий нь [[Мөнхтөмөр|Мөнхтөмөр ханы]] хатан болсон. **'''[[Хубилай хаан]]''' ***[[Дорж хунтайж]] ***[[Чингим|Чингим хунтайж]] ****[[Гамала]] *****[[Есөнтөмөр хаан]] ******[[Ашидхэв хаан]] *****[[Дэлгэрбуха]] *****[[Сүншан]] ****[[Дармабала|Дармабал ван]] *****[[Хайсан хүлэг хаан]] ******[[Хүслэн хутагт хаан]] *******[[Тогоонтөмөр хаан]] ********[[Аюушридар хаан|Аюушридар билэгт хаан]] *******[[Ринчинбал хаан]] ******[[Тугтөмөр хаан]] *****[[Элтөгс]] *****Алтандара хунтайж *****[[Аюурбарбад буянт хаан]] ******[[Шадбал гэгээн хаан]] *****[[Амуга]] ****[[Төмөр Өлзийт хаан]] *****Даш хунтайж ***[[Мангала|Мангала ван]] ****[[Ананд (Ань Си ван)|Ананд]] ****Алтанбуха ван ***[[Номуган|Номухан]] ***[[Хөхэчи]] ****Есөнтөмөр ван *****Тогоонбуха *****Болд ******[[Басалаварми|Базарварми]] *******Агай гүнж *****Аруг ***[[Аяч|Аячи]] ****Амуган *****Идгүбөх ****Буянтөмөр ***[[Агругчи]] ****Төмөрбөх *****Луудахан ******Анашир *****Чосбал ******Хэв ******Ижибал ****Бадамдаш *****Гунгабал ***[[Хөхчү (Нин ван)|Хөхчү]] ****Сэцэнт ****Адууч ***[[Тогоон (Хубилай хааны хүү)|Тогоон]] ****Луужан ****Төмөрбуха ****Гончигбуха ****Тобуха ****Манз ****Будашир ***[[Хутлугтөмөр]] ****Аба өвгөн *****Бардорж ***Хуридай ***Тэмүчи **'''[[Хүлэгү|Хүлэгү хан]]''' **'''[[Аригбуха хаан]]''' ***[[Юбугур]] ****Хүлэгү ****Алтанбуха ****Өлзий ****Өлзийтөмөр ***[[Мэлигтөмөр]] ****Саланхайн ****Ачиги ****Есөндува ****Чирадай ****Махмуд ***Хутуг ***Тамачи ****Баян ***Найрубуха ****Бачин ****Баян өвгөн ****Урантөмөр ****Хурбуха ***Халухан ахай: Баяуд аймгийн Татахтай хүргэнтэй гэрлэсэн. ***Нэгүдэр ахай: ***Номгон ахай: Ойрадын Чапар хүргэнтэй гэрлэсэн. **[[Бүчүг]] ***Сайнбуха ****Данишменд ***Чауту ****Төртөмөр ***Төвшин ****Балтачар ****Саут ****Буралгай **[[Мөгэ]] ***Чунтум ****Байтөмөр ван *****Баянтөмөр ван ****Хасан ****Хитай ***Даштөмөр ***Өвгөн ***Болд **Сахугтай ***Тогтохтөмөр **Сүбэдэй **[[Есүбух гүнж]] **[[Думуган|Думухан гүнж]] {{tree list|end}} == Бусад == Тулуй өөрөө хэзээ ч “хаан” буюу хаантай ижилсэхүйц бусад цол хэргэм хэрэглэж байгаагүй, түүнийг “Их ноён”, “Үлүг ноён” гэдэг байжээ. 1251 онд [[Мөнх хаан|Мөнх хааны]] зарлигаар "Ин-ү хуанди (英武皇帝)"<ref name=":1">{{Cite web |title=元史/卷115 - 维基文库，自由的图书馆 |url=https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%85%83%E5%8F%B2/%E5%8D%B7115 |access-date=2023-11-30 |website=zh.wikisource.org |language=zh}}</ref>, 1271 онд [[Хубилай хаан|Хубилай хааны]] зарлигаар "Жиншян хуанди (景襄皇帝)"<ref name=":1" /> гэх цолоор нэхэн өргөмжилсөн. == Эшлэл == <references /> {{Navbox | name = Монголын эзэнт гүрний их хаад | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | title = [[Их Монгол Улс|Монголын эзэнт гүрний]] [[хаан|их хаан]] | bodyclass = hlist |group1 = Их Монгол Улсын хаад |list1 = * [[Чингис хаан]] * [[Тулуй]] <small>(Төр баригч)</small> * [[Өгэдэй хаан]] * [[Дөргөнэ]] <small><nowiki>(Төр баригч)</nowiki></small> * [[Гүюг хаан]] * [[Огул Каймиш]] <small>(Төр баригч)</small> * [[Мөнх хаан]] * [[Аригбуха хаан]] |group2 = Их Юань улсын хаад |list2 = * [[Хубилай хаан]] * [[Төмөр Өлзийт хаан|Төмөр хаан]] * [[Хайсан хүлэг хаан|Хайсан хаан]] * [[Аюурбарбад хаан]] * [[Шадбал гэгээн хаан|Шадбал хаан]] * [[Есөнтөмөр хаан]] * [[Аригиба хаан]] * [[Төвтөмөр хаан]] * [[Хүслэн хаан]] * [[Ринчинбал хаан]] * [[Тогоонтөмөр хаан]] | below = }} [[Ангилал:Иx Монгол Улсын жанжин]] [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Ангилал:Алтан ураг]] [[Ангилал:Чингис хаан]] [[Ангилал:Монгол хан]] [[Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн]] [[Ангилал:Боржигин]] [[Ангилал:Хиад боржигин]] [[Ангилал:12-р зуунд төрсөн]] [[Ангилал:1232 онд өнгөрсөн]] cx1b4d0lc1x0gtw9igeryt7u62lz3vx 0 11906 875988 810729 2026-11-11T14:28:33Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875988 wikitext text/x-wiki {{SHORTDESC|Хэнтий аймгийн сум}} {{Инфобокс суурин | name = Цэнхэрмандал сум | native_name = {{lower|0.2em|{{MongolUnicode|ᠴᠡᠩᠬᠡᠷᠮᠠᠨᠳᠠᠯ}}{{MongolUnicode|ᠰᠤᠮᠤ}}}} | native_name_lang = mn | settlement_type = [[Монгол Улсын сумд|Сум]] | nickname = | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_size = | image_map = Tsenkhermandal,_Khentii.png | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | subdivision_type = Улс | subdivision_name = {{flag|Монгол}} | subdivision_type1 = [[Монгол Улсын аймгууд|Аймаг]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Khentii aimag Flag.svg}} [[Хэнтий аймаг|Хэнтий]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | seat_type = Сумын төв | seat = Баянмод | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | established_title = | established_date = | area_magnitude = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 3,177 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | population_as_of = 2022 | population_footnotes = | population_note = | population_total = {{decrease}} 2,151 | population_density_km2 = auto | population_density_sq_mi = | population_metro = | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_mi2 = | timezone = UTC + 8 | utc_offset = +8 | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Цэнхэрмандал''' — [[Хэнтий аймаг]]ийн [[сум]]. Монгол улсын харъяат иргэн Цэнхэрмандал сумын суурин хүн ам - 2078<ref>[http://www.toollogo2010.mn/doc/sum,duurgeer.pdf Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн] (сум, дүүргийн түвшнээр)</ref>. Энэ тооллогоор бол аймгийнхаа 17 сумнаас 11-р олон хүн амтай сум гэж үзэгдэнэ. Сумын нутаг захиргааны 4 [[баг]]т хуваагддаг. {| class="wikitable sortable" |- |+ Багуудын хүн ам<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 14:28:33 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> |- ! ! Багийн нэр ! Хүн ам<br />(2010 он) |- | 1 || Нугаар || 244 |- | 2 || Согоот || 452 |- | 3 || Хужхан || 401 |- | 4 || Баянмод || 907 |- |} ==Эх сурвалж == {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Хэнтийн сумууд}} [[Ангилал:Цэнхэрмандал сум| ]] [[Ангилал:Монголын сум]] [[Ангилал:Хэнтий аймгийн сум]] {{Mongolia-stub}} 807pm1mu88psn3qpk4yy0i4ttp9474d 0 17247 875981 871530 2026-11-11T14:07:21Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875981 wikitext text/x-wiki ==Шөвгийн 16-н багийн тоглолт== {{Main|2010 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн}} <small>Бүх цаг [[Монгол|Монголын]] цагаар (UTC+08)</small> === Уругвай - Өмнөд Солонгос === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 06 - 26 |time=22:00 |team1={{fb-rt|URU}} |score=2 – 1 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061504/report.html Тайлан] |team2= {{fb|KOR}} |goals1=[[Луис Суарес|Суарес]] {{goal|8||80}} |goals2=Ли Чун-Ён {{goal|68}} |stadium=Нелсон Мандела Бэй |attendance=30,597 |referee= Волфганг Штарк ([[Германы хөлбөмбөгийн холбоо|Герман]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _uru10h |pattern_b = _uru10h |pattern_ra = _uru10h |leftarm = 87CEEB |body = 87CEEB |rightarm = 87CEEB |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Уругвай<ref name="uru-kor_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/25/96/52/49%5f0626%5furu-kor%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Уругвай-Өмнөд Солонгос |date=26 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=26 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329062827/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/25/96/52/49%5f0626%5furu-kor%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _kor10a |pattern_b = _kor10a |pattern_ra = _kor10a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Өмнөд Солонгос<ref name="uru-kor_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/25/96/52/49%5f0626%5furu-kor%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Уругвай-Өмнөд Солонгос |date=26 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=26 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329062827/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/25/96/52/49%5f0626%5furu-kor%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|URU|size=100px}}<br />'''УРУГВАЙ:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Фернандо Муслера |- |RB ||'''16'''||Макси Перейра |- |CB ||'''2''' ||Диего Лугано ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||Диего Годин || || {{suboff|46}} |- |LB ||'''4''' ||Иорге Фуцил |- |DM ||'''15'''||Диего Перез |- |RM ||'''17'''||Эгидио Арувало |- |LM ||'''11'''||[[Олваро Перейра || || {{suboff|74}} |- |AM ||'''10'''||Диего Форлан |- |CF ||'''7''' ||Эдинсон Кавани |- |CF ||'''9''' ||[[Луис Суарес]] || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |DF ||'''6''' ||Маурикио Викторино || || {{subon|46}} |- |MF ||'''14''' ||Николья Лодейро || || {{subon|74}} |- |MF ||'''20''' ||Олваро Фернандез || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Оскар Табарез |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|KOR|size=100px}}<br />'''ӨМНӨД СОЛОНГОС:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''18'''||Жун Сүн-Рён |- |RB ||'''22'''||Ча Ду-Ри || {{yel|69}} |- |CB ||'''4''' ||Чо Ён-Хюн || {{yel|83}} |- |CB ||'''14'''||Ли Жун-Сү |- |LB ||'''12'''||Ли Ён-Пё |- |DM ||'''16'''||Ки Сүн-Ён || || {{suboff|85}} |- |DM ||'''8''' ||Ким Жун-Вү || {{yel|38}} |- |RM ||'''13'''||Ким Жэ-Сүн || || {{suboff|61}} |- |AM ||'''7''' ||Пак Жи-Сун ([[Captain (association football)|c]]) |- |LM ||'''17'''||Ли Чун-Ён |- |CF ||'''10'''||Пак Чу-Ён |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''20'''||Ли Дон-Гүк || || {{subon|61}} |- |FW ||'''19'''||Ём Ки-Хун || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|Ху Жун-Мү |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />[[Луис Суарес]] (Уругвай) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Ян-Хэндрик Салвер ([[Германы хөлбөмбөгийн холбоо|Герман]]) <br />Майк Пикел ([[Германы хөлбөмбөгийн холбоо|Герман]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Жоел Агуйлэр ([[Сальвадорын хөлбөмбөгийн холбоо|Сальвадор]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Франциско Зумба ([[Сальвадорын хөлбөмбөгийн холбоо|Сальвадор]]) |} ---- === Америкийн Нэгдсэн Улс - Гана === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 06 - 27 |time=02:30 |team1= {{fb-rt|АНУ}} |score= 1 – 2 ([[Нэмэлт цаг]]) |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061503/report.html Тайлан] |team2={{fb|GHA}} |goals1=Донован {{goal|62|pen.}} |goals2=К. Боатин {{goal|5}}<br />Гьян {{goal|93}} |stadium=Рояал Бофакенг |attendance=34,976 |referee= Виктор Кассай ([[Унгарын хөлбөмбөгийн холбоо|Унгар]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _usa10h |pattern_b = _usa10h |pattern_ra = _usa10h |pattern_sh = _red_stripes |pattern_so = _usa10h |leftarm = BB133E |body = E8E8E8 |rightarm = BB133E |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Америкийн Нэгдсэн Улс<ref name="usa-gha_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/02/84/50_0626_usa-gha_tacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Америкийн Нэгдсэн Улс-Гана |date=26 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=26 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329055745/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/02/84/50%5f0626%5fusa-gha%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _ang1012h |pattern_b = _gan1012a |pattern_ra = _ang1012h |pattern_sh = |pattern_so = _yellowhorizontal |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Гана<ref name="usa-gha_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/02/84/50_0626_usa-gha_tacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Америкийн Нэгдсэн Улс-Гана |date=26 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=26 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329055745/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/02/84/50%5f0626%5fusa-gha%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|АНУ|size=100px}}<br />'''АМЕРИКИЙН НЭГДСЭН УЛС:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Тим Ховард |- |RB ||'''6''' ||Стийв Черундоло || {{yel|18}} |- |CB ||'''15'''||Жей ДеМерит |- |CB ||'''3''' ||Карлос Боканегра ([[Captain (association football)|c]]) || {{yel|68}} |- |LB ||'''12'''||Жонаттан Борнштэйн |- |CM ||'''4''' ||Майкл Брэдли |- |CM ||'''13'''||Рикардо Кларк|| {{yel|7}} || {{suboff|31}} |- |RW ||'''8''' ||Клинт Дэмпси |- |LW ||'''10'''||Лэндон Донован |- |CF ||'''20'''||Роббие Финдлэй|| || {{suboff|46}} |- |CF ||'''17'''||Жози Алтидор|| || {{suboff|91}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''19'''||Маурис Эду || || {{subon|31}} |- |MF ||'''22'''||Бэнни Фэйлхабер || || {{subon|46}} |- |FW ||'''9'''||Геркулез Гомеш || || {{subon|91}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|{{flagicon|АНУ}} Боб Брэдли |} |valign="top"|[[Файл:USA-GHA_2010-06-26.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|GHA|size=100px}}<br />'''ГАНА:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''22'''||Ричард Кингсон |- |RB ||'''4''' ||Жон Пэйнтсил |- |CB ||'''5''' ||Жон Менса ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''8''' ||Жонатан Менса || {{yel|61}} |- |LB ||'''2''' ||Ханс Сарпей || || {{suboff|73}} |- |CM ||'''6''' ||Энтони Аннан |- |CM ||'''23'''||Кевин-Принц Боатин || || {{suboff|78}} |- |RW ||'''7''' ||Самуэл Инком || || {{suboff|113}} |- |AM ||'''21'''||Квадво Асамоа |- |LW ||'''13'''||Андрей Айв || {{yel|90+2}} |- |CF ||'''3''' ||Асамоа Гьян |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |DF ||'''19'''||Ли Ади || || {{subon|73}} |- |MF ||'''10'''||Степен Апиа || || {{subon|78}} |- |MF ||'''11'''||Сали Мунтари || || {{subon|113}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|{{flagicon|SRB}} Милован Раяавак |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Квадво Асамоа (Гана) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Гибор Эрос ([[Унгарын хөлбөмбөгийн холбоо|Унгар]]) <br />Тибор Вимос ([[Унгарын хөлбөмбөгийн холбоо|Унгар]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Майкл Хэстэр ([[Шинэ Зеландын хөлбөмбөгийн холбоо|Шинэ Зеланд]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Тэвита Макасини ([[Тонгагийн хөлбөмбөгийн шигшээ|Тонга]]) |} === Герман - Англи === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 06 - 27 |time=22:00 |team1={{fb-rt|GER}} |score=4 – 1 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061501/report.html Тайлан] |team2={{fb|ENG}} |goals1=Клозэ {{goal|20}}<br />Подольски {{goal|32}}<br />Мюллер {{goal|67||70}} |goals2=Апсон {{goal|37}} |stadium=Фри Стэйт |attendance=40,510 |referee= Ёргэ Ларрионда ([[Уругвайн хөлбөмбөгийн холбоо|Уругвай]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _DFB_10h |pattern_b = _DFB_10h |pattern_ra = _DFB_10h |pattern_sh = _DFB_10h |pattern_so = _DFB_1012 |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Герман<ref name="ger-eng_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/10/98/51%5f0627%5fger-eng%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Герман-Англи |date=27 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=27 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329061734/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/10/98/51%5f0627%5fger-eng%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _whiteborder |pattern_b = |pattern_ra = _whiteborder |pattern_sh = _white stripes |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Англи<ref name="ger-eng_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/10/98/51%5f0627%5fger-eng%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Герман-Англи |date=27 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=27 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329061734/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/10/98/51%5f0627%5fger-eng%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|GER|size=100px}}<br />'''ГЕРМАН:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Мануэль Ноеьр |- |RB ||'''16''' ||Флипп Лаам ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||Арнэ Фрэдрих || {{yel|47}} |- |CB ||'''17''' ||Пэр Мэртэзакер |- |LB ||'''20''' ||Жироми Боатин |- |CM ||'''6''' ||Сэми Хэдира |- |CM ||'''7''' ||Бастиан Швэйнштайгер |- |RW ||'''13''' ||Томас Мюллер || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''8''' ||Мезут Озил || || {{suboff|83}} |- |LW ||'''10''' ||Лукаш Подольски |- |CF ||'''11''' ||Мирослав Клозэ || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''15''' ||Пиотр Троковски || || {{subon|72}} |- |FW ||'''23''' ||Марио Гомеш || || {{subon|72}} |- |FW ||'''9''' ||Стефан Кийлин || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Иохам Лаав |} |valign="top"|[[Файл:GER-ENG_2010-06-27.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|ENG|size=100px}}<br />'''АНГЛИ:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Дэвид Жеймс |- |RB ||'''2''' ||Глен Жоннсон || {{yel|81}} || {{suboff|87}} |- |CB ||'''15''' ||Мэтью Апсон |- |CB ||'''6''' ||Жон Тэрри |- |LB ||'''3''' ||Эшли Коул |- |RM ||'''16''' ||Жэймс Милнер || || {{suboff|64}} |- |CM ||'''8''' ||Фрэнк Лампард |- |CM ||'''14''' ||Геррит Бэрри |- |LM ||'''4''' ||Стивен Жеррард ([[Captain (association football)|c]]) |- |CF ||'''19''' ||Жэрмэйн Дэфо || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''10''' ||Вээн Рууни |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''11''' ||Жое Коул || || {{subon|64}} |- |FW ||'''21''' ||Эмиле Хэски || || {{subon|71}} |- |MF ||'''17''' ||Шон Врайт-Плиппс || || {{subon|87}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|{{flagicon|ITA}} Фабио Капелло |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Томас Мюллер (Герман) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Пабло Фандино ([[Уругвайн хөлбөмбөгийн холбоо|Уругвай]]) <br />Маурикио Эспиноса ([[Уругвайн хөлбөмбөгийн холбоо|Уругвай]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Мартин Вацкуиз ([[Уругвайн хөлбөмбөгийн холбоо|Уругвай]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Микуил Ниэвас ([[Уругвайн хөлбөмбөгийн холбоо|Уругвай]]) |} ---- === Аргентин - Мексик === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 06 - 28 |time=02:30 |team1={{fb-rt|ARG}} |score= 3 – 1 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061502/report.html Тайлан] |team2={{fb|MEX}} |goals1=Карлос Тевез {{goal|26||52}}<br /> [[Гонзало Хигуайн|Хигуайн]] {{goal|33}} |goals2=Хавиер Хернандез {{goal|71}} |stadium=Соккер Сити |attendance=84,377 |referee= Роберто Росетти ([[Италийн хөлбөмбөгийн холбоо|Итали]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _arg10h |pattern_b = _arg10h |pattern_ra = _arg10h |pattern_sh = _adidaswhite |pattern_so = _3_stripes_white |leftarm = 75AADB |body = 75AADB |rightarm = 75AADB |shorts = 0000AA |socks = 0000AA |title = Аргентин<ref name="arg-mex_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/14/47/52%5f0627%5farg-mex%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Аргентин-Мексик |date=27 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=27 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329055815/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/14/47/52%5f0627%5farg-mex%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _mex10h |pattern_b = _mex10h |pattern_ra = _mex10h |pattern_sh = _adidasonwhite |pattern_so = _3_stripes_red |leftarm = 006847 |body = 006847 |rightarm = 006847 |shorts = FF0000 |socks = FFFFFF |title = Мексик<ref name="arg-mex_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/14/47/52%5f0627%5farg-mex%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Аргентин-Мексик |date=27 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=27 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329055815/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/14/47/52%5f0627%5farg-mex%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|ARG|size=100px}}<br />'''АРГЕНТИН:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''22''' ||Сержио Ромеро |- |RB ||'''15''' ||Николья Отаменди |- |CB ||'''2''' ||Мартин Демичелис |- |CB ||'''4''' ||Николья Бурдиссо |- |LB ||'''6''' ||Габриэл Хайнц |- |DM ||'''14''' ||Хавиер Машерано ([[Captain (association football)|c]]) |- |RM ||'''20''' ||Макси Родригез || || {{suboff|87}} |- |LM ||'''7''' ||Ангел Ди Мариа || || {{suboff|79}} |- |AM ||'''10''' ||Лионел Месси |- |CF ||'''11''' ||Карлос Тевез || || {{suboff|69}} |- |CF ||'''9''' ||[[Гонзало Хигуайн]] |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''8''' ||Хуан Себастян Верон || || {{subon|69}} |- |MF ||'''17''' ||Жонес Гутийррез || || {{subon|79}} |- |MF ||'''23''' ||Хавиер Пасторе || || {{subon|87}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|[[Диего Марадона]] |} |valign="top"|[[Файл:ARG-MEX_2010-06-27.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|MEX|size=100px}}<br />'''МЕКСИК:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Оскар Перез |- |RB ||'''5''' ||Рикарда Осорио |- |CB ||'''2''' ||Франчиско Родригез |- |CB ||'''4''' ||Рафиэл Маркуез ([[Captain (association football)|c]]) || {{yel|28}} |- |LB ||'''3''' ||Карлос Салчидо |- |DM ||'''6''' ||Жерардо Торрадо |- |CM ||'''16''' ||Эфран Хураез |- |CM ||'''18''' ||Андреис Гуардадо || || {{suboff|61}} |- |AM ||'''17''' ||Жиовани дос Сантос |- |AM ||'''21''' ||Адольфо Баутиста || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''14''' ||Хавиер Хернандез |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''7''' ||Паобло Баррера || || {{subon|46}} |- |FW ||'''9''' ||Гуиллермо Франко || || {{subon|61}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Хавиер Агуире |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Карлос Тевез (Аргентин) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Паоло Калкагно ([[Италийн хөлбөмбөгийн холбоо|Итали]]) <br />Стефано Айролди ([[Италийн хөлбөмбөгийн холбоо|Итали]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />[[Жероме Дэмон]] ([[Өмнөд Африкийн хөлбөмбөгийн холбоо|Өмнөд Африк]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Килестин Нтагунгира ([[Руандагийн хөлбөмбөгийн холбоо|Руанда]]) |} ---- === Голланд - Словак === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 06 - 28 |time=22:00 |team1={{Fb-rt|Нидерланд}} |score= 2 – 1 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300111113/report.html Тайлан] |team2={{fb|SVK}} |goals1=Роббен {{goal|18}}<br />[[Уэсли Шнайдер|Шнайдер]] {{goal|84}} |goals2=Виттек {{goal|90+4|pen.}} |stadium=Мосес Мабида |attendance=61,962 |referee= Алберто Ундиано ([[Испаний хөлбөмбөгийн холбоо|Испани]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _ned10h |pattern_b = _ned10h |pattern_ra = _ned10h |pattern_so = _band_black |leftarm = FF4500 |body = FF4500 |rightarm = FF4500 |shorts = 000000 |socks = FF4500 |title = Голланд<ref name="ned-svk_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/22/59/53%5f0628%5fned-svk%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Голланд-Словак |date=28 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=28 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329061535/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/22/59/53%5f0628%5fned-svk%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас | pattern_la = _esl10h | pattern_b = _esl10h | pattern_ra = _esl10h | pattern_sh = _Palmeiras_0910third | pattern_so = _color_3_stripes_blue | leftarm = ffffff | body = ffffff | rightarm = ffffff | shorts = ffffff | socks = ffffff |title = Словак<ref name="ned-svk_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/22/59/53%5f0628%5fned-svk%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Голланд-Словак |date=28 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=28 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329061535/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/22/59/53%5f0628%5fned-svk%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|NED|size=100px}}<br />'''ГОЛЛАНД:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Маартен Стекеленбург || {{yel|90+3}} |- |RB ||'''2''' ||Грегорий ван дер Виейл |- |CB ||'''3''' ||Жон Хэйтинга |- |CB ||'''4''' ||Иорис Матиесэн |- |LB ||'''5''' ||Жиовани ван Бронхорст ([[Captain (association football)|c]]) |- |CM ||'''6''' ||Марк ван Боммел |- |CM ||'''8''' ||Нигел де Ён |- |AM ||'''10''' ||[[Уэсли Шнайдер]] || || {{suboff|90+2}} |- |RW ||'''11''' ||Ариен Роббен || {{yel|31}} || {{suboff|71}} |- |LW ||'''7''' ||Дирк Куит |- |CF ||'''9''' ||Робин ван Перси || || {{suboff|80}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''17''' ||[[Элжеро Элиа]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''21''' ||Клаас-Ян Хунтелаар || || {{subon|80}} |- |MF ||'''20''' ||Ибрагим Афелла || || {{subon|90+2}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Берт ван Марвиек |} |valign="top"|[[Файл:NED-SVK_2010-06-28.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|SVK|size=100px}}<br />'''СЛОВАК:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Ян Муча |- |RB ||'''2''' ||Петер Пекарик |- |CB ||'''3''' ||Мартин Шкертел || {{yel|84}} |- |CB ||'''16''' ||Ян Дурик |- |LB ||'''5''' ||Радослав Забовник || || {{suboff|88}} |- |DM ||'''19''' ||Юра Кука || {{yel|40}} |- |RM ||'''15''' ||Мирослав Сток |- |LM ||'''7''' ||Владимир Вайс |- |AM ||'''17''' ||Марик Хамшк ([[Captain (association football)|c]]) || || {{suboff|87}} |- |CF ||'''18''' ||Эрик Андрюшк || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''11''' ||Роберт Виттек |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''20''' ||Камил Копиник || {{yel|72}} || {{subon|71}} |- |MF ||'''10''' ||Марик Сапара || || {{subon|87}} |- |FW ||'''14''' ||Мартин Якубко || || {{subon|88}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Владимир Вайс |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Ариен Роббен (Голланд) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Фермин Мартинез Ибиниз ([[Испаний хөлбөмбөгийн холбоо|Испани]]) <br />Хуан Карлос Юсте Гименез ([[Испаний хөлбөмбөгийн холбоо|Испани]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Стефан Ланной ([[Францын хөлбөмбөгийн холбоо|Франц]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Лаурент Уго ([[Францын хөлбөмбөгийн холбоо|Франц]]) |} ---- === Бразил - Чили === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 06 - 29 |time=02:30 |team1={{fb-rt|BRA}} |score= 3 – 0 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061500/report.html Тайлан] |team2={{fb|CHI}} |goals1=Хуан {{goal|35}}<br />Фабиано {{goal|38}}<br />Робино {{goal|59}} |goals2= |stadium=Эллис Парк |attendance=54,096 |referee= Ховард Вэбб ([[Английн хөлбөмбөгийн холбоо|Англи]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _bra10h |pattern_b = _bra10h |pattern_ra = _bra10h |pattern_sh = _bra10H |pattern_so = _bra10a |leftarm = FFDF00 |body = FFDF00 |rightarm = FFDF00 |shorts = 0000BF |socks = 0000BF |title = Бразил<ref name="bra-chi_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/26/08/54%5f0628%5fbra-chi%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Бразил-Чили |date=28 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=28 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329062309/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/26/08/54%5f0628%5fbra-chi%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _redline |pattern_b = |pattern_ra = _redline |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Чили<ref name="bra-chi_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/26/08/54%5f0628%5fbra-chi%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Бразил-Чили |date=28 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=28 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329062309/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/26/08/54%5f0628%5fbra-chi%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|BRA|size=100px}}<br />'''БРАЗИЛ:''' |- !width="25"| !!width="25"| |-http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2010_FIFA_World_Cup_knockout_stage&action=submit13 |GK ||'''1''' ||Хулио Цезар |- |RB ||'''2''' ||Майкон Дуглас Сисенандо |- |CB ||'''3''' ||Лусио ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''4''' ||Хуан Силвейра дос Сантос |- |LB ||'''6''' ||Мишел Бастос |- |DM ||'''8''' ||Желберто Силва |- |CM ||'''13''' ||Даниел Алвес |- |CM ||'''18''' ||Рамирес || {{yel|72}} |- |AM ||'''10''' ||Кака || {{yel|30}} || {{suboff|81}} |- |SS ||'''11''' ||Робино || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''9''' ||Луис Фабиано || || {{suboff|76}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''21''' ||Нилмар Хонорато да Силва || || {{subon|76}} |- |MF ||'''20''' ||Хосе Клиберсон || || {{subon|81}} |- |DF ||'''16''' ||Желберто || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Дунга |} |valign="top"|[[Файл:BRA-CHI_2010-06-28.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|CHI|size=100px}}<br />'''ЧИЛИ:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Клаудио Браво ([[Captain (association football)|c]]) |- |RB ||'''4''' ||Маурисио Исла || || {{suboff|62}} |- |CB ||'''5''' ||Пабло Контрерас || || {{suboff|46}} |- |CB ||'''18''' ||Гонзало Яара |- |LB ||'''2''' ||Измаил Фуентес || {{yel|68}} |- |DM ||'''6''' ||Карлос Кармона |- |CM ||'''8''' ||Артуро Видал || {{yel|47}} |- |CM ||'''15''' ||Жан Бисжур |- |SS ||'''7''' ||Алексис Санчес |- |SS ||'''11''' ||Марк Гонзалез || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''9''' ||Хумберто Суазо |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''10''' ||Ёрге Валдивиа || || {{subon|46}} |- |MF ||'''21''' ||Родриго Телло || || {{subon|46}} |- |MF ||'''20''' ||Родриго Миллар || {{yel|80}} || {{subon|62}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|{{flagicon|ARG}} Марчело Биелса |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Робино (Бразил) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Даррен Канн (Англи) <br />Майк Мулларки (Англи) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Мартин Хэнсон ([[Шведийн хөлбөмбөгийн холбоо|Швед]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Стефан Виттберг ([[Шведийн хөлбөмбөгийн холбоо|Швед]]) |} ---- === Парагвай - Япон === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 06 - 29 |time=22:00 |team1={{fb-rt|Парагвай}} |score= 0 – 0 ([[Нэмэлт цаг]]) |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061497/report.html Тайлан] |team2={{fb|Япон}} |goals1= |goals2= |stadium=Лофтус Вэрсфэлд |attendance= 36,742 |referee= Фрэнк Де Блилкере] ([[Бельгийн хөлбөмбөгийн холбоо|Бельги]]) |penalties1=Эдгар Баррето {{pengoal}} <br /> Лукас Барриос {{pengoal}} <br /> Кристиан Риверос {{pengoal}} <br /> Нелсон Хаедо Валдес {{pengoal}} <br /> Оскар Кардозо {{pengoal}} |penaltyscore= 5 – 3 |penalties2={{pengoal}} Эндо Ясүхито <br /> {{pengoal}} Хасэбэ Макото <br /> {{penmiss}} Комано Юүичи <br /> {{pengoal}} Хонда Кэйсүкэ }} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _Par2010 |pattern_b = _Par2010 |pattern_ra = _Par2010 |pattern_sh = _Par2010 alter |pattern_so = _Par2010 |leftarm = 0000FF |body = 0000FF |rightarm = 0000FF |shorts = 0000FF |socks = FFFFFF |title = Парагвай<ref name="par-jpn_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/33/56/55%5f0629%5fpar-jpn%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Парагвай-Япон |date=29 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=29 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329060657/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/33/56/55%5f0629%5fpar-jpn%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _jap10h |pattern_b = _jap10h |pattern_ra = _jap10h |pattern_sh = _adidaswhite |pattern_so = _3_stripes_white |leftarm = 00008B |body = 00008B |rightarm = 00008B |shorts = 00008B |socks = 00008B |title = Япон<ref name="par-jpn_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/33/56/55%5f0629%5fpar-jpn%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Парагвай-Япон |date=29 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=29 June 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329060657/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/33/56/55%5f0629%5fpar-jpn%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|PAR|size=100px}}<br />'''ПАРАГВАЙ:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Юсто Виллар ([[Captain (association football)|c]]) |- |RB ||'''6''' ||Карлос Бонет |- |CB ||'''14''' ||Пауло да Силва |- |CB ||'''21''' ||Антолин Алкараз |- |LB ||'''3''' ||Клаудио Морел |- |DM ||'''20''' ||Нустор Ортигоза || || {{suboff|75}} |- |CM ||'''13''' ||Энрике Вера |- |CM ||'''16''' ||Кристиан Риверос || {{yel|118}} |- |RW ||'''9''' ||Рокуе Санта Круз || || {{suboff|94}} |- |LW ||'''10''' ||Эдгар Бенитез || || {{suboff|60}} |- |CF ||'''19''' ||Лукас Барриос |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''18''' ||Нелсон Валдес || || {{subon|60}} |- |MF ||'''8''' ||Эдгар Баррето || || {{subon|75}} |- |FW ||'''7''' ||Оскар Кардозо || || {{subon|94}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|{{flagicon|ARG}} Жерардо Мартино |} |valign="top"|[[Файл:PAR-JPN_2010-06-29.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|JPN|size=100px}}<br />'''ЯПОН:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''21''' ||Кавашима Эйжи |- |RB ||'''3''' ||Комано Юүичи |- |CB ||'''22''' ||[[Наказава Юүжи]] |- |CB ||'''4''' ||Танака Маркус Тулио |- |LB ||'''5''' ||Нагатомо Юүто ||{{yel|72}} |- |DM ||'''2''' ||Абэ Юүки || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''8''' ||Мацүй Дайсүкэ|| {{yel|58}} || {{suboff|65}} |- |CM ||'''7''' ||Эндо Ясүхито|| {{yel|113}} |- |RW ||'''17''' ||Хасэбэ Макото ([[Багийн ахлагч (хөлбөмбөг)|c]]) |- |LW ||'''16''' ||Оокүбо Ёшихито || || {{suboff|106}} |- |CF ||'''18''' ||Хонда Кэйсүкэ || {{yel|90+3}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''9''' ||Оказаки Шинжи|| || {{subon|65}} |- |MF ||'''14'''||Накамүра Кэнго|| || {{subon|81}} |- |FW ||'''11'''||Тамада Кэйжи|| || {{subon|106}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Окада Такэши |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Хонда Кэйсүкэ (Япон) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Петер Херман ([[Бельгийн хөлбөмбөгийн холбоо|Бельги]]) <br />Валтер Вроманс ([[Бельгийн хөлбөмбөгийн холбоо|Бельги]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Петер О'Лиру ([[Шинэ Зеландын хөлбөмбөгийн холбоо|Шинэ Зеланд]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Матью Таро ([[Соломоны арлын хөлбөмбөгийн холбоо|Соломоны арал]]) |} ---- === Испани - Португал === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 06 - 30 |time=02:30 |team1={{fb-rt|ESP}} |score= 1 – 0 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061498/report.html Тайлан] |team2={{fb|POR}} |goals1=[[Давид Вилья|Вилья]] {{goal|63}} |goals2= |stadium=Кэп Таун |attendance=62,955 |referee= Хэктор Балдасси ([[Аргентиний хөлбөмбөгийн холбоо|Аргентин]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _spain2010 |pattern_b = _Spain2010 |pattern_ra = _spain2010 |pattern_sh = _esp_08 |leftarm = e80113 |body = e80113 |rightarm = e80113 |shorts = 3366FF |socks = e80113 |title = Испани<ref name="esp-por_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/37/60/56%5f0629%5fesp-por%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Испани-Португал |date=29 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=29 June 2010 |archive-date=9 Арван нэгдүгээр сар 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121109153225/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/37/60/56_0629_esp-por_tacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _por10a |pattern_b = _por10a |pattern_ra = _por10a |pattern_sh = _por10a |pattern_so = _por10a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 008000 |socks = FFFFFF |title = Португал<ref name="esp-por_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/37/60/56%5f0629%5fesp-por%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Last 16 – Испани-Португал |date=29 June 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=29 June 2010 |archive-date=9 Арван нэгдүгээр сар 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121109153225/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/37/60/56_0629_esp-por_tacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|ESP|size=100px}}<br />'''ИСПАНИ:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Икер Касильяс ([[Captain (association football)|c]]) |- |RB ||'''15''' ||Серхио Рамос |- |CB ||'''3''' ||Херард Пике |- |CB ||'''5''' ||Карлес Пуйоль |- |LB ||'''11''' ||Хуан Капдевила |- |CM ||'''16''' ||Серхио Бускетс |- |CM ||'''14''' ||Хави Алонсо || {{yel|74}} || {{suboff|90+3}} |- |RM ||'''8''' ||Хави |- |LM ||'''6''' ||Андрес Иньеста |- |SS ||'''7''' ||[[Давид Вилья]] || || {{suboff|88}} |- |CF ||'''9''' ||[[Фернандо Торрес]] || || {{suboff|58}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''19''' ||Фернандо Лронте || || {{subon|58}} |- |FW ||'''18''' ||Педро || || {{subon|88}} |- |DF ||'''4''' ||Карлос Марчена || || {{subon|90+3}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|Висенте Дель Боске |} |valign="top"|[[Файл:ESP-POR_2010-06-29.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|POR|size=100px}}<br />'''ПОРТУГАЛ:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Эдуардо |- |RB ||'''21''' ||Рикардо Кошта || {{sent off|0|89}} |- |CB ||'''6''' ||Рикарду Карвалью |- |CB ||'''2''' ||Бруну Алвеш |- |LB ||'''23''' ||Фабио Коентуро |- |DM ||'''15''' ||Пепе || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''19''' ||Циаго Мендес || {{yel|80}} |- |CM ||'''16''' ||Раул Мейрелеш |- |RW ||'''11''' ||Симао Саброза || || {{suboff|72}} |- |LW ||'''7''' ||[[Кристиано Рональдо]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CF ||'''18''' ||Хуго Алмейда || || {{suboff|58}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''10''' ||Данни Микуел || || {{subon|58}} |- |FW ||'''9''' ||Лиидсон || || {{subon|72}} |- |MF ||'''8''' ||Педро Мендес || || {{subon|72}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|Карлуш Кейруш |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Хави (Испани) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Рикардо Касас ([[Аргентиний хөлбөмбөгийн холбоо|Аргентин]]) <br />Хернан Майдана ([[Аргентиний хөлбөмбөгийн холбоо|Аргентин]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Карлос Батрес ([[Гватемалийн хөлбөмбөгийн холбоо|Гватемал]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Карлос Пастрана ([[Гондурасын хөлбөмбөгийн холбоо|Гондурас]]) |} == Дөрөвний нэг шигшээ == === Голланд - Бразил === [[Нидерланд хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Голландын шигшээ баг]] [[Бразил хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ|Бразилийн]] шигшээ багтай дөрөвний нэг шигшээд 2010 оны долоодугаар сарын 2-нд Порт Элизабет хотын Нелсон Мандела Бэй цэнгэлдэхэд тоглолоо. Дэлхийн таван удаагийн аварга Бразил 1-0 харьцаагаар тоглолтыг тэргүүлж байсан ч алдааны улмаас байдал эсрэгээр эргэж өрсөлдөгч Голландуудад 2-1 харьцаагаар ялагдал хүлээв.<ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2010/07/03/2943850.htm?section=justin|title=Brazil shellshocked as Dutch turn it around|last=Maasdorp|first=James|date=2 July 2010|work=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]]|accessdate=2 July 2010|archive-date=4 Долдугаар сар 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100704023335/http://www.abc.net.au/news/stories/2010/07/03/2943850.htm?section=justin|url-status=dead}}</ref> Голландын тоглогч Ёрис Матисены оронд гарч ирсэн Андре Оижер болон төвийн хамгаалагч Жон Хейтинга нарын хамгаалалт сул байж 10 дахь минутанд Бразилд гоол алдсан. Робинод гоолын дамжуулалтыг Фелипе Мело өгсөн.<ref name="BBCNedBra">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_57/default.stm|title=Netherlands 2–1 Brazil|last=Bevan|first=Chris|date=2 July 2010|work=[[BBC News]]|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=2 July 2010}}</ref><ref name="FoxNedBra">{{cite news|url=http://www.foxsports.com.au/story/0,8659,27355567-5019291,00.html|title=The Netherlands upset Brazil 2–1 in FIFA World Cup quarter-final, South Africa|last=MacKinnon|first=Angus|date=3 July 2010|work=[[Fox Sports (Australia)|Fox Sports]]|publisher=[[Premier Media Group]]|accessdate=2 July 2010}}</ref>Тоглолтын эхний хагас Бразилчуудын хамгаалалт нягт байсан тул Голландуудад ямар нэгэн таатай боломж тун гарч өгөхгүй байсан бөгөөд харин ч Бразилчууд гэнэтийн цохилтуудаар хаалгач Мартин Стекеленбургийг бөмбөгдөж байв. Хоёрдугаар хагас эхлээд найман минут болж байхад Уэсли Шнайдерийн ачаар тоглолтын оноог тэнцүүлж чадлаа.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1266860/index.html?cid=twitter_voiceofthesite#sneijder+credited+with+first+goal+dutch+quarter+final+victory|title=Sneijder credited with first goal in Dutch quarter-final victory|date=3 July 2010|work=[[FIFA.com|FIFA]]|accessdate=3 July 2010|archive-date=6 Долдугаар сар 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100706073301/http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1266860/index.html?cid=twitter_voiceofthesite#sneijder+credited+with+first+goal+dutch+quarter+final+victory|url-status=dead}}</ref> 68 дахь минутанд Дирк Куитын толгойгоор дэмнэн дамжуулж өгсөн бөмбөгийг Вэсли Шнайдер мөргөж гоол оруулснаар Голландууд тоглолтыг тэргүүлж эхэлсэн байна. Бразилчуудад харанга дэлдүүлсэн Флипе Мело Роббен дээр бүдүүлэг алдаа гаргаж талбайгаас хөөгдөв. Ийнхүү Голландчууд хагас шигшээд шалгаран үлдсэн байна.<ref name="BBCNedBra"/> Бразилийн дасгалжуулагч Дунга энэ ялагдал хүнд нөлөөлж байгаа бололтой. Тэр удахгүй дасгалжуулагчийн албанаас бууж магадгүй ажээ.<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/world-cup-2010/story/0,27032,12027_6242736,00.html|title=Dunga reign at an end|date=2 July 2010|work=[[Sky Sports]]|publisher=[[British Sky Broadcasting]]|accessdate=2 July 2010}}</ref> {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 07 - 02 |time=22:00 |team1={{Fb-rt|Нидерланд}} |score= 2 – 1 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249718/match=300061507/report.html Тайлан] |team2={{Fb|BRA}} |goals1=Фелипе Мело {{goal|53|o.g.}}<br />[[Уэсли Шнайдер|Шнайдер]] {{goal|68}} |goals2=Робино {{goal|10}} |stadium=Нелсон Мандела Бэй |attendance=40,186 |referee= Юичи Нишимура ([[Японы хөлбөмбөгийн холбоо|Япон]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _ned10h |pattern_b = _ned10h |pattern_ra = _ned10h |pattern_so = _band_black |leftarm = FF4500 |body = FF4500 |rightarm = FF4500 |shorts = 000000 |socks = FF4500 |title = Голланд<ref name="ned-bra_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/54/68/57%5f0702%5fned-bra%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Quarterfinal – Голланд-Бразил |date=2 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=2 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329062549/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/54/68/57%5f0702%5fned-bra%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _bra10a |pattern_b = _bra10a |pattern_ra = _bra10a |pattern_sh = _bra10a |pattern_so = _bra10a |leftarm = 0000FF |body = 0000FF |rightarm = 0000FF |shorts = FFFFFF |socks = 0000BF |title = Бразил<ref name="ned-bra_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/54/68/57%5f0702%5fned-bra%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Quarterfinal – Голланд-Бразил |date=2 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=2 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329062549/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/54/68/57%5f0702%5fned-bra%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|NED|size=100px}}<br />'''ГОЛЛАНД:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Маартен Стекеленбург |- |RB ||'''2''' ||Грегорий ван дер Виейл || {{yel|47}} |- |CB ||'''3''' ||Жон Хэйтинга || {{yel|14}} |- |CB ||'''13''' ||Андре Оижир || {{yel|76}} |- |LB ||'''5''' ||Жиовани ван Бронхорст ([[Captain (association football)|c]]) |- |CM ||'''6''' ||Марк ван Боммел |- |CM ||'''8''' ||Нигел де Ён || {{yel|64}} |- |AM ||'''10''' ||[[Уэсли Шнайдер]] |- |RW ||'''11''' ||Ариен Роббен |- |LW ||'''7''' ||Дирк Куит |- |CF ||'''9''' ||Робин ван Перси || || {{suboff|85}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''21''' ||Клаас-Ян Хунтелаар || || {{subon|85}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Берт ван Марвиек |} |valign="top"|[[Файл:NED-BRA_2010-07-02.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|BRA|size=100px}}<br />'''БРАЗИЛ:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Хулио Цезар |- |RB ||'''2''' ||Майкон Дуглас Сисенандо |- |CB ||'''3''' ||Лусио ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''4''' ||Хуан Силвейра дос Сантос |- |LB ||'''6''' ||Мишел Бастос || {{yel|37}} || {{suboff|62}} |- |DM ||'''5''' ||Фелипе Мело || {{sent off|0|73}} |- |CM ||'''8''' ||Желберто Силва |- |RM ||'''13''' ||Даниел Алвес |- |AM ||'''10''' ||Кака |- |SS ||'''11''' ||Робино |- |CF ||'''9''' ||Луис Фабиано || || {{suboff|77}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |DF ||'''16''' ||Желберто || || {{subon|62}} |- |FW ||'''21''' ||Нилмар Хонорато да Силва || || {{subon|77}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Дунга |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />[[Уэсли Шнайдер]] (Голланд) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Тору Сагара ([[Японы хөлбөмбөгийн холбоо|Япон]]) <br />Жеүн Хэ-Сан ([[Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгийн холбоо|Өмнөд Солонгос]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Халил Ал Гамди ([[Саудын Арабын хөлбөмбөгийн холбоо|Саудын Араб]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Хассан Камраницар ([[Ираны хөлбөмбөгийн холбоо|Иран]]) |} ---- === Уругвай - Гана === [[Уругвай хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Уругвай]] болон [[Гана хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Ганын багууд]] 2010 оны долдугаар сарын 3-ны шөнө Йохоннасбург хотын Соккер Сити цэнгэлдэх хүрээлэнд, Голланд хагас шигшээд шалгарсаны дараа тоглов. Энэ тоглолт энэ удаагийн тэмцээний хамгийн үзүүштэй, тэмцэл ихтэй тоглолт болж өнгөрлөө. 120 минутын туршид талбай дээр ширүүн тулаан шийдвэрлэх цохилтоор ялагчаа тодруулсан. Уругвай ялалт байгуулав. <ref>{{cite news|url=http://www.smh.com.au/world-cup-2010/world-cup-news/uruguay-ends-the-dream-for-gutted-ghana-20100703-zv16.html|title=Uruguay ends the dream for gutted Ghana|last=Lynch|first=Michael|date=4 July 2010|work=[[Sydney Morning Herald]]|publisher=[[Fairfax Media]]|accessdate=3 July 2010}}</ref> Нэгдүгээр хагаст Уругвайн багийн ахлагч Диего Лугано бэртэл авав. Сали Мунтаригийн нэгдүгээр үеийн сүүлийн минутад 38 орчим метрийн зайнаас цохисон цохилт Ганыг 1-0 харьцаагаар тэргүүлүүлэв. Хоёрдугаар хагас эхлээд Диего Форлан Уругьайн багийн торгуулийн цохилтыг хаалгачийн зүүн дээд булан руу чиглүүлэн цохисон бөмбөг хаалгач Ричард Кингсоны толгой дээгүүр давж гоол болов. Тоглолт ийнхүү тэнцээгээр үндсэн цаг өндөрлөж, нэмэлт цаг сунгасан юм. Нэмэлт цаг ч өндөрлөх шатандаа орж байх үед Ганын Доминик Адиагийн хаалга руу гоолын болох нь тодорхой бөмбөгийг [[Луис Суарес]] хаалган дотроос гараараа хааж зайлуулав. Шүүгч Суаресийг улаан хуудсаар торгож торгуулийн цохилтыг заасан. Асамоа Гьян өөрсөддөө олдсон маш том боломжийг хөндлөвч онон хийсгэж орхив. Өөрөөр хэлбэл Уругвайд Суаресийн гар тэнцээг буцаан авчирсан хэрэг үүсэв. Шийдвэрлэх арван нэгэн метрийн цохилтыг Адиа болон ахлагч Жон Менса нар алдаж, харин Себестьян Абреу Уругвайн тав дахь цохилтыг төгс гүйцэтгэж Уругвай ялав.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_58/default.stm|title=Uruguay 1-1 Ghana (4-2 pens)|last=Fletcher|first=Paul|date=2 July 2010|work=[[BBC Sport]]|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=3 July 2010}}</ref> Суаресийн гараар хаасан бөмбөгтэй гарыг Аргенин Английн 1986 оны ДАШТ-ий тоглолтын үеэр '''Бурханы гар''' хочийг авсан [[Диего Марадона|Диего Марадонагийн]] гартай зүйрлүүлжээ. Ганын дасгалжуулагч Милован Раяавак Суаресийн энэ үйлдлийг '''дэндүү шударга бус хөлбөмбөг''' гэж хэлжээ.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup-2010/teams/uruguay/7870586/World-Cup-2010-Uruguays-Luis-Suarez-revels-in-second-coming-of-Hand-of-God.html|title=World Cup 2010: Uruguay's Luis Suбrez revels in second coming of Hand of God|last=Chadband|first=Ian|date=3 July 2010|work=[[The Daily Telegraph]]|publisher=Telegraph Media Group|accessdate=3 July 2010|archive-date=8 Долдугаар сар 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100708230832/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup-2010/teams/uruguay/7870586/World-Cup-2010-Uruguays-Luis-Suarez-revels-in-second-coming-of-Hand-of-God.html|url-status=dead}}</ref> {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 07 - 03 |time=02:30 |team1={{fb-rt|URU}} |score= 1 – 1 ([[Нэмэлт цаг]]) |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249718/match=300061508/report.html Тайлан] |team2={{fb|GHA}} |goals1=Форлан {{goal|55}} |goals2=Мунтари {{goal|45+2}} |stadium=Соккер Сити |attendance=84,017 |referee= Олегрио Бенкуереиза ([[Португалийн хөлбөмбөгийн холбоо|Португал]]) |penalties1=Форлан {{pengoal}}<br />Маурикио Викторино {{pengoal}}<br />Андре Скотти {{pengoal}}<br />Макси Перейра {{penmiss|over the goal}}<br />Себестьян Абреу {{pengoal}} |penaltyscore= 4 – 2 |penalties2= {{pengoal}} Асамоа Гьян<br />{{pengoal}} Стефен Апиа<br />{{penmiss|saved}} Жон Менса<br />{{penmiss|saved}} Доминик Адияа }} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _uru10h |pattern_b = _uru10h |pattern_ra = _uru10h |leftarm = 87CEEB |body = 87CEEB |rightarm = 87CEEB |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Уругвай<ref name="uru-gha_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/59/60/58%5f0702%5furu-gha%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Quarterfinal – Уругвай-Гана |date=2 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=2 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329061151/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/59/60/58%5f0702%5furu-gha%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _ang1012h |pattern_b = _gan1012a |pattern_ra = _ang1012h |pattern_sh = |pattern_so = _yellowhorizontal |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Гана<ref name="uru-gha_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/59/60/58%5f0702%5furu-gha%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Quarterfinal – Уругвай-Гана |date=2 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=2 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329061151/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/59/60/58%5f0702%5furu-gha%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|URU|size=100px}}<br />'''УРУГВАЙ:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Фернандо Муслера |- |RB ||'''16''' ||Макси Перейра |- |CB ||'''2''' ||Диего Лугано ([[Captain (association football)|c]]) || || {{suboff|38}} |- |CB ||'''6''' ||МаурикиоВикторино |- |LB ||'''4''' ||Ёрге Фуциле || {{yel|20}} |- |CM ||'''15''' ||Диего Перез || {{yel|59}} |- |CM ||'''17''' ||Эгидио Арувало || {{yel|48}} |- |RW ||'''20''' ||Олваро Перейра || || {{suboff|46}} |- |LW ||'''7''' ||Эдинсон Кавани || || {{suboff|76}} |- |CF ||'''9''' ||[[Луис Суарес]] || {{sent off|0|120+1}} |- |CF ||'''10''' ||Диего Форлан |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |DF ||'''19''' ||Андре Скотти || || {{subon|38}} |- |MF ||'''14''' ||Николья Лодейро || || {{subon|46}} |- |FW ||'''13''' ||Себестьян Абреу || || {{subon|76}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Оскар Табарез |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|GHA|size=100px}}<br />'''ГАНА:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''22''' ||Ричард Кингсон |- |RB ||'''4''' ||Жон Пэйнтсил || {{yel|54}} |- |CB ||'''15''' ||Исаак Ворса |- |CB ||'''5''' ||Жон Менса ([[Captain (association football)|c]]) || {{yel|93}} |- |LB ||'''2''' ||Ханс Сарпей || {{yel|77}} |- |DM ||'''6''' ||Энтони Аннан |- |CM ||'''21''' ||Квадво Асамоа |- |CM ||'''23''' ||Кевин-Принц Боатин |- |RW ||'''7''' ||Самуэл Инком || || {{suboff|74}} |- |LW ||'''11''' ||Сали Мунтари || || {{suboff|88}} |- |CF ||'''3''' ||Асамоа Гьян |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''10''' ||Степен Апиа || || {{subon|74}} |- |FW ||'''18''' ||Доминик Адияа || || {{subon|88}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|{{flagicon|SRB}} Милован Раяавак |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Диего Форлан (Уругвай) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Хосе Мануел Силва Кардинал ([[Португалийн хөлбөмбөгийн холбоо|Португал]]) <br />Бертино Миранда ([[Португалийн хөлбөмбөгийн холбоо|Португал]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />[[Алберто Ундиано Малленко ([[Испаний хөлбөмбөгийн холбоо|Испани]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Фермин Мартинез Ибонез ([[Испаний хөлбөмбөгийн холбоо|Испани]]) |} ---- === Аргентин - Герман === 2010 оны долоодугаар сарын 3-нд Герман шигшээ баг [[Аргентины хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Аргентиний]] шигшээ багийг 4-0 харьцаагаар илүүрхэн хожиж хагас шигшээд шалгарч үлдлээ.<ref>{{cite news|url=http://mobile.latimes.com/inf/infomo?view=SportItem&feed:a=latimes_1min&feed:c=sportsnews&feed:i=54736429|title=Germany overwhelms Argentina, 4–0, to reach World Cup semifinals|last=Jones|first=Grahame L.|date=3 July 2010|work=[[Los Angeles Times]]|accessdate=4 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707185903/http://mobile.latimes.com/inf/infomo?view=SportItem&feed:a=latimes_1min&feed:c=sportsnews&feed:i=54736429|archive-date=7 Долдугаар сар 2010|url-status=dead}}</ref> Германы багийн нэг тоглолтонд дөрвөн гоол оруулсан гурав дахь тохиолдол нь энэ билээ. Германы багийн эхний гоолыг гурав дахь минутанд Бастиан Швэйнстайгерийн дамжуулалтыг Томас Мюллер толгойгоор мөргөн оруулсан. Хоёрдугаар үеийн Германы ээлжит довтолгооны төгсгөлийг Мирослав Клозе Лукаш Подольскигийн дамжуулалтаар амжилттай болгов. Аргентиний довтолгоонд хэт улайрч арын хамгаалалтаа сулруулсан байдал нь сөрөг довтолгооноор ийнхүү харагдав. Германы гурав дахь гоолыг Арне Фрэдрих хоёр дахь гоолоос долоон минутын дараа оруулсан бол, 89 дэх минутанд Мезут Озилийн дамжуулалтыг Мирослав Клозе гоол болгож тоглолтын эцсийн цэгийг тавьсан.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_59/default.stm|title=Argentina 0–4 Germany|last=Bevan|first=Chris|date=3 July 2010|work=[[BBC Sport]]|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=4 July 2010}}</ref> Аргентиний хувьд 1974 оноос хойшхи Дэлхийн аваргын тэмцээнүүдэд үзүүлсэн томоохон ялагдал болов.<ref>{{cite news|url=http://www.bloomberg.com/news/2010-07-03/germany-defeats-argentina-4-0-to-advance-to-soccer-s-world-cup-semifinals.html|title=Germany Defeats Argentina 4–0 Led by Miroslav Klose, Moves to Semifinals|last=Bensch|first=Bob|date=3 July 2010|work=[[Bloomberg L.P.]]|accessdate=4 July 2010}}</ref> Тоглолтын дараа дасгалжуулагч Иохам Лаав ''төгс бүрэлдэхүүний''<ref>{{cite news|url=http://news.yahoo.com/s/ap/20100703/ap_on_sp_so_ga_su/soc_wcup_argentina_germany|title=World Cup: Germany beats Argentina, 4–0|last=Armour|first=Nancy|date=3 July 2010|work=[[Associated Press]]|accessdate=4 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100706022111/http://news.yahoo.com/s/ap/20100703/ap_on_sp_so_ga_su/soc_wcup_argentina_germany|archivedate=6 Долдугаар сар 2010|url-status=live}}</ref> тоглолтыг харууллаа гэж хэлж байсан тэдний багийн хөдөлгөгч хүч гэж хэлж болох өмнөх тоглолтонд анхааруулгатай байсан Мюллер шар хуудас авснаар дараагийн тоглолтын бүрэлдэхүүнд багтахааргүй болсон юм.<ref>{{cite news|url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iQCtQzqbSPCJu3qegJeZPiYsJlMw|title=Germany ponder Mueller replacement|date=4 July 2010|work=[[Agence France-Presse]]|accessdate=4 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100707071932/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iQCtQzqbSPCJu3qegJeZPiYsJlMw|archivedate=7 Долдугаар сар 2010|url-status=live}}</ref> {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 07 - 03 |time=22:00 |team1={{fb-rt|ARG}} |score= 0 – 4 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249718/match=300061505/report.html Тайлан] |team2={{fb|GER}} |goals1= |goals2=Мюллер {{goal|3}} <br /> Клозе {{goal|68||89}} <br /> Фредрих {{goal|74}} |stadium=Кэп Таун |attendance=64,100 |referee= Равшан Ирматов ([[Узбекстаны хөлбөмбөгийн холбоо|Узбестан]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _arg10h |pattern_b = _arg10h |pattern_ra = _arg10h |pattern_sh = _adidaswhite |pattern_so = _3_stripes_blue |leftarm = 75AADB |body = 75AADB |rightarm = 75AADB |shorts = 000000 |socks = FFFFFF |title = Аргентин<ref name="arg-ger_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/69/18/59%5f0703%5farg-ger%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Quarterfinal – Аргентин-Герман |date=3 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=3 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329055620/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/69/18/59%5f0703%5farg-ger%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _TIRO11_ONBLACK |pattern_b = _DFB_10a |pattern_ra = _DFB_10a |pattern_sh = _DFB_10h |pattern_so = _DFB_10a2 |leftarm = D3AE84 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Герман<ref name="arg-ger_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/69/18/59%5f0703%5farg-ger%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Quarterfinal – Аргентин-Герман |date=3 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=3 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329055620/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/69/18/59%5f0703%5farg-ger%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|ARG|size=100px}}<br />'''АРГЕНТИН:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''22''' ||Сержио Ромеро |- |RB ||'''15''' |Николья Отаменди || {{yel|11}} ||{{suboff|70}} |- |CB ||'''2''' ||Мартин Демичелис |- |CB ||'''4''' ||Николья Бурдиссо |- |LB ||'''6''' ||Габриэл Хайнц |- |DM ||'''14''' ||Хавиер Машерано ([[Captain (association football)|c]]) || {{yel|80}} |- |RM ||'''20''' ||Макси Родригез |- |LM ||'''7''' ||Ангел Ди Мариа || ||{{suboff|75}} |- |AM ||'''10''' ||Лионел Месси |- |CF ||'''9''' ||[[Гонзало Хигуайн]] |- |CF ||'''11''' ||Карлос Тевез |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''23''' ||Хавиер Пасторе || ||{{subon|70}} |- |FW ||'''16''' ||Сержио Агуеро || ||{{subon|75}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|[[Диего Марадона]] |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|GER|size=100px}}<br />'''ГЕРМАН:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Мануэль Ноеьр |- |RB ||'''16''' ||Флипп Лаам ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''17''' ||Пэр Мэртэзакер |- |CB ||'''3''' ||Арнэ Фрэдрих |- |LB ||'''20''' ||Жироми Боатин || ||{{suboff|72}} |- |CM ||'''6''' ||Сами Хэдира || || {{suboff|77}} |- |CM ||'''7''' ||Бастиан Швэйнштайгер |- |RW ||'''13''' ||Томас Мюллер || {{yel|35}} || {{suboff|84}} |- |LW ||'''10''' ||Лукаш Подольски |- |AM ||'''8''' ||Мезут Озил |- |CF ||'''11''' ||Мирослав Клозэ |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |DF ||'''2''' ||Марчел Янсен || ||{{subon|72}} |- |MF ||'''18''' ||Тони Кроос || || {{subon|77}} |- |MF ||'''15''' ||Пиотр Троковски || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Иохам Лаав |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Бастиан Швэйнштайгер (Герман) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Рафэль Ильяшов ([[Узбекстаны хөлбөмбөгийн холбоо|Узбекстан]]) <br />Бахадяр Кочкаров ([[Киргизстаны хөлбөмбөгийн холбоо|Киргизстан]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Жероме Дэмон ([[Өмнөд Африкийн хөлбөмбөгийн холбоо|Өмнөд Африк]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Энок Молефе ([[Өмнөд Африкийн хөлбөмбөгийн холбоо|Өмнөд Африк]]) |} ---- === Парагвай - Испани === 2010 оны долоодугаар сарын 4-нд [[Испани хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Испанийн]] шигшээ баг [[Парагвай хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Парагвайн]] шигшээ багийг 1-0 харьцаагаар хожиж хагас шигшээд [[Герман хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Германтай]] учраа таарахаар болов. Испани Дэлхийн аваргын тэмцээний хагас шигшээд анх удаагаа шалгараад буй нь энэ юм. Парагвайн хувьд ч дөрөвний нэг шигшээд шалгарсан нь анхны томоохон амжилт ажээ.<ref name="BBCSpaPar">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_60/default.stm|title=Paraguay 0–1 Spain|last=Fletcher|first=Paul|date=3 July 2010|work=[[BBC Sport]]|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=5 July 2010}}</ref> Эхний үе Парагвайн Нелсон Валдезын оруулсан гоолыг шүүгч отон тоглолт гэж үзэж тооцоогүйг эс тооцвол аюултай довтолгоон багатай болж өнгөрөв. Хоёрдугаар хагаст Херард Пикегийн арван зургаагийн бүст Оскар Кардозо дээр гаргасан алдаа Парагвайд торгуулийн цохилт авчирсан. Испанийн хаалгач Икер Касильяс цохилтыг хааж чадсан ба Испанийн эргээд сөрөг довтолгоонд шилжиж мөн л торгуулийн цохилт хийх боломж бүрдүүлсэн. [[Давид Вилья]] цохилтыг амжилттай гүйцэтгэсэн ч шүүгч багийн тоглогч нь цохилт хийх мөчид багийнхан нь арван зургаагийн бүс рүү довтолсон гэж тооцоогүй. Ингээд Хавигаар цохилтыг гүйцэтгэж алдсан юм. Тоглолтонд гурван удаагийн торгуулийн цохилт гүйцэтгэгдсэн ч тооны харьцаа 0-0 хэвээрээ байсаар 82 дахь минутанд Давид Вилья хожлын цор ганц гоолыг оруулсан юм. Тоглолтын дараа Испанийн багийн дасгалжуулагч Висенте Дель Боске Германы дараагийн өрсөлдөгч энэ удаагийн тэмцээний хамгийн сайн баг болно<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/8786181.stm|title=Spain must improve, admits coach|date=3 July 2010|work=[[BBC Sport]]|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=5 July 2010}}</ref> гэж мэдэгдсэн бол Парагвайн дасгалжуулагч Жерардо Мартино албаа өгөх нь тодорхой болсон билээ.<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/world-cup-2010/story/0,27032,12098_6246020,00.html|title=Martino quits Paraguay|last=Razwan Mirza|date=5 July 2010|work=[[Sky Sports]]|publisher=[[British Sky Broadcasting]]|accessdate=5 July 2010}}</ref> {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 07 - 04 |time=02:30 |team1={{fb-rt|PAR}} |score= 0 – 1 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249718/match=300061506/report.html Тайлан] |team2={{fb|ESP}} |goals1= |goals2=[[Давид Вилья|Вилья]] {{goal|83}} |stadium=Эллис Парк |attendance=55,359 |referee= Карлос Батрес ([[Гветамалийн хөлбөмбөгийн холбоо|Гветамал]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _Par2010 |pattern_b = _Par2010 |pattern_ra = _Par2010 |pattern_sh = _Par2010 alter |pattern_so = _Par2010 |leftarm = 0000FF |body = 0000FF |rightarm = 0000FF |shorts = 0000FF |socks = FFFFFF |title = Парагвай<ref name="par-esp_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/72/51/60%5f0703%5fpar-esp%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Quarterfinal – Парагвай-Испани |date=3 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=3 July 2010 |archive-date=28 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130328183319/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/72/51/60%5f0703%5fpar-esp%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _esp10a |pattern_b = _esp10a |pattern_ra = _esp10a |pattern_sh = _esp10a |pattern_so = _esp10a |leftarm = 003366 |body = 003366 |rightarm = 003366 |shorts = e80113 |socks = 003366 |title = Испани<ref name="par-esp_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/72/51/60%5f0703%5fpar-esp%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Quarterfinal – Парагвай-Испани |date=3 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=3 July 2010 |archive-date=28 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130328183319/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/72/51/60%5f0703%5fpar-esp%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|PAR|size=100px}}<br />'''ПАРАГВАЙ:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Юсто Виллар ([[Captain (association football)|c]]) |- |RB ||'''2''' ||Дарио Верон |- |CB ||'''14''' ||Пауло да Силва |- |CB ||'''21''' ||Антолин Алкараз || {{yel|59}} |- |LB ||'''3''' ||Клаудио Морел || {{yel|71}} |- |DM ||'''15''' ||Виктор Цецерез || {{yel|59}} || {{suboff|84}} |- |CM ||'''8''' ||Эдгар Баррето || || {{suboff|64}} |- |RM ||'''11''' ||Жонаттан Сантана || {{yel|88}} |- |LM ||'''16''' ||Кристиан Риверос |- |SS ||'''18''' ||Нелсон Валдез || || {{suboff|72}} |- |CF ||'''7''' ||Оскар Кардозо |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''13''' ||Энрике Вера || || {{subon|64}} |- |FW ||'''9''' ||Рокуе Санта Круз || || {{subon|72}} |- |FW ||'''19''' ||Лукас Барриос || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|{{flagicon|ARG}} Жерардо Мартино |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|ESP|size=100px}}<br />'''ИСПАНИ:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Икер Касильяс ([[Captain (association football)|c]]) |- |RB ||'''15''' ||Серхио Рамос |- |CB ||'''3''' ||Херард Пике || {{yel|57}} |- |CB ||'''5''' ||Карлес Пуйоль || || {{suboff|84}} |- |LB ||'''11''' ||Хуан Капдевила |- |DM ||'''16''' ||Серхио Бускетс || {{yel|63}} |- |CM ||'''8''' ||Хави |- |RM ||'''6''' ||Андрес Иньеста |- |LM ||'''14''' ||Хави Алонсо || || {{suboff|75}} |- |SS ||'''7''' ||[[Давид Вилья]] |- |CF ||'''9''' ||[[Фернандо Торрес]] || || {{suboff|56}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''10''' ||Цеск Фабрегас || || {{subon|56}} |- |FW ||'''18''' ||Педро || || {{subon|75}} |- |DF ||'''4''' ||Карлос Марчена || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Висенте Дель Боске |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Андрес Иньеста (Испани) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Леонел Лил ([[Коста Рикагийн хөлбөмбөгийн холбоо|Коста Рика]]) <br />Карлос Пастрана ([[Гондурасын хөлбөмбөгийн холбоо|Гондурас]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />[[Бенито Арчундиа ([[Мексикийн хөлбөмбөгийн холбоо|Мексик]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Хектор Вергара ([[Канадын хөлбөмбөгийн холбоо|Канад]]) |} == Хагас шигшээ == === Уругвай - Голланд === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 07 - 07 |time=02:30 |team1={{Fb-rt|URU}} |score= 2 – 3 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249719/match=300061512/report.html Тайлан] |team2={{Fb|NED}} |goals1=Форлан {{goal|41}}<br />М.Перейра {{goal|90+2}} |goals2=Ван Бронхорст {{goal|18}}<br />[[Уэсли Шнайдер|Шнайдер]] {{goal|70}}<br />Роббен {{goal|73}} |stadium=Кэп Таун |attendance=62,479 |referee= Равшан Ирматов ([[Узбекстаны хөлбөмбөгийн холбоо|Узбекстан]])}} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _uru10h |pattern_b = _uru10h |pattern_ra = _uru10h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = 87CEEB |body = 87CEEB |rightarm = 87CEEB |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Уругвай<ref name="uru-ned_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/90/84/61_0706_uru-ned_tacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Semifinal – Уругвай-Голланд |date=6 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=6 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329062453/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/90/84/61%5f0706%5furu-ned%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _ned10h |pattern_b = _ned10h |pattern_ra = _ned10h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FF4500 |body = FF4500 |rightarm = FF4500 |shorts = FF4500 |socks = FF4500 |title = Голланд<ref name="uru-ned_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/90/84/61_0706_uru-ned_tacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Semifinal – Уругвай-Голланд |date=6 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=6 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329062453/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/26/90/84/61%5f0706%5furu-ned%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|URU|size=100px}}<br />'''УРУГВАЙ:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Фернандо Муслера |- |RB ||'''16'''||Макси Перейра || {{yel|21}} |- |CB ||'''3''' ||Диего Лугано |- |CB ||'''6''' ||МаурикиоВикторино |- |LB ||'''22'''||Мартин Цесерез || {{yel|29}} |- |RW ||'''15'''||Диего Перез |- |CM ||'''5''' ||Валтер Гаргано |- |CM ||'''17'''||Эгидио Арувало |- |LW ||'''11'''||Олваро Перейра || || {{suboff|78}} |- |SS ||'''7''' ||Эдинсон Кавани |- |CF ||'''10'''||Диего Форлан ([[Captain (association football)|c]]) || || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''13''' ||Себестьян Абреу || || {{subon|78}} |- |FW ||'''21'''||Себестьян Фернандез || || {{subon|84}} |-<!-- | ||''' ''' ||[[ ]] |---> |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Оскар Табарез |} |valign="top"|[[Файл:URU-NED 2010-07-06.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|NED|size=100px}}<br />'''ГОЛЛАНД:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Маартен Стекеленбург |- |RB ||'''12'''||Халид Боулахроуз || {{yel|78}} |- |CB ||'''3''' ||Жон Хэйтинга |- |CB ||'''4''' ||Ёрис Матиесен |- |LB ||'''5''' ||Жиовани ван Бронхорст ([[Captain (association football)|c]]) |- |RW ||'''11'''||Ариен Роббен || || {{suboff|89}} |- |DM ||'''6''' ||Марк ван Боммел || {{yel|90+5}} |- |DM ||'''14'''||Деми де Зиив || || {{suboff|46}} |- |LW ||'''7''' ||Дирк Куит |- |SS ||'''10'''||[[Вэсли Шнайдер]] || {{yel|29}} |- |CF ||'''9''' ||Робин ван Перси |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''23'''||Рафэель ван дер Ваарт || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17'''||[[Элжеро Элиа]] || || {{subon|89}} |-<!-- | ||''' ''' ||[[ ]] |---> |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|Берт ван Марвиек |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />[[Уэсли Шнайдер]] (Голланд) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Рафэель Ильяшов ([[Узбекстаны хөлбөмбөгийн холбоо|Узбекстан]]) <br />Бахадяр Кочкаров ([[Киргизстаны хөлбөмбөгийн холбоо|Киргизстан]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />[[Юичи Нишимура ([[Японы хөлбөмбөгийн холбоо|Япон]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Тору Сагара ([[Японы хөлбөмбөгийн холбоо|Япон]]) |} ---- === Герман - Испани === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 07 - 08 |time=02:30 |team1={{fb-rt|GER}} |score=0 – 1 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249719/match=300111114/report.html Тайлан] |team2={{fb|ESP}} |goals1= |goals2=Карлес Пуйоль {{goal|73}} |stadium=Мосес Мабида |attendance=60,960 |referee=Виктор Кассай ([[Унгарын хөлбөмбөгийн холбоо|Уругвай]]) }} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _DFB_10h |pattern_b = _DFB_10h |pattern_ra = _DFB_10h |pattern_sh = _DFB_10h |pattern_so = _DFB_1012 |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Герман }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _spain2010 |pattern_b = _Spain2010 |pattern_ra = _spain2010 |pattern_sh = _esp_08 |pattern_so = _esp10h |leftarm = E80113 |body = E80113 |rightarm = E80113 |shorts = 3366FF |socks = FF0000 |title = Испани }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|GER|size=100px}}<br />'''ГЕРМАН:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Мануэль Ноеьр |- |RB ||'''16'''||Флипп Лаам ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||Арнэ Фрэдрих |- |CB ||'''17'''||Пэр Мэртэзакер |- |LB ||'''20'''||Жироми Боатин || || {{suboff|52}} |- |RW ||'''15'''||Пиотр Троковски || || {{suboff|62}} |- |CM ||'''6''' ||Сами Хэдира || || {{suboff|81}} |- |CM ||'''7''' ||Бастиан Швэйнштайгер |- |LW ||'''10'''||Лукаш Подольски |- |AM ||'''8''' ||Мезут Озил |- |CF ||'''11'''||Мирослав Клозэ |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |DF ||'''2''' ||Марчел Янсен || || {{subon|52}} |- |MF ||'''18'''||Тони Кроос || || {{subon|62}} |- |CM ||'''23'''||Марио Гомеш || || {{subon|81}} |- |---> |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Иохам Лаав |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|ESP|size=100px}}<br />'''ИСПАНИ:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Икер Касильяс ([[Captain (association football)|c]]) |- |RB ||'''15'''||Серхио Рамос |- |CB ||'''3''' ||Херард Пике |- |CB ||'''5''' ||Карлес Пуйоль |- |LB ||'''11'''||Хуан Капдевила |- |RW ||'''6''' ||Андрес Иньеста |- |CM ||'''16'''||Серхио Бускетс |- |CM ||'''14'''||Хави Алонсо || || {{suboff|90+3}} |- |LW ||'''18'''||Педро || || {{suboff|86}} |- |AM ||'''8''' ||Хави |- |CF ||'''7''' ||[[Давид Вилья]] || || {{suboff|81}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |CF ||'''9''' ||[[Фернандо Торрес]] || || {{subon|81}} |- |LW ||'''21'''||Давид Силва || || {{subon|86}} |- |DF ||'''4'''||Карлос Марчена || || {{subon|90+3}} |- |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|Висенте Дель Боске |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Хави (Испани) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Гебор Эрос ([[Унгарын хөлбөмбөгийн холбоо|Унгар]]) <br />Тибор Вемос ([[Унгарын хөлбөмбөгийн холбоо|Унгар]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Фрэнк де Блийкире ([[Бельгийн хөлбөмбөгийн холбоо|Бельги]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Петер Херманс ([[Бельгийн хөлбөмбөгийн холбоо|Бельги]]) |} == Гуравдугаар байр == === Уругвай - Герман === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 07 - 11 |time=02:30 |team1={{fb-rt|URU}} |score= 2 – 3 |report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=249720/match=300061510/report.html Тайлан] |team2={{fb|GER}} |goals1=Кавани {{goal|28}}<br /> [[Диего Форлан|Форлан]] {{goal|51}} |goals2=[[Томас Мюллер|Мюллер]] {{goal|19}}<br />Янсен {{goal|56}}<br />Хэдира {{goal|82}} |stadium=Нелсон Мандела Бэй |attendance=36,254 |referee=Бенито Арчундиа ([[Мексикийн хөлбөмбөгийн холбоо|Мексик]]) }} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _uru10h |pattern_b = _uru10h |pattern_ra = _uru10h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = 87CEEB |body = 87CEEB |rightarm = 87CEEB |shorts = 7FBEFF |socks = 7FBEFF |title = Уругвай<ref name="uru-ger_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/17/01/63%5f0710%5furu-ger%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Third place play-off – Уругвай-Герман |date=10 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=10 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329055551/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/17/01/63%5f0710%5furu-ger%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _TIRO11_ONBLACK |pattern_b = _DFB_10a |pattern_ra = _DFB_10a |pattern_sh = _DFB_10h |pattern_so = _DFB_10a2 |leftarm = D3AE84 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Герман<ref name="uru-ger_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/17/01/63%5f0710%5furu-ger%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Third place play-off – Уругвай-Герман |date=10 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=10 July 2010 |archive-date=29 Гуравдугаар сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329055551/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/17/01/63%5f0710%5furu-ger%5ftacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|URU|size=100px}}<br />'''УРУГВАЙ:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Фернандо Муслера |- |RB ||'''4''' ||Ёрге Фуциле |- |CB ||'''2''' ||Диего Лугано ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||Диего Годин |- |LB ||'''22''' ||Мартин Цесерез |- |CM ||'''15''' ||Диего Перез || {{yel|61}} || {{suboff|77}} |- |CM ||'''17''' ||Эгидио Арувало |- |RM ||'''16''' ||Макси Перейра |- |LM ||'''7''' ||Эдинсон Кавани || || {{suboff|88}} |- |CF ||'''9''' ||[[Луис Суарес]] |- |CF ||'''10''' ||[[Диего Форлан]] |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''5''' ||Валтер Гаргано || || {{subon|77}} |- |FW ||'''13''' ||Себестьян Абреу || || {{subon|88}} |- |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Оскар Табарез |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|GER|size=100px}}<br />'''ГЕРМАН:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''22''' ||Ханс-Ёрг Баат |- |RB ||'''20''' ||Жироми Боатин |- |CB ||'''3''' ||Арнэ Фрэдрих || {{yel|90+2}} |- |CB ||'''17''' ||Пэр Мэртэзакер |- |LB ||'''4''' ||Деннис Аого || {{yel|5}} |- |CM ||'''6''' ||Сами Хэдира |- |CM ||'''7''' ||Бастиан Швэйнштайгер ([[Captain (association football)|c]]) |- |RW ||'''13''' ||[[Томас Мюллер]] |- |LW ||'''2''' ||Марчел Янсен || || {{suboff|81}} |- |AM ||'''8''' ||Мезут Озил || || {{suboff|90+1}} |- |CF ||'''19''' ||Какау || {{yel|7}} || {{suboff|73}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |FW ||'''9''' ||Стефан Киелинг || || {{subon|73}} |- |MF ||'''18''' ||Тони Кроос || || {{subon|81}} |- |DF ||'''5''' ||Сердар Таски || || {{subon|90+1}} |- |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|Иохам Лаав |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />[[Томас Мюллер]] (Герман) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Хектор Вергара ([[Канадын хөлбөмбөгийн холбоо|Канад]]) <br />Марвин Цезар Торрентера Ривера ([[Мексикийн хөлбөмбөгийн холбоо|Мексик]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Марко Родригез ([[Мексикийн хөлбөмбөгийн холбоо|Мексик]]) <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Хосе Луис Камарго ([[Мексикийн хөлбөмбөгийн холбоо|Мексик]]) |} == Аваргын төлөөх тоглолт == === Голланд - Испани === {{Хөлбөмбөгбокс |date=2010 - 07 - 12 |time=02:30 |team1={{Fb|NED}} |score=0 – 1 ([[Overtime (sports)#Association football|a.e.t.]]) |report=[http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/28/16/64_0711_ned-esp_fulltime.pdf Тайлан] |team2={{fb|ESP}} |goals1= |goals2=Андрес Иньеста {{goal|116}} |stadium=[[Соккер Сити цэнгэлдэх хүрээлэн]] |attendance=84,490 |referee= Ховард Уэбб (Английн хөлбөмбөгийн холбоо|Англи) }} {| width=92% |- |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _ned10h |pattern_b = _ned10h |pattern_ra = _ned10h |pattern_sh = _ned10H |pattern_so = _band black |leftarm = FF5F00 |body = FF5F00 |rightarm = FF5F00 |shorts = FF5F00 |socks = FF5F00 |title = Голланд<ref name="ned-esp_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/25/92/64%5f0711%5fned-esp%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Final – Голланд-Испани |date=11 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=11 July 2010 |archive-date=27 Аравдугаар сар 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111027061322/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/25/92/64_0711_ned-esp_tacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |{{Хөлбөмбөг хувцас |pattern_la = _esp10a |pattern_b = _esp10a |pattern_ra = _esp10a |pattern_sh = _esp10a |pattern_so = _esp10a |leftarm = 003366 |body = 003366 |rightarm = 003366 |shorts = e80113 |socks = 003366 |title = Испани<ref name="ned-esp_line-ups">{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/25/92/64%5f0711%5fned-esp%5ftacticalstartlist.pdf |title=Tactical Line-up – Final – Голланд-Испани |date=11 July 2010 |work=FIFA.com |publisher=Fйdйration Internationale de Football Association |format=PDF |accessdate=11 July 2010 |archive-date=27 Аравдугаар сар 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111027061322/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/27/25/92/64_0711_ned-esp_tacticalstartlist.pdf |url-status=dead }}</ref> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan=4|{{flagicon|NED|size=100px}}<br />'''ГОЛЛАНД:''' |- !width="25"| !!width="25"| |- |GK ||'''1''' ||Маартен Стекеленбург |- |RB ||'''2''' ||Грегори ван дер Виел || {{yel|111}} |- |CB ||'''3''' ||Жон Хэйтинга || {{sent off|2|57|109}} |- |CB ||'''4''' ||Ёрис Матиесен || {{yel|117}} |- |LB ||'''5''' ||Жиовани ван Бронхорст ([[Captain (association football)|c]]) || {{yel|54}} || {{suboff|105}} |- |CM ||'''6''' ||Марк ван Боммел || {{yel|22}} |- |CM ||'''8''' ||Нигел де Ён || {{yel|28}} || {{suboff|99}} |- |RW ||'''11'''||Ариен Роббен || {{yel|84}} |- |AM ||'''10'''||[[Уэсли Шнайдер]] |- |LW ||'''7''' ||Дирк Куит || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''9''' ||Робин ван Перси || {{yel|15}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''17''' ||[[Элжеро Элиа]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''23''' ||Рафэель ван дер Ваарт || || {{subon|99}} |- |DF ||'''15''' ||Эдсон Браафхейд || || {{subon|105}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=3|Берт ван Марвиек |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center" |colspan=4|{{flagicon|ESP|size=100px}}<br />'''ИСПАНИ:''' |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||Икер Касильяс ([[Captain (association football)|c]]) |- |RB ||'''15'''||Серхио Рамос || {{yel|23}} |- |CB ||'''3''' ||Херард Пике |- |CB ||'''5''' ||Карлес Пуйоль || {{yel|16}} |- |LB ||'''11'''||Хуан Капдевила || {{yel|67}} |- |DM ||'''16'''||Серхио Бускетс |- |DM ||'''14'''||Хави Алонсо || || {{suboff|87}} |- |CM ||'''8''' ||Хави || {{yel|120+1}} |- |RW ||'''6''' ||Андрес Иньеста || {{yel|118}} |- |LW ||'''18'''||Педро || || {{suboff|60}} |- |CF ||'''7''' ||[[Давид Вилья]] || || {{suboff|106}} |- |colspan=3|'''Сэлгээ:''' |- |MF ||'''22'''||Есүс Навас || || {{subon|60}} |- |MF ||'''10'''||Цеск Фабрегас || || {{subon|87}} |- |FW ||'''9''' ||[[Фернандо Торрес]] || || {{subon|106}} |- |colspan=3|'''Дасгалжуулагч:''' |- |colspan=4|Висенте Дель Боске |} |} {| width=50% style="font-size: 90%" | '''Тоглолтын онцлох тамирчин:''' <br />Андрес Иньеста (Испани) '''[[Хажуугийн шүүгч (хөлбөмбөг)|Хажуугийн шүүгчид]]:''' <br />Даррен Канн ([[Английн хөлбөмбөгийн холбоо|Англи]]) <br />Майк Мулларкей ([[Английн хөлбөмбөгийн холбоо|Англи]]) <br />'''[[Туслах шүүгч (хөлбөмбөг)|Туслах шүүгч]]:''' <br />Юичи Нишимура ([[Японы хөлбөмбөгийн холбоо|Япон]])<ref name="referee"/> <br />'''[[Нөөц шүүгч (хөлбөмбөг)|Нөөц шүүгч]]:''' <br />Тору Сагара ([[Японы хөлбөмбөгийн холбоо|Япон]]) |} == Эшлэл == {{лавлах холбоос|3}} == Холбоос == * [https://web.archive.org/web/20131120042645/http://www.fifa.com/worldcup/index.html FIFA.com 2010 website] * [http://www.sa2010.gov.za/ The official 2010 host country website] {{2010 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн}} {{2010 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн эцсийн шат}} [[Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн]] jgegtto1mxd6mfgmqy1ekcgi3sj86bd 0 19373 875960 875603 2026-11-11T12:17:34Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875960 wikitext text/x-wiki {{Short description|Central Asian Turco-Mongol empire (1370–1507)}} {{Инфобокс түүхэн улс | native_name = {{lang|fa|{{Nastaliq|گورکانیان}}}}<br />''Гүрканиян'' | national_motto = <br />[[Persian language|Persian]]:{{lang|fa|{{Nastaliq|راستى رستى}}}}<br />''Rāstī rustī''<br />"In rectitude lies salvation" "зөвт байдалд аврал оршдог" | conventional_long_name = Төмөрийн эзэнт гүрэн | common_name = Төмөрийн | era = [[Дундад зууны сүүл үе]] | status = [[Эмират]] | government_type = [[Хэмжээгүй эрхт хаант засаг]] | area_km2 = | year_start = 1370 | date_start = | year_end = 1507 | event_pre = [[Доголон Төмөр|Төмөр]] [[Төмөрийн байлдан дагуулалт, довтолгоо|байлдан дагуулалтаа]] эхлүүлэв | date_pre = 1363 | event_start = Төмөрийн эзэнт гүрэн байгуулагдав | event1 = Баруун зүгийн тэлэлт эхлэв | date_event1 = 1380 | event2 = [[Анкарагийн тулалдаан]] | date_event2 = 7 сарын 20, 1402 | event3 = [[Самарканд]]ын уналт | date_event3 = 1505 | event_end = [[Херат]]ын уналт | event_post = [[Их Могол Улс|Моголын эзэнт гүрэн байгуулагдав]] | date_post = 1526 | image_coat = <!-- DO NOT REPLACE this documented "Three annulets" symbol with false, conjectural or original research flags of the Timurids, such as this one: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/archive/6/6c/20230329042531%21Timurid.svg , which is falsely claimed to be from the Catalan Atlas. See paragraph "Symbols of the state" hereunder for details -->Three annulets symbol of the Timurid Empire.png | coa_size = 100 | coat_alt = Гурван цагираг сүлд | symbol_type = [[Доголон Төмөр|Төмөр]]ийн "Гурван цагираг" [[тамга]] тэмдэг.<ref>Coinage of Timur with "Three annulets" symbol (1393-1405): [[File:Coinage of Timur with 3 annulets symbol. Shaykh abu-Ishaq (Kazirun) mint. Undated, circa AH 795-807 AD 1393-1405.jpg|70px]]</ref><ref>{{cite book |last1=Bloom |first1=Jonathan |last2=Blair |first2=Sheila S. |title=Grove Encyclopedia of Islamic Art & Architecture: Three-Volume Set |date=14 May 2009 |publisher=OUP USA |isbn=978-0-19-530991-1 |page=426 |url=https://books.google.com/books?id=un4WcfEASZwC&pg=PA426 |language=en| quote="Coinage issued by the Timurid dynasty (r. 1370-1506) comprised various silver coins and several coppers, most often anonymous, although some coppers struck in the name of Timur 1370–1405; here called amīr) have a tamghā of three annulets prominently on the reverse."}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Kadoi |first1=Yuka |title=On the Timurid flag |journal=Beiträge zur islamischen Kunst und Archäologie |date=2010 |volume=2 |pages=144, 149, 159 Fig.5 |url=https://www.academia.edu/17410816}}</ref> | flag_border = no | image_map = Timurid Empire (greatest extent).svg | image_map_caption = [[Доголон Төмөр|Төмөр]]ийн үеийн газар нутаг | image_map_size = 300 | demonym = | p1 = Цагаадайн Улс | p2 = Суфи гүрэн | p3 = Жалайрын улс | p4 = Курт улс | p5 = Музаффарид | p6 = Сарбадар | p7 = Марашичууд | p8 = Афрасияб | p9 = Кара-Коюнлу | p10 = Гүржийн хаант улс | s1 = Бухарын хант улс | s2 = Сефевийн улс | s3 = Хивын ханлиг | s4 = Кара-Коюнлу | s5 = Ак-Коюнлу | s6 = Их Могол Улс | s7 = Гүржийн хаант улс | capital = {{plainlist| *[[Самарканд]] (1370–1405) *[[Херат]] (1405–1507)}} | common_languages = {{plainlist| *[[Перс хэл]] (албан ёсны, шүүх, дээд утга зохиол, лингва франка, засаг захиргаа)<ref> * Manz, Beatrice Forbes (1999). ''The Rise and Rule of Tamerlane''. [[Cambridge University Press]], p.109. {{ISBN|0-521-63384-2}}. {{google books|2xDm2DCPRKMC|Limited preview}}. [https://books.google.com/books?id=2xDm2DCPRKMC&pg=PA109 p.109]. "In almost all the territories which Temür incorporated into his realm Persian was the primary language of administration and literary culture. Thus the language of the settled '[[divan]]' was Persian." * B.F. Manz, W.M. Thackston, D.J. Roxburgh, L. Golombek, L. Komaroff, R.E. Darley-Doran. "Timurids" [[Encyclopaedia of Islam]] [[Brill Publishers]] 2007; "During the Timurid period, three languages, Persian, Turkish, and Arabic were in use. The major language of the period was Persian, the native language of the Tajik (Persian) component of society and the language of learning acquired by all literate and/or urban Turks. Persian served as the language of administration, history, belles lettres, and poetry." * {{cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/central-asia-v|title=CENTRAL ASIA v. In the Mongol and Timurid Periodse|author=Bertold Spuler|publisher=[[Encyclopaedia Iranica]]|access-date=2017-09-14}} "Like his father, Olōğ Beg was entirely integrated into the Persian Islamic cultural circles, and during his reign Persian predominated as the language of high culture, a status that it retained in the region of Samarqand until the Russian revolution 1917&nbsp;... Ḥoseyn Bāyqarā encouraged the development of Persian literature and literary talent in every way possible&nbsp;... * Robert Devereux (ed.) "Muhakamat Al-Lughatain (Judgment of Two Languages)" Mir 'Ali Shir Nawāi; Leiden, [[E.J. Brill]] 1966: "Nawa'i also employs the curious argument that most Turks also spoke Persian but only a few Persians ever achieved fluency in Turkic. It is difficult to understand why he was impressed by this phenomenon, since the most obvious explanation is that Turks found it necessary, or at least advisable, to learn Persian – it was, after all, the official state language – while Persians saw no reason to bother learning which was, in their eyes, merely the uncivilized tongue of uncivilized nomadic tribesmen. * David J. Roxburgh. ''The Persian Album, 1400–1600: From Dispersal to Collection''. Yale University Press, 2005. pg 130: "Persian literature, especially poetry, occupied a central in the process of assimilation of Timurid elite to the Perso-Islamicate courtly culture, and so it is not surprising to find Baysanghur commissioned a new edition of Firdawsi's Shanama."</ref> *[[Цагаадайн хэл]] (угсаатны, утга зохиол)<ref name="homelanguage" /> * [[Араб хэл]] (шашин)<ref name="EI - Manz2" />}} | religion = ;{{nobold|Төрийн шашин}} :{{hlist|[[Суннит Ислам]]}} ;{{nobold|Бусад шашин}} :{{hlist|[[Арван хоёр шиизм]]|[[Исмаилизм]]|[[Зороастризм]]|[[Хиндү шашин|Хиндүизм]]|[[Хуруфизм]]|[[Дорнодын сүм|Несторианизм]]}} | currency = [[Танка (зоос)|Танка]] | title_leader = [[Төмөрийн династи|Эмир]] | leader1 = [[Доголон Төмөр|Төмөр]] (анхны) | leader2 = [[Бади аз-Заман Мирза|Бади аз-Заман]] (сүүлчийн) | year_leader1 = 1370–1405 | year_leader2 = 1506–1507 | stat_year1 = 1405 тоо.<ref>{{cite journal |last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D | title = East-West Orientation of Historical Empires | journal = Journal of World-Systems Research|date=December 2006 |volume=12|issue=2 |page=222 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381|access-date=2016-09-14 |issn= 1076-156X}}</ref><ref>{{cite journal|date=September 1997|title=Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia|journal=[[International Studies Quarterly]]|volume=41|issue=3|at=p. 500|doi=10.1111/0020-8833.00053|author=Rein Taagepera|author-link=Rein Taagepera|jstor=2600793|url=http://www.escholarship.org/uc/item/3cn68807}}</ref> | stat_area1 = 4,400,000 }} [[Файл:Timurid Dynasty 821 - 873 (AH).png|thumb|250px|Төмөрийн эзэнт гүрэн хамгийн том нутагтай байх үеийн газрын зураг]] '''Төмөрийн эзэнт гүрэн''' бол XIV-XVI зууны үед Мавереннахр, [[Иран]], [[Өмнөд Кавказ|Өмнөд Кавказын]] бүс нутагт оршин тогтнож байсан улс юм. Энэ улсыг [[Монгол|Монголын]] [[Барулас]] овгийн эмир [[Доголон Төмөр|Төмөр]] байгуулжээ. Төмөрийн эзэнт гүрний хаад нь [[Өгэдэй хаан|Өгэдэй хааны]] угсааны Сюрьгатмишь, Махмуд нар байв. Эдгээр хаадыг [[Доголон Төмөр]] өргөмжилсөн бөгөөд ямар ч эрх мэдэлгүй бэлгэ тэмдгийн шинжтэй хаад байсан юм. Улсын бүх эрхийг Төмөр атгах бөгөөд эмир цолтойгоор улсаа удирдаж байлаа. Доголон Төмөрийн нас барсны дараа Төмөрийн эзэнт гүрэн эзлэгдсэн орнуудын ард түмний бослого, дотоодын тэмцлээс болж задран бутарчээ. XVI зууны эхэн үед [[Алтан Орд|Алтан ордны улсаас]] нүүж ирсэн узбекүүд Төмөрийн угсааныхныг бут цохисноор Төмөрийн эзэнт гүрэн бүрмөсөн мөхсөн болой. == Гарал үүсэл, угсаатны хамаарал == Төмөрийн эзэнт гүрний үүсэл нь [[Монгол үндэстэн|Монголын]] нүүдэлчин аймаг [[Барлас]]аас улбаатай бөгөөд тэд [[Чингис хаан]]ы армийн бүрэлдэхүүнд багтан тулалдаж явжээ.<ref>''"Timur"'', The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, 2001-05 Columbia University Press, ([http://www.bartleby.com/65/ti/Timur.html LINK])</ref><ref>"Consolidation & expansion of the Indo-Timurids", Encyclopedia Britannica, ([http://www.britannica.com/eb/article-26937/Islamic-world LINK])</ref> Монголчууд Төв Азийг эзэлсний дараа Барлас аймгийнхан одоогийн [[Узбекистан]]д суурьшиж нутгийн [[түрэг]]үүдтэй холилдсон тул Төмөрийн үед барласууд зарим талаар түрэгжсэн байв. Түүнчлэн Цагадайн улсын баруун хэсгийн [[Ислам]]ын шашинд орсон түрэг, монгол угсаатнууд Исламын шашин дэлгэрэхээс өмнө Төв Азид ноёрхож байсан [[Персийн нийгэм|Персийн соёлын]] нөлөөнд орсон байжээ.<ref name="Iranica2">B. Spuler, "Central Asia in the Mongol and Timurid periods", published in [[Encyclopædia Iranica]], Online Edition, 2006/7, ({{Webarchiv|url=http://www.iranica.com/newsite/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=/home/iranica/public_html/newsite/pdfarticles/v5_articles/central_asia/mongol_and_timurid_periods&OptStrLogFile=/home/iranica/public_html/newsite/logs/pdfdownload.html|wayback=20090224083111|text=LINK|archiv-bot=2024-02-08 23:20:46 InternetArchiveBot}}): ''"...&nbsp;Like his father, Olōğ Beg was entirely integrated into the Persian Islamic cultural circles, and during his reign Persian predominated as the language of high culture, a status that it retained in the region of Samarqand until the Russian revolution 1917 [...] Ḥoseyn Bāyqarā encouraged the development of Persian literature and literary talent in every way possible ..."''</ref>. Персийн утга зохиол нь Төмөрийн эзэнт гүрний элит хэсгийнхнийг Перс-Исламын соёлд ороход нь нөлөөлж байв.<ref>David J. Roxburgh. The Persian Album, 1400-1600: From Dispersal to Collection. Yale University Press, 2005. pg 130: "Persian literature, especially poetry, occupied a central in the process of assimilation of Timurid elite to the Perso-Islamicate courtly culture, and so it is not surprising to find Baysanghur commissioned a new edition of Firdawsi's Shanama</ref> Төмөрийн улсын ордны эмэгтэйчүүд монгол ёс заншилтай байсан ба Төмөр хааны үед албан хэрэгцээнд монгол, түрэг аль аль хэлийг ашигладаг, монгол бичгээр захиа бичин илгээдэг байв.<ref name="Майдар">Д.Майдар, "Чингис хаан ба Монголын их гүрэн" 1969</ref> Мавереннахрын монголчууд өөр угсаатны ёс заншилд орон монгол соёлоо гээж эхэлсэн боловч бүрмөсөн уусаагүй байв. Дундад зууны монгол эрчүүд гэзэг тавьдаг заншилтай байсан ба Төмөр хаан хүүгээ шийтгэхдээ гэзгийг нь тайрсан нь хүүгээ монголд үнэнч бус байсан гэж үзэж байсныг нь илэрхийлж байжээ.<ref name="Майдар"/> Төмөр хаан Чингис хааныг ихэд хүндлэн биширдэг байсан төдийгүй өөрийн бүх амьдрал, үйл хэргээ Чингисийн улсийн сүр хүчийг дахин сэргээн тогтоохын төлөө зориулжээ. Энэ нь саяхан байгуулагдаад бутарсан ИМУ-н сүр хүчийг хүмүүс хараахан мартаагүй мөн Төмөр өөрөө монголын барлас овгийн хүн байсантай холбоотой юм. Тэр Чингисийн зарлиг, ИМУ-н хууль цаазыг дээдлэн хүндэтгэж өөрийн улсад хэрэгжүүлж байв. Хожим Төмөрийн улсаас тасран байгуулагдсан [[Их Могол Улс]]ад монгол ёс заншлаа даган мөрдөхөө больсон бол Төмөр хааны хувьд лалын шашинд орсон ч монгол ёс заншлаа даган мөрдөж монгол гарлаараа бахархдаг байв. Бутралын үеийн Монгол улс, Төмөрийн улс хоёр найрсаг харилцаатай байжээ. [[Өлзийтөмөр хаан|Буняшир]] хаан болохоосоо өмнө Төмөр хааны ордонд байсан байдаг. Төмөрийн улсыг заримдаа монгол улс гэж бичсэн байдаг бол зарим тохиолдолд түрэг улс гэж бичсэн байдаг. [[Моголистан]], Төмөрийн зарим монголчуудыг 16-р зууны сүүл хүртэл монгол хэлээрээ ярьсан хэвээр байсан байж магадгүй гэж зарим эрдэмтэд таамагладаг. Эрдэмтэд Төмөрийн улсыг монголчуудын эсвэл түрэгүүдийн улс гэсэн зөрүүтэй байр суурь баримталдаг. Төмөрийн улс хэдийгээр монгол гаралтай улс ч 14-р зууны дунд үед [[Баруун Цагаадайн улс]]ын монголчууд буюу Мавереннахр дахь монголчууд нилээд түрэгжсэн байсан учир зарим эрдэмтэд энэ улсыг түрэгүүдийн улсад хамааруулдаг байна. == Байгуулагдсан нь == {{Гол|Доголон Төмөр}} Төмөр [[Мавереннахр]] буюу Трансоксиан (одоогийн Узбекистан, [[Тажикистан]], [[Туркменистан]]ы ихэнх хэсэг) болон [[Хорасан]]ы (одоогийн [[Иран]], [[Афганистан]]) ихэнх хэсгийг 1363 оноос эхлэн бусад ноёдтой хүч хавсран ([[Самарканд]]ийг 1366 онд, [[Балх]]ийг 1369 онд) мэдэлдээ оруулж, 1370 он гэхэд захирагчаар нь өргөмжлөгджээ. Албан ёсоор бол Монголын [[Цагадайн улс]]ын нэрээр үйл ажиллагаа явуулж байсан Төмөр Мавереннахр, [[Хорезм]]ыг дагаар оруулж, 1380 онд баруун тийш аян дайн хийв. 1389 онд Картидуудыг [[Херат]]аас үлдэн хөөж, 1382 оноос [[Персийн эзэнт гүрэн|Персийн]] нутаг руу түрж эхэлжээ ([[Исфахан]]ыг 1387 онд эзэлж, 1393 онд [[Музаффарид]]уудыг [[Шираз]]аас зайлуулж, [[Жалайрид]]уудаас [[Багдад]]ыг авсан). 1394/95 онд тэр [[Алтан Орд]] руу довтолж, [[Кавказ]]ад өөрийн засаглалыг тогтоон, улмаар 1398 онд одоогийн Пакистан, Энэтхэгийн нутаг дахь [[Мултан]], [[Дипалпур]]ыг дагаар оруулжээ. 1400/01 онд [[Алеппо]], [[Дамаск]], зүүн [[Анатолиа]]г эзлэн авч, 1401 онд Багдадыг сүйтгэж, [[Анкарагийн тулалдаан|1402 онд Османуудаас Анкараг булаан авав]]. Тэр Самаркандыг гол нийслэлээ болгосон бөгөөд түүний аян дайнаар ойролцоогоор 17 сая хүн үрэгдсэн гэдэг.<ref>[http://users.erols.com/mwhite28/warstat0.htm#Timur Selected Death Tolls: Timur Lenk (1369–1405)]</ref> 1506 онд Төмөрийн эзэнт гүрэн унасны дараа аавын талаасаа [[Доголон Төмөр|Төмөрийн]], эхийн талаасаа [[Чингис хаан]]ы удмын [[Бабур]] 1526 онд Афганистан, Энэтхэгт [[Их Монгол Улс|Моголын эзэнт гүрэн]]г байгуулсан түүхтэй. 17-р зуун гэхэд Моголын эзэнт гүрэн Энэтхэгийн ихэнх нутгийг хяналтдаа байлгаж байсан боловч 18-р зуунд хүч нь суларч Английн нөлөөнд орж эхэлжээ. 1857 онд [[II Бахадур Шах]] Энэтхэгийн бүх хүчийг нэгтгэж англичуудын эсрэг тулалдсан ч ялагдаж [[Бирм]] рүү цөлөгдсөнөөр Энэтхэгийн хойг бүхэлдээ [[Британийн эзэнт гүрэн|Британийн эзэнт гүрн]]ий мэдэлд орж Их Могол Улс бүрмөсөн мөхжээ. Төмөрийн эзэнт гүрний явуулсан дайн тулаануудын үр дүнд Персийн соёлын төв нь Самарканд, Херат болон хувирч, Төмөрийн эзэнт гүрний хүч чадлын билэг тэмдэг болон мандаж байв.<ref name="Columbia">{{cite encyclopedia | encyclopedia = The Columbia Encyclopedia | title = Timurids | url = http://www.bartleby.com/65/ti/Timurids.html | edition = Sixth | publisher = [[Columbia University]] | location = New York City |accessdate=2006-11-08}}</ref> == Соёл == Төмөрийн эзэнт гүрэн нь хэдийгээр Монголын<ref name="UNESCO">M.S. Asimov & [[Clifford Edmund Bosworth|C. E. Bosworth]], ''History of Civilizations of Central Asia'', [[UNESCO]] Regional Office, 1998, ISBN 92-3-103467-7, p. 320: ''"...&nbsp;One of his followers was [...] Timur of the Barlas tribe. This Mongol tribe had settled [...] in the valley of Kashka Darya, intermingling with the Turkish population, adopting their religion (Islam) and gradually giving up its own nomadic ways, like a number of other Mongol tribes in Transoxania ..."''</ref> Барлас овгоос гаралтай ч [[Түркистан|Туркестан]], Хорасанд төвлөрсөн, түрэг, [[Персийн соёл]]ын нөлөөнд орсон<ref>[[:en:Muhakamat al-Lughatayn|Muhakamat al-Lughatayn]]</ref><ref name=Iranica2 /><ref name="Iranica">{{cite encyclopedia | last = Lehmann | first = F. | encyclopedia = [[Encyclopædia Iranica]] | title = Zaher ud-Din Babor&nbsp;— Founder of Mughal empire | url = http://www.iranica.com/newsite/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=/home/iranica/public_html/newsite/pdfarticles/v3_articles/babor_zahir-al-din_mohammad&OptStrLogFile=/home/iranica/public_html/newsite/logs/pdfdownload.html | accessdate = 2006-11-07 | edition = Online | publisher = [[Columbia University]] Center for Iranian (Persian) Studies | location = New York City | pages = 320–323 | quote = "...&nbsp;''His origin, milieu, training, and culture were steeped in Persian culture and so Babor was largely responsible for the fostering of this culture by his descendants, the Mughals of India, and for the expansion of Persian cultural influence in the Indian subcontinent, with brilliant literary, artistic, and historiographical results'' ..." }} {{Webarchiv|url=http://www.iranica.com/newsite/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=/home/iranica/public_html/newsite/pdfarticles/v3_articles/babor_zahir-al-din_mohammad&OptStrLogFile=/home/iranica/public_html/newsite/logs/pdfdownload.html |wayback=20071013213643 |text=Zaher ud-Din Babor — Founder of Mughal empire |archiv-bot=2026-11-11 12:17:34 InternetArchiveBot }}</ref>, [[Ислам]]ын шашинтай улс байжээ. == Эшлэл == {{Reflist}} == Гадаад холбоос == *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/596414/Timurid-dynasty#md-media-strip-tab-lists-content britannica.com] [[Ангилал:Афганистаны түүх]] [[Ангилал:Узбекистаны түүх]] [[Ангилал:Төмөрийн улс| ]] [[Ангилал:Исламын хант улс]] [[Ангилал:Төв Азийн түүх]] [[Ангилал:Перс]] [[Ангилал:1370 он]] rzxf84dosj2gm2d1gj1ptcn7ad2ywgv 876051 875960 2026-11-12T05:27:41Z Avirmed Batsaikhan 53733 876051 wikitext text/x-wiki {{Short description|Central Asian Turco-Mongol empire (1370–1507)}} {{Инфобокс түүхэн улс | native_name = {{lang|fa|{{Nastaliq|گورکانیان}}}}<br />''Гүрканиян'' | national_motto = <br />[[Persian language|Persian]]:{{lang|fa|{{Nastaliq|راستى رستى}}}}<br />''Rāstī rustī''<br />"In rectitude lies salvation" "зөвт байдалд аврал оршдог" | conventional_long_name = Төмөрийн эзэнт гүрэн | common_name = Төмөрийн | era = [[Дундад зууны сүүл үе]] | status = [[Эмират]] | government_type = [[Хэмжээгүй эрхт хаант засаг]] | area_km2 = | year_start = 1370 | date_start = | year_end = 1507 | event_pre = [[Доголон Төмөр|Төмөр]] [[Төмөрийн байлдан дагуулалт, довтолгоо|байлдан дагуулалтаа]] эхлүүлэв | date_pre = 1363 | event_start = Төмөрийн эзэнт гүрэн байгуулагдав | event1 = Баруун зүгийн тэлэлт эхлэв | date_event1 = 1380 | event2 = [[Анкарагийн тулалдаан]] | date_event2 = 7 сарын 20, 1402 | event3 = [[Самарканд]]ын уналт | date_event3 = 1505 | event_end = [[Херат]]ын уналт | event_post = [[Их Могол Улс|Моголын эзэнт гүрэн байгуулагдав]] | date_post = 1526 | image_coat = <!-- DO NOT REPLACE this documented "Three annulets" symbol with false, conjectural or original research flags of the Timurids, such as this one: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/archive/6/6c/20230329042531%21Timurid.svg , which is falsely claimed to be from the Catalan Atlas. See paragraph "Symbols of the state" hereunder for details -->Three annulets symbol of the Timurid Empire.png | coa_size = 100 | coat_alt = Гурван цагираг сүлд | symbol_type = [[Доголон Төмөр|Төмөр]]ийн "Гурван цагираг" [[тамга]] тэмдэг.<ref>Coinage of Timur with "Three annulets" symbol (1393-1405): [[File:Coinage of Timur with 3 annulets symbol. Shaykh abu-Ishaq (Kazirun) mint. Undated, circa AH 795-807 AD 1393-1405.jpg|70px]]</ref><ref>{{cite book |last1=Bloom |first1=Jonathan |last2=Blair |first2=Sheila S. |title=Grove Encyclopedia of Islamic Art & Architecture: Three-Volume Set |date=14 May 2009 |publisher=OUP USA |isbn=978-0-19-530991-1 |page=426 |url=https://books.google.com/books?id=un4WcfEASZwC&pg=PA426 |language=en| quote="Coinage issued by the Timurid dynasty (r. 1370-1506) comprised various silver coins and several coppers, most often anonymous, although some coppers struck in the name of Timur 1370–1405; here called amīr) have a tamghā of three annulets prominently on the reverse."}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Kadoi |first1=Yuka |title=On the Timurid flag |journal=Beiträge zur islamischen Kunst und Archäologie |date=2010 |volume=2 |pages=144, 149, 159 Fig.5 |url=https://www.academia.edu/17410816}}</ref> | flag_border = no | image_map = Timurid Empire (greatest extent).svg | image_map_caption = [[Доголон Төмөр|Төмөр]]ийн үеийн газар нутаг | image_map_size = 300 | demonym = | p1 = Цагаадайн Улс | p2 = Суфи гүрэн | p3 = Жалайрын улс | p4 = Курт улс | p5 = Музаффарид | p6 = Сарбадар | p7 = Марашичууд | p8 = Афрасияб | p9 = Кара-Коюнлу | p10 = Гүржийн хаант улс | s1 = Бухарын хант улс | s2 = Сефевийн улс | s3 = Хивын ханлиг | s4 = Кара-Коюнлу | s5 = Ак-Коюнлу | s6 = Их Могол Улс | s7 = Гүржийн хаант улс | capital = {{plainlist| *[[Самарканд]] (1370–1405) *[[Херат]] (1405–1507)}} | common_languages = {{plainlist| *[[Перс хэл]] (албан ёсны, шүүх, дээд утга зохиол, лингва франка, засаг захиргаа)<ref> * Manz, Beatrice Forbes (1999). ''The Rise and Rule of Tamerlane''. [[Cambridge University Press]], p.109. {{ISBN|0-521-63384-2}}. {{google books|2xDm2DCPRKMC|Limited preview}}. [https://books.google.com/books?id=2xDm2DCPRKMC&pg=PA109 p.109]. "In almost all the territories which Temür incorporated into his realm Persian was the primary language of administration and literary culture. Thus the language of the settled '[[divan]]' was Persian." * B.F. Manz, W.M. Thackston, D.J. Roxburgh, L. Golombek, L. Komaroff, R.E. Darley-Doran. "Timurids" [[Encyclopaedia of Islam]] [[Brill Publishers]] 2007; "During the Timurid period, three languages, Persian, Turkish, and Arabic were in use. The major language of the period was Persian, the native language of the Tajik (Persian) component of society and the language of learning acquired by all literate and/or urban Turks. Persian served as the language of administration, history, belles lettres, and poetry." * {{cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/central-asia-v|title=CENTRAL ASIA v. In the Mongol and Timurid Periodse|author=Bertold Spuler|publisher=[[Encyclopaedia Iranica]]|access-date=2017-09-14}} "Like his father, Olōğ Beg was entirely integrated into the Persian Islamic cultural circles, and during his reign Persian predominated as the language of high culture, a status that it retained in the region of Samarqand until the Russian revolution 1917&nbsp;... Ḥoseyn Bāyqarā encouraged the development of Persian literature and literary talent in every way possible&nbsp;... * Robert Devereux (ed.) "Muhakamat Al-Lughatain (Judgment of Two Languages)" Mir 'Ali Shir Nawāi; Leiden, [[E.J. Brill]] 1966: "Nawa'i also employs the curious argument that most Turks also spoke Persian but only a few Persians ever achieved fluency in Turkic. It is difficult to understand why he was impressed by this phenomenon, since the most obvious explanation is that Turks found it necessary, or at least advisable, to learn Persian – it was, after all, the official state language – while Persians saw no reason to bother learning which was, in their eyes, merely the uncivilized tongue of uncivilized nomadic tribesmen. * David J. Roxburgh. ''The Persian Album, 1400–1600: From Dispersal to Collection''. Yale University Press, 2005. pg 130: "Persian literature, especially poetry, occupied a central in the process of assimilation of Timurid elite to the Perso-Islamicate courtly culture, and so it is not surprising to find Baysanghur commissioned a new edition of Firdawsi's Shanama."</ref> *[[Цагаадайн хэл]] (угсаатны, утга зохиол)<ref name="homelanguage" /> * [[Араб хэл]] (шашин)<ref name="EI - Manz2" />}} | religion = ;{{nobold|Төрийн шашин}} :{{hlist|[[Суннит Ислам]]}} ;{{nobold|Бусад шашин}} :{{hlist|[[Арван хоёр шиизм]]|[[Исмаилизм]]|[[Зороастризм]]|[[Хиндү шашин|Хиндүизм]]|[[Хуруфизм]]|[[Дорнодын сүм|Несторианизм]]}} | currency = [[Танка (зоос)|Танка]] | title_leader = [[Төмөрийн династи|Эмир]] | leader1 = [[Доголон Төмөр|Төмөр]] (анхны) | leader2 = [[Бади аз-Заман Мирза|Бади аз-Заман]] (сүүлчийн) | year_leader1 = 1370–1405 | year_leader2 = 1506–1507 | stat_year1 = 1405 тоо.<ref>{{cite journal |last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D | title = East-West Orientation of Historical Empires | journal = Journal of World-Systems Research|date=December 2006 |volume=12|issue=2 |page=222 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381|access-date=2016-09-14 |issn= 1076-156X}}</ref><ref>{{cite journal|date=September 1997|title=Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia|journal=[[International Studies Quarterly]]|volume=41|issue=3|at=p. 500|doi=10.1111/0020-8833.00053|author=Rein Taagepera|author-link=Rein Taagepera|jstor=2600793|url=http://www.escholarship.org/uc/item/3cn68807}}</ref> | stat_area1 = 4,400,000 }} [[Файл:Timurid Dynasty 821 - 873 (AH).png|thumb|250px|Төмөрийн эзэнт гүрэн хамгийн том нутагтай байх үеийн газрын зураг]] '''Төмөрийн эзэнт гүрэн''' бол 14-өөс 16-р зууны үед буюу 1370—1507 онуудад Мавереннахр, [[Иран]], [[Өмнөд Кавказ]] болон Төв Азийн бүс нутагт оршин тогтнож байсан улс юм. Энэ улсыг [[Монгол|Монголын]] [[Барулас]] овгийн эмир [[Доголон Төмөр|'''Доголон''' '''Төмөр''']] байгуулжээ. Төмөрийн эзэнт гүрний хаад нь [[Өгэдэй хаан|Өгэдэй хааны]] угсааны Сюрьгатмишь, Махмуд нар байв. Эдгээр хаадыг [[Доголон Төмөр]] өргөмжилсөн бөгөөд ямар ч эрх мэдэлгүй бэлгэ тэмдгийн шинжтэй хаад байсан юм. Улсын бүх эрхийг Төмөр атгах бөгөөд эмир цолтойгоор улсаа удирдаж байлаа. Доголон Төмөрийн нас барсны дараа Төмөрийн эзэнт гүрэн эзлэгдсэн орнуудын ард түмний бослого, дотоодын тэмцлээс болж задран бутарчээ. 16-р зууны эхэн үед [[Алтан Орд|Алтан ордны улсаас]] нүүж ирсэн узбекүүд Төмөрийн угсааныхныг бут цохисноор Төмөрийн эзэнт гүрэн бүрмөсөн мөхсөн болой. == Гарал үүсэл, угсаатны хамаарал == Төмөрийн эзэнт гүрний үүсэл нь [[Монгол үндэстэн|Монголын]] нүүдэлчин аймаг [[Барлас]]аас улбаатай бөгөөд тэд [[Чингис хаан]]ы армийн бүрэлдэхүүнд багтан тулалдаж явжээ.<ref>''"Timur"'', The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, 2001-05 Columbia University Press, ([http://www.bartleby.com/65/ti/Timur.html LINK])</ref><ref>"Consolidation & expansion of the Indo-Timurids", Encyclopedia Britannica, ([http://www.britannica.com/eb/article-26937/Islamic-world LINK])</ref> Монголчууд Төв Азийг эзэлсний дараа Барлас аймгийнхан одоогийн [[Узбекистан]]д суурьшиж нутгийн [[түрэг]]үүдтэй холилдсон тул Төмөрийн үед барласууд зарим талаар түрэгжсэн байв. Түүнчлэн Цагадайн улсын баруун хэсгийн [[Ислам]]ын шашинд орсон түрэг, монгол угсаатнууд Исламын шашин дэлгэрэхээс өмнө Төв Азид ноёрхож байсан [[Персийн нийгэм|Персийн соёлын]] нөлөөнд орсон байжээ.<ref name="Iranica2">B. Spuler, "Central Asia in the Mongol and Timurid periods", published in [[Encyclopædia Iranica]], Online Edition, 2006/7, ({{Webarchiv|url=http://www.iranica.com/newsite/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=/home/iranica/public_html/newsite/pdfarticles/v5_articles/central_asia/mongol_and_timurid_periods&OptStrLogFile=/home/iranica/public_html/newsite/logs/pdfdownload.html|wayback=20090224083111|text=LINK|archiv-bot=2024-02-08 23:20:46 InternetArchiveBot}}): ''"...&nbsp;Like his father, Olōğ Beg was entirely integrated into the Persian Islamic cultural circles, and during his reign Persian predominated as the language of high culture, a status that it retained in the region of Samarqand until the Russian revolution 1917 [...] Ḥoseyn Bāyqarā encouraged the development of Persian literature and literary talent in every way possible ..."''</ref>. Персийн утга зохиол нь Төмөрийн эзэнт гүрний тэргүүн угсаатан хэсгийнхнийг Перс-Исламын соёлд ороход нь нөлөөлж байв.<ref>David J. Roxburgh. The Persian Album, 1400-1600: From Dispersal to Collection. Yale University Press, 2005. pg 130: "Persian literature, especially poetry, occupied a central in the process of assimilation of Timurid elite to the Perso-Islamicate courtly culture, and so it is not surprising to find Baysanghur commissioned a new edition of Firdawsi's Shanama</ref> Төмөрийн улсын ордны эмэгтэйчүүд монгол ёс заншилтай байсан ба Төмөр хааны үед албан хэрэгцээнд монгол, түрэг аль аль хэлийг ашигладаг, монгол бичгээр захиа бичин илгээдэг байв.<ref name="Майдар">Д.Майдар, "Чингис хаан ба Монголын их гүрэн" 1969</ref> Мавереннахрын монголчууд өөр угсаатны ёс заншилд орон монгол соёлоо гээж эхэлсэн боловч бүрмөсөн уусаагүй байв. Дундад зууны монгол эрчүүд гэзэг тавьдаг заншилтай байсан ба Төмөр хаан хүүгээ шийтгэхдээ гэзгийг нь тайрсан нь хүүгээ монголд үнэнч бус байсан гэж үзэж байсныг нь илэрхийлж байжээ.<ref name="Майдар"/> Төмөр хаан [[Чингис хаан|Чингис хааныг]] ихэд хүндлэн биширдэг байсан төдийгүй өөрийн бүх амьдрал, үйл хэргээ Чингисийн улсийн сүр хүчийг дахин сэргээн тогтоохын төлөө зориулжээ. Энэ нь саяхан байгуулагдаад бутарсан Их Монгол Улсын сүр хүчийг хүмүүс хараахан мартаагүй мөн Төмөр өөрөө монголын [[барулас]] овгийн хүн байсантай холбоотой юм. Тэр Чингисийн зарлиг, Их Монгол Улсын хууль цаазыг дээдлэн хүндэтгэж өөрийн улсад хэрэгжүүлж байв. Хожим Төмөрийн улсаас тасран байгуулагдсан [[Их Могол Улс]]ад монгол ёс заншлаа даган мөрдөхөө больсон бол Төмөр хааны хувьд лалын шашинд орсон ч монгол ёс заншлаа даган мөрдөж монгол гарлаараа бахархдаг байв. Бутралын үеийн Монгол улс, Төмөрийн улс хоёр найрсаг харилцаатай байжээ. [[Өлзийтөмөр хаан|Өлзийтөмөр]] хаан болохоосоо өмнө Төмөр хааны ордонд суудаг байжээ. Төмөрийн улсыг эх сурвалжид заримдаа Монгол улс гэж бичсэн байдаг бол зарим тохиолдолд Түрэг улс гэж бичсэн байдаг. [[Моголистан]], Төмөрийн зарим монголчуудыг 16-р зууны сүүл хүртэл монгол хэлээрээ ярьсан хэвээр байсан байж магадгүй гэж зарим эрдэмтэд таамагладаг. Эрдэмтэд Төмөрийн улсыг монголчуудын эсвэл түрэгүүдийн улс гэсэн зөрүүтэй байр суурь баримталдаг. Төмөрийн улс хэдийгээр монгол гаралтай улс ч 14-р зууны дунд үед Баруун [[Цагаадайн Улс|Цагаадайн улсын]] монголчууд буюу Мавереннахр дахь монголчууд нилээд түрэгжсэн байсан учир зарим эрдэмтэд энэ улсыг түрэгүүдийн улсад хамааруулдаг байна. == Байгуулагдсан нь == {{Гол|Доголон Төмөр}} Төмөр [[Мавереннахр]] буюу Трансоксиан (одоогийн Узбекистан, [[Тажикистан]], [[Туркменистан]]ы ихэнх хэсэг) болон [[Хорасан]]ы (одоогийн [[Иран]], [[Афганистан]]) ихэнх хэсгийг 1363 оноос эхлэн бусад ноёдтой хүч хавсран ([[Самарканд]]ийг 1366 онд, [[Балх]]ийг 1369 онд) мэдэлдээ оруулж, [[1370 он|1370]] онд [[Балх хот|Балх]] [[Балх хот|хотод]] Их хуралдай болж, Доголон Төмөрийг тус улсын [[Эмир|Эмирээр]] сонгосон байна. Тус улсын гол цөм нь Узбекистан, Туркменистан, Тажикистан, Афганистаны хойд хэсэг байв. Албан ёсоор бол Монголын [[Цагадайн улс]]ын нэрээр үйл ажиллагаа явуулж байсан Төмөр Мавереннахр, [[Хорезм]]ыг дагаар оруулж, 1380 онд баруун тийш аян дайн хийв. 1389 онд Картидуудыг [[Херат]]аас үлдэн хөөж, 1382 оноос [[Персийн эзэнт гүрэн|Персийн]] нутаг руу түрж эхэлжээ ([[Исфахан]]ыг 1387 онд эзэлж, 1393 онд [[Музаффарид]]уудыг [[Шираз]]аас зайлуулж, [[Жалайрид]]уудаас [[Багдад]]ыг авсан). 1394/95 онд тэр [[Алтан Орд]] руу довтолж, [[Кавказ]]ад өөрийн засаглалыг тогтоон, улмаар 1398 онд одоогийн Пакистан, Энэтхэгийн нутаг дахь [[Мултан]], [[Дипалпур]]ыг дагаар оруулжээ. 1400/01 онд [[Алеппо]], [[Дамаск]], зүүн [[Бага Ази|Анатоли]] буюу Бага Азийг эзлэн авч, 1401 онд Багдадыг сүйтгэж, [[Анкарагийн тулалдаан|1402 онд Османуудаас Анкараг булаан авав]]. Тэр [[Самарканд|Самаркандыг]] гол нийслэлээ болгосон бөгөөд түүний аян дайнаар ойролцоогоор 17 сая хүн үрэгдсэн гэдэг.<ref>[http://users.erols.com/mwhite28/warstat0.htm#Timur Selected Death Tolls: Timur Lenk (1369–1405)]</ref> 1506 онд Төмөрийн эзэнт гүрэн унасны дараа аавын талаасаа [[Доголон Төмөр|Төмөрийн]], эхийн талаасаа [[Чингис хаан]]ы удмын '''[[Бабур]]''' 1526 онд Афганистан, Энэтхэгт [[Их Монгол Улс|Моголын эзэнт гүрэн]]г байгуулсан түүхтэй. 17-р зуун гэхэд Моголын эзэнт гүрэн Энэтхэгийн ихэнх нутгийг хяналтдаа байлгаж байсан боловч 18-р зуунд хүч нь суларч Английн нөлөөнд орж эхэлжээ. 1857 онд [[II Бахадур Шах]] Энэтхэгийн бүх хүчийг нэгтгэж англичуудын эсрэг тулалдсан ч ялагдаж [[Бирм]] рүү цөлөгдсөнөөр Энэтхэгийн хойг бүхэлдээ [[Британийн эзэнт гүрэн|Британийн эзэнт гүрн]]ий мэдэлд орж Их Могол Улс бүрмөсөн мөхжээ. Төмөрийн эзэнт гүрний явуулсан дайн тулаануудын үр дүнд Персийн соёлын төв нь Самарканд, Херат болон хувирч, Төмөрийн эзэнт гүрний хүч чадлын билэг тэмдэг болон мандаж байв.<ref name="Columbia">{{cite encyclopedia | encyclopedia = The Columbia Encyclopedia | title = Timurids | url = http://www.bartleby.com/65/ti/Timurids.html | edition = Sixth | publisher = [[Columbia University]] | location = New York City |accessdate=2006-11-08}}</ref> == Соёл == Төмөрийн эзэнт гүрэн нь хэдийгээр Монголын<ref name="UNESCO">M.S. Asimov & [[Clifford Edmund Bosworth|C. E. Bosworth]], ''History of Civilizations of Central Asia'', [[UNESCO]] Regional Office, 1998, ISBN 92-3-103467-7, p. 320: ''"...&nbsp;One of his followers was [...] Timur of the Barlas tribe. This Mongol tribe had settled [...] in the valley of Kashka Darya, intermingling with the Turkish population, adopting their religion (Islam) and gradually giving up its own nomadic ways, like a number of other Mongol tribes in Transoxania ..."''</ref> Барлас овгоос гаралтай ч [[Түркистан|Туркестан]], Хорасанд төвлөрсөн, түрэг, [[Персийн соёл]]ын нөлөөнд орсон<ref>[[:en:Muhakamat al-Lughatayn|Muhakamat al-Lughatayn]]</ref><ref name=Iranica2 /><ref name="Iranica">{{cite encyclopedia | last = Lehmann | first = F. | encyclopedia = [[Encyclopædia Iranica]] | title = Zaher ud-Din Babor&nbsp;— Founder of Mughal empire | url = http://www.iranica.com/newsite/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=/home/iranica/public_html/newsite/pdfarticles/v3_articles/babor_zahir-al-din_mohammad&OptStrLogFile=/home/iranica/public_html/newsite/logs/pdfdownload.html | accessdate = 2006-11-07 | edition = Online | publisher = [[Columbia University]] Center for Iranian (Persian) Studies | location = New York City | pages = 320–323 | quote = "...&nbsp;''His origin, milieu, training, and culture were steeped in Persian culture and so Babor was largely responsible for the fostering of this culture by his descendants, the Mughals of India, and for the expansion of Persian cultural influence in the Indian subcontinent, with brilliant literary, artistic, and historiographical results'' ..." }} {{Webarchiv|url=http://www.iranica.com/newsite/search/searchpdf.isc?ReqStrPDFPath=/home/iranica/public_html/newsite/pdfarticles/v3_articles/babor_zahir-al-din_mohammad&OptStrLogFile=/home/iranica/public_html/newsite/logs/pdfdownload.html |wayback=20071013213643 |text=Zaher ud-Din Babor — Founder of Mughal empire |archiv-bot=2026-11-11 12:17:34 InternetArchiveBot }}</ref>, [[Ислам]]ын шашинтай улс байжээ. == Эшлэл == {{Reflist}} == Гадаад холбоос == *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/596414/Timurid-dynasty#md-media-strip-tab-lists-content britannica.com] [[Ангилал:Афганистаны түүх]] [[Ангилал:Узбекистаны түүх]] [[Ангилал:Төмөрийн улс| ]] [[Ангилал:Исламын хант улс]] [[Ангилал:Төв Азийн түүх]] [[Ангилал:Перс]] [[Ангилал:1370 он]] 259o6zfvyk796tfky1dem7o6lzskuyv 0 19582 875968 875624 2026-11-11T13:00:19Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875968 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс жүжигчин | нэр = Форест Уитакер | зураг = Forest Whitaker.jpg | зурагныхэмжээ = | alt = | тайлбар = Форест Уитакер, 2007 оны гуравдугаар сар. | төрсөн нэр = Форест Стивен Уитакер | төрсөн огноо = {{Birth date and age|mf=yes|1961|7|15}} | төрсөн газар = [[Лонгвью]], [[Техас]], [[Америкийн Нэгдсэн Улс]] | мэргэжил = Жүжигчин, продюсер, найруулагч | идэвхтэй жил = 1982–одоо | нөхөр = ([[Жим Триплтон]] (1998-2001)<br />Сэм Мендес (2003-одоо) (тусдаа амьдарч буй) | дотнотүнш = | website = }} '''Форест Стивен Уитакер''' ({{lang-en|Forest Steven Whitaker}}, ''1961 оны долоодугаар сарын 15-нд төрсөн'') нь [[Америкийн Нэгдсэн Улс|Америкийн]] [[жүжиг]]чин, [[кино]] продюсер, найруулагч юм. [[Шувуу (1988 оны кино)|Шувуу]] киногоороо жүжигчиний гараагаа эхлүүлж<ref name="Boston Globe">{{Webarchiv|url=http://www.boston.com/ae/movies/articles/2006/10/01/in_general_he_rules/?page=1 |wayback=20070515003811 |text="In general, he rules." |archiv-bot=2026-09-23 17:54:44 InternetArchiveBot }} ''[[The Boston Globe]]''. October 1, 2006.</ref><ref name="CBS">[http://www.cbsnews.com/stories/2007/01/31/sunday/main2418981.shtml "Forest Whitaker: The King Of The Oscars?"] ''CBS News''. February 4, 2007.</ref> байсан Уитакер [[Шотландын сүүлчийн хаан (кино)|Шотландын сүүлчийн хаан]] (2006) киноны [[Уганда]] улсын Ерөнхийлөгч, цэргийн эрхт генерал [[Иди Амин]]ы дүрээрээ 2007 оны [[Оскарын шагнал]], [[Алтан бөмбөрцөг]], [[Британийн Кино болон телевизийн урлагийн дээд шагнал|BAFTA]] болон [[Эммигийн шагнал]]ыг "Шилдэг эрэгтэй дүрийн" номинацаар тус тус хүртэж байв. [[Оскарын шагнал|Оскарын]] "Шилдэг эрэгтэй дүрийн" шагналыг өмнө нь [[Африк-америк]] гаралтай жүжигчидээс [[Сидни Пуатье]], [[Дензел Вашингтон]] болон [[Жейми Фокс]] нар хүртэж байсан бол дараагийнх нь Уитакер юм.<ref>[http://www.abc.net.au/news/newsitems/200702/s1857461.htm "Forest Whitaker wins Best Actor Oscar for Idi Amin role."] ''ABCNewsOnline''. February 26, 2007.</ref> == Намтар == Уитакер [[Техас]] мужийн [[Лонгвью]] хотод төрсөн<ref name="Patterson">Patterson, John. [http://www.guardian.co.uk/film/2002/apr/20/patterson.features "The bigger picture."] ''[[The Guardian]]. dildo 20, 2002.</ref> бөгөөд эцэг Форест Уитакер нь даатгалын компаний ажилтан, эх Лаура Фрэнсис багш хүн байсан бөгөөд Кен, Дэймон, Дэбора, Уитакер нарын хүүхдүүдээ боловсролтой хүмүүс болгохын тулд ихээхэн зүйлийг хийжээ.<ref>[http://www.filmreference.com/film/74/Forest-Whitaker.html "Forest Whitaker Biography (1961–)."] ''FilmReference.com''.</ref><ref name="IAS">{{cite episode |title=Forest Whitaker |url=http://www.bravotv.com/Inside_the_Actors_Studio/guest/Forest_Whitaker |series=Inside the Actors Studio |airdate=2006-12-11 |season=13 |number=1 }}</ref> Уитакер [[Помона]] хот дахь Калифорнийн Политехникийн дээд сургуулийг<ref>{{cite web| title=Cal Poly Pomona| url=http://www.csumentor.edu/campustour/undergraduate/1/Cal_Poly_Pomona/Cal_Poly_Pomona5.html| work=CSU Mentor| accessdate=2008-09-12| archive-date=2017-05-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20170528104136/http://www.csumentor.edu/campustour/undergraduate/1/Cal_Poly_Pomona/Cal_Poly_Pomona5.html| url-status=dead}}</ref> дүүргээд Өмнөд Калифорнийн хөгжмийн сургуульд суралцаж дуурийн урлагийн тенороор төгсчээ. Дараа нь Лондоны жүжигчиний мэргэшил олгох сургалтад хамрагдсан гэдэг. == Кино ертөнцөд хөл тавьсан нь == Форестийн кинонд тоглох гараа нь ихээхэн азтай эхэлсэн гэдэг. Онцолбол, «[[Рижмонт Хай сургууль дахь түргэн өөрчлөлт]]» кинонд 1982 онд [[Николас Кейж]], [[Поеэб Кэтис]] болон [[Шон Пенн]] нарын хожмоо алдаршсан жүжигчидтэй тоглож байв. Түүний дараа 1986 онд [[Мартин Скорсезе]]гийн найруулсан [[Мөнгөний өнгө (кино)|Мөнгөний өнгө]] кинонд [[Том Круз]], [[Пол Ньюман]] нарын жүжигчидтэй тогложээ. 1987 онд жүжигчин [[Робин Уильямс]]ийн хамт [[Өглөөний мэнд, Вьетнам]] кинонд тоглож байлаа. Форест 1988 онд хоёр кинонд тогложээ. Эхнийх нь [[Жан-Клод Ван Дамм]]ын хамт [[Цуст тулаан (кино)|Цуст тулаан]] кинонд тоглосон бол [[Клинт Иствуд]]ийн найруулсан [[Шувуу (кино)|Шувуу]] кинонд алдарт хөгжимчин [[Чарльз Паркер]]ын дүрийг чадварлаг бүтээн<ref name="Longino">Longino, Bob. {{Webarchiv|url=http://www.accessatlanta.com/services/content/movies/stories/2006/10/12/1013MMwhitaker.html |wayback=20071013143511 |text="The power of Forest Whitaker." |archiv-bot=2023-09-26 20:18:32 InternetArchiveBot }} ''The Atlanta Journal-Constitution''. October 12, 2006.</ref> [[Каннын Кино наадам]]д «Шилдэг эрэгтэй жүжигчиний» шагналыг хүртэж<ref name="festival-cannes.com">{{cite web |url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/316/year/1988.html |title=Festival de Cannes: Bird |accessdate=2009-07-25|work=festival-cannes.com}}</ref>, [[Алтан бөмбөрцөг]]т нэр дэвшиж Холливудын замналаа эхлүүлсэн юм. Уитакер Жима Жармуша найруулсан [[Сүнс нохой:Самурайн замнал]] кинонд бүлэг дээрэмчдийн гишүүн "Сүнст нохой" хочитын дүрд тогложээ."<ref>Scott, A.O. [http://www.nytimes.com/library/film/030300ghost-film-review.html "'Ghost Dog': Passions of Emptiness in an Essay on Brutality."] ''[[New York Times]]''. March 3, 2000.</ref> Уитакер 2002 онд [[Түгшүүрт өрөө]], [[Утасны бүхээг (кино)|Утасны бүхээг]] гэх аймшгийн төрлийн хоёр кинонд тогложээ. 2006 онд [[Шотландын сүүлчийн хаан (кино)|Шотландын сүүлчийн хаан]] кинонд [[Уганда]]гийн Ерөнхийлөгч асан дарангуйлагч [[Иди Амин]]ы дүрийг Уитакер бүтээж тухайн оныхоо бүхий л кино урлагийн томоохон бүхий л шагналыг хүртсэн билээ.<ref name="PositiveKing">{{cite news|last=Hirshon|first=Nicholas|work=[[New York Daily News]]|title=Reel Study of a Tyrant|url=http://www.nydailynews.com/archives/ny_local/2006/09/17/2006-09-17_reel_study__of_a_tyrant__ami.html|date=September 17, 2006|accessdate=January 14, 2010}}</ref><ref name="SydneyKing">{{cite news|last=Hall|first=Sandra|work=[[The Sydney Morning Herald]]|title=The Last King of Scotland|url=http://www.smh.com.au/news/film-reviews/the-last-king-of-scotland/2007/02/02/1169919520376.html|date=February 2, 2007|accessdate=January 14, 2010}}</ref> == Кино бүтээлүүд == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! colspan="4" style="background: LightSteelBlue;" | Жүжигчин |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! Он ! Монгол хэлээр ! Англи хэлээр ! Бүтээсэн дүр |- |[[1982]] |[[Рижмонт Хай сургууль дахь түргэн өөрчлөлт]] |Fast Times at Ridgemont High |Чарльз Жефферсон |- |rowspan=3|[[1986]] |[[Мөнгөний өнгө (кино)|Мөнгөний өнгө]] |The Color of Money |Амос |- |[[Хойд ба Өмнөд 2]] |North and South, Book II |Каффи |- |[[Цэргийн салаа (кино)|Цэргийн салаа]] |Platoon |Үлэмж биет Харольд |- |[[1987]] |[[Өглөөний мэнд, Вьетнам]] |Good Morning, Vietnam |Эдвард Гэрлик |- |rowspan=2|[[1988]] |[[Шувуу (кино)|Шувуу]] |Bird |[[Чарльз Паркер]] |- |[[Цуст тулаан (кино)|Цуст тулаан]] |Bloodsport |Роулинс |- |[[1990]] |[[Ширэнгэн ой (кино)|Ширэнгэн ой]] |Downtown |Деннис Куррен |- |rowspan=2|[[1991]] | |Diary of a Hitman |Деккер |- | |A Rage in Harlem |Жексон |- |rowspan=2|[[1992]] | |The Crying Game |Жоди |- | |Last Light |Фред Уитмор |- |[[1993]] | |Body Snatchers |хошууч Коллинз |- |rowspan=3|[[1994]] | |Blown Away |Энтони Франклин |- | |Prкt-а-Porter |Си Бьянко |- | |The Enemy Within |хурандаа Маккензи Кейси |- |rowspan=2|[[1995]] | |Species |Дэн Смитсон |- | |Smoke |Сайрус Кол |- |[[1996]] | |Phenomenon |Нэйт Поуп |- |[[1999]] |[[Сүнст нохой: Самурайн замнал (кино)|Сүнст нохой: Самурайн замнал]] |Ghost Dog: The Way of the Samurai |Сүнст нохой |- |[[2000]] | |Battlefield Earth |Кер |- |rowspan=2|[[2002]] |[[Түгшүүрт өрөө (кино)|Түгшүүрт өрөө]] |Panic Room |Бёрнхэм |- |[[Утасны бүхээг (кино)|Утасны бүхээг]] |Phone Booth |ахмад Эд Рейми |- |rowspan=3|[[2005]] | |A Little Trip to Heaven |Эбе Холт |- | |American Gun |Картер |- | |Mary |Тэд Янгер |- |rowspan=2|[[2006]] |[[Шотландын сүүлчийн хаан (кино)|Шотландын сүүлчийн хаан]] |The Last King of Scotland |[[Иди Амин]] |- | |The Marsh |Жеффри Хант |- |rowspan=2|[[2007]] | |The Air I Breathe | |- | |The Great Debaters |Доктор Жеймс Фармер |- |rowspan=2|[[2008]] | |Vantage Point |Ховард Льюис |- | |Street Kings |Ахмад Жек Уандер |- |[[2009]] | |Powder Blue |Чарли |- |[[2010]] | |''Repo Men'' |Жейк |- |[[2010]] | |''The Experiment'' |Бэррис |} == Эшлэл == {{Reflist | colwidth = 30em | refs = }} == Холбоос == * {{Commonscat|Forest Whitaker|Форест Уитакер}} * [[Зураг:Wikiquote-logo.svg|link=https://en.wikiquote.org/wiki/Forest_Whitaker|24x24px]] <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20151030154156/https://mn.wikipedia.org/wiki/Biligt/%D0%9D%D0%BE%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B3/%D0%97%D0%B0%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80:%D0%91%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%B4_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%BB%D2%AF%D2%AF%D0%B4 Wikiquote] ([[Англи хэл|en]])</span> — <span class="plainlinks">[https://en.wikiquote.org/wiki/Forest_Whitaker?uselang=mn '''Форест Уитакер''']</span> * {{imdb|0001845}} * {{tvtome person|61686}} * [https://web.archive.org/web/20090412181131/http://www.candlesforrwanda.org/view/28/forest-whitaker.html Forest Whitaker lighting a candle for Rwanda] {{DEFAULTSORT:Уитакер, Форест}} [[Ангилал:АНУ-ын жүжигчин]] [[Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч]] [[Ангилал:Киноны продюсер]] [[Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан]] [[Ангилал:БАФТА шагналтан]] [[Ангилал:Оскарын шагналтан]] [[Ангилал:Эмми шагналтан]] [[Ангилал:Техасын хүн]] [[Ангилал:Америкчууд]] [[Ангилал:1961 онд төрсөн]] iipktczz7mjrgfdwe88eww6a2qz6tlm 0 22056 875978 838682 2026-11-11T13:57:03Z Avirmed Batsaikhan 53733 875978 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|11 сарын}} '''11 сарын 11''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 315 дахь ([[өндөр жил]] бол 316 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 50 өдөр үлдэж байна. == Үйл явдлууд == * 1750 - Төвөдийн захирагчийг хөнөөсний дараа Лхас хотод үймээн самуун дэгдэв. * 1843 - [[Ханс Христиан Андерсен|Ханс Христиан Андерсены]] [[Нугасны муухай дэгдээхэй|“Нугасны муухай дэгдээхэй” үлгэр]] анх Данид хэвлэгджээ. * 1889 - [[Вашингтон (муж)|Вашингтон]] АНУ-ын 42 дахь муж болов. * 1918 - [[Дэлхийн нэгдүгээр дайн]]: Герман улс Холбоотнуудад бууж өгөх гэрээнд гарын үсэг зурав. * 1918 - [[Юзеф Пилсудски]] Польшийн цэргийн дээд эрх мэдлийг гартаа авч, Польшийн тусгаар тогтнолыг сэргээсэн. * 1923 - [[Адольф Хитлер|Адольф]] [[Адольф Хитлер|Хитлерийг]] Мюнхенд Шар айрагны танхимын төрийн эргэлтэд оролцсоныхоо төлөө эх орноосоо урвасан хэргээр баривчилсан. * 1936 - Английн телевиз дэлхийд анх удаагаа цаг агаарын мэдээ дамжуулсан байна. * 1937 - Японы цэрэг Хятадын [[Шанхай]] хотыг эзлэн авчээ. * 1972 - [[Вьетнамын дайн]]: АНУ-ын арми Лонг Бинь цэргийн том баазыг Өмнөд Вьетнамд шилжүүлэн өгөв. * 1975 - [[Ангол]] улс Португалын эрхшээлээс гарснаа зарлаж тусгаар тогтнов. == Энэ өдөр төрөгсөд == * 1821 — [[Фёдор Достоевский]] (1881 онд нас барсан) Оросын уран зохиолын сонгодог зохиолч, гүн ухаантан. * 1893 — [[Платон Ойунский]] (1939 онд нас барсан) якутын болон зөвлөлтийн зохиолч, нийгмийн зүтгэлтэн бөгөөд якут уран зохиолыг үндэслэгч. * 1945 — Даниэль Ортега, Никарагуа улсын ерөнхийлөгч (1985—1990 болон 2007 оноос). * 1962 — [[Деми Мур]], Америкийн жүжигчин, загвар өмсөгч. * 1974 — [[Леонардо Ди Каприо]], америкийн жүжигчин, продюсер, «Оскар» шагналтан. == Тэмдэглэлт баярууд == * Олон улсын худалдан авалт хийх өдөр * Олон улсын өнчин хүүхдүүдэд туслах өдөр юм * Анголд Тусгаар тогтнолын баяр * Их Британид Дэлхийн нэгдүгээр дайн дууссан өдөр * Хятадад Ганц бие хүмүүсийн өдөр * Польшид тусгаар тогтнолын өдөр * АНУ-д Ахмад дайчдын өдөр * Солонгост Pepero day буюу хайртай хүндээ сэтгэлээ илчилж pepero өгөх өдөр == Энэ өдөр нас барагсад == ---- {{Commonscat|11 November|11 сарын 11}} [[Ангилал:Өдөр|1111]] [[Ангилал:Арваннэгдүгээр сарын өдөр|#11]] qobils2g9le5j9vk9z6g2fg8v8tf451 875979 875978 2026-11-11T13:57:43Z Avirmed Batsaikhan 53733 875979 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|11 сарын}} '''11 сарын 11''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 315 дахь ([[өндөр жил]] бол 316 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 50 өдөр үлдэж байна. == Үйл явдлууд == * 1750 - Төвөдийн захирагчийг хөнөөсний дараа [[1750 оны Лхасын бослого|Лхас хотод үймээн самуун]] дэгдэв. * 1843 - [[Ханс Христиан Андерсен|Ханс Христиан Андерсены]] [[Нугасны муухай дэгдээхэй|“Нугасны муухай дэгдээхэй” үлгэр]] анх Данид хэвлэгджээ. * 1889 - [[Вашингтон (муж)|Вашингтон]] АНУ-ын 42 дахь муж болов. * 1918 - [[Дэлхийн нэгдүгээр дайн]]: Герман улс Холбоотнуудад бууж өгөх гэрээнд гарын үсэг зурав. * 1918 - [[Юзеф Пилсудски]] Польшийн цэргийн дээд эрх мэдлийг гартаа авч, Польшийн тусгаар тогтнолыг сэргээсэн. * 1923 - [[Адольф Хитлер|Адольф]] [[Адольф Хитлер|Хитлерийг]] Мюнхенд Шар айрагны танхимын төрийн эргэлтэд оролцсоныхоо төлөө эх орноосоо урвасан хэргээр баривчилсан. * 1936 - Английн телевиз дэлхийд анх удаагаа цаг агаарын мэдээ дамжуулсан байна. * 1937 - Японы цэрэг Хятадын [[Шанхай]] хотыг эзлэн авчээ. * 1972 - [[Вьетнамын дайн]]: АНУ-ын арми Лонг Бинь цэргийн том баазыг Өмнөд Вьетнамд шилжүүлэн өгөв. * 1975 - [[Ангол]] улс Португалын эрхшээлээс гарснаа зарлаж тусгаар тогтнов. == Энэ өдөр төрөгсөд == * 1821 — [[Фёдор Достоевский]] (1881 онд нас барсан) Оросын уран зохиолын сонгодог зохиолч, гүн ухаантан. * 1893 — [[Платон Ойунский]] (1939 онд нас барсан) якутын болон зөвлөлтийн зохиолч, нийгмийн зүтгэлтэн бөгөөд якут уран зохиолыг үндэслэгч. * 1945 — Даниэль Ортега, Никарагуа улсын ерөнхийлөгч (1985—1990 болон 2007 оноос). * 1962 — [[Деми Мур]], Америкийн жүжигчин, загвар өмсөгч. * 1974 — [[Леонардо Ди Каприо]], америкийн жүжигчин, продюсер, «Оскар» шагналтан. == Тэмдэглэлт баярууд == * Олон улсын худалдан авалт хийх өдөр * Олон улсын өнчин хүүхдүүдэд туслах өдөр юм * Анголд Тусгаар тогтнолын баяр * Их Британид Дэлхийн нэгдүгээр дайн дууссан өдөр * Хятадад Ганц бие хүмүүсийн өдөр * Польшид тусгаар тогтнолын өдөр * АНУ-д Ахмад дайчдын өдөр * Солонгост Pepero day буюу хайртай хүндээ сэтгэлээ илчилж pepero өгөх өдөр == Энэ өдөр нас барагсад == ---- {{Commonscat|11 November|11 сарын 11}} [[Ангилал:Өдөр|1111]] [[Ангилал:Арваннэгдүгээр сарын өдөр|#11]] 8g5ynznj6g9ippomzja8ukcgbrp7xa8 0 22057 876040 838915 2026-11-12T02:06:45Z Avirmed Batsaikhan 53733 876040 wikitext text/x-wiki {{Жилийн өдрүүд|11 сарын}} '''11 сарын 12''' нь [[Григорийн тоолол|Григорийн тооллын]] жилийн 316 дахь ([[өндөр жил]] бол 317 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 49 өдөр үлдэж байна. == Үйл явдлууд == * 1335 - Унгарын Карл I Роберт хааны өргөө болсон Вишеград хотод Унгар, Польш, Чех гэсэн гурван гүрний дээд хэмжээний уулзалт болж, Төв Европт анхны цэрэг, улс төрийн холбоо байгуулах явцын эхлэлийг тавьсан байна. * 1860 он- АНУ-ын Нууц алба байгуулагдсан. Тус алба анх байгуулагдахдаа хуурамч доллартай тэмцэх зорилготой байсан. * 1910 - Киноны анхны орлон тоглогч зураг авалтын үеэр шатаж байгаа агаарын бөмбөлгөөс [[Хадсон мөрөн]] рүү үсэрсэн. * 1917 - Петроград дахь [[Өвлийн ордон|Өвлийн ордныг]] Улсын музей болгов. * 1927 - [[Лев Троцкий]], [[Григорий Зиновьев]] нарыг Зөвлөлтийн Коммунист нам (большевик)-аас хөөж [[Иосиф Сталин|И.Сталин]] эрх мэдлийг гартаа бүрэн оруулсан. * 1933 - Германы парламентын сонгуульд [[Германы Үндэсний Социалист Ажилчны Нам|Нацист намын]] жагсаалтаар орсон нэр дэвшигчид 92 хувийн санал авч ялалт байгуулжээ. * 1933 - [[Нацист Герман]] улс [[Үндэстнүүдийн Лиг|Үндэстнүүдийн Лигээс]] гарахаа баталгаажуулахын тулд бүх нийтийн санал асуулга явуулав. * 1940 - ЗХУ-ын Гадаад хэргийн ардын комиссар [[Вячеслав Молотов]] Германы Канцлер [[Адольф Хитлер|Адольф]] [[Адольф Хитлер|Хитлер]] болон Гадаад хэргийн сайд [[Иоахим фон Риббентроп|Иоахим фон Риббентроптой]] ЗХУ-ыг Тэнхлэгийн орнуудад нэгдэх боломжийн талаар хэлэлцээ хийхээр Берлинд ирсэн. * 1945 - Югославын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд [[Иосип Броз Тито]] ялалт байгуулсан. * 1948 - Токио хотод Японы гол цэргийн гэмт хэрэгтнүүдийн шүүх ажиллагаа дуусав. * 1956 - Египет улсын ерөнхийлөгчөөр [[Гамаль Абдель Нассер]] сонгогдов. * 1956 - Марокко, Судан, Тунис улсууд НҮБ-д гишүүнээр элсэв. * 1971 - АНУ-ын ерөнхийлөгч [[Ричард Никсон]] америкийн цэргүүд Өмнөд Вьетнамын газар нутаг дахь үйл ажиллагаагаа зогсоож бугаа мэдэгдээд 45 мянган цэргийн албан хаагчдыг татах тушаал гаргасан. * 1973 - Хип-хоп хөгжим төрсөн гэж үздэг. * 1982 - [[Юрий Андропов]] [[ЗХУ-ын Коммунист нам|ЗХУ-ын Коммунист намын]] ерөнхий нарийн бичгийн дарга болов. * 1990 - [[Акихито]] албан ёсоор Японы Эзэн хаан ширээнд заларч 125 дахь Эзэн хаан болов. * 2001 - Нью-Йорк хотод [[Airbus A300]] онгоц осолдож, 265 хүн амь үрэгдсэний 260 нь онгоцонд, 5 нь газар байжээ. * 2003 - "Шанхай Трансрапид" нь арилжааны төмөр замын системд цагт 501 километр (311 миль/цаг) хурдалж дэлхийн шинэ дээд амжилтыг тогтоосон бөгөөд энэ нь арилжааны төмөр замын тээврийн хэрэгслийн хувьд хамгийн хурдан хэвээр байна. == Энэ өдөр төрөгсөд == *1866 - [[Сунь Ятсен]] (1925 онд нас барсан) хятадын улс төрч, хувьсгалч. *1935 - [[Людмила Гурченко]] (2011 онд нас барсан) Оросын тайз, дэлгэцийн жүжигчин, эстрадын дуучин, [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын Ардын жүжигчин. *[[1984]] - [[2ne1]] хамтлагийн гишүүн [[Dara]](Sandara Park) *[[1999]] - [[I.O.I]] хамтлагийн гишүүн Choi Yoo-Jung == Тэмдэглэлт баярууд == * Хатгаа өвчинтэй тэмцэх олон улсын өдөр * Азербайжанд Үндсэн хуулийн өдөр * Индонезид Аавуудын өдөр * Тайваньд Соёлын сэргэн мандалтын өдөр * Коморын арлуудад Үндэсний баяр * Зүүн Тиморт Залуусын өдөр == Энэ өдөр нас барагсад == * 607 — [[III Бонифас]] (төрсөн нэр нь Бонифацио Катодиочи), 66 дахь Ромын Пап (607 онд төрсөн). * 1035 — I Их Кнут (995 онд төрсөн), Данийн хаан (1018 оноос), Англи (1016 оноос), Норвеги (1028 оноос)-ийн хаан. * 1202 — VI Кнут (1163 онд төрсөн), Данийн хаан (1182–1202). * 1252 — Кастилийн Бланш (1188 онд төрсөн), Францын [[VIII Луи]] хааны эхнэр. * 1969 — [[Лю Шаоцы]] (1898 онд төрсөн), БНХАУ-ын 2 дахь дарга (1959–1968). * 2021 — [[Евгений Чазов]] (1929 онд төрсөн), Зөвлөлт ба Оросын зүрх судасны эмч, Анагаахын шинжлэх ухааны доктор. ЗХУ-ын Эрүүл мэндийн сайд (1987-1990). ---- {{Commonscat|12 November|11 сарын 12}} [[Ангилал:Өдөр|1112]] [[Ангилал:Арваннэгдүгээр сарын өдөр|#12]] 94j49maebyxu3zmawp7y9p3fu1ft46z 0 22634 876092 782591 2026-11-12T11:49:04Z ~2026-60211-88 108984 /* */ 876092 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс хувь хүн | зураг = Johnny Depp (July 2009) 2 cropped.jpg | imagesize = 175px | тайлбар = Депп [[2009]] онд | төрсөн_огноо = {{Birth date and age|1963|6|9|mf=y}} | төрсөн_газар = [[Америкийн Нэгдсэн Улс]], [[Кентукки]], [[Овенсборо]] | жинхэнэ_нэр = Жон Кристофер Депп II | эхнэр_(нөхөр) = Лори Анне Алисон (1983–86) Амбэр Хеард (2015-2016) | хамтрагч = [[Шерилин Фенн]] (1985–88)<br>[[Винона Райдер]] (1989–93)<br>[[Кэйт Мосс]] (1994–98)<br>[[Ванесса Паради]] (1998–2013) | хүүхэд =Лили Роуз Мелоди Депп (1999 онд төрсөн)<br>Жон Кристофер "Жак" Депп III (2002 онд төрсөн)<ref name=children&BBC>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1938099.stm | title=Baby boy for Depp and Paradis |publisher=BBC News | date=September 18, 2002 | accessdate=November 21, 2008 }}</ref> | идэвхитэй_жилүүд = 1984–одоо | ажил_мэргэжил = Жүжигчин, кино зохиолч, найруулагч, продюсер, хөгжимчин }} '''Жон Кристофер''' "'''Жонни'''" '''Депп II''' ({{lang-en|John Christopher "Johnny" Depp II}}, ''1963 оны зургаадугаар сарын 9-нд төрсөн'') нь [[Америк]]ийн [[жүжиг]]чин, хөгжимчин юм. Тэрээр [[Алтан бөмбөрцөг (шагнал)|Алтан бөмбөрцөг]] болон [[Дэлгэцийн урлагийн жүжигчидийн холбоо|Screen Actors Guild]] наадмын ''Шилдэг эрэгтэй жүжигчин'' шагналын эзэн бөгөөд анх [[1980]]-аад оны ''21 Jump Street'' [[телевизийн сериал]]аараа тухайн үеийн [[хүүхдийн киноны од]] болон тодорч байв. [[Үлгэр]]ийн болон [[хүүрнэлт зохиол]]оор сэдэвлэн бүтээгдсэн ''[[Хайчин гарт Эдвард]]'' (1990), ''[[Нойрмог хөндий (кино)|Нойрмог хөндий]]'' (1999), ''[[Карибын тэнгисийн дээрэмчид (кино цуврал)|Карибын тэнгисийн дээрэмчид цуврал]]'' (2003-одоо), "Нэвэрландийн эрэлд" (2004) [[Чарли ба Шоколадны үйлдвэр (кино)|Чарли хүү ба шоколадны үйлдвэр]]'' (2005), ''[[Алиса гайхамшигийн оронд (2010 оны кино)|Алиса гайхамшигийн оронд]]'' (2010) болон ''[[Ранго (2011 оны кино)|Ранго]]'' (2011) зэрэг кинонуудад гол дүрүүдийг чадварлаг бүтээсэн Деппийн хамтрагч нь найруулагч [[Тим Бартон]] билээ. ==Намтар== Тэр сурч байсан дунд сургуулиасаа гарч рок хамтлаг байгуулснаар эхэлжээ. Түүний "The Kids" хамтлаг тийм ч их амжилт олоогүй тул тэрээр хамтлагтайгаа Лос Анжелес хотод очиж юу болохыг шийдэв. Тэр хамтлагийнхаа гишүүний эгч Лори Анне Алисонтой гэрлэсэн ба түүгээр дамжуулж алдарт жүжигчин Николас Кэйжтэй танилцжээ. Николас түүнийг жүжиглэх авъяастай гэж үзээд өөрийн төлөөлөгчтэй уулзуулан улмаар түүний анхны киноны найруулагчтай уулзан жүжигчин болох гараагаа эхлүүлжээ. Анх жижиг кинонуудад бага мөнгөөр дүр бүтээж амьдралаа зогоодог байсан ба энэ нь гэмт хэрэг хийхгүйгээр мөнгө олох илүү дээр арга гэж нэгэн ярилцлагадаа дурджээ. 2002 онд тэрээр анхныхаа Оскарт Карибын тэнгисийн дээрэмчид хараалт хар сувд кинонд Ахмад Жак Спарровын дүрээр дэвшжээ. Үүний дараа 2005 онд титаник киноны Рөүсийн дүрээр алдаршсан Кэйт Винслэтийн хамт"Нэвэрландийн Эрэлд" кинонд петер пан зохиолын зохиолч Ж.М. Барригийн дүрийг бүтээн 2 дох удаагаа оскарийн шагналд дэвшсэн авч хараахан авч чадаагүй. Мөн 2008 онд "Свийний Тодд флит гудамжний чөтгөрийн үсчин" кинонд дотны анд Тим Бартон болон олон кинонд хамтран ажилласан Тим Бартонгийн эхнэр (2015он хртэл) Хэлэна Бонхам Картертэй хамтран гол дүрийг бүтээж 3 дахь оскартаа дэвшсэнч мөн л авч чадсангүй. Гэвч тэрээр олон бусад кинонд тоглож олон өөр өөр шагналуудыг авч байсан ба түүний шагналийн тоо 67, номинацийн тоо 120 хэдийнээ хүрчээ. ==Тоглосон кинонууд== [[Файл:Gilbert Grape.jpg|thumb|left|''[[Гилберт Грэйпийнхэн]]'' кинонд тоглож буй нь, [[1993]] он. (Зүүн гар талд нь [[Леонардо Ди Каприо]])]] {{clear}} http://i1018.photobucket.com/albums/af304/katewinsletff/Arts/030.jpg Титаник кинонд Рөүсийн дүрээр алдашсан Кэйт Винслэтийн хамт " Нэвэрландийн эрэлд "(2004) кинонд. ==Ном зүй== * {{cite book | last = Burton | first = Tim | last2 = Salisbury | first2 = Mark | title = Burton on Burton | edition = Second Revised | publisher=Faber | year = 2006 | isbn = 0571229263 | url = http://books.google.com/?id=-GY9R1c_kKgC&lpg=PP1&pg=PP1#v=onepage | ref = harv | accessdate =July 27, 2010 }} ==Холбоос== {{Commonscat|Johnny Depp|Жонни Депп}} {{wikiquote}} * {{IMDb name|136}} * {{people.com}} * {{ymovies name|id=1800019485}} * {{Charlie Rose view|3238}} * {{Guardiantopic|film/Жонни Депп}} * {{NYTtopic|people/d/Жонни Депп}} * {{Worldcat id|lccn-n92-21949}} * {{Nndb|902/000022836}} {{Карибын тэнгисийн дээрэмчид}} {{Template group |title = Жонни Деппийн авсан шагналууд |list = {{ScreenActorsGuildAward MaleLeadMotionPicture 2001-2020}} {{GoldenGlobeAwardBestActorMotionPictureMusicalComedy 2001-2020}} {{MTV Movie Award for Best Performance}} {{MTV Movie Award for Best Comedic Performance}} {{MTV Movie Award for Best Villain}} }} {{DEFAULTSORT:Депп, Жонни}} [[Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин]] [[Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч]] [[Ангилал:Киноны продюсер]] [[Ангилал:Дуу оруулагч]] [[Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан]] [[Ангилал:Америкчууд]] [[Ангилал:1963 онд төрсөн]] gd59iwwai6t63i6uz8zis1ruur0tm5a 0 24786 876018 875898 2026-11-11T23:43:48Z Esambuu 42335 876018 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe (song)|My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Бакланд]]ад танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Уилл Чемпион]]д шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic (Coldplay song)|Magic]]» дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]»-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]» нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis (band)|Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe (song)|My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонатан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] fcnq9rjqdnlokq98lkv4ozt0mwdp18a 876020 876018 2026-11-11T23:53:23Z Esambuu 42335 876020 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura (song)|Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feels Like I'm Falling in Love|Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Бэрримэн|Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Баклэнд|Жонни Бакландад]] танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Вилл Чэмпион|Уилл Чемпионд]] шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic|Magic»]] дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope (EP)|Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans|Orphans»]]-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque|Arabesque»]] нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura (song)|Coloratura]]» дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонатан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] 68yvhv3lwi5nfdq667kq7hoinyuzm0i 876026 876020 2026-11-12T00:01:17Z Esambuu 42335 876026 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|Coldplay 2020 оны 1-р сард ALTer EGO концертийн үеэр|220x220px]] 2019 оны 9-р сарын 26нд, Global Citizen Coldplay хамтлагийг 2020 оны 9-р сарын 26нд болох Global Goal Live: The Possible Dream тоглолтонд оролцохыг мэдэгджээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/metallica-billie-eilish-miley-cyrus-and-more-global-citizen-891160|title=Metallica, Billie Eilish, Miley Cyrus to Play 10-Hour Worldwide Concert|date=26 September 2019|first=Brenna|last=Ehlrich|work=[[Rolling Stone]]|access-date=26 September 2019}}</ref> 2019 оны 10-р сард хамтлаг фенүүдрүүгээ захиа явуулж эхэлсэн. Энэхүү захианд Coldplay өөрсдийн "Everyday Life" нэртэй 8 дах студийн цомогоо 11-р сард гаргах гэж байгаа мэдэгджээ. Цомогт багтсан дуунуудын жагсаалт Британы дотоодын сонингуудаар дамжуулан нийтэд ил болсон бөгөөд үүний дотор Умард Уэльсийн өдрийн сонин болон(Энд хамтлагийн гитарчин Жонни Баклэнд амралтаараа ажилдаг байсан) Эксэтэр хотын Express & Echo (Крис Мартины төрөлх газрын сонин)-д тус тус нийтлэгджээ. Цомог 2019 оны 11-р сарын 22нд хамтлаг Иордан улсын Амман хотноо хийсэн тоглолттой зэрэгцэн дэлхий даяар худалдаанд гарчээ. Тус тоглолтийг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан бөгөөд 'Sunrise' болон 'Sunset' гэсэн 2 хэсгээс бүрдсэн. Мартин тоглолтийн өмнө цомгийн аялан тоглолт хийхгүй гэдэгээ мэдэгдсэн ба дэлхийд ээлтэй, хор хөнөөл багатай байдлаар аялан тоглолтоо хийх зорилго тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн. Мөн хамтлаг ClientEarth-н хандивын хүрээнд Лондон хотын байгалийн түүхийн музеид тоглолтоо хийсэн. === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feels Like I'm Falling in Love|Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Бэрримэн|Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Баклэнд|Жонни Бакландад]] танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Вилл Чэмпион|Уилл Чемпионд]] шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic|Magic»]] дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope (EP)|Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans|Orphans»]]-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque|Arabesque»]] нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura|Coloratura»]] багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura|Coloratura»]] дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонатан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] mojyn1fpu79fm65d3vd5838pvfmqubu 876027 876026 2026-11-12T00:03:09Z Esambuu 42335 876027 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} 2019 оны 10 дугаар сарын 18-нд дэлхийн олон оронд Coldplay хамтлагийн гишүүд хуучны загварын хувцас өмссөн, 1919 оны 11 дүгээр сарын 22 гэсэн огноо бүхий нууцлаг хар, цагаан сурталчилгааны зурагт хуудсууд гарч эхэлжээ. Мөн хамтлаг олон нийтийн сүлжээн дэх профайл зургаа нар, сарны дүрсээр сольсон нь шүтэн бишрэгчдийн дунд шинэ уран бүтээл удахгүй гарах гэж байгаа гэсэн таамаглалыг төрүүлсэн юм.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.nme.com/news/music/coldplays-rumoured-new-album-teased-with-mysterious-poster-in-sao-paulo-2557491|title=More mysterious posters teasing Coldplay's supposed new album appear across the world|magazine=NME|date=18 October 2019|first=Tom|last=Skinner|access-date=30 April 2021|archive-date=9 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220709213753/https://www.nme.com/news/music/coldplays-rumoured-new-album-teased-with-mysterious-poster-in-sao-paulo-2557491|url-status=live}}</ref> 2019 оны 10 дугаар сарын 19-нд хамтлаг олон нийтийн сүлжээгээрээ найрал хөгжмийн аялгуу эгшиглэсэн, таван секунд үргэлжлэх нууцлаг танилцуулга бичлэг нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-double-album-everyday-life-teaser-8533641/|title=Coldplay Just Announced a Double Album in the Most Old-Fashioned Way Possible|date=21 October 2019|magazine=Billboard|access-date=30 April 2021|archive-date=22 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022012831/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8533641/coldplay-double-album-everyday-life-teaser|url-status=live}}</ref> 2019 оны 10 дугаар сарын 21-нд хамтлаг шүтэн бишрэгчдэдээ захидал илгээж, найм дахь студийн цомгоо ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' хэмээн нэрлэх болсноо зарлав. Тус бүтээл нь хоёр хэсгээс бүрдэх давхар цомог бөгөөд эхний хэсгийг ''Sunrise'', хоёр дахь хэсгийг ''Sunset'' хэмээн нэрлэжээ.<ref>{{Cite magazine |date=21 October 2019 |title=Coldplay look to be teasing a new double album, according to a letter sent to fans |url=https://www.readdork.com/news/coldplay-look-to-be-teasing-a-new-double-album-according-to-a-letter-sent-to-fans |access-date=22 October 2019 |magazine=[[Dork (magazine)|Dork]] |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021152316/https://www.readdork.com/news/coldplay-look-to-be-teasing-a-new-double-album-according-to-a-letter-sent-to-fans |url-status=live}}</ref> [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|2020 оны нэгдүгээр сард ALTer EGO тоглолтод оролцож буй Coldplay хамтлаг]] 2019 оны 10 дугаар сарын 23-нд цомгийн дууны жагсаалтыг Их Британийн орон нутгийн сонинуудын зар сурталчилгаагаар дамжуулан олон нийтэд танилцуулжээ. Эдгээрт хамтлагийн гитарчин Жонни Бакландын нэгэн цагт амралтын үеэр ажиллаж байсан Умард Уэльсийн ''[[Daily Post (North Wales)|Daily Post]]'' сонин болон гоцлол дуучин Крис Мартины төрөлх хот Эксетерийн ''[[Express & Echo]]'' сонин багтсан байна.<ref>{{Cite news |title=Coldplay reveal new album tracks in local paper |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-50161901 |access-date=24 October 2019 |agency=BBC News |archive-date=11 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611072907/https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-50161901 |url-status=live}}</ref> 2019 оны 10 дугаар сарын 24-нд цомгийн эхний хоёр сингл болох "[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]" болон "[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]" дуунуудыг [[BBC Radio 1]] радиогийн [[Annie Mac|Энни Макийн]] нэвтрүүлгээр анх цацжээ. "Arabesque" нь Coldplay хамтлагийн хараалын үг агуулсан анхны дуу болсон юм.<ref>{{Cite web|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-share-new-songs-orphans-and-arabesque-listen/|title=Coldplay Share New Songs "Orphans" and "Arabesque": Listen|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=24 October 2019|access-date=24 October 2019|archive-date=24 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024185649/https://pitchfork.com/news/coldplay-share-new-songs-orphans-and-arabesque-listen/|url-status=live}}</ref> ''Everyday Life'' цомог 2019 оны 11 дүгээр сарын 22-нд худалдаанд гарсан бөгөөд үүнтэй зэрэгцэн хамтлаг Йордан улсын [[Amman Citadel|Амманы цайзад]] хоёр хэсэгтэй тусгай тоглолт зохион байгуулжээ.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-everyday-life-live-in-jordan-trailer-907061/|title=Coldplay Announce 'Everyday Life – Live in Jordan' Livestream|last1=Shaffer|first1=Claire|date=1 November 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=23 November 2019|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-everyday-life-live-in-jordan-trailer-907061/|url-status=live}}</ref> Цомгийн хоёр хэсгийн агуулгад нийцүүлэн нар мандах болон жаргах үеэр болсон энэхүү тоглолтуудыг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан байна.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-everyday-life-livestream-jordan-youtube/|title=Coldplay Announce 'Everyday Life' Live Stream in Jordan|magazine=Billboard|access-date=23 November 2019|archive-date=5 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105095504/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8542076/coldplay-everyday-life-livestream-jordan-youtube|url-status=live}}</ref> ''Everyday Life'' цомгийн хавтас доторх товхимолд нэгэн сурталчилгааны самбар дээр "Music of the Spheres" гэсэн үг бичигдсэн байв.<ref>{{Cite web |date=11 April 2021 |title=What We Know About Coldplay's New Album: From Expected Title to Possible New Tour |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music/what-we-know-about-coldplay-s-new-album-from-expected-title-to-possible-new-tour-1.1201134 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241013104155/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music/what-we-know-about-coldplay-s-new-album-from-expected-title-to-possible-new-tour-1.1201134 |archive-date=13 October 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Үүнээс өмнө Крис Мартин хамтлагийн аялан тоглолт байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй байхаас гадна хэрхэн бодитой эерэг үр нөлөө үзүүлж болохыг шийдвэрлэх хүртэл цомгийг сурталчлах аялан тоглолт хийхгүй гэдгээ мэдэгдсэн байв. Тэд ирээдүйн аялан тоглолтоо [[carbon neutrality|нүүрстөрөгчийн ялгарлын хувьд бүрэн тэнцвэртэй]] болгохыг зорьж байжээ.<ref>{{Cite web|title=Coldplay axes tour plans over pollution fears|url=https://today.rtl.lu/entertainment/news/a/1435181.html|work=RTL Today|date=21 November 2019|access-date=26 November 2019|archive-date=25 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220425030335/https://today.rtl.lu/entertainment/news/a/1435181.html|url-status=live}}</ref> Гэсэн хэдий ч Coldplay 2019 оны 11 дүгээр сарын 25-нд Лондон хотын [[Natural History Museum, London|Байгалийн түүхийн музейд]] байгаль орчныг хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг [[ClientEarth]] буяны байгууллагад зориулан нэг удаагийн тоглолт хийсэн юм. Тус хамтлаг музейн төв танхимд байрлах, 128 жилийн настай аварга [[хөх халим]]ын "Hope" нэртэй араг ясны доор тоглолтоо толилуулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay prove they're not fossils as they play Natural History Museum gig |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-50556916 |access-date=26 November 2019 |agency=BBC |archive-date=16 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115534/https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-50556916 |url-status=live}}</ref> ''Everyday Life'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо 81,000 хувь борлогдож, [[UK Albums Chart|Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ыг тэргүүлсэн нь Coldplay хамтлагийн дараалан нэгдүгээр байрт орсон найм дахь цомог болсон юм. Мөн тус цомог 2019 онд хамгийн хурдан борлогдсон цомгуудын жагсаалтад ''[[No.6 Collaborations Project]]'' болон ''[[Divinely Uninspired to a Hellish Extent]]'' цомгуудын дараа гуравдугаар байрт оржээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplays-everyday-life-beats-robbie-williamss-christmas-album-to-number-1-on-the-official-albums-chart__27838/|title=Coldplay's Everyday Life beats Robbie Williams's Christmas album to Number 1 on the Official Albums Chart|publisher=Official Charts Company |date=29 November 2019|access-date=2 December 2019|archive-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229001229/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplays-everyday-life-beats-robbie-williamss-christmas-album-to-number-1-on-the-official-albums-chart__27838/|url-status=live}}</ref> 2020 оны 11 дүгээр сарын 24-нд Coldplay хамтлаг [[63rd Annual Grammy Awards|63 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д хоёр төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь ''Оны шилдэг цомог'' төрөл байв. Энэ нь тус хамтлагийн хувьд ''Viva la Vida'' цомгоос хойш уг төрөлд анх удаа нэр дэвшсэн тохиолдол болсон юм.<ref>{{Cite web|url=https://www.grammy.com/news/2021-grammys-complete-winners-nominees-list|title=2021 GRAMMYs Awards Show: Complete Winners & Nominees List|publisher=The Recording Academy |date=24 November 2020|access-date=30 April 2021|archive-date=14 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210314191449/https://www.grammy.com/grammys/news/2021-grammys-complete-winners-nominees-list|url-status=live}}</ref> 2020 оны 12 дугаар сарын 21-нд "Flags" дууг олон улсад албан ёсоор гаргасан бөгөөд уг дуу нь анх ''Everyday Life'' цомгийн Япон хувилбарт нэмэлт дуу болон багтсан байжээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.coldplay.com/flags-everyday-life-japanese-bonus-track-out-now-worldwide/|title=Flags, Everyday Life Japanese Bonus Track, out now worldwide|publisher=Coldplay|date=21 December 2020|access-date=27 December 2020|archive-date=2 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602165336/https://www.coldplay.com/flags-everyday-life-japanese-bonus-track-out-now-worldwide/|url-status=live}}</ref> === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feels Like I'm Falling in Love|Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Бэрримэн|Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Баклэнд|Жонни Бакландад]] танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Вилл Чэмпион|Уилл Чемпионд]] шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic|Magic»]] дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope (EP)|Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans|Orphans»]]-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque|Arabesque»]] нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura|Coloratura»]] багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura|Coloratura»]] дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонатан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] 1276sbmosb61tg8rueui142rxy4zrwt 876028 876027 2026-11-12T00:04:29Z Esambuu 42335 876028 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан | Name = Coldplay | Logo = Coldplay logo.png | Img = ColdplayWembley120925 (cropped).jpg | Img_capt = | Img_size = 300 | Landscape = | Background = хамтлаг | Alias = | Origin = Их Британи<br/>Англи, Лондон | Genre = Алтернатив рок | Years_active = 1996 оноос хойш | Label = Warner Music, Parlophone, Capitol Records|Capitol]], Atlantic Records|Atlantic | Associated_acts = Apparatjik | URL = [http://www.coldplay.com/ coldplay.com] | Current_members =[[Крис Мартин]]<br>[[Жонни Баклэнд]]<br>[[Гай Бэрримэн]]<br>[[Вилл Чэмпион]] }} '''Колдплей''' буюу '''Coldplay''' нь 1996 онд байгуулагдсан, Британийн [[альтернатив рок]] хамтлаг юм. Хамтлагийн ахлагч [[Крис Мартин]] [[Жонни Баклэнд]]тэй Лондоны их сургуульд хамт сурдаг байв. Анх тэд Pectoralz хамтлагийг байгуулсны дараа Гай Бэрриман хамтлагт басс гитарчнаар орж, хамтлагийн нэрээ Starfish болгон өөрчилжээ. Улмаар Уил Чампион хамтлагт орсноор хамтлаг бүрджээ. Менежер Пил Харвей албан бус 5 дахь гишүүнээр тооцогддог. Хамтлаг Safety (1998), Brothers & Sisters (1999), The Blue Room (1999) гэсэн 3 EP гаргахын өмнө 1998 онд нэрээ Coldplay болгожээ. Удалгүй Parlaphone-тай гэрээ хийснээр мэргэжлийн студид дуугаа бичүүлэхээр болов. Тэд хөгжмийн хэд хэдэн шагналын эзэн болсон. 2000 онд Mercury Prize-д нэр дэвшиж байсан тэд анхны цомог болох Parachutes цомгийн Yellow дуугаа гаргаснаар дэлхий дахинд нэр алдартай хамтлаг болж чаджээ. Хамтлагийн 2 дахь цомог болох A Rush of Blood to the Head /2002/ нь шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, New Musical Express (NME)-ийн оны шилдэг цомог гэх мэт олон шагнал хүртжээ. Тэдний цомгийг Нелсон продюсэрлэсэн байна. Дараах цомог X&Y 2005 гармагцаа шүүмжлэгчдээс сайн дүн авч, шилдэг борлуулалттай цомог болж чаджээ. Мөн Нелсон продюсэрлэсэн байна. Харин хамтлагийн 4 дэх цомог Viva La Vida or Death and All His Friends /2008/-ийг Брайан Ено продюсэрлэж дахин шүүмжлэгчид сайшааж, 51 дэх Грэмми шагналын олон төрөлд нэр дэвшин түрүүлж чаджээ. 2011 оны 10 сарын 24-нд Mylo Xyloto хэмээх 5 цомгоо гаргаж, шүүмжлэгчдээс сайшаалттай байна. Улмаар 2011 оны Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан. 2014 оны 5-р сарын 16-нд 6 дахь студи цомог болох [[Ghost Stories]] цомгоо худалдаанд гаргасан. Энэхүү цомог дэлхийн 100 гаруй орны [[iTunes]] борлуулалтыг тэргүүлжээ. Тэд хөгжмийн нийт 209 шагналд нэр дэвшиж 62 шагнал хүртсэн. Түүнээс BRIT Awards шагналыг 9 удаа (үүнээс Британийн шилдэг хамтлагаар 4 удаа), 5 MTV Music Awards, Грэмийн шагналд 31 удаа нэр дэвшиж 7 шагнал хүртсэн. Өдгөө Coldplay дэлхий даяар 100 сая цомог болон дуугаа борлуулаад байгаа нь тэднийг дэлхийн бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгож байна. 2009 оны 12-р сард , "Rolling Stone" сэтгүүлийн уншигчдын санал асуулгаар Coldplay 2000аад оны (2000-2009) оны шилдэг хамтлагуудын 4-р байранд нэрлэгджээ. Coldplay хамтлаг нь Oxfam-н Make Trade Fair болон Amnesty олон улсын байгууллага гэх мэт олон нийтийн болон улс төрийн ажил үйлсийг идэвхтэй дэмждэг юм. Хамтлаг Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, болон the Teenage Cancer Trust зэрэг олон хандивын сайн үйлсийн аянд оролцож байжээ. ==Түүх== === 1996-1999: Зохион байгуулалт болон эхний жилүүд === Хамтлагийн гишүүд Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нар 1996 оны 9 сард Лондоны коллежийн их сургуульд суралцсан эхний долоо хоногтоо танилцсан бөгөөд тэр жилдээ хамтлаг байгуулахаар төлөвлөж, хамтлагаа Pectoralz гэж нэрлэн, удалгүй Гай Бэрримэн (Крис Мартин болон Жонни Баклэнд нартай нэг ангид сурдаг байсан) хамтлагт орсноор Starfish нэртэй болсон юм. Ийнхүү хамтлаг Лондоны жижиг клубт тоглож эхэлснээр цөөн тооны дэмжигчтэй болсон байлаа. Мартин тэр үед Фил Харви (Кристэй хамт Оксфордын их сургуульд сурч байсан) хамтлагтаа урьснаар хамтлагийн менежер болсон юм. Хожим нь Coldplay Фил Харвиг хамтлагийн тав дахь гишүүн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн билээ. 1997 оны 7-р сард хамтлагт Вилл Чэмпион орсноор хамтлаг ийнхүү бүрэлджээ. Чэмпион төгөлдөр хуур, гитар, аргил гитар, лимбэ тоглож чаддаг байсан. Гэвч тэр түргэн хугацаанд бөмбөр тоглож чаддаг болсон юм (тэр өмнө нь бөмбөрийн ямар ч мэдлэггүй байсан юм). Хамтлаг нэрээ эцэст нь Тим Кромптоны санал болгосоноор Coldplay болгож өөрчилсөн юм. Энэ нэрээр сургуулийн сурагчид нь тэднийг нэрлэдэг байсан байна. 1997 онд Мартин ангийн сурагч Тим Райс-Окслитэй уулзсан юм. Сургуулийнхаа амралтаар Virginia Water-д өнгөрүүлсэн долоо хоногоор тэд түүнээс хамтлагтаа төгөлдөр хуурчаар оруулахыг хүссэн юм. Мартин Райс-Окслиг авьяастай, ухаантай гэж үзэн Coldplay хамтлагт даралтат хөгжим тоглохыг хүссэн боловч татгалзсан хариу авсан юм. Тэрээр аль хэдийн Keane-н өмнөөс тоглоод эхэлсэн үе байлаа. Энэ үйл явдлаас хэдэн өдрийн дараа Keane нь Coldplay хамтлагаас тусдаа бие даасан хамтлаг болон гарсан юм. 1998 онд хамтлагийн эхний уран бүтээл Safety EP 500 хувь борлогдлоо. Тэд найзууд болон зарим компаниудад бичлэг хийлгэхэд зориулж ихэнх дискээ хандивлаж, тэдэнд гадуур худалдаа хийхэд ердөө 50 ширхэг л үлдсэн байлаа. Ингээд тус оны 12-р сард Fierce Panda бичлэгийн студитэй гэрээ байгуулсан байна. Тэдний анхны албан ёсны цомог нь 3 дуутайгаар гаргасан Brothers and Sisters EP бөгөөд энэ цомгийг тэд 1999 оны 2 сард 4-хөн өдрийн дотор бичжээ. Эцсийн шалгалтаа дуусгасны дараагаар тэд Parlophone (Их Британийн томоохон дуу бичлэгийн студи)-той 5 цомгийн гэрээ байгуулав. Тэд анхны томоохон тоглолтоо Гластонбюри хөгжмийн наадамд тавьсан байна. Дараа нь тэд 3 дахь EP (өргөтгөсөн сингл) хийх ажилдаа орон, түүнийгээ The Blue room гэж нэрлэсэн. Тус оны 10 сард уг дуу олон нийтэд 5000 хувь борлуулагдахад бэлэн болов. Bigger and Stronger сингл гарсны дараагаар, BBC 1 радигоор нийтэд цацагдлаа. The blue room сингл гарсны дараа нэгэн үймээн гарав. Хамтлагийн дунд үл ойлголцох асуудал гарч, Чэмпион хамтлагаас гарахаар шийджээ. Гэхдээ үүний дараагаар Мартин өөрийнхөө түүнийг хөөсөн бурууг хүлээж эргэн нэгдсэн байна. Нэмж хэлэхэд хамтлаг тэр үед хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэдэг байсан нь илэрсэн юм. Гэсэн ч энэ бүхний дараагаар эцэст нь тэд шинэ дүрэм, шинэ зохион байгуулалттайгаар ажиллаж эхэлсэн. Мөн тухайн үеийн U2 болон R.E.M хамтлагийн адилаар Coldplay эрс шийдэмгий ардчилсан үзлийг баримталж (ашиг орлогоо тэнцүү хуваах) эхэлсэн. Тэд ийнхүү жинхэнэ хамтлаг шиг нэгдэж Coldplay хамтлагийн их уран бүтээлийн эхлэл ийнхүү тавигдсан юм. === 1999-2001: Parachutes === {{Main|Parachutes|Parachutes Tour}} {{Listen|filename = Coldplay - Yellow.ogg |title="Yellow"|description="Yellow" (Coldplay хамтлагийн анхны хит дуу) ихэнх хүмүүс тус хамтлагийг энэ дугаар нь мэддэг. Энэ дуу нь ''[[Parachutes]]'' цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан}} Хамтлаг эхлээд дебют цомогоо 2 долоо хоногийн хугацаанд бичүүлэхээр төлөвлөв. Хэдий тийм боловч аялал, бусад тайлан тоглолтууд цомгийг 1999 оны 9 сараас 2000 оны 4-5 сар хүртэл хойшлуулах шалтгаан болов. Цомгоо Rockfield Studios, Matrix Studios, Wessex Sound Studios-д бичүүлсэн. Энэ цомогт Кэн Нэлсон продюсерээр ажиллажээ. Микс буюу засварлах ажлыг америк инженер Майкл Бройер хийсэн байна. Энэ үеэр тэд Carling Tour тоглотоо хийж, зарим дуугаа танилцуулсан байна. Ямар нэгэн хит дуу байхгүй 3 EP гаргасны дараа Parachutes-н тэргүүн сингл Британы дууны жагсаалтын Top 40-д орж ирсэн байна. "Shiver" хэмээх 2000 оны 3 сард гарсан сингл нь Их Британийн синглүүдийн чартад оргил үедээ 35-д бичигдсэн байна. 2000 оны 6 сард Coldplay хамтлагийн түүхэнд онцлох мөч тохиолдсон байна. Тэдний анхны томоохон тоглолт Гластонбури наадамд тоглохоор бэлдэж байв. Хамтлаг түүнчлэн алдарт сингл "Yellow"-г гаргав. Үүрэг нь топ 5-г эвдэх явдал байсан энэ нь биеллээ олж Их Британийн синглүүдийн чартын 4-д бичигдэв. Ингэснээр Coldplay хамтлаг олны сонорт хүрч эхэлсэн үе байлаа. "Yellow", "Shiver" 2000 оны хаврын анхны EP байлаа. Синглүүд гарсны дараа 2000 оны 6 сарын 26-нд (Мөн Америкт) тэргүүлэх синглүүдээ гаргасан нэр нь үл мэдэгдэх цомог цацагдаж эхлэв. 2000 оны 10 сард дуунууд Америкийн коллеж болон альтернатив радионууд руу илгээгдэж эхлэв. Coldplay 2000 оны 7 сарын 10-нд Parlophone бичлэгийн студиэр дамжуулан анхны бие даасан цомгоо Их Британид Parachutes нэртэйгээр гаргалаа. Гарсан даруйдаа Их Британийн цомгийн чартын 1-д бичигдсэн юм. 2000 оны 11 сарын 7-нд Nettwerk бичлэгийн студиэр дамжуулан Хойд Америкт нээлтээ хийв. Цомог нээлтээ хийсний дараа янз бүрийн хэлбэрээр хүмүүст хүрэхээр гарч ирсээр байв. Parlophone Nettwerk хоёр аль аль нь 2000 онд CD гаргав. Харин кассет хэлбэрээр 2001 онд capitol бичлэгийн студиэр дамжуулан Америкт гарсан байна. "Yellow", "Trouble" Их Британи болон АНУ-ын радиогоор тогтмол явдаг дуунуудын нэг болов. Parachutes 2000 оны 9 сард Mercury Music Prize-д нэр дэвшив. Цомог Европт амжилт олсоор байлаа. Тэд 2001 оны 2 сараас U.S. Club Tour аяллыг эхлүүлэв. Цомог Америкт алгуур боловч амжилтаа ахиулсаар дабл платиниум зэрэглэлд хүрчээ. Цомгийг 2002 оны Грэммийн шагналаас шилдэг альтернатив цомгийн шагнал авснаар нь сайн мэддэг болсон. Parachutes цомгоо гаргасны дараагаар Крис Мартин "Цомгийн амжилт хамтлагийг хамгийн том, энэ дэлхий дээрх хамгийн шилдэг хамтлаг болоход зориулагдсан" гэсэн байна. === 2002-2004: A Rush Of Blood To The Head === {{Main|A Rush of Blood to the Head}} [[File:AROBTTHTour1.jpg|thumb|left|Coldplay 2002 оны аялан тоглолтоосоо эхлэн тайзны гэрэл ашиглаж эхэлсэн]] Parachutes цомгоороо амжилт олсны дараа 2001 оны 9 сард тэдний 2 дахь цомог болох A Rush Of Blood To The Head-ийг хийх ажилдаа эргэн орсон юм. Энэ удаа мөн л Кэн Нэлсон продюсерээр ажилласан. Лондонд тэдний гол ажилд асуудал тулгарч, тэд Ливэрпүүлд байрлахаар шийдвэрлэсэн юм (Тэнд Parachutes цомгийнхоо зарим дууг бичүүлж байсан). Хожим дуучин Крис Мартин хэлэхдээ бид бичлэгийн явцад санаа зовоосон асуудал гарсан гэжээ. In My Place бол тэдний шинэ цомгийн анхны дуу байсан юм. Хамтлаг 20 гаруй дуу шинэ цомогтоо бичсэн байлаа. Шинэ материалуудын зарим нь (In My Place Animals) Parachutes аялан тоглолтод дуулагдаж эхэлсэн юм. Цомгийн нэр хамтлагийн албан ёсны сайтад цацагдсан юм. Цомог 2002 оны 8 сард нээлтээ хийсэн бөгөөд хэдэн топ синглийг төрүүлсэн юм. Жишээ нь Clocks, In My Place болон домогт The Scientist дуунууд юм. Сүүлд нь Жорж Харрисон (Битлз хамтлагийн гитарчин)-ы 1970 онд гарсан All Things Must Pass дууны нэр нь тэднийг урамшуулсан. Хамтлаг 2002 оны 6 сараас 2003 оны 9 сар хүртэл шинэ цомгийн аялан тоглолтоо хийсэн байна. Энэ аяллын нэр нь A Rush Of Blood To The Head Tour. Тэд таван тивийн олон улсад тоглосны дотроос Гластонбури фестивал, V2003 болон Rock Werchter-д болсон тоглолтуудыг дурьдаж болно. U2 хамтлагийн Elevation Tour болон Nine Inch Nails' хамтлагийн Fragility Tour зэрэг нарийвчилсан гэрэлтүүлэг болон өөрийн хэв маягийг санагдуулам олон тоглолт болсон. Сунгасан тоглолтынхоо үеээр амьд дууны CD болон DVD бичүүлсэн. Энэ нь Сидней хотын Hordern Pavilion-д болсон Live 2003 цомог юм. 2003 оны 8 сарын 28-нд Coldplay хамтлаг 2003 MTV Video Music Awards-ын үеэр 3 шагналын эзэн болсон бөгөөд The Scientist дуугаа Radio City Music Hall-д тоглосон юм. 2003 оны 12 сард Rolling Stone сэтгүүл Coldplay-г жилийн шилдэг уран бүтээлч болон хамтлагаар сонгосон юм. Энэ үед хамтлаг Pretenders хамтлагийн 2000 miles дууг дуурайж дуулсан юм (Энэ дуу нь албан ёсны сайтад татагдахаар тавигдаж байсан). 2000 Miles тухайн жилийнхээ Их Британийн хамгийн их борлогдсон дуугаар тодорсон бөгөөд худалдаанаас олсон орлогоо "Ирээдүйн ой мод" болон "Хүч хэрэглэх явдлыг зогсоо" кампанит ажилд хандивласан юм. A Rush Of Blood To The Head цомог нь 2003 оны Грэммийн шагналын шилдэг альтернатив цомгоор тодорсон бөгөөд 2004 оны Грэммийн шагналаар Clocks дуу нь жилийн шилдэг бичлэгээр шалгарсан юм. === 2004-2006: X&Y=== {{Main|X&Y}} [[File:Coldplay in Barcelona 2.jpg|thumb|Барселона хотод 2005 он]] 2004 онд тэд олны анхаарлын төвөөс хол байсан үе юм. Аялан тоглолтоо завсарлан 3 дахь цомгоо бичүүлж байхдаа The Nappies нэртэй хошин клиптэй дуугаа гаргасан юм. X&Y цомог нь 2005 оны зун Их Британи болон Европт нээлтээ хийсэн байна. Энэ шинэ цомог нь санхүүгийн асуудлаас болж, товлогдсон өдөр нь нэг жилээр саатсан юм. Учир нь тэр үед EMI студийн ханш унаад байсан юм. Энэ цомог 2005 оны хамгийн их борлуулалттай цомгоор тодорсон бөгөөд дэлхий даяар 8.3 сая борлогдсон байна. Анхны сингл "Speed Of Sound" нь 4 сарын 18-нд радио болон онлайн хөгжмийн дэлгүүрүүдээр цацагдаж эхэлсэн, харин 5 сарын 23-нд CD хэлбэрээр гарсан байна. Цомог 20 орны албан ёсны цомгийн чартуудыг тэргүүлсэн байна, энэ нь Их Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан борлуулалтай цомгийн 3-т орсон байна. Мөн нэмж 2 сингл нь тэр жилдээ гарсан байна. "Fix You" 9-р сард , "Talk" 12 сард гарсан. Гэвч мэргэжилтнүүд энэ цомгийг магтахаасаа илүүтэйгээр өмнөх цомгуудаа бодвол засварлагдсан, хиймэл гэж үзэн үл ойшоож, өөлж байв. "New York Times" сонины сэтгүүлч Жон Пэйрлэс Coldplay-г тодорхойлохдоо ойрын арван жилийн хамгийн тэсвэрлэшгүй хамтлаг хэмээн нэрлэсэн байна. Тэгэхэд Pitchfork Media (интернэтэд суурилсан үнэлгээ өгдөг газар) боломжит 10 онооноос 4.9 оноо өгсөн. Тэд үүнийгээр тайлбарлахдаа зөөлөн, гэвч ямар ч тэмүүлэл байхгүй, сонсголонтой боловч ямар ч дурсамжтай зүйл алга гэж нэрлэсэн. U2 (Өнөө цагийн шилдэг хамтлаг. Ихэнх мэргэжилтнүүд энэ хамтлагийг Их Британийн альтернатив рокийг үндэслэгч гэж хүлээн зөвшөөрдөг) болон Coldplay нарын харьцуулалт улам бүр энгийн болж ирж байна. Крис Мартин дараа нь өөрийнхөө хамтлагийг U2-тэй харьцуулахыг хүсээгүй ба хамгийн зохистой харьцуулалт бол "How to Dismantle an Atomic Bomb" (U2-ийн 2004 онд гаргасан цомог) гэж онцолж, энэ цомог нь биднийг чөлөөтэй сэтгэх боломжтой болгосон гэж хэлжээ. Тэд "Twisted Logic" аялан тоглолтоо 2005 оны 6-р сараас 2006 оны 7-р сар хүртэл үргэлжлүүлсэн ба эдгээрийн дотор "Coachella Valley Music and Arts Festival", "Isle of Wight Festival", "Glastonbury" болон Austin City Limits Music Festival гэх мэт наадмуудыг нэрлэж болох юм. 2005 оны 6-р сард хамтлаг Лондон хотын Хайд паркт "Live 8" тоглолтод оролцсон ба тэр үеэр "The Verve" хамтлагийн хит дуу "Bitter Sweet Symphony"-г хамтлагийн дуучин Ричард Эшкрофттой хамтран дуулсан байна. Тэр оныхоо 8 сарын 28-нд Coldplay Майами хотод 2005 MTV Video Music Awards-йн үеэр "Speed of Sound" дуугаа дуулсан байна. 9 сард нь тэд War Child (дайнгүй энхтайвныг дэлгэрүүлэх үзэлтэй төрийн бус байгууллага)-ын Help!: A Day in the Life нэртэй буяны цомогт зориулж, How You See the World дуугаа үгийг нь өөрчлөн шинэчлэн гаргасан. 2006 оны 2-р сард Coldplay Брит авардсаар шилдэг цомог, шилдэг сингл шагналыг авсан байна. 2006 оны дундуур нэмж "The Hardest Part" and "What If" гэсэн 2 синглээ гаргасан. Энэ цомгийн сүүлчийн сингл болох "White Shadows"-оо 2007 оны 6-р сарын дундуур Мексикт гаргасан байна. === 2007-2010: Viva la Vida or Death and All His Friends === {{Main|Viva la Vida or Death and All His Friends|Prospekt's March}} 2006 онд Coldplay продюсер Брайанн Енотой хамтран 4 дэх цомог болох Вивa Ла Вида цомгийнхоо ажилд оржээ. Бичлэгийн хажуугаар хамтлаг 2007 онд Мексик, Бразил, Аргентин, Чили гэх мэт Латин Америкаар аялан тоглолт хийж байв. Аялан тоглолтын үер Латин Америк болон Испанид байх сүм болон бусад газруудад шинэ цомгийн зарим бичлэгээ хийсний дараа тэд шинэ цомог нь Испани шинж чанар агуулсан гэдгээ зарлажээ. Латин Америкийн аяллын дараа тэр жилээ продюсер Енотой бичлэгээ хийж байв. Coldplay-н Вива Ла Вида гэх шинэ хандлагыг Мартин "гурвалсан зохиол гэгддэг байсан өмнөх гурван цомгоос өөр өнгө аястай" хэмээн тайлбарлав. Цомгийн анхны дуу болох Violet Hill 2008 оны 4 сарын 28-нд анх радиогоор цацагдаж эхлэв. Эхний цацалтын дараа Coldplay-н вебсайтад 5 сарын 6 хүртэл үнэгүй татаж авах боломжтой болгосон ба энэ хугацаанд Violet Hill дууг 2 сая хувь татаж авжээ. Violet Hill дуу Британийн Топ 10, АНУ Топ 40 чартад орж ирсэн ба бусад улс орны чартад ч дээгүүр байр эзэлж байв. Цомгийн нэр болох Вила Ла Вида дуу нь анх зөвхөн iTunes дээр цацагдаж эхэлжээ. Энэ дуу нь хамтлагийн Биллборд болон Британийн чартыг тэргүүлсэн анхны дуу болов. Вива ла Вида цомог худалдаанд гармагцаа Британийн цомгийн чартад нэгт орж, 302,000 хувь борлогдов. Британийн түүхэн дэх хамгийн хурдан зарагдсан цомгуудын нэг хэмээн BBC дурьдаж байв. 6-р сарын сүүлээр Вива Ла Вида бүх цаг үеийн хамгийн их татагдсан цомог болов. 2008 онд Coldplay Вива Ла Вида цомгоороо Британийн Q авардад Шилдэг цомог болон Шилдэг бүтээл номинацид түрүүлжээ. 2008 оны 10 сард Монте Карлод болсон World Music авардад 2008 оын Дэлхийн шилдэг борлуултай бүтээл хэмээн нэрлэгджээ. Тэд Дэлхийн шилдэг борлуулалттай Рок бүтээл болон Британийн шилдэг борлуулалттай бүтээл номинацийн ялагч болжээ. [[File:Coldplay-3.jpg|thumb|2008 он тэд [[BBC]] телевизийн төвийн гадна ''[[Viva la Vida Tour]]'' нэртэй тоглолтоо толилуулж байна]] Хамтлаг 2008 оны 11 сарын 21-нд Prospekt's March /EP/ хэмээх Вива Ла Вида цомгийн өргөтгөсөн хувилбараа гаргажээ. Coldplay 6 сард Вива Ла Вида аялан тоглолтоо Лондоны Brixton Academy дахь үнэгүй концертоор эхэлжээ. 2 өдрийн дараа аялал үргэлжлэн BBC телевизийн гадаа шууд дамжуулалтайгаар 45 минутаар 2 өдөр тогложээ. 2008 оны сүүлээр Jay-Z-тэй хамтарсан Lost дуу нь цомгийн 3 дахь дуу болон гарчээ. 2009 оны 3 сарын 14-нд Sydney Cricket Ground-д болсон Sound Relief тоглолтын бүх билет нь худалдаанд гарсан өдрөө зарагдаж дууссан. Sound Relief нь Викториагийн ойн түймэр болон Күйнслэндийн үерт хохирсон хохирогчдод зориулсан хандивын тоглолт юм. 2008 оны 12 сарын 4-нд Жо Сатриани гэгч Coldplay-г зохиогчийн эрх зөрчсөн хэмээн АНУ-ын Калифорнийн шүүхэд өргөдөл гаргажээ. Сатрианийн өргөдөлд Coldplay-н Вива Ла Вида дуу түүний 2004 оны There Love in Space? цомогт орсон If I Could Fly дуунаас ая хулгайлсан гэсэн байв (дууны дахилтын хэсэг нь төстэй). Coldplay-н Виви Ла Вида дуун Грэмми авардаас оны шилдэг дууны төрөлд 2 шагнал хүртээд байв. Хамтлаг уг мэдэгдлийг үгүйсгэж байсан бөгөөд эцэст нь уг явдал хоёр талын тохиролцооны үр дүнд шийдэгджээ. [[File:Coldplay Logo.svg|thumb|right|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' болон ''Prospekt's March'' цомогтоо ашиглаж байв.]] [[File:Coldplay performs for Nissan Live Sets 2.jpg|thumb|left|2008 тоглолтоо толилуулж байна]] Coldplay 2009 оны BRIT авардад 4 номинацид нэр дэвшжээ. Британийн шилдэг хамтлаг, Британийн шилдэг амьд бүтээл, Британийн шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Британийн шилдэг цомог /Вива Ла Вида/. Тэр жилдээ 51 дэх Грэмми авардад Оны шилдэг дуу /Вива Ла Вида/, Шилдэг цомог /Вива Ла Вида/ Шилдэг поп тоглолттой хамтлаг гэсэн 3 номинацид түрүүлжээ. Аялан тоглолтуудын үеэр бичсэн дуунуудаар LeftRightLeftRightLeft нэртэй амьд цомог гаргажээ. LeftRightLeftRightLeft цомог нь 2009 оны 5 сарын 15-нд гарсан ба вебсайтад үнэгүй татаж авах боломжтой байв. Вива Ла Вида аялан тоглолтын дараахан Coldplay өмнө нь тоглолт хийж байсан Мексик, Аргентин, Бразил, Колумб гэх мэт Латин Америкийн орнуудаар 2010 оны хоёр, гурван сард аялан тоглолт хийхээ зарлажээ. 2009 оны 10 сард, Coldplay Лондонд болсон Америкийн Зохиогчдын холбооны авардад Вива Ла Вида дуугаараа Оны шилдэг дуу шагнал авчээ. === 2010-2012: Mylo Xyloto === {{Main|Mylo Xyloto}} Хамтлаг Industrial (Рок урсгалын нэг төрөл) рок чиглэлээр 2011 оны дундуур шинэ цомогоо бичүүлж дуусгажээ. Мартин болон Чэмпион нар ББС Радиод цомгийнхоо өнгө аяс, сэдвийн талаар ярилцлага өгчээ. Мартин хэлэхдээ "Энэ бол хайр, муу зуршил болон өөрт чинь дургүй хүнтэй ажиллах болон зугтах тухай" гэж тайлбарласан байна. "Цомог энэ зун гарах уу, үгүй юу?" гэж асуухад Мартин болон Чэмпион нар цомгийг гаргахаас өмнө бидэнд хийх маш олон ажил байна гэж хэлсэн байна. Тэд мөн шинэ цомгоо гаргахаасаа өмнө хэд хэдэн наадамд оролцохоо мэдэгдсэн байна. Үүний эхлэл болгож Рок Верчтер, Гластонбури, T In The Park, Austin City Limits Music Festival, Rock In Rio болон Лоллапалооза наадмуудад оролцсон байна. [[Файл:Coldplaymyloxyloto.jpg|thumb|2011 оны 9-р сар Торонтод]] 2011 оны 1 сарын 13-нд өгсөн ярилцлагадаа Coldplay шинэ цомогтоо 2 шинэ дуу орохыг дурьдсан байна. Энэ дуунууд нь Princess Of China болон Every Teardrop Is A Waterfall юм. Дараа сарын сурвалжлагаар Parlophone-ы ерөнхийлөгч Майлс Леонард "HitQuarters-д хамтлаг нам жим байгаа, тэд студид цомог дээрээ ажиллаж байгаа, тэд эцсийн хувилбараа энэ жилийн намар багтаан гаргах зорилготой байгаа" гэж хэлсэн байна. 2011 оны 5 сарын 31-нд Coldplay тав дахь цомгийн эхний сингл болох "Every Teardrop Is a Waterfall" дуугаа гаргасан. 2011 оны 6-р сарын 3-нд тэд "Charlie Brown", "Hurts Like Heaven", "Us Against the World", "Princess of China" болон "Major Minus" гэсэн таван дуугаа танилцуулж бэлэг барьсан юм. [[File:Coldplay Music Midtown.jpg|thumb|left|2011 оны 9-р сарын 24нд Coldplay Атланта хотод тоглолтоо хийж буй нь]] 2011 оны 8 сарын 12-нд Coldplay шинэ цомгийнхоо албан ёсны нэрийг өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулсан зарласан юм. Мөн тэд шинэ цомгоо 2011 оны 10-р сарын 24-нд гаргахаар зарлажээ. 2011 оны 9-р сарын 12-нд хамтлаг шинэ цомгийнхоо 2 дахь сингл болох "Paradise" дуугаа гаргасан. 2011 оны 9-р сарын 23-нд Coldplay хамтлаг Европ дахь аялан тоглолтынхоо тасалбарыг худалдаалж эхэлсэн. Олон газар тоглогдох энэ тоглолтын тасалбар маш их эрэлт хэрэгцээтэй борлогдсон нь шинэ цомгийг маш эрэлттэй байхыг нотолсон юм. Ингээд ''Mylo Xyloto'' цомог 10-р сарын 24-нд дэлхий даяар худалдаанд гарч, шүүмжлэгчдээс магтаал шүүмлэл аль алиныг авч, дэлхийн 34 оронд борлуулалтаараа тэргүүлжээ. [[File:Coldplay MX logo black.png|thumb|right|''[[Mylo Xyloto]]'' цомог худалдаанд гаргасны дараа Coldplay хамтлагийн лого.]] 2011 оны 10-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Apple компанийн үүсгэн байргуулагч [[Стив Жобс]]ийг эцсийн замд нь үдэх арга хэмжээнд оролцож "Viva la Vida", "Fix You", "Yellow" болон "Every Teardrop is A Waterfall" дуунуудаа дуулжээ. 10-р сарын 26-нд Coldplay "Amex UNSTAGED" нэртэй тоглолтоо Испанийн нийслэл Мадрид хотын 'Plaza de Toros de Las Ventas' цэнгэлдэхэд хийснээр тэдний шинэ цомгийн 'Mylo Xyloto' нэртэй аялан тоглолт эхэлжээ. Энэхүү тоглолтыг YouTube цахим хуудсаар шууд дамжуулсан бөгөөд тэдний урт хугацааны хамтрагч [[Антон Корбжин]] найруулан хүргэжээ. 2011 оны 11-р сарын 30-нд, Coldplay 2012 оны 2-р сарын 12-нд Лос Анжелос хотноо зохиогдох 54 дэх удаагийн Грэмми шагнал гардуулах ёслолд 3 төрөлд дэвшжээ. Улмаар дуучин [[Рианна]]тай хамтран дуулахаар болсон байна. 2012 оны 1-р сарын 12-нд Coldplay BRIT Awards-ын 2 төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд 2012 оны 2-р сарын 21-нд нэр дэвшсэн нэг төрөл болох 'Британийн шилдэг хамтлаг' төрөлдөө 3 дахь удаагаа ялалт байгуулжээ. ''Mylo Xyloto'' нь Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок цомог болж чадсан бөгөөд Их Британид 908,000 хувь борлогджээ. Цомгийн 2 дахь сингл болон гарсан [[Paradise]] дуу нь мөн Их Британийн хамгийн их борлуулалттай рок сингл болсон бөгөөд 410,000 хувь борлогджээ. 2012 оны MTV Video Music Awards-т Coldplay 'Paradise' дууныхаа клипээр шилдэг рок клип хэмээн шагналыг хүртсэн. Одоогийн байдлаар Mylo Xyloto цомог нь дэлхий даяар 8 сая гаруй борлогдоод байна. 2012 оны 9-р сарын 9-нд, Coldplay 2012 оны Лондоны Паралимпийн хаалтын ажилгааг удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрээ тэд дуучин [[Рианна]] болон рэппэр Jay-Z нартай хамтран уран бүтээлжээ толилуулжээ. Тэд мөн хаалтын ажилгааны үеэр Bandstand Marathon хэмээх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээс бүрдсэн хамтлагт өөрсдийн "Viva la Vida" дуугаа дуулах зөвшөөрөл олгожээ. 2012 оны 10-р сар, Coldplay өөрсдийн 'Hurts Like Heaven' дуундаа шинэ клип гаргасан бөгөөд энэхүү клипийг 'Mylo Xyloto' комик номноос сэдэвлэн бүтээжээ. Энэхүү 'Mylo Xyloto' комик нь 2013 оны эхээр худалдаанд гарч эхэлсэн бөгөөд нийтдээ 6 цуврал гарчээ. Mylo Xyloto цомгийн дуунуудын амьд тоглолтоос бүрдсэн 'Live 2012' нэртэй цомгоо 2012 оны 11-р сарын 13-нд дэлхийн өнцөг булан бүрийн кино театруудаар гарган, улмаар 2012 оны 11-р сарын 19-нд Сд болон ДВД хэлбэрээр худалдаанд гаргажээ. [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Coldplay Mylo Xyloto аялан тоглолтдоо гэрэл болон лазерын эффектийг өргөнөөр ашиглажээ.]] 2012 оны 11-р сарын 21-нд, Mylo Xyloto аялан тоглолтын нэг хэсэг болох Австралийн Брисбэнд тоглолт хийснийхээ дараа тэд аялан тоглолтоосоо 3 жил завсарлаж байгаагаа мэдэгдсэн. Coldplay дуучин [[Jay-Z]]-тэй хамтран Брүүклиний Барклэйс Центэрт шинэ жилийн тоглолтоо хийсэн бөгөөд 2013 оны 2-р сард Латин Америкийн хэд хэдэн газар тоглолтоо хийхээр төлөвлөөд байсан юм. [[Mylo Xyloto Tour]] нь 2012 онд хамгийн их орлого олсон 4 дэх аялан тоглолтоор нэрлэгдсэн юм. Энэ тоглолтоороо тэд 171.3 сая долларын орлого олжээ. Австралийн 2dayfm радиогоор ярилцахдаа [[Крис Мартин]] "Дараагийн цомгийн нэр уншихад илүү амар байх болно" гээд дараагийн цомгийн ажилдаа аль хэдийн орсныг дурдсан юм. 2013 оны 8-р сарын 9-нд,[[Coldplay]] [[Atlas]] хамээх шинэ дуугаа гаргахаа зарлалаа, энэ дуу нь удахгүй гарсан [[The Hunger Games: Catching Fire]] киноны дуу юм. Энэ дуу нь 9-р сарын 6-нд дэлхий даяар худалдаалагдаж эхэлсэн бол Их Британид 9-р сарын 8нд худалдаалагдаж эхэлсэн. 2013 оны 12-р сарын 18нд, [[Billboard]] [[Coldplay]]-н шинэ бүтээлүүдийг цаашид [[Atlantic Records]]-р дамжуулан гаргахыг зарлажээ. Харин АНУ-д [[Warner Music Group]]-тэй хамтарч гаргах бөгөөд [[EMI]] болон [[Parlophone]]-г өөртөө эзэмшдэг юм. === 2013-2014: Ghost Stories === {{Main|Ghost Stories|Ghost Stories Tour}} [[File:Coldplay logo 2014.png|thumb|Энэхүү логог Coldplay хамтлаг "[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]" дуугаа гаргасны дараагаас ашиглаж эхэлжээ.]] 2014 оны 2-р сарын 25-нд, [[Coldplay]] Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын цагаар 00:00-т шинэ цомгийн анхны дуу болох "[[Midnight_(Coldplay_song)|Midnight]]"-н клипийг YouTube-р дамжуулан дэлхий нитийн хүртээл болгожээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay - Midnight|url=http://www.indieshuffle.com/coldplay-midnight/|publisher=Indie Shuffle|accessdate=25 February 2014}}</ref>2014 оны 3-р сарын 2-нд Coldplay хамтлаг өөрсдийн зургаа дахь цомог болох "[[Ghost Stories|Ghost Stories]]"-г 2014 оны 5-р сарын 19-нд гаргахаа зарласан бөгөөд энэхүү цомгийнхоо эхний сингл болох "Magic"-г тухайн өдөртөө худалдаанд гаргаж байжээ.<ref>{{cite web|title='Coldplay announce new album Ghost Stories, release first single "Magic"'|url=http://consequenceofsound.net/2014/03/coldplay-announce-new-album-ghost-stories-release-first-single-magic/|publisher=Consequence of Sound|accessdate=3 March 2014}}</ref> Ghost Stories нь 2 гол сэдэв дээр өрнөдөг сэтгэлийн холбоос дээр тулгуурласан цомог хэмээн Крис Мартин дурджээ. Энэхүү цомог нь өнгөрсөн үйл явдлуудын тухай бодлуудыг эрэн хайж, мөн ирээдүйд таны болон өөр хэн нэгний бүтэлгүй дурлал таны амьдралд хэрхэн нөлөөлөх тухай өгүүлдэг ажээ. Хамтлаг өөрсдийнхөө зургаа дах цомгоо өмнөх цомгуудаасаа ялгарахаар өөр арга барилыг сонгон авч бүтээхийг зорьжээ. Үүндээ Мартин бусад хамтлагуудийг урин цомгийнхоо үндсэн дууны материалуудтай танилцуулжээ. Үүгээрээ тэр өөрийнхөө дуу бүтээх санаагаа өөрчилж чаджээ.<ref>{{cite web|last=Wilson|first=Jess|title=Chris Martin was desperate for his bandmates to write Coldplay songs for Ghost Stories|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/chrismartinwas-desperate-bandmates-write-coldplay-3495900|work=[[Daily Mirror]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|accessdate=17 March 2015}}</ref> 2014 оны 4-р сараас 7-р сарын хооронд Coldplay шинэ цомгоо сурталчлах "[[Ghost Stories Tour]]" аялан тоглолтыг 6 хотод хийхээр төлөвлөжээ. Эдгээрт: 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre, 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall, 5-р сарын 28-нд Парис хотын Casino de Paris, 6-р сарын 12-нд Токио хотын Tokyo Dome City Hall, 6-р сарын 19-нд Сидней хотын Enmore Theatre, 7-р сарын 2-нд Лондон хотын Royal Albert Hall-д тус тус тоглолтоо хийн аялан тоглолтоо өндөрлүүлжээ. Ghost Stories цомог нь анхны сингл болох "Magic"-ийн хамт iTunes-ээр дамжуулан захиалгаа авч эхэлжээ. Үүний дараа нь дахин "[[A Sky Full of Stars]]", [[True Love]] хэмээх синглүүд худалдаанд гарчээ. Ghost Stories нь шүүмжлэгчдээс ихэвчлэн өндөр үнэлгээ авсан байдаг.<ref>{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/ghost-stories/coldplay | title=Reviews for Ghost Stories by Coldplay - Metacritic | publisher=[[Metacritic]] | date=19 May 2014 | accessdate=6 August 2014}}</ref> Ghost Stories цомог нь Их Британи ,Америк болон бусад томоохон хөгжмийн зах зээлд тэргүүн байрт бичигдсэн.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplays-ghost-stories-named-bestselling-album-of-2014-so-far-9581044.html |title=Coldplay's Ghost Stories named best-selling album of 2014 so far |author=Daisy Wyatt |date=3 July 2014 |work=The Independent |accessdate=4 December 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.billboard.com/articles/news/6099382/coldplay-ghost-stories-billboard-200-albums-chart-brantley-gilbert-no-1 |title=Coldplay's 'Ghost Stories' Starts at No. 1 With Biggest Debut of 2014 |author= Keith Caulfield |date = 28 May 2014 |work=Billboard |accessdate=4 December 2014 }}</ref> Мөн Ghost Stories нь Грэмми шагналын Best Pop Vocal Album төрөлд, "A Sky Full of Stars" нь Best Pop Duo/Group Performance төрлүүдэд тус тус нэр дэвшжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30345905 |title=Sam Smith nabs Grammy nominations |publisher=[[BBC]] |accessdate=11 December 2014}}</ref> 2014 оны 12-р сард Spotify Coldplay хамтлагийг 2014 оны хамгийн эрэлттэй хамтлагаар нэрлэсэн бөгөөд [[Эд Шийран]] болон [[Эминэм]] дараагаар дэлхийн хамгийн их эрэлттэй уран бүтээлчээр нэрлэжээ. 2014 оны 12-р сарын 11-нд, Coldplay "Miracles" нэртэй шинэ дуугаа гаргажээ. Энэхүү дуу нь дэлхийн 2-р дайнаас сэдэвлэсэн "Unbroken" киноны албан ёсны дуу болон гарчээ. === 2015-2018: A Head Full of Dreams=== {{Main|A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams Tour|Kaleidoscope (EP)}} [[File:Coldplay at Glastonbury 2016 (3).jpg|thumb|right|Хамтлаг Гластонбури 2016 хөгжмийн наадамд "Adventure of A Lifetime" дуугаа дуулж буй нь. Энэ нь тэдний 5 дахь удаагийн тоглолт бөгөөд үүнээс 4 удаад нь наадмыг манлайлж дээд амжилт тогтоогоод байна.]] 2014 оны 12-р сарын 4-нд хамтлагийн ахлагч Крис Мартин BBC Radio 1-т өгсөн ярилцлагадаа "Би та нарт өөрийн хэнд ч хэлээгүй нууцаасаа задлая, бид бүхэн өөрсдийн 'A Head Full of Dreams' нэртэй шинэ цомог дээр ажиллаж байгаа. Энэ бидний 'сүүлчийн' цомог байх болно, яг л 'Харри Поттер' шиг" хэмээн хэлснээр тэд өөрсдийн долоо дахь студи цомогоо 2015 онд гаргах гэж буй нь тодорхой болжээ. 2015 оны 9-р сарын 18-нд Coldplay АНУ-ын Лас Вегас хотноо зохиогдсон iHeartRadio Music Festival 2015 арга хэмжээнд оролцож Paradise, Viva la Vida, Clocks, Fix You, A Sky Full of Stars хэмээх 5 дуугаа дуулсан. [[File:Andy Serkis 2014 WonderCon (cropped).jpg|thumb|left|upright|Английн жүжигчин Анди Серкис хамтлагийн "Adventure of A Lifetime" дууны клипийг продюсер хийсэн. Энэхүү клип нь шимпанзенуудын үйл явдлаар өрнөдөг.<ref name="Serkis"/>]] 2015 оны 11-р сарын 5-нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа 11-р сарын 6-нд Их Британийн цагаар өглөөний 07:45-д шинэ дуугаа гаргана гэсэн утгатай бичлэгээ цацсан бөгөөд маргааш нь товлосон цагтаа өөрсдийн шинэ цомог болох "A Head Full of Dreams" цомгийн эхний сингл болох "Adventure of A Lifetime" дуугаа BBC Radio 1 болон Radio 2-р шууд дамжуулжээ. Үүний дараа тэд "A Head Full of Dreams" цомгоо танилцуулж, 12-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товложээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд Coldplay өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтын хуваарийг танилцуулжээ. Энэхүү аялан тоглолтод Латин Америк болон Европ тивүүдэд хийх хэд хэдэн тоглолт багтсан байдаг. 12-р сарын 3-нд Coldplay Super Bowl 50 шоуны завсарлагааны уран бүтээлчээр зарлагдсан бөгөөд улмаар 2-р сарын 7-нд тоглолтоо хийсэн. Энэхүү тоглолтод дуучин [[Бруно Марс]] болон [[Биёонсэ]] нар хамтран оролцсон. 2016 оны 4-р сард, Coldplay 2015 оны хамгийн их борлуулалт хийсэн уран бүтээлчдийн #6-р байрт нэрлэгджээ. 2015 оны 11-р сарын 27-нд, Coldplay өөрсдийн Facebook хуудсаараа дамжуулан "Adventure of A Lifetime" дууныхаа клипийг анх удаа цацжээ. Энэхүү клипийн зураг авалтыг Английн жүжигчин Анди Серкисийн эзэмшдэг The Imaginarium студид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд энэхүү студи нь Planet of the Apes болон Rise of the Planet of the Apes кинонуудыг бүтээж байсан газар юм.<ref name="Serkis">{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/6777857/coldplay-monkeys-around-in-adventure-of-a-lifetime-video-watch |title=Coldplay Monkeys Around in 'Adventure of a Lifetime' Video: Watch |publisher=[[Billboard.com]] |date=27 November 2015 |accessdate=28 November 2015}}</ref> [[File:Coldplay perform "Heroes", Amsterdam Arena, June 2016 (1).jpg|thumb|right|Coldplay A Head Full of Dreams аялан тоглолтоороо "Heroes" дууг тоглож буй нь (Амстердам, Арэна,2016 он)]] 2016 оны 6-р сарын 26-нд, Coldplay Английн Гластонбури 2016 хөгжмийн наадмын сүүлчийн өдөр тоглолтоо хийсэн, Тэд тоглолтдоо Bee Gees хамтлагийн Барри Гиббстэй хамтран, Bee Gees хамтлагийн "To Love Somebody", "Stayin' Alive" дуунуудыг тоглосон. 2016 оны 7-р сарын 18-нд Coldplay Нью-Жерси хотын Metlife Stadium-д хийсэн тоглолтдоо "Back to The Future" киноны хэсгээс Майкл Ж.Фокстой хамтран тоглосон. Тэд тайзнаа Фоксыг урихаас өмнө "Earth Angel" дууг дуулсан ба улмаар Фокстой хамтран Чак Бэррийн "Johnny B Goode" дууг хамтран тоглосон. 2016 оны 11-р сарын 19-нд, Coldplay хамтлаг Global Citizen India наадмын хүрээнд анх удаа Энэтхэг улсад тоглолтоо хийсэн бөгөөд энэхүү тоглолтод Болливүүдын одууд хамтран оролцож, нийт 80,000 гаруй хүн үзсэн байна. Мөн тэд Лондоны Absolute Radio болон Magic Radio-д өгсөн ярилцлагадаа удахгүй шинэ уран бүтээлүүдээсээ бүрдсэн "Kaleidoscope" нэртэй EP цомгоо гаргах гэж буйгаа мэдэгдсэн. Үүнийгээ [[Крис Мартин]] A Head Full of Dreams-ээс үлдсэн хэд хэдэн санаанаас уран гарч ирсэн хэмээн тайлбарлажээ. Удалгүй Coldplay өөрсдийн цахим сүлжээнүүдээрээ дамжуулан шинэ EP цомгоо 2017 онд гаргахаа мэдэгдсэн. [[File:ColdplayParis160717-7 (35938478112) (cropped).jpg|thumb|Coldplay 2017 онд Парис хотноо тоглолтоо хийж буй нь]] 2017 оны 2-р сарын 22-нд, хамтлаг Америкийн ДЖ хослол The Chainsmokers хамтлагтай хамтран дуулсан "Something Just Like This" дуугаа худалдаанд гаргасан. Энэ дуу нь The Chainsmokers хамтлагийн анхны цомог 'Memories...Do Not Open' цомогт нь багтсан ба тэд энэхүү дуугаа 2017 оны BRIT Awards дээр анх удаа амьдаар дуулсан. 3-р сарын 2-нд, хамтлагийн дуучин [[Крис Мартин]]-н 40 насны төрсөн өдрөөр Coldplay өөрсдийн шинэ EP болох Kaleidoscope-г 2017 оны 6-р сарын 2-нд худалдаанд гаргахаа мэдэгдэж EP-д багтах дуунуудаа танилцуулсан. Энэ үеэрээ тэд EP-д багтах сингл-бус дуу '[[Hypnotised]]'-г танилцуулж худалдаанд гаргасан. Улмаар Kaleidoscope EP худалдаанд гарах өдрөө хэд хэдэн удаа хойшлуулсны эцэст 2017 оны 7-р сарын 14нд Дижитал болон Стрим платформуудаар дамжуулан цацагдсан бол 8-р сарын 2нд СД болон Пянз хэлбэрээр худалдаанд гарсан. 2017 оны 8-р сарын 15нд, хамтлаг 2017 оны 11-р сард өөрсдийн A Head Full of Dreams аялан тоглолтоосоо бүрдсэн кино гаргахаа мэдэгджээ (Одоо 2018 он гарсан боловч хараахан гараагүй байна).<ref>{{cite news|last1=Finn|first1=Timothy|title=Coldplay unleashes a visual feast during spectacular show at a sold-out Sprint Center|url=http://www.kansascity.com/entertainment/ent-columns-blogs/back-to-rockville/article167470972.html|accessdate=20 August 2017|work=[[The Kansas City Star]]|date=16 August 2017}}</ref> 2017 оны 10-р сарын 8нд, Coldplay өөрсдийн "Life is Beautiful" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ. Энэ дууг 9-р сарын 19нд Мексикт болсон газар хөдлөлтөнд нэрвэгдсэн иргэдэд зориулан бүтээсэн. Энэ дууг "Estamos Unidos Mexicanos" хандивийн тоглолтийн төгсгөлд Coldplay хамтлагийн Сан Диего хотын SDCCU Stadium-д хийсэн тоглолтоос хамтлагийн "Fix You", "Viva la Vida", "Adventure of A Lifetime" дуунуудын хамтаар шууд дамжуулан хүргэсэн. Мартин хэлэхдээ тухайн тоглолтын болон "Life is Beautiful" дууны олсон бүх орлогыг Мексик болон бусад улсуудад нүүрлэсэн гамшгийг арилгахад зориулна гэдгийг мэдэгдсэн.<ref>{{citeweb|url=http://coldplay.com/coldplay-to-debut-new-song-for-estamos-unidos-mexicanos-concert/|title=Coldplay to debut new song for Estamos Unidos Mexicanos concert|date=4 October 2017}}</ref> A Head Full of Dreams аялан тоглолт 2017 оны 11-р сард өндөрлөж нийт 523 америк долларын орлого олсоноороо бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг олсон хөгжмийн аялан тоглолтын 3-р байранд бичигдсэн.<ref>{{cite web|last1=Connick|first1=Tom|title=Coldplay’s ‘A Head Full Of Dreams’ world tour becomes third highest-grossing of all time|url=http://www.nme.com/news/music/coldplay-head-full-dreams-world-tour-becomes-third-highest-grossing-time-2160527|publisher=''[[NME]]''|accessdate=19 November 2017|date=17 November 2017}}</ref> 2018 оны 11-р сарын 30нд, Coldplay ''Global Citizen EP 1'' цомгийг Los Unidades нэрийн дор гаргасан. Энэ цомогт багтсан "E-Lo" дууг Pharrell Williams болон Jozzy-той хамтран дуулсан.<ref name="ELo" /> Энэхүү EP-с олсон орлогыг ядуурлыг бууруулах үйл ажилгаанд хандивлана.<ref name="ELo" /> ===2019–2020: Everyday Life=== {{Main|Everyday Life}} 2019 оны 10 дугаар сарын 18-нд дэлхийн олон оронд Coldplay хамтлагийн гишүүд хуучны загварын хувцас өмссөн, 1919 оны 11 дүгээр сарын 22 гэсэн огноо бүхий нууцлаг хар, цагаан сурталчилгааны зурагт хуудсууд гарч эхэлжээ. Мөн хамтлаг олон нийтийн сүлжээн дэх профайл зургаа нар, сарны дүрсээр сольсон нь шүтэн бишрэгчдийн дунд шинэ уран бүтээл удахгүй гарах гэж байгаа гэсэн таамаглалыг төрүүлсэн юм.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.nme.com/news/music/coldplays-rumoured-new-album-teased-with-mysterious-poster-in-sao-paulo-2557491|title=More mysterious posters teasing Coldplay's supposed new album appear across the world|magazine=NME|date=18 October 2019|first=Tom|last=Skinner|access-date=30 April 2021|archive-date=9 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220709213753/https://www.nme.com/news/music/coldplays-rumoured-new-album-teased-with-mysterious-poster-in-sao-paulo-2557491|url-status=live}}</ref> 2019 оны 10 дугаар сарын 19-нд хамтлаг олон нийтийн сүлжээгээрээ найрал хөгжмийн аялгуу эгшиглэсэн, таван секунд үргэлжлэх нууцлаг танилцуулга бичлэг нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-double-album-everyday-life-teaser-8533641/|title=Coldplay Just Announced a Double Album in the Most Old-Fashioned Way Possible|date=21 October 2019|magazine=Billboard|access-date=30 April 2021|archive-date=22 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022012831/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8533641/coldplay-double-album-everyday-life-teaser|url-status=live}}</ref> 2019 оны 10 дугаар сарын 21-нд хамтлаг шүтэн бишрэгчдэдээ захидал илгээж, найм дахь студийн цомгоо ''[[Everyday Life]]'' хэмээн нэрлэх болсноо зарлав. Тус бүтээл нь хоёр хэсгээс бүрдэх давхар цомог бөгөөд эхний хэсгийг ''Sunrise'', хоёр дахь хэсгийг ''Sunset'' хэмээн нэрлэжээ.<ref>{{Cite magazine |date=21 October 2019 |title=Coldplay look to be teasing a new double album, according to a letter sent to fans |url=https://www.readdork.com/news/coldplay-look-to-be-teasing-a-new-double-album-according-to-a-letter-sent-to-fans |access-date=22 October 2019 |magazine=[[Dork (magazine)|Dork]] |archive-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021152316/https://www.readdork.com/news/coldplay-look-to-be-teasing-a-new-double-album-according-to-a-letter-sent-to-fans |url-status=live}}</ref> [[File:ALTer EGO 1 18 2020 (50740812871).jpg|thumb|2020 оны нэгдүгээр сард ALTer EGO тоглолтод оролцож буй Coldplay хамтлаг]] 2019 оны 10 дугаар сарын 23-нд цомгийн дууны жагсаалтыг Их Британийн орон нутгийн сонинуудын зар сурталчилгаагаар дамжуулан олон нийтэд танилцуулжээ. Эдгээрт хамтлагийн гитарчин Жонни Бакландын нэгэн цагт амралтын үеэр ажиллаж байсан Умард Уэльсийн ''[[Daily Post (North Wales)|Daily Post]]'' сонин болон гоцлол дуучин Крис Мартины төрөлх хот Эксетерийн ''[[Express & Echo]]'' сонин багтсан байна.<ref>{{Cite news |title=Coldplay reveal new album tracks in local paper |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-50161901 |access-date=24 October 2019 |agency=BBC News |archive-date=11 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611072907/https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-50161901 |url-status=live}}</ref> 2019 оны 10 дугаар сарын 24-нд цомгийн эхний хоёр сингл болох "[[Orphans]]" болон "[[Arabesque]]" дуунуудыг [[BBC Radio 1]] радиогийн [[Annie Mac|Энни Макийн]] нэвтрүүлгээр анх цацжээ. "Arabesque" нь Coldplay хамтлагийн хараалын үг агуулсан анхны дуу болсон юм.<ref>{{Cite web|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-share-new-songs-orphans-and-arabesque-listen/|title=Coldplay Share New Songs "Orphans" and "Arabesque": Listen|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=24 October 2019|access-date=24 October 2019|archive-date=24 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024185649/https://pitchfork.com/news/coldplay-share-new-songs-orphans-and-arabesque-listen/|url-status=live}}</ref> ''Everyday Life'' цомог 2019 оны 11 дүгээр сарын 22-нд худалдаанд гарсан бөгөөд үүнтэй зэрэгцэн хамтлаг Йордан улсын [[Amman Citadel|Амманы цайзад]] хоёр хэсэгтэй тусгай тоглолт зохион байгуулжээ.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-everyday-life-live-in-jordan-trailer-907061/|title=Coldplay Announce 'Everyday Life – Live in Jordan' Livestream|last1=Shaffer|first1=Claire|date=1 November 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=23 November 2019|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-everyday-life-live-in-jordan-trailer-907061/|url-status=live}}</ref> Цомгийн хоёр хэсгийн агуулгад нийцүүлэн нар мандах болон жаргах үеэр болсон энэхүү тоглолтуудыг [[YouTube]] платформоор шууд дамжуулсан байна.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-everyday-life-livestream-jordan-youtube/|title=Coldplay Announce 'Everyday Life' Live Stream in Jordan|magazine=Billboard|access-date=23 November 2019|archive-date=5 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105095504/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8542076/coldplay-everyday-life-livestream-jordan-youtube|url-status=live}}</ref> ''Everyday Life'' цомгийн хавтас доторх товхимолд нэгэн сурталчилгааны самбар дээр "Music of the Spheres" гэсэн үг бичигдсэн байв.<ref>{{Cite web |date=11 April 2021 |title=What We Know About Coldplay's New Album: From Expected Title to Possible New Tour |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music/what-we-know-about-coldplay-s-new-album-from-expected-title-to-possible-new-tour-1.1201134 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241013104155/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music/what-we-know-about-coldplay-s-new-album-from-expected-title-to-possible-new-tour-1.1201134 |archive-date=13 October 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Үүнээс өмнө Крис Мартин хамтлагийн аялан тоглолт байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй байхаас гадна хэрхэн бодитой эерэг үр нөлөө үзүүлж болохыг шийдвэрлэх хүртэл цомгийг сурталчлах аялан тоглолт хийхгүй гэдгээ мэдэгдсэн байв. Тэд ирээдүйн аялан тоглолтоо [[carbon neutrality|нүүрстөрөгчийн ялгарлын хувьд бүрэн тэнцвэртэй]] болгохыг зорьж байжээ.<ref>{{Cite web|title=Coldplay axes tour plans over pollution fears|url=https://today.rtl.lu/entertainment/news/a/1435181.html|work=RTL Today|date=21 November 2019|access-date=26 November 2019|archive-date=25 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220425030335/https://today.rtl.lu/entertainment/news/a/1435181.html|url-status=live}}</ref> Гэсэн хэдий ч Coldplay 2019 оны 11 дүгээр сарын 25-нд Лондон хотын [[Natural History Museum, London|Байгалийн түүхийн музейд]] байгаль орчныг хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг [[ClientEarth]] буяны байгууллагад зориулан нэг удаагийн тоглолт хийсэн юм. Тус хамтлаг музейн төв танхимд байрлах, 128 жилийн настай аварга [[хөх халим]]ын "Hope" нэртэй араг ясны доор тоглолтоо толилуулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay prove they're not fossils as they play Natural History Museum gig |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-50556916 |access-date=26 November 2019 |agency=BBC |archive-date=16 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115534/https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-50556916 |url-status=live}}</ref> ''Everyday Life'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо 81,000 хувь борлогдож, [[UK Albums Chart|Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ыг тэргүүлсэн нь Coldplay хамтлагийн дараалан нэгдүгээр байрт орсон найм дахь цомог болсон юм. Мөн тус цомог 2019 онд хамгийн хурдан борлогдсон цомгуудын жагсаалтад ''[[No.6 Collaborations Project]]'' болон ''[[Divinely Uninspired to a Hellish Extent]]'' цомгуудын дараа гуравдугаар байрт оржээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplays-everyday-life-beats-robbie-williamss-christmas-album-to-number-1-on-the-official-albums-chart__27838/|title=Coldplay's Everyday Life beats Robbie Williams's Christmas album to Number 1 on the Official Albums Chart|publisher=Official Charts Company |date=29 November 2019|access-date=2 December 2019|archive-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229001229/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplays-everyday-life-beats-robbie-williamss-christmas-album-to-number-1-on-the-official-albums-chart__27838/|url-status=live}}</ref> 2020 оны 11 дүгээр сарын 24-нд Coldplay хамтлаг [[63rd Annual Grammy Awards|63 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д хоёр төрөлд нэр дэвшсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь ''Оны шилдэг цомог'' төрөл байв. Энэ нь тус хамтлагийн хувьд ''Viva la Vida'' цомгоос хойш уг төрөлд анх удаа нэр дэвшсэн тохиолдол болсон юм.<ref>{{Cite web|url=https://www.grammy.com/news/2021-grammys-complete-winners-nominees-list|title=2021 GRAMMYs Awards Show: Complete Winners & Nominees List|publisher=The Recording Academy |date=24 November 2020|access-date=30 April 2021|archive-date=14 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210314191449/https://www.grammy.com/grammys/news/2021-grammys-complete-winners-nominees-list|url-status=live}}</ref> 2020 оны 12 дугаар сарын 21-нд "Flags" дууг олон улсад албан ёсоор гаргасан бөгөөд уг дуу нь анх ''Everyday Life'' цомгийн Япон хувилбарт нэмэлт дуу болон багтсан байжээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.coldplay.com/flags-everyday-life-japanese-bonus-track-out-now-worldwide/|title=Flags, Everyday Life Japanese Bonus Track, out now worldwide|publisher=Coldplay|date=21 December 2020|access-date=27 December 2020|archive-date=2 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602165336/https://www.coldplay.com/flags-everyday-life-japanese-bonus-track-out-now-worldwide/|url-status=live}}</ref> === 2021–одоо: ''Music of the Spheres'' болон ''Moon Music'' === {{Мөн үзэх|Music of the Spheres аялан тоглолтийн нөлөөлөл|2026 FIFA World Cup final halftime show}} 2021 оны 4-р сарын 29-нд Coldplay хамтлаг "[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]" нэртэй шинэ дуугаа 5-р сарын 7-нд гаргахаа зарласан бөгөөд дууны нээлтийг [[Олон улсын сансрын станц]]тай шууд дүрс холболт хийсэн үйл явдалтай давхцуулжээ.<ref>{{Cite web|last=Minsker|first=Evan|title=Coldplay Releasing New Song 'Higher Power' Next Week|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|date=29 April 2021|access-date=1 May 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429151015/https://pitchfork.com/news/coldplay-releasing-new-song-higher-power-next-week/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2021|title=Coldplay to premiere 'Higher Power' with link-up to International Space Station|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160906/https://www.nme.com/news/music/coldplay-to-premiere-higher-power-with-link-up-to-international-space-station-2934169|url-status=live}}</ref> [[Крис Мартин]] [[Зейн Лоу]]д өгсөн ярилцлагадаа хамтлаг уг дуу болон шинэ цомгийнхоо бүтээл дээр продюсер [[Макс Мартин]] болон түүний багтай хамтран ажиллаж байгааг мэдэгджээ. Тэрээр «Одоогоор Макс бидний хийж буй бүх бүтээлийн продюсерээр ажиллаж байна» хэмээн хэлсэн байна.<ref>{{Cite AV media |date=7 May 2021 |title=Coldplay: Higher Power, Max Martin, and Eco-Friendly Tour |url=https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231553/https://www.youtube.com/watch?v=jb0lAo94CaY |archive-date=20 June 2023 |access-date=20 June 2023 |via=[[YouTube]]}}</ref> 2021 оны 5-р сарын 4-нд Coldplay хамтлаг [[2021 оны Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолыг нээж тоглох нь тодорхой болсон бөгөөд тус арга хэмжээний үеэр "Higher Power" дуугаа анх удаа амьд тоглолтоор толилуулжээ.<ref>{{Cite web|date=4 May 2021|title=Coldplay announced as opening act for 2021 BRIT Awards|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|access-date=6 May 2021|website=NME|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115531/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announced-as-opening-act-for-2021-brit-awards-2932697|url-status=live}}</ref> [[File:ColdplayShepBush121021_(57_of_76)_(51582857133).jpg|thumb|2021 онд [[O2 Shepherd's Bush Empire]] театрт [[Эд Ширан]]тай хамтран тоглож буй Coldplay хамтлаг]] 2021 оны 5-р сарын 22-нд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]аас зохион байгуулсан ''Live at Worthy Farm'' шууд дамжуулалтад оролцож,<ref>{{Cite web|date=31 March 2021|title=Glastonbury Festival Announces Livestream with Coldplay, Damon Albarn, HAIM and More|url=https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|access-date=6 May 2021|website=The Music Network|archive-date=6 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206160837/https://themusicnetwork.com/glastonbury-livestream-worthy-farm/|url-status=live}}</ref> [[R&B]] урсгалын [[We Are King]] хослолтой хамтран "Human Heart" нэртэй шинэ дуугаа танилцуулжээ.<ref>{{Cite news |date=23 May 2021 |title=Watch Coldplay Debut New Song Human Heart With We Are KING On Glastonbury Livestream |url=https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712132741/https://www.stereogum.com/2148753/watch-coldplay-debut-new-song-human-heart-with-we-are-king-on-glastonbury-livestream/news/ |archive-date=12 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Stereogum}}</ref> 2021 оны 6-р сарын 8-нд найруулагч [[Дэйв Майерс]]ын бүтээсэн "Higher Power" дууны албан ёсны дүрс бичлэг [[YouTube]] платформд нийтлэгдсэн байна. Үүнээс өмнө буюу 5-р сарын 7-нд хамтлагийн гишүүд [[Компьютер график|компьютер графикаар]] бүтээсэн харь гарагийнхны голограм дүрстэй бүжиглэн дуугаа дуулж буй дүрсжүүлсэн бичлэгийг нийтэлсэн байв.<ref>{{Cite magazine |date=8 June 2021 |title=Coldplay Dance Through a Dystopia in New Higher Power Video |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620231847/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-higher-power-music-video-1180359/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2021 оны 7-р сарын 20-нд хамтлаг ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres]]''-ийг 10-р сарын 15-нд гаргахаа зарлаж, цомгийн сүүлчийн бүтээл "[[Coloratura]]"-г 7-р сарын 23-нд урьдчилан гаргахаар товложээ.<ref name="FLOYD">{{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Shoot for the Stars with Their Cinematic New Track Coloratura |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034218/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=26 March 2023 |access-date=5 July 2023 |website=NME}}</ref> 2021 оны 9-р сарын 13-нд Coldplay цомгийнхоо хоёр дахь сингл болох "[[My Universe]]"-ийг [[Өмнөд Солонгос]]ын [[К-поп]] хамтлаг [[BTS]]-тэй хамтран бүтээснээ зарлаж, 9-р сарын 24-нд гаргахаар болжээ.<ref>{{Cite web|first=Jack|last=White|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|title=Coldplay and BTS announce new collaborative single My Universe|website=Official Charts Company|date=13 September 2021|access-date=13 September 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007132132/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-and-bts-announce-new-collaborative-single-my-universe__34019/|url-status=live}}</ref> Уг дуу [[Их Британийн синглийн жагсаалт]]ын гуравдугаар байрт дебют хийж, 2017 оны "[[Something Just Like This]]" дуунаас хойш тус улсын шилдэг аравт багтсан хамтлагийн анхны сингл болжээ.<ref>{{Cite web|title=Official Singles Chart Top 100 |url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/?|access-date=3 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003015132/https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/|url-status=live}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard Hot 100]] жагсаалтын тэргүүн байрт шууд орсон байна.<ref>{{Cite magazine|date=5 October 2021|title=Coldplay & BTS Congratulate Each Other as My Universe Debuts at No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404204659/https://www.billboard.com/pro/coldplay-bts-my-universe-no-1-hot-100/|archive-date=4 April 2023|access-date=1 January 2022|magazine=Billboard}}</ref> Хоёр хамтлагийн хамтын ажиллагааны талаар өгүүлсэн богино хэмжээний баримтат киног 2021 оны 9-р сарын 26-нд BTS хамтлагийн албан ёсны YouTube сувгаар нийтэлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=26 September 2021 |title=BTS & Coldplay Take Fans Inside the Making of My Universe in New Documentary |url=https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621124340/https://www.billboard.com/music/music-news/bts-coldplay-my-universe-documentary-video-9636491/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=8 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> [[File:ColdplayWembley160822 (19 of 81) (52291279744).jpg|thumb|left|2022 оны 8-р сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг]] ''Music of the Spheres'' цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Их Британид 101,045 борлуулалтын нэгжид хүрч, [[Их Британийн цомгийн жагсаалт]]ын тэргүүн байрт оржээ.<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tops 100k First-week Sales |url=https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150637/https://www.musicweek.com/talent/read/coldplay-s-music-of-the-spheres-tops-100k-first-week-sales/084441 |archive-date=15 August 2022 |access-date=15 August 2022 |website=Music Week}}</ref> Ингэснээр [[Эд Ширан]]ы 2019 онд гаргасан ''[[No.6 Collaborations Project]]'' цомгоос хойших Их Британид хамгийн хурдан борлуулалттай цомог болсон байна.<ref>{{Cite web|title=Coldplay claim fastest-selling album of 2021 so far|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|access-date=30 October 2021|publisher=Official Charts Company|archive-date=4 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104002452/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-claim-fastest-selling-album-of-2021-so-far-with-music-of-the-spheres__34284/|url-status=live}}</ref> АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтын дөрөвдүгээр байрт дебют хийсэн бөгөөд<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=26 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134851/https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/tlp/|url-status=live}}</ref> [[Top Alternative Albums]] болон [[Top Rock Albums]] жагсаалтуудыг тэргүүлжээ.<ref>{{Cite magazine|title=Coldplay Dominates Billboard Rock Albums & Alternative Albums Charts|url=https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news|access-date=30 October 2021|magazine=Billboard|archive-date=15 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315022330/https://www.billboard.com/video/coldplay-dominates-billboard-rock-albums-alternative-albums-charts-billboard-news/|url-status=live}}</ref> 2021 оны 10-р сарын 14-нд Coldplay [[Music of the Spheres World Tour]] нэртэй дэлхийн аялан тоглолтоо зарласан юм. Уг аялан тоглолт 2022 оны 3-р сарын 18-нд [[Коста-Рика]] улсын [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] хотын [[Коста-Рикагийн үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д эхэлж, улмаар дэлхийн 40 гаруй улсад зохион байгуулагджээ.<ref>{{Cite news |last1=Brownlie |first1=Lauren |title=Coldplay announce Glasgow show as part of new world tour |url=https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |access-date=14 October 2021 |work=[[Glasgow Times]] |date=14 October 2021 |archive-date=9 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609064202/https://www.glasgowtimes.co.uk/news/19647584.coldplay-announce-glasgow-show-part-new-world-tour/ |url-status=live}}</ref> Аялан тоглолтын тухай мэдэгдэлд байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хоёр жилийн турш боловсруулсан [[Music of the Spheres World Tour#Production|байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөгөөнүүд]]ийг мөн танилцуулжээ. Эдгээр төлөвлөгөө нь өмнөх [[A Head Full of Dreams Tour]] аялан тоглолттой харьцуулахад [[Хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] 50 хувиар бууруулах зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=14 October 2021 |title=Music of the Spheres World Tour Announced |url=https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160004/https://www.coldplay.com/music-of-the-spheres-world-tour-announced/ |archive-date=16 October 2021 |access-date=14 October 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Тоглолтууд нь аялан очсон улс орон, бүс нутгуудын хэвлэл мэдээллийн гол сэдвүүдийн нэг болж,<ref>{{Cite web |date=30 October 2022 |title=Coldplay Invadió de Positividad las Redes Sociales |trans-title=Coldplay Invaded Social Media with Positivity |url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133644/https://www.lagaceta.com.ar/nota/967493/espectaculos/coldplay-invadio-positividad-redes-sociales.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=17 September 2023 |website=La Gaceta |language=es}}</ref> орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622164449/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=22 June 2023 |access-date=8 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлагийн өмнөх цомог, дуунуудын борлуулалт болон цахим хөгжмийн платформ дахь сонсогдол эргэн өсжээ.<ref>{{Cite magazine |date=31 August 2022 |title=New Around the World: Coldplay's Catalog Climbs Global Charts |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901080014/https://www.billboard.com/pro/coldplay-catalog-global-charts-new-around-the-world/ |archive-date=1 September 2022 |access-date=4 September 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Хамтлаг анх тавьсан нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтоо давуулан биелүүлж, 2024 оны 6-р сарын байдлаар өмнөх аялан тоглолттой харьцуулахад ялгарлыг 59 хувиар бууруулсан байна.<ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=It Was All Eco: Coldplay Beats Emissions Target for World Tour |url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123161321/https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/04/coldplay-world-tour-eco-friendly-emissions-target-music-of-spheres |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |website=The Guardian}}</ref> 2021 оны 11-р сард "Higher Power" дуу [[64 дэх удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]ын «Шилдэг поп хослол буюу хамтлагийн тоглолт» төрөлд нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web|date=23 November 2021|title=Grammy Nominations 2022: See the Full List Here|url=https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|access-date=23 November 2021|website=Pitchfork|archive-date=9 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209015041/https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2022-see-the-full-list-here/|url-status=live}}</ref> Дараагийн сард Крис Мартин Coldplay хамтлаг 2025 он хүртэл дахин гурван цомог гаргахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь мюзикл хэлбэрийн, нөгөө нь хамтлагийн анхны хэв маягт эргэн орсон, өөрсдийн нэрээр нэрлэсэн цомог байх тухай дурджээ.<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=23 December 2021|title=Coldplay's Chris Martin Hints at Retirement|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|access-date=23 December 2021|magazine=Billboard|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-chris-martin-hints-retirement-1235013599/|url-status=live}}</ref> Гэхдээ үүний дараа ч хамтлаг бусад төсөл болон аялан тоглолтоороо дамжуулан уран бүтээлийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхийг онцолсон байна.<ref>{{Cite web|title=Jo Whiley, Christmas With Christ Marton |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y|url-status=live|access-date=23 December 2021|publisher=BBC Radio 2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223002626/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0012r8y |archive-date=23 December 2021}}</ref> 2022 онд хамтлагийн менежер [[Дэйв Холмс]] Coldplay-тай хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь улмаар гэрээний маргаан үүсэхэд хүргэжээ.<ref name="YOSSMAN">{{Cite web |date=16 August 2023|title=Coldplay Sued by Former Manager Dave Holmes Over Contractual Dispute (Exclusive)|url=https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251017042259/https://variety.com/2023/music/news/coldplay-sued-former-manager-dave-holmes-1235697987/|archive-date=17 October 2025|access-date=16 August 2023|website=Variety}}</ref> Үүний дараа [[Фил Харви]] Манди Фрост, Арлин Мүүн нарын тусламжтайгаар хамтлагийн менежментийг дахин хариуцах болсон байна.<ref name="YOSSMAN" /> Мөн онд хамтлаг ''[[Spotify Singles]]'' цувралын хүрээнд "[[Let Somebody Go]]" дууныхаа төгөлдөр хуурын хувилбар болон [[Кид Кади]]гийн "[[Day 'n' Nite]]" дууны ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=23 February 2022 |title=Hear Coldplay Cover Kid Cudi's Day 'N' Nite, Strip Down Let Somebody Go |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226102712/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-kid-cudi-day-n-nite-cover-acoustic-let-somebody-go-1311389/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=2 March 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> 2022 оны 11-р сарын 15-нд Coldplay [[65 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]д «Оны шилдэг цомог», «Шилдэг поп дууны цомог» зэрэг нийт гурван төрөлд нэр дэвшсэн байна.<ref>{{Cite news |date=15 November 2022 |title=Grammy Awards 2023: The Full List of Nominees |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |access-date=15 November 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=15 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115213745/https://www.nytimes.com/2022/11/15/arts/music/grammys-nominee-list-2023.html |url-status=live |url-access=subscription}}</ref> [[File:Coldplay Glasto24 290624 (26) (53836754632) (cropped).jpg|thumb|2024 оны [[Гластонберийн наадам]]д тоглож буй Coldplay хамтлаг. Энэ нь тус наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсон дээд амжилт болсон юм.]] 2024 оны 6-р сарын 13-нд Coldplay арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн тэргүүлэх сингл "[[Feels Like I'm Falling in Love|Feelslikeimfallinginlove]]"-ийг зарлажээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 June 2024 |title=Coldplay Announce First Moon Music Album Single Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613193312/https://www.billboard.com/music/pop/coldplay-first-moon-music-single-feelslikeimfallinginlove-1235708991/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг хамтлаг нийгмийн сүлжээний хуудсуудаараа дамжуулан танилцуулж, 10-р сарын 4-нд худалдаанд гаргахаар товлосон байна.<ref name="ASWAD">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=Variety}}</ref> Уг цомгийн CD болон винил пянзыг дахин боловсруулсан поликарбонат болон PET хуванцар савны материалаар тус тус үйлдвэрлэжээ.<ref name="ASWAD" /> Үүнээс хоёр долоо хоногийн дараа Coldplay [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцож, 2016 оны 6-р сард тогтоосон өөрсдийн дээд амжилтыг шинэчилсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Review, Glastonbury 2024: Band Deliver the Spectacle of a Lifetime, with Help from Michael J. Fox |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240706144018/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/glastonbury/coldplay-review-glastonbury-2024-chris-martin-b2568423.html |archive-date=6 July 2024 |access-date=7 July 2024 |website=The Independent}}</ref> Тоглолтод [[Виктория Канал]], [[Майкл Ж. Фокс]], [[Лора Мвула]] зэрэг зочин уран бүтээлчид оролцжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Coldplay Live at Glastonbury 2024: Worthy Farm's House Band Become 100,004 People Strong |url=https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630150757/https://www.nme.com/reviews/live/coldplay-glastonbury-2024-live-review-photos-setlist-3770486 |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=NME}}</ref> Мөн тус тоглолтын үеэр [[Литтл Симз]], [[Бурна Бой]], [[Эльянна]] болон [[Тини (дуучин)|Тини]] нарын оролцсон "[[We Pray]]" дууг анх танилцуулсан байна.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> Тус дууг 8-р сарын 23-нд цомгийн хоёр дахь сингл болгон гаргажээ.<ref>{{Cite web |last=England |first=Adam |date=2024-08-06 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=2024-08-07 |website=NME |archive-date=7 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807034922/https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |url-status=live}}</ref> ''Music of the Spheres World Tour'' аялан тоглолтын хүрээнд [[Ром]] хотод тоглох үеэрээ хамтлаг [[Айра Старр]]тай хамтран бүтээсэн "[[Good Feelings]]" дуугаа анх удаа толилуулжээ.<ref>{{Cite web |date=2024-07-13 |title=Watch Coldplay Debut New Song "Good Feelings" In Rome |url=https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |access-date=2024-08-18 |website=Stereogum |archive-date=23 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823041359/https://www.stereogum.com/2271552/watch-coldplay-debut-new-song-good-feelings-in-rome/news/ |url-status=live}}</ref> ''Moon Music'' цомог дэлхийн 16 улсын хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлж,<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref> Их Британид тухайн долоо хоногийн цомгийн жагсаалтын 2–40-р байрт орсон бүх цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давсан амжилт үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241020210023/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=20 October 2024 |access-date=8 March 2026 |publisher=BBC News}}</ref> Түүнчлэн АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтыг тэргүүлснээр 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болсон байна.<ref name="PAINE">{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Parlophone's Jen Ivory & Josh Jennings on Incredible Demand for Coldplay's US & UK No.1 Moon Music |url=https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241028082307/https://www.musicweek.com/labels/read/parlophone-s-jen-ivory-josh-jennings-on-incredible-demand-for-coldplay-s-us-uk-no-1-moon-music/090678 |archive-date=28 October 2024 |access-date=8 March 2026 |website=Music Week |url-access=subscription}}</ref> Цомгийн дүрслэлийн дагалдах бүтээл болох ''[[A Film for the Future]]'' нэртэй киног 2025 оны 1-р сард гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref> Мөн сард Coldplay Энэтхэгийн [[Нарендра Моди цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хоёр удаа тоглолт зохион байгуулж, тоглолт тус бүрд 111,000 гаруй үзэгч цуглуулснаар [[Хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтуудын жагсаалт|XXI зууны цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон хамгийн олон үзэгчтэй тоглолтын]] дээд амжилтыг тогтоосон байна.<ref>{{Cite magazine |date=27 January 2025 |title=Coldplay Breaks Record for Largest-Ever Stadium Shows of the 21st Century |url=https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128013138/https://www.billboard.com/business/touring/coldplay-breaks-record-largest-stadium-shows-21st-century-1235885466/ |archive-date=28 January 2025 |access-date=28 January 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Уран бүтээлийн онцлог == === Бүтээл туурвих үйл явц === ''[[NME]]''-д өгсөн ярилцлагадаа [[Гай Бэрримэн|Гай Берриман]] хамтлаг ихэвчлэн хөгжмөө зохиохоос өмнө бүтээлийн нэр, ерөнхий үзэл санаагаа тодорхойлдог бөгөөд энэ нь «тухайн сэдвийн хүрээнд ажиллах суурь бүтэц» болдог гэж тайлбарлажээ. [[Крис Мартин]] шинэ дуу зохиох арга барилаа «дараалсан олон хаалга» хэмээн дүрсэлсэн байна. Тэр эхлээд санаагаа [[Жонни Баклэнд|Жонни Бакландад]] танилцуулж, гитарчин түүнийг зөвшөөрөхгүй байх эсвэл өөрийн саналыг нэмдэг. Үүний дараа санаа Бакландаас Берриманд, улмаар [[Вилл Чэмпион|Уилл Чемпионд]] шилждэг тул гишүүн бүр уран бүтээлд өөрийн хувь нэмрийг оруулах боломжтой болдог. Гэхдээ энэ үйл явц үргэлж тогтсон дараалалтай байдаггүй. Тухайлбал, «[[Magic|Magic»]] дуу Берриманы басс гитарын, «[[Adventure of a Lifetime]]» Бакландын цахилгаан гитарын аялгуунаас тус тус эхэлсэн. Тэд студид ажиллах үедээ хөгжмийн зэмсгээ хоорондоо солилцон тоглох нь ч бий. Дууны үгэнд хараалын үг хэрэглэхээс зайлсхийдэг тухай асуултад Чемпион ийм үг зарим үед «тун хэрэгтэй» боловч хэт олон давтахад нөлөө нь сулрах боломжтой гэж хэлжээ. Хөгжмийн шүүмжлэгчдийн үзсэнээр хамтлаг олон нийтэд амжилт олохыг зорьсон бүтээл болон уран сайхны туршилтад илүү төвлөрсөн цомгийг ээлжлэн гаргах хандлагатай. Бакландын тайлбарласнаар, дараагийн «том» цомог гарахыг мэдэж байх нь тэдэнд илүү даруухан хүрээнд, дотоод уран бүтээлийн эрэл хайгуул хийх боломж олгодог.<ref name="MOTSNMEI">{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay: This Is Our Period of Having No Fear|url=https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224130538/https://www.nme.com/big-reads/coldplay-cover-interview-2021-music-of-the-spheres-3070999|archive-date=24 December 2021|access-date=5 January 2022|magazine=NME}}</ref><ref name="ELYTI">{{Cite AV media |date=21 November 2019 |time=4:19 to 6:40 |title=Everyday Life Q&A From Jordan |url=https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927220135/https://www.youtube.com/watch?v=KzRMpSBa_Eo |archive-date=27 September 2021 |access-date=5 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2014|title=Chris Martin. Zane Lowe. The Full Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220005854/https://www.youtube.com/watch?v=9pF7bS_4JnE|archive-date=20 December 2021|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite AV media |date=8 January 2021|title=The Creation of Adventure of a Lifetime by Coldplay (A Head Full of Dreams Documentary)|url=https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105205507/https://www.youtube.com/watch?v=dc0uy5ZwC6M|archive-date=5 January 2022|access-date=5 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1635742010173784066|user=coldplay|title=I try to play the piano occasionally. Often in the studio we change instruments, with varying degrees of success. I also have a very high-pitched hand clap. Jonny|author=Coldplay|date=14 March 2023|access-date=3 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225735/https://twitter-thread.com/t/1635742010173784066|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref name="ELYTI" /><ref>{{Cite web |date=14 October 2015 |title=Review: Coldplay Obey Their Thirst for Pop Relevance on Music of the Spheres |url=https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226193835/https://www.stereogum.com/2163701/coldplay-music-of-the-spheres/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=Stereogum}}</ref><ref name="MOTSNMEI" /> === Хөгжмийн болон дууны үгийн хэв маяг === Coldplay уран бүтээлийнхээ турш олон хөгжмийн урсгал, хэлбэрийг туршсан бөгөөд тэдний хөгжмийг [[альтернатив рок]], [[альтернатив поп]], [[поп рок]], [[пост-бритпоп]], [[софт рок]] болон [[поп хөгжим]] гэж тодорхойлдог. 2009 онд [[Грэммийн шилдэг рок цомгийн шагнал]] хүртэхдээ Мартин тэднийг [[хард рок]]той харьцуулахад «шохойн чулуун рок» тоглодог хэмээн хошигножээ. 1998, 1999 онд гаргасан богино хэмжээний цомгууд нь [[дрийм поп]]ын шинжтэй байсан нь хожмын бүтээлүүдээс ялгардаг. Анхны студийн цомог ''[[Parachutes]]'' (2000)-ийг гитарын бага зэрэг гажуудуулсан рифф, намуухан цохилтот хөгжмийг хослуулсан уянгалаг поп бүтээл гэж тодорхойлсон бөгөөд бараан уур амьсгалтай, урлагийн эрэл хайгуултай хэмээн үнэлжээ. Берриман үүнийг «нам гүм, даруу цомог» гэсэн бол Чемпион дууны үгсийг [[Лу Рид]]ийн «[[Perfect Day (Lou Reed song)|Perfect Day]]»-тэй харьцуулсан. Түүнийхээр уянгын гунигтай уур амьсгал дунд өөдрөг санаа нуугддаг бөгөөд сайхан, аз жаргалын тухай агуулга ба гунигтай аялгууны эсрэгцэл нь цомгийн гол онцлог юм.<ref>{{Cite magazine|date=15 October 2021|title=Coldplay's Music of the Spheres Is Spinning: Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103011327/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-music-of-the-spheres-stream-9645104/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |title=Coldplay Biography by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524043553/https://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography |archive-date=24 May 2022 |access-date=2 August 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 May 2016|title=Coldplay's Up&Up Video Turns the Everyday Into the Extraordinary|url=https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216222610/https://www.spin.com/2016/05/coldplay-up-and-up-music-video-a-head-full-of-dreams-watch/|archive-date=16 December 2022|access-date=2 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 June 2009|title=Coldplay – LeftRightLeftRightLeft|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116110000/https://pitchfork.com/reviews/albums/13074-leftrightleftrightleft/|archive-date=16 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite news|date=5 December 2019|title=Album Reviews: Coldplay, Harry Nilsson and Harmony Woods|url=https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034104/https://www.inquirer.com/news/coldplay-harry-nilsson-harmony-woods-album-reviews-dan-deluca-20191205.html|archive-date=14 March 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Philadelphia Inquirer}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 May 2014 |title=An Uncoupling, But the Band Plays On |url=https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810013310/https://www.nytimes.com/2014/05/07/arts/music/coldplay-unveils-new-songs-at-the-beacon-theater.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=10 August 2022 |newspaper=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 February 2009|title=Science Supports Coldplay/Limestone Comparison|url=https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103025507/https://washingtoncitypaper.com/article/439448/science-supports-coldplaylimestone-comparison/|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Washington City Paper}}</ref><ref>{{Cite web |title=Artists / Coldplay |url=https://thevogue.com/artists/coldplay/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103032752/https://thevogue.com/artists/coldplay/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=8 March 2026 |website=The Vogue}}</ref><ref>{{Cite web|title=Parachutes Review by MacKenzie Wilson|url=https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125072659/https://www.allmusic.com/album/parachutes-mw0000101998|archive-date=25 November 2021|access-date=2 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite news|date=29 September 2000|title=Coldplay Opens Up Parachutes For US Audiences|publisher=MTV News|url=http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|url-status=dead|access-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216125710/http://www.mtv.com/news/articles/1427213/20000929/coldplay.jhtml|archive-date=16 December 2008}}</ref> Харин ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомогт гунигтай гитарын хөг, ядарсан мэт [[арпеджио]] болон шаналалтай аялгуу давамгайлж, яаралтай шийдвэр гаргах мэдрэмж, сэтгэлийн шархыг илэрхийлжээ. Мартин цомгийн нэрийг «гэнэтийн сэтгэлийн хөдөлгөөнөөр ямар нэгэн зүйл хийх» гэсэн утгатай хэмээн тайлбарласан. Шүүмжлэгчид уг цомгийг өмнөхөөсөө илүү өргөн цар хүрээтэй, бараан, хүйтэн өнгө аястай гэж тодорхойлж, хамтлагийн өөртөө итгэх итгэл нэмэгдсэнийг сайшаасан байна. Энэ хэв маяг гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д үргэлжилсэн боловч электрон хөгжмийн нөлөө, [[синтезатор]]ын өргөн хэрэглээ нэмэгдэж, дуугаралт болон оршихуйн тухай сэдэв нь илүү сүрлэг болсон. ''[[The Guardian]]''-ы Крэйг Маклин тэднийг улам зоримог, эрч хүчтэй хамтлаг болж буйг тэмдэглэж, сэтгэл хөдөлгөсөн гитар, төгөлдөр хуурын аялгууг онцолсон. Дууны үгсийг Мартины эргэлзээ, айдас, итгэл найдвар, хайр дурлалын тухай эргэцүүлэл гэж тодорхойлдог. Энгийн, чин сэтгэлийн атлаа заримдаа тодорхой бус үг хэллэг нь сонсогчдод өөрийн туршлагатай холбон ойлгох боломж олгодог.<ref name="BLEED">{{Cite news |date=27 August 2002 |title=Coldplay Bleed for Beauty on A Rush of Blood to the Head |url=http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220314034105/http://www.mtv.com/news/1457204/coldplay-bleed-for-beauty-on-a-rush-of-blood-to-the-head/ |archive-date=14 March 2022 |access-date=2 January 2022 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="BLEED" /><ref>{{Cite web|date=26 August 2017|title=Revisiting Coldplay's A Rush of Blood to the Head: Retrospective Tribute|url=https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220124001220/https://www.albumism.com/features/tribute-celebrating-15-years-of-coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head|archive-date=24 January 2022|access-date=8 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite web|date=6 September 2002|title=Coldplay: A Rush of Blood to the Head|url=https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103045847/https://www.popmatters.com/coldplay-rush-2495863188.html|archive-date=3 January 2022|access-date=8 March 2026|website=PopMatters}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Rush of Blood to the Head Review by Neil Z. Yeung|url=https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230233/https://www.allmusic.com/album/a-rush-of-blood-to-the-head-mw0000218992|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coldplay's X&Y Album Review|url=http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324081512/http://www.hybridmagazine.com/reviews/0805/coldplay.shtml|archive-date=24 March 2022|access-date=2 January 2022|website=Hybrid}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 May 2005|title=Coldplay, X&Y|url=http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518091424/http://www.theguardian.com/music/2005/may/27/popandrock.shopping3|archive-date=18 May 2022|access-date=2 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 June 2008|title=Coldplay – X&Y|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426061812/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-xy/|archive-date=26 April 2022|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref>{{Cite web|title=X&Y Review by Stephen Thomas Erlewine|url=https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224230703/https://www.allmusic.com/album/x-y-mw0000633950|archive-date=24 December 2021|access-date=3 January 2022|publisher=AllMusic}}</ref> [[File:Will_Champion_-_Viva_la_Vida_tour.jpg|thumb|alt=Цайвар цэнхэр цамц, нил ягаан ороолттой Чемпион тимпани дээр гараа тавин зогсож буй нь|«[[Viva la Vida]]» дуунд ашигласан [[тимпани]] болон [[сүмийн хонх]]ны хамт [[Уилл Чемпион]]]] ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' болон араас нь гарсан ''[[Prospekt's March]]'' (хоёулаа 2008) бүтээлээр Coldplay анхны гурван цомгоо нэгэн цогц бүтээл гэж үзсэн үеэ дуусгаж, хөгжмийн хэв маягаа улам төрөлжүүлжээ. Тэд [[сүмийн орган]], [[tack piano|өөрчилсөн төгөлдөр хуур]], [[сантур]], [[найрал хөгжим]] зэрэг олон хөгжмийн зэмсэг туршиж, давхарласан аранжировка ашигласан. Продюсер [[Брайан Ино]]гийн зөвлөснөөр дууны бүтэц, хоолойн өнгийг өөрчилж, Дорнод, [[Испанийн хөгжим|испани хэлт орнуудын]], [[Африкийн хөгжим|Африк]] болон [[Ойрх Дорнодын хөгжим|Ойрх Дорнодын]] хөгжмөөс санаа авчээ. Цомгийн нэрт дуу «[[Viva la Vida]]»-г [[барокко поп]] урсгалд, дөрөв дэх сингл «[[Strawberry Swing]]»-ийг [[психоделик хөгжим]]тэй холбон үздэг. Нууц дуу «Chinese Sleep Chant»-д [[шүгэйз]] урсгалыг туршсан байна. Өмнөх бүтээлүүдтэй харьцуулахад дууны үг нь илүү өргөн хүрээтэй, нийтийн шинжтэй болж, хайр, амьдрал, дайн, үхлийн тухай өгүүлжээ. Мартин хувьсгалын сэдвүүдийг [[Виктор Хюго]]гийн ''[[Шоовдор хүмүүс]]'' (1862) романаас сэдэвлэснээ дурдсан.<ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite web|date=9 June 2008|title=Coldplay Give Track-by-Track Tour of Viva la Vida, Explain Handclaps, Tack Pianos and the Number 42|url=http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523183035/http://www.mtv.com/news/1589032/coldplay-give-track-by-track-tour-of-viva-la-vida-explain-handclaps-tack-pianos-and-the-number-42/|archive-date=23 May 2014|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2008 |title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends |url=https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072357/https://variety.com/2008/music/reviews/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-1200509018/ |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Variety}} * {{Cite web |date=15 June 2008 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10 |url=https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072824/https://stereogum.com/2001260/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10/reviews/the-anniversary |archive-date=25 January 2026 |access-date=25 January 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="CMRSI">{{Cite magazine|date=26 June 2008|title=Chris Martin – The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027192542/https://www.rollingstone.com/feature/chris-martin-the-rolling-stone-interview-190116/|archive-date=27 October 2020|access-date=3 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="SERPICK" /><ref>{{Cite magazine |date=10 July 2020 |title=Every Single Coldplay Song Ranked in Order of Greatness |url=https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129052615/https://www.nme.com/features/every-coldplay-song-ranked-in-order-of-greatness-2704676 |archive-date=29 January 2022 |access-date=8 March 2026 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 March 2011|title=Coldplay – Viva la Vida or Death and All His Friends (Review 2)|url=http://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260309023116/https://www.sputnikmusic.com/review/42473/Coldplay-Viva-la-Vida-or-Death-and-All-His-Friends/|archive-date=9 March 2026|access-date=3 January 2022|website=Sputnik}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Coldplay's Viva la Vida or Death and All His Friends Turns 10: Anniversary Retrospective|url=https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103161621/https://www.albumism.com/features/coldplay-viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-turns-10-anniversary-retrospective|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Albumism}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=21 July 2011 |time=11:50 to 12:40 |title=Coldplay – Boombox All Access |url=https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307132634/https://www.youtube.com/watch?v=JVjvmvKigmw |archive-date=7 March 2022 |access-date=7 March 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> Эдгээр сэдэв, дорнын хөгжмийн зарим нөлөө нь 2011 оны ''[[Mylo Xyloto]]'' цомогт хадгалагдсан. Энэ нь [[рок дуурь]]ын хэлбэрээр хоёр дүрийн түүхийг өгүүлэх [[үзэл санааны цомог]] юм. Уг бүтээлд электрон хөгжмийн элемент өмнөхөөс нэмэгдэж, анх удаа ихэнх дуу нь өөдрөг, эрч хүчтэй болсон бөгөөд орчин үеийн хотын болон бүжгийн аялгуутай [[поп рок]] хэв маягийг бүрдүүлжээ. Чемпионы хэлснээр, хамтлаг эхэндээ акустик цомог гаргахыг хүсэж байсан ч «[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]» дуу төлөвшиж эхэлмэгц тусдаа электрон цомог хийхээр шийджээ. Эцэст нь хоёр төслийг нэгтгэсэн бөгөөд «[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]», «Us Against the World» зэрэг дууг өнөөгийн хэлбэрт нь дахин боловсруулсан. Берриман энэ төсөлд өөртөө итгэлтэй хандсанаа хэлсэн. Мартин дууны үгэндээ Америкийн хуучны [[граффити]], [[Цагаан сарнай (эсэргүүцлийн хөдөлгөөн)|Цагаан сарнай]] хөдөлгөөн, мөн «бүгд эсрэг байсан ч үзэл бодлоо илэрхийлж, хүсэл тэмүүллээ дагах» санаанаас урам авсан гэж тайлбарлажээ. 2013 онд найруулагч [[Марк Осборн (кино найруулагч)|Марк Осборн]]тай хамтран цомгийн өгүүлэмжид суурилсан [[Mylo Xyloto (comics)|зурагт ном]] гаргасан.<ref>{{Cite magazine|date=20 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190237/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-track-by-track-review-465606/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref name="MXNMER">{{Cite web|date=15 October 2011|title=Coldplay: Mylo Xyloto is a Concept Album About Love Conquering All|url=http://www.nme.com/news/coldplay/59807|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524175547/http://www.nme.com/news/coldplay/59807|archive-date=24 May 2013|access-date=3 January 2022|work=NME}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay Call Mylo Xyloto a Schizophrenic Album|url=http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407103136/http://www.mtv.com/news/1673060/coldplay-mylo-xyloto-schizophrenic/|archive-date=7 April 2022|access-date=3 January 2022|publisher=MTV News}}</ref><ref name="MXNMER" /><ref>{{Cite news|date=26 November 2010|title=New Coldplay Album Inspired by Graffiti|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|url-status=live|access-date=9 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103190705/https://www.theguardian.com/music/2010/nov/26/new-coldplay-album-inspired-graffiti|archive-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=17 April 2013|title=Coldplay's Mylo Xyloto Comic Book Series Goes Digital|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103192502/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-mylo-xyloto-comic-book-series-goes-digital-1558331/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref> ''[[Ghost Stories]]'' (2014) цомогт Coldplay анхны бүтээлээ санагдуулам гунигтай, дүнсгэр өнгө аясыг сонгож, [[электроника]], [[орчин үеийн R&B]], [[синт-поп]], [[эмбиент хөгжим]] зэргийг шингээжээ. Аялгуу нь ''Mylo Xyloto''-гоос илүү харанхуй, минималист болж, олон хөгжмийг давхарлахгүй, нам гүм орон зайг хадгалахыг зорьсон байна. Энэ цомгийг мөн салалтын тухай бүтээл гэж үздэг бөгөөд өнгөрсөн үйл явдал буюу хүний «сүнснүүд» өнөөдрийн амьдралд хэрхэн нөлөөлдгийг өгүүлжээ. Мартин [[Гвинет Пэлтроу]]гаас салсны дараа болзолгүй хайрыг ойлгох аялал гэж цомгийг тодорхойлсон. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) ижил төстэй хөгжмийн элемент ашигласан боловч өмнөхөөсөө эсрэгээр гэрэл гэгээтэй, өөдрөг уур амьсгалтай байв. Ялангуяа «[[Adventure of a Lifetime]]» синглд [[диско]] болон [[фанк]] хөгжмийн нөлөө оржээ. Дууны үгс нь эв нэгдэл, мөрөөдөл, эцэг эх байх, уучлал, сэтгэлийн эдгэрэл, талархлын сэдвийг хөндсөн.<ref>{{Cite web|date=21 February 2013|title=Coldplay Chat With Jo Whiley|url=https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005848/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p015d47l|archive-date=30 December 2021|access-date=30 December 2021|publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=20 May 2014|title=Ghost Stories Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104144119/http://www.hollywoodreporter.com/news/coldplays-ghost-stories-what-critics-705992|archive-date=4 November 2016|access-date=3 January 2022|magazine=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay Ghost Stories Album Review|url=https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200827/https://time.com/99458/coldplay-ghost-stories-album-review/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 May 2014|title=Coldplay Consciously Uncouple From Trademark Bathos On Appealing Ghost Stories|url=https://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705185933/http://www.spin.com/2014/05/coldplay-ghost-stories/|archive-date=5 July 2015|access-date=3 January 2022|magazine=Spin}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=14 May 2014|title=Coldplay's Haunted Ghost Stories Album: Track-by-Track Review|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103200824/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-ghost-stories-album-review-chris-martin-billboard-magic-6084930/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}} * {{Cite web|title=Album Review: Coldplay – Ghost Stories|url=https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210182111/https://www.timeslive.co.za/entertainment/2014/07/25/album-review-coldplay---ghost-stories|archive-date=10 December 2014|access-date=3 January 2022|website=TimesLIVE|date=25 July 2014}}</ref><ref name="PAYNE">{{Cite AV media |date=17 January 2015|time=1:58 to 3:00|title=Sky Arts: Coldplay – The Making of Ghost Stories (Part 1)|url=https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519200044/https://www.youtube.com/watch?v=oGeAzm2wPPA|archive-date=19 May 2017|access-date=3 January 2022|via=[[YouTube]]}} * {{Cite magazine|date=28 April 2014|title=Chris Martin Says Gwyneth Paltrow Split Inspired New Coldplay Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|url-status=live|magazine=Billboard|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103205131/https://www.billboard.com/music/music-news/chris-martin-says-gwyneth-paltrow-split-inspired-new-coldplay-album-6070143/|archive-date=3 January 2022|access-date=9 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 May 2014|title=Coldplay's Ghost Stories Adds to Canon of Great Break-up Albums|url=https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211080359/https://www.theguardian.com/music/2014/may/14/coldplay-ghost-stories-canon-break-up-albums|archive-date=11 December 2014|access-date=3 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="PAYNE" /><ref name="AHFODR">{{Cite web|date=14 December 2015|title=Music Review: Coldplay's A Head Full of Dreams in and of Itself is a Dream|url=https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218173731/https://highschool.latimes.com/foothill-technology-high-school/music-review-coldplays-a-head-full-of-dreams-in-and-of-itself-is-a-dream/|archive-date=18 December 2015|access-date=3 January 2022|url-access=subscription|website=Los Angeles Times High School Insider}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 November 2015 |title=Coldplay – Adventure Of A Lifetime |url=https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103212446/https://www.stereogum.com/1842490/coldplay-adventure-of-a-lifetime/news/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Stereogum}}</ref><ref name="AHFODR" /> 2017 онд хамтлаг ''[[Kaleidoscope (EP)|Kaleidoscope EP]]'' богино цомгийг өмнөх цомгийн дагалдах бүтээл болгон гаргав. Үүнд [[The Chainsmokers]] хамтлагтай хамтарсан, [[электрон бүжгийн хөгжим]]ийн хэв маягтай «[[Something Just Like This]]» дууны амьд хувилбар болон Брайан Иногийн продюсерээр эргэн ажилласан «[[Aliens (song)|Aliens]]» багтжээ. «[[All I Can Think About Is You]]», «[[Hypnotised (Coldplay song)|Hypnotised]]» зэрэг дуу нь шинэ поп хэв маягийг альтернатив рок үндэстэй нь хослуулсан. Энэ нь ''[[Everyday Life]]'' (2019) цомгийн суурь болж, тус бүтээл ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ийн туршилтлаг, байгалийн дуугаралт руу буцан орж, [[госпел]], [[блюз]], [[сонгодог хөгжим]]өөс шинэ нөлөө авчээ. «[[Orphans|Orphans»]]-той хамт тэргүүлэх синглээр гарсан «[[Arabesque|Arabesque»]] нь [[жазз фьюжн]], [[афробит]] урсгалын онцлогийг агуулдаг. Хамтлаг эерэг хандлага, эрх тэгш байдал, найдвар, өв уламжлал, хүнлэг чанарын сэдвээ үргэлжлүүлсэн ч гарз хохирол, шаналал, [[арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]], [[галт зэвсгийн хяналт]] болон [[дүрвэгсдийн хямрал]]ын асуудлуудыг нэмж хөнджээ. Мөн хараалын үг орсон тэдний анхны цомог болсон.<ref name="KEPRS">{{Cite news |date=26 July 2017 |title=Review: Coldplay Continue Mood of Tranquil Satisfaction on Latest EP |magazine=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |access-date=3 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718144819/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/review-coldplays-kaleidoscope-ep-continues-mood-of-tranquil-satisfaction-201837/ |archive-date=18 July 2018}}</ref><ref name="KEPRS" /><ref>{{Cite magazine|date=12 July 2017|title=Coldplay – Kaleidoscope EP Review|url=https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025717/https://www.nme.com/reviews/coldplay-kaleidoscope-ep-review-2108517|archive-date=9 November 2020|access-date=3 January 2022|magazine=NME}} * {{Cite web|date=21 June 2017|title=Single Review: Coldplay – All I Can Think About Is You|url=https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621102741/https://www.redbrick.me/music/slider-music/single-review-coldplay-i-can-think/|archive-date=21 June 2017|access-date=3 January 2021|website=Redbrick}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 November 2019|title=Coldplay's Everyday Life Is a Surprising Return to Form|url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011352/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-everyday-life-review/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Paste}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 October 2019|title=Coldplay's New songs Orphans and Arabesque Reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026035819/https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|archive-date=26 October 2019|access-date=3 January 2022|website=NME}}</ref><ref name="DFTB">{{Cite magazine |date=26 November 2019 |title=Coldplay Get Admirably Real on the Organically Expansive Everyday Life |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208044936/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-everyday-life-918255/ |archive-date=8 December 2020 |access-date=29 December 2021 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=22 November 2021 |title=Everyday Life Review: A Confounding Experiment from a Deceptively Forward-Thinking Band |url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121033600/https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-everyday-life-review-2577508 |archive-date=21 January 2022 |access-date=26 December 2021 |website=NME}}</ref> Олон урсгалыг хослуулсан энэ арга барил ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) цомогт мөн хадгалагдсан боловч поп чиглэл илүү давамгайлжээ. Берриманы тайлбарласнаар, цомгийг «амьд тоглолтыг бодолцон» бүтээсэн нь дууны сонголт, нийт эрч хүчийг тодорхойлсон. Мартин ''[[Оддын дайн]]'' кино цувралаас урам авч, [[Мос Айсли]]гийн уушийн газрын хамтлагийг хараад сансар ертөнцийн өөр гаригт ямар уран бүтээлчид байж болох талаар төсөөлсөн гэжээ. Шинэ туршилтуудын жишээнд [[We Are King]] хослол, [[Жейкоб Коллиер]]тэй хамтарсан [[а капелла]] «Human Heart», мөн 10 минут 18 секунд үргэлжлэх [[прогрессив рок]] баллад «[[Coloratura|Coloratura»]] багтдаг. Сүүлийнх нь хамтлагийн гаргасан хамгийн урт дуу болжээ. Төслийн сурталчилгаанд «Хүн бүр хаа нэгтээ харь гарагийн хүн байдаг» гэсэн хэллэгийг байнга ашигласан. Чемпионы тайлбарласнаар, хүмүүсийг ялгаанаасаа илүү нэгтгэдэг зүйлд анхаарахад уриалах зорилготой бөгөөд «өөр гаргийн өнцгөөс харвал бид өөрсдөө харь гарагийнхан» юм.<ref>{{Cite web |title=Music of the Spheres Review by Neil Z. Yeung |url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619 |archive-date=16 October 2021 |access-date=3 January 2022 |publisher=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Music of the Spheres World Tour Book |publisher=Parlophone |year=2023 |location=Amsterdam |pages=11–12}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 June 2021 |title=Coldplay's New Album Was Inspired by Star Wars |url=https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518004411/https://www.rte.ie/entertainment/2021/0609/1227100-coldplays-new-album-was-inspired-by-star-wars/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=25 February 2023 |website=RTÉ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2021 |title=Album Reviews: Biffy Clyro {{!}} Coldplay {{!}} Duran Duran {{!}} Lola in Slacks |url=https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326034855/https://www.scotsman.com/whats-on/arts-and-entertainment/album-reviews-biffy-clyro-coldplay-duran-duran-lola-in-slacks-3420860 |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=The Scotsman}} * {{Cite web |date=23 July 2021 |title=Coldplay Discover Pink Floyd, Share 10 Minute Prog Rock Single Coloratura |url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704094118/https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura |archive-date=4 July 2022 |access-date=23 July 2021 |website=Louder}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=Corné Klijn Interviewt Coldplay Over Music of the Spheres |trans-title=Corné Klijn Interviews Coldplay About Music of the Spheres |url=https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225171524/https://www.nporadio2.nl/nieuws/npo-radio-2/0fe416ae-a94a-4850-b524-d6adf9e91835/corne-klijn-interviewt-coldplay-over-music-of-the-spheres |archive-date=25 February 2023 |access-date=8 March 2026 |language=nl|publisher=NPO Radio 2}}</ref> === Нөлөөлсөн уран бүтээлчид === [[File:Brian Eno 2015.png|thumb|upright=0.75|alt=Нүдний шилтэй, хар хөх цамцтай ахимаг насны эрэгтэй ярилцлага өгч буй нь|[[Брайан Ино]] Coldplay-гийн эмбиент болон электроника дуугаралтад нөлөөлсөн]] Coldplay-гийн хөгжмийг [[a-ha]], [[U2]], [[Oasis]], [[R.E.M.]] болон [[Radiohead]] хамтлагуудтай харьцуулдаг. Анхны бүтээлүүдэд нь Шотландын [[Travis (band)|Travis]] хамтлаг, Америкийн дуучин [[Жефф Бакли]] чухал нөлөө үзүүлснийг тэд өөрсдөө хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ үеийн бүтээлүүдийн ихэнхэд продюсер [[Кен Нельсон (продюсер)|Кен Нельсон]] ажиллажээ. Мартин [[Брюс Спрингстин]]ийн шүтэн бишрэгч бөгөөд Баклигийн хөгжмийг сонсохоосоо өмнө [[Эдди Веддер]] шиг дуулахыг «гурван жилийн турш оролдсон» хэмээн ярьсан. Шашны орчинд өссөн учраас багадаа олон магтан дуу сонсдог байжээ. 2021 онд Бельгийн дуучин, хөгжмийн зохиолч [[Стромае]]г өөрт нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж нэрлэж, «Тэр бидний баатруудын нэг. Түүн шиг хүмүүс чамд бүхнийг шинээр урамшуулан мэдрүүлдэг» хэмээн хэлсэн.<ref>{{Cite web|date=6 September 2013|title=10 Bands That Inspired Coldplay|url=http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033041/http://wxrt.radio.com/2013/09/06/top-10-bands-that-inspired-coldplay/|archive-date=1 December 2017|access-date=3 January 2002|publisher=WXRT}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 January 2007|title=Martin: Travis Invented Coldplay|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326030803/http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/martin%20travis%20invented%20coldplay_1019613|archive-date=26 March 2022|access-date=3 January 2022|website=Contact Music}} * {{Cite web|date=18 December 2008|title=Coldplay on Jeff Buckley|url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230011356/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-on-jeff-buckley|archive-date=30 December 2021|access-date=12 December 2019|website=Clash}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 January 2005|title=Coldplay's Comeback – The Full Story|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015937/https://www.nme.com/news/music/coldplay-548-1355635|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=16 January 2020|title=Coldplay Discuss & Perform Songs Off Everyday Life For SiriusXM|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211055735/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-everyday-life-performance-siriusxm-8548224/|archive-date=11 February 2022|access-date=11 February 2022|magazine=Billboard}}</ref><ref name="CMRSI" /><ref>{{Cite AV media |date=26 November 2021|title=Studio Brussel Interview – Coldplay|url=https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104221243/https://www.youtube.com/watch?v=z2IFyjK0dzc&ab_channel=StudioBrussel|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022|via=[[YouTube]]}}</ref> Бакландын хувьд [[The Stone Roses]] хамтлаг гитар тоглож сурах болсон шалтгаануудынх нь нэг байжээ. 2020 онд тэрээр арван жил бүрийн дуртай дуу, уран бүтээлчдийн жагсаалтыг нийгмийн сүлжээнд нийтэлсэн бөгөөд үүнд [[The Velvet Underground]], [[Кэрол Кинг]], [[Joy Division]], [[Talking Heads]], [[Кейт Буш]], [[Донна Саммер]], [[Бьорк]], [[Beastie Boys]] болон бусад олон уран бүтээлч багтсан байна. Дараа жилийн ярилцлагадаа тэр [[Massive Attack]] хамтлагийн «[[Teardrop (song)|Teardrop]]»-ийг бүх цаг үеийн хамгийн дуртай дуугаа гэжээ. Харин Берриманд [[Жеймс Браун]], [[Марвин Гэй]], [[Kool & the Gang]], [[The Funk Brothers]] зэрэг уран бүтээлчид нөлөөлсөн. Тэрээр хөгжмийн сонирхлоо цөөн үгээр илэрхийлэхэд бэрх боловч [[Битлз]] болон [[Motown]]-гүйгээр амьдралыг төсөөлөхөд хэцүү гэдгээ дурдсан. Чемпион найман настайгаасаа хийл, төгөлдөр хуур тоглосон нь хамтлагт элссэний дараа сурсан бөмбөрийг өөр өнцгөөс ойлгоход тусалсан гэжээ. Багадаа [[Боб Дилан]], [[Том Уэйтс]], [[Ник Кейв]] болон [[Ирландын уламжлалт хөгжим]] сонсдог байв. Тэрээр [[Жинжер Бейкер]], [[Дэйв Грол]], [[Жон Бонэм]] нарыг дуртай бөмбөрчдийнхөө тоонд нэрлэдэг.<ref>{{Cite web|date=27 October 2011|title=Coldplay Hypnotised by Brian Eno During Making of Mylo Xyloto|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231181135/https://www.nme.com/news/music/coldplay-222-1283229|archive-date=31 December 2016|access-date=4 January 2022|website=NME}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1247935804200157187|user=coldplay|title=Hi everyone. Hope you're all doing ok. I made a playlist of (mainly) 1960s songs to give you something to listen to while we're (mainly) all stuck at home. JB|author=Coldplay|date=8 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060149/https://twitter-thread.com/t/1247935804200157187|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1255229252024352772|user=coldplay|title=Hi everyone. I've made another playlist for you, this time with some of my favourite 1970s songs.|author=Coldplay|date=28 April 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060135/https://twitter-thread.com/t/1255229252024352772|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1260659424651128832|user=coldplay|title=Hi everyone. I've reached the 1980s with my playlists. Quite tricky to make something coherent for such a seismic decade in music|author=Coldplay|date=13 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060147/https://twitter-thread.com/t/1260659424651128832|archive-date=8 March 2026|url-status=live}} * {{Cite tweet|number=1263551544760418312|user=coldplay|title=Here's my 90s playlist. (Surely it's time for an Electronic reunion?) JB|author=Coldplay|date=21 May 2020|access-date=4 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308060401/https://twitter-thread.com/t/1263551544760418312|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite tweet|number=1464263332186238987|user=stubru|title=Chris Martin van Coldplay heeft al gekozen! Nu jij nog. Stem op jouw drie favoriete platen aller tijden voor|author=StuBru|date=26 November 2021|access-date=4 January 2022|language=nl|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225942/https://twitter-thread.com/t/1464263332186238987|archive-date=8 March 2026|url-status=live|trans-title=Chris Martin of Coldplay has already chosen! Now you. Vote for your three favorite records of all time for DeTijdloze 100}}</ref><ref>{{harv|Spivack|2004|p=23}} * {{Cite web|date=15 July 2020|title=Collecting Stories: Coldplay's Guy Berryman|url=https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234259/https://www.christies.com/features/Christies-Interview-Guy-Berryman-Coldplay-10790-1.aspx|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Christies}}</ref><ref>{{Cite web|title=Guy Berryman – The Style Council|url=https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117182452/https://www.mrporter.com/en-us/style-council/member/guy-berryman-ee889e25cdecd2c1|archive-date=17 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Mr Porter}}</ref><ref>{{harv|Wild|Croft|2018|p=14}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Will Champion Coldplay {{!}} Rare Interview {{!}} The Lost Tapes |url=https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517195922/https://www.youtube.com/watch?v=J45x3o7sdsU&list=PLG4FWKZXOJeDQLL3wa5Y5P4LoUo8mfn_e |archive-date=17 May 2021 |access-date=4 January 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Will Champion: Just Right For Coldplay|url=https://drummagazine.com/will-champion-coldplay/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206172631/http://drummagazine.com/will-champion-coldplay|archive-date=6 December 2018|access-date=12 January 2022|website=Drum!|date=21 February 2012}}</ref> ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) цомгийг бүтээхдээ тэд [[Echo & the Bunnymen]], [[Жорж Харрисон]] болон [[Muse (band)|Muse]] хамтлагаас урам авчээ. Гурав дахь цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-д [[Kraftwerk]] болон [[Depeche Mode]] онцгой нөлөө үзүүлсэн. «Til Kingdom Come» дууг анх [[Жонни Кэш]]ийг нас барахаас өмнө түүнтэй хамтран бүтээхээр бичсэн байв. Бичлэгийн үеэр Нельсоноос гадна [[Дантон Саппл]]тай ажиллажээ. ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомогт хамтлаг [[арт рок]] чиглэл рүү хандаж, [[My Bloody Valentine (band)|My Bloody Valentine]], [[Blur (band)|Blur]], [[Arcade Fire]] хамтлагуудаас санаа авсан. [[Брайан Ино]], [[Жон Хопкинс]] нартай хамтарсны дараа бүтээлдээ [[эмбиент хөгжим]], [[электроника]]гийн элементүүдийг оруулж эхэлжээ. Хоёр продюсер ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-д дахин ажилласан бөгөөд Ино дуу зохиох үйл явцад илүү шууд оролцсон.<ref>{{Cite web|date=3 January 2019|title=Echo & The Bunnymen's Ian McCulloch Taks Influencing Friend Chris Martin|url=https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104024655/https://www.yahoo.com/entertainment/echo-amp-bunnymens-ian-mcculloch-talks-influencing-friend-chris-martin-id-turn-tell-lyrics-bit-s-231307412.html|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Yahoo! Entertainment}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 August 2002|title=Coldplay – Going Out of My Head|url=http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020112623/http://www.vh1.com/artists/interview/1456997/08132002/coldplay.jhtml|archive-date=20 October 2012|access-date=3 January 2022|publisher=VH1}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 2002 |title=Chris Talks Us Through Rush of Blood to the Head |url=http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408163645/http://www.coldplay.com/content/ezine/documents/ezine6.pdf |archive-date=8 April 2008 |access-date=8 November 2026 |magazine=Coldplay E-Zine |page=5 |issue=6}}</ref><ref name="TWISTEDREF">{{Cite web |date=11 March 2006 |title=X&Y from A to Z |url=http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212101333/http://music.yahoo.com/read/interview/25476511 |archive-date=12 December 2008 |access-date=3 January 2022 |website=Yahoo! Music}}</ref><ref name="TWISTEDREF" /><ref>{{Cite magazine|date=12 January 2005|title=Coldplay Goes Back to Basics on New Album|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105015932/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-goes-back-to-basics-on-new-album-64571/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 May 2008|title=Viva la Vida Biography|url=https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032557/https://www.coldplay.com/viva-la-vida-biography/|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|publisher=Coldplay}} * {{Cite web|date=7 June 2008|title=Nice Tunes From Nice Boys: As You Were, Coldplay|url=https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104032552/https://www.theguardian.com/music/2008/jun/08/popandrock1|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Observer}}</ref><ref>{{Cite web|date=14 June 2018|title=Brian Eno Reveals The Creative Secrets Behind His New Art|url=https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701170820/https://www.redbull.com/in-en/theredbulletin/brian-eno-interview|archive-date=1 July 2022|access-date=3 January 2022|publisher=Red Bull}} * {{Cite web|date=4 June 2013|title=Meet Jon Hopkins – The Next Brian Eno|url=http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205055311/http://www.theguardian.com/music/2013/jun/04/jon-hopkins-interview-brian-eno|archive-date=5 December 2021|access-date=3 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 October 2011|title=Coldplay's Mylo Xyloto Has Mass Appeal|url=https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|access-date=16 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122171439/https://www.npr.org/2011/10/24/141654218/coldplays-mylo-xyloto-has-mass-appeal|archive-date=22 January 2015|url-status=live|publisher=NPR}}</ref> 2014 онд [[Пол Эпворт]] ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' цомгийн бүтээлд оролцжээ. Продюсер [[Авичи|Тим Берглинг]] болон [[Madeon]] нар мөн хамтран ажилласан нь «[[A Sky Full of Stars]]» зэрэг дууг бүжгийн хөгжмийн өнгө аястай болгоход нөлөөлсөн. Дараа жил гарсан ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомогт [[Stargate (record producers)|Stargate]] продюсерийн хослол ажиллажээ. Хамтлагтай олон жил хамтарсан хүмүүсийн тоонд [[Давиде Росси]], Билл Рако, [[Рик Симпсон]], Дэн Грин нар багтдаг. Сүүлийн гурвыг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019) цомогт «The Dream Team» гэж нэрлэсэн бөгөөд дөрвүүлээ ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн үеэс хамтарч ажилласан. Ес дэх цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' (2021)-т Шведийн продюсер [[Макс Мартин]]ыг урьжээ. «People of the Pride» дууны эхлэл нь [[Бейонсе]]гийн [[Global Citizen Festival]] дахь тоглолтоос санаа авсан бол «[[Coloratura|Coloratura»]] дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн бүтээлтэй харьцуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=7 March 2014|title=Coldplay Work with Producer Paul Epworth on New Album Ghost Stories|url=https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104044504/https://www.nme.com/news/music/nme-642-1227901|archive-date=4 January 2022|access-date=9 March 2026|website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 August 2016 |title=Top 5 Madeon Songs You Didn't Know He Produced |url=https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104050234/https://www.billboard.com/music/music-news/madeon-hit-songs-produced-by-list-7476187/ |archive-date=4 January 2022 |access-date=9 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 April 2014|title=Listen: Coldplay's New Song A Sky Full of Stars, Produced by Avicii|url=https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230005852/https://consequence.net/2014/04/listen-coldplays-new-song-a-sky-full-of-stars-produced-by-avicii/|archive-date=30 December 2021|access-date=3 January 2022|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=4 December 2015|title=Coldplay A Head Full of Dreams Album Review|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713014435/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/a-head-full-of-dreams-204795/|archive-date=13 July 2018|access-date=4 January 2022|magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite press release |date=28 June 2016 |title=Coldplay Musical Collaborator Davide Rossi Performs with Band in a Rare On-Stage Appearance at Glastonbury Music Festival |url=https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230225152530/https://www.globenewswire.com/en/news-release/2016/06/28/852111/38160/en/COLDPLAY-MUSICAL-COLLABORATOR-DAVIDE-ROSSI-PERFORMS-WITH-BAND-IN-A-RARE-ON-STAGE-APPEARANCE-AT-GLASTONBURY-MUSIC-FESTIVAL.html |archive-date=25 February 2023 |access-date=25 February 2023 |publisher=GlobeNewswire}}</ref><ref name="DREAMTEAM">{{Cite web |date=11 March 2021 |title=Coldplay Producers Rik Simpson and Dan Green on Global Production and Nailing Live Streams |url=https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326035156/https://musictech.com/features/interviews/rik-simpson-dan-green-coldplay-everyday-life/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=25 February 2023 |website=MusicTech}}</ref><ref name="DREAMTEAM" /><ref>{{Cite web|date=20 July 2021|title=Coldplay Announce New Album Music of the Spheres|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720151307/https://pitchfork.com/news/coldplay-announce-new-album-music-of-the-spheres/|archive-date=20 July 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=12 October 2021|title=Coldplay on BTS, Beyoncé and How Their New Max Martin-Produced Album Came to Be|url=https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012130804/https://ew.com/music/coldplay-music-of-the-spheres/|archive-date=12 October 2021|access-date=4 January 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref><ref name="FLOYD" /> === Амьд тоглолтууд === [[File:A Head Full of Dreams Tour, Wembley Stadium (cropped).jpg|thumb|upright=1.15|alt=Харанхуй цэнгэлдэх хүрээлэнд тайзны гэрлүүд асаж буй нь|Coldplay 2016 оны [[A Head Full of Dreams Tour]]-ийн үеэр [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д. Хамтлаг акустик тоглолт хийх жижиг нэмэлт тайзтай байв.]]<ref>{{Cite web|date=5 August 2016|title=Concert Review: Coldplay Bursts Into Consol with a Colorful Concert|url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806161328/https://www.post-gazette.com/ae/music/2016/08/05/Coldplay-dreams-in-vivid-color-at-Consol/stories/201608050150|archive-date=6 August 2016|access-date=6 January 2022|website=Pittsburgh Post-Gazette|url-access=subscription}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолт бүрээ өөрийн гэсэн гайхамшигтай, гэрлээр дүүрэн үзүүлбэр болгохыг зорьдог хэмээн үнэлэгддэг. Тэдний тоглолтод [[салют]], [[лазер]] болон [[конфетти]] цацах төхөөрөмжийг өргөн хэрэглэдэг. ''[[Pollstar]]'' хэвлэл тэднийг амьд тоглолтод [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлч гэж дурдсан бөгөөд уг аргыг өргөн дэлгэрүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг. ''[[Live in Buenos Aires (Coldplay album)|Live in Buenos Aires]]'' (2018) цомгийг шүүмжилсэн ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Сэм Содомски тэднийг «XXI зууны хамгийн тогтвортой амжилттай амьд тоглолтын хамтлагуудын нэг» гэж тодорхойлжээ. ''[[The Guardian]]''-ы [[Алексис Петридис]] хамтлагийн дууны жагсаалтууд нь тэд хэрхэн асар их амжилтад хүрч, түүнийгээ хадгалсныг баттай сануулдаг хэмээн бичсэн. Хоёр шүүмжлэгч Мартин дуу бүрийн хооронд үзэгчидтэй тогтмол харилцдагийг мөн онцолсон.<ref name="LIBPR">{{Cite web|date=13 December 2018|title=Coldplay: Live in Buenos Aires Album Review|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020104917/https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-live-in-buenos-aires/|archive-date=20 October 2021|access-date=4 January 2022|website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 June 2017|title=Coldplay Review: Charge of the Bright Brigade|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210530181009/https://www.theguardian.com/music/2017/jul/16/coldplay-live-review-principality-stadium-cardiff-a-head-full-of-dreams-tour|archive-date=30 May 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=8 March 2026 |website=Pollstar}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |date=3 December 2019 |title=Coldplay's Plastic Problem: What Will Become of Those Glowing Wristbands? |website=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=20 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809113821/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/coldplays-plastic-problem-will-become-glowing-wristbands/ |archive-date=9 August 2022 |issn=0307-1235}}</ref><ref name="LIBPR" /><ref>{{Cite web|date=13 October 2021|title=Coldplay Review – Lasers, Confetti and Ed Sheeran In Extravagant Return|url=https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205062430/https://www.theguardian.com/music/2021/oct/13/coldplay-review-shepherds-bush-empire-ed-sheeran-music-of-the-spheres|archive-date=5 December 2021|access-date=5 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Гэхдээ [[Ghost Stories Tour]] (2014) аялан тоглолтын үеэр Coldplay [[Рояал Альберт Холл]], Нью-Йоркийн [[Beacon Theatre (New York City)|Бикон театр]] зэрэг газарт харьцангуй цөөн үзэгчтэй, ойр дотно тоглолтууд хийжээ. Тоглолтод [[лазер арф]] болон [[reactable]] зэрэг шинэ хөгжмийн төхөөрөмж ашигласан. Байгаль орчны асуудлыг харгалзан ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' (2019)-ийн хувьд ч төстэй арга сонгож, буяны жижиг тоглолтууд болон Йорданы [[Амманы цайз]]аас тусгай шууд дамжуулалт хийсэн. Эдгээр тоглолтыг шүүмжилсэн ''[[NME]]''-ийн Дэн Стаббс «Coldplay тайзан дээр л жинхэнэ утгаараа амилж, тэнд л тэдний мөн чанар хамгийн тод харагддаг» гэжээ. 2022 онд Чемпион [[The Flaming Lips]] хамтлаг тоглолтыг хэрхэн зугаатай, сонирхолтой болгох талаарх тэдний төсөөлөлд ихээхэн нөлөөлснийг дурдсан. Америкийн уг хамтлагийн тоглолт «гайхшрал, хөгжилтэй мэдрэмж» төрүүлдэг нь Coldplay-д маш их таалагддаг байжээ.<ref>{{Cite web|date=17 April 2017|title=Coldplay Announces 2014 Tour Dates|url=https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173754/https://consequence.net/2014/04/coldplay-announces-2014-tour-dates/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 March 2014|title=Coldplay Introduces Ghost Stories in Intimate Concert|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20251116023833/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-introduces-ghost-stories-intimate-690645/|archive-date=16 November 2025|access-date=23 July 2017|work=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web|date=17 July 2014|title=XL Creates A Sky Full of Video for Coldplay|url=https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105173801/https://www.avinteractive.com/news/display/xl-creates-sky-full-video-coldplay-17-07-2014/|archive-date=5 January 2022|access-date=9 March 2026|website=AV}}</ref><ref>{{Cite news|date=21 November 2019|title=Coldplay To Pause Touring Until Concerts Are Environmentally Beneficial|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174329/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-50490700|archive-date=23 June 2020|access-date=21 November 2019|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 November 2019|title=Coldplay Review – Still The Masters of the Sweeping Statement|url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021130117/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london|archive-date=21 October 2021|access-date=5 January 2022|newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="JORDAN">{{Cite magazine |date=25 November 2019 |title=Inside Coldplay's Spectacular Sermon On The Mount In Jordan |url=https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311042409/https://www.nme.com/features/stand-love-peace-brotherhood-inside-coldplays-spectacular-sermon-mount-amman-jordan-2578014 |archive-date=11 March 2020 |access-date=5 January 2022 |magazine=NME}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=6 June 2022 |time=9:40 to 10:25 |title=Going Green: How Coldplay Made Their Latest Stadium Tour One of the Most Sustainable Ever |url=https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8&feature=emb_title |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610220203/https://www.youtube.com/watch?v=7g0f-kU0YO8 |archive-date=10 June 2022 |access-date=10 June 2022 |via=[[YouTube]]}}</ref> === Хувцаслалт ба дүрслэлийн хэв маяг === Хамтлагийн гишүүд хувийн амьдралдаа энгийн хувцасладаг боловч цомог бүрийн сурталчилгаанд өөр өөр хувцас, дүрслэлийн хэв маяг сонгож иржээ. [[The Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен анхны жилүүдэд тэдний хувцаслалт оюутнуудын түгээмэл өмсдөг юүдэнтэй цамц, кордрой өмднөөс нэг их ялгардаггүй байсныг тэмдэглэжээ. Мартин [[Make Trade Fair]] уриатай цамц өмсөж, тус байгууллагын логоны янз бүрийн хэлбэрийг гарынхаа ар талд бичдэг байв. [[Бодо код]]ын дүрслэл бүхий хавтастай ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн сурталчилгаанд хамтлагийнхан хар цамц, хүрэм, хослол, өмдийг цагаан гуталтай хослуулан өмсжээ. Мартин үүнийг нэг багийн хэсэг гэдгээ мэдрэхэд «тайван, итгэлтэй» болгодог хэмээн тайлбарласан. 2007 онд хамтлаг стилист Бет Фентонтой хамтран ажиллаж, хувцаслалт нь цомгийн «ертөнц» болон өгүүлж буй түүхтэй нийцэхийг зорих болов. [[Стелла Маккартни]] болон Сара Жоуэттээр дамжин түүнтэй танилцсан бөгөөд тэд ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийн хувцсыг бүтээхэд тусалжээ. Загварын санааг [[Битлз]]ийн ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967), [[Францын хувьсгал]]ын үеийн цэргийн хүрэмнүүдээс авсан. 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д Мартин өмссөн хувцас [[Викториа ба Альбертын музей]]н байнгын цуглуулгад оржээ. ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-ийн үеэр хамтлаг граффити урлагаас санаа авч, гудамжны зураач Паристай хамтран хөгжмийн зэмсэг, цомгийн хавтас, тайзыг чимэглэсэн. Харин ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014)-т Мила Фюрстовагийн гунигтай сийлбэр бүтээлүүдийг сонгон ашигласан. Тусгайлан оёсон хувцсаас татгалзаж, энгийн боловч бараан өнгийн хувцас руу буцжээ.<ref>{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Coldplay Emboba en Barcelona: Pop Épico y Un Despliegue Tecnológico Deslumbrante |trans-title=Coldplay Stunned in Barcelona: Epic Pop and a Dazzling Technological Display |url=https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530083318/https://elpais.com/espana/catalunya/2023-05-24/coldplay-emboba-en-barcelona-pop-epico-y-un-despliegue-tecnologico-deslumbrante.html |archive-date=30 May 2023 |access-date=17 June 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL">{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Coldplay Review: Ed Sheeran Joins the Stadium Titans for a Rousing, Intimate, Homecoming |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015083329/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/coldplay-review-ed-sheeran-joins-stadium-titans-rousing-intimate/ |archive-date=15 October 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=25 October 2011 |title=El Estilo de Chris Martin |trans-title=Chris Martin's Style |url=https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619124451/https://www.revistagq.com/moda/galerias/el-estilo-de-chris-martin/7901 |archive-date=19 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=GQ España |language=es}} * {{Cite magazine |date=30 September 2003 |title=Coldplay Fight for Fair Trade |url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250108140656/https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/coldplay-fight-for-fair-trade-238579/ |archive-date=8 January 2025 |access-date=9 December 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 June 2005 |title=Coldplay's Album Cover Decoded (And You Thought the Lyrics Were Geeky...) |url=https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618190137/https://www.mtv.com/news/apwxlb/coldplays-album-cover-decoded-and-you-thought-the-lyrics-were-geeky |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref><ref name="TIOBE">{{Cite web |date=27 May 2005 |title=The Importance of Being Earnest |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203121642/https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |archive-date=3 December 2021 |access-date=5 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="TIOBE" /><ref name="FENTON">{{Cite web |date=19 November 2020 |title=Behind the Image: Beth Fenton on Clothes Speaking for You |url=https://models.com/oftheminute/?p=135084 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618002314/https://models.com/oftheminute/?p=135084 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Models}}</ref><ref name="FENTON" /><ref>{{Cite web |date=12 June 2023 |title=Viva la Vida or Death and All His Friends: Behind Coldplay's Sonic Revolution |url=https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618024602/https://www.thisisdig.com/feature/viva-la-vida-or-death-and-all-his-friends-coldplay-album-story/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Dig!}} * {{Cite web |date=22 June 2008 |title=Coldplay Turns Up the Heat with Viva la Vida |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104025911/https://www.latimes.com/entertainment/la-ca-coldplay22-2008jun22-story.html |archive-date=4 January 2023 |access-date=18 June 2023 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 June 2010 |title=Chris Martin's Viva la Vida Costume |url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618183227/https://collections.vam.ac.uk/item/O1160566/chris-martins-iviva-la-vidai-rock-and-pop-jowett-sara/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=18 June 2023 |publisher=V&A Museum}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2012 |title=Interview: Paris, Coldplay's Artist in Residence (Pt 2) |url=https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618203936/https://www.coldplay.com/interview-paris-coldplays-artist-in-residence-pt-2/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="FURSTOVA">{{Cite magazine |date=6 March 2014 |title=Pass Notes: Mila Fürstová |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618213206/https://www.harpersbazaar.com/uk/culture/bazaar-art/news/a26201/pass-notes-mila-furstova/ |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Ghost Stories |author=Coldplay |year=2014 |publisher=Parlophone |location=Europe |type=CD liner notes |id=825646305919}}</ref> [[File:Coldplay - Global-Citizen-Festival Hamburg 14 (cropped).jpg|thumb|alt=Coldplay тайзан дээр хөгжмийн зэмсгүүдтэйгээ тоглож буй нь|[[A Head Full of Dreams]] (2015) цомгийн үеийн хамтлагийн өнгөлөг хэв маяг нь цомгийн өөдрөг аялгууг илэрхийлжээ]] Энэ үеэс Мартин [[Love Button Global Movement]] байгууллагын тэмдгийг зүүж эхэлсэн бөгөөд энэ нь түүний таних тэмдэг болсон. Уг байгууллага хувь хүмүүс болон хамт олны «сайн үйлсээр» дэлхийг өөрчлөхийг зорьдог. ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015)-д зориулсан хувцаснууд 1970-аад оны [[tie-dye]] будалт, [[калейдоскоп]]ын дүрслэлээс санаа авсан тод өнгийн хээтэй байв. Берриманы хүрэм, Бакланд ба Чемпионы цамцнуудад цомгийн хавтасны [[давхарласан тойргийн тор|«амьдралын цэцэг»]] хээг оруулсан. Мартин тусгайлан хийлгэсэн [[Air Jordan]] пүүзээрээ хэвлэлийн анхаарал татжээ. Хөгжмийн зэмсгүүдийг янз бүрийн наалтаар чимэглэж, заримд нь хамтлагийн гишүүдийн хүүхдүүдийн нэрийг бичсэн байв. Фентон 2016 онд хамтлагийн хувцсыг ихэвчлэн [[Rag & Bone]], [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]-ээс сонгодог гэжээ. Гурван жилийн дараа Бакландын элэнц өвөөгийн гэрэл зураг ''[[Everyday Life]]'' (2019) цомгийн хуучны хэв маягийн эх сурвалж болж, дүр төрхийг нь «1919 оны, сепиа өнгөтэй жааз хамтлаг» гэж дүрсэлсэн. Мөн [[Арабын ертөнц]]ийн соёлын элементийг тод тусгасан. ''[[Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг сурталчлахдаа хувцас, зураг авалтад сансар огторгуйн сэдвийг оруулжээ. Хувцаснуудыг Берриманы өмнөх жил байгуулсан загварын [[Applied Art Forms]] брэндээс сонгосон. Гишүүн бүр үндсэн хувцсаа өөрөө сонгож, хатгамал, нөхөөсөөр өөрчилсөн байна.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Jennifer Lawrence Spotted Wearing Chris Martin's Love Button |url=https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230618230457/https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/jennifer-lawrence-spotted-wearing-chris-martins-love-button-26435 |archive-date=18 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Now to Love}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2023 |title=Coldplay Levará Pessoas em Situação de Rua para Assistir ao Show da Banda em São Paulo |trans-title=Coldplay Will Take Homeless People to Watch Their Show in São Paulo |url=https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329111246/https://www.cnnbrasil.com.br/entretenimento/coldplay-levara-pessoas-em-situacao-de-rua-para-assistir-ao-show-da-banda-em-sao-paulo/ |archive-date=29 March 2023 |access-date=31 May 2023 |publisher=CNN Brasil |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=Chris Martin de Coldplay Tiene Exactamente 8 Prendas en Su Armario |trans-title=Coldplay's Chris Martin Has Exactly 8 Pieces in His Closet |url=https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620012610/https://www.revistagq.com/moda/fashion-news/galerias/chris-martin-coldplay-looks-camisetas/11163 |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=GQ |language=es}}</ref><ref name="AHFODFILM">{{Cite AV media |title=Coldplay: A Head Full of Dreams |author=Mat Whitecross |date=2018 |publisher=Trafalgar Releasing |location=United Kingdom |type=documentary}}</ref><ref name="AJFOOT">{{Cite web |date=18 August 2016 |title=The Story Behind Chris Martin's Signature Air Jordans |url=https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230620212515/https://footwearnews.com/fashion/celebrity-style/chris-martin-coldplay-story-behind-crazy-air-jordan-sneakers-photos-248350/ |archive-date=20 June 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Footwear News}}</ref><ref name="AHFODFILM" /><ref name="AJFOOT" /><ref name="WHISKY">{{Cite web |date=22 November 2019 |title=Coldplay 酷玩樂團 / 偉大日常 |trans-title=Coldplay / Everyday Life |url=https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025230242/https://www.warnermusic.com.tw/products/coldplay-everyday-life |archive-date=25 October 2020 |access-date=21 June 2023 |language=zh|publisher=Warner Music Taiwan}}</ref><ref name="HALL" /><ref name="WHISKY" /><ref name="HALL" /><ref>{{Cite web |date=16 October 2023 |title=Noch Ein Musiker Mit Einem Modelabel? |trans-title=Another Musician with a Fashion Label? |url=https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016231532/https://www.welt.de/iconmagazine/fashion/article247774598/Coldplays-Guy-Berryman-Noch-ein-Musiker-mit-einem-Modelabel.html |archive-date=16 October 2023 |access-date=17 October 2023 |website=Welt |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 September 2024 |title=Guy Berryman: Ο Μπασίστας Των Coldplay Στη Vogue Greece |trans-title=Guy Berryman: Coldplay's Bass Player in Vogue Greece |url=https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906023257/https://vogue.gr/living/guy-berryman-o-mpasistas-ton-coldplay-sti-vogue-greece/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=Vogue Greece |language=el}}</ref> == Амжилт, шагналууд == *''Үндэн өгүүллэг: [[Coldplay хамтлагийн авсан шагнал болон номинацууд]]'' Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн амжилттай хамтлаг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> Дэлхий даяар 170 сая гаруй бичлэг борлуулсан тэд [[Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] нэг юм.<ref>{{Cite web |date=11 October 2026 |title=The 30 Best Songs of the 2000s, Ranked |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/best-songs-of-the-2000s-ranked/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/7IB6x |archive-date=12 October 2026 |access-date=11 October 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Хамтлагийн ''[[Parachutes]]'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) болон ''[[X&Y]]'' (2005) цомгууд бүгд [[Их Британийн хамгийн их борлуулалттай цомгуудын жагсаалт|Их Британийн түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай 50 цомгийн]] жагсаалтад багтсан бөгөөд тус жагсаалтад гурван цомгоо багтаасан хамтлагийн дээд амжилтыг тогтоожээ.<ref>{{Cite web |date=22 July 2026 |title=The Biggest Albums of All Time on the Official UK Chart |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722224451/https://www.officialcharts.com/chart-news/biggest-albums-all-time-uk/ |archive-date=22 July 2026 |access-date=23 July 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> ''X&Y'' цомог худалдаанд гарах үедээ Их Британийн түүхэнд хамгийн хурдан борлуулалттай гурав дахь цомог болж байв.<ref>{{Cite web|url=http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |title=50 Fastest Selling Albums Ever |date=27 April 2011 |website=NME |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021140850/http://www.nme.com/photos/50-fastest-selling-albums-ever/213617/1/1 |archive-date=21 October 2012 |url-status=dead |access-date=1 February 2026}}</ref> 2008 онд "[[Viva la Vida]]" дуу [[Род Стюарт]]ын "[[Maggie May]]" (1971) дуунаас хойш [[Их Британийн синглийн жагсаалт]] болон АНУ-ын [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болжээ.<ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250405104028/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=5 April 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> Уг дуутай ижил нэртэй ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' цомог нь 2000-аад оны үед АНУ-д хамгийн өндөр [[цахим хөгжмийн борлуулалт]]тай цомог болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=9 December 2009 |title=Eminem and The Beatles: The Top-Selling Artists of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214184302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/eminem-and-the-beatles-the-top-selling-artists-of-the-2000s-249639/ |archive-date=14 December 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> 2013 онд Coldplay хамтлаг ''[[Forbes Celebrity 100|Forbes Celebrity 100]]'' жагсаалтад дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий Британийн алдартнуудаар нэрлэгдсэн байна.<ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref> Дараа жил нь тэд [[Spotify]] платформд нэг тэрбум сонсолтын босгыг давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=10 December 2018 |title=Celebrating a Decade of Discovery on Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212020218/https://newsroom.spotify.com/2018-10-10/celebrating-a-decade-of-discovery-on-spotify/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025 |publisher=Spotify Newsroom}}</ref> [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтод оролцсон нь хамтлагуудын дундаас тухайн үеийн хамгийн олон үзэгчтэй тоглолт болж, Coldplay-г 2016 онд Google-ээр хамгийн их хайгдсан хамтлаг болоход нөлөөлжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 February 2024 |title=Here Are the Top 10 Most-Watched Super Bowl Halftime Shows |url=https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216015522/https://www.billboard.com/lists/most-watched-super-bowl-halftime-shows/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Billboard}} * {{Cite web |date=14 December 2016 |title=Google Reveals 2016's Most Searched Artists and Songs |url=https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042433/https://www.complex.com/pigeons-and-planes/2016/12/2016-most-googled-musicians-and-songs |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Complex}}</ref> Мөн онд хамтлаг [[Гластонберийн наадам]]ын гол уран бүтээлчээр дөрөв дэх удаагаа оролцож, хөгжмийн уран бүтээлчдийн дунд шинэ дээд амжилт тогтоожээ.{{efn|Coldplay 2024 онд Гластонберийн наадмын гол уран бүтээлчээр тав дахь удаагаа оролцсоноор уг амжилтаа ахиулсан.<ref>{{Cite web |date=14 March 2024 |title=Dua Lipa, Coldplay and SZA to Headline 2024 Glastonbury Festival |url=https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314124819/https://www.theguardian.com/music/2024/mar/14/2024-glastonbury-festival-lineup-dua-lipa-coldplay-sza-shania-twain |archive-date=14 March 2024 |access-date=14 March 2024 |website=The Guardian}}</ref>}} 2021 онд "[[My Universe]]" дуу ''Billboard'' Hot 100 жагсаалтын тэргүүн байрт шууд дебют хийсэн Британийн хамтлагийн анхны дуу болсон байна.<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022}}</ref> Coldplay хамтлаг аялан тоглолтуудаасаа нийт 2.48 тэрбум ам.долларын орлого олжээ.<ref>{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> [[A Head Full of Dreams Tour]] (2016–2017) болон [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолтууд нь [[Бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын]] тоонд багтдаг бөгөөд<ref>{{Cite magazine |date=16 August 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres World Tour Is the Biggest Rock Tour of All Time |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820094143/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-biggest-rock-tour-of-all-time-music-of-the-spheres-1235754741/ |archive-date=20 August 2024 |access-date=16 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> сүүлийнх нь [[Хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолтуудын жагсаалт|бүх цаг үеийн хамгийн олон үзэгчтэй аялан тоглолт]] болсон юм.<ref>{{Cite magazine |date=29 August 2024 |title=Coldplay Tops July Boxscore Report as Tour Surpasses $1 Billion in Grosses |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829153154/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-tour-1-billion-dollar-grosses-1235762768/ |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref> 2024 онд Coldplay Их Британийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр XXI зуунд хамгийн олон удаа тоглогдсон хамтлагаар нэрлэгджээ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2024 |title=Coldplay Triumphs Over Queen for Title of Most Played British Group of 21st Century |url=https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008202626/https://www.music-news.com/news/UK/176797/Coldplay-triumphs-over-Queen-for-title-of-most-played-British-group-of-21st-century |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024 |website=Music News}}</ref> Дараа жил нь тэд Spotify платформд [[Spotify-ийн хамгийн олон сонсогчтой уран бүтээлчдийн жагсаалт|сарын 100 сая сонсогчийн босгыг]] давсан анхны хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109093628/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=9 November 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}</ref> Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон тооны шагнал хүртэж, нэр дэвшсэн бөгөөд [[Brit Awards]] шагнал гардуулах ёслолын түүхэнд хамгийн олон шагнал хүртэж, хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн хамтлаг болсон байна. Тэд нийт 32 удаа нэр дэвшиж, есөн шагнал хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=4 May 2021 |title=Coldplay to Open the 2021 BRIT Awards |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210144916/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-will-perform-at-the-2021-brit-awards__33056/ |archive-date=10 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Official Charts Company}} * {{Cite web |title=BRITs Hall of Fame: The 20 Biggest BRIT Awards Winners in History |url=https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228053054/https://www.capitalfm.com/events/brits/photos/hall-of-fame/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Capital FM}}</ref> Тэд [[Brit Award for British Album of the Year|Их Британийн оны шилдэг цомог]] шагналыг гурван удаа, [[Brit Award for British Group|Их Британийн шилдэг хамтлаг]] шагналыг дөрвөн удаа хүртсэн анхны уран бүтээлчид бөгөөд эдгээр хоёр төрөлд хамгийн олон удаа нэр дэвшсэн амжилтыг мөн эзэмшдэг.<ref>{{Cite magazine |date=19 December 2019 |title=Will BTS Finally Win a Brit Award? (And More Burning Questions About the 2022 Brits) |url=https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203222/https://www.billboard.com/music/awards/brit-awards-nominations-burning-questions-bts-elton-john-1235012595/ |archive-date=19 December 2021 |access-date=16 January 2022}}</ref> Coldplay [[Грэммийн шагнал]]д нийт 39 удаа нэр дэвшиж, долоон шагнал хүртсэн байна. Үүнд [[Грэммийн оны шилдэг дууны шагнал|Оны шилдэг дуу]] болон [[Грэммийн оны шилдэг бичлэгийн шагнал|Оны шилдэг бичлэг]] шагналыг тус бүр нэг удаа хүртсэн амжилт багтдаг. Мөн [[Грэммийн оны шилдэг цомгийн шагнал|Оны шилдэг цомог]] төрөлд гурван удаа нэр дэвшжээ.<ref>{{Cite web |date=15 November 2022 |title=Jonny Buckland |url=https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111135429/https://www.grammy.com/artists/jon-buckland/8655 |archive-date=11 January 2023|access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref> 2009 оны 1-р сард хамтлаг уран бүтээлийн амжилт болон хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөө үнэлүүлэн [[NRJ Music Awards|NRJ-ийн хүндэт шагнал]] хүртжээ.<ref>{{Cite web |date=19 January 2009 |title=NRJ Awards: Katy Perry Given Rihanna's Award by Mistake |url=http://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107151555/https://www.theguardian.com/music/2009/jan/19/katy-perry-rihanna-award-mixup |archive-date=7 November 2021 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> Дараа жил нь [[Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиогч, хэвлэн нийтлэгчдийн нийгэмлэг|ASCAP]]-ийн Лондонгийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос «Оны шилдэг дуу зохиогчид» шагналыг хүртсэн бөгөөд<ref>{{Cite web |date=14 October 2010 |title=Coldplay Win ASCAP Songwriting Award |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226184821/https://www.nme.com/news/music/coldplay-246-1293602 |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=NME}}</ref> өмнө нь 2003 онд [[Ivor Novello Awards]] шагнал гардуулах ёслолоос мөн ижил шагнал хүртэж байжээ.<ref>{{Cite news |date=22 April 2003 |title=Ivor Novello Awards 2003 Winners |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |access-date=16 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122142114/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2966887.stm |archive-date=22 November 2021}}</ref> ''[[The Hunger Games: Catching Fire]]'' (2013) киноны дууны цомогт багтсан "[[Atlas (Coldplay song)|Atlas]]" сингл нь<ref>{{Cite web |date=16 December 2013 |title=Atlas é Indicada ao Critics' Choice Awards 2014 |trans-title=Atlas Is Nominated For The 2014 Critics' Choice Awards |url=http://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226185553/https://coldplaybrasil.com/2013/12/atlas-e-indicada-ao-critics-choice-awards-2014/ |archive-date=26 December 2021 |access-date=16 January 2022 |website=Coldplay Brasil |language=pt}}</ref> [[19 дэх удаагийн Critics' Choice Awards]] шагналд нэр дэвшиж, [[87 дахь удаагийн Оскарын шагнал гардуулах ёслол]]ын урьдчилсан нэрсийн жагсаалтад багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=13 December 2014 |title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist |url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519122353/https://www.rollingstone.com/movies/movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/ |archive-date=19 May 2020 |access-date=16 January 2022}}</ref> 2014 онд [[Fuse (TV channel)|Fuse]] телевиз Coldplay-г бүх цаг үеийн хамгийн олон шагнал хүртсэн хамтлагуудын зургаадугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=6 March 2014 |title=100 Most Award-Winning Artists |url=http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_award_winning_artists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105014247/http://www.tvtango.com/series/one_hundred_most_Award_winning_artists |archive-date=5 January 2022 |access-date=12 September 2020 |website=TV Tango}}</ref> Хоёр жилийн дараа хамтлаг [[NME Awards]] шагнал гардуулах ёслолын «Godlike Genius» хүндэт шагналын эзнээр тодорчээ. Уг шагналыг хөгжмийн салбарт анхдагч болж, онцгой хувь нэмэр оруулсан хөгжмийн алдартнуудын уран бүтээлийн замналыг үнэлэн олгодог байна.<ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Түүнчлэн Coldplay хамтлаг [[American Music Awards]]-аас хоёр, [[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]]-аас ес, [[MTV Video Music Awards]]-аас найм, [[Juno Awards]]-аас гурав, [[Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадам|Каннын олон улсын бүтээлч байдлын наадмаас]] хоёр мөнгөн шагнал хүртжээ. Мөн тэд [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтууд|Гиннесийн дэлхийн 16 дээд амжилт]] тогтоосноос аравыг нь эзэмшсэн хэвээр байна. 2022 оны 5-р сард гарсан мэдээллээр, хамтлагийн гишүүдийн нийт хөрөнгө (Фил Харвиг оруулалгүйгээр) 471 сая фунт стерлингээс давсан хэмээн тооцоологдож, тэднийг [[Хөрөнгийн хэмжээгээр эрэмбэлсэн хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт|дэлхийн хамгийн чинээлэг хөгжмийн уран бүтээлчдийн]] тоонд багтаажээ.<ref name="RICH">{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Coldplay's Chris Martin Net Worth – Sunday Times Rich List 2023 |url=https://www.thetimes.com/sunday-times-rich-list/profile/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627155828/https://www.thetimes.com/article/chris-martin-coldpay-net-worth-sunday-times-rich-list-fbv8j5mvh |archive-date=27 June 2024 |access-date=4 March 2026 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> == Өв, нөлөө == {{Гол|Coldplay хамтлагийн соёлын нөлөө}} [[File:ColdplayCWB210323 (6 of 6).jpg|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд тоглолтын дараа тайзан дээр үзэгчдэд мэхийн ёслохоор бэлтгэж буй нь|Coldplay хамтлаг 2023 онд [[Куритиба]] хотын [[Эстадио Коуто Перейра]] цэнгэлдэх хүрээлэнд]] Coldplay хамтлагийг XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref> ''[[Firstpost]]'' хэвлэлийн Лакшми Говиндражан Жавери хамтлагийг «өөрсдийгөө шинэчлэн өөрчлөх урлагийг төгс эзэмшсэн» хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар, энэхүү чадвар нь Coldplay-гаас урам зориг авдаг уран бүтээлчдийн хүрээг тэлж, дэлхийн олон орны [[Cultural impact of Coldplay#Creative inspiration|олон нийтэд танигдсан болон бие даасан хөгжмийн уран бүтээлчдэд]] нөлөөлсөн, төрөл жанрын хувьд баялаг хөгжмийн өвийг бий болгосон байна.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Түүнчлэн хамтлагийн дуунуудыг бусад уран бүтээлчид олон удаа [[List of cover versions of Coldplay songs|коверлон дуулж]], бүтээлдээ хэсэгчлэн ашиглаж иржээ.<ref name="PARELES" /> Coldplay нь Их Британийн хөгжим өөрийн онцлогийг тодорхойлоход хүндрэлтэй байсан үед нийтийн хүртээл болсон рок хөгжмийг «илүү намуухан, уянгалаг» чиглэлд хөгжүүлж, дуу зохиох шинэ хэлбэрүүдийг дэлгэрүүлэхэд нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг.<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=9 March 2023 |website=Spectrum Culture}} * {{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]'' сонины хөгжмийн шүүмжлэгч [[Нил Маккормик]] Coldplay-г рок хөгжмийн цоо шинэ эрин үе рүү шилжиж буй хувьслыг илэрхийлэгч хэмээн тодорхойлсон бол,<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811213229/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref> ''[[Афиша (цахим хэвлэл)|Афиша]]'' хэвлэлийн Сергей Степанов тэднийг XXI зууны [[Битлз]] хамтлагтай зүйрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710041117/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=10 July 2025 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref> Мөн олон хэвлэл Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр суурийг [[U2]]-оос өвлөн авсан залгамжлагч хэмээн тодорхойлж ирсэн.{{efn|''[[The Guardian]]'',<ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[The New York Times]]'',<ref>{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331}}</ref> ''[[Stereogum]]''<ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref> болон ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''<ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> зэрэг хэвлэлүүдийн үнэлгээнд үндэслэв.}} Гэвч нэр хүнд, нөлөө нь өндөр хэдий ч Coldplay хамтлаг уран бүтээлийнхээ туршид олон нийт болон хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаалын зэрэгцээ шүүмжлэл ч ихээр хүлээж ирсэн тул [[Cultural impact of Coldplay#Public image|олон нийтийн үзэл бодлыг хоёр хуваадаг соёлын бэлгэ тэмдэг]] гэсэн нэр хүндтэй болжээ.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626090434/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=26 June 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref> ''[[The Ringer (website)|The Ringer]]'' хэвлэлд Майкл Бауманн хамтлагийн нэр хүнд өссөн үе нь уран бүтээлийг ёжлох, үл итгэн шүүмжлэх хандлага давамгайлж, хипстер соёл, [[Поп панк|поп панк]] хөгжмийн оргил үе болон [[Рокизм ба поптимизм|рокизмыг]] дахин сэргээх хөдөлгөөн өрнөж байсан арван жилтэй давхацсаныг онцолжээ. Түүний тайлбарласнаар, Coldplay-гийн «чин сэтгэлийн, хэнд ч аюул занал учруулахгүй, нийтэд маш ойлгомжтой» дүр төрх нь сүүлийн 40 жилийн турш ийм шинж чанартай байхад хамгийн тохиромжгүй үед бий болсон байна.<ref>{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405035239/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=5 April 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref> ''The New York Times'' сонинд нийтэлсэн нийтлэлдээ [[Жон Парелес]] тэднийг «арван жилийн хамгийн тэвчихийн аргагүй хамтлаг» хэмээн нэрлэжээ.<ref name="PARELES" /> Харин Ланре Бакаре ''[[El País]]'' сонинд Мартин бол шүтэн бишрэгчидтэйгээ сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогдож чаддаг шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлсон байна.<ref>{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]'' сонины [[Марк Бомонт (сэтгүүлч)|Марк Бомонт]] Coldplay-г өмгөөлж, цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хэмжээний томоохон тоглолтуудад анхаарлаа хандуулснаар хамтлаг бүх талын хүндлэл, итгэлийг эргүүлэн олж авсан хэмээн дүгнэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref> ''[[Veja (magazine)|Veja]]'' сэтгүүлийн Фелипе Бранко Круз Coldplay хамтлаг үзэгчдийг тоглолтыг зүгээр ажиглагч бус, түүний гол оролцогч болгон хувиргаснаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын тухай ойлголтыг шинэчилсэн хэмээн үнэлжээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref> Үүний нэг жишээ нь амьд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлтэй бугуйвч]] ашиглахыг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал байв.<ref name="POWER" /> [[Music of the Spheres World Tour]] (2022–2025) аялан тоглолт нь хамтлагийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт байгаль орчны тогтвортой хөгжлийн анхдагчдын нэг гэдгийг бататгаж, [[хүлэмжийн хий|нүүрстөрөгчийн давхар ислийн (CO₂) ялгарлыг]] [[A Head Full of Dreams Tour|өмнөх аялан тоглолт]]той харьцуулахад 59 хувиар бууруулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''[[Time (magazine)|Time]]'' сэтгүүл тэднийг дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг манлайлагчдын нэгээр нэрлэсэн байна.<ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref> [[Британийн дуу бичлэгийн аж үйлдвэрийн холбоо]] (BPI) Их Британийн хөгжмийн экспортын өсөлтөд Coldplay хамтлагийн олон улсын амжилт нөлөөлсөн болохыг хэд хэдэн удаа онцолжээ.<ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Мөн хамтлаг бүтээлч, ирээдүйг харсан маркетингийн стратеги хэрэгжүүлдэг гэдгээрээ сайшаагдсан бөгөөд XXI зууны эхэн үед интернэтийг уран бүтээлээ сурталчлах хэрэгсэл болгон ашигласан арга барилыг нь шинэлэг, хувьсгалт алхамд тооцдог.<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref> 2016 онд ''[[Q (magazine)|Q]]'' сэтгүүл Coldplay-гийн эхний таван цомгийг сүүлийн 30 жилийн шилдэг цомгуудын тоонд багтаажээ.<ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref> Хамтлагийн хоёр дахь цомог болох ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) нь [[Рок-н-роллын алдрын танхимын шилдэг 200 цомгийн жагсаалт]] болон ''[[Rolling Stone-ийн бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомог|Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн шилдэг цомгуудын жагсаалтад багтсан байна.<ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026}}</ref> Хамтлагийн соёлын нөлөө болон хөгжмийн өвийн үр дүнд тэдэнд зориулсан олон төрлийн [[Cultural impact of Coldplay#Tribute projects|хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ болон хүндэтгэлийн хамтлагууд]] бий болжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}} * {{Cite web |date=30 March 2023 |title=Blitz Apresenta Coldplay em Portugal, a Exposição |trans-title=Blitz Presents Coldplay in Portugal, the Exhibition |url=https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403114919/https://expresso.pt/blitz/2023-03-30-BLITZ-apresenta-Coldplay-em-Portugal-a-exposicao-cc81d590 |archive-date=3 April 2023 |access-date=3 April 2023 |website=Expresso |language=pt}} * {{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref> == Бусад үйл ажиллагаа == === Буяны үйл ажиллагаа === Coldplay хамтлаг нийт ашгийнхаа 10 хувийг буяны үйлсэд хандивладаг.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}} * {{Cite web |date=14 October 2021 |title=ClientEarth Reaction: Coldplay Announce Music of the Spheres Word Tour |url=https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134028/https://www.clientearth.org/latest/press-office/press/coldplay-world-tour-release/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=Client Earth}}</ref> Хандивын хөрөнгийг хамтлагийн гишүүдийн хэн нь ч шууд захиран зарцуулах боломжгүй банкны дансанд хадгалдаг байна.<ref>{{Cite news |date=4 January 2003 |title=Coldplay to Donate 10th of Earnings to Charity |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229134029/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30082906.html |archive-date=29 December 2021 |access-date=16 January 2022 |newspaper=Irish Examiner}}</ref> Тэд олон жилийн турш 30 гаруй байгууллагыг дэмжиж ирсэн бөгөөд<ref>{{Cite web|title=Coldplay: Charity Work & Causes|url=https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122050041/https://www.looktothestars.org/celebrity/coldplay|archive-date=22 January 2022|access-date=18 May 2021|publisher=Look to the Stars}}</ref> эдгээрт [[Эмнести Интернэшнл]], [[Migrant Offshore Aid Station]] болон [[Global Citizen Festival]] зэрэг байгууллага, санаачилгууд багтдаг.<ref>{{Cite web|date=17 March 2017|title=Coldplay Brings 20 Years of Music and Charity to Global Citizen Germany|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127134852/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-festival-hamburg/|archive-date=27 November 2022|access-date=29 December 2021|publisher=Global Citizen}}</ref> 2003 онд хамтлаг [[Stop Handgun Violence]] болон Future Forests байгууллагуудад хандив цуглуулах зорилгоор "[[2000 Miles]]" дууны акустик ковер хувилбарыг гаргажээ.<ref>{{Cite web |date=2003 |title=Coldplay – 2000 Miles |url=http://www.coldplay.com/pop.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050505035454/http://www.coldplay.com/pop.html |archive-date=5 May 2005 |access-date=8 April 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> Хоёр жилийн дараа тэд [[Make Poverty History]] хөдөлгөөнтэй хамтран ажиллаж, тус хөдөлгөөний телевизийн сурталчилгааны нэгэнд оролцсон байна.<ref>{{Cite news |date=6 September 2014 |title=What Happened to the Make Poverty History Movement? |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810031204/https://www.smh.com.au/national/nsw/what-happened-to-the-make-poverty-history-movement-20140905-10ciar.html |archive-date=10 August 2022 |access-date=29 December 2021 |newspaper=The Sydney Morning Herald |url-access=subscription}}</ref> Мөн 2009 онд [[Kids Company]] байгууллагад зориулсан буяны дуудлага худалдаанд Мартин анхны гитар, ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' (2000) цомгийн хавтас дээр дүрслэгдсэн бөмбөрцөг болон [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтод өмссөн хувцас зэрэг дурсгалын үнэт зүйлсээ оруулжээ.<ref>{{Cite news |title=Coldplay's Chris Martin to Auction His First Guitar for Charity |magazine=NME |url=https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091220013619/https://www.nme.com/news/coldplay/48938 |archive-date=20 December 2009}}</ref> Түүнчлэн хамтлаг [[ClientEarth]] байгууллагын ивээн тэтгэгч болсон байна.<ref>{{Cite web |date=16 November 2010 |title=Coldplay Become Patrons of ClientEarth |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=665 |archive-date=8 July 2011 |access-date=3 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref> [[File:The Ocean Cleanup Klang River interceptor.jpg|thumb|alt=Голын усан дээр байрлаж буй цагаан, хар өнгийн хуванцар хог хаягдал цуглуулах төхөөрөмж|Coldplay хамтлагийн ивээн тэтгэсэн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагын ''Neon Moon I'' төхөөрөмжийг [[Кланг гол]]д байрлуулжээ.]] 2010 онд Coldplay хамтлаг [[2010 оны Хаитийн газар хөдлөлт]]өд нэрвэгдсэн хүмүүст тусламжийн хөрөнгө босгох зорилготой ''[[Hope for Haiti Now]]'' телевизийн хандивын нэвтрүүлэгт оролцож, "A Message" дууныхаа шинэчилсэн хувилбар болох "A Message 2010"-ыг толилуулжээ.<ref>{{Cite news|title=Hope For Haiti Now Concert YouTube Broadcast Info|publisher=Coldplay|url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|url-status=dead|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100124081110/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=577|archive-date=24 January 2010}}</ref> [[Гай Берриман]] энэ талаар «Бид хүмүүсийн анхаарлыг тодорхой асуудалд хандуулж чадна. Энэ нь биднээс тийм ч их хүчин чармайлт шаардахгүй. Хэрэв хүмүүст тус болж байвал бид үүнийг хийхийг хүсдэг» хэмээн хэлжээ.<ref>{{harv|Roach|2003|p=78}}</ref> 2012 онд Album Artists байгууллага ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгийн үеийн дүрслэх урлагийн бүтээлүүдээр үзэсгэлэн зохион байгуулж, Kids Company байгууллагад зориулан 610,000 фунт стерлинг цуглуулсан байна.<ref>{{Cite tweet|number=275647685195866113|user=coldplay|title=Take a bow Coldplay fans. An incredible £610,000 raised so far from the Mylo art sale @AlbumArtists @KidsCo_Tweets. PH|author=Coldplay|date=3 December 2012|access-date=16 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308225843/https://twitter-thread.com/t/275647685195866113|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> Хоёр жилийн дараа Мартин [[Band Aid (band)|Band Aid]] буяны хөгжмийн төсөлд хоёр дахь удаагаа оролцож, [[2014 оны Эболагийн дэгдэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах зорилгоор шинэчлэн бичсэн "[[Do They Know It's Christmas?]]" дуунд хоолойгоо бичүүлжээ.<ref>{{Cite news|date=10 November 2014|title=Band Aid 30: One Direction Among Celebrity Line-Up|newspaper=The Telegraph|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|url-status=live|url-access=subscription|access-date=8 December 2015|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11220735/Band-Aid-30-line-up-revealed.html|archive-date=10 January 2022}}</ref> 2017 онд Coldplay хамтлаг [[Саутхэмптоны их сургууль]]ийн Хавдрын дархлаа судлалын төвд тодорхойгүй хэмжээний мөнгөн хандив өгсөн байна. Тус төв нь тухайн үед Их Британид хорт хавдрын дархлаа судлалын чиглэлээр дагнан ажилладаг анхны бөгөөд цорын ганц төв байжээ.<ref name="SOTON">{{Cite web |date=19 July 2017 |title=Coldplay Support University Cancer Campaign |url=https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201062852/https://www.southampton.ac.uk/news/2017/07/coldplay-cic-donation.page |archive-date=1 February 2022 |access-date=9 March 2026 |publisher=University of Southampton}}</ref> Тус байгууллага нь эмнэлзүйн туршилт болон амь аврах эмийн бэлдмэл боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор дэлхийн олон орны хавдар судлаачдыг нэгтгэн ажиллуулдаг байна.<ref name="SOTON" /> Дараа жил нь хамтлаг Artists' Project Earth байгууллагын ''Plastic Oceans Album'' цомогт хувь нэмрээ оруулжээ. Уг цомгийг 2-р сарын 20-нд Лондонд зохион байгуулсан Ocean Plastics Crisis Summit арга хэмжээний үеэр гаргасан бөгөөд хуванцар бохирдлын эсрэг олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө босгох зорилготой байв.<ref>{{Cite web|title=Artists Project Earth – Description|url=https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170503180112/https://oceanconference.un.org/commitments/?id=15302|archive-date=3 May 2017|access-date=29 December 2021|publisher=The Ocean Conference}}</ref> Мөн 2018 онд тэд Los Unidades гэсэн нууц нэрээр ''[[Global Citizen – EP 1]]'' богино хэмжээний цомгоо гаргаж, зохиогчийн эрхийн орлогыг нэн ядуурлыг арилгах чиглэлээр боловсрол, нөлөөллийн үйл ажиллагаа явуулдаг Global Citizen байгууллагад зориулжээ.<ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=Stream Coldplay's New Collaborative EP as Los Unidades|url=https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214115613/https://www.spin.com/2018/11/coldplay-los-unidades-global-citizen-ep-1-listen/|archive-date=14 February 2019|access-date=16 January 2022|website=Spin}}</ref> 2020 онд гаргасан "[[Trouble in Town (song)|Trouble in Town]]" дууны дүрс бичлэгийг [[Жорж Оруэлл]]ийн ''[[Амьтны ферм]]'' (1944) зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд уг бүтээлийн цахим дамжуулалт болон нийтлэлийн бүх орлогыг [[Innocence Project]] болон African Children's Feeding Scheme байгууллагуудад хандивлажээ.<ref>{{Cite magazine|date=12 March 2020|title=Coldplay Bring Animal Farm to the Present in Trouble in Town Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|url-status=live|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229155917/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-trouble-in-town-video-966121/|archive-date=29 December 2021|access-date=9 March 2026}}</ref> Coldplay мөн [[The Ocean Cleanup]] байгууллагыг дэмжиж, [[Малайз]]ын бохирдсон гол мөрнөөс хуванцар хог хаягдал цуглуулах хоёр усан төхөөрөмжийг ивээн тэтгэсэн байна.<ref>{{Cite web |date=30 March 2021 |title=Coldplay Sponsors Watercraft to Clean Up Polluted Rivers In Malaysia |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229150115/https://www.nme.com/news/music/coldplay-sponsors-watercraft-to-clean-up-polluted-rivers-in-malaysia-2910867 |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=NME}}</ref> ''[[The Times]]'' сонины мэдээлснээр, хамтлаг 2021 онд J Van Mars Foundation сангаараа дамжуулан байгаль орчны чиглэлийн үйл ажиллагаанд 2.1 сая гаруй фунт стерлинг хандивлажээ.<ref name="RICH" /> Байгаль орчинд ээлтэй аялан тоглолт зохион байгуулах зорилгын хүрээнд тэд One Tree Planted байгууллагатай хамтран [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын борлуулсан тасалбар бүрд нэг мод тарих ажлыг санхүүжүүлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=Coldplay's Low-Carbon World Tour |url=https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423081645/https://www.livenation.com/exclusives/483/coldplays-low-carbon-world-tour |archive-date=23 April 2024 |access-date=23 April 2024 |publisher=Live Nation}}</ref> 2023 онд Индонез улсад анхны тоглолтоо хийсний дараа Coldplay The Ocean Cleanup байгууллагатай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхээ зарлаж, [[Жакарта]] хотод голын хог хаягдал цуглуулах шинэ төхөөрөмж байрлуулжээ.<ref>{{Cite web |date=17 November 2023 |title=Coldplay Sumbang Kapal Pembersih Sampah di Sungai Cisadane |trans-title=Coldplay Donates Garbage Cleaning Boat at Cisadane River |url=https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117102816/https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20231117171020-234-1025727/coldplay-sumbang-kapal-pembersih-sampah-di-sungai-cisadane/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=9 March 2026 |publisher=CNN Indonesia |language=id}}</ref> 2024 онд хамтлаг дараа жил нь [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]] болон [[Craven Park, Hull|Крейвен Парк]]т хийх тоглолтуудын орлогын 10 хувийг [[Music Venue Trust]] байгууллагад хандивлахаа мэдэгдсэн. Энэхүү хандив нь Их Британийн орон нутгийн жижиг хөгжмийн тоглолтын газрууд болон уран бүтээлчдийг дэмжих зорилготой байв.<ref>{{Cite web |date=17 September 2024 |title=Coldplay Announce London and Hull Stadium Shows, with 10 Per Cent of Proceeds for Music Venue Trust |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240917180325/https://www.nme.com/news/music/coldplay-uk-tour-stadium-london-wembley-hull-music-venue-trust-tickets-3794308 |archive-date=17 September 2024 |access-date=17 September 2024 |website=NME}}</ref> === Улс төр болон нийгмийн идэвх === [[File:ColdplayWembley120925-177 (cropped).jpg|thumb|alt=Ягаан цамц өмссөн эрэгтэй солонгон өнгийн туг барин микрофоноор дуулж байна|[[Крис Мартин]] "[[People of the Pride]]" дууг [[солонгон туг]] барин дуулж буй нь]] Coldplay хамтлаг [[шударга худалдаа]]ны асуудлаар идэвхтэй байр суурь илэрхийлж ирсэн. Тэд [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–2003) болон [[Twisted Logic Tour]] (2005–2007) аялан тоглолтынхоо үеэр [[Oxfam]] байгууллагын [[Make Trade Fair]] санаачилгад зориулан 70,000 гаруй хүний гарын үсэг цуглуулжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=During Second Leg of US Tour, Coldplay Campaigns to Make Trade Fair |url=https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105060616/https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/during-second-leg-of-us-tour-coldplay-campaigns-to-make-trade-fair/ |archive-date=5 January 2022 |access-date=29 December 2021 |publisher=Oxfam America}}</ref> 2003 онд Мартин [[Рояал Альберт Холл]]д [[Teenage Cancer Trust]] байгууллагад зориулан зохион байгуулсан тоглолтын үеэр [[2003 оны Ирак руу довтолсон ажиллагаа|Ирак руу довтолсон цэргийн ажиллагаа]]г буруушааж, үзэгчдийг дайны эсрэг дуу дуулахыг уриалжээ.<ref>{{Cite web |date=23 March 2003 |title=Liam Gallagher Slams Chris Martin's Anti-War Stance |url=https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222181626/https://www.nme.com/news/music/oasis-684-1371607 |archive-date=22 February 2025 |access-date=29 December 2021 |website=NME}}</ref> Тэрээр мөн [[46 дахь удаагийн Грэммийн шагнал гардуулах ёслол]]оос шагнал хүртэх үеэрээ АНУ-ын [[Ардчилсан нам (АНУ)|Ардчилсан намаас]] ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч [[Жон Керри]]г дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=9 February 2004 |title=Kerry, on a Roll |url=https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210314171446/https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/02/09/mgrind.day.mon/index.html |archive-date=14 March 2021 |access-date=12 January 2026 |publisher=CNN International}}</ref> [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010) аялан тоглолтын үеэр тэрээр [[Барак Обама]]г дэмжсэн бичигтэй гарын тууз зүүж байжээ.<ref>{{Cite web |date=29 January 2009 |title=Chris Martin Shows Obama Support |url=https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506082944/https://www.clashmusic.com/news/chris-martin-shows-obama-support/ |archive-date=6 May 2025 |access-date=12 January 2026 |website=Clash}}</ref> Coldplay мөн [[Meatless Monday|Meat Free Mondays]] буюу долоо хоногт нэг өдөр махгүй хооллох санаачилгыг дэмжсэн байна. [[Пол Маккартни]]гийн үүсгэн байгуулсан уг кампанит ажил нь долоо хоногт дор хаяж нэг өдөр мах хэрэглэхгүй байх замаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах зорилготой юм.<ref>{{Cite web |date=18 June 2009 |title=Coldplay Back Meat Free Monday |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620194605/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=426&page=0 |archive-date=20 June 2009 |access-date=29 December 2021 |publisher=Coldplay}}</ref> 2011 онд хамтлаг "[[Freedom for Palestine]]" дууг [[Facebook]] хуудсаараа сурталчилсан боловч уг нийтлэл нь удалгүй нэмэлт тайлбаргүйгээр устгагджээ.<ref name="SHERWOOD">{{Cite web |date=9 June 2011 |title=Palestine Campaign Song Generates Controversy Ahead of Release |url=http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229092234/http://www.theguardian.com/world/view-from-jerusalem-with-harriet-sherwood/2011/jun/09/palestinian-territories-gaza |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Guardian}}</ref> OneWorld байгууллагын Фрэнк Баратын тайлбарласнаар, хэрэглэгчид уг нийтлэлийг доромжилсон агуулгатай хэмээн мэдээлсний дараа зохицуулагчид хаасан байна.<ref name="SHERWOOD" /> Coldplay мөн Израилд тоглолт зохион байгуулахаас татгалзаж иржээ.<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=Musicians Who Refuse to Perform in Israel |url=https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613135403/https://www.newsweek.com/celebrities-refuse-perform-israel-1844673 |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |website=Newsweek}}</ref> 2019–2024 оны хооронд тэд [[Ле Трио Жубран]] болон [[Эльянна]] зэрэг Палестины уран бүтээлчидтэй хамтран ажилласан байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2024 |title=Coldplay Now Set to Play Record-Setting Three Shows in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170741/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/09/25/coldplay-tickets-abu-dhabi-third-show/ |archive-date=10 October 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The National |url-access=subscription}}</ref> Мартин «Бид дарангуйлал, эзлэн түрэмгийлэл, терроризм болон геноцидыг хүлээн зөвшөөрдөггүй» хэмээн мэдэгджээ.<ref>{{Cite news |date=16 November 2023 |title=Coldplay Reaffirms Support for Palestine at Latest Concert: We Don't Believe in Oppression, Occupation, Terrorism or Genocide |url=https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613140902/https://www.sinardaily.my/article/212782/focus/national/coldplay-reaffirms-support-for-palestine-at-latest-concert-quotwe-dont-believe-in-oppression-occupation-terrorism-or-genocidequot |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |newspaper=Sinar Daily}}</ref> 2022 онд хамтлаг Иранд өрнөсөн [[Махса Аминигийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн]]ийг дэмжиж, [[Эстадио Монументаль (Буэнос-Айрес)|Ривер Плейт цэнгэлдэх хүрээлэн]]д болсон тоглолтын үеэр "[[Baraye]]" дууны ковер хувилбарыг дуулжээ.<ref>{{Cite web |date=31 October 2022 |title=Coldplay Perform Iranian Protest Song Baraye by Arrested Singer |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250614093042/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/31/coldplay-iranian-protest-song-baraye |archive-date=14 June 2025 |access-date=29 September 2025 |website=The Guardian}}</ref> Coldplay хамтлаг [[ЛГБТ|ЛГБТК+ нийгэмлэг]]ийг мөн дэмждэг бөгөөд [[Super Bowl 50]] тэмцээний завсарлагын тоглолтын үеэр энэ байр сууриа илэрхийлсэн нь маргаан дагуулжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Coldplay & Beyoncé Accused of Gay Propaganda in Last Night's Super Bowl Halftime Show |url=https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229232446/https://www.dailydot.com/irl/super-bowl-halftime-gay-propaganda/ |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=The Daily Dot}}</ref> Солонгон өнгийн самбаруудыг эргүүлэн «Believe in love» буюу «Хайранд итгэ» гэсэн өгүүлбэрийг бүтээсний дараа зарим [[Консерватизм|консерватив]] үзэлтнүүд хамтлагийг ижил хүйстний эрхийг сурталчилсан хэмээн буруутгасан байна.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=Super Bowl 50's Pro-Gay Marriage Moment Sends a Beautiful Message About Love |url=https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211229230858/https://www.bustle.com/articles/140337-super-bowl-50s-pro-gay-marriage-moment-sends-a-beautiful-message-about-love |archive-date=29 December 2021 |access-date=9 March 2026 |website=Bustle}}</ref> ''[[The Advocate (magazine)|The Advocate]]'' сэтгүүл уг үйл явдлыг Super Bowl тэмцээний түүхэн дэх ЛГБТК+ эрхийг дэмжсэн хамгийн онцлох мөчүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web |date=8 February 2016 |title=8 Super Bowl Moments LGBTs Are Still Talking About |url=https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513031340/https://www.advocate.com/sports/2016/2/07/8-super-bowl-moments-lgbt-are-still-talking-about#toggle-gdpr |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=The Advocate}}</ref> 2021 онд хамтлаг АНУ-ын [[Тэгш эрхийн тухай хууль (АНУ)|Тэгш эрхийн тухай хуулийн]] төслийг дэмжсэн олон нийтийн нээлттэй захидалд гарын үсэг зуржээ.<ref>{{Cite web |date=2021 |title=Artist Letter in Support of the Equality Act |url=https://theallycoalition.org/equality-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124042114/https://theallycoalition.org/equality-act/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=29 December 2021 |website=The Ally Coalition}}</ref> Мартин тоглолт бүрийн үеэр [[солонгон туг]] далладагтай холбогдуулан [[Малайзын Исламын нам]]ын зарим гишүүн [[Букит Жалил үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэн]]д хийх тоглолтыг цуцлуулахыг оролдсон байна.<ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=PAS Questions Government Allowing Coldplay to Perform Live Concert in Malaysia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513042607/https://www.nst.com.my/news/nation/2023/05/907853/pas-questions-government-allowing-coldplay-perform-live-concert-malaysia |archive-date=13 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=New Straits Times}}</ref> Их Британийн дотоод улс төрийн хувьд Coldplay хамтлаг [[2016 оны Их Британи Европын Холбоонд үлдэх эсэх бүх нийтийн санал асуулга|2016 онд Европын Холбоонд үлдэх эсэх асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулга]]ар Европын Холбоонд үлдэхийг дэмжсэн байна.<ref>{{Cite web |date=28 July 2016 |title=Coldplay's Chris Martin Appeals for Unity After Brexit |url=https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616115548/https://www.digitalspy.com/music/news/a799058/coldplay-chris-martin-appeals-for-unity-after-brexit/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=29 December 2021 |website=Digital Spy}}</ref> Дараа жил нь тэд [[One Love Manchester]] буяны тоглолтод оролцож, [[Манчестер Арена дахь дэлбэрэлт]]эд нэрвэгдсэн хүмүүст туслах хандив цуглуулахад хувь нэмэр оруулжээ.<ref>{{Cite news|date=30 May 2017|title=Ariana Grande's Manchester Benefit Concert to Air Live on BBC One|work=Evening Standard|url=https://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|url-status=live|access-date=29 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613201342/http://www.standard.co.uk/stayingin/tvfilm/ariana-grande-s-manchester-benefit-concert-to-air-live-on-bbc-one-a3552716.html|archive-date=13 June 2017}}</ref> 2025 онд хамтлаг Их Британид [[хиймэл оюун ухаан]]ыг хязгаарлалтгүй ашиглахыг эсэргүүцэж, тасалбарыг дамлан худалдаалахтай тэмцэх арга хэмжээ авахыг эрх баригчдаас шаарджээ.<ref>{{Cite magazine |date=10 May 2025 |title=Elton John, Dua Lipa, Coldplay Among 400 Artists Seeking Copyright Protection Amid A.I. Surge |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510181633/https://www.rollingstone.com/music/music-news/elton-john-dua-lipa-coldplay-let-copyright-protection-a-i-1235336504/ |archive-date=10 May 2025 |access-date=29 September 2025 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=13 November 2025 |title=Dua Lipa and Coldplay Urge Action on Ticket Touts |url=https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117012425/https://www.bbc.com/news/articles/c33pygprx7zo |archive-date=17 November 2025 |access-date=17 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref> Тэдний "Trouble in Town" болон "Guns" зэрэг дуунууд [[арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл]], [[цагдаагийн хүчирхийлэл]] болон [[галт зэвсгийн хүчирхийлэл]] зэрэг асуудлыг буруушаасан агуулгатай байдаг.<ref name="DFTB" /> === Зар сурталчилгаа болон брэндийн хамтын ажиллагаа === Дэлхий даяар нэр хүндтэй болсон хэдий ч Coldplay хамтлаг өөрсдийн уран бүтээлийг хэвлэл мэдээлэл, зар сурталчилгаанд хэрхэн ашиглах асуудалд маш болгоомжтой ханддаг гэдгээрээ алдартай.<ref name="SMLT">{{Cite web |date=1 March 2012 |title=Top 5 Things You May Not Know About Coldplay |url=http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407135848/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/top-5-things-you-may-not-know-about-coldplay |archive-date=7 April 2022 |access-date=19 August 2021 |publisher=ABC News}}</ref> Тэд дуугаа телевизийн нэвтрүүлэг болон кинонд ашиглуулахыг ихэвчлэн зөвшөөрдөг боловч арилжааны зар сурталчилгаанд ашиглуулах саналуудын дийлэнхээс татгалздаг байна.<ref>{{Cite magazine |date=March 2003 |title=Calm Down: Frequently Asked Questions |url=http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514210230/http://www.coldplay.com/ezine/ezine8.pdf |archive-date=14 May 2005 |access-date=13 June 2022 |magazine=Coldplay E-Zine |page=4 |issue=8}}</ref> 2002 онд ''[[NME]]'' сэтгүүл Coldplay хамтлаг [[Gatorade]], [[Diet Coke]] болон [[Gap Inc.|Gap]] зэрэг компаниудаас ирсэн нийт 85 сая гаруй ам.долларын гэрээний саналуудаас татгалзсан тухай мэдээлжээ.<ref>{{Cite web |date=24 August 2002 |title=No Trouble for Adverts |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231148/https://www.nme.com/news/music/coldplay-615-1381235 |archive-date=6 January 2022 |access-date=9 March 2025 |website=NME}}</ref> Мартин энэ талаар «Хэрэв бид дуунуудынхаа утга санааг ийм байдлаар худалдвал өөрсдийгөө уучилж чадахгүй» хэмээн тайлбарлажээ.<ref name="SMLT" /> Хамтлагийн дуу анх удаа зар сурталчилгаанд ашиглагдсан тохиолдол нь 2008 оны "[[Viva la Vida]]" байв. Тухайн үед Coldplay [[Apple Inc.|Apple]] компанитай гэрээ байгуулж, уг синглийг [[iTunes Store]]-оос онцгой эрхтэйгээр худалдан авах боломжийг сурталчилсан байна.<ref>{{Cite web|date=21 May 2008|title=Coldplay iTunes Ad Debuts on US TV|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615081716/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1034284|archive-date=15 June 2011|access-date=6 January 2022|work=Music Week|url-access=subscription}}</ref> 2010 онд Мартин тус компанийн жил тутмын тусгай арга хэмжээнд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=1 September 2010|title=Apple Special Event September 2010|url=https://www.apple.com/apple-events/september-2010/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903202039/http://www.apple.com/apple-events/september-2010/|archive-date=3 September 2010|access-date=28 December 2021|publisher=Apple}}</ref> [[Стив Жобс]]ыг нас барсны дараа Coldplay хамтлаг [[Apple Infinite Loop|Apple компанийн төв байранд]] болсон түүний дурсгалыг хүндэтгэх ёслолд тоглож, хамтлагийг дэмжиж ирсэнд нь талархал илэрхийлсэн байна.<ref>{{Cite web|date=24 October 2011|title=Watch The October 19th, 2011 Apple Event Celebrating Steve Jobs|url=https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201222118/https://tidbits.com/2011/10/24/watch-the-19-october-2011-apple-event-celebrating-steve-jobs/|archive-date=1 December 2021|access-date=6 January 2022|website=TidBits}}</ref> [[File:A_Sky_Full_of_Stars_Target_AD_(2014).png|thumb|alt=Coldplay хамтлагийн гишүүд хөгжмийн зэмсгүүдээ барин кабелиар дүүжлэгдэж агаарт хөвж буй нь|Coldplay хамтлаг ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]'' (2014) цомгоо сурталчилсан [[Target Corporation|Target]] компанийн зар сурталчилгаанд]] Зургаан жилийн дараа буюу 2014 онд хамтлаг ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн тусгай өргөтгөсөн хувилбарыг сурталчлах зорилготой [[Target Corporation|Target]] компанийн телевизийн зар сурталчилгаанд оролцжээ.<ref>{{Cite web|date=5 May 2014|title=There's a Sky Full of (Paper) Stars in Coldplay's Target Commercial|url=http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127085845/http://corporate.target.com/article/2014/05/theres-a-sky-full-of-paper-stars-in-coldplays-targ|archive-date=27 January 2022|access-date=11 June 2021|publisher=Target}}</ref> Харин найруулагч [[Мэт Уайткросс]]ын бүтээж, [[The Imaginarium]] студид зураг авалтыг нь хийсэн "[[Adventure of a Lifetime]]" дууны дүрс бичлэгт [[Beats Electronics|Beats]] компанийн бүтээгдэхүүнийг байршуулсан байна.<ref>{{Cite web|date=10 March 2016|title=Bands & Brands: The New Music Business|url=https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612230828/https://www.campaignlive.co.uk/article/bands-brands-new-music-business/1386597|archive-date=12 June 2022|access-date=6 January 2022|website=Campaign}}</ref> Тус компани дүрс бичлэгийн зардлыг санхүүжүүлсний хариуд түүний зарим хэсгийг өөрсдийн зар сурталчилгаанд ашиглах эрх авчээ. 2018 онд кино найруулагч [[Жон М. Чу]] ''[[Crazy Rich Asians (film)|Crazy Rich Asians]]'' кинонд "[[Yellow]]" дууг ашиглах зөвшөөрөл авахын тулд шалтгаан, үндэслэлээ дэлгэрэнгүй тайлбарласан захидлыг хамтлагт шууд илгээснээ мэдэгдсэн байна.<ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231143/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=The Hollywood Reporter}}</ref> Зөвшөөрөл авсны дараа уг дууны хятад хэл дээрх ковер хувилбарыг тусгайлан бүтээлгэжээ. 2021 онд Coldplay хамтлаг аялан тоглолтоо аль болох байгаль орчинд ээлтэй зохион байгуулах зорилгын хүрээнд Германы үндэстэн дамнасан [[BMW]] компанитай томоохон хамтын ажиллагаа эхлүүлснээ зарлажээ.<ref name="BMWHP">{{Cite web |title=The First-Ever BMW iX and the First-Ever BMW i4: Joint Global Campaign Plays to the Rhythm of Coldplay's New Hit |url=https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |publisher=BMW Group |date=11 June 2021 |access-date=13 June 2021 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525002850/https://www.press.bmwgroup.com/global/article/detail/T0335298EN/the-first-ever-bmw-ix-and-the-first-ever-bmw-i4:-joint-global-campaign-plays-to-the-rhythm-of-coldplay-s-new-hit |url-status=live}}</ref> Хамтлагийн тайлбарласнаар, BMW компанийн дэлхийд анхных гэж танилцуулсан дахин боловсруулах боломжтой автомашины батарейг багтаасан технологи нь амьд тоглолтыг бараг бүхэлд нь сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломжтой ажээ.<ref>{{Cite web|date=18 December 2021|title=Coldplay's New Tour Powered by BMW Batteries|url=https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106231205/https://luxuryboutiquemagazine.com/2021/10/18/coldplays-new-tour-powered-by-bmw-batteries/|archive-date=6 January 2022|access-date=9 March 2026|website=Luxury Boutique}}</ref> Уг гэрээний хүрээнд Coldplay BMW компанийн хоёр цахилгаан автомашины сурталчилгаанд оролцож, "[[Higher Power]]" дуугаа зар сурталчилгаанд ашиглах эрх олгожээ.<ref name="BMWHP" /> 2022 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын тээвэр, ложистикийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах зорилгоор [[DHL]] компанитай хамтран ажиллаж эхэлсэн бөгөөд боломжтой нөхцөлд [[цахилгаан тээврийн хэрэгсэл]] болон [[био түлш]] ашиглах арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=DHL Teams Up with Coldplay to Make Their Tour as Sustainable as Possible |url=https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250627044310/https://www.stattimes.com/logistics/dhl-teams-up-with-coldplay-to-make-their-tour-as-sustainable-as-possible-1345921 |archive-date=27 June 2025 |access-date=9 March 2026 |website=The STAT Trade Times}}</ref> ==Хамтлагийн бүрэлдэхүүн== {| class="wikitable" |- style="color:#0000b3;"| ! Нэр ! Бүтэн нэр ! Үүрэг ! Төрсөн өдөр, газар |- | [[Крис Мартин]]</br>(Chris Martin) || {{flagicon|ENG}} Кристофер Антони Жон Мартин (Christopher Anthony John Martin) || Дуучин, төгөлдөр хуурч || {{Birth date and age|1977|3|02}}, Лондон, Эксэтер |- | [[Жонни Баклэнд]]</br>(Jonny Buckland) || {{flagicon|ENG}} Жонатан Марк Баклэнд (Jonathan "Jonny" Mark Buckland) || Гоцлол гитарчин || {{Birth date and age|1977|9|11}}, Лондон, Ислингтон |- | [[Гай Бэрримэн]]</br>(Guy Berryman) || {{flagicon|SCO}} Гай Руберт Бэрримэн (Guy Rupert Berryman) || Басс гитарчин || {{Birth date and age|1978|4|12}}, Шотланд,Киркалди |- | [[Вилл Чэмпион]]</br>(Will Champion) || {{flagicon|ENG}} Виллиам Чэмпион (William "Will" Champion) || Бөмбөрчин || {{Birth date and age|1978|7|31}}, Англи, Соутхэмптон |} <center> <gallery> File:Chris Martin-viva-cropped.jpg |Крис Мартин File:Jonny-Buckland.jpg|Жонни Баклэнд File:Guy_Berryman_Madrid.jpg|Гай Бэрримэн File:Will Champion - Viva la Vida.jpg|Вилл Чэмпион </gallery> Coldplay хамтлагийн гишүүд Viva la Vida аялан тоглолтын үеэр (2008-2009) </center> == Бүтээлүүд == {{Гол|Coldplay хамтлагийн бүтээлүүд|Coldplay хамтлагийн дуунуудын жагсаалт}} ;Студи цомгууд * ''[[Parachutes]]'' (2000) * ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002) * ''[[X&Y]]'' (2005) * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) * ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) * ''[[Ghost Stories]]'' (2014) * ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) * ''[[Everyday Life]]'' (2019) * ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) * ''[[Moon Music]]'' (2024) == Дэлгэцийн бүтээлүүд == {{Main|Coldplay videography}} * ''How We Saw the World – Live in Toronto'' (2006) * ''[[Coldplay: A Head Full of Dreams|A Head Full of Dreams]]'' (2018) * ''Everyday Life – Live in Jordan'' (2019) * ''Reimagined'' (2020) * ''[[Coldplay – Music of the Spheres: Live at River Plate|Music of the Spheres: Live at River Plate]]'' (2023) * ''Tutto Passa – A Tribute to Napoli'' (2024) * ''A Film for the Future'' (2025) ==Аялан тоглолтууд== * [[Parachutes Tour]] (2000–01) * [[A Rush of Blood to the Head Tour]] (2002–03) * [[Twisted Logic Tour]] (2005–07) * [[Viva la Vida Tour]] (2008–10) * [[Mylo Xyloto Tour]] (2011–12) * [[Ghost Stories Tour]] (2014) * [[A Head Full of Dreams Tour]] (2015-2017) * [[Music of the Spheres Tour]] (2022-) == Цахим холбоос == * [http://www.coldplay.com/ Албан ёсны вэб хуудас] * [http://www.coldplaying.com/ Фэн клубийн вэб хуудас] * [http://www.facebook.com/groups/Coldplaymongolia Фэйсбүүк дэх Монголын фэн групп] * [http://twitter.com/Coldplay_MN/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Twitter хуудас] * [http://instagram.com/coldplaymn/ Coldplay Хамтлагийн Монгол Инстаграм хуудас] == Эшлэл == {{Reflist|3}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл]] [[Category:Coldplay]] [[Ангилал:Их Британийн хамтлаг]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Эxо-Поп шагналтан]] [[Ангилал:Поп хамтлаг]] [[Ангилал:Рок хамтлаг]] [[Ангилал:BRIT Award шагналтан]] 586271fpyejkdvd8xfp3fgrfdooc8w0 0 26747 875970 865326 2026-11-11T13:13:30Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875970 wikitext text/x-wiki {{short description|Голдуу Афганистанд байдаг Перс хэлээр ярьдаг угсаатны бүлэг}} {{Инфобокс үндэстэн | group = Хазара<br />{{lang|fa|{{Nastaliq|هزاره}}}} | native_name = Азра<br />{{lang|haz|{{Nastaliq|آزره}}}} | image = Hazara schoolgirls in Bamyan, Afghanistan.jpg | caption = [[Бамиан]] дахь Хазара сургуулийн охид | population = 7 сая орчим<ref>{{Cite web |title=ENDURING AND OVERCOMING: THE STRUGGLE OF THE HAZARAS IN AFGHANISTAN |trans-title=Report of the Standing Committee on Foreign Affairs and International Development |url=https://www.ourcommons.ca/Content/Committee/441/FAAE/Reports/RP13256076/faaerp27/faaerp27-e.pdf |date=2024}}</ref> | region1 = {{flag|Афганистан}} | pop1 = {{circa|5–6 сая}} | ref1 = <ref>{{Cite web |title=ENDURING AND OVERCOMING: THE STRUGGLE OF THE HAZARAS IN AFGHANISTAN |trans-title=Report of the Standing Committee on Foreign Affairs and International Development |url=https://www.ourcommons.ca/Content/Committee/441/FAAE/Reports/RP13256076/faaerp27/faaerp27-e.pdf |date=2024}}</ref>{{efn|Хазаарчуудын нийт хүн ам ойролцоогоор 14 сая, Афганистанд 8-10 сая орчим нь оршин суудаг гэсэн тооцоо бий.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=ENDURING AND OVERCOMING: THE STRUGGLE OF THE HAZARAS IN AFGHANISTAN |trans-title=Report of the Standing Committee on Foreign Affairs and International Development |url=https://www.ourcommons.ca/Content/Committee/441/FAAE/Reports/RP13256076/faaerp27/faaerp27-e.pdf}}</ref> Зарим эх сурвалжийн тооцоолсноор хазарууд [[Афганистаны хүн ам]]ын 20 орчим хувийг эзэлдэг.<ref>{{Cite web |title=Afghanistan: The Hazara dread {{!}} Lowy Institute |url=https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/afghanistan-hazara-dread?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-05-07 |website=www.lowyinstitute.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-08-10 |title=Urgent Action Needed: Hazaras in Afghanistan Under Attack - United States Holocaust Memorial Museum |url=https://www.ushmm.org/genocide-prevention/blog/urgent-action-needed-hazaras-in-afghanistan-under-attack?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-05-07 |website=www.ushmm.org |language=en-US}}</ref><ref name="ngm">{{cite magazine |last=Ларсон |first=Мариса |date=2008-06-17 |title=Хазаарчууд |url=http://ngm.nationalgeographic.com/geopedia/Hazara_People |archive-url=https://web.archive.org/web/20080302170049/http://ngm.nationalgeographic.com/geopedia/Hazara_People |archive-date=2008-03-02 |access-date=2025-05-07 |magazine=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]}}</ref><ref name="Iranica-Afghanistan">{{cite web |date=1983-12-15 |title=AFGHANISTAN iv. Ethnography |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afghanistan-iv-ethnography |work=[[Louis Dupree (professor)|L. Dupree]] |publisher=Encyclopædia Iranica |edition=Online |location=Америкийн Нэгдсэн Улс}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Plight Of The Hazara: Afghanistan's Persecuted Minority {{!}} ShunCulture |url=https://shunculture.com/article/how-many-hazara-in-afghanistan?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-05-07 |website=shunculture.com}}</ref> Other sources claim up to 9 percent.<ref name="Khazeni-20032">{{cite encyclopedia |title=HAZĀRA |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=http://iranicaonline.org/articles/hazara-1 |access-date=2025-05-07 |date=2003-12-15 |last2=Monsutti |first2=Alessandro |last3=Kieffer |first3=Charles M. |first1=Arash |last1=Khazeni}}</ref><ref name="ngm2">{{cite magazine |last=Larson |first=Marisa |date=2008-06-17 |title=Hazara People |url=http://ngm.nationalgeographic.com/geopedia/Hazara_People |archive-url=https://web.archive.org/web/20080302170049/http://ngm.nationalgeographic.com/geopedia/Hazara_People |archive-date=2008-03-02 |access-date=2025-05-07 |magazine=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]}}</ref><ref name="Iranica-Afghanistan2">{{cite web |date=1983-12-15 |title=AFGHANISTAN iv. Ethnography |url=http://www.iranicaonline.org/articles/afghanistan-iv-ethnography |work=[[Louis Dupree (professor)|L. Dupree]] |publisher=Encyclopædia Iranica |quote=The Hazāra number about 1,000,000 [which makes up 9% of the total Afghan population of approximetaly 11 million in 1983], primarily highland agriculturalists; many work seasonally in Kabul and other urban centers. |edition=Online |location=Америкийн Нэгдсэн Улс}}</ref> [[1888-1893 оны Хазаарчуудын бослого|1888-1893 оны]] хооронд болсон Хазаарчуудын бослогын үеэр Хазара үндэстний хүн амын 60 гаруй хувь нь хоморголон устгагдаж, албадан нүүлгэн шилжүүлсэн. Үүний үр дүнд өвөг дээдсийнхээ газар нутгуудын нэлээд хэсгийг Хазара бусуудад алдаж, энэ газар нутгийг авч үлдвэл одоогийн эзэмшиж буй газар нутгаа бараг хоёр дахин нэмэгдүүлэх боломжтой байв.<ref name="دلجو-2013">{{cite book |last=دلجو |first=عباس |title=تاریخ باستانی هزاره‌ها |date=2013 |publisher=انتشارات امیری |isbn=978-9936-8015-0-9 |location=کابل}}</ref><ref>{{Cite web |title=Afghanistan: The Hazara dread {{!}} Lowy Institute |url=https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/afghanistan-hazara-dread?utm_source=chatgpt.com |access-date=2025-05-07 |website=www.lowyinstitute.org |language=en}}</ref>}} | region2 = {{flag|Пакистан}} | pop2 = {{circa|1 сая}} | ref2 = <ref>{{Cite journal|title=The migrant Hazara Shias of Pakistan and their social determinants for PTSD, mental disorders and life satisfaction|first1=Сара Ризви|last1=Жафри|first2=Сайд Мужтаба Хаснайн|last2=Надир|first3=Кайсар Халид|last3=Махмуд|first4=Сайда Хадижа|last4=Бурхан|date=2023-03-26|journal=Journal of Migration and Health|volume=7|pages=100166|doi=10.1016/j.jmh.2023.100166|pmid=36794096|pmc=9922968}}</ref> | region3 = {{flag|Иран}} | pop3 = 500,000 | ref3 = <ref name="W.I.Smyth">{{cite web|url=http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/irans-afghan-shiite-fighters-in-syria|title=Iran's Afghan Shiite Fighters in Syria|first=Phillip|last=Smyth|date=2014-06-03|publisher=The Washington Institute for Near East Policy|access-date=2025-05-07}}</ref> | region4 = {{flag|Европ}} | pop4 = 130,000 | ref4 = <ref>{{cite web|url=https://mobile.abc.net.au/news/2016-02-29/young-hazara-refugees-make-dangerous-journey-to-europe/7206420|title=Austria holds refugee talks as young Hazaras flee persecution to make 'dangerous' journey to Europe&nbsp;– ABC News (Australian Broadcasting Corporation)|date=2016-02-29|website=mobile.abc.net.au|access-date=2025-05-07}}</ref> | region5 = {{flag|Австрали}} | pop5 = 41,766 | ref5 = <ref>{{cite web|url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/people-and-communities/cultural-diversity-census/2021|title=Cultural Diversity|date=2021-08-10|website=Австралийн статистикийн товчоо|access-date=2025-05-07}}</ref> | region6 = {{flag|Турк}} | pop6 = 26,000 | ref6 = <ref>{{cite web|url=https://www.hazara.net/2014/06/afghan-hazara-refugees-seek-justice-in-turkey/|title=Afghan Hazara Refugees Seek Justice in Turkey|date=2014-06-03}}</ref> | region7 = {{flag|Индонез}} | pop7 = 3,800 | ref7 = <ref>{{citation |title=Afghan Hazaras' new life in Indonesia: Asylum-seeker community in West Java is large enough to easily man an eight-team Afghan football league |date=2014-03-21 |publisher=Al Jazeera |access-date=2025-05-07 |url=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2014/03/afghan-hazaras-new-life-indonesia-201436121639956520.html}}</ref> | region8 = {{flag|Канад}} | pop8 = 3,580 | ref8 = <ref>{{Cite web|url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810035501&geocode=A000011124 | title=Тооллогын танилцуулга, 2021 оны хүн амын тооллого – Үндэс угсаа, соёлын үндэс – Канад – муж, нутаг дэвсгэр | date=2024-07-14}}</ref> | languages = {{hlist|'''[[Перс хэл]]'''<br />([[Дари хэл|Дари]], [[Хазараги]])}} | religions = {{hlist|'''[[Ислам]]'''<br />([[Шиит Ислам|Шиит]], [[Суннит Ислам]])}}<ref name="culturalorientation" /><ref name="شناسنامه الکترونیکی" /> | related = {{hlist|[[Аймак]], [[Узбекчүүд]], [, [[Монгол угсаатан]]}}<ref>{{Citation |last=Спулер |first=Б. |title=Аймак |date=2012-04-24 |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam, Second Edition |url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/aymak-SIM_0904?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&s.q=Aymak |publisher=Brill |language=en}}</ref><ref name="Haber-2012">{{Cite journal |last1=Хабер |first1=М |last2=Платт |first2=DE |last3=Ашрафиан Бонаб |first3=М |display-authors=etal |year=2012 |title=Afghanistan's Ethnic Groups Share a Y-Chromosomal Heritage Structured by Historical Events |journal=PLOS ONE |volume=7 |issue=3 |pages=e34288 |bibcode=2012PLoSO...734288H |doi=10.1371/journal.pone.0034288 |pmc=3314501 |pmid=22470552 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|jstor = 23345249|title = Ethnic Brother or Artificial Namesake? The Construction of Tajik Identity in Afghanistan and Tajikistan|last1 = Брашер|first1 = Райан|journal = Беркли социологийн сэтгүүл|year = 2011|volume = 55|pages = 97–120}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bolaq.org/2020/09/sunni-hazaras-of-afghanistan/|title=Sunni Hazaras of Afghanistan|date=2020-09-17}}</ref><ref name="دلجو-2018">{{Cite book |last=دلجو |first=عباس |title=تاریخ باستانی هزاره‌ها |date=2018 |publisher=موسسه انتشارات مقصوی، کابل |isbn=978-9936-624-00-9 |location=کابل، افغانستان |pages=37, 167, 257}}</ref><ref name="Babur-1826b">{{Cite book |last=Babur |first=(Emperor of Hindustan) |url=https://books.google.com/books?id=9ztbAAAAQAAJ&q=turkoman+hazaras&pg=PA173 |title=Memoirs of Zehir-Ed-Din Muhammed Baber: Emperor of Hindustan |date=1826 |publisher=Лонгман, Рис, Орме, Браун, Грин |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Мартинес-Круз |first1=Бегонья |last2=Виталис |first2=Рено |last3=Сэгурэл |first3=Лауре |last4=Аустерлиц |first4=Фредерик |last5=Жорж |first5=Мириам |last6=Тери |first6=Сильвэйн |last7=Кинтана-Мурчи |first7=Люис |last8=Хэгай |first8=Татьяна |last9=Алдашев |first9=Алмаз |last10=Насырова |first10=Фируза |last11=Хейер |first11=Эвелин |date=2011 |title=In the heartland of Eurasia: the multilocus genetic landscape of Central Asian populations |journal=Хүний генетикийн Европын сэтгүүл |language=en |volume=19 |issue=2 |pages=216–223 |doi=10.1038/ejhg.2010.153 |pmid=20823912 |pmc=3025785 |issn=1476-5438|quote=Our study confirms the results of Li et al's study that cluster the Hazara population with Central Asian populations, rather than Mongolian populations, which is consistent with ethnological studies. Our results further extend these findings, as we show that the Hazaras are closer to Turkic-speaking populations from Central Asia than to East-Asian or Indo-Iranian populations.}}</ref><ref name="Chen-2019">{{Cite journal |last1=Чэнь |first1=Пөнью |last2=Аднан |first2=Атиф |last3=Раха |first3=Аллах |last4=Ван |first4=Мөнгэ |last5=Зоу|first5=Шин |last6=Мо |first6=Шяодань|last7=Хө |first7=Гуанлинь |date=2019-08-18 |title=Population background exploration and genetic distribution analysis of Pakistan Hazara via 23 autosomal STRs |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03014460.2019.1673483 |journal=Annals of Human Biology |language=en |volume=46 |issue=6 |pages=514–518 |doi=10.1080/03014460.2019.1673483 |issn=0301-4460 |pmid=31559868 |s2cid=203569169 |quote=Overall, we genotyped 25 forensic-related markers in 261 Quetta Hazara individuals and provided the first batch of 23-autosomal STRs for forensic genetics and population genetics research. 23-autosomal STRs included in Huaxia Platinum were polymorphic in the Hazara population and could be used as powerful tool for forensic investigations. Population genetic comparisons based on two datasets via PCA, MDS and phylogenetic relationship reconstruction consistently indicated that the Quetta Hazara in Pakistan shared significant genetic components with Central Asians, especially for Turkic-speaking populations.}}</ref><ref name="Temirkhanov"/><ref name="Bacon"/><ref name="bigenc">{{Webarchiv|url=https://old.bigenc.ru/ethnology/text/4727612 |wayback=20250507120920 |text="Хазарейцы • Большая российская энциклопедия - электронная версия" |archiv-bot=2026-02-28 12:45:14 InternetArchiveBot }}. bigenc.ru. Оросоор: ''"Упоминаются с 16 в. До 19 в. говорили на монг. языке."''</ref> | footnotes = }} '''Хазаарчууд, Хэзаарчууд''' <ref>Монгол хэлнээ урьд нь "Хазаар" гэж нэвтэрхий толины хуудасны бичигдэж байсан түүх байна. Хүүхэд-залуучуудын нэвтэрхий толь III ботийн 56-р талын Афганистан улсын тухай өгүүлэлд Афганистанд 20 гаруй үндэстэн ястан суудгаас хүн амын 55 хувь нь афган буюу пүштүн, бусад нь тажик, узбек, хазаар, могол зэрэг үндэстэн болно гэж бичжээ.</ref> ({{lang-fa|هزاره}}, «[[мянган|мянга]]», [[Орос хэл|орос]]. ''Хазары'', [[Англи хэл|англ]]. ''Hazaras'') гэх [[ард түмэн|ястан]] өнөөгийн [[Афганистан]]ы төв хэсэг (Хазараджат) оршин суудаг нүүдэлчин ард. Перс хэлний " هَزَارْ‎, ''hâzâr''" гэдэг үг нь "Мянга" гэсэн утгатай үг. Нийт дэлхий дээр 5 -10 сая орчим хүн өөрсдийгөө хазаарчууд гэх бөгөөд үүнээс [[Афганистан|Афганистанд]] 4 600 000 орчим, [[Пакистан|Пакистанд]] 3,956,000, [[Австрали|Австралид]] 90,000, [[Их Британи|Их Британид]] 54,230, [[Канад|Канадад]] 36,376, [[Турк|Туркэд]] 33,320 хүн тус тус амьдарж байна. Хазаруудын олонхи нь [[Ислам|исламын]] шийт зарим нь суннит урсгалын шашинтай, цөөн тооны христийн шашинтай.<ref>{{Cite web|url=https://www.christianitytoday.com/news/2021/august/afghanistan-christians-taliban-sat-7-farsi-dari.html|title=Dari TV Host: Afghanistan Will Now See ‘Pure Christianity’|first=Jayson|last=Casper|website=News & Reporting}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.sat7uk.org/afghan-christians-among-those-at-risk-as-taliban-advance/|title=Afghan Christians among those at risk as Taliban advance » SAT-7 UK|date=August 2, 2021}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.missionfrontiers.org/issue/article/global-peoples-profiles|title=Global Peoples Profiles:: Hazara of Afghanistan and Deccanis of India|first=V. David|last=Garrison|website=www.missionfrontiers.org}}</ref> Орчин үеийн хазаарчууд [[Дари хэл|дари]] (перс гарлын хэл) хэлээр ярих бөгөөд мөн түүний нэг хэлбэр болох хазараги аялгуугаар ярьдаг. Тэдний үндсэн шашин шүтлэг нь лалын шашний шийт урсгал юм. Афганы Хазаруудыг Европ анх МЭ 463 оноос мэдэгдэж эхэлсэн түрэг гарлын Хазар улстай андуурах нь элбэг == Цахим холбоос == {{Commonscat|Hazara people|Хазара}} *[https://web.archive.org/web/20130510060748/http://www.wahdatnews.com/archives/973 A BRIEF INTRODUCTION OF HAZARA MONGOL] *[http://www.durlal.mn/forum/viewtopic.php?f=85&t=5123&sid=21d477099d68e5dc247d6078172cd572]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://tribune.com.pk/story/267225/who-are-the-hazara/ Who are the Hazara?] *[https://web.archive.org/web/20130727055949/http://anusha.com/hazaras.htm What about the Hazara of Central Afghanistan?] *[http://www.iranicaonline.org/articles/hazara-1 Hazara] *[https://web.archive.org/web/20160305005648/http://www.shiachat.com/forum/topic/235031373-hazaras/] *[https://books.google.mn/books?id=3E_0H6dEvfQC&pg=PA308&lpg=PA308&dq=Hazara+from+Pakistan+and+Uyghur+from+Xinjiang&source=bl&ots=trf3a3TWdt&sig=bSEAFX6pM98fnkOgvh7VyAn7zQQ&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false "Genetics: Analysis of Genes and Genomes" Daniel L. Hartl, Elizabeth W. Jones] *[http://www.encyclopedia.com/searchresults.aspx?q=hazara] *[https://answers.yahoo.com/search/search_result?p=hazara&fr=uh3_answers_web_gs] ==Эх сурвалж== {{Reflist}} [[Ангилал:Хазара| ]] [[Ангилал:Ази дахь угсаатан]] [[Ангилал:Афганистан дахь угсаатан]] [[Ангилал:Иран хэлт угсаатан]] [[Ангилал:Пакистан дахь угсаатан]] ss258fka9c7h0pqngeuwwr1fxx30ned 0 27985 875992 867053 2026-11-11T14:47:34Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875992 wikitext text/x-wiki {{Загвар:Монголын түүх}} [[Файл:Outer Mongolia under Qing rule.png|thumb|1820-иод он [[Ар Монгол]]]] [[Файл:Letts-Popular-Atlas-1883-Russia-in-Asia-Chinese-Empire-etc.jpg|thumb|Өвөр Монгол дахь харчин (Khartchin), горлос (Khorlos), оннигуд (Oniot), дөрвөд (Dourbet), найман, (Barin), авга (Abakhai), авганар (Abkhanar), түмэд (Toumet), үзэмчин (Oudzemerchi), Сөнөд (Sounnite), Хуучид (Khaotchit) зэрэг аймгуудын байршил. [[Дагуур]]ын салбар гогуль (Gogouli) Амар мөрний дагуу байршсан байна. 1883 он]] Монголын түүхийн дунд үеийг төр улсын шинж чанараар нь –Монголын түрүү төр улсын үе, –Монголын төгөлдөржсөн төр улсын үе гэсэн хоёр том үе болгож болно. Монголын түрүү төр улсын үе 1130-аад оны үед Хабул хааны байгуулсан Монгол улсаас 1206 онд Чингис хааны байгуулсан нэгдсэн Монгол улс хүртэлх үеийг хамарна. Тэр үеийн Монгол улс хэмжээгээр бага хийгээд төрийн үндсэн шинжүүд нь бүрэн гүйцэд төлөвшөөгүй байсан тул тийнхүү түрүү төр улс хэмээн үзнэ. Монголын төгөлдөржсөн төр улс нь 1206 оноос XVII зуун хүрнэ. [[Чингис хаан]] төрийн үндсэн бүтцүүдийг зохион байгуулснаар жинхэнэ ёсоор төр улсын шинж бүрдэн тогтсон юм. Өгэдэй хааны үеэс Монгол төрийн бүтэц улам боловсронгуй болж, Эзэнт гүрэн жинхэнэ ёсоор байгуулагдсан билээ. [[Монголын эзэнт гүрэн]] унасны дараагаас Монголын нэгдмэл төр удсангүй задарч, биеэ даасан бага улсууд бий болсон билээ. Монголын уламжлалт түүх бичлэгт XVII-XX зууны эхэн үеийн Монгол орон буюу Манжийн эрхшээлийн үеийн Монгол орныг түүхийн дунд үед багтаан үзсээр ирсэн юм. Дэлхий нийтийн түүхийн үечлэлтэй уялдуулан авч үзвэл Манжийн эрхшээлийн үеийг Монголын түүхийн шинэ үед оруулах нь зохистой юм.Энэ үеийн түүхийг үндсэнд нь гурван үе болгон судлах ёстой. Чухамхүү ингэж Манжийн төрийн бодлого хэрхэн өөрчлөгдөж байсныг цаг хугацааны хувьд ялгавартай авч үзэхгүйгээр тус түүхэн үеийг үнэн зөв тодорхойлж, ойлгож чадахгүй. Аль нэг богинохон үеийн хэрэг явдлаар бүхэл бүтэн үеийг төлөөлүүлэн авч үзэх нь алдаанд хүргэнэ. 1.XVII-XIX зууны дунд үе хүртэлх Монгол орон. Энэ үеийн Манжийн төрийн бодлого нь [[монголчууд]]ыг уламжлалт аж төрөх байдлаар нь байлгаж, хэрэгтэй цагт ашиглах, түшиг тулгуур болгох зорилго бүхий байв. Чингэхдээ нийт монголчуудыг [[хошуу]], чуулганы зохион байгуулалтанд оруулж засаглан захирав. Монголыг хууль зүйн үүднээс баримтлан захирах шаардлагаар хууль–эрх зүйн дарангуйлах тогтолцоог бий болгов. Монгол нутагт уул уурхай нээх, газар хагалахыг хориглож, худалдааны [[Хятадууд|хятад]] иргэдийг зөвхөн тодорхой зөвшөөрөл, хугацаагаар орохыг зөвшөөрч байв. 2.XIX зууны дунд үеэс XIX зууны төгсгөл хүртэлх Монгол орон. [[Манжууд]] [[Хятад|Хятадад]] улам бүр уусч, хааны ордон дахь хятад түшмэд олшрохын хэрээр Манжийн бодлого аажмаар Хятадын бодлого болон хувирч ирэв. Энэ үед Монголын талаарх Манжийн төрийн бодлого алгуур өөрчлөгдөж, Монголын талаар тавьсан элдэв хөнгөлөлтүүд суларчээ. Монгол газар хятадууд олноороо хараа хяналтгүй орж ирэх болсон. Монгол орныг Хятадын [[худалдаа]]–[[мөнгө]] хүүллийн сүлжээ бүрхэж, хүн амын дийлэнх хэсгийг өртөн болгосноор Монголын нийгэм–эдийн засгийн хөгжлийг улам бүр боогдуулах болжээ. 3.XIX зууны сүүлээс XX зууны эхэн хүртэлх Монгол орон. Үүнд Монгол оронд Манжийн шинэ засгийн бодлого явагдсан цаг хугацааг хамруулан авч үзнэ. Улс төр, эдийн засаг, соёлын гэсэн үндсэн гурван чиглэлээр өрнөсөн “[[Шинэ засгийн бодлого|Шинэ засгийн бодлогын]]” Монголд дахь хэрэгжилт нь харгис, сөрөг нөлөөтэй байв. Монголчуудын малын бэлчээрийн зарим хэсгийг хурааж, худалдан авч, газаргүй ядуу олон мянган хятадуудыг зохион байгуулалттайгаар оруулан суулгаж, тэдний амьдралыг өөд татах нь язгуур Манжийн төрийн бус, харин мөн чанартаа Хятадын төрийн бодлого юм. Монголын язгуураас оршин амьдарч ирсэн үндэс суурийг устгах аюултай энэ бодлого монголчуудын үндэсний ухамсрыг сэргээж, тусгаар тогтнолын төлөө босон тэмцэхэд хүргэсэн юм. Дээрх гурван үеийг хураангуйлан томъёолбол, эхэн үед Монголын талаарх Манжийн төрийн бодлого явагдсан бол удаад нь Манж–Хятадын бодлого явагдсан үе, төгсгөлийн үед нь Монголын талаар Манж нэртэй Хятадын төрийн бодлого явагджээ. [[File:1747 Kitchin Map of Central Asia and the Gobi Desert - Geographicus - WesternTartary-kitchin-1747.jpg|thumb|Өмнөд Монгол дахь аймгууд: Найман [[Шар мөрөн (Өвөр Монгол)|Шар мөрний урд талд]] (Sira Muran), оннигуд (Onhiot), хорчин (Khorchin). 1747 он]] [[File:L'Empire_Chinois_et_du_Japon_(1833).jpg|thumb|[[Хөхнуур]]д Tengri-noor, Boura-noor гэх мэт монгол нэртэй газрууд байна. Дагуурын нутгийг Daourie гэж тэмдэглэжээ. 1833 он]] [[File:John-Tallis-1851-Tibet-Mongolia-and-Manchuria-33621.jpg|thumb|Өмнөд Монгол дахь аймгууд: сөнөд (Sounites), Цахар (Tchakhars), авга (Abaka), хорчин (Kortchin), дүрвэд (Durbet), горлос (Khorles). Гогуль (Gogooli) Амар мөрний эрэгт. Халх (Kalakas), Зүүнгар (Kourkharao), Хөхнуурын Ойрад (Eluths) гэж тэмдэглэжээ. Мөн дагуур (Solones), харчин (Khorles)-ы нутгийг харуулсан байна. 1851 оны зураг]] [[File:Carte_generale_de_l'Empire_Chinois_et_du_Japon_(1836).jpg|thumb|Хорчин (Chorchins), найман (Naynam), оннигуд (Onhiot), авганар (Abahanar), хошууд (Khochotie) болон бусад [[дээд монголчууд]] (Kalmouks Kokonor, Elets Kokonor)]] [[File:Empire Chinois, Japon (1832).jpg|thumb|Уйгур ба [[Зүүнгар нутаг]] (TATARIE), Дорнод [[Монгол нутаг]] (MONGOLIE), Хөхнуур (KHOUKHOUNOOR) ]] == Манжийн үеийн засаг захиргааны хуваарь == Манж 1636 онд Өвөр Монголыг нэгтгэж аваад 6 чуулганд хувааж, Гадаад Монголын төрийг засах яам байгуулан, түүнийгээ '''Монгол журган''' хэмээн нэрлэх болжээ. Энэ 6 чуулганыг [[Шилийн голын чуулган|Шилийн гол]], [[Жиримийн чуулган|Жирэм]], [[Зостын чуулган|Зост]], [[Их Зуугийн чуулган|Их Зуу]], [[Зуу Удын чуулган|Зуу Уд]], [[Улаанцавын чуулган]] хэмээн нэрлэж. [[Цахар]], [[Хөлөнбуйр]], [[Хөхнуур муж|Хөхнуур]], [[Ховдын хязгаар|Ховд]], [[Зүүнгар нутаг]] хошуу нь манж [[Амбан]] буюу [[Жанжин]] захирч байжээ. 1691 онд [[Халх]] Монголыг нэгтгэж аваад 3 чуулганд хувааж, Халхын [[Сайн ноён аймаг]] 1725 онд чуулганд байгуулагджээ. 1907 онд манжийн засгийн газар [[Ховдын хязгаар]]ыг хоёр хуваан шинэ хязгаар байгуулсанаар Шиньжаан дахь нутаг нь Алтайн хязгаарт харъяалагдах болжээ.<ref>{{Cite web |url=http://touristinfocenter.mn/cate14_more.aspx?ItemID=130 |title=МОНГОЛЫН ӨВӨР НУТАГ МАНЖИД ЭЗЛЭГДСЭН ТҮҮХ. 1616-1626 ОН. |access-date=2022-08-02 |archive-date=2022-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704203807/http://touristinfocenter.mn/cate14_more.aspx?ItemID=130 |url-status=dead }}</ref> Эдгээр чуулган 1912 он хүртэл хэвээр оршин тогтнож байгаад [[Дундад Иргэн Улс]]ын (1912-1949) үед 8 аймаг болон хуваагдсан нь Шилийн гол, Жирмэн, Хөлөнбуйр, Зост, Улаанцав, Баяннуур (Урад), Ордос, [[Алшаа аймаг]] бөгөөд саяхнаас 4 том аймгийн зохион байгуулалтыг эвдэж хот болгосон бөгөөд Шилийн гол, Хөлөнбуйр, [[Баяннуур]], Алшаа 4 аймгаараа үлдэж, Ордос аймгийг [[Ордос]] хот, [[Улаанцав]] аймгийг Баотоу хот, Зост аймгийг Улаан хот (одоогийн [[Чифэн]] хот), Жирмэн аймгийг Түнляо хот гэж нэрлэж байна.<ref>[http://shbaatar.blogspot.com/2011/05/blog-post.html Өвөр Монголчуудын тухайд]</ref> [[Ордос]]чууд [[Шар мөрөн|Шар мөрний]] урд эрэг Ордосын тохойд байв. {| class="wikitable mw-collapsible" |+Манжийн үеийн Ар Монгол дахь засаг захиргааны хуваарь !Чуулган !Аймаг !Хошуу !Сум !Харьяалан захирах манж сайд, жанжин !Тайлбар |- ! colspan="6" |Ар Монгол |- |Богд хан уулын чуулган |[[Түшээт хан аймаг]] |20 |51 | rowspan="2" |[[Хүрээний хэрэг шийтгэгч сайдын газар|Их Хүрээний манж амбан]] | |- |Хэрлэн Барс хотын чуулган |[[Сэцэн хан аймаг]] |23 |40 | |- |Заг голын Биндэрья нуурын чуулган |[[Засагт хан аймаг]] |19 |17 | rowspan="4" |[[Улиастайн жанжны газар|Улиастайн Хязгаар дахиныг тогтоогч зүүн этгээдийн туслагч жанжин]] | |- |Цэцэрлэгийн чуулган |[[Сайн ноён аймаг]] |24 |31 | |- | rowspan="2" |Чуулгангүй |[[Тагнын Урианхайн хязгаар|Тагна урианхайн хязгаар]] |5 |5 | |- |Хөвсгөл нуурын урианхай | | | |- |Сайн заяатын зүүн гарын чуулган |[[Дөрвөд Далай хан аймаг|Дөрвөдийн Төгс хүлэг далай ханы аймаг]] |12 |22 | rowspan="9" |[[Ховдын манж сайдын газар|Ховдын манж амбан]] | |- |Сайн заяат баруун гарын чуулган |[[Дөрвөд Үнэн зоригт ханы аймаг|Дөрвөдийн Үнэн зоригт ханы аймаг]] |7 |24 | |- | rowspan="8" |Чуулгангүй |Алтайн Урианхайн долоон хошуу |7 |27 | |- |Торгуудын гурван хошуу |3 |4 | |- |Захчины хоёр хошуу |2 |5 | |- |Хошууд хошуу |1 | | |- |Өөлд хошуу |1 | | |- |[[Мянгад|Мянгад хошуу]] |1 | | |- |Ховдын тариачин хошуу |1 | | |- |[[Дарьганга|Дарьгангын таван гарын сүрэг]] | | |Сюаньхуад суух Цахарын хошуу захирагч амбан |5 гарын 198 суурь сүрэгтэй |- |} {| class="wikitable mw-collapsible" |+Манжийн үеийн Өвөр Монгол дахь засаг захиргааны хуваарь ! colspan="6" |Өвөр Монгол |- !Чуулган !Хошуу !Байгуулсан он !Сумын тоо !Харьяалан захирах манж сайд, жанжин !Тайлбар |- | rowspan="5" |[[Зостын чуулган]] |[[Харчин баруун гарын хошуу]] |1636 | rowspan="5" |322 | rowspan="16" |[[Жэхэ хотын хошуу захирагч амбан]] | |- |[[Харчин зүүн гарын хошуу]] |1705 | |- |[[Харчин дундад хошуу]] |1648 | |- |[[Түмэд баруун гарын хошуу]] | rowspan="2" |1635 | |- |[[Түмэд зүүн гарын хошуу]] | |- | rowspan="11" |[[Зуу Удын чуулган]] |[[Баарин баруун хошуу]] | rowspan="4" |1648 | rowspan="11" |298 | |- |[[Баарин зүүн хошуу]] | |- |[[Жарууд баруун хошуу]] | |- |[[Жарууд зүүн хошуу]] | |- |[[Найман хошуу (Өвөр Монгол)|Найман хошуу]] | rowspan="2" |1636 | |- |[[Аохан хошуу]] | |- |[[Хишигтэн хошуу]] |1652 | |- |[[Онниуд баруун хошуу]] | rowspan="3" |1636 | |- |[[Онниуд зүүн хошуу]] | |- |[[Ар Хорчин хошуу]] | |- |[[Халхын зүүн гарын хошуу]] |1664 |1664 онд Чин улсад Засагт хан аймгийн [[тангуд]] отгийн эзэн Гомбо илдэн ноён дагаар орсноор багуулагдсан. |- | rowspan="6" |[[Улаанцавын чуулган]] |[[Муумянган хошуу]] |1664 | rowspan="6" |56 | rowspan="13" |[[Хөх хотын Хол дахиныг амаржуулагч хотын жанжин]] | |- |[[Дөрвөд хошуу|Дөрвөн хүүхдийн хошуу]] |1651 | |- |[[Урадын хойд хошуу]] | rowspan="3" |1648 | rowspan="3" |1648 онд [[Хөлөнбуйр|Хөлөнбуйраас]] Хорчин аймгаас салган нүүлгэж авчирсан. |- |[[Урадын дунд хошуу]] |- |[[Урадын өмнөд хошуу]] |- |[[Халхын баруун гарын хошуу]] |1653 |1653 онд Чин улсад дагаар орсон Халхын Түшээт хан аймгийн Бунтар тайжд байгуулсан хошуу |- | rowspan="7" |[[Их Зуугийн чуулган]] |Зүүн гарын дундад хошуу | rowspan="5" |1649 | rowspan="7" |274 |Жүн вангийн хошуу |- |Баруун гарын дундад хошуу |[[Отог хошуу]] |- |Баруун гарын хойд хошуу |[[Хангин хошуу]] |- |Зүүн гарын хойд хошуу |Далад хошуу |- |Баруун гарын өмнөд хошуу |[[Үүшин хошуу]] |- |Баруун гарын өмнөд адаг хошуу |1736 |Засаг хошуу |- |Зүүн гарын өмнөд хошуу |1649 |[[Зүүнгар хошуу]] |- | rowspan="10" |[[Шилийн Гол аймаг|Шилийн голын чуулган]] |[[Авга баруун хошуу]] |1641 | rowspan="10" |113 | rowspan="10" |Сюаньхуад суух Цахарын хошуу захирагч амбан | |- |[[Авга зүүн хошуу]] |1651 | |- |[[Авга нар баруун хошуу]] |1667 | |- |[[Авга нар зүүн хошуу]] |1665 | |- |[[Сөнөд баруун хошуу]] |1641 | |- |[[Сөнөд зүүн хошуу]] |1642 | |- |[[Үзэмчин баруун хошуу]] |1641 | |- |[[Үзэмчин зүүн хошуу]] |1646 | |- |[[Хуучид баруун хошуу]] |1653 | |- |[[Хуучид зүүн хошуу]] |1646 | |- | rowspan="10" |[[Жиримийн чуулган|Жирэмийн чуулган]] |[[Хорчин баруун гарын хойд хошуу]] | rowspan="3" |1636 | rowspan="10" |234 | rowspan="10" |[[Мүгдэнгийн жанжин]] |Гүнгийн хошуу |- |[[Хорчин баруун гарын дундад хошуу|Хорчин баруун гарын дунд хошуу]] |Түшээт вангийн хошуу |- |[[Хорчин баруун гарын өмнөд хошуу]] |Засагт вангийн хошуу |- |[[Хорчин зүүн гарын хойд хошуу]] |1650 |Бодлогот вангийн хошуу |- |[[Хорчин зүүн гарын дунд хошуу]] | rowspan="2" |1636 |Дархан вангийн хошуу |- |[[Хорчин зүүн гарын өмнөд хошуу]] |Бинт вангийн хошуу |- |[[Дөрвөд Монгол өөртөө засах хошуу|Дөрвөд хошуу]] |1648 | |- |[[Жалайд хошуу]] |1636 | |- |[[Горлосын хойд хошуу]] |1648 | |- |[[Горлосын өмнөд хошуу]] |1636 | |- | rowspan="5" |Чуулгангүй |Цахар найман хошуу |1675 |62 |[[Сюаньхуа|Сюаньхуад]] суух [[Цахарын хошуу захирагч амбан]] |манжийн хааны 4 сүрэг |- |Хөх хотын түмэд баруун хошуу | rowspan="2" |1636 |22 | rowspan="2" |[[Хөх хот|Хөх хотын]] [[Хол дахиныг амаржуулагч жанжин]] | |- |Хөх хотын түмэд зүүн хошуу |25 | |} {| class="wikitable mw-collapsible" |+Манжийн үеийн Хөлөнбуйр, Хөхнуур, Шинжаан дахь засаг захиргааны хуваарь !Чуулган, Аймаг !Хошуу !Байгуулсан он !Сумын тоо !Харьяалан захирах манж сайд !Тайлбар |- ! colspan="6" |Хөлөнбуйр |- |Хуучин барга 8 хошуу |8 |1732 | | rowspan="4" |[[Хармөрөний жанжин]] |- |Шинэ барга 8 хошуу |8 |1735 | |- |Солоны найман хошуу |8 |1636 | |- |Өөлд хошуу |1 |1732 | |- ! colspan="6" |Алашаа, Эзнээ голын хошууд |- |[[Алашаа хошуу|Алашаагийн өөлд хошуу]] |1 |1697 |8 | rowspan="2" |Шанси-Ганьсугийн бүгдийг захирагч сайд (陕甘总督) |- |[[Эзнээ хошуу|Эзнээ голын торгууд хошуу]] |1 |1716 |1 | |- ! colspan="6" |Хөхнуурын Монгол |- |Хөхнуурын зүүн гарын чуулган |13 | rowspan="2" |1723 |49 | rowspan="2" |[[Шинин|Шининд]] суух Хөхнуурын монгол, Түвэдийн Бүгд Хэргийг Захиран Шийтгэх Сайд (西寧辦事大臣) | rowspan="2" |Нийт 29 хошуутай: 21 хошууд, 2 өөлд, 4 торгууд, 1 халх |- |Хөхнуурын баруун гарын чуулган |16 |51 |- ! colspan="6" |Шинжааны Монгол |- !Чуулган !Хошууны нэр !Хошууны тоо !Сумын тоо !Харьяалан захирах сайд, жанжин !Тайлбар |- |Үнэн сүжигтийн өмнөд замын чуулган | rowspan="4" |Шинэ дагасан Торгууд аймаг |4 | rowspan="4" |79 | rowspan="7" |[[Илийн жанжин]] |Тэнгэр уулын емне бие, Хар Сайр орчмын нутаг |- |Үнэн сүжигтийн умар замын чуулган |3 |Ховог сайрын нутаг |- |Үнэн сүжигтийн өрнө замын чуулган |1 |Жин хэ орчмын нутаг |- |Үнэн сүжигтийн дорно замын чуулган |2 |Хүр, Хар ус хавийн нутаг |- |Бат сэтгэлтийн чуулган |Хошууд аймаг |3 |11 |Жултас гол орчмын нутаг |- |Чин сэтгэлтийн чуулган |Шинэ дагасан Хошууд |5 |4 | |- | |Илийн Цахар, Өөлд хошуу |8 | | |} == Манжийн эсрэг тэмцэл == {{Main|Манжийн эсрэг монголчуудын тэмцэл|Зүүнгарын хаант улс}} 1636 онд Алтан ургийн сүүлчийн хаан Лигдэн өөд болсноор Өвөр Монголыг эрхэндээ оруулж, 1691 онд [[Халх]]ууд дагаар орсон юм. Ингэснээр Ойрадаас бусад Монголчууд Манж Чин Улсын бүрэлдэхүүнд оржээ. 1696 онд Манжийн түрэмгийлэлд [[Галдан бошигт хаан|Галдан хаан]] ялагдан нас барсан ч 1755 он хүртэл Зүүнгарын хаант улс тусгаар байсан. Ихэнх түүхчид Монголчууд 1691 онд Манжийн дарлалд орсон гэж үздэг боловч энэ нь эргэлзээтэй ойлголт юм. Учир нь одоогийн баруун Монгол буюу Ойрадууд тэр үед тусгаар улсын шинжээ хадгалж оршин байсан бөгөөд 1758 онд хүртэл энэ байдлаа хадгалж байсан гэж үзэж үндэстэй юм. 1636 онд Өвөр Монгол, 1691 онд Ар Монгол, 1755 онд Баруун Монгол Манжид эзлэгдсэн гэж үзвэл илүү зохистой мэт. Манжийн үеийн Монголд хамжлагат ёс тогтож, аливаа иргэншил үүсэх нь хаалттай байсан. 20-р зууны эхний Манжийн "Шинэ засгийн бодлого"-ыг Монголчууд зэвүүцсэнээр үндэсний үзэл сэргэж, нэгэнт нурж унах нь тодорхой болсон Чин гүрнээс тусгаарлахаар санааширч, Богд Жавзандамба хутагтыг нэгдэн нягтарч тусгаар улс болохоор самбаачилжээ. XIX зууны сүүлчээс Манж гүрний сүр хүч бууран доройтож, феодалын нийгэм нь үндсээрээ ялзран хэврэгшиж, улмаар том империлист гүрнүүдийн түрэмгийлэлд өртөн тэдний хагас колони болон хувирчээ. Манжийн эрх баригчид энэ нөхцөлд яаралтай арга хэмжээ авав. Монголыг цусгүй колончилж, юуны өмнө хятадчилах зорилгоор үй олон хятад иргэнийг Монгол нутагт цутган оруулж, малын бэлчээрийг хагалан, тариалангийн талбай болгохоор үржил шим сайтай газруудыг булаан авч хятадуудад олгож эхлэв. Идээшилт газар шороо, төрөлх ард түмэндээ элгэн хайртай Монгол хүн харийн энэ доромжлол, дарангуйллыг хүлцэн тэвчих аргагүй болж, энд тэнд эсэргүүцлийн уухай дэгдэн, улмаар Монголын язгууртнууд ард түмэнтэйгээ нэгдэж эхэлжээ. 1911–1912 оны Монголын ард түмний [[Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал|үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнөөр]] Монгол Улс ийнхүү тусгаар улсаа сэргээж чадсан нь манай ард түмний олон жилийн шаргуу тэмцлийн үр дүн байсан бөгөөд Монголын ард түмний түүхэнд гарсан нэгэн чухал ач холбогдолтой үйл явдал болсон юм. == Манжийн үеийн монголын хууль цааз == [[Файл:Manchu Qing Mongolia Torture (34864106004).jpg|thumb|Манжийн үеийн эрүү шүүлт]] [[Файл:Manchu Qing Mongolia Wooden Trunk (35318196370).jpg|thumb|Хоригдлын тор]] [[Файл:Manchu Qing Mongolia Iron Fetters (34864088934).jpg|thumb|Гар гав]] {{Main|Монгол цаазын бичиг|Халх журам}} Манжийн эрхшээлд байсан үеийн Монголын төр, эрх зүйн сэтгэлгээний хөгжил Манжийн нөлөөнд байсан үеийн төр захиргаа болон эрх зүйг судлахад тэр үеийн даган мөрдөж байсан хууль цаазууд үндсэн эх сурвалж нь болдог. Эдгээр нь Зарлигаар тогтоосон Манж чин улсын бүгд хууль, Халх журам, Гадаад Монголын төрийг засах явдлын яамны хууль зүйлийн бичгүүд (欽定理藩院則例) билээ. Энэ үеийн Монголын эрх зүй нь нэг талаар монголын төр, эрх зүйн уламжлалыг аль болохоор хадгалахыг хичээсэн, нөгөө талаар, аргагүйн эрхэнд манж болон хятадын эрх зүйн зарчмийн нөлөөнд орсон байлаа. Ямар ч байсан Монголын нийгмийн харилцааг зохицуулах учраас монгол цаазын уламжлал болон эх сурвалжид тулгуурлаж байлаа. Манж Чин улсын эрхшээлд байсан үед монголын иргэний болон эрх зүйн түүхэнд нааштай дэвшилтэд үзэл санаа, үзэгдэл цөөнгүй байсныг үгүйсгэж болохгүй. Ялангуяа монголын уламжлалд эрх зүйг шинэчлэхэд чухал нөлөө үзүүлсэн нь түүхийн үнэн юм гэж судлаач Б.Баярсайхан үзсэн юм. Манжаас явуулсан бодлогууд нь Монголын төр, эрх зүйн сэтгэлгээний хөгжилд эерэг болон сөрөг аль альнаар нь нөлөөлж байв. Мөн монголын эрх зүйг шинэчлэхэд багагүй нөлөөлсөн нь үүний эерэг нөлөөлөл юм. Монголыг ХХ зууны эхээр хятадчилах бодлого явуулж байсан зэрэг сөрөг нөлөөлөл нь харагдаж байна. Мөн манж нар монголд төрийн болоод засаг захиргааны чамгүй их өөрчлөлтүүдийг хийж байсан нь түүхийн хуудаснаа тэмдэглэгджээ. Үүнийг монголд байгуулагдсан Манж чин улсын хамгийн дээд эрхтэй байгууллага хянаж байв. Энэ нь улиастайн жанжны газар байсан юм. Ерөнхийдөө Монголыг удирдах [[Гадаад Монголын Төрийг Засах Явдлын Яам|Гадаад Монголын төрийг засах явдлын яам]] болон Улиастайн манж жанжны газар, аймгийн жасаа нарыг ихэвчлэн манж хүмүүсээр удирдуулдаг байлаа. Энэ нь монголыг бүх шатанд шатлан захирч байх манжийн тэргүүн бодлогуудын нэг нь яахын аргагүй мөн билээ. Манж нар нь Монголд шууд өөрсдийн хууль цаазыг явуулахаас болгоомжилж [[Энх амгалан хаан]] шинэ дагасан халх нарыг тэдний хууль ёсоор болтугай хэмээн зарлиг буулгаж байсан байна. Удалгүй дээр дурьдсан Халх журам хуулийг хэлэлцэн тотоосон байна. Энэ хуулийг 1789 оноос дагаж мөрдөх нь харьцангуй багасжээ учир нь Манж нар гадаад монголын төрийг засах явдлын яамны хууль зүйлийн бичиг буюу дээр дурьдсан монгол цаазын бичгийг зохион гаргасантай шууд уялдаатай билээ. Халх журмыг халхын ноёдын оролцоотой баталсан учир зохицуулалт сайн явагдаж байсан юм. Монгол цаазын бичгийг зохион гаргасан нь монголыг манжийн эрх зүй болон төрийн нөлөөнд бүрэн автуулах алхмуудын нэг байлаа. Гэвч энэ алхмууд хэзээ нэгэн цагт бүр мөсөн бүдрэнэ гэдгийг манжийн цөөхөн хүн мэдэж байлаа. Манж нарын ХХ зуунд явуулж байсан “[[шинэ засгийн бодлого]]” нь монголчуудыг асаах дарь нь болж өгсөн юм. Энэ бодлогын агуулга нь Монголд хятад иргэдийг үй олноор шилжүүлэн суурьшуулах, хүн амыг хятадчилах, манж хятадын засаг захиргааны шууд нэг хэсэг болгох зэрэг байлаа . Энэ бодлого гарсны дараа бослогууд энд тэндгүй өрнөж байв. Ингэснээр Монголчууд манжийн эрх зүй болон төрийн нөлөөнд авталгүй манжаас салан тусгаар тогтнолоо дахин олж чадсан түүхтэй. Энэ тэмцэл өрнөлийн оргил цэг нь 1911 оны цагаагчин гахай жилийн үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал байлаа. == Манжийн улс төрийн бодлого == {{Хянах}} [[File:Asien Bd1.jpg|thumb|1890 он]] XVII зууны сүүлч үеэс XX зууны эхэн үе хүртэл 200 гаруй жил Монгол орон манжийн байлдан дагуулагчдын эрхшээлд нухлагдаж байв. Энэ үе бол Монголын түүхийн хамгийн гашуун зовлонт харанхуй үе байсан юм.Манж нар бол одоогийн Манжуурт нутаглаж байсан хамниган угсаатан бөгөөд XVI зууны сүүлчээр цэрэг-язгууртаны хүчирхэг улс болон бүрэлджээ. Манж нар богино хугацаанд зэргэлдээх орнуудаа түрэмгийлэн улмаар Монголын хаант улсуудыг эзлэн авав.Монголын феодалын улс манжид эзлэгдсэн түүний талхинд орсон нь хэдэн шалтгаантай байв. XVII зууны үед Монгол орон дотоодын феодалын бутралын уршиг, гаднаас манж, хятадын хаадын хагалан бутаргах хорт явуулгын улмаас Өвөр Монгол, Ар Монгол, Баруун Монгол (Ойрад) гэсэн гурван том хэсэг болон салж, тэдгээр нь бас дотроо олон жижиг феодалын эзэмшилд хуваагджээ. Эдгээр том, жижиг язгууртнууд бүх Монголын хаан ширээ болон өөр өөрсдийн биеэ даасан байдлын төлөө үргэлж тэмцэлдэж байсны улмаас Монгол орон дотоодын хямралд гүн автжээ.Улс орон нь доройтож, бас харийн аюул занал нүүрлээд байсан тэр нөрцөлд Монголын феодалууд эв нэгдлээ бэхжүүлж, түрэмгийлэгчдийн эсрэг нэгэн мөрний урсгалд нийлэн шийдвэр төгс тэмцэх ёстой байлаа. Цахарын Лигдэн хаан, Халхын Цогт хун тайж зэрэг хүмүүс үүнийг ухамсарлан нийт улс гэрийнхээ тусгаар тогтнолоо хамгаалахыг уриалан тэмцэж байв. Гэтэл зарим феодалууд зөвхөн өөрсдийн явцуу ашгийг хичээн нийтийн тэмцэлд нэгдэхгүй, тус тусдаа тэмцэх, бууж өгөх зэрэг бодлого баримталж байсан нь тэмцлийн эрчийг сулруулж, хүчийг сарниулжээ. Манжийн байлдан дагуулагчид 1644 онд Хятадыг эзлэн авсан нь түүний эдийн засаг, цэрэг зэвсгийн их хүчийг Монголын эсрэг шууд дайчлан хөдөлгөх боломжтой болжээ.Манж нар улс төрийн элдэв луйвар аргаа цэрэг зэвсгийн давуу байдалтай хослуулсаар 1636 онд Өвөр Монголыг, 1691 онд Халх Монголыг, XVIII зууны дундуур Баруун Монгол (Ойрад) – ыг эрхэндээ оруулжээ. Тэд Монголыг эзлэн авсаны дараа ноёрхолоо бэхжүүлэхийн тулд Монголын уламжлалт хууль, засаг захиргааны зохион байгуулалтыг цөм хүчингүй болгон, өөрсдийн харгис засаг захиргааг чандлан тогтоож, манай ард түмний хүчээ нэгтгэн босч тэмцэхээс болгоомжлон тэдний улс төрийн нэгдлийг бутаргаж, хүчийг нь сарниулахад чиглэсэн олон арга хэмжээ авчээ. Монгол орныг Манжийн хааны төлөөний сайд захирч, монголчуудаар өртөө, харуулын цэрэг, хүнд хүчир алба даалгах, манж хааны Монголоос дээрэмдэн авсан олон зуун мянган малыг үнэ хөлсгүй хариулган үржүүлэх, Ховдод байсан Манжийн дарангуй цэргийн хүнсний тариа тариулах, цэргийн албанд дайчлан мордуулах, мөнгөн татвар авах зэргээр малчин ардын хөдөлмөрөөр бүтээсэн баялгийг ховх сорон үгүйрүүлж байв. Жишээлбэл: зөвхөн Манжийн элч, төлөөлөгчид зорчиход зориулсан олон замын өртөөний зардалд жил тутам саяас доошгүй мал албадан гаргуулж байсны дотор гагцхүү зорчигчдын хүнсэнд 200,000 гаруй хонь хэрэглэж байжээ.Манжийн эрх баригчид шашныг бүх талаар дэмжин дэлгэрүүлж түүний тусламжтайгаар ард олныг мунхаруулан харанхуй бүдүүлэг хэвээр нь барьж, номхон боол болгон дарлахыг хичээж байлаа. Хүрээ хийд, лам нарын тоог хэтэрхий олшруулсан нь олон идэр эрийг бүтээлч хөдөлмөрөөс хөндийрүүлж, тус улсын хүн амын өсөлтийг сайтуулсны гадна үйл олон лам нарыг хооллож, хувцаслах, тэдний хурал номын бүх зардлыг бэлтгэн нийлүүлэх нүсэр хүнд албыг ард түмэнд давхар үүрүүлсэн юм.Монголын ард түмэн ингэж манжийн эрх баригчид, монголын феодал ноёд, лам нар гэсэн хэд хэдэн эзэнд нэгэн зэрэг үйлчлэх ганц зарц нь болоод зогссонгүй, бас хятадын худалдаа, мөнгө хүүлэгчдэд давхар шулуулж үгүйрлийн балчигт лавшран шигдсээр байв. Манжийн засгийн газрын шууд ивээлээр Монголд нэвтэрсэн Хятадын худалдаа, мөнгө хүүлэл монголын ард түмний хөлс, цусыг сорон тамирдуулж байлаа. Хятадын шунахай худалдаачид өр төлбөрийн хүүг 400 хувь хүртэл өсгөж Монгол орныг “баяжих, хөлжих алтан хайрцаг” хэмээн ичгүүргүй нэрлэж байв. Хятадын худалдаачид бүр гурван янзын жигнүүрийн туухайтай байсан бөгөөд хүнд туухайгаар нь бусдаас авах зүйлийг, хөнгөнөөр нь бусдад худалдах барааг хэмжиж, жинхэнэ туухайг мэхлэж болохгүй нөхцөлд хэрэглэж байв. Бас өөрсдийн барааг маш өндөр үнээр худалдаж Монголын түүхий эдийг туйлын хямд авдаг болсон байна. Манжийн эрх баригчдын шаардан тушаасан олон зүйлийн бачим түргэн албыг хугацаанд нь гүйцэтгэхийн тулд хошууны тамгын газар, аймгийн чуулгад арга буюу шахагдан хятад пүүсээс өндөр хүүтэй мөнгө зээлдэн авч алба залгуулна. Албаны энэ өрийг ч, харьяат ноёдынхоо хятад худалдаачдад тавьсан өрийг ч ардууд төлнө. Манжийн феодалууд, хятадын худалдаачдын шунахай эрх ашиг яваандаа нийлж нэг нь алба татвараар, нөгөө нь өр зээлээр Монгол орныг хамтран мөлжиж, ард түмнийг амь зуулгын хэдэн малаас нь хагацуулан сүйрлийн даваанд тулгаж байлаа.Гэвч Монголын ард түмэн гадаад, дотоодын давхар дарлалд дуугүй нухлагдан, ямагт толгой гудайн хүлцэж явсангүй, эрэлхэгээр босон тэмцэж, тэмцлийн туршлагаа баяжуулсаар байсан юм. Монголын ард түмний тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлээс хамгийн хүчтэй нь Ойрадын Амарсанаа, Халхын Чингүнжав нарын удирдсан 1755-1758 оны зэвсэгт бослого юм.1755-1758 оны зэвсэгт тэмцэл дарагдсан боловч монголын ард түмний түүхэнд гүн ул мөрөө үлдээн тэмцлийн сургамж дууриал болж, тэдгээр тэмцэгчдийн баатарлаг дүр ард түмний дунд мөнхөрөн алдаршжээ.Энэ үеийн ард түмний тэмцэл нэг талаар манжийн түрэмгийлэгчид, хятадын шунахай худалаачдын эсрэг, нөгөө талаар нутгийн авилгач ноёдын эсрэг чиглэж байв. Ардын тэмцлийн дотроос заргын хэлбэр ихэд дэлгэрчээ. Ардууд заргын бичигтээ манжийн хүнд алба, ноёдын авилгая шунахай зан, ёс бусын олон гувчуур, өөрсдийн амин зуулгын хүнд байдал зэргийг учирлан тоочоод алба татвар хөнгөлж, шунахай ноёдыг зайлуулахыг шаардаад, эцэст нь нэрсээ нарны цацраг мэт дугуйруулан бичдэг байв. Энэ нь толгойлогчоо харгис ноёдоос хамгаалсан хэрэг байв. Ноёнтойгоо заалдсан, үгүйрэн өр төлж чадахгүй болсон, худалдаачдын пүүсийг довтолсон ардуудыг эмнэг адууны сүүлээс чиргүүлж тасдуулах, элсээр чигжин алах, есөн эрүү тулгах, дөнгөлөх, эхнэр хүүхдийг нь өрөнд бодож худалдаачдад өгөх зэргээр харгисладаг байжээ.Тэгэвч мөлжлөг, харгислал нэмэгдэх тусам зовлон туулж хатуужсан монголын ард түмэн тэмцлийн эрчээ чангалан галд тос нэмэхийн адил дүрэлзэн боссоор байсан юм. === Халх === Үүнд, 1636 онд Манжийн Дээд Эрдэмт хаан Халхыг Хятадтай худалдаа хийхийг албан ёсоор хориглосон зарлиг буулгажээ. Энэ нь нэгд, Монгол-Хятадын хооронд холбоо тогтохоос сэргийлсэн, хоёрт, монголчууд худалдаалахдаа агт мориор голдуу арилжаалдаг учир хятадын цэргийн хүчин чадал нэмэгдэхээс болгоомжилсон хэрэг бололтой.Нөгөөтэйгүүр 1638 онд Манжийн хаан Халхын гурван ханыг жил бүр цагаан тэмээ нэжгээд, саарал морь наймыг Чингийн эрх баригчдад албан ёсны бэлэг хэмээн бариулах зарлиг буулгажээ. Ингэснээрээ манжийн хаан Халхын хан нарын эрх мэдлийг хязгаарлаж, эрхшээлдээ оруулахыг санаархжээ. Хэдийгээр монголд манжийн түрэмгийллийг хүчээр барьж зогсоох улс төрийн нэгдмэл хүчин байхгүй байсан ч харийн түрэмгийлэл илт нүүрлэсэн үед монголчууд удаа дараа нэгдэх оролдлого хийжээ. 1970 онд Х.Пэрлээ Булган аймгийн Дашинчилэн сумын нутгаас үйсэн хуулиуд олсон нь үүнийг гэрчлэх чухал сурвалж болсон юм.XVI зууны сүүлч, XVII зууны эхээр Халхын ноёд удаа дараа чуулган чуулж дотоод, гадаад улс төрийн байдлаа хуулиар зохицуулахыг оролдож байсныг тэдгээр үйсэн хуулиас харж болно.Үйсэн дээр бичсэн тэдгээр хуулийн гол санаа нь дотоодын эвдрэл хямралын үүд хаалгыг хааж, төрйин нэгдлийг аль болохоор сахин хамгаалах явдал байв. Уг хуулиуд нь “хан хүн өөр зуур хэрэлдвээс,... ганц хошуугаар дайсанд мордож идвээс, ноёд биеэ алалцваас,... хатуу шийтгэж байхаар заажээ. Уг хуулиуд нэгэнт буй болсон дотоодын хямралыг гэтлэн давахын тулд Халхын хүчийг нэгтгэх бодлогыг тууштай явуулахыг тэр үеийн зарим зүтгэлтэн хичээж, Халхын улс төрийн хямралыг хууль эрх зүйн хүрээнд шийдэх гэсэн хэрэг байв.Халхын Сэцэн хан Шолой, Түшээт хан Гомбодоржийнд хоёр ч удаа биеэр хүрэлцэн очиж , шинэ төрөх хүүхэд нь хөвгүүн байвал, Халхын шашны тэргүүнээр өргөмжлөхийг зөвлөн, өөрийн Гэгээн цолоо өргөхөөр амлаж буцсан ба дараа Түшээт ханы төрсөн хөвгүүнд нутгийн дархчуудаар 3 төмөр бүстэй өлгий өгсөн байна. Халх Манжид эзлэгдсэн нь манж нар Өвөр монголыг эзлэн авснаар тэдний цэргийн хүч улам өсч, Манжийн төрийн гадаад бодлого нь Мин улсын эсрэг хандсан юм. Мин улс нь эдийн засгийн их нөөцтэй, хүн хүч цэргийн тооны хувьд Манжаас давуу учир түргэн гоомой хөдөлж болохгүй байв. Тиймээс юуны өмнө нэгтгэн авсан Өвөр монголын аймгуудад эрх нөлөөгөө бэхжүүлж, өөрийн цэргийн хүчийг монгол цэргийн хүчээр сэлбэх, мөн хятадтай байлдахдаа, ар талаа найдвартай бэхлэх зорилгоор Халхын хан нартай холбоо тогтоохыг эрмэлзэж байсан юм. Халхын эрх баригчидтай найрсаг харилцах замаар Манжийн талаас ирэх аюулыг сааруулахыг оролдож байв. Өөрсдийн нь ашиг сонирхолд нийцэж байсан учир Манж нар Халхын эрх баригчдын энэ оролдлогыг хэсэг хугацаанд дэмжиж байв. 1636 оны өвөл Сэцэн хан адуу, тэмээ, булга зэрэг зүйлсийг өргөн, найрамдахыг хүссэний хариуд, 1637 оны 1 сард Манжийн Дээд эрдэмт хаан бэлэгтэй хариу элч илгээж байжээ. Мөн 1637 оны 3 сард Түшээт хан хоёр алтан нум, гурван мориор бэлэг хүргүүлэн, элч заран найрамдал холбоотой байхаа илэрхийлж байжээ.Манжийн эрх баригчид Өвөр монголыг эзлэхдээ эрх баригч давхаргынхантай нь худ ургийн барилдлага тогтоох, цол хэргэм өгөх, өгөөмөр шан харамжаар талдаа татах, айлган сүрдүүлэх аргыг хэрэглэж амжилтанд хүрсэн туршлагаа Халхтай харилцахдаа ч үргэлжлүүлэн хэрэглэснээр амжилт олсон юм.Хэдийгээр Өвөр монголын дараа Халхын шууд довтолгоогүй ч Хятадыг эзлэн авсны дараа энэ аюул нүүрлэн ирэх нь ойлгомжтой байсан юм. Тиймээс түүний богино хугацаанд дотоодын эв нэгдэлээ бэхжүүлж, цэргийн хүчийг нэмэгдүүлэх зэрэг зүйлийг хийх шаардлагын улмаас хугацаа хожих зорилгоор манжийн хаадтай найрамдалт харилцаа тогтоох, харийн түрэмгийллийг эсэргүүцэх хүчин бүрдүүлэх хариуцлага Халхын эрх баригчдад тулгарсан ажээ.Тийнхүү Манж нар харь улсыг довтлохдоо, ар талаасаа аюулгүй байх, нөгөө талаас монголчууд нь болзошгүй аюул нүүрлэн иртэл хүчээ сэлбэх гэсэн хоёр талын сонирхол нэгдэж нийгмийн харилцаа хэсэг хугацаанд намжуу байсан нь аль аль нь цаг хожих гэсэнтэй холбоотой байв.Тухайн үед Монголын их хааны эрх захиргаа нэгэнт унасан цаг тул Халхын улс төрийн амьдралд Түшээт хан Гомбодорж, Сэцэн хан Шолой, Засагт хан Субадай нар тэргүүлэх үүрэгтэй байсан юм. Халхын баруун гарыг Засагт хан Субадай зонхилон захирч байсан боловч Шолой Увашийн хөвгүүн хэмээгдэх Алтан хан хэмээгдэх Омбо-Эрдэнийн эрх нөлөө их байв. Алтан ханы эзэмшил нь баруун тийш Алтайн Урианхай, Красноярскийн хязгаар, зүүн тийш Сэлэнгэ, Тамирын эхэнд тулж байв. Түүний орд өргөө Увс нуурын сав газар байжээ. Алтан хан Засагт хантай өрсөлдөн, бие даасан бодлого явуулж байв. Тэр XVII зууны эхэн үеэс Орос улстай харилцаж, улс төр, эдийн засгийн холбоо тогтоож, нэлээд хэмжээгээр худалдаа арилжаа хийж байв.Мaнж нар Хятадыг байлдан эзлэхдээ, Халхын ноёдын үйл ажилгаанд зарим нэгэн хориг тавьсан юм. 1639 онд Халхын ноёд Ширээ цагаан нуур хэмээх газар цугларч, Түшээт хан Гомбодоржийн 5 настай хөвгүүн Занабазарыг Халх Монголын шашны тэргүүнээр өргөмжилжээ. Тийнхүү Занабазар нь монголын түүхэнд анхдугаар богд Жавзандамба буюу Өндөр гэгээн хэмээн алдаршсан юм.Ширээ цагаан нуурын чуулганд оролцогсод уг түүхт үйл явдлыг тохиолдуулан, Шар бөсийн орд байгуулсан нь Халхын их хүрээний үүсэл болжээ. Бас Халхын ноёд шинэ өргөмжлөгдсөн шашны тэргүүн Өндөр гэгээн өөрсдийн харъяатаас хувь өмч болгон өргөснөөр шавь хэмээх дахргын үүсэл тавигджээ.Тийнхүү Халхын шашны тэргүүнийг өргөмжилсөн нь шашны тугийн дор Халхыг нэгтгэх гэсэн оролдлого байсан юм.Мөн 1640 онд Халхын-Ойрадын ноёдууд Тарвагатайн улаан буурай гэдэг чуулган нийлж, цаг үеэ дүгнэж, Халх Ойрад эв эеэ хичээн, харийн түрэмгийллийг хамтын хүчээр давахыг уриалан тунхаглаж, тус чуулганаас монгол ойрдын Их цаазыг баталсан нь Манжийн түрэмгийллийн эсрэг хүчээ нэгтгэх бас нэгэн оролдлого байлаа.Тус чуулганд Халхын Эрдэнэ Засагт хан Субадай, Очирбат тулгар Түшээт хан Гомбодорж, Сэцэн хан аймгийн нөлөө бүхий том ноёд, хэмээх Төрбайх, Тэнгэрэй тойн нарыг зэрэг Халх Ойрдын Төр, шашны, рзүтгэлтэн болон Хөх нуурын монголчууд, Ижил мөрний гол Торгууын төлөөлөгчид бүгд 28 том ноёд оролцжээ. Тэдгээр ноёд нь тухайн үеийн монгол улсын төрийн айрамд гол үүрэг гүйцэтгэж байсан нөлөө бүхий хүмүүс байв.Тус чуулганы гол зорилго нь улс төрийн бутралыг давж, үндэсний нэгдлийг сэргээн бэхжүүлэх, харийн дайсны өнгөлөлзлийг тас цохих хэрэгт монгол угсаатны хамтын чармайлтаар зохион байгуулахад оршиж байв. Тийнхүү Халх,Ойрд хоёр нэгдэж, харийн түрэмгийллийн эсрэг хүчээ нэгтгэсэн боловч энэ явдал удаан үргэлжилсэнгүй.Тухайн үеийн монгол төр шашны зүтгэлтнүүд хууль цааз шашны төрийн хэмжээнд бүх талаас нь улсаа нэгтгэх гэж удаа дараа оролдсон боловч тэр үед монгол улс төрийн бутралыг даван туулах улс төр, эдийн засаг хараахан бүрэлдээгүй байсан учир уг оролдлого бүтээгүй юм. Халхын ноёд дотоодын эв нэгдэлээ бэхжүүлэх оролдого хийхийн зэрэгцээ Эеэр засагч хаан суугаад удаагүйг харгалзан, Манжийн хүчийг дотроос нь задлах, угсаа нэгтнээ харийн дарлалаас чөлөөлөх зорилгоор 1644 Өвөр монголын ноёд элч илгээж байсан байна. Үүний үр дүнд Сөнид аймгийн тэнгис ван Халхын ноёдын ятгалганд орж, харъяат ардаа дагуулан, 1636 оны хавар Сэцэн хан нутагт байснаа, 1639 онд өмнө зүг нүүн одож, Манжид дагасан байв. Тэнгис нь Манжийн хаантай ураг холбосон байв.Манжийн хаан Өвөр Монголнын эрх чин ван Тодоор удирдуулсан үлэмжихэн цэрэг хөдөлгөж, Тэнгисийг мөрдүүлжээ.Манж цэрэг Тэнгис ванг мөрдөж хөөсөөр 1646 оны 6 сарын орчим Янгирцагийн ууланд гүйцэж очиход тэрбээр Гүн Галуутай гэдэг газар эсэргүүцэн байлдсан боловч ялагджээ. Гэвч бууж өгсөнгүй, Халх нутгийн гүнрүү зугтаахад манжийн цэрэг хоёр өдөр шөнө мөрдөн хөөж, гурав дахь өдрийн өглөө Өтөг уулын орчим Тэнгисийг гүйцэн цохисон боловч тэрбээр мултарч амжжээ. Манж цэрэг Сөнид аймгийн цэрэгтэй Халхын Түшээт ханы нутагт Бурхант хэмээх газар дахин тулгаран байлдаж, Тэнгисийн хатан хөвгүүдийг баривчлан түүний ачаа хөсөг, арван мянга гаруй малыг олзолжээ. Энэ тулалдаанд Тэнгисийн хүү Дорж, Бат, Шажин нарын зэрэг олон хүн амь үрэгджээ. Тэнгис ван сүүлчийн хүчээ дайчлан зугатсаар Туул голын орчим Зажибулгийн газар ирэхэд нь Сэцэн хан Шолой өөрийн хүү Бямбад гучин мянган цэрэг өгч, Тэнгисийг өмгөөлөн байлдуулахаар мордуулахын хамт Түшээт хан Гомбодоржид эл хэрэгт туслахыг хүсч элч заржээ.Түшээт хан өөрийн үеэл дүү Рахуладай ноён, түүний хөвгүүд Абаху мэргэн нарт хорин мянган цэрэг захируулан, Сэцэн ханд хүч хавсруулахаар явуулжээ. Халхын цэрэг Зажибулагийн газарт анх удаа манж цэрэгтэй байлджээ. Энэ байлдаанд Халхын цэрэг ялагдаж, тулалдааны талбарт мянга илүү морь тэмээ орхиод ухарчээ. Тэнгис тулалдаанаас Сэлэнгийн зүг зугтаж амь гарсан бөгөөд Манж нар Халхын эрх баригчдаас түүнийг барьж өгөхийг шаардахад, тэд цааргалсаар жил гаруй хугацааг өнгөрөөжээ. Гэвч Тэнгис өөрөө 1648 оны орчим буруугаа хүлээж, дахин манжид захирагдсан нь Манж-Халхын харилцааг хурцатгахад нөлөөлжээ.Тэнгисийг дэмжихээр илгээсэн Халхын цэргийг бут цохиж ялалт байгуулсан ч 1646 оны эцсээр манж нар цэргээ Халхын нутгаас гаргасан юм. Учир нь манж нар тухайн үед халхад цэрэг дайны ажиллагааг үргэлжлүүлэх боломжгүй байсан юм. Энэ нь юуны өмнө маш их хүчин чармайлт гаргаж, хүн хүч хөрөнгө зарж байж эзлэн авсан Мин улсыг төвшитгөн тогтоох хэрэг хараахан дуусаагүй байсан болон Тэнгисийг нэхсэн тулалдаанд манжийн цэргийн хүч ихээхэн тарамдаад байсантай холбоотой. Хэрэв Халхад байлдааныг үргэлжлүүлвэл, Халх даяараа босон тэмцэж, улмаар түүнийг зогсооход ихэхэн хүч шаардахын дээр, Хятад улсад Манжийн эсрэг бослого тэмцэл гарч байсан учир хүчин мөхөсдөж, саяхан олсон Хятад улсаа ч алдаж болзошгүй эгзэгтэй байдалд байсан аж.Халхын хан нар Манжийг эсэргүүцэн тэмцэхдээ, Өвөрлөгч хошуудын зүгээс дэмжлэг авах оролдлого нь тийнхүү бүтэмжгүй болсон ч зорилгоосоо ухраагүй юм. 1647 онд Засагт хан Субадай манжийн бодлогыг шууд эсэргүүцэн захидал илгээж байсан ба Манжид дагаар орсон хүмүүсийг буцаахыг Халхын ноёд нэхэмжлэн шаардаж байв. Бас Халхчууд Орос улсын зүгээс дэмжлэг олохыг хүсч, 1647-1649 онд Сэцэн хан Шолой Москвад элч мордуулж байжээ. 1646 онд Түшээт ханы ойр төрлийн эрх Цөхүр ноён манжийн захиргаанд ороод байсан Баарин аймгийг уулгалан, үлэмжхэн тооны хүн малыг олзлон авчээ. 1650 онд Засагт хан Омбо-Эрдэнэ тайж хөх нуурын орчим газрыг ав хийх нэрийдлээр уулгалж байсан ажээ.Халхын талаар явуулах Манжийн төрийн бодлого нь Хятадыг эзлэн авсан 1644 оноос буюу Нурхаачийн ач Фулинг Чин улсын хаанд өргөмжилсөн үеэс эрс өөрчлөгдсөн юм. Учир нь Хятадыг байлдан эзлэхдээ, ар талаасаа довтлуулахгүйн тулд хэсэг хугацаанд Халхтай бэлэг бүхий элч солилцож, найртай харилцахад хүрсэн бөгөөд Хятад улсыг эзлэх зорилгоо биелүүлэсний дараа манжийн цэрэг улс төр, эдийн засгийн хүчин чадал үлэмж нэмэгдсэндээ эрдэн, Манжийн зүгээс Халхад өөрийн бодлогоо тулган шаардах нь давамгайлах хандлагатай болов.Манж нар Мин улсын эзлэн аваад, эхний хэдэн жил дотоод байдлаа төвхнүүлэн бэхжүүлж авсны дараагаас буюу 1648 оны үеэс Халхтай холбоотой асуудлыг хүчээр шийдэхийг, тулган хүлээлгэхийг илт оролдох болжээ.Сөнид аймгийн хэрэг явдлаас Халхчууд нэгэн санаатай, нэгдмэл хүчтэй байгааг мэдэж авсан Манжийн эрх баригчид Халхын талаар явуулах бодлогоо тэдний нэгдэл хүчийг задлан сарниулахад чиглүүлжээ. Эеэр засагч хаан 1647 онд Засагт хан, 1648 онд Түшээт хан, Сэцэн хан нарын элчийг тус тус хүлээн авахгүй буцаасан атлаа мөн 1648 оны намар Халхын Сайн ноёны дээд өвөг Данзан ламын элчийг зориуд найрсагаар хүлээн авчээ. Энэ нь Түшээт хан, Сэцэн ханыг Манжийн эсрэг зэвсэг барин тэмцэснийг зэмлэн эрх сүрээрээр далайлгах хэрэг байснаас Гадна Халх эрх баригч ноёдын хооронд яс хаяж хөсөрдүүлэн нэг хэсгийг нь талдаа хахуулдан татаж, нөгөөг нь эсрэг хүч болгон, хооронд нь тэмцэлдүүлэх гэсэн бодлого байжээ.Байдлыг хурцатгахгүйн тулд Түшээт хан, Сэцэн хан нарыг төлөөлж, засагт хан манжийн эеэр засагч хаантай биеэр очин уулзжээ. Засагт хан тийнхүү чармайлт гаргаж, Халх болон Манжийн хааны хороондын харилцааг хэлэлцээрийн замаар зохицуулах гэсэн боловч тодорхой үр дүнд хүрсэнгүй. Харин Манжийн хаан хариуд нь Халхын хан нар хөвгүүд, дүү нараа Манжийн хааны ордонд ирүүлэхийг шаардсан юм. Энэ нь тэд нарын хүүхэд, дүү нарыг барьцаа болгон авах гэсэн хэрэг тул Түшээт хан, Сэцэн хан нар зөвшөөрсөнгүй. Манжийн хаан өөрийнх нь шаардлагыг хүлээн аваагүйд хорсож, Халхад элдвийн шахалт, хавчилт үзүүлэхийн зэрэгцээ Халхыг дотроос нь хагалан бутаргах үйл ажиллагаа улам бүр эрчимжүүлж зарим үр дүнд хүрчээ.1651 онд Халхын Түшээт хан, Сэцэн хан нар 1000 морь, 100 тэмээг Манж хаанд өргөн, жилийн амгаланг айлтгаж найрамдахыг хүсчээ. Энэ нь Тэнгисийг дэмжиж, Манжийн цэрэгтэй шууд зэвсэглэн байлдаж байсныг бодвол, буулт хийсэн хэрэг боловч Манж нарын Халхад явуулж бодлого эрчимжиж буй үед ямар нэгэн зүйлээр шалтгаалан Халхад цэрэглэн орохоос сэргийлсэн бололтой. Чухам ямар шалтгааны улмаас Халхын дотоод хагарал гаргасныг дурдаагүй боловч 1653 онд Түшээт хан Гомбодоржийн хүү Бунтир албат харъяатаа авч, Манжийн хаанд дагаар орсонд түүнийг засаг чин ван өргөмжилж Чулгаалт хаалганы гадна нутаглах газар олгожээ. Энэ нь Бунтир бол Халхын анх удаа Манжийн талд урван орсон этгээд юм. Үүнээс үзвэл, Халхын ноёд дотроо хагаралдаж, зарим нь Манжийн түрэмгий бодлогыг сөрөн зогсож байхад, нөгөө зарим нь Манжийн хааны сайхан амлалт, зэрэг хэргэм, шан харамжинд татагдан дагаж орохыг санаархах болсон байна.Сэцэн хан, Түшээт хан нар Бунтирыг буцааж нэхэмжилсэн боловч Манжийн зүгээс эрс эсэргүүцэн няцаасан юм. Түшээт хан Гомбодорж, Сэцэн хан Шолой хан хүчинд автагдан, зарим талаар буулт хийн, Манжтай найрамдах бодлогыг явуулж байсан боловч харин шууд дагаж орохыг хүсэхгүй байсан юм.Манжийн зүгээс Халхын дотоод хэрэгт хутгалдан орох нь улам бүр нэмэгдэж, элдэв шахалт хавчлага чангарч байх тэр эгзэгтэй үед Сэцэн хан Шолой 1652 онд, Түшээт хан Гомбодорж 1655 онд удаа дараа нас барсан нь Халхын улс төрийн байдалд ноцтой хохирол учруулжээ. === Ойрад === Ойрадын Тогоон тайш, түүний хөвүүн Эсэн тайш, Мандухай сэцэн, Даян хаан, жонон Алтан хаан, Түмэн засагт хаан нарын Монголыг нэгтгэн захирах талаар явуулсан бодлого, үйл ажиллагааг үүнд хамааруулан үзнэ. Тэдгээр хүмүүсийн бүх Монголыг нэгтгэн захирах хувийн хүсэл санаархал нь нийт Монголын түүхийн тавцан дээр дэвшилтэт үйл ажиллагаа болж харагддаг жамтай. Тус хугацаанд нэг талд, нэгдлийн төлөөх үйл явц явагдаж байхад нөгөө талд, задралын үр хөврөл түүнээс ч дутуугүй эрчтэй өрнөж байв. Гэхдээ Даян хаанаас хойш Монгол улс дахин нэгдмэл байж чадаагүй юм. Тэр үед Монголыг улс төрийн болон шашин–оюун санааны талаар нэгтгэн захирах хэмээсэн хаад ноёдын бодлого, үйл ажиллагаа хэсэг үе амжилт олж байсан боловч биеэ даан хүчирхэгжсэн ноёд язгууртнууд нэгдсэн төрд захирагдахыг хүсэхгүй, байнга салан тусгаарлахын төлөө байв. Энэ бүхний эцэст Монгол харьцангуй биеэ даасан Өвөр Монгол, Халх Монгол, Буриад Монгол, Хөх нуурын Монгол, Ойрад Монгол, Хотгойдын Алтан ханы улс гэсэн хэдэн том эзэмшил–улсуудад хуваагдан жижгэрэв. Тэдгээрээс Буриадаас бусад нь нэгэнт биеэ даасан улсын шинжтэй болсон байв.“Дөчин, дөрвөн хоёр”-ын Монгол улсын үеийг 1370 онд их ор залгасан Билигт хаан Аюуширдара-гаас эхлүүлэн Монголын сүүлийн хаан Лигдэн нас барж, Өвөр Монгол Манжид эзлэгдсэн 1636 он, 1689 онд Хаант Оросод эзлэгдсэн Буриад Монгол, 1691 онд Халх Монгол Манжид дагаар орсон, 1723 онд Хөх нуурын Монгол, 1755 онд Ойрад Монгол Манжид эзлэгдснээр дуусгана. == Манжийн үеийн шашин, соёл == Дэлхийн улс орнууд хоорондоо дайтан эзэлж, эзлэгдэх явдал олонтоо тохиолдож байсан бөгөөд эзлэн авсан орныхоо талаар өөр өөр бодлого явуулж байжээ. Манжийн төр монголчуудад эхлээд илүү эрх өгч байсан ч аажим аажмаар эрх чөлөөг нь хумин боомилж номхон хүлцэнгүй, өөрийн гэсэн үзэл, түүх соёлгүй үндэстэн болгох бодлого явуулжээ. Тухайлбал сур харвааг өөрчлөн богино зайд (45 нум зайд буюу 75-80 м)<ref>{{Cite web |url=http://www.24tsag.mn/content/35726.shtml |title=Наадмын тухай таны мэддэггүй зүйлүүд |access-date=2014-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130710184843/http://www.24tsag.mn/content/35726.shtml |archive-date=2013-07-10 |url-status=dead}}</ref> харвадаг болгох, харваачдад бага шагнал өгдөг болгох, монгол бүжгийг хориглох бодлого явуулж байв. == Манжийн үеийн эдийн засаг == [[Файл:Mongolia, the Tangut Country, and the Solitudes of Northern Tibet - Street in Urga.jpg|thumb|Оросуудын Хүрээ хотын гудамжны тойм зураг, 1876 он]] [[Файл:Zer-goo-cha, Governor of Miamatchin (i.e., Maimachin) LCCN99615503.tif|thumb|[[Алтанбулаг сум (Сэлэнгэ)|Наймаа хот]] нь 1727 онд байгуулагдаж, хоёр улсын хилийн хооронд хэргийг хянан шийдвэрлэдэг [[Заргач]]ийн яам энд байжээ<ref>{{Cite web |url=http://selenge.gov.mn/beta/3/item/16 |title=ЭРДЭНЭ ВАНГИЙН ХОШУУ ХИЙГЭЭД СЭЛЭНГЭЧҮҮД |access-date=2019-12-13 |archive-date=2019-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191213095139/http://selenge.gov.mn/beta/3/item/16 |url-status=dead }}</ref>]] 18 дугаар зууны эхэн үед Монголд бөөний худалдаа байсангүй. Гагцхүү жижиглэнгийн худалдаа ноёрхож байлаа. Жижиглэн худалдаа нь таваар мөнгөний харилцаа хөгжиж, үндэсний худалдаачид төрж гараагүй, зам харилцаа муутай нүүдлийн мал аж ахуйтай монголын нөхцөлд таарсан байжээ. Энэ нөхцөл шалтгааны улмаас Ар Монгол дахь хятад худалдааг хязгаарлан барьж байх гэсэн Манжийн засгийн газрын бодлого газар дээрээ тэр бүр биелэгдэхгүй задгайрч, хятадын худалдааны нөлөө хүрээ байнга өссөөр, 18 дугаар зууны эцэс болоход хошуудаар одож худалдаалах нь нилээд түгээмэл болж, зарим хошуунд гэр майхан барьж суурьшин, байнга худалдаалах явдал үзэгдэх болсон байна. 18 дугаар зуун бол Ар Монгол дахь хятадын худалдааны зохион байгуулалт, мөлжлөгийн үндсэн арга, худалдаалах хэлбэр нь төлөвшиж, улмаар Монголын эдийн засагт нэвтэрч бэхжээд, цаашид бүх монгол нутгийг хамарсан худалдаа явуулах замаа баттай засч авсан үе. Манж улс монголчуудыг бослого гаргахаас сэргийлж төмрийн хэрэглээг хязгаарлан тэргэндээ төмөр цөн хийдэг байсныг болиулсанаар 20-р зуун гэхэд монголчууд дан модоор тэрэг хийдэг болжээ. Ардууд манж, монгол эрх баригч, мөн тайж, дээд лам нарт үг дуугүй захирагдаж, ондоо хошуунд явахдаа ноёноосоо зөвшөөрөл авч, олон зүйлийн алба татвар төлж байв. Хошуудад чөлөөтэй худалдаалах болсноор Ар монгол дахь хятадын худалдаа мөнгө хүүллийн хөгжлийн хоёрдугаар үе эхэлнэ. Энэ үед хятадын худалдаачдын тоо урьдахаас эрс нэмэгдэн, зохион байгуулалтын хувьд улам бэхжиж, пүүс дэлгүүрүүдийн бүтцэд зарим шинэ өөрчлөлт гарчээ. Мөн худалдаалах арга нь нарийсаад хэмжээ, далайц нь ихэссэн. Хятадын худалдаачид өр шир, зээлийн хүүд Ар монголоос хурааж, худалдаж авсан малаа намар таргалсан үеэр нь [[Их хүрээ]], [[Улиастай]], [[Ховд (хот)|Ховд]], [[Хиагт]]ын орчимд сүрэглэн зохион байгуулаад хятадын хотууд руу туулгадаг байв<ref>[https://montsame.mn/mn/read/195972 Да Шен Куй болон бусад пүүс ардад мөнгө хүүтэй зээлж монголчуудыг хүүлж байсан]</ref>. Улиастай дахь нэр нөлөө бүхий, хамгийн том пүүс бол [[Даашинхүү|Да Шэн Күй]]гийн пүүс юм. ==Газрын зураг== <gallery> Файл:Манжийн байлдан дагуулалт.jpg|Манжийн байлдан дагуулалт. Файл:Манжийн байлдан дагуулалт 2.jpg Файл:Манжийн байлдан дагуулалт 3.gif Файл:Манжийн байлдан дагуулалт 4.gif Файл:Qing-Expansion3.jpg Файл:Manjiin dovtolgoo.gif Файл:Манжийн довтолгоо 1616-1644.jpg Файл:Манжийн довтолгоо 1644-1662.jpg|Манжийн довтолгоо 1644-1662 Файл:Манжийн довтолгоо 1662-1683.jpg|Манжийн довтолгоо 1662-1683 Файл:Манжийн довтолгоо 1683-1747.jpg|Манжийн довтолгоо 1683-1747 Файл:Манжийн довтолгоо 1747-1796.jpeg|Манжийн довтолгоо 1747-1796 Файл:Манж 1795.jpg|Манж 1795 Файл:Манж улс 1815 он.jpg Файл:Манж улс 1838 он.jpg Файл:Tuv Azi 1760 on.jpg Файл:Manj boslogo.jpg Файл:Манж 1820 он..jpg|Манж 1820 он Файл:Manj 1796-1839.jpg Файл:Manj 1884 on.jpg Файл:Manj 1861-1894.jpg Файл:Manj 1862-1911.jpg Файл:Манжид болсон бослого.jpg Файл:Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1895 он.gif|Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1895 он Файл:Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1905 он.gif|Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1905 он. Файл:Манж 1911.jpg|Манж 1911 он Файл:Манж улс дахь гадны улсуудын нөлөөний хүрээ 1907 он.gif Файл:Манж Чин улс.jpg Файл:Манж Чин.jpg Файл:Manjin zahirgaa.jpg Файл:Манж 1911 он - Балхаш нуур, Амарын хойд талын нутаг 19-р зуунд Оросын бүрэлдэхүүнд орсон.jpg|Манж 1840 он - Балхаш нуур, Амарын хойд талын нутаг 19-р зуунд Оросын бүрэлдэхүүнд орсон Файл:Манж улс.jpg|Манж Чин улс Файл:Манж-Оросын гэрээгээр Оросын бүрэлдэхүүнд орсон нутаг.jpg|Манж-Оросын гэрээгээр Оросын бүрэлдэхүүнд орсон нутаг </gallery> ==Нэмж унших== *[[Монголын түүх]] *[[Манжийн эсрэг монголчуудын тэмцэл]] *[[Жиньдандаогийн үймээн]] *[[Хятадын Синьхайн хувьсгал 1911 он]] *[[Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал]] ==Ном зүй== *Манжийн эрхшээлд байсан үеийн Монголын төр, эрх зүйн сэтгэлгээний хөгжил == Эшлэл == {{reflist}} {{Манжийн үеийн Монгол}} [[Ангилал:Манжийн үеийн Монгол| ]] [[Ангилал:Чин улс]] [[Ангилал:Монгол-Хятадын харилцаа]] [[Ангилал:1635 онд байгуулагдсан]] [[Ангилал:1912 онд татан буугдсан]] [[Ангилал:17-р зууны Монголын түүх]] [[Ангилал:18-р зууны Монголын түүх]] [[Ангилал:19-р зууны Монголын түүх]] [[Ангилал:20-р зууны Монголын түүх]] frzv4z3c72vxxrdoqj3nw9i8smez2gx 0 28496 876012 853120 2026-11-11T16:13:20Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876012 wikitext text/x-wiki [[Дундговь]] аймгийн [[Эрдэнэдалай сум]]ын [[Эрдэнэдалай сумын долоон баг|долоон багийн]] нэг нь '''Өнгөт баг''' юм. Сумынхаа өрнөд [[Өвөрхангай]]н [[Сант сум (Өвөрхангай)|Сант]], [[Баян-Өндөр сум (Өвөрхангай)|Баян-Өндөр]] хоёр сумын нутагтай залгаа байрлана. Сумын 12.8%-тай тэнцэх 654 [[Монгол Улс]]-ын иргэн хүн 2010 онд Өнгөт багт оршин сууж байв.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.toollogo2010.mn/doc/bag,horoogoor.pdf |wayback=20130705082341 |text=Монгол улсын 2010 оны хүн амын тооллогын дүн |archiv-bot=2026-11-11 16:13:20 InternetArchiveBot }} (баг, хорооны түвшнээр)</ref> ==Бөх== Бөх муутай Дундговь аймгаас хамгийн олон цолтой бөх төрсөн баг нь энэ Өнгөт юм. Улсын өсөх идэр начин Б. Чинзориг, самбо, жүдо бөхийн ОУХМ, цэргийн хурц арслан Санжаасүрэн, аймгийн хурц арслан Г. Батсүмбэр, аймгийн хурц арслан Баатарсүх, аймгийн арслан Б. Болдбаатар, аймгийн арслан Молдой нарын 1 улсын начин, 5 аймгийн арслан энэ багт төрж өсчээ. ==Зүүлтийн тайлбар== {{reflist}} {{Хөтлөгч мөр Дундговийн сумууд}} [[Ангилал:Эрдэнэдалай сум]] [[Ангилал:Монголын баг]] {{Mongolia-geo-stub}} 52rte972a75vh6lgeb0qq0ejl9ukr8x 0 28540 876009 874450 2026-11-11T16:12:56Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876009 wikitext text/x-wiki [[File:IndonesiaSouthKalimantan.png|thumb|Ногоон өнгөөр Өмнөд Калимантан мужийг тэмдэглэв]] '''Өмнөд Калимантан''' ([[индонез хэл|индонезээр]] ''Kalimantan Selatan'') нь [[Индонез]] улсын [[Калимантан]] аралд орших муж юм. Муж нь Борнео арлын зүүн өмнөд хэсэгт байрладаг бөгөөд баруун талаараа [[Төв Калимантан]], зүүн талаараа [[Макасарын хоолой]], өмнөд талаараа [[Ява тэнгис]], хойд талаараа Зүүн Калимантан болон бусад хөрш бүс нутагтай хиллэнэ. Мужийн нутаг дэвсгэр нь эргийн нам дор газар, гол мөрний сав газар, ой модтой бүс болон уул толгодоос бүрддэг. Өмнөд Калимантан нь ойролцоогоор 37,000 км² нутаг дэвсгэртэй бөгөөд 2024 оны хүн амын тооцоогоор 4.27 сая орчим хүн амтай байв.<ref>{{cite web |url=https://kalsel.bps.go.id/id/statistics-table/3/V1ZSbFRUY3lTbFpEYTNsVWNGcDZjek53YkhsNFFUMDkjMw%3D%3D/population--population-growth-rate--percentage-distribution-of-population--population-density--and-population-sex-ratio-by-regency-municipality-in-kalimantan-selatan-province--2024.html?year=2024 |title=Өмнөд Калимантан мужийн хүн амын статистик, 2024 |publisher=Badan Pusat Statistik Provinsi Kalimantan Selatan |accessdate=2026-10-28 }}</ref> Мужийн засаг захиргааны төв нь [[Банжарбару]] (''Banjarbaru'') хот юм. Харин [[Банжармасин]] (''Banjarmasin'') нь худалдаа, үйлчилгээ, тээврийн чухал төв хэвээр байна. Өмнөд Калимантаны уугуул хүн амын томоохон хэсгийг [[Банжар ястан]] бүрдүүлдэг. Мөн [[Даяк ястан]], [[Жава үндэстэн]], [[Буги ястан]] болон бусад угсаатны бүлгүүд амьдардаг. Тус муж нь Банжарын уламжлалт соёл, гол мөрний дагуух суурьшил, худалдааны түүх, байгалийн баялгаараа онцлог юм.<ref>{{cite book |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |title=Indonesia's Population: Ethnicity and Religion in a Changing Political Landscape |year=2003 |url=https://archive.org/details/indonesiaspopula0000sury }}</ref> ==Газар зүй== Өмнөд Калимантан нь Борнео арлын өмнөд хэсэгт оршдог. Нутаг дэвсгэрийнх нь өмнөд хэсэг Ява тэнгистэй залгаж, зүүн хэсэг нь Макасарын хоолойн эрэг хүртэл үргэлжилнэ. Баруун болон хойд хэсэгтээ Калимантаны бусад мужтай хиллэдэг. Мужийн байгалийн тогтоц нь эргийн нам дор газар, гол мөрний хөндий, намаг, ой мод, толгод болон Мератусын нурууны хэсгүүдээс бүрдэнэ. Уул толгодоос эх авсан голууд нь нам дор газрын суурин, хөдөө аж ахуй, тээвэр болон худалдаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. [[Барито мөрөн]] болон түүний сав газар нь Өмнөд Калимантаны газар зүй, эдийн засагт чухал байр суурь эзэлдэг. Гол мөрний сүлжээ нь олон сууринг холбож, уламжлалт усан тээврийн хөгжилд нөлөөлсөн. Муж нь халуун орны уур амьсгалтай. Жилийн турш дулаан, чийглэг байх бөгөөд хур тунадасны хэмжээ улирлаас хамааран өөрчлөгдөнө. Бороо ихтэй улиралд үер усны эрсдэл нэмэгддэг бол хуурай улиралд ой, хүлэрт газрын түймэр гарах аюултай. ==Түүх== Өмнөд Калимантаны түүх нь Борнео арлын худалдааны сүлжээ, гол мөрний дагуух суурьшил болон Банжарын улс төрийн уламжлалтай нягт холбоотой. ===Банжарын султант улс=== XVI зуунд Банжарын султант улс бүс нутгийн улс төр, худалдааны томоохон төвүүдийн нэг болон хөгжсөн. Тус улсын түүх нь исламын шашин дэлгэрэх, гол мөрний дагуух худалдаа өргөжих, ой модны бүтээгдэхүүн болон чинжүү зэрэг бараа таваарын солилцоо нэмэгдэх үйл явцтай холбоотой байв. Банжармасин хот нь худалдаа, усан тээвэр, засаг захиргааны чухал төв болж, Калимантаны дотоод нутгийг эргийн бүс болон бусад арлын худалдааны боомтуудтай холбож байжээ. Банжарын султант улсын өв уламжлал нь өнөөгийн Өмнөд Калимантаны хэл, шашин, архитектур, хоол хүнс болон уламжлалт зан заншилд нөлөөлсөн. ===Колоничлолын үе ба Индонезийн тусгаар тогтнол=== Голландын колоничлолын үед Өмнөд Калимантаны нутаг дэвсгэр Нидерландын Зүүн Энэтхэгийн колонийн захиргаанд орсон. Тухайн үед бүс нутгийн байгалийн баялаг, худалдааны зам, газар нутгийн хяналт нь колонийн бодлогын чухал асуудал байв. 1945 онд Индонез тусгаар тогтнолоо тунхагласны дараа Өмнөд Калимантан тус улсын төрийн байгуулалд нэгтгэгдсэн. 1956 онд батлагдсан хууль тогтоомжийн дагуу Калимантаны мужийн зохион байгуулалтыг өөрчилж, 1957 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс Өмнөд Калимантан тусдаа муж болон үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн.<ref>{{cite web |url=https://kalselprov.go.id/laman/profil%20daerah%20provinsi%20kalimantan%20selatan |title=Өмнөд Калимантан мужийн албан ёсны танилцуулга, түүх |publisher=Pemerintah Provinsi Kalimantan Selatan |accessdate=2026-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240605084224/https://kalselprov.go.id/laman/profil%20daerah%20provinsi%20kalimantan%20selatan |archive-date=2024-06-05 |url-status=dead }}</ref> ===Засаг захиргааны төвийн өөрчлөлт=== Банжармасин нь олон жилийн турш мужийн засаг захиргаа, худалдааны гол төв байв. Харин мужийн захиргааны зарим үйл ажиллагаа Банжарбару хот руу үе шаттайгаар шилжсэн. Банжарбару нь 2022 онд батлагдсан хууль тогтоомжийн дагуу Өмнөд Калимантан мужийн албан ёсны нийслэл болсон. ==Засаг захиргаа== Өмнөд Калимантан муж нь 11 хошуу буюу ''kabupaten'', 2 хот буюу ''kota''-оос бүрдэнэ. ===Хошууд=== * [[Баланган хошуу]] (''Kabupaten Balangan'') * [[Банжар хошуу]] (''Kabupaten Banjar'') * [[Барито Куала хошуу]] (''Kabupaten Barito Kuala'') * [[Хулу Сунгай Селатан хошуу]] (''Kabupaten Hulu Sungai Selatan'') * [[Хулу Сунгай Тенгах хошуу]] (''Kabupaten Hulu Sungai Tengah'') * [[Хулу Сунгай Утара хошуу]] (''Kabupaten Hulu Sungai Utara'') * [[Котабару хошуу]] (''Kabupaten Kotabaru'') * [[Табалонг хошуу]] (''Kabupaten Tabalong'') * [[Танах Бумбу хошуу]] (''Kabupaten Tanah Bumbu'') * [[Танах Лаут хошуу]] (''Kabupaten Tanah Laut'') * [[Тапин хошуу]] (''Kabupaten Tapin'') ===Хотууд=== * [[Банжарбару]] (''Kota Banjarbaru'') * [[Банжармасин]] (''Kota Banjarmasin'') Эдгээр засаг захиргааны нэгжүүд нь эргийн бүс, гол мөрний сав газар, уул толгод болон хот суурингийн харилцан адилгүй нөхцөлийг хамардаг. ==Хүн ам ба угсаатны бүлгүүд== Өмнөд Калимантаны хүн амын дийлэнх хэсгийг Банжар ястан бүрдүүлдэг. Банжарчууд нь өөрийн хэл, уламжлалт зан заншил, гар урлал, хоол хүнс болон исламын шашинтай холбоотой соёлын өвтэй. Мужид мөн Даяк угсаатны бүлгүүд, Жава, Буги, Малай болон Хятадын гаралтай иргэд зэрэг олон бүлэг амьдардаг. Тэдгээрийн зарим нь худалдаа, нүүдэл, ажил эрхлэлт болон гэр бүлийн холбоогоор дамжин бүс нутагт суурьшжээ. 2003 онд хэвлэгдсэн угсаатан, шашны талаарх судалгаанд тулгуурласан хуучин мэдээлэлд Банжар, Жава болон Буги бүлгүүдийн эзлэх хувийг тусгасан байдаг. Гэвч угсаатны бүлгийн хувь хэмжээ нь тооллогын он, ангилал, судалгааны аргаас хамаардаг тул эдгээр тоог өнөөгийн хүн амын бүтэц гэж шууд үзэх боломжгүй. 2024 оны албан ёсны статистикаар Өмнөд Калимантаны хүн ам ойролцоогоор 4.27 сая байв. Хүн ам нь Банжармасин, Банжарбару болон тэдгээрийн ойр орчмын суурин газруудад харьцангуй нягт төвлөрсөн байна.<ref>{{cite web |url=https://kalsel.bps.go.id/ |title=Өмнөд Калимантан мужийн статистикийн газар |publisher=Badan Pusat Statistik Provinsi Kalimantan Selatan |accessdate=2026-10-28 }}</ref> ==Эдийн засаг== Өмнөд Калимантаны эдийн засаг нь уул уурхай, хөдөө аж ахуй, худалдаа, үйлчилгээ, тээвэр болон боловсруулах үйлдвэрлэлд тулгуурладаг. ===Уул уурхай=== Муж нь нүүрс болон бусад ашигт малтмалын нөөцөөрөө алдартай. Уул уурхайн салбар нь ажлын байр, экспортын орлого, тээврийн дэд бүтцийн хөгжилд хувь нэмэр оруулдаг. Гэхдээ уул уурхайн үйл ажиллагаа нь газар ашиглалт, усны чанар, ой модны доройтол болон нөхөн сэргээлтийн асуудлыг дагуулдаг. ===Хөдөө аж ахуй=== Хөдөө аж ахуйн гол бүтээгдэхүүнд будаа, эрдэнэ шиш, төрөл бүрийн жимс, хүнсний ногоо болон дал модны тосны түүхий эд орно. Гол мөрний сав газар болон үржил шимтэй нам дор газар нь газар тариалан, мал аж ахуйд чухал ач холбогдолтой. Загас агнуур болон загас үржүүлэг нь эргийн бүс, гол мөрний дагуух суурингийн оршин суугчдын амьжиргаанд хувь нэмэр оруулдаг. ===Худалдаа ба үйлчилгээ=== Банжармасин нь уламжлалт худалдаа, усан тээвэр, бөөний худалдаа болон үйлчилгээний томоохон төв юм. Банжарбару нь төрийн захиргаа, боловсрол, үйлчилгээ болон тээврийн салбарт чухал байр суурь эзэлдэг. Гол мөрөн, авто зам болон далайн боомтын холболт нь мужийн дотоод болон гадаад худалдаанд нөлөөлдөг. ==Соёл== Өмнөд Калимантаны соёлын өвийн гол хэсгийг Банжарчуудын хэл, уламжлал, хөгжим, гар урлал болон хоолны соёл бүрдүүлдэг. Мөн Даяк болон бусад угсаатны бүлгүүдийн соёлын уламжлал бүс нутгийн олон янз байдлыг баяжуулдаг. ===Хэл=== Банжар хэл нь мужийн олон оршин суугчдын өдөр тутмын харилцаанд хэрэглэгддэг. Индонез хэл нь боловсрол, төрийн захиргаа болон улсын хэмжээнд харилцах үндсэн хэл юм. Зарим нутгийн иргэд Даяк болон бусад хэлээр ярьдаг. ===Уламжлалт гар урлал=== Банжарын уламжлалт гар урлалд нэхмэл эдлэл, модон эдлэл, металл боловсруулалт болон үнэт эдлэл хийх арга барил багтдаг. Мөн Мартapura орчим нь алмааз, үнэт чулууны худалдаа болон боловсруулалтаараа танигдсан. ===Хоол хүнс=== Өмнөд Калимантаны хоолны соёл нь гол мөрөн, загас агнуур, будаа болон нутгийн халуун орны ургамалтай холбоотой. Загасаар хийсэн хоол, халуун ногоотой амтлагч, уламжлалт амттан болон нутгийн жимс өргөн хэрэглэгддэг. Банжарын уламжлалт хоол нь Индонезийн бусад бүс нутгийн хоолны соёлтой харилцан нөлөөлж, нутгийн онцлогийг хадгалсаар ирсэн. ==Аялал жуулчлал== Өмнөд Калимантан нь байгалийн тогтоц, гол мөрний соёл, түүхэн дурсгалт газар болон уламжлалт худалдаагаараа жуулчдын сонирхлыг татдаг. ===Банжармасины хөвөгч зах=== Банжармасин хотын хөвөгч захууд нь нутгийн гол мөрний амьдрал, худалдааны уламжлалыг харуулдаг. Худалдаачид жижиг завиар жимс, хүнсний бүтээгдэхүүн болон бусад бараа борлуулдаг. Эдгээр зах нь хотын соёлын өв, аялал жуулчлалын танигдсан үзмэрүүдийн нэг юм. ===Локсадо ба Мератусын нуруу=== Локсадо орчим нь Мератусын нурууны байгалийн орчин, ой мод, гол горхи болон нутгийн Даяк Мератус иргэдийн соёлтой холбоотой. Энэ бүсэд байгалийн аялал, явган аялал болон уламжлалт суурингийн амьдралтай танилцах боломжтой. ===Мартapura ба үнэт чулууны худалдаа=== Мартapura хот нь үнэт чулуу, ялангуяа алмаазын худалдаа, боловсруулалтаараа алдартай. Хотын зах, гар урлалын газрууд нь Өмнөд Калимантаны худалдааны уламжлалтай танилцах боломж олгодог. ===Байгалийн аялал=== Мужийн ой мод, гол мөрөн, толгод болон эргийн бүсүүд нь байгалийн аялал, загас агнуур, завины аялал болон экологийн боловсролд тохиромжтой орчин бүрдүүлдэг. Гэхдээ аялал жуулчлалын үйл ажиллагааг байгаль орчны хамгаалалтай уялдуулах шаардлагатай. ==Байгаль орчин== Өмнөд Калимантаны байгаль орчин нь халуун орны ой, намаг, гол мөрний сав газар болон эргийн экосистемээс бүрддэг. Эдгээр орчин нь олон төрлийн ургамал, амьтны амьдрах орчин болж, орон нутгийн усны нөөц болон амьжиргаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Гэвч уул уурхай, ой модны хомсдол, газар ашиглалтын өөрчлөлт, усны бохирдол болон ой хээрийн түймэр зэрэг асуудал байгалийн экосистемд дарамт учруулдаг. Хуурай улиралд түймрийн эрсдэл нэмэгдэхээс гадна хур тунадас ихтэй үед үер, хөрсний элэгдэл үүсэх боломжтой. Байгаль орчны хамгаалалд ойг нөхөн сэргээх, усны чанарыг хянах, уул уурхайн талбайг нөхөн сэргээх, хүлэрт газар болон гол мөрний сав газрыг зохистой удирдах арга хэмжээ чухал юм. ==Мөн үзэх== * [[Калимантан]] * [[Банжармасин]] * [[Банжарбару]] * [[Банжарын султант улс]] * [[Индонез]] ==Зүүлтийн тайлбар== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Калимантан, Өмнөд}} [[Ангилал:Индонезийн муж]] [[Ангилал:Өмнөд Калимантан| ]] qog2v2qmexla7zgo1bpdlzsjpcdl0se 0 31272 875963 792454 2026-11-11T12:51:18Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875963 wikitext text/x-wiki {{Жүжигчин | төрсөн_өдөр = {{bda|1972|9|21}} | төрсөн_газар = [[Монгол улс|Монгол]] улсын [[Улаанбаатар]] хот | яс_үндэс = [[Монгол үндэстэн]] | иргэн = {{flag|Монгол}} ([[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ]] → МУ) | ажил_үйл = жүжигчин, дуучин | тайзны_нэр = | төрөл = тайз (жүжиг), дэлгэц (УСК) | дүр_маяг = | танил_үе =1990-ээд он — одоо | театр = Улсын драмын эрдмийн театр | төгссөн_нь = [[Соёл Урлагийн Их Сургууль]] (1998) | алдар_нэр = '''Төр нийгмийн шан'''<br>Монгол улсын гавьяат жүжигчин (2008) }} '''Уртнасангийн''' (Уртнасаны) '''Уранчимэг''' — [[Монгол улс|Монгол]]ын тайз, дэлгэцийн [[жүжигчин]]. [[Уртнасаны Уранцэцэг|Уранцэцэг дуучны]] эгч. ==Цол, шагнал== * 2008 он — [[Монгол Улс]]ын Гавьяат жүжигчин ==Эх сурвалж== * [https://web.archive.org/web/20120316043414/http://filmart.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=213:2012-03-09-05-46-00&catid=49:2012-03-09-03-52-10&Itemid=147 УРАНЧИМЭГ Уртнасан] * [https://web.archive.org/web/20130525085823/http://www.24tsag.mn/content/15360.shtml Италид аялах ”зуршил”-тай жүжигчин У.Уранчимэгийн тухай 24 баримт] {{DEFAULTSORT:Уранчимэг, Уртнасангийн}} [[Ангилал:1972 онд төрсөн]] [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:Монголчууд]] {{Монгол улсад хамаарах}} {{Монгол үндэстэнд хамаарах}} b9svxafeahpsyi9y512fly3kxnzrr41 0 31318 875984 872768 2026-11-11T14:24:10Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875984 wikitext text/x-wiki {{Жүжигчин | төрсөн_он = 1967 он |төрсөн_өдөр=1967| төрсөн_газар = [[Монгол улс|Монгол]] улсын [[Дорнод]] аймаг | яс_үндэс = [[Монгол үндэстэн]] |бүтэн_нэр=Цэвэгсүрэнгийн Батхуяг|үндэстэн=Монгол| иргэн = {{flag|Монгол}} ([[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ]] → МУ) | ажил_үйл = жүжигчин | тайзны_нэр = Амбий | төрөл = хошин үзэгдэл, УСК | дүр_маяг = арзгар барзгар царайтай,<br>шийдмэг эр, найз, дарга | танил_үе = 1990-ээд он | театр = |сургууль=Соёл урлагийн Их сургууль| төгссөн_нь = 2015 |хоч_нэр=Амбий| алдар_нэр = '''Төр нийгмийн шан'''<br>Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан }} '''Цэвэгсүрэнгийн Батхуяг''' буюу '''Амбий''' (1969 оны 3-р сарын 27-нд Дорнод аймагт төрсөн-2015 оны 2-р сарын 27-нд нас барсан<ref>{{Cite web |url=https://kinosan.mn/person/show/id/885 |title=kinosan.mn |access-date=2020-12-07 |archive-date=2022-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517071156/https://www.kinosan.mn/person/show/id/885 |url-status=dead }}</ref>) — [[Монгол улс|Монгол]]ын хошин урлаг, дэлгэцийн [[жүжигчин]]. Амбий гэдэг хочтой Цэвэгсүрэнгийн Батхуяг бол монголын Кино урлагт төдийгүй Хошин урлагт Тайзны урлагт хөлөө олсон цөөхөн чадвартай жүжигчдийн нэг байсан үзэгчид авьяаасараа нэгэнт танигдаж зарим нь үзэн ядаж зарим нь үзэгчид алга ташиж бүтээсэн дүрүүдэд хүндэтгэл үзүүлдэг Ард түмний хайртай уран бүтээлч байв. Мөн хошин урлагт ажилласан жилүүд Шинэ Үе Х Түц Захиалгат Инээд DOZ Entertainment продакшнуудад бас ажиллаж урлагын авьяас чадвараараа олон нийтэд танигдсан хүн байв. Амбий буюу Цэвэгсүрэнгийн Батхуяг Цэргийн албаар 3 жил хааж эр хүний ноён нурууг харуулсан эрхэм байв СУИС-аас 3 удаа хөөгдөж байсан ч театрт хэсэгхэн хугацаанд ==Цол, шан== * _____ он — [[Монгол Улс]]ын Соёлын тэргүүний ажилтан '''Кинонд бүтээсэн дүрүүдэд'''; Баяжих шахсан нь - (2002) Уулын төмөр - Цагдаагийн ахмад (2004) Дурласны Маргааш - Гэмт хэрэгтэн (2005) Өвөө бид хоёр - (2007) Аз жаргал the Bad boy - Мантуугийн Аав (2007) Боолын гэрээ - Чойжоо (2008) Би Чамд Хайртай 2 - Таксины Жолооч (2009) Помогите Нам 1 - Алагаа (2009) Помогите Нам 2 - Алагаа (2010) Шарталт - Энхээ (2013) Хувь Тавилангийн Ээдрээ ОАК - Ялалт (2013) Танхай тээгч - Дарцаг (2014) Тю Тю - Шоронгийн хоригдол (2014) Содура - Огтын Ахлагч (2015) хамгийн сүүлчийн дүр == Эшлэл == <references/> ==Эх сурвалж== * [https://web.archive.org/web/20130421015251/http://www.24tsag.mn/content/13387.shtml Өөрөө мэдэлгүй ”мөнхөрсөн” Амбийгийн тухай 24 баримт] * https://kinosan.mn/actor/885 * https://news.zindaa.mn/1o3q {{DEFAULTSORT:Батхуяг, Цэвэгсүрэнгийн}} [[Ангилал:Инээдмийн жүжигчин]] [[Ангилал:Монголын жүжигчин]] [[Ангилал:Монголын хошин урлаг]] [[Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан]] [[Ангилал:Дорнодынхон]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1972 онд төрсөн]] [[Ангилал:2015 онд өнгөрсөн]] {{Монгол улсад хамаарах}} bzibn6cyrgysseevcv713muy2qk3a7z 0 31332 875959 872174 2026-11-11T12:17:21Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875959 wikitext text/x-wiki {{Дуучин25 | name = Ариунаа | бүтэн_нэр = Төмөрийн Ариунаа | төрсөн_өдөр = {{bda|1967|3|15}} | төрсөн_газар = [[Монгол улс|Монгол]] улсын [[Улаанбаатар]] хот | яс_үндэс = [[Монгол үндэстэн]] | иргэн = {{flag|Монгол}} ([[БНМАУ]] → МУ) | ажил_үйл = Дуучин, Сайн санааны элч | дуулдаг_хэл = [[монгол хэл]] | урсгал = эстрад, поп | танил_үе = 1980-аад он — одоо | хамтлаг = | алдар_нэр = '''Төр нийгмийн шан'''<br>[[Ардын Жүжигчин|МУАЖ]], '''НҮБ'''<br>[[Хүүхдийн сангийн элч]] (2021 оны 7 сарын 1 хүртэл) | }} '''Ариунаа ('''1967 оны 3-р сарын 15-нд Улаанбаатар хотод төрсөн) [[Монгол улс|Монгол]] Улсын [[Ардын Жүжигчин]]<ref>{{Cite web |last=IKON.MN |first=П. Сайнжаргал |date=2026-07-06 |title=МУГЖ, дуучин Т.Ариунаа Монгол Улсын АРДЫН ЖҮЖИГЧИН цолыг хүртлээ |url=https://ikon.mn/n/3orb |access-date=2026-07-06 |website=ikon.mn |language=en}}</ref>, Поп дива [[дуучин]]. Түүний урлагийн зам 15 настайгаас нь эхлэсэн бөгөөд, анх "Арванзургаан нас" дуугаараа олон түмэнд танигдсан билээ. Тэрээр Болгар улсын Урлагийн Сургуульд (Консерватори) дуучин мэргэжлээр суралцан төгссөн. Ингээд монголдоо эргэн ирж Соёл-Эрдэнэ хамтлагт дуучнаар ажилласан бөгөөд, 1990-д оноос "Чөлөөт уран бүтээлч" болон уран бүтээлүүдээ туурвиж эхлэсэн. 1996 онд гаргасан Эрос #1 цомгоороо Монголын хөгжмийн ертөнцөд тэсрэлт хийж, үзэгчдийг байлдан дагуулж (харизм), өөрийн орон зайг бий болгож чадсан. Эрос #1 цомогт багтсан "Утасны чинь дугаар", "Анхны хайр" зэрэг дуунууд нь тухайн цаг үедээ залуусыг байлдан дагуулж байсан. Ариунаа 3 октавт чөлөөтэй дуулдаг, түүний хоолойн цар хүрээ өргөн, далайцтай, "Драматик Сопрано ''(Dramatic Soprano)''" нарийн хоолойтой. Түүний хоолой өвөрмөц, давтагдашгүй, хүчирхэг, цангинасан өтгөн өнгөтэй. Ариунаагийн дуулалтын хэв маяг, чадвар өндөр бөгөөд '''эстрад,''' '''поп''' ("Хорвоог дүүргэж дэргэд л байгаарай", "Санааны чимээ", "Нарны хаан хүүхдүүд", "Домгийн өглөө", "Цасан аялгуу", "Миами аялгуу", "Хөх монголын үр сад", "Ирэх л гэж") '''уянгын''' ("Чи минь", "Жаргаж үзээгүй зул дурлал минь", "Үл таних эмэгтэй", "Зүүдний ханхүү", "Жинжиймаа", "Нандин учрал") '''гранж рок''' ("Утасны чинь дугаар")''', зөөлөн рок''' ("Чамтай бас чамгүй", "Бундан зүрх", "Хайрын зай",) зэрэг хэв маяг, жанраар дуулдаг. Дуулалтын хувьд хамгийн дээд өнгө нь G 2-р октавын соль ("Амласан хайр"). Дуунууд дээрээ ихэвчлэн дээд өнгө 2-р октавын C♯ - F# өнгө авч дуулдаг онцлогтой. Ариунаагийн "Тэнгэр шиг бай", "Үл таних эмэгтэй" дуу нь маш их хоолой шаардсан, дуучны ур чадварыг ихээр харуулдаг бол, "Талын монгол айл" дуу нь мэргэжлийн нугалаа ихтэй, мэдрэмж шаардсан дуу байдгаараа онцлог. Мөн "Хунгийн сүүлчийн дуу" жүжгийн дуу нь оператик хэв маягтай, фальцейтаар дээд өнгө авсан байдаг. Ямар ч хэв маяг, жанрын дууг дуулах чадвартай учраас "Поп дива" хэмээн өргөмжилдөг. Тэрээр олондоо бишрэгдсэн чадалтай монгол эмэгтэй дуучдын нэг. ===Товч намтар=== Төмөрийн Ариунаа нь Өвөрхангай аймгийн Бат-Өлзий сумын харьяат Төмөр, Баянжаргал нарын охин болон төржээ. Тэрбээр багаасаа л дуу бүжигт авьяастай хүүхэд байсан аж. Ариунаа нь нийслэлийн 10 жилийн 52 дугаар дунд сургуульд сурагч байх үеээсээ хүүхдийн дууны нэрт зохиолч Л.Галмандахын удирдлага доор "Нарны дуулал" хамтлагт дуулж байсан юм. 15 настай байхдаа "16 нас" хэмээх дууг анх дуулсан нь түүнийг олонд таниулан энэхүү дуу нь хүүхэд, залуучуудын сонсох дуртай дуу болж чадсан  байдаг. 16 настайд нь буюу нэг жилийн дараа уг дуу нь Монголын радиогийн алтан фондод бичигдсэн байна. Дунд сургуульд байхдаа тэрбээр Монголын пионерын байгууллагын урлагийн үзлэгийн мөнгөн медаль хүртсэн ба мөн Зөвлөлтийн дуу дуулаачийн улсын уралдаанд шалгарч байжээ. Хожим нь тэрээр Болгар улсын Хөгжмийн дээд сургуульд суралцан төгсөж мэргэжлийн дуучин болсон байна. ===Ажил, амьдралын гараа=== Ариунаа Улсын филармонийн "Соёл Эрдэнэ" чуулгад дагалдан дуучнаар дуулж гараагаа эхэлсэн ба хожим нь тус хамтлагтаа гоцлол дуучны үүргийг гүйцэтгэж байлаа. Одоо тэрээр бие даасан уран бүтээлч. НҮБ-ын хүүхдийн элч дуучин. Юниверс Бэст Сонгс наадмын шүүгчээр ажиллаж байсан. Мөн тэрээр 1998 онд хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдэд чиглэсэн Ариун сэтгэл ТББ-г байгуулж нийгмийн нэгээхэн хэсэг болсон амьдралын боломж тааруу хүүхдүүдэд зориулсан санг бий болгосон. Түүний хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдийн тусгай сургуульд оруулсан хувь нэмэр маш их бөгөөд энэхүү сан нь 2004 онд зогссон. ====Уран бүтээл==== 1996 онд анхны "Эрос № 1" хэмээх цомгоо гарган тус ондоо анхны бие даасан тоглолтоо хийсэн байна. Уг цомогт багтсан "Мартахгүй", "Баяртай гэж хэлж чадахгvй", "Анхны хайр" зэрэг дуунууд нь нилээд их амжилт олсноор түүнийг алдар хүндтэй дуучин болгож чадсан юм. Уг цомогт багтсан "Утасны дугаар" хэмээх дуу нь маш өвөрмөц шийдэлтэй болсон нь тухайн үедээ олны таашаалыг хүртэж байлаа. Дараа жил буюу 1997 онд "Зөвхөн чиний тухай" хэмээх хоёр дахь цомгоо гаргасан ба энэ цомогт нь "Зөвхөн тэр хайрандаа", "Хайрлахын цаана", дуучин Оюунбилэгтэй хамтарсан "Хайрын тухай ярилцья", дуучин Маркатай хамтарсан "Yггүй мордсон чи минь" зэрэг хит дуунууд нь түүний нэр хүндийг улам баталгаажуулж тэрээр Монголын шилдэг дуучдын тоонд орсон юм. 2001 онд гарсан түүний "Чи минь" цомог нь урд урдынхаа цомгуудын амжилтыг илүү ихээр эвдэж чадсан юм. Уг цомог нь "Нарны хаан хүүхэд", "37 дахь захидал", "Санааны чимээ", "Чи минь", "Аялгуу чиний увидас" зэрэг хитүүдийг агуулсан юм. 2002 оны цас хунгарласан хүйтэн 2-р сард "Хаврын шөнийн бодол" цомгоо гаргасан ба уг цомогт нь нилээд уянгалаг намуухан аястай, эх орны сэдэвтэй дуунууд багтжээ. "Хаврын шөнийн бодол" дууг уянгалаг, шинэлэг хэмнэлээр дуулсан нь сонсогч ард олны талархлыг ихэд хүлээж тухайн үеийн Нарантуул захын чанга яригч болон бүх радио, тв сувгуудаар цацагдаж байв. Дуучин Ариунаа нь Монголоос анх удаа НYБ-ын Хүүхдийн элч дуучин болсон бөгөөд 2002 оны тавдугаар сард Нью-Йорк хотноо болсон, хүүхдийн асуудалтай холбоотой НYБ-аас зохион байгуулсан чуулганы "Хүүхэдтэй хамт дэлхий ертөнцийг хөгжүүлье" уриан дор болсон концертод оролцон "Нарны хаан хүүхэд" дуугаа дуулсан байна. Тэрээр 2003 онд уран бүтээлийн нилээд олзтой байсан ба "You are my life", "Миний шинэ орон зай" хэмээх хоёр шинэ цомгоо гаргаж, уг цомгуудад багтсан "Чамтай бас чамгүй", "Хайрын зай", "Би", "Жаргаж үзээгvй зул дурлал минь", "Маяами аялгуу" зэрэг дуунууддаа клип хийлгэж олны хүртээл болгосон юм. Мөн дуучин маань "Миний шинэ орон зай" тоглолтоо 2003 оны аравдугаар сарын 31, арваннэгдүгээр сарын 1, 2-нд тоглосон юм. Тэрээр тоглолтоо зөвхөн Монголын нутаг дэвсгэр дээр тоглоод зогсохгүй хилийн чанадад байгаа монголчууддаа зориулан Югослав, Солонгос, Япон, Америк орнуудад аялан тоглож байсан бол 2004 оны 2-р сарын сүүл 3-р сарын эхээр Европын хэд хэдэн улсад аялан тоглолтоо хийж үзэгч фэнүүдээ баярлуулжээ. Т.Ариунаа нь Монголын эстрадын нэртэй дуучдын нэг төдийгүй тэрээр хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн боловсролын асуудлыг анхаарлынхаа төвд байлгадаг "Ариун сэтгэл" сангийн тэргүүн юм. ==Хувийн амьдрал== Дуучин Ариунаа нь бизнесмэн Буяндоржтой гэр бүл болсноороо нэгэн хэсэг нилээд их шар сонины бай болж байсан ч тэд энэ бүхнийг даван туулж чадсан ба 2000 онд хүүтэй болон өнөөг хүртэл тэд хамтдаа амьдарч байгаа ажээ. ==Уран бүтээл== ;'''1996 он''': ''"Эрос № 1"'' #Эргээд чамдаа ирнэ #Мартахгvй #Амласан хайр #Талын цэцэг #Алтан богд #Хайрыг минь чи сонсооч #Анхны хайр #Утасны дугаар #Баяртай гэж хэлж чадахгүй #Бороотой үдшийн аяз ;1997 он: ''"Зөвхөн чиний тухай"'' #Дурлалын хөгжим #Зөвхөн тэр хайрандаа #Blue jeans #Би #Бүжгэнд уриач #Хайрын тухай ярилцья #Насны хань #Хайрлахын цаана #Yггүй мордсон чи минь ;2001 он: ''"Чи минь"'' #Багт наадам #Алгын чинээ үр минь #Нарны хаан хүүхэд #37 дахь захидал #Санааны чимээ #Чи минь #Аялгуу чиний увидас #Ээжээ та хаана байна #Ээжий минь байвал жаргалтай #Yд дундын наран #Зөөлөн буруу #Миний бороо #Буяны наран #Yдшийн танго #Вyе Вyе #Хайрыг бүү гомдоо ;2002 он: ''"Хаврын шөнийн бодол"'' #Дөрвөн цагийн тал #Талын монгол айл #Хаврын шөнийн бодол #Эх орон танаа #Амрагийн дуу #Хаврын шөнийн бодол #Өргөн хангай нутаг #Хөх даалимбан тэрлэг #Жинжиймаа киноны дуу ;2003 он: ''"You are my life"'' #Чамтай бас чамгүй #Ирэх л гэж... #Чиний миний амьдрал #Хайрын зай #Миний амьдрал ;2003 он: ''"Миний шинэ орон зай"'' #Би #Сайн байна уу санаандгүй хонгор минь #Хар дарахаас минь өмнө сэрээгээрэй #Хайрыг минь чи надад үлдээ #Жаргаж үзээгүй зул дурлал минь #Ижий минь ирж явна уу даа #Чиний сэтгэл минийх байгаагүй #Маяами аялгуу #Догь байгаа биз #Зүүдний ханхүү #Одноос зүүгдсэн залуу нас #Шөнө дундын бүжиг жүжгийн дуу ;2006 он: ''"Дурлал шиг асна"'' #Асуудал #Business woman #Буруутай юу #Дурлал шиг асна #Сартай шөнийн хайлал #Бяцхан зүрх #Өөрийнхөөрөө #Хагассайны орой #Харуусал харамсал #Чамайгаа хvлээсэн он жилүүд #Бундан зүрх #Анд гаръя #Хөх Монголын үр сад ==Эх сурвалж == * [https://web.archive.org/web/20130527112307/http://www.24tsag.mn/content/6973.shtml Гал цогтой “галзуу” дуучин Т.Ариунаа] {{Монголын эмэгтэй дуучид}} {{DEFAULTSORT:Ариунаа, Төмөрийн}} [[Ангилал:Монголын дуучин]] [[Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол)]] [[Ангилал:Поп дуучин]] [[Ангилал:Эстрадын дуучин]] [[Ангилал:НҮБ-ын Хүүхдийн Сангийн тусгай элч]] [[Ангилал:Улаанбаатарын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1967 онд төрсөн]] 01mehqz12qocdkphhjrvhfkyses7tfa 0 33539 876004 524518 2026-11-11T15:31:01Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876004 wikitext text/x-wiki {{Дуучин25 | name = Оюумаа | зураг = | төрсөн_өдөр = | төрсөн_газар = | хоч_алдар = | яс_үндэс = | иргэн = {{MGL2}} | ажил_үйл = дуучин | нөхөр = | дуулдаг_хэл = | танил_үе = 2003 он — одоо | урсгал = нийтийн дуу | хамтрагч = [[Чинбатын Бат-Эрдэнэ|Ч. Бат-Эрдэнэ]] (2003-) | төгссөн_нь = [[Соёл Урлагийн Их Сургууль]] -<br>уртын дуу дуулаач | алдар_нэр = }} '''Энх-Амгалангийн Оюумаа''' — [[Монгол улс]]ын зохиолын [[дуучин]]. == Бүтээсэн цомог == Оюумаа дуучин [[Чинбатын Бат-Эрдэнэ|Бат-Эрдэнэтэй]] хослон дуулж дөрвөн цомог гаргажээ. ==Эх сурвалж== * [https://web.archive.org/web/20130525073915/http://www.24tsag.mn/content/17978.shtml Хурдан морины ”хүүхэд”, хонин нүдэн Э.Оюумаа] {{DEFAULTSORT:Оюумаа, Энх-Амгалангийн}} [[Ангилал:Монголын дуучин]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:Нийтийн дуучин]] qq598x0l84m8q0xjylk2g7z6uiiot3b 0 35584 876060 875716 2026-11-12T06:41:45Z Zorigt 49 [[Special:Contributions/~2026-59234-89|~2026-59234-89]] ([[User talk:~2026-59234-89|яриа]])-н хийсэн засваруудыг [[User:200.24.154.85|200.24.154.85]]-ий хийсэн сүүлийн засварт буцаан шилжүүллээ. 820939 wikitext text/x-wiki '''Астрал''' гэдэг үгийг анх дэлхийд нэртэй эмч, зурхайч, шидэт Парацельс (Теофраст Бомбаст фон Хоенхайм) гаргаж иржээ. Энэ үгээрээ тэр физик биеийн болон оюун санааны биеийн хооронд орших завсрын хий биеийг нэрлэж байжээ. Астрал биеэс гадна Астрал хөдөлгөөн (Грекийн Астрал - Од, орд) гэсэн ойлголт байдаг. Англиар энэ нь OBE буюу Оut of body experience - биеэс гарах үзэгдэл, физик биеэс гадуурх туршлага гэнэ. Та өөрийн махан биеэс тусдаа салан гарч өөрийгөө хөндлөнгөөс болоод бусад бүх зүйлсийг ажиглан харж мэдэрч болно гэсэн үг юм. Астрал бие нь бидний сэтгэл хөдлөлийн бие махбод бөгөөд, эмоцийн бие гэх ба илүү нарийн энергийн бүтэцтэй, хэлбэр дүрс нь бас физик биеийг өвчсөн байна. Астрал бие өөрийн бие даасан байдлыг харуулан, физик биеэс салан хөндийрөх чадалтай. Бие даасан байдал нь голдуу нойрсох үед үзэгдэнэ. Энэ нь хүн нойрсох үедээ астрал биеэ захирах чадваргүй болдогтой холбоотой. Хүн нойрсох үед энэ хийн бүтэцтэй астрал бие, физик биенээс нь салж явдаг байна. Астрал биеэрээ гарсан хойно татах хүчнээс чөлөөлөгдөх бөгөөд хүссэн газарлуугаа нисэж, хаашаа ч явах боломжтой, мөн сийрэг сүнслэг бие тул тоосгон хана болоод бүх хатуу зүйлийг ядах юмгүй нэвтлэн гарч, хормын төдийд орон зайг товчлон шилжиж болдог. Астрал бие болон физик бие нь хоорондоо маш өндөр энергийн давтамжтай утсаар холбогдсон байдаг бөгөөд үүнийг мөнгөн утас гэж нэрлэдэг. Мөнгөн утас нь астрал болон физик биеийг хооронд нь холбож байдаг тул астрал ертөнцөд харсан мэдэрсэн, туулсан бүхний мэдээллийг физик биенд илгээж байдаг. Мөн физик бие нас барах хүртэл бат бөх сунамтгай хэвээр байх учраас биендээ эргэж орохгүй байх, өөр сүнсэнд эзлэгдэх гэх мэт асуудал огт гарахгүй. == Астрал аялал хийхэд гарах давуу тал, боломжууд == * Астрал ертөнц нь одоогийн мэдэгдэж буй 4 хэмжээст ертөнц учраас бидний астрал бие гэрлийн хурдаар хурдалж чадах тул цаг хугацаагаар аялаж болно. * Татах хүчнээс чөлөөлөгдөх тул хүссэнээрээ нисэж, дуртай газраа очиж, харахыг хүссэн хүнээ харж, уулзаж болно * Хийн бүтэцтэй буюу материаллаг нягтаршил бага тул бүх зүйлийг нэвтлэх боломжтой * Байгалийн ертөнцөд нэвтэрч ер бусын амьтан, үзэсгэлэнтэй байгалийн бүтэц, сонин содон ургамал, цэцэгсийг олж харж болно. * Үхэл болон бусад айдсуудаас сална * Амьдралыг илүү өргөн хүрээнд танин мэдэж эхэлнэ. Астрал ертөнцөд бид жинхэнэ эрх чөлөөний нэгээхэн хэсгийг мэдрэх болно. Өмнө нь харж үзээгүй, төсөөлж ч байгаагүй өргөн хэмжээний ертөнцийг танин мэдснээр амьдралыг харах хараа, үзэл бодол, ойлголтын түвшин дээшилж, бодит ертөнцийг илүү өргөн хүрээнд хүртэн мэдэрснээр өөрийгөө илүү гүнзгий түвшинд ухааран ойлгох боломж нээгднэ. Улмаар та амьдралынхаа жинхэнэ зорилгыг олж мэдэх, үхэл амьдралийн нууцад суралцах, орчлон ертөнцийн нууц, бүх зүйлийн жинхэнэ мөн чанарт нэвтэрч танин мэдэх боломжтой. == Астрал аялал хийх арга == # '''Төсөөлөн бодох''': Ихэнх хүмүүс энэ аргыг ашигладаг ба хүн бүр өөр өөрийн гэсэн төсөөлөн бодохуйгаа ашиглан астрал аялал хийдэг.  Үүнд  :  Биеэсээ салан жингүйдэж байна, өөрийгөө дээрээс харж байна, олс татан авирч байна, савлууран дээр савлаж байна гэх мэт асар олон янзын төсөөллийн аргууд орно. # '''Долгионы давтамж сонсох''' : Тархины давтамжыг астрал аялал хийх tета долгионд оруулснаар физик биеэ ухамсартайгаар орхиж болно. # '''Тарнийн арга''': Тарнийн хүч болох дуу авианы тусламжтайгаар аман дээрээ болон оюун санаандаа астралд гаргах тарнийг олон удаа уншиж долгионы өндөр хэлбэлзлийг үүсгэснээр физик биеэсээ гарж болно. Тарни : ФАРАОН. ЛА-РА.  ЭХИПТО Авиа бүрийг уртаар дуудна. (ФФФФФФААААААААРРРРРРРРРРАААААААОООООООН). # '''Ховсын арга''': Тодорхой үгнүүдийг өөртөө дахин дахин ятган тунхагласнаар тухайн үгнүүд далд ухамсарт нөлөөлж хүссэн үр дүндээ хүрэхэд тусалдаг. Жич : Миний бие савангийн хөөс мэт хөнгөн бөгөөд жингүй байна, би жингүйдэж байна, би өөрийгөө дээрээс харж байна... # '''Тодорхойлох арга''': Сэрүүн байхдаа өөрөөсөө : Би астрал ертөнцөд байна уу? физик ертөнцөд байна уу? хэмээх асуултыг өдрийн сэрүүн байгаа бүх цагын турш аль болох олон удаа асууснаар болзолт рефлэкс үүсч, зүүдэндээ асуухад хүрнэ. Хэрэв зүүдэндээ эдгээр асуултыг асуувал астрал биендээ шилжиж болно. Бүрэн дадал зуршил болтол энэ асуултыг асууна. #'''Унтаа сэрүүний завсар болон нойрны саажилт :''' Энэ төлөвт биеэс гарах боломж 100% нээгддэг бөгөөд аажуухан гараа дээш өргөх ( физик гараа өргөх магадлалтай тул төсөөлөх нь илүү найдвартай) биеэс гарах арга ашиглахад маш хурдан хэлбэлзэлд орох тул маш сэргэг байх хэрэгтэй. Хэрэв нойрны саажилтанд орсон бол айж болохгүй, гүнзгий амьсгалын дасгал хийж тайвшраад биеэс гарах аргыг зоригтойгоор ашиглаарай. Хурдан нөлөөлөх болно. == Анхаарах == Бүх зүйлд эерэг сөрөг тал гэж байдаг учир үүний сөрөг тал бол айдас. Айдсаас улбаалан янз бүрийн сөрөг үр дагавар гарах боломжтой. Тийм учраас та зоригтой, хүчтэй, шийдэмгий байх шаардлагатай. Хэт аймхай бол сэтгэл санаагаа сайтар бэлдэж, бясалгал сайн хийж, бага багаар дасгаж, астрал биеэ бүрэн удирдаж, зоригтой болохоос нааш элдэв газраар аялаад хэрэггүй. [[Ангилал:Бөө мөргөл]] [[Ангилал:Эзотеризм]] lbn9rpe6gqm2tv6dnh64bs7kvgqp1tw 0 36272 876055 856263 2026-11-12T06:24:57Z Avirmed Batsaikhan 53733 876055 wikitext text/x-wiki '''Балх''' (بلخ Balx, بلخ‎) — [[Афганистан]] улсын [[Мазар-и-Шариф]] төвтэй, 17249 км² газар нутаг, 1 сая 18 түмэн хүнтэй [[муж]]. == Зураг== <gallery widths="200px" heights="150px"> Зураг:Balkh in Afghanistan.svg|'''Үзэх:''' [[Балх хот]] Зураг:Districts of Balkh as of January 2004.png Зураг:Berezka (5778258455).jpg </gallery> == Цахим холбоос == {{Commonscat|Balkh Province|Балх аймаг}} {{Афганистаны муж}} [[Ангилал:Балх муж| ]] [[Ангилал:Афганистаны муж]] [[Ангилал:Төв Азийн түүх]] scoi11nwughjac9imp5ytvn4zj1avl8 0 36796 876089 873279 2026-11-12T11:26:47Z Avirmed Batsaikhan 53733 876089 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс хувь хүн | нэр = Сандо | зураг = San_To.jpg | зурагны_дэвсгэр_тайлбар = Сандо амбан | тайлбар = Сандо амбан | төрсөн_огноо = 1876 он | төрсөн_газар = Чин Улс, Манжийн найман хошууны Шулуун цагаан хошуу | нас_барсан_огноо = тодорхойгүй | нас_барсан_газар = тодорхойгүй | үндэстэн = Монгол | бусад_нэр = Сандуй бас Сан То | алдаршсан_хувь_нэмэр = Монгол дахь Манжийн сүүлийн амбан сайд | ажил_мэргэжил = }} '''Сандо''' ([[Хятад хэл|хятад.]] 三多, [[Пиньинь|пиньинь.]] ''Sānduō,'' 1876 онд Хятадын [[Жөжян муж|Жөжян мужийн]] [[Ханжоу]]гийн [[Манжийн Шулуун цагаан хошуу|Шулуун цагаан хошуу]]нд төрсөн- 1941 онд нас барсан) 1909-1911 онд [[Монгол]]ын [[Хүрээ]]нд суусан [[Чин Улсын эрхшээл дэх Монгол орон|Манж]] [[Чин улс]]ын 62 дахь бөгөөд сүүлийн [[Амбан|амбан сайд]] юм. Сандо амбан хэдий монгол гаралтай боловч Бээжингийн заавраар түрэмгий үйлдэл хийсэн бөгөөд үүнд уг бүс нутагт хятад үндэстний нүүдэл нэмэгдэх, Оросын өсөн нэмэгдэж буй нөлөөг эсэргүүцэхийн тулд Хятаджуулсан армийг хурдацтай бүрдүүлэх зэрэг шинэчлэлүүд хийсэн нь Монголчуудтай харилцаагаа хурцатгаж, Халх Монголын язгууртнууд 1911 онд Хятадаас тусгаар тогтнолоо зарлах асуудлыг өдөөсөн байна. ==Намтар== ===Манжийн хааны албанд хүчин зүтгэсэн нь=== Сандо нь [[манж]]ийн [[найман хошуу]]ны цэргийн монгол хошуунд хамаарах, монгол цустай хүн байжээ. Тэрээр 1876 онд Жэжян мужийн [[Ханжоу]]гийн [[Манжийн Шулуун цагаан хошуу|Шулуун цагаан хошуу]]нд төрсөн. Түүнийг Манж Чин улсын [[Ю Чу-Ян]] гэдэг нэртэй багш сургаж байсан төдийгүй тэрээр дараа нь өөрөө эрдэмд суралцсан байна. Мөн түүнийг [[Япон]]ы [[Токио]] хотод хэсэг хугацаанд боловсрол эзэмшсэн хүн гэсэн мэдээлэл байдаг. Сандо бага залуугаасаа Манжийн төрийн албанд зүтгэсэн байна. Эхний үед Ханжоугийн захирагч байгаад дараа нь Ханжоугийн цэргийн академийн захирал, давхар Жөжян мужийн Гадаад хэргийн хорооны захиралын албыг хашиж байсан байна. 1902 онд Ханжоуг орхин [[Бээжин]]гийн Эзэн хааны Их сургуулийн хянах түшмэл болжээ. 1907 онд иргэний захиргааны зөвлөлийн зөвлөхөөр ажиллажээ. Харин 1908 онд [[Хөх хот|Хөххот]]ийн [[Мээрэн|Мэйрэн]] [[занги]] буюу Куехячены орлогч дэслэгч генералаар томилсон. Тэрээр эцэст нь дор хаяж долоон боть яруу найраг бичиж, Монголын археологи, түүхэнд гүнзгий сонирхолтой болсон. ===Ар Монголын Хүрээний Амбан сайдаар суусан ба Монголын Цагаагчин гахай жилийн хувьсгал=== [[Файл:Сандо амбан.png|300px|thumb|left|Их хүрээн дэх Манж амбан Сандо. 1910 он]] 1909 оны 11-р сарын 26-нд [[Ар Монгол]]ын Хүрээнд суух [[амбан]] [[сайд]]аар томилогдсон байна. Улмаар Өргөөнд 1910 оны 3-р сард ирээд Чин улсын "Шинэ засаглал"-ын шинэчлэлийн бодлого, төслүүдийг Монголд хүчээр хэрэгжүүлэхийг оролдсон боловч [[Богд|Богд гэгээн]] болон Монголын [[Ноён|ноёд]], [[лам]] нарын хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарсан байна. Сандогийн эрх мэдэл буурч байгааг онцолсон бусад үйл явдлууд үүний дараа гарчээ. Тогтох Тайж язгууртан цөөн тооны бүлэглэлийн хамт орон нутгийн Монголын албан тушаалтнуудын тусламжтайгаар зүүн Монголд хэд хэдэн хятад худалдаачдын дэлгүүрийг дээрэмджээ. Тогтохыг баривчлахаар Сандогийн илгээсэн хоёр цэрэг урхинд орсны дараа алагджээ. Монголын ноёд Сандогийн армид цэрэг өгөхийг эсэргүүцэв. Тогтохын дайрсан хошууны ханхүү дээрэмдсэн хятад худалдаачдад нөхөн төлбөр төлөх Сандогийн шаардлагыг хүлээн аваагүй байна. Сандо болон түүний бүх засаг захиргаа эцэст нь дарангуйллын бодлогынхоо улмаас жигшигджээ. Сандогийн засаг захиргааны эсрэг эсэргүүцэл, ялангуяа Тан Зайлигийн Гадаад Монголын цэргийн хяналтыг чангатгах гэсэн хатуу оролдлогын эсрэг үргэлжилсээр байв. Тангийн санаа нь эцэстээ Монголын удирдагчид болон Оросын элчин сайд Бээжинд дарамт шахалт үзүүлсний дараа түүнийг эргүүлэн татахад хүргэсэн юм. Гэсэн хэдий ч Чин улсын засаглал нуран унахтай зэрэгцэн Сандо Бээжингийн дэмжлэгийг бууруулж байв. Өөрийн байр суурь тогтворгүй гэж үзсэн Сандо Бээжингийн засгийн газарт огцрох зөвшөөрөл хүссэн боловч хүсэлтийг нь хүлээн аваагүй аж. Сандо амбаны тууштай хатуу байр суурь нь 1911 онд Төгс-Очирын Намнансүрэн хунтайж, Да Лам Цэрэнчимэд, Мижиддоржийн Хандорж зэрэг Монголын язгууртнууд Богд Жавзандамба хутагтын ивээлээр 1911 онд Санкт-Петербург руу төлөөлөгчид илгээж, Монгол улс Хятадаас тусгаар тогтнохын тулд Оросын дэмжлэгийг авах шийдвэр гаргахад нөлөөлсөн хүчин зүйлсийн нэг байв. Оросын засгийн газарт илгээсэн захидалдаа Монголын төлөөлөгчид Чин гүрнийг Гадаад Монголыг түрэмгий колоничилж, Хятадын засаг захиргааны нэгжүүдийг байгуулж, орон нутгийн Монголын засгийн газрын байгууллагуудын эрх мэдлийг сулруулж, Монгол-Оросын хил дагуух Монгол харуул зангиудыг Хятадын цэргээр сольсон гэж буруутгажээ. Тэд Өвөр Монголд элэг нэгтнүүдийнх нь өмнө тулгарсан хятад үндэстний ил задгай колоничлолын хувь тавилангаас улс орноо аврахын тулд тусгаар тогтнолоо зарлах бодолтой байгаагаа зарлав. Энэ үед 1911 онд Манжийн ноёрхлыг [[Хятад]]ад унагасан тул 1911 оны 12-р сарын 1 буюу Цагаагчин гахай жилийн өвлийн тэргүүн сарын 13-ны өглөө нь [[Халх]]ын Хүрээний бүх хэргийг түр удирдан шийдэх газар буюу Түр засгийн газраас [[Түшээт хан аймаг#Аймгийн чуулган дарга нар|Түшээт хан аймгийн чуулган дарга]] [[Гадинбалын Чагдаржав]], мөн аймгийн жанжин чин ван [[Чингэлтэй]], Сэцэн хан аймгийн чуулганы дэд дарга Гомбосүрэн, тус аймгийн жанжин Гомбосүрэн, ван Цэрэнсодном, гүн Намсрай, [[Да лам Цэрэнчимэд]] нар Манжийн Сандо амбаныг 3 хоногийн хугацаанд Монгол газар улс орноос гарч явахыг тулган шаарджээ. Сандо амбан мөн өдрөө Оросын консулд очиж хамгаалалт хүсэж, консулын байранд хоноод 12-р сарын 4-ний өдөр [[Хиагт]]аар дамжин [[Манжуур]] буцжээ. ===Хятадын албанд зүтгэсэн жилүүд=== Монголоос Сандо Манжуурын Мүгдэнд очиж, Сандо монголчуудыг захирч чадахгүйд эзэн хаан гайхаж байгааг илэрхийлсэн цахилгаан хүлээн авчээ. Амбанг албан тушаалаас нь чөлөөлж, түүний үйлдлийг шалгахыг хүлээхийг үүрэг болгов. 1912 оны 2-р сард Чин гүрэн унасан нь түүнийг цаашид ичгүүртэй байдалд орох эсвэл байдал бүүр дордохоос аварсан юм. Хятадад манжийн ноёрхлыг түлхэн унагаж Бүгд найрамдах Хятад улсыг байгуулснаас хойш Сандо нь Хятадын албанд зүтгэж эхэлсэн байна. Түүнийг 1912 оны 10 сард [[Мүгдэн]]гийн дэд дэслэгч генералаар томилсон ба мөн оны 11 сард орлогч генералын даргаар давхар томилогдсон байна. Энэ албан тушаалд тэрээр цөөнгүй жил ажилласан ба 1920 оны 9 сард Манжуурын захирагч [[маршал]] [[Жан Золин]]гийн дэмжлэгтэйгээр Бээжингийн Цагаачлал, хөдөлмөрийн товчооны дарга болов. 1921 оны 12-р сард тэрээр засгийн газрын Тамгын газрын Иргэний томилгооны товчооны дарга болжээ. 1922 оны 6-р сард Өлсгөлөнг арилгах товчооны орлогч даргаар, мөн оны 10-р сард Маршалын коллежийн даргаар томилогдов. 1924 оны 2-р сарын 9-нд Бэйян жанжны ордноос түүнд "Генерал Шүнвэй" цол олгов. 1929 оноос хойш Зүүн хойд хилийн цэргийн ерөнхий командлагчийн албанд зөвлөхөөр ажиллаж байжээ. Сандо [[Манж-го|Манж Го улсыг]] үүсгэн байгуулагдсаны дараа Шинжинд очиж, эзэн хаан [[Пүи|Пү-И]]гээс түүнд оршин суух газар олгожээ. Сандо 1933 оны 8-р сарын 31-нд Манжуурын цахилгаан холбоо, телефон ХХК-ийн дэд ерөнхийлөгчөөр томилогдсон байна. Сандо 1941 онд Хятад-Японы хоёрдугаар дайны үеэр 70 насандаа нас барсан гэж үздэг. ===Шагнал=== Сандогийн хятадын төлөө зүтгэлийг үнэлэн 1921 оны 7 сард Ташоу Паокян Чиахо одонгийн хоёрдугаар зэрэг, 1922 оны 11 сард Ташоу Чиахо одонгийн нэгдүгээр зэргээр тус тус шагнаж байжээ. ==Сонирхолтой баримтууд== *Сандо амбан нь баруун европжсон хүн байсан бололтой байдаг. Тэрээр Хүрээнд ирсний дараа гудамжинд бие засахыг хориглож, анхны нийтийн бие засах газрыг байгуулж байсан ба гудамжуудад гэрэлтүүлэг хийж, сонин эрхлэн гаргаж байсан байна. Мөн автомашин сонирхож байсан гэдэг. *Сандо амбан Хүрээнд байгаад буцаж явах замдаа [[Харбин]] хотод Японы сэтгүүлчид өгсөн ярилцлага нь Японы архивт байгаагаас үзвэл: “Сандо миний бие хэргийг шийтгэгч сайдаар хоёр жилийн хугацааг Их Хүрээнд өнгөрөөсөн боловч тэр хугацаанд нэг ч удаа хоолоо тавтай идэж үзсэнгүй. Учир нь хол газар бүхий тэнд (Монголд) манай ордны ачлал болон сүр хүч хүрэхгүй тул Монголын хутагтын дарангуйлал хэтэрхий бөгөөд хөрш орон болох Оросын оролцоо туйлдаа хүрсэн” гэж хэлсэн бий. *Сандо амбанг анх ирээд Богд гэгээнд бараалхахад Эх дагина [[Дондогдулам хатан]] хамт байсан боловч амбанг хүндлэн босоогүйгээс амбан, гэгээн хоёр муудалцан цаашид таарамжгүй харилцах болсон гэсэн ам дамжсан яриа байдаг. *Сандо амбанг Хүрээнээс хөөгдсөний дараа монголчуудын дунд “Үдэш болгон ноцоод байдаг Үмхий лаампаг нь унтраа биз ээ хө Үй олныг жанжлаад байдаг Өнөө муу амбан чинь хайчсан билээ хө” гэсэн хошин дуу гарсан. ==Мөн үзэх== *[[Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал]] ==Эшлэл== *[[Хятад дахь Хэн нь Хэн бэ?|"Who's Who in China"]]. Шанхай хот. 1925 он ==Уран зохиол== *[[Сономбалжирын Буяннэмэх]]. “Ойрх цагийн товч түүх буюу Сандо амбан” жүжиг. 1922 он *[[Бямбын Ринчен]]. Сандо амбан. роман. УБ хот. 1973 он {{Олноо өргөгдсөн Монгол улс}} [[Ангилал:Манжийн үеийн Монгол]] [[Ангилал:Манжийн амбан]] [[Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн]] [[Ангилал:1876 онд төрсөн]] [[Ангилал:1941 онд өнгөрсөн]] 6y6ihfr9yhostbkcqdty1qvzuavsxzu 0 37107 876008 849278 2026-11-11T16:09:52Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876008 wikitext text/x-wiki {{Short description|Монголын Баян-Өлгийн Өлгий дэх нисэх буудал}} {{Инфобокс нисэх буудал | name = Өлгий олон улсын нисэх буудал | nativename = | nativename-a = | nativename-r = | image = Ölgii Airport in 2024.jpg | image-width = | caption = Нисэх буудал 2024 онд | IATA = ULG | ICAO = ZMUL | pushpin_map = Монгол#Ази#Дэлхий | pushpin_map_caption = Монгол дахь байршил | pushpin_label = '''ULG''' | pushpin_relief = y | pushpin_label_position = right | type = Олон нийтийн / Цэргийн | owner = Иргэний Нисэхийн Ерөнхий Газар | operator = | city-served = | location = Хуст арал, [[Өлгий (хот)|Өлгий]], [[Баян-Өлгий аймаг|Баян-Өлгий]], [[Монгол]] | elevation-f = | elevation-m = | coordinates = {{Coord|48|59|30|N|89|55|11|E|type:airport_region:MN|display=inline,title}} | website = {{URL|https://ulgii.mcaa.gov.mn/}} | metric-elev = | metric-rwy = | r1-number = 13/31 | r1-length-f = 9,350 | r1-length-m = 2,850 | r1-surface = Бетон | stat-year = 2010 ULG | stat1-header = Зорчигч | stat1-data = 13000 | footnotes = Эх сурвалж: Иргэний Нисэхийн Ерөнхий Газар<ref>{{cite web|url=http://www.mcaa.gov.mn/index.php/page/28|title=Монголын иргэний нисэхийн статистикийн эмхтгэл 2010|publisher=Иргэний Нисэхийн Ерөнхий Газар|access-date=2013-11-02|archive-date=2012-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120808223728/http://www.mcaa.gov.mn/index.php/page/28|url-status=dead}}</ref> Official website<ref>https://ulgii.mcaa.gov.mn/</ref> | built = 2004 | timezone = [[Ховдын цаг]] | utc = [[UTC+7]] | opened = {{start date and age|1958|07|25}} }} '''Өлгий нисэх буудал''' нь [[Баян-Өлгий]] аймгийн төв [[Өлгий]]д байрладаг, олон улсын боомтын зэрэглэлтэй нисэх буудал юм. ==Түүх== Баян-Өлгий аймагт нисэх онгоц анх 1950 онд газардаж байсан бөгөөд аймгийн нисэх буудал нь 1958 онд байгуулагджээ. Монгол Улс [[Казахстан]] улсын Зас­гийн газрын хэлэлцээрийн дагуу 1992 оны нэгдүгээр сарын 9-12-ны өд­рүү­дэд [[Монголын Иргэний Агаарын Тээвэр|МИАТ]] ХК-ийн [[АН-26]] онгоц, Казахстаны [[АН-30]] онгоц [[Улаанбаатар]]-[[Алма-Ата]] хотын хоо­ронд харилцан техникийн нис­лэг үйлдэж тус чиглэлд олон улсын агаарын шинэ зам нээсэн байна. Монгол Улсын Зас­гийн газрын 1996 оны 58 тоот тогтоолоор "Өлгий" нисэх буудлыг олон улсын боомтын зэрэглэлтэй болгосон аж. Өлгий нисэх буудлын одоогийн барилга нь 2004 онд ашиг­лалтад орсон бөгөөд [[Монгол Улсын Засгийн Газар]], ЗТБХБ-ын яамны "Их бүтээн байгуулалт, ажлын байр нэмэгдүүлэх" жилийн хүрээн дэх Баян-Өлгий, Увс, Говь-Алтай, Завхан аймгийн нисэх буудлыг шинээр барьж байгуулах, хатуу хучилттай зурвастай болгох төслийн хүрээнд 2012 онд Өлгий нисэх буудлын онгоц хөөрч буух зурвасыг хатуу хучилттай болгожээ. ==Хүчин чадал== Өлгий нисэх буудал онгоц хөөрч буух 2850 метр урт асфальтан зурвастай. Цагт 100 зорчигчид үйлчлэх хүчин чадалтай. ==Агаарын тээврийн компаниуд болон чиглэлүүд== * [[Аэро Монголиа]] - [[Улаанбаатар]] * Аэро Монголиа - [[Өскемен]]<ref>{{cite web|url=http://society.time.mn/content/30729.shtml|title=УБ- Өлгий - Өскемен чиглэлийн нислэг эхэллээ|publisher=time.mn|access-date=2013-11-02|archive-date=2013-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022011235/http://society.time.mn/content/30729.shtml|url-status=dead}}</ref> *[[Изинис Эйрвэйз]] - Улаанбаатар *[[Алматы]] хот уруу захиалгат нислэг хийгддэг ==Эшлэл== {{reflist}} ==Эх сурвалж== {{commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20250922161043/https://dnn.mn/?vfile=7&vmet_id=21734&vmet_main=7906&vt=&vl=archive&vdate=&vofile=9tpui7&left=yes&vpage=%7C http://www.dnn.mn] [[Ангилал:Монголын нисэх буудал]] [[Ангилал:Өлгий]] 6qlhgmfbsxeluekao71f7bfu2vyvj7b 0 40744 875964 866639 2026-11-11T12:52:17Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875964 wikitext text/x-wiki : ''Энэ өгүүллэг нь уургийг молекулын бүтэц талаас нь авч үзсэн бөгөөд уургийн тухай ерөнхий ойлголтыг [[Уураг|эндээс]] үзнэ үү.'' [[Файл:Myoglobin_mon.png|thumb|right|Цэнхэр өнгөтэй [[альфа спираль]] нь [[миоглобин]] уургийн 3D бүтэц. Энэ уураг нь [[рентген кристаллограф]]аар бүтэц тодорхойлогдсон анхны уураг юм. Зургийн баруун хэсэгт [[хүчилтөрөгч]]тэй (улаан) холбогдсон [[гем бүлэг]] (саарал) гэж нэрлэгддэг [[кофактор]]ыг харж болно.]] '''Уураг''' нь нэг эсвэл түүнээс олон [[Амин хүчил|амин хүчлийн]] үлдэгдлээс бүрдсэн том [[Биомолекул|биологийн молекул]] буюу [[макромолекул]] юм. Уургууд нь, [[Ферментийн катализ|катализаторт метаболизм]], [[Ген#ДНХ репликац (хуулбарлалт) болон удамшил|ДНХ репликац]] (хуулбарлах), [[Эсийн дохиолол|сөрөг нөлөөлөлд хариу үйлдэл үзүүлэх]], нэг байрлалаас нөгөө рүү молекул зөөх зэрэг амьд организм дотор маш өргөн хүрээний үүргүүдийг гүйцэтгэдэг. Уургууд нь бие биеэсээ амин хүчлийн дарааллаараа ялгагддаг ба энэ дарааллыг тэдгээрийг кодчилсон [[ген]]ийн [[нуклеотидын дараалал]] заадаг. Уургууд нь үүссэнийхээ дараа [[Уургийн бүтэц|3D хэлбэрт]] орж нугалардаг ба [[Уургийн нугаралт|яаж нугарах]] нь уургуудын амин хүчлийн дарааллаас хамаардаг бөгөөд нугалралтаас тэдгээрийн идэвх шалтгаална. [[Пептид|Полипептид]] нь амин хүчлүүдийн үлдэгдлээс тотох дан шугаман [[полимер]] хэлхээ юм. Амин хүчлийн үлдэгдлүүд нь хоорондоо [[пептидийн холбоо]]гоор холбогдсон байдаг. Уураг дахь амин хүчлийн үлдэгдлийн дараалал нь [[генетик код]]од орших [[ген]]ийн [[Нуклейн хүчлийн дараалал|дарааллаар]] тодорхойлогддог. Ерөнхийдөө, генетикийн код нь 20 стандарт амин хүчлүүдийг тодорхойлдог боловч, зарим организмд генетик код нь [[селенит цистеин]]ийг багтаадаг ([[архей]]н генетик код [[пирролизин]]ийг агуулдаг). Нийлэгжил ([[Уургийн биосинтез|синтез]]) дуусмагц эсвэл явагдаж байх үед үүссэн/үүсэж буй уураг нь [[трансляцийн дараах сайжруулалт]]ад өртдөг бөгөөд энэ нь уургийн физик болон химийн шинж, нугалралт, тогтвортой байдал, идэвх, эцэст нь үүргийг нь өөрчилдөг. Заримдаа уургуудад пептидийн бус бүлэг холбогдсон байдаг ба тэдгээрийг [[простетик бүлэг]] эсвэл [[кофактор]] гэж нэрлэгддэг. Уургууд нь тодорхой үүргийг гүйцэтгэх зорилгоор хамтран ажилладаг ба хоорондоо холбогдохдоо тогтвортой [[Комплекс уураг|уургийн нэгдлийг]] үүсгэдэг. [[Полисахарид]] ба [[нуклейний хүчил]] зэрэг биологийн [[макромолекул]]уудтай адилаар, уургууд нь организмийн чухал бүрэлдэхүүн бөгөөд [[эс]] доторх бараг бүхий л үйл ажиллагаанд оролцдог. Ихэнх уургууд нь биохимийн урвалуудыг [[катализ]]алдаг [[фермент]]үүд бөгөөд, эдгээр нь [[метаболизм]]д маш чухал байр эзэлдэг. Уургууд нь мөн бүтцийн (барилгын материал) болон механик үүргүүдтэй байдаг. Жишээ нь, булчин дахь [[актин]] ба [[миозин]], [[цитоскелетон]] дахь эсийн хэлбэрийг барьж өгдөг уургуудыг нэрлэж болох юм. Өөр уургууд нь [[эсийн дохиолол]], [[антибоди|дархлааны үйл ажиллагаа]], [[эсийн холболт]]ийг болон [[эсийн цикл]]ийг явуулахад чухал үүрэгтэй оролцдог. Уургууд нь бас амьтдын хүнсний чухал бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Учир нь, амьтад шаардлагатай бүх амин хүчлүүдээ нийлэгжүүлж чаддаггүй бөгөөд, [[Үл орлуулах амин хүчил|орлуулж үл болох амин хүчлүүдийг]] хүнсээрээ авах ёстой байдагт оршино. Хүнсээрээ авсан уургаа амьтад амин хүчил болгон задалдаг ба эдгээр нь метаболизмд ашиглагдана. [[Ультрацентрфуг]], [[тунадасжуулалт]], [[электрофорез]], [[хромотограф]] зэргээр, уургаас эсийн бусад бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг салган цэвэршүүлж болдог. [[Генийн инженерчлэл]] бий болсноор, уургийг цэвэршүүлэх процессийг хөнгөвчилсөн хэд хэдэн аргуудыг нээсэн. Уургийн бүтэц болон үүргийг судлахад [[иммуногистохими]], [[сайт чиглэлтэй мутагенеци]], [[рентген кристаллограф]], [[цөмийн соронзон резонанс]] болон [[масс спектрометр]]ийн аргуудыг ихэвчлэн ашигладаг. == Биохими == {{гол|Биохими}} [[File:Peptide-Figure-Revised.png|thumb|300px|[[Пептидийн холбоо]]ны химийн бүтэц (доор). [[Аланин]] ба түүнтэй зэрэгцээ орших амин хүчлийн пептидийн холбооны 3D бүтэц (дээр/тодотгосон).]] [[File:Peptide group resonance.png|thumb|300px|Уургийн [[полимер]]ийг үүсгэх амин хүчлүүдийн [[пептидийн холбоо]]ны [[Резонанс (хими)|резонанс]] бүтэц.]] Ихэнх уургууд нь шугаман [[полимер]]уудаас бүрддэг ба полимерууд нь 20 хүртэл тооны өөр L-α-амин хүчлүүдээс тогтдог. Бүх [[Уураг бүтээгч амин хүчил|уураг бүтээгч амин хүчлүүд]] нь нийтлэг бүтцийн онцлогийг агуулдаг. Тэд альфа [[α-нүүрстөрөгч]]тэй ба түүнд [[амин бүлэг]], [[карбоксил бүлэг]] болон өөр өөр [[хажуугийн хэлхээ]] холбогддог. Зөвхөн [[пролин]] энэ үндсэн бүтцээс өөр бүтэцтэй байдаг. Пролин нь амин бүлгийн N-төгсгөлдөө өвөрмөц цагираг агуулдаг ба энэ нь CO-NH амидийн үлдэгдлийг хөдөлгөөнгүй [[конформац]]д оруулдаг<ref name=Nelson2005/>. [[Стандарт амин хүчлийн жагсаалт|Стандарт амин хүчлүүдийн]] хажуугийн хэлхээ нь маш өргөн хүрээний химийн бүтэцтэй болон шинжүүдтэй байдаг. Уураг дахь бүх амин хүчлүүдийн хажуу хэлхээнүүдийн үйлчлэлүүдийн нийлбэрээр тухайн уургийн 3D бүтэц болон түүний химийн идэвхийг тодорхойлдог<ref name=Gutteridge2005/>. [[Пептид|Полипептид]] дахь амин хүчлүүд нь [[пептидийн холбоо]]гоор холбогдсон байдаг. Уургийн хэлхээнд холбогдсон бол тухайн амин хүчлийг ''"үлдэгдэл"'' гэдэг ба [[нүүрстөрөгч]], [[азот]] болон [[хүчилтөрөгч]]ийн цуваа [[атом]]уудыг нь ''"үндсэн хэлхээ"'' буюу ''"уургийн нуруу"'' гэж нэрлэдэг<ref>Murray ''et al''., p. 19.</ref>. Пептидийн холбоо нь хоёр [[Резонанс (хими)|резонанс]] хэлбэртэй ба эдгээр холбоо нь [[Хосолсон холбоо|хосолсон (давхар) холбооны]] зарим шинж чанарыг агуулж, тэнхлэгүүдээ тойрон эргэхийн хориглосноор альфа нүүрстөрөгчийн атомуудыг бараг [[копланар]] (нэг хавтгайд) байрлалд оруулдаг. Пептидийн холбооны нөгөө хоёр [[Хоёр талт өнцөг|хоёрталт өнцгүүд]] нь тухайн уургийн нурууны хэлбэрийг тодорхойлдог<ref>Murray ''et al''., p. 31.</ref>. Уургийн чөлөөтэй карбоксил бүлэгтэй төгсгөлийг [[Карбоксил төгсгөл|С-төгсгөл]] эсвэл карбоксил төгсгөл, чөлөөтэй амин хүчилтэй төгсгөлийг нь [[Амин төгсгөл|N-төгсгөл]] буюу амин төгсгөл гэдэг. ''Уураг'', ''[[полипептид]]'' болон ''[[пептид]]'' гэдэг үгс нь давхар утгатай ба тэдгээрийн утгууд нь заримдаа давхацдаг. ''Уураг'' гэдгээр ерөнхийдөө бүтэн бүрэлдсэн, тогтвортой байгаа биологийн молекулуудыг илэрхийлдэг байхад, ''пептид'' гэдэг нь ерөнхийдөө богино, 3D тогтвортой бүтэцгүй [[амин хүчил|амин хүчлийн]] [[олигомер]]ийг хэлдэг. Хэдийгээр энэ хоёрын хоорондын заагийг сайтар тайлбарлаагүй ч, ойролцоогоор 20-30 үлдэгдлээр ялгагддаг<ref name=Lodish2004/>. ''Полипептид'' нь ямар нэгэн амин хүчлийн шугаман хэлхээ ба ямар ч урттай байж болдог. == Нийлэгжүүлэлт буюу синтез == [[Image:Ribosome mRNA translation en.svg|thumb|Рибосом нь [[мРНХ]]-ийг загвар болгон ашиглан уургийг үүсгэнэ.]] [[File:Genetic code.svg|thumb|[[ДНХ]] дахь [[ген]]ийн дараалал нь уургийн [[Амин хүчил|амин хүчлүүдийн]] дарааллыг кодчилно.]] === Био нийлэгжүүлэлт буюу биосинтез=== {{гол|Биосинтез}} Уургууд нь [[Ген|генүүдэд]] кодчилогдсон байгаа мэдээллийн дагуу амин хүчлүүдээс угсрагддаг. Уураг болгон нь, тэдгээрийг кодчилох генийн [[нуклеотид]]уудын дарааллын дагуу бүрддэг амин хүчлийн үл давтагдах дараалалтай байдаг. [[Генетик код]] нь, [[кодон]] гэж нэрлэгдэх 3 нуклеотидын багцуудаас тогтдог ба 3 нуклеотид болгон нь нэг амин хүчлийг кодчилдог. Жишээлбэл, АУГ([[аденин]]-[[урацил]]-[[гуанин]]) нь [[метионин]]ы код болно. [[ДНХ]] нь 4 нуклеотид агуулдаг ба нийт байж болох кодооны тоо 64 учир, генетикийн кодод нэг буюу түүнээс дээш тооны кодон нь нэг амин хүчлийг тодорхойлдог<ref name=vanHolde1996/>. ДНХ-д кодчилогдсон байгаа генүүд нь юуны өмнө, РНХ полимераза гэх мэтийн уургуудаар урьдчилсан [[мессенжэр РНХ]] (''анхдагч транскрипц'' гэж мөн нэрлэдэг) болон [[транскрипц]]лагддаг. Ихэнх организмууд урьдчилсан мРНХ-ээ, [[транскрипцын дараах сайжруулалт]]ын ялгаатай хэлбэрүүдийг ашиглан боловсорсон мРНХ болгодог ба дараа нь энэ нь [[рибосом]]уудаар явагдах уургийн нийлэгжилд загвар болон ашиглагддаг. [[Прокариот]]уудад мРНХ нь үүсмэгц шууд ашиглагдах эсвэл [[нуклеойд]]оос салмагц рибосом дээр холбогддог. Эсрэгээр, [[эукариот]]ууд мРНХ-ийг [[эс]]ийн [[бөөм]] дотор бий болгоод, [[бөөмийн мембран]]ыг нэвчүүлэн [[цитоплазм]]д байрлуулдаг ба цитоплазмд [[уургийн бионийлэгжил]] явагддаг. Уургийн нийлэгжлийн хурд нь прокариотуудад илүү байдаг (эукариотуудтай харьцуулахад) ба 20 амин хүчил/сек хүрдэг<ref name=Pain2000/>. мРНХ-г загвар болгон ашиглан уургийг нийлэгжүүлэх процессийг [[трансляц]] гэдэг. Тухайн мРНХ нь рибосом дээр суурилагдаж, кодон бүр нь [[Тээвэрлэгч РНХ|тРНХ]] молекул дээрх антикодонтой [[Суурь хослох дүрэм|суурь хослох]] байдлаар нуклеодтидууд нь гурав гурваараа уншигдана. [[Аминоацил тРНХ синтетаза]] фермент нь тРНХ молекулуудыг тохирох амин хүчлээр хангадаг. Томорч байгаа полипедтидийг ''үүсч буй хэлхээ'' гэж нэрлэдэг. Уургууд нь ямагт [[N-төгсгөл]]өөс [[C-төгсгөл]] рүү чиглэлтэйгээр нийллэгждэг<ref name=vanHolde1996>van Holde and Mathews, pp. 1002–42.</ref>. Нийлэгжлийн үр дүнд үүссэн уургийн хэмжээг түүнд агуулагдаж байгаа [[Амин хүчил|амин хүчлийн]] тоогоор болон түүний [[молекулын масс]]аар тодорхойлдог. Хэмжээг ихэвчлэн [[Дальтон (нэгж)|дальтоноор (Да)]] эсвэл уламжлагдсан нэгж болох килодальтоноор (кДа) илэрхийлдэг. [[Дрожж]]ийн уургууд нь дунджаар 466 амин хүчлийн урттай бөгөөд 53 кДа масстай байдаг<ref name=Lodish2004/>. Мэдэгдэж буй уургуудаас хамгийн том нь 3000 кДа масстай ба ойролцоогоор 27000 амин хүчлийн урттай [[титин]]ууд (булчингийн [[сакромер]]ийн нэг бүрэлдэхүүн хэсэг) юм<ref name=Fulton1991/>. ===Химийн нийлэгжил=== {{гол|Химийн синтез}} Богинохон уургууд химийн нийлэгжлээр үүсэж болдог. Ингэхдээ [[Пептидийн синтез|пептидийн нийлэгжил]] гэж нэрлэгддэг бүлэг аргуудаар үүсгэгддэг. Эдгээр аргууд нь [[Органик синтез|органик нийлэгжлийн]] аргачлалууд дээр суурилдаг<ref name=Bruckdorfer2004/>. Химийн нийлэгжил нь полипептидийн хэлхээнд байгалийн гаралтай бус амин хүчлүүдийг залгах аргыг нээж өгсөн, жишээлбэл: амин хүчлүүдийн хажуугийн хэлхээнд [[флуоресцент]] тэмдгийг залгах<ref name=Schwarzer2005/>. Эдгээр аргууд нь [[биохими]]йн лаборатори болон [[эсийн биологи]]д чухал боловч, арилжааны (аж ахуйн) хэрэглээнийх биш юм. Химийн нийлэгжил нь 300 амин хүчлээс илүү урттай полипептидэд хэрэгцээгүй болдог ба үүссэн уургууд өөрийн [[Уургийн бүтэц|3D бүтэцдээ]] хялбар орж чаддаггүй. Дийлэнх химийн нийлэгжлийн аргууд нь биологийн урвалын эсрэгээр [[C-төгсгөл]]өөс [[N-төгсгөл]] рүү чиглэлтэй байдаг<ref name=Kent2009/>. == Бүтэц == [[File:Chaperonin_1AON.png|thumb|300px|right|Шаперониний талст бүтэц. Шаперон уургийн нугаралтад тусалж байгаа нь.]] [[File:Proteinviews-1tim.png|thumb|300px|[[Триозофосфатизомераза]] уургийн байж болох 3D бүтцүүд. Зүүн талд: атомуудын төрлөөр будагдсан. Дунд: Үндсэн хэлхээний конформацийн хялбаршуулсан дүрслэл, хоёрдогч бүтцээрээ будагдсан. Баруун талд: Ууссан байдалтай дүрслэл, үлдэгдлүүдээрээ будагдсан (хүчлийн үлдэгдэл-улаан, суурийн үлдэгдэл-хөх, тултай үлдэгдэл-ногоон, туйлгүй үлдэгдэл-цагаан).)]] Ихэнх уургууд өвөрмөц 3D хэлбэрт орон [[Уургийн нугаралт|нугардаг]]. Уургийн ингэж ордог хэлбэрийг нь уургийн [[бодит төлөв]] гэдэг<ref>Murray ''et al''., p. 36.</ref>. Олон уургууд гадны туслалцаагүйгээр өөрсдийн бодит төлөвт ордог (ердөө л өөрсдийн амин хүчлийн химийн шинжүүдийг ашиглан) бол, зарим нь [[Шаперон (уураг)|шаперон]] молекулын туслалцааг шаарддаг<ref>Murray ''et al''., p. 37.</ref>. Биохимичид ихэвчлэн уургийн бүтцийн 4 өөр хэлбэрийг дурддаг<ref>Murray ''et al''., pp. 30–34.</ref>: * [[Анхдагч бүтэц]]: [[Пептидийн дараалал|амин хүчлийн дараалал]]. Уураг нь [[полиамид]]. * [[Хоёрдогч бүтэц]]: устөрөгчийн холбоогоор тогтворжсон, локал бүтцүүдийн давталт (үечлэл). Өргөн тархсан жишээ нь, [[альфа мушгиа]] (спираль), [[бета ялтас]] болон [[Эргэлт (биохими)|эргэлтүүд]] (тойрог). Хоёрдогч бүтэц нь локал учраас, ялгаатай хоёрдогч бүтцийн олон хэсгүүд нь нэг уургийн молекулд орших боломжтой. * [[Гуравдагч бүтэц]]: уургийн нэг молекулын ерөнхий хэлбэр (хоёрдогч бүтцүүдийн хоорондын холбоо). Гуравдагч бүтэц нь ерөнхийдөө локал бус холбоонуудаар холбогдож, ихэвчлэн [[гидрофоб]] (усанд дургүй) бүтцийг үүсгэдэг. Мөн [[давсны гүүр]]ээр, устөрөгчийн холбоогоор, [[дисульфидийн холбоо]]гоор, тэр бүү хэл [[трансляцийн дараах хувиргалт]]аар холбогддог. Гуравдагч бүтэц нь нугалралт гэдэг ойлголттой ижил утгатайгаар дэлгэрэнгүй ашиглагддаг. Гуравдагч бүтэц нь уургийн үндсэн үүргийг удирддаг. * [[Дөрөвдөгч бүтэц]]: хэд хэдэн уургийн молекулуудаас үүсдэг бөгөөд нэг [[комплекс уураг]] шиг ажилладаг бүтэц. Энэ сэдэвт [[уургийн дэд нэгж]] гэж нэрлэгдсэн. Уургууд нь хатуу бүтэцтэй молекулууд биш. Дээр дурдагдсан бүтцүүдээс гадна, уургууд нь хэд хэдэн хамааралтай бүтцэд хувирах чадвартай ба тэр үедээ үүргээ гүйцэтгэсэн хэвээр байдаг. Энэ өөрчлөн байгуулалтын хүрээнд хамрагдах гуравдагч ба дөрөвдөгч бүтцүүдийг [[Химийн бүтэц|хувиралт]] (конформац), тэдгээрийн хоорондын шилжилтийг хувиралтын өөрчлөлт гэж тус тус нэрлэдэг. [[Субстрат]]ын молекул ферментийн [[идэвхтэй тал]]д эсвэл химийн урвалд [[катализатор]]ын үүрэг гүйцэтгэж байгаа уургийн физик хэсэгт холбогдсоноор дээрх өөрчлөлтүүд ихэвчлэн бий болдог. Уусмал доторх уургууд нь дулааны хэлбэлзлэлийн нөлөөгөөр мөн бусад молекулуудтай мөргөлдсөнөөр бүтцийн хувиргалтад ордог<ref>van Holde and Mathews, pp. 368–75.</ref>. Уургуудыг албан бусаар, гуравдагч бүтцэд нь суурилан 3 үндсэн ангилалд хуваадаг: [[бөмбөрцгөн уураг]], [[утаслаг уураг]], [[мембранан уураг]]. Бөмбөрцгөн уургуудын дийлэнх нь [[Уусалт|уусдаг]] ба тэдгээрийн олонх нь [[фермент]] байдаг. Утаслаг уургууд нь ихэвчлэн бүтцийн үүрэгтэй байдаг. Жишээ нь, [[коллаген]] (холболтын эдийн үндсэн бүрдүүлэгч), [[кератин]] (үс ба хумсны уурган бүрдүүлэгч). Мембранан уургууд нь ихэвчлэн [[рецептор]]ын (химийн дохиолол хүлээн авагч) эсвэл, туйлтай эсвэл цэнэгтэй молекулуудыг [[эсийн мембран]]ыг нэвтрүүлдэг сувгийн үүргийг гүйцэтгэдэг<ref>van Holde and Mathews, pp. 165–85.</ref>. Уураг нь усны довтолгооноос маш муу хамгаалагдсан байдаг учир, өөрийгөө [[усгүйжүүлэх]], [[дегидрон]] гэж нэрлэгддэг, молекул дотроо тусгай [[устөрөгч]]ийн холбоотой байдаг<ref name=Fernandez2003/>. ===Бүтцийг тодорхойлох=== Уургийн гуравдагч бүтцийг эсвэл тэдгээрийн комплексүүдийн дөрөвдөгч бүтцийн судлах нь уураг өөрийн үүргийг яаж гүйцэтгэдэг тухай чухал мэдээллийг өгөх юм. Уургийн бүтцийг тодорхойлох өргөн ашиглагддаг туршилтын аргуудад, [[рентген кристаллограф]] ба [[Цөмийн соронзон резонансын спектоскоп|ЦСР-спектоскоп]] ордог. Эд хоёулаа [[атом]]ын хэмжээнд мэдээлэл бүрдүүлдэг. ЦСР туршилтууд нь хос атомуудын хоорондын зай нь таамаглагдаж болох үед мэдээлэл бүрдүүлж чаддаг ба уургийн авч болох эцсийн төлөвийг (конформацийг) [[зайн геометр]]ийн тооцооллыг хийсний дараа мэдэж авдаг. [[Давхар туйлшралтын интерферометр]] нь уургийн ерөнхий [[конформац]] ба харилцан үйлчлэлцэл эсвэл өөр эрмэзлэлээс (уургийн өөрийн үүргийг солих сонирхол г.м.) үүсэлтэй [[конформацийн өөрчлөлт]]ийг хэмжих тоон аналитик арга юм. [[Тойргийн дихроизм]] нь уургийн мушгианы (спиралийн) бүтэц эсвэл бэта ялтсын бүтцийг тодорхойлох лабораторийн өөр нэг арга юм. [[Криоэлектрон микроскопын арга]] маш том уургийн комплекс болон нийлмэл вирусийн бүтцийн тухай нарийвчлал багатай (ерөнхий) мэдээллийг олоход ашигладаг<ref>Branden and Tooze, pp. 340–41.</ref>. Энэ төрөлд багтах электрон кристаллограф гэж нэрлэгддэг аргаар зарим тохиолдолд (ихэвчлэн мембранан уурын хоёр хэмжээст талстын хувьд) өндөр нарийвчлалтай мэдээллийг бүрдүүлж чаддаг<ref name=Gonen2005/>. Тодорхойлогдсон бүтцүүд нь [[Уургийн Мэдээллийн Сан]]д ордог ба санд чөлөөтэй нэвтэрч болдог. Энэ сангаас мянга мянган уургийн бүтцийн мэдээллийг тухайн уураг дахь атом бүрийн [[Тэгш өнцөгт координатын систем|тэгш өнцөгт координат]] хэлбэртэйгээр авж болно<ref name=Standley2008/>. Уургийн бүтцийн төрлөөс, генийн дарааллын тоо их байдаг. Уурыг бүлгийн тодорхойлогдсон бүтцүүдийг [[рентген кристаллограф]]аар (уургийн бүтцийг тодорхойлдог үндсэн аргуудын нэг) хялбар тодорхойлогдох уургуудад хамааруулдаг. Тухайлбал, бөмбөрцгөн уургуудыг [[талст]] болгон бэлтгэхэд (рентген кристаллографд оруулахаар) харьцангуй амархан байдаг. Мембарнан уургууд нь эсрэгээр, талстжуулхад амаргүй байдаг учир [[Уургийн Мэдээллийн Сан|УМС]]-д бүрэн суугаагүй<ref name=Walian2004/>. Уургийн бүлгийг төлөөлж чадах бүтцүүдийн үндсэн нугларалтаар нь ангилан бүтцийг системчлэх замаар уургийн бүтцийг тодорхойлж дээрх дутагдлыг арилгах санааг [[бүтцийн геномик]] гаргасан. [[Уургийн бүтцийг таамаглах]] аргуудыг ашиглан, туршилтаар бүтэц нь тодорхойлогдоогүй байгаа уургуудын үнэмшилтэй бүтцүүдийг гаргаж авахыг оролдож байна<ref name=Sleator2012/>. ==Эсэд гүйцэтгэх үүрэг== Уургууд нь [[эс]] дотор голлох үүргийг гүйцэтгэдэг. Уургууд нь генд кодчилогдсон мэдээллийн тодорхойлсноор үүргүүдийг гүйцэтгэдэг гэж үздэг.<ref name=Lodish2004/> Зарим төрлийн [[Рибонуклейн хүчил|Рибонуклейн хүчлийг]] эс тооцвол, дийлэнх биологийн молекулууд нь харьцангуй идэвхгүй байдаг учраас тэдгээрт уургууд нөлөөлдөг. [[Гэдэсний савханцар|Гэдэсний савханцрын]] (Escherichia coli) эсийн хуурай бодисын хагасыг уургууд эзэлдэг бол, өөр, [[ДНХ]] болон [[Рибонуклейн хүчил|РНХ]] мэт [[макромолекул]]ууд нь харгалзан 3% ба 20% эзэлдэг.<ref name="Voet">Voet D, Voet JG. (2004). ''Biochemistry'' Vol 1 3rd ed. Wiley: Hoboken, NJ.</ref> Тодорхой эсэд эсвэл эсийн төрөлд байгаа уургийн бүрдлийг түүний ''[[протеом]]'' гэдэг. Уургуудын гол шинж чанар нь тэдгээрийн өөр молекулуудтай тодорхой, бат бөх холбогддогт оршино. Энэ нь уургуудад олон үүргүүдийг гүйцэтгэх боломжийг олгодог. Уургийн бусад молекулуудтай холбогдохыг хариуцдаг хэсгийг ''холбогдох цэг'' гэж нэрлэдэг. Холбогдох цэг нь ихэвчлэн молекулын гадарга дээр хонхорхой ("халаас") хэлбэртэй оршдог. Холбогдох цэгийн халаасыг тодорхойлдог уургийн гуравдагч бүтэц ба эргэн тойронд орших амин хүчлүүдийн туслах хэлхээнүүдийн химийн шинж чанаруудаас уургийн холбогдох чадвар хамаардаг. Уургийн холбогдолт нь гайхамшигтай бөх бат ба онцлог байдаг. Жишээлбэл: [[рибонуклеазагийн ингибитор]] уураг нь [[дэд фемтомоляр]] [[диссоциацийн тогтмол]]той (<10^-15М) хүний [[ангиогенин]]тэй холбогддог боловч, түүний [[амфиб]] [[гомолог]] [[онконаза]]тай (>1 M) огт холбогддоггүй. Заримдаа өчүүхэн химийн өөрчлөлт нь (ганцхан метил бүлгийг(CH₃-)холбогдож байгаа хамтрагч дээр нэмэх г.м.) холбоог устгахад хүргэдэг. Жишээлбэл: [[валин]] гэдэг [[Амин хүчил|амин хүчлийн]] [[аминоацил тРНХ синтетаза]] нь [[изолеуцин]] амин хүчлийн [[хажуугийн хэлхээ]]тэй маш төстэй зүйлийг эсэргүүцдэг.<ref name=Sankaranarayanan2001/> Уургууд нь өөр уурагтай бусад жижиг молекулуудтай адил холбогддог. Уургууд нь нэг молекулын бусад хуулбаруудтай холбогдохдоо фибрил үүсгэхээр [[олигомер]] хэлбэрт шилжидэг. Энэ процесс нь ихэвчлэн, бие даан хатуу эслэгийг үүсгэдэг бөмбөрцөг мономеруудаас бүрдсэн бүтцийн уургуудад явагддаг. Уураг-уураг холболтууд нь, ферментлэг идэвхжилийг тохируулах, эсийн циклийн үйл явцыг удирдах, ердийн биологийн үйлдэлүүдтэй холбоотой олон урвалуудыг явуулдаг том уургийн иж бүрдлийг ([[Комплекс уураг|уургийн комлекс]]) үүсгэх зэрэг үйлдлүүдийг гүйцэтгэдэг. Уургууд нь эсийн мембрантай холбогдох, тэр бүү хэл дотор нь багтах тохиолдол байдаг. Уургууд хоорондоо нэгдэж бүтцийн өөрчлөлтөд орохын тулд маш хүнд (хэцүү) бүтэцтэй [[Эсийн дохиолол|дохиололын хэлхээг]] үүсгэдэг. <ref>van Holde and Mathews, pp. 830–49.</ref> Уургуудын хоорондын харилцан үйлчлэл нь буцах (эргэж хэвэндээ орох боломжтой) ба энэ нь янз бүрийн бүлэг уургууд нь өөр хоорондоо ялгаатай бүлэг үүргүүдийг гүйцэтгэж чадах [[агрегат]]уудыг үүсгэж чадах эсэхээс хамаарна. Уургуудын хоорондын харилцан үйлчлэлийн судалгаа нь, эсийн үүргийн чухал шинжүүдийг ойлгох түлхүүр болох ба эцэст нь эсийн төрлүүдийг ялгах шинж чанаруудыг тодорхойлох юм.<ref name=Copland2009/><ref name=Samarin2009/> ===Фермент=== {{гол|Фермент}} Эс дэх уургийн хамгийн олонд танигдсан үүрэг нь химийн урвалуудад [[катализатор]] болох [[фермент]]ийн үүрэг юм. Ферментүүд нь ихэвчлэн маш тодорхой байдаг ба зөвхөн нэг эсвэл цөөн тооны химийн урвалыг хурдасгадаг. Ферментүүд нь метаболизмтай холбоотой ихэнх урвалуудад оролцхоос гадна, [[ДНХ репликац]], [[ДНХ засвар]] болон [[транскрипц]] зэрэг [[процесс]]уудад ДНХ-г удирдаг. Зарим ферментүүд трансляцийн дараах сайжруулалт гэдэг процессийн үед бусад уурагуудад химийн бүлэг нэмэх эсвэл хасах байдлаар нөлөөлдөг. Ойролцоогоор 4000 урвалуудад ферментүүд катализатор болон оролцдог.<ref name=EXPASY2000/> Фермент оролцож байгаа урвалын [[хурд]], оролцоогүй хурдаас төсөөлөшгүй их байдаг, жишээ нь, оротат декарбоксилаз нь урвалын хурдыг 1017 дахин нэмэгдүүдэг (фементгүй 78 сая жил, ферменттэй 18 миллисекунд).<ref name=Radzicka1995/> Фермент холбогдон дээр нь ажиллаж байгаа молекулуудыг [[субстрат]] гэдэг. Ферментүүд нь олон зуун амин хүчлүүдээс бүрддэг хэдий ч тэдгээрийн үлдэгдлүүдийн хэдхэн хувь нь субстраттай нэгдэж, ойролцоогоор дөнгөж 3-4 үлдэгдэл л яг катализад оролцдог.<ref name="urlEBI"/> Ферментийн каталитик үлдэгдлүүдийг агуулдаг, субстраттай холбогдог хэсгийг [[Идэвхтэй сайт|идэвхтэй хэсэг]] (active site) гэдэг. [[Диригент уургууд]] (dirigent-удирдаач) нь бусад ферментүүдийн нийлэгжүүлсэн бодисийн стереохимийг зааж (тогтоож) өгдөг уургийн нэгэн бүлийн гишүүд. ===Эсийн дохиолол ба лиганд холболт=== Олон уургууд [[эсийн дохиолол]] ба [[Дохиолол дамжуулах (биохими)|дохиолол дамжуулах]] (signal transduction) процессуудад оролцдог. [[Инсулин]] мэтийн зарим уургууд нь эсийн гадна байрлах ба өөриигөө үүсгэсэн эсээс бусад хол байгаа [[Эд (биологи)|эдүүдэд]] орших эсүүд рүү дохио дамжуулдаг. Өөр уургууд болох мембраны уургууд [[Рецептор (биохими)|рецептор]] байдлаар ажилдаг ба тэдгээрийн гол үүрэг нь, дохиололын молекултай холбогдож эс дотор биохимийн хариу үйлдэл үүсгэх юм. Ихэнх рецепторууд нь эсийн гадаргууд орших холбогдох хэсэг, эс дотор орших effector domain-г агуулдаг ба энэ нь ферментлэг идэвхийг үзүүлэх эсвэл эс дотор орших бусад уургуудын тодорхойлсон [[конформацийн өөрчлөлт]]өд (хэлбэрийн өөрчлөлтөд) орох боломжтой.<ref>Branden and Tooze, pp. 251–81.</ref> [[Эсрэг биет]]үүд (antibody) нь [[дасан зохицох дархлааны систем]]ийн уургийн бүрдүүлэгч ба тэдгээрийн гол үүрэг нь [[антиген]]тэй эсвэл организм доторх гадны бодистой нэгдэж, тэдгээрийг усгахаар онилдогт оршино. Эсрэг биетүүд нь эсийн гаднах орчин уруу ялгарагдах эсвэл [[плазман эс]] гэж нэрлэгддэг тусгай [[Б эс]]ийн мембран дотор хадгалагдаж байдаг. [[Фермент]]үүд нь урвалаа явуулахаар өөрсдийн [[субстрат]]тай нэгдэх чадвар нь хязгаарлагдмал байдаг байхад эсрэг биетүүдэд ямар ч хязгаарлалт байдаггүй. Эсрэг биетүүд нь өөрийн онилсон зүйлтэйгээ нэгдэх чадвар нь зүйрлэшгүй өндөр байдаг.<ref>van Holde and Mathews, pp. 247–50.</ref> <span style="color:red;">'''Үүнээс доошхи хэсэгт найруулгын засвар хийгдэж байна! Дунд сургуулийн сурагч орчуулгыг хийсэн тул найруулгын олон алдаа байгаа гэдгийг анхааралдаа авна уу!'''</span> Олон лиганд зөөврийн уургууд нь тодорхой жижиг биомолекултай холбогдож олон эст амьтны биеийн өөр газарт авиачдаг. Эдгээр уургуудад лигандын концентраци их байгаа газар холбогдох чадвар их мөртлөө лигандын концентраци бага байгаа эдэд суллах чадвартай байх шаардлагтай. Өргөн тархсан лиганд-холбогддог уураг бол гемоглобин юм, энэ уураг нь бүх сээр нуруутаны уушигануудаас хүчилтөрөгчийг авч бусад эдэд зөөж өгдөг ба бүх биологийн ангид ойролцоо гомологтой байдаг.<ref>van Holde and Mathews, pp. 220–29.</ref> Ликтин гэдэг чихэртэй холбогддог уурагууд нь өөрсдийн чихэрэн moieties-уудаа маш тодорхой сонгодог. Эс болон уурагуудтай холбоотой хүлээн зөвшөөрүүлэх үйл явцад лектин нь үүрэг гүйцэтгэдэг.<ref name=Rudiger2000/> Хүлээн авагч болон гормонууд нь маш тодорхой холбогддог уурагууд юм. Транс мембранан уурагууд нь эсийн мембраны ион болон жижиг молекул нэвтрүүлэх чадварыг нь өөрчилдөг лиганд зөөгч уураг юм. Зөвхөн мембар нь цэнэглэгдсэн эсвэл туйлширсан молекулыг нэгвтрүүлдэггүй усанд дургүй төвтэй байдаг. Мембраны уурагууд эдгээр молекулуудыг нэвтрүүлдэг тусгай сувагтай байдаг. Ингэж нэвтрүүлдэг сугаван уурагууд нь нэг уураг зөвхөн нэг тодорхой ион сонгон нэвтрүүлэх чадвартай, жишээлбэл: кали болон натрийн сувагууд энэ хоёр ионыг ялган нэгийг нь нэвтрүүлдэг.<ref>Branden and Tooze, pp. 232–34.</ref> ===Бүтцийн уургууд=== Бүтцийн уургууд нь бусад биологийн шингэн молекулуудад хатуу ба зуурамтгай чанартай болгож өгдөг. Ихэнх бүтцийн уургууд нь утаслаг уураг байдаг, жишээлбэл: коллаген ба эластин нь мөгөөрс мэтийн холбох эдийн чухал орц, ба кератин нь үс, хумс, өд, эвэр, болон зарим амьтны бамбай мэтийн мяндаслаг эсвэл хатуу хэсгүүдэд олддог.<ref>van Holde and Mathews, pp. 178–81.</ref> Зарим бөмбөрцөг уургууд нь бүтцийн уургийн үүрэг гүйцэтгэдэг, жишээлбэл: актин ба тубулин мономерээр уусдаг бөмбөрцөг уураг мөртлөө эсийн хэлбэр дүрсийг хадгалж өгдөг цитоскелетоныг бүрдүүлдэг урт хатуу утаслаг болон полимержидэг. Бүтцийн уургийн үүргийг гүйцэтгэдэг бусад уургууд нь мотор уургууд юм, тэдгээрт миозин, кинезин болон динейн гэх мэтийн уураг ордог. Эдгээр уургууд нь механик хүч гаргах чадалтай бөгөөд нэг эст амьтны хөдөлгөөнд ба бэлгийн үржлээр үрждэг олон эст амьтны бэлгийн эр эсэд чухал үүрэгтэй байдаг. Тэдгээр нь бас агшиж байгаа булчингаас ялгарч байгаа хүчийг ялгаруулж чаддаг ба эсийн дотоодын зөөлтөнд үндсэн үүргийн гүйцэтгэдэг.<ref>van Holde and Mathews, pp. 258–64; 272.</ref> ==Судалгааны аргууд== Уургийн бүтэц болон үйлдлийг vitro-д, vivo-д болон silico-д үзэж болдог. Vitro-д хяналт доор байгаа орчинд цэвэршүүлсэн уургийн судалгаа нь уураг яаж өөрийн үүргээ гүйцэтгэдгийг сурах ашигтай байдаг, жишээлбэл: ферментийн кинетикс нь ферментийн химийн каталитик үйл ажиллагааг ба өөр өөр субстратад үзүүлэх харьцангуй үйлдлийг нээдэг. Дүгнэвэл vivo туршилтууд нь уургийн эс эсвэл бүхэл бүтэн организм дотор гүйцэтгэх физиологийн үүргийг тодорхойлж өгдөг. Silico судлалд уургийг судлахдаа тооцооны арга ашигладаг. ===Уураг цэвэрлэлт=== Vitro анализад орохын тулд эхлээд уурагыг бусад эсийн бүтцүүдээс салгаж цэвэрлэх хэрэгтэй. Энэ үйл ажиллагаа нь эсийн lysis-ээр эхэлдэг бөгөөд энэ процессэд эсийн мембраныг нурааж доторх органелле-нуудыг нь crude lysate гэдэг уусмал дотор хийдгээр эхэлдэг билээ. Үүнээс үүссэн уусмалыг ултрасентрифугаци ашиглаж цэвэрлэдэг ба энэ нь эсийн хэсгүүдийг уусдаг уураг, мембраны липид ба уураг, эсийн органелле болон нуклейн хүчил агуулдаг бүлгүүдэг хуваадаг. Salting out гэдэг тунжуулах аргийг энэ лизат дээр ашиглаж уурагыг бөөгнөрүүлдэг. Үүний дараа янз бүрийн хромотограф ашиглаж сонирхож байгаа уураг ба уурагуудыг тэдгээрийн жин, нийт цэнэг болон холбогдох чанаргын тусламжтайгаар ялгаж авдаг.<ref>Murray ''et al''., pp. 21–24.</ref> Хэрвээ хүсэж байгаа уурагын молекул жин ба изоэлектрик цэгүүд мэдэгдэж байвал өөр өөр төрлийн gel electrophoresis-ийг ашиглан, эсвэл уурагын spectroscopic чанарууд нь ялгагддаг бол spectroscope, эсвэл уураг нь фементийн үйл ажилгаатай байвал ферментийн essay-г тус тус ашиглан уураг цэвэрлэлтийн шатуудыг хяналтан доор байлгадаг. Нэмж хэлэ++хэд уурагуудыг тэдгээрийн цэнэг дээр тулгуурлан электрофокусинг ашиглан ялгаж авж болно.<ref name=Hey2008/> Байгал дээр олддог уургуудыг лабороторид ашиглаж болдог болтол нь цэвэрлэхийн тулд хэд хэдэн шат алхмаар цэвэрлэдэг. Энэ процессийг хялбарчилхийн тулд уурагуудыг цэвэрлэж байх үед тэдгээрийн бүтэц болон үүргийг өөрчлөхгүй байлгадаг химийн шинж тэмдгүүдийг генийн инженерчлэлээр нэмдэг. Энд амин хүчлийн тодорхой дарааллаас тогтсон "tag" нь, ихэвчлэн хистидины үлдэгдэл("Хис-tag"), уурагын нэг төгсгөлд залгагддаг. Үүний үр дүнд, лизатыг никель агуулсан хромотографын баганаар явуулхад хистидиний үлдэгдэл нь 'никелийг холбож' баганад наалдах үед уурагын tag-лагдаагүй хэсэгүүд нь саадгүй нэвтэрдэг. Тодорхой уурагыг маш комплекс уусмалаас цэвэршүүлж гарахын тулд эрдэмтэд янз янзын tag бүтээжээ.<ref name=Terpe2003/> === Эсийн байрлал === [[File:Localisations02eng.jpg|thumb|right|300px|Proteins in different [[cellular compartment]]s and structures tagged with [[green fluorescent protein]] (here, white)]] Уургуудын амьд организм (in vivo) дахь судлал нь эс доторх уурыгын байршил болон нийлэгжилтэй холбоотой байдаг. Ихэнх уурагууд нь цитоплазм нийлэгждэг ба мембранан бүрхүүлтэй байдаг эвсэл уураг нь эндоплазмын торлогоос ялгардаг гэвч уурагууд нь тодорхой органелле болон эсийн бүтэц рүү яаж очдог нь тодорхой бус билээ. Эс дотор нэгдсэн уураг эсвэл ногоон Флюресцент уураг мэтийн "Reporter"-той холбогдсон сэтгэлд нийцсэн натурал уурагаас бүрдсэн chimera-г илэрхийлэхийн тулд генийн инженерчлэлийг ашиглаж эсийн доторх байршилтыг тогтоох тохиромжтой арга юм.<ref name=Stepanenko2008/> Нэгдсэн уурагын эс доторх байрлалыг микроскопи ашиглан цэвэр ба ашигтайгаар олдог, дараах зурган дээр үзүүлсэн байна.<ref name=Yuste2005/> Уургуудын эс доторх байрлалуудыг олох өөр аргууд нь ЭТ, Голжийн торлог, лизосом эсвэл вакуоль, митохондри, хлородласт, плазман мембран мэтийн газруудыг харьцуулалт хийх маркерийн оролцоог шаарддаг. Антибодийг маркер болгон ашиглах ба эдгээр маркеруудын флоресцент тэмдэглэгээтэй хэлбэрүүдийг ашиглахад хүсэж байгаа уурагынхаа байршлийг олоход амархан болдог. Жишээлбэл, шууд бус immunofluorescence will allow for fluorescence colocalization and demonstration of location. Флоресцент будагчууд нь эсүүдийн хэсгүүдийг үүнтэй адил зорилготойгоор тэмдэглэхэд ашигладаг.<ref name=Margolin2000/> Өөр хувилбарууд мэдээж байна. Жишээлбэл, иммунохистохими нь ихэвчлэн хүсэж байгаа нэг эсвэл олон уурагт нэг антибоди ашигласнаар уураг антободи хоёр нэгдэж luminescent эсвэл chrimogenic сигнал гаргадаг ба эдгээр сигналийг харьцуулснаар байршилтийн мэдээлэл олж авдаг. Өөр нэг ашиглаж болох арга нь бол isopycnic centrifugation -ыг ашиглан сухрозын градиент дахь cofractionation-оор юм.<ref name=Walker2000/> While this technique does not prove colocalization of a compartment of known density and the protein of interest, it does increase the likelihood, and is more amenable to large-scale studies. == Эх сурвалж == {{Reflist|colwidth=30em|refs= <ref name=Bischoff1860>{{cite book |author=Bischoff TLW, Voit, C |title=Die Gesetze der Ernaehrung des Pflanzenfressers durch neue Untersuchungen festgestellt |location=Leipzig, Heidelberg |year=1860 |language=German}}</ref> <ref name=BrosnanJ>{{cite journal |author=Brosnan J |title=Interorgan amino acid transport and its regulation |url=http://jn.nutrition.org/cgi/content/full/133/6/2068S |journal=Journal of Nutrition |volume=133 |issue=6 Suppl 1 |pages=2068S–72S |pmid=12771367 |date=June 2003}}</ref> <ref name=Bruckdorfer2004>{{cite journal |author=Bruckdorfer T, Marder O, Albericio F |title=From production of peptides in milligram amounts for research to multi-tons quantities for drugs of the future |journal=Current Pharmaceutical Biotechnology |volume=5 |issue=1 |pages=29–43 |year=2004 |pmid=14965208 |doi=10.2174/1389201043489620}}</ref> <ref name=Cedrone2000>{{cite journal |author=Cedrone F, Ménez A, Quéméneur E |title=Tailoring new enzyme functions by rational redesign |journal=Current Opinion in Structural Biology |volume=10 |issue=4 |pages=405–10 |year=2000 |pmid=10981626 |doi=10.1016/S0959-440X(00)00106-8}}</ref> <ref name=Conrotto2008>{{cite journal |author=Conrotto P, Souchelnytskyi S |title=Proteomic approaches in biological and medical sciences: principles and applications |journal=Experimental Oncology |volume=30 |issue=3 |pages=171–80 |year=2008 |pmid=18806738}}</ref> <ref name=Copland2009>{{cite journal |author=Copland JA, Sheffield-Moore M, Koldzic-Zivanovic N, Gentry S, Lamprou G, Tzortzatou-Stathopoulou F, Zoumpourlis V, Urban RJ, Vlahopoulos SA |title=Sex steroid receptors in skeletal differentiation and epithelial neoplasia: is tissue-specific intervention possible? |journal=BioEssays: news and reviews in molecular, cellular and developmental biology |volume=31 |issue=6 |year=2009 |pages=629–41 |doi=10.1002/bies.200800138 |pmid=19382224}}</ref> <ref name=EXPASY2000>{{cite journal |url=http://www.expasy.org/NAR/enz00.pdf |author=Bairoch A |year=2000 |title=The ENZYME database in 2000 |journal=Nucleic Acids Research |volume=28 |pages=304–305 |pmid=10592255 |doi=10.1093/nar/28.1.304 |issue=1 |pmc=102465 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110601003507/http://www.expasy.org/NAR/enz00.pdf |archivedate=Зургадугаар сар 1, 2011 |access-date=Гуравдугаар сар 27, 2014 |url-status=dead }}</ref> <ref name=Fernandez2003>{{cite journal |author=Fernández A, Scott R |title=Dehydron: a structurally encoded signal for protein interaction |journal=Biophysical Journal |volume=85 |issue=3 |pages=1914–28 |year=2003 |pmid=12944304 |pmc=1303363 |doi=10.1016/S0006-3495(03)74619-0 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0006-3495(03)74619-0 |bibcode=2003BpJ....85.1914F}}</ref> <ref name=Fulton1991>{{cite journal |author=Fulton A, Isaacs W |title=Titin, a huge, elastic sarcomeric protein with a probable role in morphogenesis |url=https://archive.org/details/sim_bioessays_1991-04_13_4/page/n10 |journal=BioEssays |volume=13 |issue=4 |pages=157–61 |year=1991 |pmid=1859393 |doi=10.1002/bies.950130403}}</ref> <ref name=Gonen2005>{{cite journal |author=Gonen T, Cheng Y, Sliz P, Hiroaki Y, Fujiyoshi Y, Harrison SC, Walz T |title=Lipid-protein interactions in double-layered two-dimensional AQP0 crystals |journal=Nature |volume=438 |issue=7068 |pages=633–38 |year=2005 |pmid=16319884 |pmc=1350984 |doi=10.1038/nature04321|bibcode = 2005Natur.438..633G }}</ref> <ref name=Gorg2008>{{cite journal |author=Görg A, Weiss W, Dunn MJ |title=Current two-dimensional electrophoresis technology for proteomics |journal=Proteomics |volume=4 |issue=12 |pages=3665–85 |year=2004 |pmid=15543535 |doi=10.1002/pmic.200401031}}</ref> <ref name=Gutteridge2005>{{cite journal |author=Gutteridge A, Thornton JM |title=Understanding nature's catalytic toolkit |url=https://archive.org/details/sim_trends-in-biochemical-sciences_2005-11_30_11/page/622 |journal=Trends in Biochemical Sciences |volume=30 |issue=11 |pages=622–29 |year=2005 |pmid=16214343 |doi=10.1016/j.tibs.2005.09.006}}</ref> <ref name=Herges2005>{{cite journal |author=Herges T, Wenzel W |title=''In silico'' folding of a three helix protein and characterization of its free-energy landscape in an all-atom force field |journal=Physical Review Letters |volume=94 |issue=1 |page=018101 |year=2005 |pmid=15698135 |doi=10.1103/PhysRevLett.94.018101 |bibcode=2005PhRvL..94a8101H}}</ref> <ref name=Hey2008>{{cite journal |author=Hey J, Posch A, Cohen A, Liu N, Harbers A |title=Fractionation of complex protein mixtures by liquid-phase isoelectric focusing |journal=Methods in Molecular Biology |volume=424 |pages=225–39 |year=2008 |pmid=18369866 |doi=10.1007/978-1-60327-064-9_19 |series=Methods in Molecular Biology™ |isbn=978-1-58829-722-8}}</ref> <ref name=Hoffman2006>{{cite journal |author=Hoffmann M, Wanko M, Strodel P, König PH, Frauenheim T, Schulten K, Thiel W, Tajkhorshid E, Elstner M |title=Color tuning in rhodopsins: the mechanism for the spectral shift between bacteriorhodopsin and sensory rhodopsin II |url=https://archive.org/details/american-chemical-society-journal_2006-08-23_128_33/page/10808 |journal=Journal of the American Chemical Society |volume=128 |issue=33 |pages=10808–18 |year=2006 |pmid=16910676 |doi=10.1021/ja062082i}}</ref> <ref name=Hohsaka2002>{{cite journal |author=Hohsaka T, Sisido M |title=Incorporation of non-natural amino acids into proteins |journal=Current Opinion in Chemical Biology |volume=6 |issue=6 |pages=809–15 |year=2002 |pmid=12470735 |doi=10.1016/S1367-5931(02)00376-9}}</ref> <ref name=Joos2009>{{cite journal |author=Joos T, Bachmann J |title=Protein microarrays: potentials and limitations |journal=Frontiers in Bioscience |volume=14 |pages=4376–85 |year=2009 |pmid=19273356 |doi=10.2741/3534 |url=http://www.bioscience.org/2009/v14/af/3534/fulltext.htm |issue=14 |access-date=2014-03-27 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128101429/http://www.bioscience.org/2009/v14/af/3534/fulltext.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name=Kalman1955>{{cite journal |author=Kalman SM, Linderstrom-Lang K, Ottesen M, Richards FM|title=Degradation of ribonuclease by subtilisin |url=https://archive.org/details/sim_biochimica-et-biophysica-acta-international-journal_1955-02_16_2/page/297|journal=Biochimica et Biophysica Acta |volume=16 |issue=2 |pages=297–99 |year=1955 |pmid=14363272 |doi=10.1016/0006-3002(55)90224-9}}</ref> <ref name=Kauzmann1956>{{cite journal |author=Kauzmann W |title=Structural factors in protein denaturation |journal=Journal of Cellular Physiology. Supplement |volume=47 |issue=Suppl 1 |pages=113–31 |year=1956 |pmid=13332017 |doi=10.1002/jcp.1030470410}}</ref> <ref name=Kauzmann1959>{{cite journal |author=Kauzmann W |title=Some factors in the interpretation of protein denaturation |journal=Advances in Protein Chemistry |volume=14 |pages=1–63 |year=1959 |pmid=14404936 |doi= 10.1016/S0065-3233(08)60608-7 |series=Advances in Protein Chemistry |isbn=978-0-12-034214-3}}</ref> <ref name=Kendrew1958>{{cite journal |author=Kendrew J, Bodo G, Dintzis H, Parrish R, Wyckoff H, Phillips D |title=A three-dimensional model of the myoglobin molecule obtained by X-ray analysis |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1958-03-08_181_4610/page/662 |journal=Nature |volume=181 |issue=4610 |pages=662–66 |year=1958 |pmid=13517261 |doi=10.1038/181662a0 |bibcode=1958Natur.181..662K}}</ref> <ref name=Kent2009>{{cite journal |author=Kent SB |title=Total chemical synthesis of proteins |url=https://archive.org/details/sim_chemical-society-great-britain-chemical-society-reviews_2009-02_38_2/page/338 |journal=Chemical Society Reviews |volume=38 |issue=2 |pages=338–51 |year=2009 |pmid=19169452 |doi=10.1039/b700141j}}</ref> <ref name=Keskin2008>{{cite journal |author=Keskin O, Tuncbag N, Gursoy A |title=Characterization and prediction of protein interfaces to infer protein-protein interaction networks |journal=Current Pharmaceutical Biotechnology |volume=9 |issue=2 |pages=67–76 |year=2008 |pmid=18393863 |doi=10.2174/138920108783955191}}</ref> <ref name=Koegl2007>{{cite journal |author=Koegl M, Uetz P |title=Improving yeast two-hybrid screening systems |journal=Briefings in Functional Genomics & Proteomics |volume=6 |issue=4 |pages=302–12 |year=2007 |pmid=18218650 |doi=10.1093/bfgp/elm035 |url=http://bfgp.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=18218650 |access-date=2014-03-27 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://archive.is/20130415165742/http://bfgp.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=18218650 |url-status=dead }}</ref> <ref name=Kuhlman2003>{{cite journal |author=Kuhlman B, Dantas G, Ireton GC, Varani G, Stoddard BL, Baker D |title=Design of a novel globular protein fold with atomic-level accuracy |journal=Science |volume=302 |issue=5649 |pages=1364–68 |year=2003 |pmid=14631033 |doi=10.1126/science.1089427 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=14631033 |bibcode=2003Sci...302.1364K}}</ref> <ref name=Lodish2004>{{cite book |author=Lodish H, Berk A, Matsudaira P, Kaiser CA, Krieger M, Scott MP, Zipurksy SL, Darnell J |year=2004 |title=Molecular Cell Biology |edition=5th |publisher=WH Freeman and Company |location=New York, New York}}</ref> <ref name=Margolin2000>{{cite journal |author=Margolin W|title=Green fluorescent protein as a reporter for macromolecular localization in bacterial cells |journal=Methods (San Diego, Calif.) |volume=20 |issue=1 |pages=62–72 |year=2000 |pmid=10610805 |doi=10.1006/meth.1999.0906 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1046-2023(99)90906-4}}</ref> <ref name=Mayhew2008>{{cite journal |author=Mayhew TM, Lucocq JM |title=Developments in cell biology for quantitative immunoelectron microscopy based on thin sections: a review |journal=Histochemistry and Cell Biology |volume=130 |issue=2 |pages=299–313 |year=2008 |pmid=18553098 |pmc=2491712 |doi=10.1007/s00418-008-0451-6}}</ref> <ref name=Muirhead1963>{{cite journal |author=Muirhead H, Perutz M |title=Structure of hemoglobin. A three-dimensional fourier synthesis of reduced human hemoglobin at 5.5 Å resolution |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1963-08-17_199_4894/page/633 |journal=Nature |volume=199 |issue=4894 |pages=633–38 |year=1963 |pmid=14074546 |doi=10.1038/199633a0|bibcode = 1963Natur.199..633M }}</ref> <ref name=Nelson2005>{{cite book |author=Nelson DL, Cox MM |year=2005 |title=Lehninger's Principles of Biochemistry |edition=4th |publisher=W. H. Freeman and Company |location=New York, New York}}</ref> <ref name=Pain2000>{{cite book |editor=Pain RH (ed.) |author=Dobson CM |title=Mechanisms of Protein Folding |url=https://archive.org/details/mechanismsofprot0000unse_g7p3 |chapter=The nature and significance of protein folding |publisher=Oxford University Press |location=Oxford, Oxfordshire |year=2000 |pages=[https://archive.org/details/mechanismsofprot0000unse_g7p3/page/1 1]–28 |isbn=0-19-963789-X}}</ref> <ref name=Pauling1951>{{cite journal |author=Pauling L, Corey RB, Branson HR |year=1951 |title=The structure of proteins: two hydrogen-bonded helical configurations of the polypeptide chain |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences U.S.A. |volume=37 |issue=5 |pages=235–40 |url=http://www.pnas.org/site/misc/Protein8.pdf |format=PDF |doi=10.1073/pnas.37.5.235 |pmc=1063348 |pmid=14834145 |bibcode=1951PNAS...37..235P}}</ref> <ref name=Perrett2007>{{cite journal |author=Perrett D |year=2007 |title=From 'protein' to the beginnings of clinical proteomics |journal=Proteomics: Clinical Applications |pmid=21136729 |volume=1 |issue=8 |pages=720–38 |doi=10.1002/prca.200700525}}</ref> <ref name=Plewczynski2009>{{cite journal |author=Plewczyński D, Ginalski K |title=The interactome: predicting the protein–protein interactions in cells |journal=Cellular & Molecular Biology Letters |volume=14 |issue=1 |pages=1–22 |year=2009 |pmid=18839074 |doi=10.2478/s11658-008-0024-7}}</ref> <ref name=Radzicka1995>{{cite journal |author=Radzicka A, Wolfenden R |year=1995 |title=A proficient enzyme |url=https://archive.org/details/sim_science_1995-01-06_267_5194/page/11 |journal=Science |volume=267 |issue=5194 |pages=90–93| pmid=7809611 |doi=10.1126/science.7809611|bibcode = 1995Sci...267...90R }}</ref> <ref name=Reynolds2003>{{cite book |author=Reynolds JA, Tanford C |title=Nature's Robots: A History of Proteins (Oxford Paperbacks) |url=https://archive.org/details/naturesrobotshis0000tanf_g4d8 |publisher=Oxford University Press |location=New York, New York |year=2003 |page=[https://archive.org/details/naturesrobotshis0000tanf_g4d8/page/15 15] |isbn=0-19-860694-X}}</ref> <ref name=Ritchie2008>{{cite journal |author=Ritchie DW |title=Recent progress and future directions in protein–protein docking |journal=Current Protein and Peptide Science |volume=9 |issue=1 |pages=1–15 |year=2008 |pmid=18336319 |doi=10.2174/138920308783565741}}</ref> <ref name=Rudiger2000>{{cite journal |author=Rüdiger H, Siebert HC, Solís D, Jiménez-Barbero J, Romero A, von der Lieth CW, Diaz-Mariño T, Gabius HJ |title=Medicinal chemistry based on the sugar code: fundamentals of lectinology and experimental strategies with lectins as targets |journal=Current Medicinal Chemistry |volume=7 |issue=4 |pages=389–416 |year=2000 |pmid=10702616 |doi=10.2174/0929867003375164}}</ref> <ref name=Samarin2009>{{cite journal |pmid=19273120 |author=Samarin S, Nusrat A |title=Regulation of epithelial apical junctional complex by Rho family GTPases |journal=Frontiers in bioscience: a journal and virtual library |volume=14 |year=2009 |pages=1129–42 |doi=10.2741/3298 |issue=14}}</ref> <ref name=Sanger1949>{{cite journal |author=Sanger F |title=The terminal peptides of insulin |url=https://archive.org/details/sim_biochemical-journal_1949_45_5/page/563 |journal=Biochemical Journal |volume=45 |issue=5 |pages=563–74 |year=1949 |pmid=15396627 |pmc=1275055}}</ref> <ref name=Sankaranarayanan2001>{{cite journal |author=Sankaranarayanan R, Moras D |title=The fidelity of the translation of the genetic code |journal=Acta Biochimica Polonica |volume=48 |issue=2 |pages=323–35 |year=2001 |pmid=11732604}}</ref> <ref name=Scheraga2007>{{cite journal |author=Scheraga HA, Khalili M, Liwo A |title=Protein-folding dynamics: overview of molecular simulation techniques |journal=Annual Review of Physical Chemistry |volume=58 |pages=57–83 |year=2007 |pmid=17034338 |doi=10.1146/annurev.physchem.58.032806.104614|bibcode = 2007ARPC...58...57S }}</ref> <ref name=Schwarzer2005>{{cite journal |author=Schwarzer D, Cole P |title=Protein semisynthesis and expressed protein ligation: chasing a protein's tail |journal=Current Opinion in Chemical Biology |volume=9 |issue=6 |pages=561–69 |year=2005 |pmid=16226484 |doi=10.1016/j.cbpa.2005.09.018}}</ref> <ref name=Sleator2012>{{cite journal |author=Sleator RD. |title=Prediction of protein functions |journal=Methods in Molecular Biology |year=2012 |volume=815 |pages=15–24 |doi=10.1007/978-1-61779-424-7_2 |series=Methods in Molecular Biology |isbn=978-1-61779-423-0 |pmid=22130980}}</ref> <ref name=Standley2008>{{cite journal |author=Standley DM, Kinjo AR, Kinoshita K, Nakamura H |title=Protein structure databases with new web services for structural biology and biomedical research |journal=Briefings in Bioinformatics |volume=9 |issue=4 |pages=276–85 |year=2008 |pmid=18430752 |doi=10.1093/bib/bbn015 |url=http://bib.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=18430752}}</ref> <ref name=Stepanenko2008>{{cite journal |author=Stepanenko OV, Verkhusha VV, Kuznetsova IM, Uversky VN, Turoverov KK |title=Fluorescent proteins as biomarkers and biosensors: throwing color lights on molecular and cellular processes |journal=Current Protein & Peptide Science |volume=9 |issue=4 |pages=338–69 |year=2008 |pmid=18691124 |pmc=2904242 |doi=10.2174/138920308785132668}}</ref> <ref name=Sumner1926>{{cite journal |author=Sumner JB |title=The isolation and crystallization of the enzyme urease. Preliminary paper |url=http://www.jbc.org/content/69/2/435.full.pdf+html |journal=Journal of Biological Chemistry |volume=69 |pages=435–41 |year=1926 |format=PDF |issue=2}}</ref> <ref name=Terpe2003>{{cite journal |author=Terpe K |title=Overview of tag protein fusions: from molecular and biochemical fundamentals to commercial systems |url=https://archive.org/details/applied-microbiology-and-biotechnology_2003-01_60_5/page/523 |journal=Applied Microbiology and Biotechnology |volume=60 |issue=5 |pages=523–33 |year=2003 |pmid=12536251 |doi=10.1007/s00253-002-1158-6}}</ref> <ref name="urlEBI">{{cite web |author=EBI External Services |url=http://www.ebi.ac.uk/thornton-srv/databases/CSA/ |title=The Catalytic Site Atlas at The European Bioinformatics Institute |publisher=Ebi.ac.uk |date=2010-01-20 |accessdate=2011-01-16}}</ref> <ref name="urlRCSB Protein Data Bank">{{cite web |url=http://www.rcsb.org/pdb/home/home.do |title=RCSB Protein Data Bank|accessdate=2014-04-05}}</ref> <ref name=Walian2004>{{cite journal |author=Walian P, Cross TA, Jap BK |title=Structural genomics of membrane proteins |journal=Genome Biology |volume=5 |issue=4 |page=215 |year=2004 |pmid=15059248 |pmc=395774 |doi=10.1186/gb-2004-5-4-215 |url=http://genomebiology.com/2004/5/4/215 |access-date=2014-03-27 |archive-date=2016-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102162327/http://www.genomebiology.com/2004/5/4/215 |url-status=dead }}</ref> <ref name=Walker2000>{{cite book |author=Walker JH, Wilson K |title=Principles and Techniques of Practical Biochemistry |url=https://archive.org/details/principlestechni0000unse_l3a6 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, UK |year=2000 |pages=[https://archive.org/details/principlestechni0000unse_l3a6/page/287 287]–89 |isbn=0-521-65873-X}}</ref> <ref name=Xiang2006>{{cite journal |author=Xiang Z|title=Advances in homology protein structure modeling |journal=Current Protein and Peptide Science |volume=7 |issue=3 |pages=217–27 |year=2006 |pmid=16787261 |pmc=1839925 |doi=10.2174/138920306777452312}}</ref> <ref name=Yuste2005>{{cite journal |author=Yuste R |title=Fluorescence microscopy today |journal=Nature Methods |volume=2 |issue=12 |pages=902–904 |year=2005 |pmid=16299474 |doi=10.1038/nmeth1205-902}}</ref> <ref name=Zagrovic2002>{{cite journal |author=Zagrovic B, Snow CD, Shirts MR, Pande VS |title=Simulation of folding of a small alpha-helical protein in atomistic detail using worldwide-distributed computing |url=https://archive.org/details/journal-of-molecular-biology_2002-11-08_323_5/page/927 |journal=Journal of Molecular Biology |volume=323 |issue=5 |pages=927–37 |year=2002 |pmid=12417204 |doi=10.1016/S0022-2836(02)00997-X}}</ref> <ref name=Zhang2003>{{cite journal |author=Zhang C, Kim SH |title=Overview of structural genomics: from structure to function |journal=Current Opinion in Chemical Biology |volume=7 |issue=1 |pages=28–32 |year=2003 |pmid=12547423 |doi=10.1016/S1367-5931(02)00015-7}}</ref> <ref name=Zhang2005>{{cite journal |author=Zhang Y, Skolnick J |title=The protein structure prediction problem could be solved using the current PDB library |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences U.S.A. |volume=102 |issue=4 |pages=1029–34 |year=2005 |pmid=15653774 |pmc=545829 |doi=10.1073/pnas.0407152101 |url=http://www.pnas.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=15653774|bibcode = 2005PNAS..102.1029Z }}</ref> <ref name=Zhang2008>{{cite journal |author=Zhang Y |title=Progress and challenges in protein structure prediction |journal=Current Opinion in Structural Biology |volume=18 |issue=3 |pages=342–48 |year=2008 |doi=10.1016/j.sbi.2008.02.004 |pmid=18436442 |pmc=2680823}}</ref> <ref name=Zhou2008>{{cite journal |author=Zhou ZH |title=Towards atomic resolution structural determination by single-particle cryo-electron microscopy |journal=Current Opinion in Structural Biology |volume=18 |issue=2 |pages=218–28 |year=2008 |pmid=18403197 |doi=10.1016/j.sbi.2008.03.004 |pmc=2714865}}</ref> }} [[Ангилал:Уургийн бүлэг]] [[Ангилал:Уураг| ]] [[Ангилал:Эсийн биологи]] [[Ангилал:Шим тэжээл]] ctjyxb7c5xuf3k3pttmswoejnih44ca 0 41585 875989 744631 2026-11-11T14:35:40Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875989 wikitext text/x-wiki {{НБА2 тоглогч | Нэр = Чарли Вильянуэва | Англиар = Charlie Villanueva | Зураг = Charlie Villanueva, NBA Dallas Mavericks.jpg | Хэмжээ = 240px | Тайлбар = | Байрлал = [[Хүчний довтлогч]] | Өндөр = 211 [[Сантиметр|см]] | Жин = 105 [[Килограмм|кг]] | Баг = Даллас Маверикс | Дугаар = 3 | Иргэншил = {{USA}} | Мэндэлсэн огноо = {{birth date and age|1984|8|24}} | Мэндэлсэн газар = [[Нью-Йорк]], [[Куинс]] | Бага сургууль = Блэрийн академи ([[Нью-Жерси]], [[Блэрстаун]]) | Ахлах сургууль = [[Коннектикут]]ийн [[их сургууль]] (2003—2005) | Драфт = 7 | Драфтын жил = 2005 | Сонгогдсон баг = [[Торонто Рэпторс]] | Багууд = <nowiki></nowiki> * [[Торонто Рэпторс]] (2005—2006) * [[Милуоки Бакс]] (2006—2009) * [[Детройт Пистонс]] (2009—2014) * [[Даллас Маверикс]] (2014—одоо) | Алдар цол = <nowiki></nowiki> * [[НБА-гийн оны шилдэг шинэ тоглогч|НБА-гийн шинэ оддын тоглолт]] (2006) * [[НБА-гийн оны шилдэг шинэ тоглогч|НБА-гийн шинэ оддын I баг]] (2006) * [[:en:NCAA Men's Division I Basketball Championship|NCAA-гийн аварга]] ([[:en:2004 NCAA Men's Division I Basketball Tournament|2004]]) | Медалиуд = <nowiki></nowiki> {{МедальТэмцээн|[[Сагсан бөмбөгийн Америк тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн|Америк тив]]}} {{МедальХүрэл|Мар-дель-Плата 2011|[[Доминикан улсын эрэгтэйчүүдийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Доминикан]]}} }} '''Чарли Александр Вильянуэва''' ({{lang-en|Charlie Alexander Villanueva}}, [[1984]] оны [[8 сарын 24|наймдугаар сарын 24-нд]] [[Нью-Йорк]] [[муж]]ийн [[Куинс]] [[хот]]од төрсөн) — [[АНУ|Америкийн]] мэргэжлийн [[сагсан бөмбөг]]чин бөгөөд [[Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбоо]]ны «[[Даллас Маверикс]]» багийн тоглогч юм. Түүний хоёр дахь иргэншил нь [[Бүгд Найрамдах Доминикан Улс|Доминикан]]. == Товч намтар == Вильянуэва [[Нью-Жерси]] [[муж]]ийн [[Блэрстаун]] хотын дунд сургуульд [[Луол Денг]]ийн хамт амжилттай тоглодог байв. Мужийн дунд сургуулийн дунд зохиогддог олон тэмцээнд түрүүлж байжээ. [[Коннектикут]]ийн [[их сургууль]]д суралцаж байдаа хоёр улирал тоглосон.<ref>[http://www2.ljworld.com/news/2003/jun/20/villanueva_snubs_draft/ LJWorld.com / Villanueva snubs draft for UConn<!-- Bot generated title -->]</ref> Вильянуэва [[:en:2004 NCAA Men's Division I Basketball Tournament|2004]] онд [[:en:NCAA Men's Division I Basketball Championship|NCAA-гийн аваргаар]] тодорч, улмаар [[2005]] онд драфтад оролцон [[Торонто Рэпторс]] багт очжээ.<ref>{{cite news|title=Raptors trade Charlie Villanueva to Bucks for T.J. Ford and cash|date=June 1, 2006|publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]]|url=http://www.cbc.ca/cp/nba/060701/v070102.html|access-date=Гуравдугаар сар 31, 2014|archive-date=Гуравдугаар сар 14, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070314034720/http://www.cbc.ca/cp/nba/060701/v070102.html|url-status=dead}}</ref> [[Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбоо|НБА-гийн]] эхний хоёр улирал тун сайн тоглолтыг үзүүлсэн Вильянуэва [[2006]] оны [[НБА-гийн бүх оддын тоглолт|бүх оддын тоглолтын]] үеэр шинэ оддын халз тулаанд оролцож бэлгэдлийн багт нь нэрлэгдэж байлаа. 2006 оноос хойш [[Милуоки Бакс]] багт гурван улирал тоглох хугацаандаа [[2008-2009 оны НБА-гийн улирал|2008-2009]] оны улиралд 16.2 оноо, 6.7 бөмбөг авалт дунджилж дээд үзүүлэлтээ тогтоожээ.<ref>http://www.nba.com/playerfile/charlie_villanueva/index.html</ref><ref>http://www.nba.com/playerfile/charlie_villanueva/bio.html</ref> Улмаар [[Детройт Пистонс]] багтай [[2009]] оны зургаадугаар сард таван жилийн 35 сая [[Америк доллар|долларын]] гэрээ байгуулсан түүхтэй.<ref>{{cite news| url=http://www.reuters.com/article/sportsNews/idUSTRE56112U20090702 | work=Reuters | title=Pistons begin rebuilding, sign Gordon and Villanueva | date=July 2, 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://sports.espn.go.com/nba/news/story?id=4301111|title=Sources: Gordon, Villanueva to Pistons|publisher=ESPN|accessdate=2009-07-02}}</ref> [[2014]] оны [[9 сарын 23|есдүгээр сарын 23-нд]] «[[Даллас Маверикс|Даллас Маверикстай]]» гэрээлсэн.<ref>{{cite news|url=http://www.nba.com/2014/news/09/23/mavs-sign-charlie-villanueva/index.html|title=Mavs sign veteran forward Charlie Villanueva|work=NBA.com|date=September 23, 2014|accessdate=September 23, 2014}}</ref> == Лавлах холбоос == {{лавлах холбоос}} == Цахим холбоос == * [http://www.nba.com/playerfile/charlie_villanueva/ Профайл - НБА] * [http://www.basketball-reference.com/players/v/villach01.html Профайл - www.basketball-reference.com] * [https://web.archive.org/web/20080917054802/http://www.cv31.com/ Цахим хуудас] {{Даллас Маверикс багийн бүрэлдэхүүн}} {{2005 оны НБА-гийн драфт}} [[Ангилал:1984 онд төрсөн]] [[Ангилал:Доминиканы шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин]] [[Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин]] [[Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч]] [[Ангилал:НБА-гийн тоглогч]] [[Ангилал:Торонто Рэпторс багийн тоглогч]] [[Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч]] [[Ангилал:Детройт Пистонс багийн тоглогч]] [[Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч]] [[Ангилал:Доминиканчууд]] knetf626nmy5t3q0x75d28xi2u2qxwl 0 41859 876090 844910 2026-11-12T11:39:49Z Avirmed Batsaikhan 53733 876090 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Шарайн Мянгат | image = Myangat.jpg | alt = Шарайн Мянгат | caption = | birth_name = | birth_date = 1692 | birth_place = [[Зураг:Flag of China (1889–1912).svg|border|22px]] [[Манж Чин гүрэн|Манж Чин гүрэн]], [[Манжийн Шулуун цагаан хошуу]]<br />(Одоогийн [[Өвөр Монгол]], [[Шилийн гол аймаг]], Шулуун хөвөөт цагаан хошуу) | death_date = 1763 | death_place = | ethnicity = [[Монголчууд]] | other_names = | known_for = Catalan numbers | occupation = Математикч, Одон оронч }} '''Шарайн Мянгат''' (1692 онд [[Цахар найман хошуу|цахар найман хошууны]] нэг одоогийн [[Өвөрмонгол|өвөрмонголын]] [[Шилийн Гол аймаг|Шилийн гол аймгийн]] нутагт төрсөн -1764 онд нас барсан)- Монголын нэрт тооны ухааны эрдэмтэн, Манж Чин улсын үед хааны ордонд ажиллаж, судалгаа хийж байсан Монгол эрдэмтэн байв. Математикийн шинжлэх ухаанд монголчуудын нэрийг өндөрт өргөсөн суутнуудын нэг бол яах аргагүй эрдэмтэн Шарайд Мянгат бөгөөд тэрээр тухайн цаг үеийн Монгол нутгийн төв хэсэгт Манжийн эзэрхийллийн үед Өвөр монгол, Цахарын [[Манжийн Шулуун цагаан хошуу|Шулуун Цагаан хошуунд]] нүүж, суурьшсан Монгол үндэстэн юм. Ш.Мянгатын математикийн шинжлэх ухаанд оруулсан хувь нэмэр, нээлтүүд нь дэлхий дахины ач холбогдолтой болсныг олон орны түүхч, судлаачид дүгнэсэн. == Намтар == Бага балчир наснаасаа Мянгатын авьяас билэг тодорч, хошуу нутагтаа алдаршсан тулд манжийн хааны ордны дэргэдээс "Тооны ухаан сурах тэнхим"-д хүргэгдэн суралцаж төгсөөд, улмаар хааны '''Тэнгэрийг сүсэглэх яаманд''' одон орны явдлыг тооцоолон бодох ажлыг эрхэлсэн түшмэлээр томилогдсон цорын ганц монгол эрдэмтэн болж, даяар олондоо Их Мянгат хэмээн алдаршжээ. [[Файл:Geyuan milv jiefa figure 1.JPG|thumb]] Тухайлан цаг улирлын тооны бичиг зохиох, хянах, нар сар хэдийд хиртэхийг тооцоолон бодох зэрэг ажил үйлийг идэвхтэй сайн гүйцэтгэж байсан баримт тодорхой үлджээ. Итгэлтэй сайн гэдгийн хувьд их эрдэмтэн математикч маань манжийн хаан ширээнээ дараалан заларсан гурван хаан болох [[Энх амгалан|Энх Амгалан хаан]], [[Найралт төв|Найралт төв хаан]], [[Тэнгэрийн тэтгэсэн хаан|Тэнгэрийн тэтгэсэн хааны]] үед бараг гучаад жил дээрх албыг тасралтгүй хашсан байна. === Математик === Мянгатын [[Математик|математикийн]] шинжлэх ухаанд оруулсан хувь нэмэр нээлтүүд нь дэлхий дахины ач холбогдолтой болсоныг судлаачид үнэлсэн байдаг. Ялангуяа 1712 онд түүний зохиосон '''"Математикийн хуулийн нарийн хуримтлал"''' бүтээлд тоог олох хялбар арга, мөн [[Тригонометр|тригонометрийн]] ба тригонометрийн урвуу функцүүдийг зэрэгт цуваанд задлах аргачлал, [[пифагорын теорем]], хавтгайн ба огторгуйн геометрийн сургаал, [[логарифм]], комплекс тоо зэрэг тухайн цаг үеийнхээ математикийн бүх мэдлэгийг бүрэн дүүрэн багтаасан нийт 53 боть бүтээл нь 1722 онд ном болон бичигдсэн байдаг. Их Мянгатын энэхүү бүтээлийн ачаар хятад, япон зэрэг азийн орнуудад логарифмын сургаал нэвтрэн тархсан гэж үнэлэгддэг билээ.Түүний бүтээлүүдээр өрнө дахины математикийн ололт амжилт дорно дахинд зохих хэмжээнд нэвтэрсэн гэж үздэг. [[Николай Коперник|Николай Коперникийн]] нар төвт сургаалыг талархан авч, дорно дахины сонорт анхлан хүргэсэн соён гийгүүлэгч хүн нь Мянгат болохыг түүх шаштирт тэмдэглэн үлдээсэн байна. Тухайлбал, Мянгатын бүтээл туурвилд ертөнцийг үзэх үзэл нь туссан байдаг нэг онцлогтой. Үүнд онцолвол '''"Нар дэлхийг бус, дэлхий нарыг тойрдог"''' гэсэн Н.Коперникийн сургаалыг зохиолдоо бүтээлчээр хэрэглэж энэ тухай '''"Цаг улирлын үзэгдлийг шалган бүтээсний дараа найруулсан нь"''' гэдэг алдарт бүтээлдээ, "''....нарны хэлбийлтээс нартай дэлхий ойртсоноор нэг жил болно. Нарыг сар халхлахад сар хиртэнэ, нар сар хоёр өөд өөдөөсөө харах үед дундуур нь дэлхий ороход сар хиртэнэ.Дэлхий нь өндгөн хэлбэртэй, зууван дугуй, хоёр тал нь урт, дунд тал нь бүдүүн..''." гэж нар сарны хиртэлт, манай гаригийн хэлбэр дүрсийн талаар тодорхойлон бичсэн нь орчин үеийн ойлголттой таарч байгаа юм. Хожим их эрдэмтэн Мянгатын хүү болоод шавь нар нь түүний бүтээлүүдийг нэгтгэн '''"Тойргийн нийт хэмжээний дөт арга"''' хэмээн нэрийдсэн бүтээлийг нь гаргажээ. Судлаач мэргэдийн үнэлснээр дорнын гайхамшигт математикчийн тэр үеийн математик сэтгэлгээ дэндүү хол тасарсан байв. Тригонометрийн зэрэгт цувааны дэлгэмэл илэрхийллийн есөн томьёог их Мянгат 250 гаруй жилийн өмнө гаргажээ. '''"Нумын уртаас ерөнхий хөвчийг олох"''', '''"Нумын уртаас сумыг олох"''', '''"Ерөнхий хөвчөөс нумын уртыг олох"''' зэрэг томьёонуудыг гарган батлахдаа тригонометрийн хувиргалтын аргаар бодлогын явцийг хялбарчлах аргыг анх хэрэглэсэн байна. Энэ бол өрнө дахинд ч тухайн үед нээгдээгүй, хэрэглэж байгаагүй арга байв. Түүний хөвчийн функцын төгсгөлгүй цувааны задаргаа, дэлгэмэл илэрхийллийг гаргасан шийдэл, улмаар түүнийг тооцоолон бодсон нь үнэхээр гайхамшигтай гэдгийг орчин цагийн эрдэмтэд тогтоожээ. Математик хэсэглэлийн онолд чухал байр эзэлдэг каталон тоог 18 дугаар зууны дунд хирд өрнийн их математикчид нээснээр түүхэнд хадагдсан байх авч тэднээс хэдэн зууны өмнө дорнын эрдэмтэн их Мянгат ийнхүү нээсэн болохыг хятад японы судлаачид баталдаг байна. '''''"Нум хөвч болбоос хоёулаа эс адил төрөл буюу .... хэрэв төгсгөлгүй хуваахад хүрвээс энэ нь ч бас нийлж болохгүй зүйл биш"''''' гэсэн гайхамшигт дүгнэлт бол чухамдаа орчин үеийн дээд математикийн дифференциал, интеграл тооллын онолын тавилгаас хазайх юм байхгүй нь ил юм. Гарамгай математикч [[Леонард Эйлер]] (1707-1783), [[Брук Тейлор]] (1685-1731), [[Жеймс Стирлин|Жеймс Стирлинг]] (1692-1770), '''Шарайд Мянгат''' (1692- 1764) нар математикийн бүтээл нээлтээрээ нэг цаг үеийн, нэг зиндааны суутнууд байжээ. Харин математик одон орны ухааны ном сурах бичигт дорнын энэ их эрдэмтний нэр зохих байраа эзлээгүй нь нэн харамсалтай. [[Файл:Ming Antu calculation of 100 segment chord.JPG|thumb|Мянгатын бүтээл]] === Одон орон === Их Мянгат басхүү алдартай одон оронч байжээ. Тэрбээр орчин үеийн бөмбөрцөг одон орны бодлогуудыг бодох хөрс дэвсгэр нь болох бөмбөгөр гурвалжны тригонометрийг хөгжүүлж, дэлхийн хоногийн болон жилийн эргэлт, нар сарны явдал болоод хиртэлт, зун ба өвлийн туйлын цэг, хавар намрын өдрийн тэнцэл зэргийг маш нарийн тооцоолон бодож байсан зэрэг нь, түүний бүтээлээс тод харагдана. Тэрбээр газар хэмжих ухаан гаргуун эзэмшсэн тул Чин улсын нутаг дэвсгэр дээр шинжилгээний анги удирдан, хэмжилт судалгаа хийж, газрын зургийг нь нарийн тооцоолон гаргаж байв.Бөмбөгөр гурвалжны тригонометрийг мэддэг одон орончид бөмбөрцөг дэлхийн бөөрөнд хэмжээ хязгаартай нутаг дэвсгэрийг эзлэн орших Чин улсын газрын зураг хийх асуудал сахлын будаа байсан бизээ. Ийнхүү их эрдэмтэн маань хагас зуун жил манжийн төрийн хаан ширээ дамжсан гурвын гурван хааны үед тэдний Бичгийн утгачийн хүрээлэнд алба хашихдаа '''"Цаг тогтоох үүсгэвэр"''' нэрийн доор '''"Зурхайн шинжлэл"''' 42 боть, '''"Тооны ухааны хураамж бичиг"''' 53 боть, '''"Хөгзүй"''' 5 боть гээд нийт 100 боть цуврал болон '''"Зурхайн шинжлэлийн хойнох найруулал"''' 10 боть, '''"Хэмжигч багажийн шинжлэл"''' 32 боть, '''"Нар сарны эргэлтийн хүснэгт"''' зэрэг олон бүтээл номыг хянан тохиолдуулахад бие сэтгэлийг дайчлан оролцож байжээ. 1764 оны хөх бичин жилд нас барсан. Шарайд Мянгатын зохиол бүтээлүүд Манж, Хятад, Япон хэлнээ орчуулагдан хэвлэгдэж, Монголын судлаач А.Дамдинсүрэн "Их эрдэмтэн Мянгат" хэмээх номыг 1978 онд бүтээн туурвиж, нийтлүүлсэн байдаг билээ. 1910 онд Японы математикч Ёшио Миками Мянгат бол аналитик судалгааны аргын салбарт хөл тавьсан анхны Монгол хүн гэж дурдсан байдаг. Дербигийн Их Сургуулийн математикч доктор П.Ж.Ларкомб 1999 онд Мянгат болон түүний бүтээлийн талаар долоон өгүүлэл хэвлүүлсэн бөгөөд үүнд 1700-аад оны эхээр Хятадад гурван төгсгөлгүй цуврал авчирсан Иезуит номлогч, инженер, математикч, газарзүйч Пьер Жартугийн урам зориг өгчээ. == Лавалгаа == * {{cite web |last1=Luo Jianjin |title=Ming'antu and His Power Series Expansions |url=http://i-wasan.jp/seki/abstract/Luo_abstract.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150926075126/http://i-wasan.jp/seki/abstract/Luo_abstract.pdf |archive-date=26 September 2015 |access-date=26 March 2012 |publisher=Institute for the History of Science, Inner Mongolia Normal University; Institute of Science, Technology and Culture, Zhejiang University}} * {{cite web |last1=A |first1=Damdinsuren |title=Их Эрдэмтэн Мянгат |url=http://www.mongolinternet.com/famous/MyangatBiography.htm |access-date=26 March 2012}} * {{cite book |last=Martzloff |first=Jean-Claude |url=http://www.mongolinternet.com/famous/Myangat.htm |title=A History of Chinese Mathematics |year=1987 |access-date=26 March 2012}} * ↑ The 18th century Chinese discovery of the Catalan numbers * ↑ {{cite web |date=2 October 2003 |title=JPL Small-Body Database Browser on 28242 Mingantu |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=28242+Mingantu |access-date=26 March 2012 |publisher=[[NASA]]}} [[Ангилал:Монголын эрдэмтэн]] [[Ангилал:1692 онд төрсөн]] [[Ангилал:1763 онд өнгөрсөн]] [[Ангилал:Одон оронч]] oig18takm6uy8ymu7yu4t9g7haewrd6 876091 876090 2026-11-12T11:42:21Z Avirmed Batsaikhan 53733 876091 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Шарайн Мянгат | image = Myangat.jpg | alt = Шарайн Мянгат | caption = | birth_name = | birth_date = 1692 | birth_place = [[Зураг:Flag of China (1889–1912).svg|border|22px]] [[Манж Чин гүрэн|Манж Чин гүрэн]], [[Манжийн Шулуун цагаан хошуу]]<br />(Одоогийн [[Өвөр Монгол]], [[Шилийн гол аймаг]], Шулуун хөвөөт цагаан хошуу) | death_date = 1763 | death_place = | ethnicity = [[Монголчууд]] | other_names = | known_for = Catalan numbers | occupation = Математикч, Одон оронч }} '''Шарайн Мянгат''' (1692 онд [[Цахар найман хошуу|цахар найман хошууны]] нэг одоогийн [[Өвөрмонгол|өвөрмонголын]] [[Шилийн Гол аймаг|Шилийн гол аймгийн]] нутагт төрсөн -1764 онд нас барсан)- Монголын нэрт тооны ухааны эрдэмтэн, Манж Чин улсын үед хааны ордонд ажиллаж, судалгаа хийж байсан Монгол эрдэмтэн байв. Түүний хүндэтгэлийн нэр нь Жин Ан (静安) байв. Математикийн шинжлэх ухаанд монголчуудын нэрийг өндөрт өргөсөн суутнуудын нэг бол яах аргагүй эрдэмтэн Шарайд Мянгат бөгөөд тэрээр тухайн цаг үеийн Монгол нутгийн төв хэсэгт Манжийн эзэрхийллийн үед Өвөр монгол, Цахарын [[Манжийн Шулуун цагаан хошуу|Шулуун Цагаан хошуунд]] нүүж, суурьшсан Монгол үндэстэн юм. Ш.Мянгатын математикийн шинжлэх ухаанд оруулсан хувь нэмэр, нээлтүүд нь дэлхий дахины ач холбогдолтой болсныг олон орны түүхч, судлаачид дүгнэсэн. == Намтар == Бага балчир наснаасаа Мянгатын авьяас билэг тодорч, хошуу нутагтаа алдаршсан тулд манжийн хааны ордны дэргэдээс "Тооны ухаан сурах тэнхим"-д хүргэгдэн суралцаж төгсөөд, улмаар хааны '''Тэнгэрийг сүсэглэх яаманд''' одон орны явдлыг тооцоолон бодох ажлыг эрхэлсэн түшмэлээр томилогдсон цорын ганц монгол эрдэмтэн болж, даяар олондоо Их Мянгат хэмээн алдаршжээ. [[Файл:Geyuan milv jiefa figure 1.JPG|thumb]] Тухайлан цаг улирлын тооны бичиг зохиох, хянах, нар сар хэдийд хиртэхийг тооцоолон бодох зэрэг ажил үйлийг идэвхтэй сайн гүйцэтгэж байсан баримт тодорхой үлджээ. Итгэлтэй сайн гэдгийн хувьд их эрдэмтэн математикч маань манжийн хаан ширээнээ дараалан заларсан гурван хаан болох [[Энх амгалан|Энх Амгалан хаан]], [[Найралт төв|Найралт төв хаан]], [[Тэнгэрийн тэтгэсэн хаан|Тэнгэрийн тэтгэсэн хааны]] үед бараг гучаад жил дээрх албыг тасралтгүй хашсан байна. === Математик === Мянгатын [[Математик|математикийн]] шинжлэх ухаанд оруулсан хувь нэмэр нээлтүүд нь дэлхий дахины ач холбогдолтой болсоныг судлаачид үнэлсэн байдаг. Ялангуяа 1712 онд түүний зохиосон '''"Математикийн хуулийн нарийн хуримтлал"''' бүтээлд тоог олох хялбар арга, мөн [[Тригонометр|тригонометрийн]] ба тригонометрийн урвуу функцүүдийг зэрэгт цуваанд задлах аргачлал, [[пифагорын теорем]], хавтгайн ба огторгуйн геометрийн сургаал, [[логарифм]], комплекс тоо зэрэг тухайн цаг үеийнхээ математикийн бүх мэдлэгийг бүрэн дүүрэн багтаасан нийт 53 боть бүтээл нь 1722 онд ном болон бичигдсэн байдаг. Их Мянгатын энэхүү бүтээлийн ачаар хятад, япон зэрэг азийн орнуудад логарифмын сургаал нэвтрэн тархсан гэж үнэлэгддэг билээ.Түүний бүтээлүүдээр өрнө дахины математикийн ололт амжилт дорно дахинд зохих хэмжээнд нэвтэрсэн гэж үздэг. [[Николай Коперник|Николай Коперникийн]] нар төвт сургаалыг талархан авч, дорно дахины сонорт анхлан хүргэсэн соён гийгүүлэгч хүн нь Мянгат болохыг түүх шаштирт тэмдэглэн үлдээсэн байна. Тухайлбал, Мянгатын бүтээл туурвилд ертөнцийг үзэх үзэл нь туссан байдаг нэг онцлогтой. Үүнд онцолвол '''"Нар дэлхийг бус, дэлхий нарыг тойрдог"''' гэсэн Н.Коперникийн сургаалыг зохиолдоо бүтээлчээр хэрэглэж энэ тухай '''"Цаг улирлын үзэгдлийг шалган бүтээсний дараа найруулсан нь"''' гэдэг алдарт бүтээлдээ, "''....нарны хэлбийлтээс нартай дэлхий ойртсоноор нэг жил болно. Нарыг сар халхлахад сар хиртэнэ, нар сар хоёр өөд өөдөөсөө харах үед дундуур нь дэлхий ороход сар хиртэнэ.Дэлхий нь өндгөн хэлбэртэй, зууван дугуй, хоёр тал нь урт, дунд тал нь бүдүүн..''." гэж нар сарны хиртэлт, манай гаригийн хэлбэр дүрсийн талаар тодорхойлон бичсэн нь орчин үеийн ойлголттой таарч байгаа юм. Хожим их эрдэмтэн Мянгатын хүү болоод шавь нар нь түүний бүтээлүүдийг нэгтгэн '''"Тойргийн нийт хэмжээний дөт арга"''' хэмээн нэрийдсэн бүтээлийг нь гаргажээ. Судлаач мэргэдийн үнэлснээр дорнын гайхамшигт математикчийн тэр үеийн математик сэтгэлгээ дэндүү хол тасарсан байв. Тригонометрийн зэрэгт цувааны дэлгэмэл илэрхийллийн есөн томьёог их Мянгат 250 гаруй жилийн өмнө гаргажээ. '''"Нумын уртаас ерөнхий хөвчийг олох"''', '''"Нумын уртаас сумыг олох"''', '''"Ерөнхий хөвчөөс нумын уртыг олох"''' зэрэг томьёонуудыг гарган батлахдаа тригонометрийн хувиргалтын аргаар бодлогын явцийг хялбарчлах аргыг анх хэрэглэсэн байна. Энэ бол өрнө дахинд ч тухайн үед нээгдээгүй, хэрэглэж байгаагүй арга байв. Түүний хөвчийн функцын төгсгөлгүй цувааны задаргаа, дэлгэмэл илэрхийллийг гаргасан шийдэл, улмаар түүнийг тооцоолон бодсон нь үнэхээр гайхамшигтай гэдгийг орчин цагийн эрдэмтэд тогтоожээ. Математик хэсэглэлийн онолд чухал байр эзэлдэг каталон тоог 18 дугаар зууны дунд хирд өрнийн их математикчид нээснээр түүхэнд хадагдсан байх авч тэднээс хэдэн зууны өмнө дорнын эрдэмтэн их Мянгат ийнхүү нээсэн болохыг хятад японы судлаачид баталдаг байна. '''''"Нум хөвч болбоос хоёулаа эс адил төрөл буюу .... хэрэв төгсгөлгүй хуваахад хүрвээс энэ нь ч бас нийлж болохгүй зүйл биш"''''' гэсэн гайхамшигт дүгнэлт бол чухамдаа орчин үеийн дээд математикийн дифференциал, интеграл тооллын онолын тавилгаас хазайх юм байхгүй нь ил юм. Гарамгай математикч [[Леонард Эйлер]] (1707-1783), [[Брук Тейлор]] (1685-1731), [[Жеймс Стирлин|Жеймс Стирлинг]] (1692-1770), '''Шарайд Мянгат''' (1692- 1764) нар математикийн бүтээл нээлтээрээ нэг цаг үеийн, нэг зиндааны суутнууд байжээ. Харин математик одон орны ухааны ном сурах бичигт дорнын энэ их эрдэмтний нэр зохих байраа эзлээгүй нь нэн харамсалтай. [[Файл:Ming Antu calculation of 100 segment chord.JPG|thumb|Мянгатын бүтээл]] === Одон орон === Их Мянгат басхүү алдартай одон оронч байжээ. Тэрбээр орчин үеийн бөмбөрцөг одон орны бодлогуудыг бодох хөрс дэвсгэр нь болох бөмбөгөр гурвалжны тригонометрийг хөгжүүлж, дэлхийн хоногийн болон жилийн эргэлт, нар сарны явдал болоод хиртэлт, зун ба өвлийн туйлын цэг, хавар намрын өдрийн тэнцэл зэргийг маш нарийн тооцоолон бодож байсан зэрэг нь, түүний бүтээлээс тод харагдана. Тэрбээр газар хэмжих ухаан гаргуун эзэмшсэн тул Чин улсын нутаг дэвсгэр дээр шинжилгээний анги удирдан, хэмжилт судалгаа хийж, газрын зургийг нь нарийн тооцоолон гаргаж байв.Бөмбөгөр гурвалжны тригонометрийг мэддэг одон орончид бөмбөрцөг дэлхийн бөөрөнд хэмжээ хязгаартай нутаг дэвсгэрийг эзлэн орших Чин улсын газрын зураг хийх асуудал сахлын будаа байсан бизээ. Ийнхүү их эрдэмтэн маань хагас зуун жил манжийн төрийн хаан ширээ дамжсан гурвын гурван хааны үед тэдний Бичгийн утгачийн хүрээлэнд алба хашихдаа '''"Цаг тогтоох үүсгэвэр"''' нэрийн доор '''"Зурхайн шинжлэл"''' 42 боть, '''"Тооны ухааны хураамж бичиг"''' 53 боть, '''"Хөгзүй"''' 5 боть гээд нийт 100 боть цуврал болон '''"Зурхайн шинжлэлийн хойнох найруулал"''' 10 боть, '''"Хэмжигч багажийн шинжлэл"''' 32 боть, '''"Нар сарны эргэлтийн хүснэгт"''' зэрэг олон бүтээл номыг хянан тохиолдуулахад бие сэтгэлийг дайчлан оролцож байжээ. 1764 оны хөх бичин жилд нас барсан. Шарайд Мянгатын зохиол бүтээлүүд Манж, Хятад, Япон хэлнээ орчуулагдан хэвлэгдэж, Монголын судлаач А.Дамдинсүрэн "Их эрдэмтэн Мянгат" хэмээх номыг 1978 онд бүтээн туурвиж, нийтлүүлсэн байдаг билээ. 1910 онд Японы математикч Ёшио Миками Мянгат бол аналитик судалгааны аргын салбарт хөл тавьсан анхны Монгол хүн гэж дурдсан байдаг. Дербигийн Их Сургуулийн математикч доктор П.Ж.Ларкомб 1999 онд Мянгат болон түүний бүтээлийн талаар долоон өгүүлэл хэвлүүлсэн бөгөөд үүнд 1700-аад оны эхээр Хятадад гурван төгсгөлгүй цуврал авчирсан Иезуит номлогч, инженер, математикч, газарзүйч Пьер Жартугийн урам зориг өгчээ. == Лавалгаа == * {{cite web |last1=Luo Jianjin |title=Ming'antu and His Power Series Expansions |url=http://i-wasan.jp/seki/abstract/Luo_abstract.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150926075126/http://i-wasan.jp/seki/abstract/Luo_abstract.pdf |archive-date=26 September 2015 |access-date=26 March 2012 |publisher=Institute for the History of Science, Inner Mongolia Normal University; Institute of Science, Technology and Culture, Zhejiang University}} * {{cite web |last1=A |first1=Damdinsuren |title=Их Эрдэмтэн Мянгат |url=http://www.mongolinternet.com/famous/MyangatBiography.htm |access-date=26 March 2012}} * {{cite book |last=Martzloff |first=Jean-Claude |url=http://www.mongolinternet.com/famous/Myangat.htm |title=A History of Chinese Mathematics |year=1987 |access-date=26 March 2012}} * ↑ The 18th century Chinese discovery of the Catalan numbers * ↑ {{cite web |date=2 October 2003 |title=JPL Small-Body Database Browser on 28242 Mingantu |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=28242+Mingantu |access-date=26 March 2012 |publisher=[[NASA]]}} [[Ангилал:Монголын эрдэмтэн]] [[Ангилал:1692 онд төрсөн]] [[Ангилал:1763 онд өнгөрсөн]] [[Ангилал:Одон оронч]] 0i35eze63x6wz1wcmwjnj5pkhcxucqb 0 47341 876077 875865 2026-11-12T07:19:58Z Zorigt 49 [[Special:Contributions/~2026-59660-94|~2026-59660-94]] ([[User talk:~2026-59660-94|яриа]])-н хийсэн засваруудыг [[User:Zorigt|Zorigt]]-ий хийсэн сүүлийн засварт буцаан шилжүүллээ. 839850 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Зохиолч | зураг = | хэмжээ = 292x292px | зургийн тайлбар = | жинхэнэ нэр = Бавуугийн Лхагвасүрэн | нууц нэр = Жамсран мундаг | төрсөн огноо = {{birth date|1944|11|25}} | төрсөн газар = [[Баян-Өнжүүл сум]], [[Төв аймаг]] | нас барсан огноо ={{death date and age2|2019|2|5|1944|11|25|mf=y}}<ref>[https://ikon.mn/n/1hxa ikon.mn:] ''ЭМГЭНЭЛ: БАВУУГИЙН ЛХАГВАСҮРЭН (1944-2019)''; нийтлэгдсэн 2019-2-10, хандсан 2019-2-11</ref> | нас барсан газар = [[Улаанбаатар]] | мэргэжил = 3охиолч | гарал үүсэл = | яс үндэс = Халх | иргэний харъяалал = Монгол Улс | боловсрол = | төрөл = Яруу найраг | субъект = | урсгал = | хамтрагч = | залгамжлагч = | шагналууд = Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]], [[Ардын Уран Зохиолч]], [[Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн]] |в = | вэбсайт = }} '''Бавуугийн Лхагвасүрэн''' ([[1944 он|1944 оны]] 11-р сарын 25-нд [[Төв аймаг|Төв]] [[аймаг|аймгийн]] [[Баян-Өнжүүл сум]]анд төрсөн- [[2019 он]]ы [[2 сарын 5]]-нд [[Улаанбаатар]] хотод нас барсан) Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]]т, [[Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн]], Монгол улсын [[Ардын Уран Зохиолч]], яруу найрагч. == Намтар == Б.Лхагвасүрэн нь 1944 оны арваннэгдүгээр сарын 25 нд Төв аймгийн Баян-Өнжүүл суманд төржээ. Тэрбээр * 1963 онд Улаанбаатарт Худалдааны техникум төгссөн * 1973-1977 онд ЗХУ-ын Москва хотын Кино Урлагийн дээд сургуульд суралцаж байсан. * 1963 онд Улсын хүүхэлдэйн театрт жүжигчин, зураач, туслах найруулагч *1968 оноос Монголын зохиолчдын эвлэлийн дэргэдэх үлгэрийн танхимд жүжигчин, “Утга зохиол” сонин, Монголын радиод редактор, Соёлын яаманд мэргэжлийн зохиолчоор ажилласан, *1990-1992 онд Монголын зохиолчдын эвлэлийн даргаар, * 1992-1996 оны хооронд УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож соёл урлагийн олон арван хуулийн төслийг санаачлан батлуулсан. *2009-2012 онд Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл, урлагийн хорооны даргаар ажилласан. *2019 оны 2-р сарын 5-нд нас барсан. Тэрээр 75 насалсан байна == Уран бүтээл == 1962 оноос зохиол бүтээл бичиж туурвиж эхэлсэн. # 4000 мөр бүхий “[[Тамгагүй төр]]” эмгэнэлт жүжиг, # Их Монгол Улс байгуулагдасны 800 жилийн ойд зориулж “Атга нөж” жүжиг туурвисан. # "Ангир уураг" жүжиг # "Галзуу гурвалжин" зэрэг олон арван жүжгийн зохиол бичсэн. ; Кино зохиол # “Боржигоны бор тал" # “[[Бүлээн нурам]]”, # “Араатан”, # “[[Хүн чулууны нулимс]]”, # Хүннүгийн тухай “Бор манан” зэрэг кино зохиол бичсэн. ; Яруу найргийн # "Аргаа барсан шүлэг" # "Бодрол" # "Боржигоны бор тал" # "Буруу энгэртэй дээл" # "Ижийнхээ ачийг яалаа даа" # "Ижийтэйгээ үзсэн тэр жилийн наадам" # "Ижийтэйгээ байхад би баян байсан" # "Монголын их хээр тал" # "Охиноо би их санадаг" # "Уянгын шаглаа" # "Харанхуй" # "Хос уянга" # "[[Хүүдээ унших шүлэг]]" # "Чамаараа би зөндөө гоёсон" # "Чи бидэн хоёр" зэрэг олон шүлэг тэрлэсэн. ; Үргэлжилсэн үгийн зохиол # "Нулимстай дурсамж" өгүүллэг # "Яргуй нүдлэх цагаар" өгүүллэг # "Тэр алсад" тууж # "Үр могой" домог дууль ; Шүлгийн түүвэр # "Ангир уураг" # "Хос уянга" # "Гашуун өвс" # "Сул асгарсан сувд" ; Ном туурвил # Уянгын тойрог # Цагаан тэнхлэг == Гавьяа Шагнал == * МЗЭ-ийн шагнал /1989/, * БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]] /1990/, * БНМАУ-ын [[Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн]] /1990/, * Монгол улсын [[Ардын Уран Зохиолч]] цол /2001/, * Монгол улсын [[Хөдөлмөрийн баатар]] /2017/ * Америкийн Аризон мужийн Дэлхийн их сургуулийн соёлын доктор /1992/ цол хүртсэн. ==Эх сурвалж== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Лхагвасүрэн, Бавуугийн}} [[Ангилал:Бавуугийн Лхагвасүрэн| ]] [[Ангилал:Монголын зохиолч]] [[Ангилал:Монголын яруу найрагч]] [[Ангилал:Монгол улсын ардын уран зохиолч]] [[Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан]] [[Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар]] [[Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн]] [[Ангилал:Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн шагналтан]] [[Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн]] [[Ангилал:Баян-Өнжүүлийн хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1944 онд төрсөн]] [[Ангилал:2019 онд өнгөрсөн]] ahusr3mloia3ort2n9q94ntgcmbbp46 0 47364 876075 875802 2026-11-12T07:18:10Z Zorigt 49 876075 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox person | name = Гонийн Лхагважав | image = | caption = | birth_year = 1934 | birth_place = [[Монгол улс]]ын [[Говь-Алтай]] аймгийн [[Цээл сум]] | death = | nationality = [[Монгол үндэстэн]] |citizenship = {{flag|Монгол}} | occupation = эмч | agent = | alma_mater = | spouseэхнэр = | children = }} '''Гонийн Лхагважав''' - БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]]т, Монгол улсын [[Ардын Эмч]], эрчимт эмчилгээ мэдээгүйжүүлгийн эмч, мэс засалч. ==Намтар== /1935/. Говь-Алтай аймгийн Цээл сум. АУИС-ийн мэс заслын тэнхмийн багш байхдаа Ардын эмч /2002-07-05. №93/, , төрийн шагналт /1990/. * МУИС-ийн анагаах ухааны ангийг 1961 онд төгссөн. * 1961-1964 онд Говь-Алтай аймгийн Эрүүлийг хамгаалах газрын дарга, * 1964 оноос Улсын төв эмнэлэг, Клиникийн нэгдсэн нэгдүгээр эмнэлэгт мэс засалч их эмч, мэдээгүйжүүлэгч их эмч, * 1978 оноос мөн эмнэлгийн сэхээн амьдруулах тасгийн эрхлэгч, * 1995 оноос АУИС-ийн яаралтай тусламж, эрчимт эмчилгээний тэнхмийн багш, эрхлэгчээр давхар ажиллаж ирлээ. Монгол Улсад хүнд өвчтөнийг тусгаарлаж, сэхээн амьдруулах тасгийг анх байгуулж удирдаж ажиллан олон мянган хүнийг аврах эмнэлгийн нарийн мэргэжлийн шуурхай үйлчилгээг үндэслэсэн гавьяатай эмч ажээ. АУИС-д мэдээгүйжүүлэх, эрчимт эмчилгээ заах программ, стандартыг боловсруулж, оюутны сургалтыг сайжруулж, дипломын дараах эрчимт эмчилгээ, мэдээгүйжүүлэх, сэхээн амьдруулах, яаралтай тусламжийн программ хөтөлбөр, тасралтгүй сургалтыг зохион байгуулахад гол үүрэг гүйцэтгэж ирлээ. ==Цол зэрэг== * Эрүүл мэндийн профессор цол /1996/ ==Гавьяа Шагнал== * БНМАУ-ын [[Төрийн шагнал]] /1990/ - Элэг, цөсний өвчнийг оношилж, мэс заслын аргаар эмчлэх асуудлыг шийдсэн учир П.Долгор нарын 5 эмчийн хамт * Монгол улсын [[Ардын Эмч]] /2002-07-05. №93/ * БНМАУ-ын [[Хүний Гавьяат Эмч]] /1981-07-25. №164/ * Хөдөлмөрийн хүндэт медаль, * Ардын хувьсгалын ойн хүндэт медалиудаар шагнагджээ. {{DEFAULTSORT:Лхагважав, Гонийн}} [[Ангилал:Монголын эмч]] [[Ангилал:Монгол улсын ардын эмч]] [[Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан]] [[Ангилал:Хүний гавьяат эмч]] [[Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан]] [[Ангилал:Цээлийн (Говь-Алтай) хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1934 онд төрсөн]] 2xu1pm4soqzngpeitfkihvfedcc3gti 0 51879 876042 872595 2026-11-12T02:59:19Z Avirmed Batsaikhan 53733 876042 wikitext text/x-wiki ЗХУ ба хятадын хооронд 1917 онд ЗХУ үүсгэн байгуулагдсанаас хойш бөгөөд түүнийг задран унах 1991 оны хооронд хилийн болон газар нутгийн төдийгүй улс төр, эдийн засгийн шалтгаанаар хэд хэдэн удаа томоохон хилийн зэвсэгт мөргөлдөөн болсон түүхтэй. == Түүх == 17-р зууны үед анхны хилийн маргаан гарч байсан бөгөөд 1689 онд Хаант Орос-Хятадын хилийн анхны гэрээ “[[Нерчийн гэрээ (1689 он)|Нерчийн гэрээ]]”-гээр хоёр орны дорнод хилийн тухай асуудлыг анх авч хэлэлцсэн байдаг. 1727 онд хоёр улс завсрын хилийн гэрээ болох “[[Буурын гэрээ]]<nowiki/>“ байгуулагдсан ба уг гэрээгээр Хятадын баруун талын хилийг Балхаш нуурын эргээр тогтоосон байна. 19 зууны үед Хятадын Чин улс “Хар тамхины дайн”-д оролцож хилийн асуудалд анхаарлаа хандуулахаа хойш тавиад байсан үе юм. Энэ нь Хаант Орос улсад ашигтай байсан бөгөөд Айгунь (1858 он), [[Бээжингийн гэрээ (1860)|Бээжингийн]] (1860 он), гэрээнүүд, Чугучамын протокол (1864 он), Илиймын (1881 он) тус тус гэрээгээр Чин гүрэнд шахалт үзүүлэн 1 сая км2 нутаг Чин гүрнээс Хаант Орос улсад шилжин очсон байдаг. 19 зууны төгсгөлөөр [[Оросын Хаант Улс|Хаант Орос улс]] Дорнод Хятадын төмөр замыг өөрийн ашиг сонирхлын үүднээс өөртөө авсан байна. Энэ нь Хятадын дотоод луу нэвтрэн орох боломжтой болгосон юм. 1897 оны 7 сард [[Дорнод хятадын төмөр зам|Дорнод Хятадын төмөр зам]] барих ажил эхэлсэн бөгөөд Чита – Хайлар – Харбин – Никольск - Уссуринск гэсэн маршрутаар баригдсан байна. Албан ёсны замын нээлт 1901 оны 11 сард болсон бөгөөд анхны зорчигчоо Санкт-Петербург-Владивастокийн хооронд тээвэрлэсэн байна. Транс [[Сибирийн төмөр зам]] 1903 оны 7 сард нээлтээ хийсэн. ''[[Зөвлөлт-Хятадын харилцаа|Зөвлөлт-Хятадын харилцааны түүх.]]'' ЗХУ, Японы Квантуны армийг бут цохьсноор Хятадын талд ихээхэн тус үзүүлж 1949 оны [[10 сарын 1|10-р сарын 1]]-нд БНХАУ байгуулагдсан. 1949 оны 10-р сарын 2 ны өдөр ЗХУ, БНХАУ хоёр хоорондоо дипломат харилцаа тогтоосон ажээ. 1949-1956 онд Зөвлөлт Хятадын харилцаа шинэ шатанд гарч, ЗХУ Хятадын талд арми байгуулах, мэргэжилтэн бэлтгэх ажилд идэвхтэй тусалж, Далянь хот, Дорнод Хятадын төмөр зам /КВЖД/-ыг Хятадын талд буцааж өгсөн. 1950 онд БНХАУ, ЗХУ хооронд найрамдлын хамтын гэрээнд гарын үсэг зурсан юм. Тухайн үед Мао Зэдуны гадаад бодлого түүнийхээр “нэг талруугаа хэвийсэн” /lean to one side/ буюу социалист лагерьд хамтдаа орших бодлого байсан юм. 1950 оны эхээр ЗХУ-ын тал БНХАУ-д зүүн хилийн зурвасыг тэмдэглэсэн газрын зураг өгсөн байна. Тухайн үед БНХАУ нь хилийн зурвасын талаар ямар нэгэн гомдол санал гаргаагүй юм. Харин И.Сталин нас барсаны дараа 1950-аад оны 2-р хагасаас эхлээд зүүн хилийн зурвасын талаар маргаатай, шийдэгдээгүй асуудал байна гэж Хятадууд Оросуудад гомдол гаргах болжээ. Учир нь хоёр орны харилцаа муудсан учир хилийн асуудлыг авч үзэх шаардлага гарч ирсэн юм. 1956 онд ЗХУ-д [[Никита Хрущёв|Никита Хрущев]] засгийн эрхэнд гарч [[ЗХУ-ын Коммунист намын ХХ Их хурал]] дээр анх удаа “нэг хүнийг тахин шүтэх” явдлыг эрс шүүмжилсэн нь БНХАУ-ын удирдагчдыг эмзэглүүлж, энэхүү намын Их хурлын дараа хоёр орны харилцаа хүйтэрч эхэлсэн түүхтэй. 1963 оноос хоёр улсын удирдлагууд хоорондоо захидлаар харилцаж үзэл суртлын асуудлаар мэтгэлзэх болсон бөгөөд 1964 оноос эхлэн ЗХУ-Хятадын харилцаа зогсонги байдалд орcон юм. Анх Зөвлөлт Хятадын хилийн маргаан нь 1950-д оны сүүл 1960-аад оны эхээр 4,380 км урт Хятад Зөвлөлтийн хилийн дагуу болсон. Тухайлбал хамгийн ноцтой будлиан нь 1962 оны 5 сард, Хятадын үндэстний цөөнх болсон 60,000 орчим Шинжаны Уйгарчуудыг ЗХУ тодорхой нөхцөл болзолтойгоор нутагтаа оруулсан байна. Энэ нь Бээжингийн дургүйг хүргэж буруутанг хайж, Зөвлөлтийн хийсэн ажил гэж тодорхойлоод хариуг нь хатуу барихаа амласан байна. ЗХУ, Хятадын хилийн байдал энэ үеэс эхлэн улам бүр түгшүүртэй болж ирсэн юм. Хятадын талын тайлбараар бол 19-р зуунд хийсэн хилийн гэрээг Чин гүрэн, Хаант Оросын хооронд шударга бусаар хийсэн гэж мэдэгдсэн. БНХАУ ЗХУ-д хандан “алдагдсан газар нутгийн” жагсаалтыг 1963 оны 3-р сарын 8 нд нийтэлж, Зөвлөлт, Хятадын хилийн шугам нь эрх тэгш бус гэрээнүүдийн дүн болохыг хүлээн зөвшөөрөх шаардлага тавьж байжээ. Москва энэ тайлбарыг хүлээн авахаас татгалзсан байна. Юутай ч 1964 онд хоёр тал Алс дорнодын хилийг урьдчилсан байдлаар хэлэлцэж зөвшөөрсөн ба, үүний дотор Чжэньбао арлын ([[Даманы арлын Зөвлөлт-Хятадын хилийн зэвсэгт мөргөлдөөн|Даманы арал]]), хувь заяа бүрхэг хэвээр үлдсэн байдаг. 1964 оны 2-р сарын 25-нд хилийн асуудлаар ЗХУ, БНХАУ-ын хооронд хэлэлцээр эхэлсэн байна. Гэхдээ хоёр орны гадаад хэргийн сайд нарын орлогчийн түвшинд хэлэлцээр хийж 8-р сарын 2 хүртэл хэлэлцээр үргэлжилсэн байна. Гэвч тэд тодорхой үр дүнд хүрэлгүй маргалдсаар тарсан. 1964 оны 7 сард [[Мао Зэдун]] социалист төлөөлөгчдийн их хурал дээр Хаант Орос нь Хятадын өргөн уудам газар нутаг болох Монгол, Сибирь, Алс дорнод, Камчаткыг хүчээр эзэлсэн гэж мэдэгдсэний хариуд Зөвлөлтийн удирдагч [[Никита Хрущёв|Никита Хрушёв]] хэнд ч хэрэггүй хилийн гэрээ гаргаж ирлээ гэж хариу мэдэгдсэн байна. ЗХУ, Японы хооронд эмзэг асуудал болох маргаантай дөрвөн арлуудын талаар хоёр орны харилцаанд яс хаясан өнгө аястай мэдэгдэл ч хүртэл хийх болсон. Энэ нь: 1964 оны 7-р сарын 10-нд [[Жоу Эньлай]] “Кунашири, Эторофү арлууд бол гарцаагүй Японых гэдгийг Хятад улс дэмждэг бөгөөд гэхдээ үүнийг өдөөн хатгасан хэмээн ойлгож болохгүй, зүгээр л маргаантай чухал асуудлаа зөв шийдээсэй гэж хүссэн юм” хэмээн мэдэгдэж байснаас харахад болно. Уг нь 1900 оны орчим “Бээжингийн гэрээ”-ний дараа, Оросын олж авсан Манжуураас гадна Дорно зүгийн хилийг тогтоохдоо гурван голоор тогтоосон байдаг. Эргүнэ гол гурван талын уулзвар Монгол, хойд Хятад баруун өмнөдөөс Зүүн хойд, Амар мөрнөөс Хабаровск Уссури гол хүртэл. Эдгээр голын эргэн тойронд олон тооны хүн суудаггүй, хэний ч харьяа бус жижиг арлууд байдаг байжээ. 1960-аад оны төгсгөлөөр эдгээр арлын эрэг хавиар ЗХУ-ын хилийн цэргийн эргүүлүүд үзэгдэх болсон байна. Чухам яагаад Зөвлөлтийн цэргүүд эргүүл хийж эхэлсэн нь ойлгомжгүй асуудал юм. Тэртээ 1945 онд Зөвлөлтийн цэргүүд Японы [[Квантуны Арми|Квантуны армийг]] буулгаж авах тэр үед хилийн дагуу түр эргүүл хийж байсан ба тэр үед Даманы арал хэний эзэмшилд байсан нь бас л тодорхойгүй байсан юм. Хятадын удаа дараагийн шаардлагаар голын эзэмшлийн хилийн талаар олон улсын дүрмийн дагуу усан онгоцны хилийн шугам тогтоох санаачилга гаргасан боловч ЗХУ (тусгай хяналтад) арлыг, голын хамт бүхэлд нь эзэмших болзол тавьж байжээ. Гэвч Бээжин энэ саналыг хүлээн аваагүй юм.Энэ хооронд хоёр тал Хятад-Орос 1964 он гэхэд зүүн баруун хилийн дагуу цэргийн ихээхэн хүчээ татан бөөгнөрүүлээд байлаа. Түүний оргил үе нь 1969 он бөгөөд Алс Дорнодын '''[[Даманы арлын Зөвлөлт-Хятадын хилийн зэвсэгт мөргөлдөөн|Даманы арал]]''', Казакстаны '''Жаланашколь нуур'''ын орчим болсон зэвсэгт мөргөлдөөнүүд юм. Зөвлөлт- Хятадын маргаан 1969 онд дээд цэгтээ хүрч дэлхийн улс төрийн системийн хоёр туйлд системийн эхлэл болсон юм. 1969 оны 3 сард хилийн мөргөлдөөн нь Хятадаар Чжэньбао /Zhenbao/, Оросоор Даманы арлын ойр хавьд Уссури гол, (Даманы хойг гэх нь ч бий) орчим анх хэлсэн. 1969 оны 3-р сарын 2-нд Хятадын цэргүүд анх Даманы арал дээр ээлжит эргүүлээ хийж явсан Зөвлөлтийн хилийн манааг отолтод оруулж, тулалдсан бөгөөд Зөвлөлтийн талаас танкаар дэмжүүлсэн цэргийн нэмэгдэл хүч ирсэн ба Хятадын тал хариу их буу минёмотоор галлан багахан хэмжээний цэргийн мөргөлдөөн гарч Зөвлөлтийн талаас 31 хүн нас барж 14 хүн шархдан 1 танкаа алдсан байна. Удалгүй 3-р сарын 15-нд Хятадын цэрэг Даманы арал болон Уссури голын эргийг бөмбөгдөж, Зөвлөлтийн тал хариу артилерын (их буу болон катюша буюу тийрэлтэт пуужингийн цохилт) маш хүчтэй цохилт өгч Хятадын талаас 800 гаруй хүн шархдах буюу алагдан хохирсон гэсэн тоо баримт байдаг. Тухайн үед зөвлөлтийн тал лазерийн зэвсэг хэрэглэсэн хэмээж байсан ч энэ нь худал цуурхал байсан юм. Зөвлөлтийн талаас 48 хүн нас барж 94 хүн шархадсан байна. Хятадын талын хохирол Зөвлөлтийг бодвол харьцангуй их байжээ. Зөвлөлтийн талаас 1 байлдааны машин, 1 хуягт тээвэрлэгч, 1 танкаа алдсан байна. 1969 оны 3-р сарын 29-нд Зөвлөлтийн Засгийн газар БНХАУ-д хандан 1964 онд эхлүүлсэн хэлэлцээрээ үргэлжлүүлж Хилийн маргааныг тайван замаар шийдэхийг ЗХУ уриалсан байна. Гэвч 1969 оны зуныг хүртэл хил дээр буун дуу гарсаар байлаа. Дараа нь хилийн мөргөлдөөн 1969 оны 8 сард Зөвлөлт-Хятадын баруун хилийн дагуу Шинжанд Казакстаны Жаланашколь нуурын орчим гарсан байна. Хятадын тал дахиад л их хохирол амссан байна. Маргаан улам даамжрахад Зөвлөлт, Хятад хоёр дайны бэлэн байдалд шилжээд хэн нэг нь цөмийн зэвсэг хэрэглэхэд бэлэн болсон хүнд үе байлаа. Энэ үед Москва хямралаас гарах олон янзын суваг гарц хайж Хятадад цөмийн цохилт өгөх боломжит хувилбарт хүрсэн байлаа. Бүр стратегийн цөмийн бөмбөгдөгч нисэх онгоцнууд агаарт жижүүрлэн нисэж байсан эгзэгтэй үе юм. ЗХУ Хятадад цөмийн цохилт өгч болзошгүй гэдгийг АНУ мэдэж байсан бөгөөд ЗХУ-ын АНУ-аар төвийг сахиулах гэсэн оролдлого нь бүтэлгүй болсон гэхэд болно. Хятад улс дайны хэнээрхэлд өртсөн байв. Москва, Бээжин хоёрын харилцаа асар гүнзгий хямралд орсон байв. 1969 оны 9-р сарын 11-нд Зөвлөлтийн Ерөнхий сайд [[Алексей Косыгин]] Вьетнамын удирдагч [[Хо Ши Мин|Хо Ши Мины]] оршуулгад оролцоод буцах замдаа Бээжинд түр саатаж нисэх онгоцны буудал дээр хятадын Төрийн Зөвлөлийн удирдагч [[Жоу Эньлай|Жоу Эньлайтай]] уулзаж 1969 оны 10-р сарын 19-нөөс эхлэн хилийн маргааныг шийдэх хэлэлцээрийг үргэлжлүүлэхээр тохиролцсон байна. Бас хил хамгаалагчдад хандан асуудлыг хурцатгахгүй өдөөн хатгалгад өртөхгүй байх үүрэг аль аль талаасаа өгчээ. Үүний үр дүнд хил дээр байдал тогтвортой болсон ч хилийн зурвасын асуудал нээлттэй хэвээр үлджээ. [[Амар мөрөн|Амар мөрний]] дөрвөн арлын орчимд Орос, Хятадын хилийн бүс хаагуур гарах нь тодорхойгүй үлдэв. Хүйтэн хөндий харьцаатай хоёр коммунист тал Элчин сайдуудаа харилцан солилцох (үүний өмнө хямрал эхлэхэд Элчин сайдуудаа эргүүлэн татсан байв) хилийн гэрээгээ дахин эргэн харахаар болжээ. Энэ үйл явдал нь барууны болон Оросын (Зөвлөлтийн) түүхчдийн дунд ихээхэн маргаан дэгдээдэг. Барууны түүхчид Чжэньбао, Даманы арлын талаар авч үзэхдээ, удаа дараагийн Шинжааны болон Даманы хилийн мөргөлдөөн нь Мао-гийн бодлоор бол гадаад бодлогын хувьд АНУ-тай ойртон нөхөрлөх гэсэн алсын бодол байсан, Оросын (Зөвлөлтийн) түүхчдийн тодорхойлсноор АНУ-ын дэлхийд тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэх гэсэн оролдлого бөгөөд түүндээ БНХАУ-ыг ашигласан явдал гэж үздэг юм. Иймэрхүү орон нутгийн чанартай маргаан нь ЗСБНХУ, АНУ хооронд ан цав суулгаж болох юм гэдгийг Бээжин тооцоолсон нь лавтай юм. Зөвлөлт Холбоот Улс хилийн цэргээ 1960-аад оны төгсгөлөөр сайжруулсан нь Хятадыг бүс нутгийн дагуу цэргийн хүчээ нэмэгдүүлэхэд хүргэсэн гэхэд болно. Энэ маргаант байдал нь АНУ-ыг Хятадын Засгийн газартай тогтоосон харилцаагаа бэхжүүлэхэд хүргэсэн. Үүний илэрхийлэл болж [[Хэнри Киссинжер|Хэнри Киссенжер]] Хятадад нууцаар айлчилж Ерөнхий сайд Жоу Эньлайтай 1971 онд уулзсан байна. 1972 онд [[Ричард Никсон]] Мао Цздун нар хамтын уулзалт хийж хоёр талын үл итгэлцлийг арилгасан байна. Хятад ЗХУ нь хилийн маргаантай асуудлаа 1969 оноос хойш шийдэлгүй бараг 10-аад жил болсон. Улс орны дотоодод дайны аюул занал, хилийн мөргөлдөөний учир шалтгаан хятадад [[БНХАУ-ын Соёлын хувьсгал|Соёлын хувьсгалын]] шинэ үе шат гарч Хятад нь цэрэгжсэн улс болон хувирсан юм. Хятадын коммунист намын 9-р их хурал болж Чжэньбао Даманы арлын хэрэг явдлын бурууг Батлан хамгаалахын сайд [[Линь Бяо|Линь Бао]]-д тохсон байдаг. Тэрээр Мао Зэдуны залгамжлагч гэгдэж байсан юм. Гэвч тэрээр БНМАУ-ын Хэнтий аймгийн газар нутагт 1971 оны 9-р сарын 13-нд онгоцтойгоо гэр бүл ойр дотны хүмүүсийн хамт сүйрэн амь үрэгдсэн юм. 1991 онд дэлхийн улс төрийн системд өөрчлөлт гарч Зөвлөлт холбоот улс задран унаж хилийн заагийг тогтоох ажилд санаанд оромгүй өөрчлөлт гарч ЗХУ-ыг залгамжлагч ОХУ, БНХАУ хоёрын харилцааны шинэ үе шат эхэлсэн. 1991 оны 5-р сарын 16-нд ЗСБНХОУ, БНХАУ хоёр Зөвлөлт-Хятадын улсын Хилийн зүүн хэсгийн тухай хэлэлцээр баталсан байна. Маргалдагч хоёр тал Даманы/Чжэньбао арлыг Хятадын харьяа гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн юм. Хоёр тал арлын эргэн тойрон өөрсдийн харуулыг гаргахыг зөвшөөрсөн ба 1995 оны 10-р сарын 17 ны гэрээгээр хилийг 54 км сунгаж Амар ба Аргун голын гурван арлын асуудлыг бас шийдсэн байна. 2004 оны 10-р сарын 14 нд хоёр орны тэргүүнүүд “ОХУ болон БНХАУ хоёрын хоорондын улсын хилийн зүүн хэсгийн тухай нэмэлт хэлэлцээр”-т гарын үсэг зурсан ба хилийн маргаан эргэж буцалтгүй шийдэгдсэн. Гэрээнд заагдсаны дагуу Чита мужийн Аргунь голын Большой арал, Хятад Амар голын Тарабаров арлыг өөртөө авч, Даманы/Чжэньбао арлын ойролцоогоор 50% мөн Большой Уссурийский арлын хагасыг өгсөн байна. Энэ цагаас эхлэн Тарабаровийн арлуудыг Инь-лундао буюу Мөнгөн Луугийн, Их Уссурийн арлуудыг Хэй-сяцзыдао буюу Хар баавгайн арлууд гэж нэрлэх болов. Энэ бүхнийг Оросын Хабаровскийн оршин суугчид болон Оросын эх орончид эсэргүүцсэн боловч эрх баригчдынхаа өмнө хүчин мөхөсджээ. Хятадын Ардын Их Хурал гэрээг 2005 оны 4-р сарын 27 нд, ОХУ-ын Төрийн Дум дараа нь 2005 оны 5-р сарын 20-нд соёрхон баталгаажуулсан байна. 2005 оны 6-р сарын 2-нд Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ли Зхаоинг Оросын Гадаад хэргийн сайд [[Сергей Лавров]] нар баримт бичигт гарын үсэг зурж солилцсон байна. 2008 оны 7-р сарын 21 нд Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ян Зэчи /Yang Jiechi/ Оросын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров нар Хятадын нийслэл Бээжинд Хятад-Оросын дорнод хилийн шугамыг тогтоосонд тооцож Протоколд гарын үсэг зурсан. Уг протоколын дагуу хоёр тал дорно зүгийн хилийг маргаангүй тогтоосонд тооцсон байна. Мөн уг гэрээнээс гадна Yinlong/ Тараборов арлын хагасыг "Heixiazi/ Большой уссурийский" бүхлээр нь оруулсан байна. 2008 онд Амар мөрөн дахь хилийн зурвасыг дүрсэлсэн протокол үйлджээ. [[Амар мөрөн]], Аргунь голын дунд байдаг Тарабаров арлыг Орос Хятадын тал энэ тэнцүү хуваан авчээ. Хилийн маргааныг шийдэх протоколын дагуу ОХУ ын [[Чита муж|Чита мужийн]] Аргунь голын дунд байдаг арал, Алс Дорнодын [[Хабаровск]] хотоос хогүй байдаг Уссури голын Амар мөрөнд цутгадаг хэсгийн арлыг ийнхүү хуваан авлаа. Маргаантай байсан хоёр газарт 375 квадрат метр талбайтай юм. Ингэснээр Орос Хятадын хооронд олон жил үргэлжилсэн хилийн маргаан бүрэн шийдэгдсэн байна. Даманы арлын талаар Оросын зарим улс төрчид Хятадад хэтэрхий найр тавьж хандсан гэж шүүмжилдэг боловч тухайн үедээ Орос нь Хятадтай найрсаг харьцаатай байж эдийн засгийн тусламж авах шаардлагын үүднээс буулт хийсэн болов уу. Орос нь дорно зүг дахь өөрийн стратегийн түншээ найдвартай хадгалж буулт хийх нь зөв гэж үзсэн. Зэвсэгт мөргөлдөөндөө хүрлээ гэхэд Орос нь цэргийн хүчин чадлын хувьд Хятадаас хол хоцорсон гэж үзэж болохоор байна. Орос улс түүхэндээ өөрийн гэж үзэж байдаг нутаг уснаасаа бусдад өгсөн анхны тохиолдол нь энэ ажээ. Яагаад ийм алхам хийв, цаашдаа юу болох бол гэх мэт олон асуулт үүнтэй уялдан гарч ирэв. Мэдэгдэхүйц шалтгаан алга байхад газар нутгаасаа бусдад өгсөн талаарх асуултад эрх зүйн үүднээс хариулах нь хялбар. Харин гурав дахь арлынхаа хагасыг яаж авч үлдэв гэдгийг тайлбарлахад төвөгтэй байна. Хоёр улсын залгаа хил өндөр уул, өргөн гол болон олон хvн, түүний дотор цэрэг армийн хvч нааш цааш явахад саадтай байгалийн тийм тогтцыг эрт дээр цагаас дайран өнгөрдөг байжээ. Хүчирхэг улсууд бол хөршийнхөө боломжит байдлыг аль болохоор хязгаарлахыг, түүгээр ч барахгүй хилийн усыг ашиглах эрхийг огт эдлүүлэхгvй байхыг эрмэлзсээр ирсэн уламжлалтай. Энэ утгаар нь авч үзвэл Орос, Хятад хэмээх эх газрын хоёр том гүрний хоорондох хилийг тогтоосон түүх тун ч жирийн. Орос, Хятад улсууд олон газраар усан хилтэй. 17-р зууны үед бол Хятад улс хилийн усыг ашиглах эрхийг Орост олгохгүй байж чадахуйц хүчирхэг байв. Тиймээс ч хилийн усны дийлэнх хэсэг нь Хятадын талд байсан юм. Яваандаа хүчний харьцаа Орост, 20-р зуунд ЗХУ-д ашигтайгаар өөрчлөгдсөн. Өнгөрсөн зууны 30-аад оны эхээр Хятадын нутаг дэвсгэр дээрээс хийсэн Японы армийн бодит аюултай тулгарахдаа ЗХУ хилийн ус орчмын бүх арлыг хамгаалалтдаа авахаас аргагүй болсон байна. Тэгээд хилийн усны дийлэнх нь Оросын талд шилжив. Зөвлөлт, Хятадыг найрамдалт харилцаатай байхад ийм байдал нь хэний ч сэтгэлийг зовоодоггvй байлаа. Харин харилцаа асар түргэн муудсан 60-аад онд хилийн зурвасыг олон улсын эрхийн хэм хэмжээнд нийцүүлэх явдал чухал асуудал болж хувирлаа. Ийнхүү 40 жилийн үргэлжилсэн яриа хэлэлцээ дөнгөж 1991 оны хавар л биеллээ олж чадав. Хилийн усны хамгийн гүнзгий хэсгээс цааш орших арлууд, түүний дотор Уссури мөрний алдарт Даман арал Хятадынх боллоо. Үүнд Хятадад ямар нэгэн буулт огт хийгээгүй, гагцхүү олон улсын эрх зүй л хүч чадлаа харуулсан хэрэг. Хилийн тухай хэлэлцээрт аль болох түргэн гарын vсэг зурахыг эрмэлзэхдээ талууд хоёр тохиолдолд нийтлэг журмаас татгалзахаар тохирсон байна. Хабаровскийн районд Амар мөрний ай савыг хөлөг онгоц явдаг гүнзгий хэсгээр нь биш гүехэн хэсгээр нь тогтоохоор тохиролцжээ. Хилийн зааг ч яг түүгээр байж. Үүнээс үүдээд Хятадын талд байсан Тарабарын хийгээд Уссурийн их арлууд ЗХУ-ын хяналтад орж ирсэн байна. Аргунь мөрний Их арал ч мөн адил. == Мөн үзэх == * [[Орос-хятадын харилцаа 1949-2007 он]] * [[Дорнод хятадын төмөр замын зэвсэгт мөргөлдөөн]] * [[Даманы арлын Зөвлөлт-Хятадын хилийн зэвсэгт мөргөлдөөн]] * [[Жаланашколь нуурын Зөвлөлт-Хятадын хилийн зэвсэгт мөргөлдөөн]] * [[Байтаг Богдын хилийн мөргөлдөөн]] * [[Зөвлөлт-хятадын хилийн маргаанууд]] * [[Хил дээрх цэргийн тоог цөөлөх тухай Зөвлөлт-Хятадын хэлэлцээр]] * [[Хятадын газар нутгийн санаархал]] == Судалгааны бүтээл == * Бубенин Виталий. Кровавый снег Даманского. События 1966–1969 гг.=2004 он. * Мусалов Андрей. Даманский и Жаланашколь. Советско-китайский вооруженный конфликт 1969 года. 2005 он. * Дзержинцы. Составитель А. Садыков.Издательство "Казахстан". Алма-Ата, 1975г. == Эх сурвалжууд == * [https://web.archive.org/web/20060212083102/http://www.damanski-zhenbao.ru/index.htm Даманский-Чжэньбао — история пограничных конфликтов в Азиатско-Тихоокеанском регионе] * [http://www.coldwar.ru/conflicts/china/sino-soviet_border_conflict.php Начало и развитие пограничной конфронтации между Советским Союзом и Китаем] * {{cite web|author=Валерий Яременко.|url=http://www.polit.ru/article/2009/03/17/china/|title=Горячий остров. К юбилею советско-китайской войны|work=Полит.ру|date=17.03.2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130214083656/http://www.polit.ru/article/2009/03/17/china/|archivedate=2013-02-14|access-date=2015-05-19|url-status=dead}} * ''Рябушкин Д. С.'' Остров Даманский. 2 марта 1969 года // [https://web.archive.org/web/20070926223101/http://teacher.syktsu.ru/02/liter/022.htm Вопросы истории. 2004. № 5. С. 148–152]. * [https://web.archive.org/web/20091021052300/http://www.tribuna.ru/articles/2009/03/05/article6503/ Остров преткновения (40 лет)] * д/ф [http://rutube.ru/tracks/1335741.html «Остров Даманский. 1969 год»] (2004) * [https://web.archive.org/web/20160304111753/http://fuyuan.ru/2188/ Китайский музей на острове Даманский, посвященный столкновениям советских и китайских пограничников] * В Омске вспоминают героя советско-китайского конфликта Ивана Стрельникова https://web.archive.org/web/20140407081802/http://tvoiomsk.ru/item.asp?id=19710 * [http://peacekeeping-centre.in.ua/Museum/China/Book-Damanskiy.htm Конфликт на острове Даманский. Книга памяти] ==Зүүлтүүд== ==Эшлэл== {{Reflist|2}} ==Гадаад холбоос== *[http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/china_ussr_e_88.jpg Map showing some of the disputed areas] *[https://web.archive.org/web/20120717012316/http://www.damanski-zhenbao.ru/index_en.htm Damanski-Zhenbao website] *[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB49/ Sino-Soviet Border Conflict, 1969] *[https://web.archive.org/web/20141005220733/http://www.cna.org/sites/default/files/research/D0022974.A2.pdf The Sino-Soviet Border Conflict - Deterrence, Escalation, and the Threat of Nuclear War in 1969] {{DEFAULTSORT:Зөвлөлт-Хятадын хилийн дайнууд}} [[Ангилал:ЗХУ-ын түүх]] [[Ангилал:Оросын түүх]] [[Ангилал:Хятадын түүх]] [[Ангилал:Хүйтэн дайн]] [[Ангилал:Хилийн мөргөлдөөн]] [[Ангилал:Орос-Хятадын харилцаа]] [[Ангилал:Зөвлөлт-Хятадын харилцаа]] 11gimud8h6s5fbtm2mk3sh931dmlai5 0 51921 875966 744326 2026-11-11T12:56:27Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875966 wikitext text/x-wiki {{Хөлбөмбөгчин 2 |нэр = Филип Журичич |зураг = fica10.jpg |хэмжээ = 190px |тайлбар = Филип Журичич 2012 онд |мэндэлсэн огноо = 1992 оны 1 сарын 30 |мэндэлсэн газар = [[Холбооны Бүгд Найрамдах Социалист Югослав Улс|ХБНСЮУ]], Обреновац |иргэншил = {{Далбаа Серби|20px}} [[Серби]] |өндөр = 182 |жин = |байрлал = довтолгооны [[хагас хамгаалагч (хөлбөмбөг)|хагас хамгаалагч]] |одоогийн баг = {{Далбаа Англи|20px}} [[Саутхемптон (хөлбөмбөгийн баг)|Саутхемптон]] |дугаар = 15 |залуучуудын багууд = {{хөлбөмбөгийн замнал ||{{Далбаа Серби|20px}} Обреновац 1905| ||{{Далбаа Серби|20px}} [[Црвена Звезда (хөлбөмбөгийн баг)|Црвена Звезда]]| |2007—2008|{{Далбаа Грек|20px}} [[Олимпиакос (хөлбөмбөгийн баг)|Олимпиакос]]|}} |багууд = {{хөлбөмбөгийн замнал |2008—2010|{{Далбаа Серби|20px}} [[Раднички Обреновац]]|15 (3) |2010—2013|{{Далбаа Нидерланд|20px}} [[Херенвен (хөлбөмбөгийн баг)|Херенвен]]|99 (20) |2013—2014|{{Далбаа Португал|20px}} [[Бенфика (хөлбөмбөгийн баг)|Бенфика]]|11 (0) |2014—2015|{{аренда}}{{Далбаа Герман|20px}} [[Майнц 05]]|11 (0) |2015—|{{аренда}}{{Далбаа Англи|20px}} [[Саутхемптон (хөлбөмбөгийн баг)|Саутхемптон]]|8 (0)}} |шигшээ = {{хөлбөмбөгийн замнал ||{{Далбаа Серби|20px}} Серби (16-)|12 (5) |2007—2009|{{Далбаа Серби (2004-2010)|20px}} Серби (17-)|16 (6) ||{{Далбаа Серби|20px}} Серби (18-)|3 (0) |2009|{{Далбаа Серби (2004-2010)|20px}} Серби (19-)|6 (0) |2010—2014|{{Далбаа Серби|20px}} Серби (21-)|17 (3) |2012—одоо|{{Далбаа Серби|20px}} [[Сербийн хөлбөмбөгийн шигшээ|Серби]]|20 (4)}} |сүүлд шинэчилсэн = 2015 оны 5 сарын 16 |сүүлд шинэчилсэн (шигшээ) = 2015 оны 3 сарын 29 }} '''Филип Журичич''' ({{lang-sr|Филип Ђуричић}}; [[1992]] оны [[1 сарын 30|нэгдүгээр сарын 30]], Обреновац) — [[Серби]]йн [[хөлбөмбөг]]чин, «[[Саутхемптон (хөлбөмбөгийн баг)|Саутхемптон]]» болон [[Сербийн хөлбөмбөгийн шигшээ|Сербийн шигшээн]] хагас хамгаалагч. [[Английн Премьер лиг|Премьер лигийн]] «Саутхемптон» Журичичийг [[2015]] оны [[2 сарын 2|хоёрдугаар сарын 2-нд]] улирлын турш зээлэхээр тохиролцов.<ref>{{cite web |url=http://www.mainz05.de/mainz05/en/aktuell/news/news-detail/article/djuricic-wechselt-zum-fc-southampton.html |title=Djuricic joins Southampton |date=2 February 2015 |publisher=[[1. FSV Mainz 05]] |accessdate=2 February 2015 |archive-date=3 Гуравдугаар сар 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221124/http://www.mainz05.de/mainz05/en/aktuell/news/news-detail/article/djuricic-wechselt-zum-fc-southampton.html |url-status=dead }}</ref> == Амжилт == * [[Португалийн хөлбөмбөгийн лиг|Португалийн аварга]]: 2014 == Лавлах холбоос == {{лавлах холбоос}} == Гадны холбоос == * [https://web.archive.org/web/20100112170246/http://www.srbijafudbal.net/obrenovac/djuricic.htm Профайл - ''Srbijafudbal''] {{ref-sr}} * {{transfermarkt|filip-djuricic|94307}} * [http://www.vi.nl/Spelers/Speler.htm?dbid=66021&typeofpage=84137 Үзүүлэлт - ''Voetbal International''] {{ref-nl}} {{Саутхемптон багийн бүрэлдэхүүн}} [[Ангилал:Сербийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин]] [[Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч]] [[Ангилал:Раднички Обреновац багийн тоглогч]] [[Ангилал:Херенвен багийн тоглогч]] [[Ангилал:Бенфика Лиссабон багийн тоглогч]] [[Ангилал:Майнц 05 багийн тоглогч]] [[Ангилал:Саутхемптон багийн тоглогч]] [[Ангилал:Сербичүүд]] [[Ангилал:1992 онд төрсөн]] a25renve052q7ptwwuh5ct2gqgwwgrs 0 52438 875987 870563 2026-11-11T14:28:29Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875987 wikitext text/x-wiki {{short description|Монголын улс төрч}} {{Инфобокс албан тушаалтан | name = Цэндийн Нямдорж | image = Tsendiin Nyamdorj.jpg | caption = | office1 = [[Хууль зүй, дотоод хэргийн яам (Монгол)|Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд]] | president1 = [[Халтмаагийн Баттулга]] | primeminister1 = [[Ухнаагийн Хүрэлсүх]] | term_start1 = 2017 оны 10 сарын 20 | term_end1 = 2020 оны 7 сарын 8 | predecessor1 = [[Сандагийн Бямбацогт]] | successor1 = [[Хишгээгийн Нямбаатар]] | president2 = [[Намбарын Энхбаяр]] <br /> [[Цахиагийн Элбэгдорж]] | primeminister2 = [[Санжаагийн Баяр]]<br/>[[Сүхбаатарын Батболд]] | term_start2 = 2008 | term_end2 = 2012 | predecessor2 = [[Цэндийн Мөнх-Оргил]] | successor2 = [[Хишигдэмбэрэлийн Тэмүүжин]]<br/><small>(Хууль зүйн сайд)</small> | president3 = [[Нацагийн Багабанди]] | primeminister3 = [[Намбарын Энхбаяр]] | term_start3 = 2001 | term_end3 = 2005 | predecessor3 = [[Дашпунцагийн Ганболд]] | successor3 = [[Сундуйн Батболд]] | office4 = [[Улсын Их Хурлын дарга]] | term_start4 = 2005 оны 7 сар | term_end4 = 2007 оны 6 сар | predecessor4 = [[Намбарын Энхбаяр]] | successor4 = [[Данзангийн Лүндээжанцан]] | birth_place = [[Увс аймаг]], [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс]] | birth_date = {{birth date and age|1956|08|10}} | nationality = [[Монголчууд|Монгол]] | party = [[Монгол Ардын Нам]] | spouse = Долгормаа | children = | alma_mater = <br/>[[ЗСБНХУ-ын Ленинградын Их сургууль]] | profession = хуульч, эрх зүйч }} '''Цэндийн Нямдорж''' нь [[Увс аймаг|Увс аймгийн]] [[Малчин сум]]<nowiki/>анд 1956 оны 8 сарын 10 нд малчин ард Цэндийн гэр бүлд мэндэлжээ. 1981 онд ЗХУ-ын Ленинград /хуучнаар/ хотын улсын их сургуулийн хуулийн анги төгссөн. 1981 онд Улсын ерөнхий прокурорын газарт цэргийн шүүхийн ажиллагаанд хяналт тавьдаг прокурорын албан тушаалд томилогдон цэргийн коллегийн хуралд сууж эхэлснээс хойш 30 гаруй жилийн хугацаанд Хууль зүйн яамны тэргүүн дэд сайд ([[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ]]-ын үед) болон засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдаар мөн 10 гаруй жил ажиллаж, [[Улсын Их Хурал#Монгол Улсын үе үеийн Улсын Их Хурлын дарга нар|УИХ-ын даргын]] албан тушаал хашиж, [[Улсын Их Хурал|Улсын их хурлын гишүүнээр]] 28 жил (7 удаа сонгогдсон) сонгогдон ажилласан. Хууль дотоод хэргийн сайдаар ажиллах хугацаандаа [[Монгол Улсын Засгийн Газар|яам]], агентлагийнхаа нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд тодорхой үр дүнд хүргэснээс гадна Хууль зүйн үндэсний хүрээлэнг анх санаачлан, үйл ажиллагаа, матерриаллаг баазыг бэхжүүлсэн. 2009 онд "Гавьяат хуульч" цол хүртжээ. == Төгссөн сургууль, мэргэжил == * 1975 онд [[Увс (салаа утга)|Увс]] аймгийн [[Улаангом]] хотын 10 жилийн 1 дүгээр дунд сургууль * 1981 онд ЗХУ-ын Ленинград хотын Улсын Их Сургууль Хуульч мэргэжлээр тус тус төгссөн == Ажилласан байдал == * 1981-1988 онд Улсын ерөнхий прокурорын газарт хэлтсийн прокурор, хэлтэс, тасгийн дарга * 1988-1990 онд Цэргийн ерөнхий прокурорын нэгдүгээр орлогч * 1990-1992 онд Монгол Улсын Хууль зүйн тэргүүн дэд сайд * 1990 онд [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ]]-ын Сайд нарын зөвлөлд мэргэжилтэн * 1992-1996 онд [[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын]] гишүүн * 1996-2000 онд [[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын]] гишүүн * 2000-2004 онд [[Монгол Улсын Засгийн Газар|Монгол Улсын Засгийн газрын]] гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд * 2000-2004 онд [[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн]] * 2004-2008 онд [[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын]] гишүүн * 2005-2007 онд [[Улсын Их Хурал#Монгол Улсын үе үеийн Улсын Их Хурлын дарга нар|Монгол Улсын Их Хурлын дарга]] * 2008-2012 онд Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд * 2008-2012 онд [[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн]] * 2012-2016 онд [[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн]] * 2016-2020 онд[[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн]] * 2016-2017 онд [[Улсын Их Хурал|Монгол улсын их хурлын дэд дарга]] * 2017-2020 онд Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд == Шагнал == * 2001 онд [[Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон]] * 2001 онд [[Ардын хувьсгал]]ын 80 жилийн ойн медаль * 2006 онд [[Их Монгол Улс]] байгуулагдсаны 800 жилийн ойн хүндэт медаль * 2009 онд Монгол Улсын Гавьяат Хуульч == Цахим холбоос == *https://web.archive.org/web/20160309210356/http://nyamdorj.parliament.mn/about/brief-history/categories/1408/pages/848 *https://web.archive.org/web/20141215124724/http://www.24tsag.mn/content/10093.shtml?sel=118 {{Улсын Их Хурлын дарга}} {{2012-2016 оны УИХ-ын гишүүд}} {{DEFAULTSORT:Нямдорж Цэндийн }} [[Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын дарга]] [[Ангилал:Монголын хууль зүй, дотоод хэргийн сайд]] [[Ангилал:Монголын засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга]] [[Ангилал:Монголын Улсын прокурор]] [[Ангилал:2012 онд УИХ-д сонгогдсон гишүүд]] [[Ангилал:Санкт-Петербургийн их сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол)]] [[Ангилал:Монгол улсын гавьяат хуульч]] [[Ангилал:Малчины хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1956 онд төрсөн]] s1ry1ba65edhk5sok3z3297ixyuunov 0 53024 876036 867688 2026-11-12T00:22:33Z Esambuu 42335 876036 wikitext text/x-wiki [[Coldplay]] хамтлаг нь дэлхий хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг бөгөөд дэлхий даяар 75 гаруй сая цомогоо борлуулаад байна.Түүнээс 13 сая гаруйг АНУ-д,12 сая гаруйг Их Британид борлуулжээ. ==Синглүүдийн борлуулалт== === Их Британи {{flagicon|GBR}}=== Гэрчилгээний тайлбар : Platinum - 600,000-с дээш Gold - 400,000-с дээш Silver - 200,000-с дээш {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- !rowspan="2"|{{Abbr|No.|Number}} !rowspan="2"|Дууны нэр !rowspan="2" | Уран бүтээлч !rowspan="2" | Багтсан цомог !rowspan="2" | Оргил<br />амжилт !rowspan="2" | Худалдаанд гарсан он !colspan="3" | Борлуулалт (Sales) !rowspan="2" | Гэрчилгээ !rowspan="2" | Гэрчилгээ авсан огноо !rowspan="2" ! scope="col"| Нийт<br/>(Total Units) |- !|Физик<br/>(Physical) !|Дижитал<br/>(Digital) !|Стрим<br/>(Streaming) |- ! scope=row style="text-align:center;"| 1 | ''[[Viva la Vida]]'' | Coldplay | [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] | style="text-align:center;"| 1 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 911,000 | style="text-align:center;"| 304 | style="text-align:center;"| 7× Platinum | style="text-align:center;"| 2026/01/30 | style="text-align:center;"| 4,200,000<ref name="2025AugustSales">{{Cite web |date=29 August 2025 |title=Charts Analysis: Record-Breaking K-Pop Chart Takeover Led by K-Pop Demon Hunters |url=https://www.musicweek.com/analysis/read/charts-analysis-record-breaking-k-pop-chart-takeover-led-by-k-pop-demon-hunters/092556 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250829184728/https://www.musicweek.com/analysis/read/charts-analysis-record-breaking-k-pop-chart-takeover-led-by-k-pop-demon-hunters/092556 |archive-date=29 August 2025 |access-date=29 August 2025 |website=Music Week}}</ref> |- ! scope=row style="text-align:center;"| 2 | ''[[Yellow]]'' | Coldplay | [[Parachutes]] | style="text-align:center;"| 4 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 170,000 | style="text-align:center;"| 447,000 | style="text-align:center;"| 294 | style="text-align:center;"| 6× Platinum | style="text-align:center;"| 2025/08/29 | style="text-align:center;"| 3,612,965<ref name="2025AugustSales"></ref> |- ! scope=row style="text-align:center;"| 3 | ''[[Something Just Like This]]'' | The Chainsmokers & [[Coldplay]] | [[Kaleidoscope (EP)|Kaleidoscope]] | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2017 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 320,000 | style="text-align:center;"| 320 | style="text-align:center;"| 6× Platinum | style="text-align:center;"| 2026/07/24 | style="text-align:center;"| 3,600,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 4 | ''[[A Sky Full of Stars]]'' | Coldplay | [[Ghost Stories]] | style="text-align:center;"| 9 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 352,000 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 5× Platinum | style="text-align:center;"| 2026/05/08 | style="text-align:center;"| 3,000,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 5 | ''[[Fix You]]'' | Coldplay | [[X&Y]] | style="text-align:center;"| 4 | style="text-align:center;"| 2005 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 727,508 | style="text-align:center;"| 215 | style="text-align:center;"| 5× Platinum | style="text-align:center;"| 2026/05/15 | style="text-align:center;"| 3,000,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 6 | ''[[The Scientist]]'' | Coldplay | [[A Rush of Blood to the Head]] | style="text-align:center;"| 10 | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 373,000 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 5× Platinum | style="text-align:center;"| 2026/08/28 | style="text-align:center;"| 3,000,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 7 | ''[[Paradise]]'' | Coldplay | [[Mylo Xyloto]] | style="text-align:center;"| 1 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 1,000,000 | style="text-align:center;"| 81.8 | style="text-align:center;"| 4× Platinum | style="text-align:center;"| 2024/09/27 | style="text-align:center;"| 2,400,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 8 | ''[[Hymn for the Weekend]]'' | Coldplay | [[A Head Full of Dreams]] | style="text-align:center;"| 6 | style="text-align:center;"| 2016 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 302,000 | style="text-align:center;"| 150.6 | style="text-align:center;"| 4× Platinum | style="text-align:center;"| 2025/05/23 | style="text-align:center;"| 2,400,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 9 | ''[[Adventure of a Lifetime]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 7 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 358,763<ref>{{cite news|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-uks-official-chart-millionaires-revealed__20459/|title=The UK's Official Chart 'millionaires' revealed||last=Copsey|first=Rob|date=19 September 2017|work=[[Official Charts Company]]|publisher=Official Charts Company|accessdate=19 September 2017}}</ref> | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 4× Platinum | style="text-align:center;"| 2025/10/03 | style="text-align:center;"| 2,400,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 10 | ''[[Clocks]]'' | Coldplay | A Rush of Blood to the Head | style="text-align:center;"| 9 | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 290,000+ | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 3× Platinum | style="text-align:center;"| 2026/10/30 | style="text-align:center;"| 1,800,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 11 | ''[[Princess of China]]'' | Coldplay ft. Rihanna | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 4 | style="text-align:center;"| 2012 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 565,000 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 2× Platinum | style="text-align:center;"| 2024/08/16 | style="text-align:center;"| 1,200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 12 | ''[[Christmas Lights]]'' | Coldplay | Christmas Lights | style="text-align:center;"| 13 | style="text-align:center;"| 2010 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 30.6<ref>{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-biggest-new-christmas-songs-how-do-they-compare-to-the-classics__21166/|title=The biggest new Christmas songs: How do they compare to the classics?|last=Copsey|first=Rob|work=[[Official Charts Company]]|date=4 December 2018|accessdate=6 December 2019}}</ref> | style="text-align:center;"| 2× Platinum | style="text-align:center;"| 2024/12/06 | style="text-align:center;"| 1,200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 13 | ''[[Sparks]]'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 18 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 2× Platinum | style="text-align:center;"| 2025/12/12 | style="text-align:center;"| 1,200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 14 | ''[[Magic]]'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 10 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 250,000+ | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2017/04/07 | style="text-align:center;"| 709,000<ref name="2018SalesArchive"/> |- ! scope=row style="text-align:center;"| 15 | ''[[Everglow]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 52 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2020/11/13 | style="text-align:center;"| 600,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 16 | ''[[My Universe]]'' | Coldplay x [[BTS]] | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 3 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2023/01/06 | style="text-align:center;"| 600,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 17 | ''[[Every Teardrop Is a Waterfall]]'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 6 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| 326,000 | style="text-align:center;"| N/A | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2021/04/02 | style="text-align:center;"| 600,000<ref name="2018SalesArchive"/> |- ! scope=row style="text-align:center;"| 18 | ''[[Higher Power]]'' | Coldplay | [[Music of the Spheres]] | style="text-align:center;"| 12 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2023/06/23 | style="text-align:center;"| 600,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 19 | ''[[Charlie Brown]]'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 22 | style="text-align:center;"| 2012 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 400,000 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2024/09/13 | style="text-align:center;"| 600,000<ref name="BPI"/> |- ! scope=row style="text-align:center;"| 20 | ''[[Speed of Sound]]'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2005 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 260,000 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2024/12/13 | style="text-align:center;"| 600,000<ref name="BPI">{{cite web|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|title=BRIT Certified|work=[[British Phonographic Industry]]|date=13 December 2024|accessdate=16 December 2024|archive-date=21 Аравдугаар сар 2018|archive-url=https://archive.today/20181021092428/https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|url-status=dead}}</ref> |- ! scope=row style="text-align:center;"| 21 | ''[[Trouble]]'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 10 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 200,000 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2025/01/09 | style="text-align:center;"| 600,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 22 | ''[[In My Place]]'' | Coldplay | A Rush of Blood to the Head | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 101,000 | style="text-align:center;"| 99,000 | style="text-align:center;"| 19.5 | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2025/08/29 | style="text-align:center;"| 600,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 23 | ''[[Feels Like I'm Falling in Love]]'' | Coldplay | [[Moon Music]] | style="text-align:center;"| 16 | style="text-align:center;"| 2024 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Platinum | style="text-align:center;"| 2026/01/30 | style="text-align:center;"| 600,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 24 | ''[[Up&Up]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 71 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Gold | style="text-align:center;"| 2024/02/16 | style="text-align:center;"| 400,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 25 | ''[[Orphans]]'' | Coldplay | [[Everyday Life]] | style="text-align:center;"| 27 | style="text-align:center;"| 2019 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Gold | style="text-align:center;"| 2025/03/07 | style="text-align:center;"| 400,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 26 | ''[[Violet Hill]]'' | Coldplay | Viva la Vida or Death and All His Friends | style="text-align:center;"| 8 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 230,000 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Gold | style="text-align:center;"| 2025/04/11 | style="text-align:center;"| 400,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 27 | ''[[A Head Full of Dreams (дуу)|A Head Full of Dreams]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 173 | style="text-align:center;"| 2016 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Gold | style="text-align:center;"| 2026/04/17 | style="text-align:center;"| 400,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 28 | ''[[We Pray]]'' | Coldplay ft. Little Simz, Burna Boy, Elyanna, Tini | Moon Music | style="text-align:center;"| 20 | style="text-align:center;"| 2024 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Gold | style="text-align:center;"| 2026/05/01 | style="text-align:center;"| 400,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 29 | ''[[Talk]]'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;"| 10 | style="text-align:center;"| 2005 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2020/01/24 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 30 | ''[[Don't Panic]]'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 130 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2022/09/16 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 31 | ''[[Midnight (Coldplay song)|Midnight]]'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 48 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2021/04/09 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 32 | ''[[Shiver]]'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 35 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2023/05/26 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 33 | ''[[Let Somebody Go]]'' | Coldplay X Selena Gomez | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 24 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2024/02/23 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 34 | ''[[God Put A Smile Upon Your Face]]'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| 100 | style="text-align:center;"| 2003 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2024/06/07 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 35 | ''[[Birds]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 156 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2024/06/21 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 36 | ''Green Eyes'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2025/05/02 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 37 | ''[[Lost!]]'' | Coldplay | Viva la Vida or Death and All His Friends | style="text-align:center;"| 54 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2025/07/25 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 38 | ''[[All My Love]]'' | Coldplay | Moon Music | style="text-align:center;"| 43 | style="text-align:center;"| 2024 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| Silver | style="text-align:center;"| 2026/02/06 | style="text-align:center;"| 200,000 |- ! scope=row style="text-align:center;"| 39 | ''Fun'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 164 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| |- ! scope=row style="text-align:center;"| 40 | [[Hurts Like Heaven]] | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 157 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| |- ! scope=row style="text-align:center;"| 41 | ''Army of One'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 198 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| |- ! scope=row style="text-align:center;"| 42 | [[Miracles (Someone Special)]] | Coldplay & Big Sean | Kaleidoscope EP | style="text-align:center;"| 54 | style="text-align:center;"| 2017 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| |- ! scope=row style="text-align:center;"| 43 | ''[[Life in Technicolor II]]'' | Coldplay | [[Prospekt's March]] | style="text-align:center;"| 28 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| |- ! scope=row style="text-align:center;"| 44 | ''[[Atlas]]'' | Coldplay | The Hunger Games Soundtrack | style="text-align:center;"| 13 | style="text-align:center;"| 2013 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| |- ! scope=row style="text-align:center;"| 45 | ''[[The Hardest Part]]'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 2006 | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| |} ===АНУ {{flagicon|USA}}=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| {{Abbr|No.|Number}} ! scope="col"| Дууны нэр ! scope="col"| Уран бүтээлч ! scope="col"| Багтсан цомог ! scope="col"| Оргил<br />амжилт ! scope="col"| Худалдаанд гарсан<br />он ! scope="col"| Борлуулагдсан тоо<br/> ! scope="col"| Гэрчилгээ |- ! scope=row style="text-align:center;"| 1 | ''[[Something Just Like This]]'' | The Chainsmokers & [[Coldplay]] | [[Kaleidoscope (EP)|Kaleidoscope]] | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2017 | style="text-align:center;"| 10,000,000 | style="text-align:center;"| Diamond |- ! scope=row style="text-align:center;"| 2 | ''[[Viva la Vida]]'' | [[Coldplay]] | [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] | style="text-align:center;"| 1 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| 5,000,000<ref>{{cite web|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?content_selector=gold-platinum-searchable-database|title=Coldplay RIAA Platinum & Gold Certifications |last=Copsey|first=Rob|date=9 June 2015|publisher=[[RIAA]]|accessdate=9 June 2015}}</ref> | style="text-align:center;"| 5x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 3 | ''[[A Sky Full of Stars]]'' | [[Coldplay]] | [[Ghost Stories]] | style="text-align:center;"| 10 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 4,000,000 | style="text-align:center;"| 4x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 4 | ''[[Hymn for the Weekend]]'' | [[Coldplay]] | [[A Head Full of Dreams]] | style="text-align:center;"| 25 | style="text-align:center;"| 2016 | style="text-align:center;"| 5,000,000 | style="text-align:center;"| 5x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 5 | ''[[Yellow]]'' | [[Coldplay]] | [[Parachutes]] | style="text-align:center;" | 48 | style="text-align:center;" | 2000 | style="text-align:center;" | 4,000,000 | style="text-align:center;" | 4x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 6 | ''[[The Scientist]]'' | [[Coldplay]] | [[A Rush of Blood to the Head]] | style="text-align:center;" | - | style="text-align:center;" | 2002 | style="text-align:center;" | 4,000,000 | style="text-align:center;" | 4x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 7 | ''[[Adventure of a Lifetime]]'' | [[Coldplay]] | [[A Head Full of Dreams]] | style="text-align:center;" | 13 | style="text-align:center;" | 2015 | style="text-align:center;" | 3,000,000 | style="text-align:center;" | 3x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 8 | ''[[Paradise]]'' | [[Coldplay]] | [[Mylo Xyloto]] | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | 2011 | style="text-align:center;" | 3,000,000 | style="text-align:center;" | 3x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 9 | ''[[Fix You]]'' | [[Coldplay]] | [[X&Y]] | style="text-align:center;" | 59 | style="text-align:center;" | 2005 | style="text-align:center;" | 3,000,000 | style="text-align:center;" | 3x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 | ''[[Clocks]]'' | [[Coldplay]] | [[A Rush of Blood to the Head]] | style="text-align:center;" | 29 | style="text-align:center;" | 2002 | style="text-align:center;" | 2,000,000 | style="text-align:center;" | 2x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | ''[[Magic]]'' | [[Coldplay]] | [[Ghost Stories]] | style="text-align:center;" | 14 | style="text-align:center;" | 2014 | style="text-align:center;" | 1,000,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- !12 |[[My Universe]] |[[Колдплей]] X BTS |[[Music of the Spheres]] | style="text-align:center;" | 1 | style="text-align:center;" | 2021 | style="text-align:center;" | 1,000,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 | ''[[Speed of Sound]]'' | [[Coldplay]] | [[X&Y]] | style="text-align:center;" | 8 | style="text-align:center;" | 2005 | style="text-align:center;" | 500,000 | style="text-align:center;" | Gold |} ===Австрали {{flagicon|AUS}}=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| {{Abbr|No.|Number}} ! scope="col"| Дууны нэр ! scope="col"| Уран бүтээлч ! scope="col"| Багтсан цомог ! scope="col"| Оргил<br />амжилт ! scope="col"| Худалдаанд гарсан<br />он ! scope="col"| Борлуулагдсан тоо<br/>(мэдэгдэж байгаагаар) ! scope="col"| Гэрчилгээ |- ! scope=row style="text-align:center;"| 1 | ''[[Something Just Like This]]'' | [[Coldplay]] | [[Kaleidoscope (EP)]] | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2017 | style="text-align:center;"| 1,190,000 | style="text-align:center;"| 17x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 2 | ''[[Viva la Vida]]'' | [[Coldplay]] | [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | 2008 | style="text-align:center;" | 630,000 | style="text-align:center;" | 9x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 3 | ''[[Yellow]]'' | [[Coldplay]] | [[Parachutes]] | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" | 2000 | style="text-align:center;" | 630,000 | style="text-align:center;" | 9x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 4 | ''[[Hymn for the Weekend]]'' | [[Coldplay]] | [[A Head Full of Dreams]] | style="text-align:center;" | 24 | style="text-align:center;" | 2016 | style="text-align:center;" | 560,000 | style="text-align:center;" | 8x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 5 | ''[[A Sky Full of Stars]]'' | [[Coldplay]] | [[Ghost Stories]] | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | 2014 | style="text-align:center;" | 560,000 | style="text-align:center;" | 8x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 6 | ''[[Paradise]]'' | [[Coldplay]] | [[Mylo Xyloto]] | style="text-align:center;" | 3 | style="text-align:center;" | 2011 | style="text-align:center;" | 420,000 | style="text-align:center;" | 6x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 7 | ''[[Fix You]]'' | [[Coldplay]] | [[X&Y]] | style="text-align:center;" | 25 | style="text-align:center;" | 2005 | style="text-align:center;" | 420,000 | style="text-align:center;" | 6x Platinum |- !8 |[[The Scientist]] |[[Coldplay]] |[[A Rush of Blood to the Head]] | style="text-align:center;" |40 | style="text-align:center;" |2002 | style="text-align:center;" |420,000 | style="text-align:center;" |6x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 9 | ''[[Magic]]'' | [[Coldplay]] | [[Ghost Stories]] | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" | 2014 | style="text-align:center;" | 280,000 | style="text-align:center;" | 4x Platinum |- !10 |[[Clocks]] |[[Coldplay]] |[[A Rush of Blood to the Head]] | style="text-align:center;" |28 | style="text-align:center;" |2002 | style="text-align:center;" |280,000 | style="text-align:center;" |4x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | ''[[Adventure of a Lifetime]]'' | [[Coldplay]] | [[A Head Full of Dreams]] | style="text-align:center;" | 20 | style="text-align:center;" | 2015 | style="text-align:center;" | 210,000 | style="text-align:center;" | 3x Platinum |- !12 |[[Sparks]] |Coldplay |[[Parachutes]] | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" |2000 | style="text-align:center;" |140,000 | style="text-align:center;" |2x Platinum |- !13 |[[Higher Power]] |Coldplay |[[Music of the Spheres]] | style="text-align:center;" |44 | style="text-align:center;" |2021 | style="text-align:center;" |70,000 | style="text-align:center;" |Platinum |- !14 |[[Orphans]] |Coldplay |[[Everyday Life]] | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" |2019 | style="text-align:center;" |70,000 | style="text-align:center;" |Platinum |- !15 |[[Everglow]] |Coldplay |[[A Head Full of Dreams]] | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | 2015 | style="text-align:center;" | 70,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- !16 |[[Up&Up]] |Coldplay |[[A Head Full of Dreams]] | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | 2015 | style="text-align:center;" | 70,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 17 | ''[[Every Teardrop Is a Waterfall]]'' | [[Coldplay]] | [[Mylo Xyloto]] | style="text-align:center;" | 14 | style="text-align:center;" | 2011 | style="text-align:center;" | 70,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- !18 |My Universe |Coldplay |[[Music of the Spheres]] | style="text-align:center;" | 7 | style="text-align:center;" | 2021 | style="text-align:center;" | 70,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- !19 |[[Christmas Lights]] |Coldplay | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | 2010 | style="text-align:center;" | 70,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 20 | ''[[Speed of Sound]]'' | [[Coldplay]] | [[X&Y]] | style="text-align:center;" | 9 | style="text-align:center;" | 2005 | style="text-align:center;" | 70,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 21 | ''[[Princess of China]]'' | [[Coldplay]] ft. [[Рианна|Rihanna]] | [[Mylo Xyloto]] | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" | 2012 | style="text-align:center;" | 70,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 22 | ''Feels Like I'm Falling in Love'' | [[Coldplay]] | Moon Music | style="text-align:center;" | 54 | style="text-align:center;" | 2024 | style="text-align:center;" | 70,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 23 | ''[[Violet Hill]]'' | [[Coldplay]] | [[Viva la Vida or Death and All His Friends]] | style="text-align:center;" | 9 | style="text-align:center;" | 2008 | style="text-align:center;" | 35,000 | style="text-align:center;" | Gold |} ===Итали {{flagicon|ITA}}=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| {{Abbr|No.|Number}} ! scope="col"| Дууны нэр ! scope="col"| Уран бүтээлч ! scope="col"| Багтсан цомог ! scope="col"| Оргил<br />амжилт ! scope="col"| Худалдаанд гарсан<br />он ! scope="col"| Борлуулагдсан тоо ! scope="col"| Гэрчилгээ |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 1 | ''[[Viva la Vida]]'' | Coldplay | Viva la Vida or Death and All His Friends | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | 2008 | style="text-align:center;" | 500,000 | style="text-align:center;" | 5x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 2 | ''[[Hymn for the Weekend]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2016 | style="text-align:center;"| 400,000 | style="text-align:center;"| 8x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 3 | ''[[Something Just Like This]]'' | Coldplay & The Chainsmokers | Kaleidoscope EP | style="text-align:center;"| 3 | style="text-align:center;"| 2017 | style="text-align:center;"| 350,000 | style="text-align:center;"| 7x Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 4 | ''[[Fix You]]'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;" | 13 | style="text-align:center;" | 2005 | style="text-align:center;" | 300,000 | style="text-align:center;" | 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 5 | ''[[Yellow]]'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 300,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 6 | ''[[Adventure of a Lifetime]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 3 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 200,000 | style="text-align:center;"| 4x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 7 | ''[[My Universe]]'' | Coldplay x BTS | [[Music of the Spheres]] | style="text-align:center;"| 29 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 200,000 | style="text-align:center;"| 2x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 8 | ''[[A Sky Full of Stars]]'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 1 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 150,000 | style="text-align:center;"| 5x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 9 | ''[[The Scientist]]'' | Coldplay | A Rush of Blood to the Head | style="text-align:center;"| 23 | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 150,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 10 | ''[[Up&Up]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 32 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 100,000 | style="text-align:center;"| 2x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 11 | ''[[Higher Power]]'' | Coldplay | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 52 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 100,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 12 | ''[[Paradise]]'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| 90,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 13 | ''[[Magic]]'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 90,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 14 | ''[[Christmas Lights]]'' | Coldplay | N/A | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2010 | style="text-align:center;"| 70,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 15 | ''[[A Head Full of Dreams (дуу)|A Head Full of Dreams]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 58 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 50,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 16 | ''[[Ink]]'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 50,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 17 | ''[[Clocks]]'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2003 | style="text-align:center;"| 50,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 18 | ''[[Everglow]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2016 | style="text-align:center;"| 50,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 19 | ''[[Speed of Sound]]'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2005 | style="text-align:center;"| 50,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 20 | Sparks | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 50,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 21 | [[Let Somebody Go]] | [[Coldplay]] X [[Selena Gomez]] | [[Music of the Spheres]] | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 50,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 22 | ''[[In My Place]]'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;" | 4 | style="text-align:center;" | 2002 | style="text-align:center;" | 35,000 | style="text-align:center;" | Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 23 | ''[[Every Teardrop Is a Waterfall]]'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;" | 3 | style="text-align:center;" | 2011 | style="text-align:center;" | 30,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 24 | ''[[Princess of China]]'' | Coldplay ft. Rihanna | Mylo Xyloto | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" | 2012 | style="text-align:center;" | 30,000 | style="text-align:center;" | Platinum |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 25 | ''[[Birds]]'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;" | - | style="text-align:center;" | 2015 | style="text-align:center;" | 25,000 | style="text-align:center;" | Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 26 | ''[[Fun]]'' | Coldplay ft. Tove Lo | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;" | - | style="text-align:center;" | 2015 | style="text-align:center;" | 25,000 | style="text-align:center;" | Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 27 | ''[[Trouble]]'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" | 2000 | style="text-align:center;" | 25,000 | style="text-align:center;" | Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 28 | ''[[Miracles (Someone Special)]]'' | Coldplay ft. Big Sean | Kaleidoscope EP | style="text-align:center;" | 76 | style="text-align:center;" | 2017 | style="text-align:center;" | 25,000 | style="text-align:center;" | Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 29 | ''[[Orphans]]'' | Coldplay | [[Everyday Life]] | style="text-align:center;" | 55 | style="text-align:center;" | 2019 | style="text-align:center;" | 25,000 | style="text-align:center;" | Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 30 | ''[[Midnight (Coldplay song)| Midnight]]'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | 2014 | style="text-align:center;" | 15,000 | style="text-align:center;" | Gold |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 31 | ''[[Charlie Brown]]'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;" | 31 | style="text-align:center;" | 2012 | style="text-align:center;" | 15,000 | style="text-align:center;" | Gold |} ===Герман {{flagicon|GER}}=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| {{Abbr|No.|Number}} ! scope="col"| Дууны нэр ! scope="col"| Уран бүтээлч ! scope="col"| Багтсан цомог ! scope="col"| Оргил<br />амжилт ! scope="col"| Худалдаанд гарсан<br />он ! scope="col"| Борлуулагдсан тоо ! scope="col"| Гэрчилгээ |- ! scope=row style="text-align:center;"| 1 | ''Something Just Like This'' | Coldplay & The Chainsmokers | Kaleidoscope EP | style="text-align:center;"| 4 | style="text-align:center;"| 2017 | style="text-align:center;"| 1,200,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 2 | ''Viva la Vida'' | Coldplay | Viva la Vida or Death And All His Friends | style="text-align:center;"| 5 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| 900,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 3 | ''Hymn for the Weekend'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 11 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 800,000 | style="text-align:center;"| 2x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 4 | ''A Sky Full of Stars'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 6 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 600,000 | style="text-align:center;"| 2x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 4 | ''Fix You'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 6 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 600,000 | style="text-align:center;"| 2x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 5 | ''Yellow'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 99 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 600,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 6 | ''The Scientist'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| 26 | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 600,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 7 | ''Fix You'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 65 | style="text-align:center;"| 2005 | style="text-align:center;"| 600,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 8 | ''Adventure of A Lifetime'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 5 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 400,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 9 | ''Paradise'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 12 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| 600,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 10 | ''Christmas Lights'' | Coldplay | Christmas Lights - Single | style="text-align:center;"| 24 | style="text-align:center;"| 2010 | style="text-align:center;"| 300,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 11 | ''My Universe'' | Coldplay | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 13 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 200,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 12 | ''Higher Power'' | Coldplay | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 35 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 200,000 | style="text-align:center;"| Gold |} ===Шинэ Зеланд {{flagicon|NZL}}=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| {{Abbr|No.|Number}} ! scope="col"| Дууны нэр ! scope="col"| Уран бүтээлч ! scope="col"| Багтсан цомог ! scope="col"| Оргил<br />амжилт ! scope="col"| Худалдаанд гарсан<br />он ! scope="col"| Борлуулагдсан тоо ! scope="col"| Гэрчилгээ |- ! scope=row style="text-align:center;"| 1 | ''Something Just Like This'' | Coldplay & The Chainsmokers | Kaleidoscope EP | style="text-align:center;"| 5 | style="text-align:center;"| 2017 | style="text-align:center;"| 270,000 | style="text-align:center;"| 9x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 2 | ''Yellow'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 23 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 240,000 | style="text-align:center;"| 8x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 3 | ''Viva la Vida'' | Coldplay | Viva la Vida or Death And All His Friends | style="text-align:center;"| 16 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| 210,000 | style="text-align:center;"| 7x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 4 | ''Fix You'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;"| 17 | style="text-align:center;"| 2005 | style="text-align:center;"| 180,000 | style="text-align:center;"| 6x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 5 | ''A Sky Full of Stars'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 180,000 | style="text-align:center;"| 6x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 6 | ''The Scientist'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 180,000 | style="text-align:center;"| 6x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 7 | ''Paradise'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 3 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| 180,000 | style="text-align:center;"| 6x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 8 | ''Hymn for the Weekend'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 120,000 | style="text-align:center;"| 4x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 9 | ''Adventure of A Lifetime'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 12 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 120,000 | style="text-align:center;"| 4x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 10 | ''Sparks'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 120,000 | style="text-align:center;"| 4x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 11 | ''Clocks'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| 13 | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 90,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 12 | ''Magic'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 10 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 13 | ''My Universe'' | Coldplay | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 17 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 14 | ''Everglow'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 15 | ''Every Teardrop is a Waterfall'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 13 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 16 | ''Trouble'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 36 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 17 | ''Christmas Lights'' | Coldplay | - | style="text-align:center;"| 34 | style="text-align:center;"| 2010 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 18 | ''Speed of Sound'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;"| 13 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 19 | ''feelslikeimfallinginlove'' | Coldplay | Moon Music | style="text-align:center;"| 17 | style="text-align:center;"| 2024 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 20 | ''In My Place'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| 24 | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 21 | ''Violet Hill'' | Coldplay | Viva la Vida or Death and All His Friends | style="text-align:center;"| 5 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 22 | ''Up&Up'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 23 | ''Midnight'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 11 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 24 | ''Orphans'' | Coldplay | Everyday Life | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2019 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 25 | ''Don't Panic'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 26 | ''Higher Power'' | Coldplay | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 27 | ''Charlie Brown'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 28 | ''Let Somebody Go'' | Coldplay X Selena Gomez | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 4 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 29 | ''A Head Full of Dreams'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 30 | ''Green Eyes'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 31 | ''We Pray'' | Coldplay | Moon Music | style="text-align:center;"| 21 | style="text-align:center;"| 2024 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 32 | ''Talk'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;"| 20 | style="text-align:center;"| 2005 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 33 | ''Shiver'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 15,000 | style="text-align:center;"| Gold |} ===Франц {{flagicon|FRA}}=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| {{Abbr|No.|Number}} ! scope="col"| Дууны нэр ! scope="col"| Уран бүтээлч ! scope="col"| Багтсан цомог ! scope="col"| Оргил<br />амжилт ! scope="col"| Худалдаанд гарсан<br />он ! scope="col"| Борлуулагдсан тоо ! scope="col"| Гэрчилгээ |- ! scope=row style="text-align:center;"| 1 | ''Something Just Like This'' | Coldplay & The Chainsmokers | Kaleidoscope EP | style="text-align:center;"| 17 | style="text-align:center;"| 2017 | style="text-align:center;"| 333,333 | style="text-align:center;"| Diamond |- ! scope=row style="text-align:center;"| 2 | ''My Universe'' | Coldplay X BTS | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 33 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 333,333 | style="text-align:center;"| Diamond |- ! scope=row style="text-align:center;"| 3 | ''WE PRAY'' | Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna, TINI | Moon Music | style="text-align:center;"| 45 | style="text-align:center;"| 2024 | style="text-align:center;"| 200,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 4 | ''Higher Power'' | Coldplay | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 98 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 200,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 5 | ''feelslikeimfallinginlove'' | Coldplay | Moon Music | style="text-align:center;"| 66 | style="text-align:center;"| 2024 | style="text-align:center;"| 200,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 6 | ''A Sky Full of Stars'' | Coldplay | Moon Music | style="text-align:center;"| 3 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 100,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 7 | ''Adventure of A Lifetime'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 100,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 8 | ''Orhpans'' | Coldplay | Everyday Life | style="text-align:center;"| 172 | style="text-align:center;"| 2019 | style="text-align:center;"| 100,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 9 | ''Let Somebody Go'' | Coldplay x Selena Gomez | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 115 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 100,000 | style="text-align:center;"| Gold |} ===Испани {{flagicon|ESP}}=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| {{Abbr|No.|Number}} ! scope="col"| Дууны нэр ! scope="col"| Уран бүтээлч ! scope="col"| Багтсан цомог ! scope="col"| Оргил<br />амжилт ! scope="col"| Худалдаанд гарсан<br />он ! scope="col"| Борлуулагдсан тоо ! scope="col"| Гэрчилгээ |- ! scope=row style="text-align:center;"| 1 | ''Viva la Vida'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 2 | style="text-align:center;"| 2008 | style="text-align:center;"| 680,000 | style="text-align:center;"| 8x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 2 | ''Yellow'' | Coldplay | Parachutes | style="text-align:center;"| 59 | style="text-align:center;"| 2000 | style="text-align:center;"| 240,000 | style="text-align:center;"| 4x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 3 | ''A Sky Full of Stars'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 3 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 240,000 | style="text-align:center;"| 4x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 4 | ''Hymn for the Weekend'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 5 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 240,000 | style="text-align:center;"| 4x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 5 | ''Fix You'' | Coldplay | X&Y | style="text-align:center;"| 6 | style="text-align:center;"| 2005 | style="text-align:center;"| 180,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 6 | ''The Scientist'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 180,000 | style="text-align:center;"| 3x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 7 | ''Adventure of a Lifetime'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 10 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 80,000 | style="text-align:center;"| 2x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 8 | ''Paradise'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 5 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| 120,000 | style="text-align:center;"| 2x Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 9 | ''Sparks'' | Parachutes | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 3 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 100,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 10 | ''Clocks'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 60,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 11 | ''Clocks'' | Coldplay | A Rush of Blood to The Head | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2002 | style="text-align:center;"| 60,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 12 | ''Higher Power'' | Coldplay | Music of the Spheres | style="text-align:center;"| 72 | style="text-align:center;"| 2021 | style="text-align:center;"| 60,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 13 | ''Magic'' | Coldplay | Ghost Stories | style="text-align:center;"| 3 | style="text-align:center;"| 2014 | style="text-align:center;"| 60,000 | style="text-align:center;"| Platinum |- ! scope=row style="text-align:center;"| 14 | ''Everglow'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| 23 | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 15 | ''Every Teardrop is A Waterfall'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 4 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 16 | ''Every Teardrop is A Waterfall'' | Coldplay | Mylo Xyloto | style="text-align:center;"| 4 | style="text-align:center;"| 2011 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 17 | ''Up&Up'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Gold |- ! scope=row style="text-align:center;"| 18 | ''Up&Up'' | Coldplay | A Head Full of Dreams | style="text-align:center;"| - | style="text-align:center;"| 2015 | style="text-align:center;"| 30,000 | style="text-align:center;"| Gold |} ==Холбоосууд== {{Reflist}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Coldplay]] epyd3yl7ta8w2owr6h7wxiau4uprqh4 0 53209 875980 847926 2026-11-11T13:57:46Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875980 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс дайн |conflict = Хятад-Японы хоёрдугаар дайн |partof = [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн]]ы [[Номхон далайн дайн|Номхон дайн фронт]] (1941 оноос) |image = [[File:Second Sino-Japanese War WW2.png|300px|Хятад-Японы хоёрдугаар дайн]] |caption = Японд эзлэгдсэн мужуудыг улаан өнгөөр тодруулсан байдал. |date = 1931он есдүгээр сарын 18-ны оноос хойш бага тэмцэх, <br>Бүтэн хэмжээний дайн: 1937 оны долдугаар сар 7 - 1945 оны есдүгээр 9 |place = [[Эх газрын Хятад]], [[Британий Бирма|Бирма]] |casus = [[Марко Поло гүүрэн дээрх хэрэг явдал]] |territory = Хятад Япон улсад алдсан бүх нутаг дэвсгэрийг нөхөн сэргээхээр байна Симоносекский. [[БНСУ|Солонгосын хэлтэс]] АНУ-ын болон Зөвлөлтийн хүчний хооронд хуваагдсан. |result = * Хятад хожиж, Япон бууж өгөв, Хятадын [[НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл]] байнгын гишүүн болдог * Сэргээж [[Хятадын иргэний дайн]] |combatant1 = [[Зураг:Flag of the Republic of China.svg|22px]] [[Дундад Иргэн Улс|Хятад]]{{efn|[[Чан Кайши]]-шек [[Гоминдан]], [[Хятадын эв хамт нам|коммунистууд]], дайны ариутгах Эсрэг Япон улсын удирдагч байсан бөгөөд чангайхыг удирдаж байсан Засгийн газрын дарга юм.|group=efn}}<br /> гадаад дэмжлэгтэйгээр *<small>[[Зураг:Flag of the United States (1912-1959).svg|22px]] [[Америкийн Нэгдсэн Улс|Америк]] (1941–45)</small> *<small>[[Зураг:Flag of the Soviet Union.svg|22px]] [[Зөвлөлт Холбоот Улс]] (1937–41, 1945)</small> *<small>[[Файл:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]] [[Их Британи]] (1942–45)</small> *<small>[[Зураг:Flag of Germany 1933.svg|22px]] [[Нацист Герман|Герман]] (1933-1938)</small> |combatant2 = {{flagcountry|Японы эзэнт гүрэн|size=23px}} [[Тоглоомын улс|Васал дэмжлэгтэйгээр]] *<small>[[Зураг:Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg|25px]] Ван Цзинвэя Засгийн газар (1940–45)</small> *<small>[[Зураг:Flag of Manchukuo.svg|23px]] [[Манж-го]] (1932–45)</small> *<small>[[Зураг:Flag_of_the_Mengjiang.svg|23px]] [[Мэнжян]] (1936–45)</small> *<small>[[Зураг:Flag of China (1912–1928).svg|23px]] Түр Засгийн Газар (1937–40)</small> *<small>[[Зураг:Flag of China (1912–1928).svg|23px]] Шинэчлэлт Засгийн Газар (1937–40)</small> *<small>[[Зураг:Flag of China (1912–1928).svg|23px]] Зүүн Хэбэй (1937–38)</small> | commander1 = [[Зураг:Flag of the Republic of China.svg|22px]] '''[[Чан Кайши]]'''<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Чэнь Чэн]]<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Ли Цзунжэнь]]<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Янь Сишань]]<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Сюэ Юэ]]<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Бай Чунси]]<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Вэй Лихуан]]<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Ду Юймин]]<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Фу Цзои]]<br /> [[Зураг:Naval Jack of the Republic of China.svg|22px]] [[Сунь Лижэнь]]<br /> [[Зураг:Flag of the Chinese Communist Party.svg|22px]] [[Мао Зэдун]] <br /> [[Зураг:Flag of the Chinese Communist Party.svg|22px]] [[Чжу Дэ]]<br /> [[Зураг:Flag of the Chinese Communist Party.svg|22px]] [[Пэн Дэхуай]]<br /> [[Зураг:Flag of the Chinese Communist Party.svg|22px]] [[Линь Бяо]]<br /> [[Зураг:Flag of the United States (1912-1959).svg|22px]] [[Джозеф Стилуэлл]]<br /> [[Зураг:Flag of the United States (1912-1959).svg|22px]] [[Claire Chennault]]<br /> [[Зураг:Flag of the United States (1912-1959).svg|22px]] [[Albert Wedemeyer]] | commander2 = [[Зураг:Flag of Japan.svg|22px]] '''[[Эзэн Хаан Шоова]]'''<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Korechika Anami]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Yasuhiko Asaka]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Shunroku Hata]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Seishirō Itagaki]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Prince Kan'in Kotohito|Kotohito Kan'in]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Iwane Matsui]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Toshizō Nishio]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Yasuji Okamura]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Hajime Sugiyama]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Hideki Tōjō]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Yoshijirō Umezu]]<br /> [[Зураг:War flag of the Imperial Japanese Army.svg|22px]] [[Seizo Ishikawa]]<br /> [[Зураг:War Ensign of Manchukuo.svg|22px]] [[Пүи]]<br /> [[Зураг:Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg||22px]] [[Ван Цзинвэя]] | strength1 = 5,600,000 Chinese<br />[[ROC Air Force]]: 645 combat aircraft (1937-1941)<ref name="A-Warfare">Air Warfare: an International Encyclopedia Vol. 1, 2000, edited by [[Walter J. Boyne]], ISBN 1-57607-729-2, pp. 125–127.[http://www.scribd.com/doc/28823752/Air-Warfare-an-International-Encyclopedia Air Warfare:]</ref><br />3,600 Soviets (1937–40)<br />900 U.S. aircraft (1942–45){{sfn|Taylor|page=645}} | strength2 = 4,100,000 Japanese{{Sfn|Hsu|page=535-565}}<br />400 [[Imperial Japanese Army Air Service|army]] and [[Imperial Japanese Navy Air Service|navy aircraft]] (1937-1941)<ref name="A-Warfare"/><br />900,000 Chinese collaborators{{Sfn|Jowett|page=72}} | casualties1 = Nationalist: 1,320,000 killed, 1,797,000 wounded, 120,000 missing, and 17,000,000–22,000,000 civilians dead <ref>Clodfelter, Michael "Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Reference", Vol. 2, pp. 956.</ref><br />Communist: 500,000 killed and wounded. | casualties2 = Japanese estimates—including 480,000 dead in total and 1.9 million military casualties <ref name="Ref-1">Dower, John "War Without Mercy", pp. 297.</ref>{{efn|This number does not include as casualties of large number of Chinese collaborator government troops fighting on the Japanese side.|group=efn}}<br />Contemporary PRC studies: 1,055,000 dead<br/>1,172,200 injured<br/> Total: 2,227,200 <ref name="Press">Liu Feng, (2007). "血祭太阳旗: 百万侵华日军亡命实录". Central Compilation and Translation Press. ISBN 978-7-80109-030-0. ''Note:'' This Chinese publication analyses statistics provided by Japanese publications.</ref><br />Nationalist Chinese (ROC) estimates—1.77 million deaths, 1.9 million wounded{{Sfn|Hsu|page=535-565}} |notes = {{notelist}} |campaignbox= {{WWIITheatre}} {{Campaignbox Second Sino-Japanese War}} {{Campaignbox Pacific War}} }} '''Хятад-Японы хоёрдугаар дайн''' ([[Хятад хэл|хятад]]. уламж. 中國抗日戰爭, хялбар. 中国抗日战争, [[Япон хэл|япон]]. 日中戦争) нь 1937 оны 7-р сарын 7-ноос 1945 оны 9-р сарын 2-ны өдөр хүртэл [[Бүгд Найрамдах Хятад Улс|Бүгд Найрамдах хятад Улс]] ба [[Японы эзэнт гүрэн|Японы эзэнт гүрний]] хооронд болсон дайныг хэлдэг. Хоёр улс 1931 оноос хойш үе үе тулалдаж байсан ч 1937 онд бүрэн хэмжээний дайн эхэлж, 1945 онд Япон бууж өгснөөр дайн дуусгавар болжээ. Энэ дайн нь түүхий эд болон бусад нөөцийн асар их нөөцийг булаан авахын тулд хэдэн арван жилийн турш Хятадад улс төр, цэргийн ноёрхлоо тогтоохыг оролдсон Японы империалист бодлогын үр дагавар байв. == Дайны өмнөх нөхцөл байдал == Хятадууд уг дайны явцад Герман, ЗХУ болон АНУ-аас эдийн засгийн болон бусад хэлбэрийн тусламж авч байсан байна. Солонгос, Ляодунгийн хойгт байрлаж байсан Японы хуурай замын багахан нэгтгэл 1932 оны 2-р сар гэхэд Манжуурыг бүхэлд нь эзлэн 1931 оны 9-р сараас Хятад-Японы дайн эхэлж [[Квантуны Арми]] хэмээх томоохон бүлэглэлийг бий болгож тус бүс нутаг Хятадад дайн явуулах гол бааз, түшиц газар болж байжээ. 1932 оны 1-р сарын сүүлчээр японы цэргийн адмирал '''Сезава'''гийн удирдсан тэнгисийн явган цэргийн ангиуд Шанхай хотод буудаллаж хятадын 19 дүгээр аялалын арми ухарч Гоминданы Засгийн газар буулт хийж Японы хяналт дор [[Манж-го|Манж-Го]] улсыг 1932 оны 2-р сарын 18-нд зарлан тунхаглажээ. Генералиссимус [[Чан Кайши]] хятадын Улаан армийн эсрэг дайн зарлаж өөрийнхөө нэр хүндийг өргөх зорилгоор "хөх цамцтангууд"-ын нийгэмлэг байгуулж Гоминданы армид цэвэрлэгээ явуулснаар түүний нэр нөлөө багасаж дайтагч талд нь ашигтайгаар эргэжээ. 1936 оны намар Шэньси мужид хятадын Улаан арми "дээрэмчидтэй хийх аян"-ныг сэргээсэн ч олигтой амжилтад хүрсэнгүй. 1937-1941 онд Япон улсыг Хятад дахь дайны “намаг” руу татах сонирхолтой байсан АНУ, ЗХУ-ын тусламжтайгаар Хятад улс тулалдаж байв. Япончууд Америкийн "[[Сувдан эрэг (АНУ)|Сувдан эрэг]]" дахь цэргийн бааз руу дайрсны дараа энэхүү Хятад-Японы дайн [[Дэлхийн 2-р дайн|Дэлхийн 2-р дайны]] нэг хэсэг болсон. == Дайны үйл явц == Япончууд 1937 оны 7-р сарын 7-нд [[Марко Поло гүүрийн хэрэг|Лугоуцяо гүүр дээр "шөнийн маневр" хийж]] Ази тивд дайныг эхлүүлжээ. Шанхайн ойролцоо цэргийн десант буулгахад нь гоминданчууд эсэргүүцсэн ч дийлджээ. Японтой дайн хийж эхлэх үед [[Чан Кайши]] тааруу сургагдсан, зохион байгуулалт-сахилга бат муутай 1 сая 900 мянган цэрэг (зөвхөн 100 000 албан хаагч бүхий бие бүрэлдэхүүнтэй Герман, Итали,Франц мэргэжилтнүүдийн сургасан явган цэргийн 10 явган дивиз л японы армитай эн тэнцүү тулаан хийх чадвартай байлаа), хуучирсан 500 нисэх онгоц, 70 танк, 1 мянга гаруй их буу, хуучирсан 10 байлдааны усан хөлөг, 15 харуулын болон мина тээгч завьтай байв. Япончуудын эсрэг тэмцэлд Зөвлөлт Оросын хилийн бүс нутагт 150 мянган хүнтэй партизаны армитай ХКН-ыг Чан Кайши дэмжиж тэднээс 45 мянган партизантай хамтран Наймдугаар аялан байлдах арми байгуулж захирагчаар нь Жү Дэ-г томилжээ. Милитарист Япон улс Хятадын нутаг дэвсгэр дээр байлдааны ажиллагаа явуулахад 240-300 мянга орчим хүнтэй 12 дивиз, 1300 орчим танк, 1 мянга орчим танк, хуягт тээвэрлэгч, 1,5 мянган их буу гаргаж тэнгисийн цэргийн тодорхой хүчээр дэмжүүлж генерал С.Хатаг командлагчаар нь томилжээ. [[Японы эзэн хааны арми]] эрчтэй давшиж Бээжин хот, Шар мөрний хойд хэсгийн нутгийг эзлэв. Нанжиний Засгийн газар ЗХУ-д хандаж 1937 оны наймдугаар сарын 21-нд харилцан үл довтлолцох тухай Гэрээ байгуулснаар Зөвлөлтийн тусламж ирж 1939 оны 2-р сар гэхэд Хятадад Зөвлөлтийн 3665 цэргийн мэргэжилтэн байлдааны ажиллагаанд оролцож байлаа. 1937 оны 12-р сард Шанхайгаас давшсан японы цэрэг Гоминданы нийслэл [[Наньжин]] хотыг эзлэж ширүүн тулалдаанд хятадын арми бараг бүх танк, нисэх онгоцоо алдаж Чан Кайши нийслэлээ Ханькоу хотод нүүлгэн шилжүүлэв. Тэрбээр цэргийн хүчээ сэлбэж 1939 оны дунд үе гэхэд гурван саяд хүргэж Тайэрчжуаны ойролцоо болсон байлдаанд дайсанд их хохирол учруулжээ. Гэвч япончууд сөрөг дайралт хийж Ханькоу хотыг булаан авч Чан Кайши нийслэлээ Чунцин хот руу нүүлгэв. Номхон далайд болж байсан байлдааны ажиллагааны шалтгаанаар япончууд Хятад дахь байлдааны ажиллагааг намжаажээ. Гэвч 1945 оны эхээр өргөн давшилт хийсэн ч хятадын цэрэг Чандэ, Чжэнзян голуудын орчим зогсоож чаджээ.1945 оны таваас наймдугаар саруудад Гоминданы командлал сөрөг давшилтад орж Кантон хотын ойролцоо японы зуун мянга орчим хүнтэй бүлэглэлийг бүслэв. 1945 оны 8-р сарын 8-нд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]] [[Манжуурт хийсэн Зөвлөлтийн цэргийн ажиллагаа|Японд дайн зарлаж]] Квантуны армийг бут ниргэж буулган авч Хятадын фронтод байлдаж Японы бусад бүлэглэлийн анги нэгтгэлүүдийн хангамжийг тасалсаны улмаас бууж өгөхөд хүрчээ. ==Цэргийн гэмт хэрэг== Сэтгэл санааны доройтол, хээл хахуульд автсан [[Гоминдан|Гоминданы]] арми нь Засгийн газраа байрлаж байсан Нанжин хотыг тууштай хамгаалалгүй бараг зүгээр шахуу тавьж өгснөөр 1937 оны 12-р сарын 13-нд аймшигтай харгислал үйлдэх үндэслэл бүрэлдсэн билээ. Япончуудаас олон арван мянган хүнээр илүү байсан ч удирдлага нь сул дорой, хоцрогдсон техник хангамж, өөр өөр олон мужаас татагдсан цэргүүд хоорондоо хэл нэвтрэлцэхгүй (хамгийн гол нь офицер,унтер-офицер (бага дарга) нарын байлдааны бэлтгэл, тасаг салаа удирдах дадлага туршлага муу зэргийг дайсан япончууд болон Хятадад байрлаж ЗХУ болон барууны орнуудын ЭСЯ-ны цэргийн атташе нарын ажиглалт дүгнэлтээр тодорхойлогдсон) зэрэг олон шалтгааны улмаас бууж өгсөн Гоминданы армийн олон мянган цэрэг, Нанжин хотын энгийн номхон иргэд гээд 300 мянга, зарим эх сурвалжийн баталж байгаагаар 500 мянга гаруй хүнийг зургаан долоо хоногийн дотор хүйс тэмтэрсэн нь түүхэн үнэн. Бууж өгсөн нангиад цэргүүдийг эх орныхоо төлөө тэмцэх чадваргүй, арчаагүй, ямар ч хэрэггүй “хоолны сав” гэсэн үндэслэлээр шууд л буудан хороосон. Цаашлаад хотод орсон Япон цэргүүдийн харгислал ухаан санаанд багтамгүй байсан. Айрис Жан нэртэй Калифорнид амьдардаг эрдэмтний “Нан­жи­ны хүчирхийлэл” зэрэг олон номонд энэ аймшгийн ту­хай цөөнгүй баримтыг өгүүлсэн бай­даг. Жишээлэхэд, Япон цэргүүд нь нангиад иргэдийг жадаар хатгаж сэлмээр цавчих чадвараа шалгахад амьд хүүхэлдэй болгон ашиглаж байв. Цэргүүд нь эм хүйстэй гэсэн болгоныг хөгшин залуу, хүүхэд гэлтгүй эзэмдсэн. Үүнээс жилийн дараа 20 мянга га­руй нангиад эмэгтэйгээс амиа егүүтгэлгүй үлдсэн хэд нь булаан эзлэгчийн хүүхдийг тээх­гүй гэсэндээ амиа хорлож зарим нь төрсөн хүүхдээ өөрсдөө егүүтгэж байсан гэдэг. Тухайн үед Гоминданы Засгийн газрын нийслэл байсан хот болохоор эрх баригчдыг дагаад Герман тэргүүтэй Европын их гүрнийн Элчин сайдын яам, консулын газрууд энэ хотод байрлаж байсан юм. Эдгээр Элчин сайдын яамны ажилтнууд нангиад иргэдэд гол төлөв дээрэнгүй, үл тоосон байдлаас ханддаг байсан ч япончуудын харгислалыг хараад тус бүртээ боломжоороо олон хүн аврахаар хичээл зүтгэл гаргасан нь бас л түүхэн үнэн. Хэдхэн жилийн дараа еврейчүүдийг хэдэн саяар нь устгах хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхэлсэн нацист Германаас Нанжинд байрлаж байсан консул нь Берлин рүү илгээсэн албан ёсны тайландаа япончуудын авирыг “араатны” гэж онцолсон байдаг. Цаашлаад Европын сонины сэтгүүлчид байсан тулдаа энэ аймшигтай харгислалын тухай мэдээг дэлхий нийт олж мэдсэн билээ. Өрнө дахин энэ тухай ингэж баримтжуулсан мэдээ цуглуулаагүй, олон нийтэд цацаагүй бол өдгөө ийм хэрэг гарсан эсэх нь ч эргэлзээтэй хэвээр үлдэх байсан биз. Японы арми Дотор газар энэ мэтээр хийсэн харгислал өч төчнөөн. Японы “NHK” агентлаг Нанжины алан хядлага газар авч байсныг үгүйсгэсэн мэдээлэл цацсан нь Хятадын ард түмэн төдийгүй Өмнөд Солонгос, Ази Номхон далайн орнуудын дургүйцлийг ихэд төрүүлсэн юм. Токио хотын захирагчийн сонгуульд баруун жигүүрээс нэр дэвшигч Наоки Хякута компанит ажлынхаа үеэр “Ийм зүйл хэзээ ч болж байгаагүй шүү дээ” гэж хэлсэнийг “Асахи” сонин иш татжээ. Түүгээр ч барахгүй дайнд оролцогч талууд бүгд харгислал үйлдсэн болохоор Япон хүүхдүүдэд ийм зүйл ярих шаардлагагүй гэж хэлсэн юм. Японы Ерөнхий сайд Шинзо Абе Япон, Солонгос, Хятадын харилцааг дэлхийн нэгдүгээр дайны үеийн Америк, Германтай адилтгасан учраас Азийн Гитлер гэж нэрлэгдсэн билээ. Тэгвэл Японы удирдагчдын үгүйсгэж буй Нанжины хядлагын гашуун түүхийн баримтыг эргэн сөхье. Эдгээр зургуудийг Япон цэргүүд авч хожим нь Хятадууд сэргээн хуулбарласан юм. nanjing-massacre-whitewash-06. Нанжины хядлага гэж нэрлэгдсэн Японы армийн хүчирхийлэл Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед буюу 1937 оны 12 дугаар сарын 13-наас эхлээд зургаан долоо хоногийн турш үргэлжилсэн юм. Тухайн үеийн Хятадын нийслэл Нанжины иргэдийг эмэгтэйчүүд, хүүхэд гэж ялгалгүй үй олноор нь хядсан энэ хэрэг түүхэнд хар толбо болон үлдэж өнөөг хүртэл улс төрийн маргаан дагуулсаар байна. head1d049465a67caa1ecbig 300 мянган хүний амийг авч одсон аллага Нанжин хотыг хар дарсан зүүд мэт болгожээ. Японы цэргүүд архи уун согтож, гудамжаар сэлгүүцэж охид, бүсгүйчүүдийг дураараа хүчирхийлж, дээрэм тонуул хийн, хүмүүсийг шатаан хөнөөж дураараа дургиж байв. Японы эзэрхийллийн эхний дөрвөн өдрийн дотор хорин мянган эмэгтэй хүчиндүүлж дийлэнхийг нь зэрэмдэглэн хөнөөжээ. Nanking-massacre3 Үгүйсгэх арга энэ гашуун түүхийг Японы улс төрчдийн зарим нь ийм зүйл огт болж байгаагүй гэж мэлздэг юм. Аллага үнэхээр аймаар. Ихэнх хүмүүсийг жадаар сүлбэж, толгойг нь цавчин, амьдаар нь шатаасан бол эмэгтэйчүүдийн гэдсийг хүүлж цувуулан, балчир хүүхдийг хүртэл хядаж байж. Эмэгтэйчүүдийг төдийгүй, бага насны охидыг хүчирхийлээд дараа нь зэрлэгээр хөнөөж байжээ. Хохирогчдын цус урсаж, гол мөрөн тэр чигтээ улаан өнгөтэй болсон талаар баримтад дурдсан байдаг. Эрчүүдийг нь олсоор хүлэж буудан хороодог байв. 1540 Хятад иргэдээс гадна Нанжинд бизнес эрхэлж байсан гадаадынхан болон олон улсын байгууллагын ажилтнууд эх нутагтаа харьж чадалгүй тэндээ үүрд нойрссон түүхтэй. Дайн эхлэхээс өмнө иргэд амар жимэр өлсгөлөн зовлонг мэдрэлгүй амьдарч байсан талаар тухайн үед амьд үлдсэн хүмүүс дурссан байдаг. Тэндээс амьд үлдсэн буурай "Залуу охидыг эгнүүлэн зогсоож байгаад хамгийн үзэсгэлэнтэйг нь хүчирхийлсэн. Тухайн үед би үсээ хуссан болохоор эрэгтэй хүн шиг харагдаж амьд үлдсэн" гэж нэгэн эмэгтэй дурсчээ. Эрэгтэй хувцас өмсөж, нүүрэндээ хар хөө түрхэн амьд гарч байсан түүх олон бий. Харилцаа холбооноос бүрэн таслагдсан Нанжин хотын түүхийн хар мөр өнөөг хүртэл хүмүүсийн сэтгэлд бат бөх оршсоор. Нанжин хотыг Японы 30-50 мянган цэрэг бүслэж байсан гэж үздэг. Харин тухайн үеийн Япон цэргүүд Хятадын иргэдийг хэдэн мянгаар нь хүлж танкаар буудан цогцсыг нь голд шидсэн тухайгаа дурссан байдаг. Гэхдээ танкаар буудсан ч гэсэн ихэнх нь үхээгүй байсан тул жадаар хатгаж хөнөөсөн байна. Япон цэргүүд хүмүүсийн орилох өрөвдөлтэй дууг өнөөг хүртэл мартаж чадаагүй.<ref>{{Cite web |url=http://www.24tsag.mn/content/49073.shtml |title=Archive copy |access-date=2017-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427072415/http://www.24tsag.mn/content/49073.shtml |archive-date=2017-04-27 |url-status=dead}}</ref> ==Эшлэл== ==Эх сурвалж== {{Reflist}} [[Ангилал:Хятад-Японы хоёрдугаар дайн| ]] [[Ангилал:Хятадын дайн]] [[Ангилал:20-р зууны дайн]] [[Ангилал:Дайн хоорондын үе]] [[Ангилал:Номхон далайн дайн]] k48rj12a9zyyjhsbochb2f2zrwctq1g 0 53837 876093 860799 2026-11-12T11:54:42Z ~2026-60211-88 108984 /* */ 876093 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс хувь хүн | нэр = Уитни Элизабет Хьюстон | зураг = Whitney Houston Welcome Home Heroes 1 cropped.jpg | зурагны_дэвсгэр_тайлбар = Уитни Хьюстон | төрсөн_огноо = {{birth date|1963|9|8|df=y}} | төрсөн_газар = [[АНУ]], [[Нью-Жерси]], [[Нью-Арк]] | жинхэнэ_нэр = | нас_барсан_огноо = {{death date and age|2012|11|2|1963|9|8|df=y}} | нас_барсан_газар = [[АНУ]], [[Калифорни]], [[Беверли Хиллз]] | үхлийн_шалтгаан = мансууруулах бодист хордсон | оршуулсан_газар = АНУ, Нью-Жерси, Уестфильд, [[Фэйрвью оршуулга]] | Мэргэжил = дуучин, жүжигчин, киноны продьюсер, дуу бичлэгийн продьюсер, загвар өмсөгч | нөхөр = [[Бобби Браун]] | хүүхэд = [[Бобби Кристина Браун]] | эцэг_эх = Жон Рассель Хьюстон, том = [[Сисси Хьюстон]] | вэбсайт = {{URL|whitneyhouston.com}}}} '''Уитни Элизабет Хьюстон''' ({{lang-en|Whitney Elizabeth Houston }}, 1963 оны Наймдугаар сарын 9 &nbsp;– 2012 оны Хоёрдугаар сарын 11) Америкийн дуучин, жүжигчин, загвар өмсөгч, продьюсер. Түүнийг [[Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтын ном]]д Бүх цаг үеийн түүхэн дэх хамгийн их шагнал хүртсэн эмэгтэй уран бүтээлч гэсэн төрөлд 2009 онд бүртгэжээ. Хьюстон поп урлагийн түүхэнд хамгийн их ашиг олсон уран бүтээлчийн нэг бөгөөд замналынхаа туршид нийт 170 сая цомгоо дэлхийн зах зээлд борлуулсан юм. Тэрээр студийн 6 цомог, Зул сарын баярын нэг цомог, киноны сайундтрак бүхий гурван цомог худалдаанд гаргаж, тэдгээр нь очир эрдэнэ, мульти-платинум, платинум, алтан цомгийн гэрчилгээг хүртэж байжээ. Хьюстоны дуулсан "[[How Will I Know]]" дууны клип MTV сувгаар цацагдсанаас хойш олон орны хөгжмийн жагсаалтад тэргүүн эгнээнд бичигдэж, улмаар олон хар арьст эмэгтэй уран бүтээлчдийг араасаа дагуулсан юм. Биллбордын шилдэг 100 дууны жагсаалтад долоон удаа тэргүүн байранд бичигдсэн. Биллборд сэтгүүлийн оны хамгийн сүүлийн жагсаалтанд шилдэг цомгийн төрөлд хоёр удаа тэргүүн эгнээнд бичигдсэн анхны эмэгтэй. 1985 түүний гаргасан хамгийн анхны цомог болох ''[[Whitney Houston (album)|Whitney Houston]]'' цомог нь хөгжмийн урлагийн түүхэнд хамгийн их борлогдсон дебют цомог болон мөнхөрсөн юм. Алдарт ''[[Rolling Stone]]'' сэтгүүл түүний анхны цомгийг бүх цаг үеийн 500 шилдэг цомгийн жагсаалтад 254-рт эрэмбэлсэн байна. Харин түүний хоёр дахь цомог болох ''[[Whitney]]'' нь Биллбордын шилдэг 200 цомгийн жагсаалтын тэргүүн эгнээнд бичигдэж байсан юм. 1992 онд дэлгэцнээ амилсан [[Бие хамгаалагч]] кино бол гол дүрд тоглосон түүний анхны кино юм. Тус киноны албан ёсны дуу гэгдэх "[[I Will Always Love You (Whitney Houston version)|I Will Always Love You]]" буюу "Чамайг үргэлжид хайрлана" дуу нь маш их борлуулалт ашиг олж чадсан, тус дуу багтсан цомог нь 1994 оны Гремммигийн наадмын жилийн шилдэг цомог төрөлд ялалт байгуулсан билээ. ''[[Бие хамгаалагч]]'' киноны дуунаас бүтсэн цомгийг анх удаагаа [[Nielsen SoundScan]] систем ашиглан бүтээсэн юм. Тус цомог бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг 500 цомгийн жагсаалтанд 4-рт эрэмбэлэгдсэн юм. Түүнийг нэр алдарт хүргэсэн ''Бие хамгаалагч'' киноны дараа 1995 онд [[Амьсгаа даран хүлээнэ]], 1996 онд [[Номлогчийн эхнэр]] зэрэг киноны гол дүрийг бүтээсэн байна. Тус киноны албан ёсны дуунууд багтсан цомог нь бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай шашны агуулга бүхий цомог болон мөнхөрсөн билээ. 2012 оны Хоёрдугаар сарын 11-ны өдөр Уитни Хьюстоны цогцос [[Беверли Хиллс]] дэх [[Беверли Хиллс Хилтон]] зочид буудлын зочны өрөөнөөс олдсон. Хэргийн мөрдөгчид түүнийг хар тамхи хэтрүүлэн хэрэглэсний улмаас ваннандаа живж нас барсан гэж тогтоосон бөгөөд зүрх нь ачааллаа дийлээгүй гэж оношложээ. Түүний нас барсан тухай мэдээлэл хормын дотор дэлхийн өнцөг булан бүрт хүрч, 2012 оны Греммийн хөгжмийн наадмыг зохион байгуулах хороо тус наадмыг Уитни Хьюстоны гэгээн дурсгалд зориулахаар болсон юм. ==Амьдрал, замнал== ===1963-1984: Хүүхэд нас, Замналын эхэн үе=== Ирээдүйд алдартай дуучин болох ерөөлтэй Уитни Хьюстон 1963 оны наймдугаар сарын 9-ны өдөр [[Нью-Жерси]] мужийн [[Ньюарк]] хотноо дундажаас дээд давхаргын гэр бүлд төржээ. Түүний аав болох бага Жон Рассел Хьюстон армийн алба хаагч байсан бөгөөд хожим нь энтертеймэнт продьюсер болсон юм. Харин түүний ээжийг [[Эмили ''Сисси'' Хьюстон]] гэдэг оршин суугаа мужийнхаа хамгийн алдартай сүмийн дууч байсан юм. Түүний ээж одоо ч амьд сэрүүн, уран бүтээлээ туурвисаар байна. Хьюстоны том ах нь мөн адил дуучин, харин түүний удаах ах нь сагсанбөмбөгийн тамирчин Гари Гарланд юм. Одоо тэрээр замналаа нэгэнт өндөрлүүлжээ. Хэдийгээр түүний эцэг, эх нь хоёулаа Африк Америк гаралтай ч уугуул америкчууд болон Голланд удмын цустай ажээ. Хьюстоны загалмайлсан ээж нь АНУ-ын алдарт уран бүтээлч [[Арета Франклин]]-ий үеэл бөгөөд 8-9 настай байхад нь Аретагийн дуу бичлэгийн студид анх дагуулан орж байсан гэдэг. 1967 онд Ньюарк хотод томоохон бослого хөдөлгөөн гарсаны улмаас гэр бүл нь өөр хот руу нүүхээс аргагүйд хүрч Нью-Жерси мужийн [[Зүүн Оранж]] дүүрэгт шилжин суурьшжээ. Тэр үед алдарт дуучин маань 4-хөн настай байлаа. Уитни Хьюстон 11 нас хүрэх жилээ өсч төрсөн Ньюарк хотынхоо New Hope Baptist сүмийн багачуудын найрал дууг гоцлох болж, улмаар төгөлдөр хуур ч тоглож сурчээ. Тус сүмийн баримт бичигт тэмдэглэснээр тэрээр "Guide Me, O Thou Great Jehovah" дууг анх удаа гоцлосон байна. Хьюстон бага ангиа Гэгээн Доминикийн академид өнгөрүүлсэн бол ахлах сургуулиа Нью-Жерси мужийн [[Колдуэлл]]-ийн охидын Католик сургуульд өнгөрүүлжээ. Энэ сургуульд суралцаж байхдаа тэрээр сайн найзаа олсон бөгөөд түүнийг Робин Кроуфорд гэдэг байлаа. Хьюстон түүнийг бага эгч гэж дуудах дуртай байсан гэдэг. Сургуульд байхад нь Хьюстоны ээж дуулах урлагт дурлуулж, улмаар дуучны уран чадварыг нэмэгдүүлэхэд шаардлагатай болгоныг зааж, сургаж байжээ. Тухайн үеийн алдартай уран бүтээлчид гэгдэх [[Чака Хан]], [[Глейдис Найт]], [[Роберта Флак]] нарын дуу, дуулах ур чадвар ирээдүйн алдарт дуучинд үлгэр дуурайл болж байсан гэдэг. Түүний өсвөр нас бусад хүүхдийнхээс огт өөрөөр өрнөж байлаа. Католик сүмийн дэгийг зөрчиж тэрээр ээжтэйгээ хамт шөнийн клубуудэд дуулдаг байжээ. 1977 онд Хьюстон 14 настай байхдаа орон нутгийн шилдэг хамтлаг гэгдэх Майкл Загерын хамтлагтай тоглолтонд оролцож, тайзны арын дуучдын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан бол дараа жил нь буюу 1978 онд өөрийн шүтээн Чака Ханын хит сингл "I'm Every Woman" дууны хоолойг хийж мөрөөдөлөө бага зэрэг биелүүлсэн юм. Хожим нь тэрээр энэ дуугаа алдарт "Бие Хамгаалагч" киноны дуунаас бүрдсэн тусгай цомогт багтаасан билээ. 1980-аад оны эхээр [[Карнеги Холл]]-д ээжтэйгээ хамт дуулж байхад нь нэгэн алдартай гэрэл зурагчин харсанаар загвар өмсөх гараа нь тавигджээ. Тэрээр тухайн үеийн өсвөр настнуудын хамгийн алдартай сэтгүүл гэгдэх [[Seventeen]] сэтгүүлийн нүүр хуудсанд тавигдаж байсан түүхтэй. Өсвөр насны өхөөрдөм охиныг бусад нэр алдартай сэтгүүлүүд ч зүгээр өнгөрөөсөнгүй. Алдарт [[Glamour]], [[Cosmopolitan]] сэтгүүлд ч хэд, хэд гараад амжжээ. Түүнээс гадна телевизийн хэд, хэдэн сурталчилгаанд ч тоглосон байна. Загварын олон агентлагууд түүний сонирхож, загварын тайзнаа гарах дараагийн том од гэж дүгнэж байлаа. Тэдний дүгнэж байсанд Хьюстон дуртай байсан ч дуулах, дуучин болох хүсэл мөрөөдлийг нь унтрааж чадаагүй юм. Тухайн цаг үедээ алдартай хамтлаг дуучдын аялан тоглолтонд хамт явах дуучид сонгон шалгаруулах нэгэн төсөлд Хью Лопер хэмээх дуучны "memories" буюу "Дурсамж" дууг өөрийн хувилбараар дуулсан нь Роберт Кристгау гэх алдартай продьюсерийн анхаарлыг татжээ. Улмаар 1983 онд алдартай уран бүтээлч Пол Жабаратай нэгэн цомогт хамтран ажиллахаар болж Колумбиа Студид өнжих болжээ. Хьюстон 1980-аад оны эхээр хэд, хэдэн дуу бичлэгийн студийн удирдлагуудыг таних болж нөгөөдүүл нь ч дуулуулах сонирхолтой байсан боловч ээж нь түүнийг сургуулиа төгсч, боловсрол эзэмших ёстой гэж үзэн гэрээ байгуулаагүй байна. Гэсэн хэдий ч тэрээр дуулахаа зогсоохгүйгээр үл барам ээжийнхээ эсэргүүцлийг сөрөн байж шөнийн клубуудэд дуулахад нь хамт явж, хамтдаа ч дуулдаг байжээ. Энэ мэтчилэн дуулж явахад нь Нью-Йорк хотын нэгэн клубт [[Ариста]] дуу бичлэгийн студийн тэргүүн Клайв Девис харж биширсэн гэдэг. Девис түүний авьяасыг зүгээр л шөнийн клубт өндөрлөхийг үл тэвчиж улмаар [[Мерв Гриффинийн Шоу]]-нд оролцуулан, шууд нэвтрүүлгийн үеэр дуулах боломжийг олгосон байна. Төд удалгүй Ариста студи түүнтэй гэрээ байгуулсан боловч бие даасан цомогон дээр ажиллаж чадахгүй л байлаа. Хэдийгээр Девис түүний цомгийг гаргахыг хүсч байсан ч бусад продюсерүүд хэний ч мэдэхгүй дуучинг амжилт олно гэдэгт итгэхгүй байсан юм. Девисээс бусад продюсерүүд Хьюстоныг хэн нэгэн алдартай уран бүтээлчтэй хамтран уран бүтээл хийх ёстой гэж үзэж байжээ. Удалгүй продьюсерүүд Тедди Пендэрграсстай холбогдон түүний "Хайрын хэлэмж" цомогт нь багтсан [[Hold Me]] дууг нь хамтран дуулсан юм. 1984 онд залуухан Хьюстон уран бүтээлийн амжилтын үр шимийг анхлан амсч, түүний хамтран дуулсан дуу Биллбордын шилдэг R&B дууны жагсаалтын 5-рт эрэмбэлэгдсэн байна. ===1985-1986: Бахдам авьяас танигдаж эхлэв=== Хөгжмийн салбарын нэр хүнд бүхий [[Майкл Массер]], [[Жермейн Жаксон]], [[Нарада Майкл Уолтэн]] нарыг багтаа оруулсан Уитни Хьюстон 1985 оны 2-р сард өөрийн анхны цомгоо [[Уитни Хьюстон]] нэртэйгээр худалдаанд гаргажээ. Түүний эхний цомог олон алдартай хэвлэлүүдийн анхаарлыг татсан юм. Тухайлбал, алдарт Роллинг Стоне сэтгүүл "Энэ жил сонссон хамгийн бахдам шинэ дуу хоолой байлаа" гэж дүгнэсэн бол Нью-Йорк Таймс сонин "Хоолойны цар хүрээ, бахдам авьяасаараа тэрээр нэгэн хэвийн хөгжмийн ертөнцийг доргиочихлоо" гэж дүгнэж байжээ. Ариста дуу бичлэгийн студи түүний анхны цомгийг АНУ-д өөр дуутайгаар, Европын орнуудад өөр дуутайгаар, Их Британид өөр дуутайгаар гаргасан нь маркетингийн бас нэгэн онцлох алхам байсан юм. Европын орнуудад цомогтоо орсон [[All at Once]] дууг түрүүнд нь хүргэсэн нь Голландын хөгжмийн чартын мега хит болсон бол АНУ, Их Британид "Someone for Me" гэх хурдан хэмнэлтэй дуу нь хит болж байлаа. АНУ-д түүнийг сайн уран бүтээлч гэдгийг эхний цомогт нь багтсан "You Give Good Love" гэх баллад дуу нь батлан харуулж чадсан юм. Цомог АНУ-ын Биллбордын шилдэг цомгийн жагсаалтад 3-р байр, шилдэг R&B цомгийн жагсаалтад 1-рт, Европын томоохон жагсаалтуудад эхний 10 байрт эрэмбэлэгджээ. Эхний цомогоо үзэгчдэд их хэмжээгээр түгээхийн тулд Америкийн томоохон шөнийн клубуудээр сурталчилж, телевизийн шоунуудад ч оролцож байлаа. Цомгийн дараагийн дуу болох "Saving All My Love for You" дуу нь хөгжмийн зах зээлээр дэлхийд тэргүүлэгч [[Их Британи]], АНУ-ын жагсаалтын тэргүүн байрт зэрэг жагсч томоохон жагсаалтад тэргүүн байранд бичигдсэн анхны дуу нь болжээ. Цомгийг олонд таниулах ажлын хүрээнд америкийн нэр хүнд бүхий дуучин гэгдэх Жеззи Осборнын аялан тоглолтыг Уитни Хьюстон нээдэг байлаа. Сурталчилгаатай байсан ч эсвэл сурталчилаагүй байсан ч энэ цомог түүнийг ямархан хэмжээний цартай хоолойтой, дуучин бэ гэдгийг дэлхий нийтэд таниулж чадсан юм. АНУ-ын хөгжмийн жагсаалтанд "How Will I Know" дуу нь тэргүүлснээр түүний гурав дахь дуу нь нутагтаа тэргүүлсэн тохиолдол болсон билээ. Түүний эхний цомог АНУ болон далайн чанадад түүний нэрийг цуурайтуулж, [[MTV]] хөгжмийн сувгийн хамгийн эрэлттэй хар арьст эмэгтэй дуучин болгосон юм. 1986 онд түүний эхний цомог Биллбордын шилдэг цомгийн жагсаалтыг 14 долоо хоног тасралтгүй тэргүүлж, бас нэгэн шинэ амжилт тогтоов. Түүний дебют цомгийн хамгийн сүүлийн дуу болох "Greatest Love of All" хөгжмийн жагсаалтын бүх л төрлөөр шинэ амжилт тогтоон, жилийн эцсийн шилдэг дууны жагсаалтанд тэргүүлснээр энэ алдарыг хүртсэн анхны эмэгтэй уран бүтээлч болгосон билээ. Мөн түүнчлэн энэ дуу нь сүүлийн 50 жилийн хамгийн шилдэг 500 дууны жагсаалтанд бүртгэгдсэн юм. Тэрээр анхны дэлхийг тойрсон аялан тоглолтоо энэ дуугаараа нэрлэсэн нь ийм учиртай ч байж болох билээ. Дэлхийн хөгжмийн түүхэнд анхны цомог олон сая хувиар борлогдох нь цөөн. Тэгвэл Нью-Аркаас гаралтай энэ бүсгүйн анхны цомог дэлхий даяар 25 сая хувь борлогдсон юм. 1986 оны [[Греммийн хөгжмийн наадам]]-д тэрээр жилийн шилдэг цомог, жилийн шилдэг поп дуу, шилдэг шинэ уран бүтээлч гэсэн 3 төрөлд нэр дэвшиж, бүгдийг нь авч чадсан билээ. Мөн түүнчлэн Греммийн наадмын шууд дамжуулалтын үеэр "Saving All My Love for You" дуугаа дуулсан үзүүлбэрийг телевизийн салбарын шилдгийг шалгаруулдаг [[Эммигийн наадам]] шилдэг телевизийн хувийн үзүүлбэр гэсэн төрөлд шалгаруулсан юм. Түүний эхний цомгийн шагнал үүгээр дуусахгүй. [[Америкийн хөгжмийн наадам]], [[MTV Видьео наадам]] тус бүрээс 7 шагнал хүртсэн билээ. Алдарт Роллинг Стоне сэтгүүл түүний анхны цомгийг бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомогт багтаасан бол Рок'н Роллийн алдарын танхим түүний цомгийг мөнхлөх шийдвэрийг гаргаж байлаа. АНУ-ын [[USA Today]] сонин сүүлийн 25 жилийн түүхэн дэх хөгжмийн ертөнцийн 25 үйл явдалд түүний анхны цомог худалдаанд гарсаныг онцгойлон шалгаруулж, түүний алдарыг улам мандуулсан юм. Түүний энэхүү аугаа замнал араасаа [[Жанет Жаксон]], [[Анита Бейкр]] нарын олон алдартанг дагуулж, хаалгыг нь онгойлгож өгсөн билээ. ===1987-1991: Тэр бол Уитни=== 1987 оны Зургаадугаар сард хүсч хүлээсэн хоёр дахь цомог нь ''[[Уитни (album)|Уитни]]'' нэртэйгээр худалдаанд гарав. Энэ цомогт түүний хуучин хамтрагчид болох Массер, Кашиф, Уолден нараас гадна [[Желлибийн Бенитез|Желлибин Бенитез]] ажиллажээ. Олонх урлаг судлаач, шүүмжлэгч нар түүний хоёр дахь цомгийг эхний цомогтой адилхан болсон гэж дүгнэдэг. Тухайлбал алдарт ''[[Роллинг Стоне]]'' сэтгүүл "Хэдийгээр түүнд халгиж, цалгисан их авьяас бий ч түүнийгээ энэ удаад урьдынхаа дөвийлгөж чадсангүй" гэж бичиж байсан удаатай. Гэсэн хэдий ч энэ цомог борлуулалтаараа муугүй амжилт гаргаж, багагүй хэмжээний ашиг орлого цуглуулж чадсан билээ. Тус цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо АНУ-ын хөгжмийн алдарт Биллборд сэтгүүл эрхлэн гаргадаг шилдэг 200 цомгийн жагаалтад тэргүүн байрыг эзлэсэн юм. Ингэснээр тэрээр тус хөгжмийн жагсаалтад шинээр худалдаанд гаргасан цомог нь эхний долоо хоногтоо жагсаалтыг тэргүүлж чадсан анхны эмэгтэй уран бүтээлч болгосон билээ. Их Британид ч мөн адил түүний хоёр дахь цомог борлуулалтаараа тэргүүлж байлаа. Тус цомгийн хоёр дахь сингл болох "Би хэн нэгэнтэй бүжиглэмээр байна" дуу нь төрөлх АНУ-д ч төдийгүй Их Британи, Герман, Австрали зэрэг дэлхийн өндөр хөгжилтэй олон орнуудад шуугиан тарьж, хит дуу болсон юм. Үүгээр ч зогсохгүй тус цомогт багтсан "Бидэнд юу ч үгүй", "Уярам", "Миний зүрх сэтгэл эвдэрсэн байна" дуунууд Биллборд сэтгүүлийн шилдэг 100 дууны жагсаалтыг 7 долоо хоног дараалан тэргүүлж, алдарт [[The Beatles]], [[Bee Gees]] хамтлагын 6 долоо хоног нэг цомгийн дуу нь дараалан тэргүүлсэн гэх амжилтыг эвдэж чадсан байна. Зөвхөн нэг цомогт орсон дөрвөн дуу нь жагсаалтыг тэргүүлсэн цорын ганц эмэгтэй дуучин бол Уитни Хьюстон юм. Энэхүү цомрог нь Платинум цомгийн өргөмжлөлийг 9 удаа хүртэж, зөвхөн АНУ-ын зах зээлд 9 сая хувь борлогдсон бол дэлхий дахинаа нийт 20 сая хувь борлогдсон билээ. 1988 оны [[Греммигийн 30 дахь удаагийн ёслол]]-д Хьюстон 3 төрөлд нэр дэвшиж "Би хэн нэгэнтэй бүжиглэмээр байна" дуугаараа "Шилдэг эмэгтэй дуучин" төрөлд ялалт байгуулсан юм. Мөн түүнчлэн Америкийн хөгжмийн наадам, Сөүл Трейн Мюзик наадмын шагналыг ч авсан байна. Түүний хоёр дахь цомог дэлхий даяар шуугиан тарьж, борлуулалтын бахдам амжилт гаргаж байх тэр цаг үед алдарт дуучин маань дэлхийг тойрох аялан тоглолтоо ч үргэлжлүүлж байлаа. Түүний шинэ цомог итгэмээргүй амжилт дагуулж байх хооронд тэрээр дэлхийг тойрсон аялан тоглолтоо аль хэдийнэ эхлүүлэхээр төлөвлөсөн байсан юм. Бүтэн жилийн туршид үргэлжилсэн түүний энэхүү аялан тоглолт хөгжмийн урлагийн түүхэнд хамгийн их ашиг олсон тоглолтоор гарцаагүй нэрлэгддэг билээ. Түүний энэхүү тоглолт дэлхийн 60 гаруй орноос нийт 212 сая ам.долларыг цуглуулж чадсан юм. 1988 онд алдарт [[Форбс (сэтгүүл)|Форбс]] сэтгүүл түүнийг хамгийн өндөр орлоготой алдартнуудын гуравдугаар байранд жагсаажээ. Түүний урд хөгжмийн ертөнцийн домог [[Фредди Меркюри]], телевизийн цувралын од [[Билл Косби]] нар л жагсч байсан билээ. Өмнөд Африкад арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл буюу апартейд хүчтэй өрнөж, дэлхий даяараа уг үзлийг зэмлэн буруушааж эхлэхэд алдарт дуучин маань апартейдийн эсрэг дуу хоолойгоо өргөж, [[Нелсон Мандела]]-г дэмжиж байгаа гэдгээ олон нийтэд зарлаж байлаа. 1988 оны Зургаадугаар сарын 11-ны өдөр Европ аялан тоглолтоо Их Британийн нийслэл Лондон хотноо үргэлжлүүлж байхдаа тэрээр уг үзэл бодлоо нээлттэй илэрхийлж байсан юм. Тухайн үед алдарт [[Уэмбли]] цэнгэлдэх хүрээлэнд тоглож байхдаа Нелсон Манделагийн 70 насны төрсөн өдрийг тэмдэглэж, шүтэн бишрэгчдийнхээ хамтаар түүнд хүндэтгэл үзүүлсэн билээ. Уитни Хьюстон уг тоглолтынхоо үеэр олсон 1 сая долларыг апартейдийн эсрэг дэлхийн хөдөлгөөнд хандивласан юм. Алдар нэр, ашиг орлого нь өсч байсан тэрээр олсон мөнгөө нийгмийн сайн сайханд зориулдаг байлаа. Тухайн үедээ "Хар арьст хүүхдүүдийн коллежийн сан"-д 4-5 сая ам.доллар хандивласан гэсэн мэдээ бий. Өмнөд Солонгосын Сөүл хотноо 1988 онд зохиогдсон зуны олимпын 24-р наадмыг АНУ-ын алдарт [[NBC]] телевиз шууд дамжуулахаар болж, шууд дамжуулалтын нээлтийг Уитни Хьюстон дуучны "Нэг л хором" дуугаар хийж байсан юм. Түүний энэхүү уран бүтээл зөвхөн Европ, Америк даяар төдийгүй Ази тивийн улсуудад амжилт дагуулсан билээ. 1989 онд алдарт дуучин маань дэлхий даяар туйлийн хүнд хэцүү амьдралд аж төрж байгаа хүүхдүүдэд туслах, боловсролыг нь дэмжих зорилгоор Хүүхдийн төлөөх Хьюстоны санг байгуулж байгаагаа албан ёсоор зарласан юм. Олсон орлого, гаргасан амжилтаараа эхний хоёр цомгоороо л дэлхийд танигдсан тэрээр буяны үйлсэд оролцож, энэхүү үйлсдээ алдарт [[Майкл Жексон]]-ыг ч нэгтгэж чадсан юм. 1990 оны 11-р сард ихээхэн амжилт дагуулсан цомгоо гаргаснаас хойш 3 жилийн дараа түүний бие даасан гурав дахь цомог нь "Би өнөө орой чинийх" нэртэйгээр худалдаанд гарлаа. Түүний энэхүү цомогт хөгжмийн ертөнцийн бренд гэгдэх [[Л.А.Рийд]], [[Стиви Уондер]], [[Лютер Вандросс]] нар хамтран ажилласан байна. Хьюстоны гаргасан дуунууд хит болдогын жамаар түүний шинэ цомгийн 6 дуу Биллбордийн шилдэг 100 дууны жагсаалтад эхний 10-т бичигдсэн юм. Эдгээрээс "Би өнөө орой чинийх", "Бүх эрчүүд надад хэрэгтэй" зэрэг хоёр дуу тус жагсаалтыг тэргүүлсэн юм. Түүний бие даасан гурав дахь цомог дэлхий дахинаа нийт 12 сая хувь борлогдсон билээ. 1990 онд АНУ-ын ерөнхийлөгч Х.В.Буш "Залуу манлайлал"-ын хөтөлбөр боловсруулж Цагаан ордоны Дугуй танхимд бага хурал зохион байгуулахдаа Уитни Хьюстонг зочноор тусгайлан урьсан юм. Тус бага хурлын дараа Хьюстон ерөнхийлөгчтэй бүтэн 90 минутын туршид хүүхэд, залуусын эрх, ажиллах орчин нөхцөлийн талаар зөвлөлдсөн гэдэг. [[File:Whitney Houston Welcome Heroes 7 cropped.JPEG|left|thumb|upright|1991 онд Виржиниа мужид болсон "Баатруудаа тавтай морил" концертын үеэр]] 1991 оны Нэгдүгээр сарын 27-ны өдөр Америкийн хөлбөмбөгийн лигийн аварга шалгаруулах Супер боулын төлөөх 25 дахь шигшээ тоглолтын нээлтэнд Уитни Хьюстон АНУ-ын төрийн дуулал дуулсан нь хэвлэл, мэдээллээр нэг шуугиан тарьж орхив. Түүнийг олонх сэтгүүлчид ам барьсан гэж шүүмжилж байлаа. Хожим нь түүний хэвлэлийн төлөөлөгч "Хьюстон тайзан дээр гарахад зохион байгуулагчдын зүгээс бидэнд техникийн асуудал байгаа гэж мэдэгдсэн. Тийм учраас хуран чуулсан үзэгчдээ хүндэлж ийм шийдэл гаргахаас өөр арга байгаагүй" гэсэн нь олон нийтийн зүгээс хүчтэй шүүмжлэл дагуулав. Ингэснээр түүний дуулсан төрийн дуулал олон нийтэд хүрч АНУ-ын хөгжмийн жагсаалтын эхний 20-т бичигдсэн нь АНУ-ын төрийн дуулал 1968 онд хөгжмийн жагсаалтанд бичигдэж байснаас хойшхи анхны тохиолдол байсан юм. Хэдийгээр ам барьсан гэх шуугиан олон нийтэд тархсан ч Америкийн хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах Супер Боулийн тэмцээний үеэр дуулсан хамгийн гайхалтай 25 үзүүлбэрийн нэгт түүний энэ хувилбар бичигдсэн байдаг юм. Олонх урлаг судлаач, шүүмжлэгч нар АНУ-ын төрийн дуулалын хамгийн гайхалтай хувилбарыг Хьюстон дуулсан гэдэгтэй маргадаггүй билээ. Алдарт дуучны ам барьсан тухай шуугиан АНУ даяар тархаж байх үед далайн чанадад Персийн булангийн дайн ид өрнөж байлаа. Тус дайнд оролцсон АНУ-ын дайчид эх орондоо ирэх өдрийг тохиолдуулан Виржиниа мужийн Норфолк дахь Тэнгисийн цэргийн баазад Уитни Хьюстон ашгийн бус ямар ч тасалбаргүй "Баатруудаа тавтай морил" концертыг зохион байгуулсан нь хэвлэлээр дэгдээд байсан шуугианыг ор үндэсгүй алга болгосон юм. Түүний тоглолтыг алдарт [[HBO]] суваг телевизээр цацсан нь тус сувгийн түүхэн дэх хамгийн олон хүн үзсэн контент болсон билээ. ===1992-1994: Гэр бүлээ зохиов, ''Бие хамгаалагч'' хүртээл болов=== 1980-аад онд алдарт дуучин маань Америкийн үндэсний хөлбөмбөгийн од Рэндалл Каннингэм болон жүжигчин [[Эдди Мөрфи]] нартай болзож байлаа. Гэвч эд нартай гэр бүлийн харьцаа зохиогоогүй бөгөөд 1989 оны Сөүл Трейн хөгжмийн наадмын үеэр R&B дуучин Бобби Браунтай танилцаж, улмаар гэр бүл болсон билээ. Тэд гурван жил үерхэж, улмаар 1992 оны Долоодугаар сарын 18-ны өдөр хуримаа хийсэн юм. Хуримаа хийснээсээ хойш жил хүрэхгүй хугацааны дараа 1993 оны гуравдугаар сарын 4-ний өдөр хосууд маань охинтой болж, улмаар Кристина Браун гэх нэр хайрлажээ. Хосууд өөр хүүхэд төрүүлээгүй юм. Түүний нөхөр Бобби Браун нь хэрэг төвөгт орооцолдож, ихэнх хугацаагаа торны цаана өнгөрөөж байлаа. Алдарт дуучин маань зөвхөн дуу дуулаад зогсохгүй жүжиглэх урлагт татагдаж байсан юм. Тухайн үедээ найруулагч Спайк Лийтэй клипний зураг авалтын үеэр танилцаж, Спайк Ли түүнийг алдарт жүжигчин [[Роберт де Ниро]]-той танилцуулсан байна. Түүний кинонд тоглох мөрөөдөл 1992 онд биелсэн юм. Тухайн жилдээ нэр алдар нь мандаж эхлээд байсан жүжигчин [[Кевин Костнер]]-той хамт [[Бие хамгаалагч]] кинонд тоглож, үзэгчдийн хүртээл болгосон билээ. Хэдийгээр энэ кино АНУ төдийгүй олон улсад итгэмээргүй хэмжээний ашиг олж чадсан ч шүүмжлэгчид, урлаг судлаачдын хараалыг барж байлаа. Тухайн үед [[Вашингтон Пост]] сонинд "Хьюстон дуулж чаддаг, түүнийгээ ч нотолсон. Гэвч кинонд тоглох нь түүний хувьд маш илүүц хэрэг. Энэ киног Кевин Костнер л аваад гарчихлаа" гэж бичиж байсан удаатай. Тухайн жилийнхээ хамгийн муу киног шалгаруулдаг [[Алтан Бөөрөлзгөнө]] наадамд Хьюстон хамгийн муу эмэгтэй жүжигчин төрөлд нэр дэвшсэн нь олон шүүмжлэлийн илэрхийлэл болсон билээ. Олон шүүмжлэл өрнөж байсан ч тухайн үед "Бие хамгаалагч" киноны тасалбар өсч байсан гэдэг. "Бие хамгаалагч" кино олон улсаас нийт 410 сая ам.доллар олсон юм. Киноны хувьд шүүмжлэгчид муулахын дээдээр муулж байсан ч киноны дуутай хэн ч маргаж чадаагүй билээ. Уитни Хьюстон "Бие Хамгаалагч" кинондоо зориулж 6 дуу гаргасан бөгөөд тус дуунуудыг багтаасан "Бие Хамгаалагч" нэртэй дууны цомог гаргасан юм. Энэ нь уран сайхны киноны дууг багтаасан хамгийн их амжилт дагуулсан цомгийн нэг болсон билээ. Тухайн үедээ алдарт Роллин Стоне сэтгүүлд "Хөгжмийн хувьд маш амттай, хамгийн гол нь одоогийн нэгэн хэвийн хөгжимд чамин шигтгээ болж чаджээ" гэж дүгнэж байсан удаатай. Дээрх дуунуудаас [[Чамайг Үргэлжид Хайрлана]] дуу нь смаш хит болж чадсан юм. 1974 онд алдарт дуучин [[Долли Партон]]-ы гаргаж байсан дууг өөрийнхөөрөө шинэчилж дуулсан нь жинхэнэ хувилбараасаа илүү болж чадсан байна. Биллбордын шилдэг 100 дууны жагсаалтыг тус дуу 14 долоо хоног, R&B дууны жагсаалтыг 11 долоо хоног тэргүүлж бас нэгэн амжилтыг эвдэж байлаа. АНУ-ын хөгжмийн урлагийн түүхэнд эмэгтэй дуучин түүн шиг зөвхөн нэг дуугаа 22 сая хувь борлуулж байгаагүй юм. Тус цомог дэлхий даяар нийт 44 сая хувь борлогдсон нь жилийнхээ хамгийн өндөр борлуулалттай цомог болсон юм. 1994 оны Греммигийн наадам чухамдаа түүнийх болсон гэхэд хилсдэхгүй. Жилийн шилдэг дуу, шилдэг цомог гэсэн гол таван шагналын хоёр нь түүнийх болсон төдийгүй, Биллборд хөгжмийн наадмаас 11, Сөүл Трейн хөгжмийн наадмаас 3, Дэлхийн хөгжмийн наадмаас 5, Брит Мюзик наадмын зэрэг олон арван шагнал түүнийх болсон юм. Мөн түүнчлэн "Бие Хамгаалагч" нэртэй дэлхийг тойрсон аялан тоглолт зохион байгуулсан нь ашиг орлогын хувьд чамгүй амжилт дагуулжээ. 1994 оны 10-р сард итгэмээргүй амжилттай байсан түүнийг Цагаан ордоноос хүндэтгэлийн зоогонд урьж, Өмнөд Африкийн ерөнхийлөгч Нелсон Манделатай уулзах боломжийг олгожээ. Тус уулзалтын дараа Өмнөд Африкийн ерөнхийлөгчийн урилгаар тус улсад 3 тоглолт зохион байгуулсан бөгөөд нийт 200 мянган хүн үзэж сонирхсон байдаг. ===1995-1997: Кино урлагийн он жилүүд=== 1995 онд түүний дараагийн дэлгэцийн бүтээл [[Манан арилахыг хүлээнэ]] нэртэйгээр дэлгэцнээ амилсан юм. Африк-Америк гаралтай дөрвөн эмэгтэйн харилцаа, нийгмээс ирж байгаа сорилт шалгуурын тухай харуулсан тус кино 81 сая ам.долларын ашиг олсон байдаг. Урлаг судлаач, кино шүүмжлэгчид түүний тоглолтыг "Бие Хамгаалагч"-аасаа дээрдсэн гэж үзсэн ч мэргэжлийн жүжигчдийн энд хүрч чадахгүй гэж дүгнэсээр байлаа. Уитни Хьюстон киноныхоо дуунуудыг багтаасан цомог хийхдээ тун гаргууд байлаа. Энэ удаагийн киноныхоо цомогт олон арван алдартай уран бүтээлчийг татан оролцуулж, продюсерээр нь "Babyface"-ыг сонгосон нь гарцаагүй зөв сонголтын нэг байсан юм. Түүний цомогт [[Арета Франклин]], [[Мэри Ж.Блайж]], Бренди, [[Тони Брекстон]], Петти ЛаБеллэ нар гар бие оролцжээ. Тус цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо 7 сая хувь борлогдсон нь бас нэг өвөрмөц амжилт байлаа. 1996 онд алдарт дуучин маань бас нэг кинонд гол дүрийг бүтээж амжив. Энэ удаад тэрээр [[Номлогчийн Эхнэр]] кинонд, орон нутгийн сүмийн пасторын эхнэрийн дүрээр үзэгчидтэй уулзжээ. Энэ киног 1948 онд дэлгэцнээ гарсан Санваартны эхнэр нэртэй киноноос сэдэвлэн, дахин дэлгэцнээ амилуулсан юм. Алдарт дуучин энэ удаад Холливудын өөр нэгэн од [[Дензел Вашингтон]]-той хамтран тоглосон байна. Энэ кинонд тоглосныхоо төлөө Уитни Хьюстон 10 сая ам.долларыг халаасласан нь тухайн жилийнхээ хамгийн их ашиг орлоготой хар арьст эмэгтэй жүжигчний нэг болгосон юм. Тус кино нийт 50 сая ам.долларын ашиг олжээ. Хьюстон энэ удаад киноныхоо нэрээр нэрлэсэн 6 дуу бүхий цомог гаргаж, Жиоржиа мужийн найралтай дуучидтай хамтран ажилласан юм. Дан сүмийн найрал дуу, гоцлол дуунаас бүрдэх тус цомгийн "Хоёр биендээ итгэнэ", "Алхам алхмаар" дуу нь хит болж, цомог бүхэлдээ 6 сая хувь борлогджээ. Мөн түүнчлэн хамгийн олон хувь борлогдсон сүмийн дүү бүхий цомгоор тус цомгийг нэрлэдэг билээ. 1997 онд Дебра Мартин Чейзтэй хамтран телевизийн мюзикл хийхээр болов. Тэд Рожерс Хаммерстейн нарын 1957 онд олны хүртээл болгосон "Үнсгэлжин" мюзиклийг дахин хийхээр болжээ. Тус мюзиклд Бренди, [[Вүүпи Голдберг]], Жейсон Александр, Бернадетт Питерс нартай хамтран тоглосон юм. ABC телевизээр цацагдсан уг мюзиклийг 60 сая хүн үзсэн нь тус телевизийн түүхэнд хамгийн их хүн үзсэн контент болон түүхэнд мөнхөрчээ. Тухайн жилдээ телевизийн урлагийн Эммигийн шагнал гардуулах ёслолоос 2 төрөлд ялалт байгуулсан юм. Хьюстон тус мюзиклд бүтээсэн дүрээрээ Оскарын наадмын шилдэг эмэгтэй жүжигчний шагналд анх удаа нэр дэвшсэн хэдий ч ялалт байгуулж чадаагүй билээ. Дараа жил нь тэрээр өөрийн шүтээн болох Арета Франклин, [[Дайана Росс]], Дион Уорвик нартай хамтран HBO телевизийн сувгаар гурван цуврал тоглолт зохион байгуулж, тус тоглолтоос олсон орлогын тодорхой хувь болох 300 мянган ам.долларыг АНУ-ын хүүхдийг ивээх санд хандивлажээ. === 1998-2000: Хөгжмийн урлаг түүнийг санажээ === 1990-ээд оны дундаас эхлэн кино урлагт хүч үзсэн алдарт дуучин маань найман жилийн дараа цомгийн ажилдаа орлоо. Тэрээр 1998 оны 11-р сард "My Love is Your Love" (Миний хайр бол чамайг хайрласан хайр) цомогоо худалдаанд гаргалаа. Мэдээж хэрэг түүний энэ цомогт өмнөх алдартай хит дуунуудыг санагдуулам, олон уянгалаг дуунууд багтсан байлаа. Худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо алдарт Биллбордын шилдэг 200 цомгын жагсаалтын 13-рт бичигджээ. Түүний энэ цомог регги, торч, хип хоп, урбан денс зэрэг хөгжмийн төрөл бүрийн урсгал чиглэлийг багтаасан хөгжимлөг цомог болсон юм. 1998 оны сүүл 2000-аад оны эхэнд түүний энэ цомгийн дуунууд дэлхийн хит болж байлаа. Тухайлбал алдарт дуучин Мерайа Керитэй хамтран дуулсан "When You Believe" дуу нь Их Британийн хөгжмийн жагсаалтын дөрөвдүгээрт, Биллбордын жагсаалтын 15-рт бичигдсэн байдаг. Энэ дууг "Египетийн хунтайж" киноны албан ёсны дуу болгон ашигласан бөгөөд тус оныхоо "Киноны шилдэг дуу" төрөлд Оскарын наадамд ялалт байгуулсан юм. Үүнээс гадна тухайн үедээ нэр хүнд нь ид мандаад байсан Фейт Иванс, Келли Прайс нартай хамтран дуулсан "Heartbreak Hotel" дуу нь Биллбордын жагсаалтын хоёрдугаарт, Их Британийн хөгжмийн жагсаалтын 25-рт жагсаж 1999 оны МТВ хөгжмийн наадмын "Шилдэг R&B клип" төрөлд ялалт байгуулсан байдаг. Энэ цомогт орсон "It's not Right but It's Okay" дуу нь түүнд Греммийн хөгжмийн наадмын шилдэг эмэгтэй R&B дуучин гэх шагналыг авирсан юм. Энэхүү дуу нь дангаараа 3 сая хувь борлогджээ. Олон хит дуутай энэ цомог зөвхөн АНУ-д 4 сая хувь борлогдож платинум цомгыг 4 удаа хүртсэн бол дэлхий дахинаа 11 сая хувь борлогдсон юм. Хөгжмийн урлагийн томоохон сэтгүүлүүд түүнийг хэлэхийн дээдээр магтаж байлаа. Тухайлбал Роллинг Стонес сэтгүүлд "Түүний хоолойн цар хүрээ зүйрлэшгүй юм" гэж байсан бол Виллаж Войс сэтгүүлд "Уитнигийн хоолой бусад дуучидтай харьцуулашгүй юм" гэж магтаж байсан юм. Тэрээр урьд жилүүдэд шинэ цомгийнхоо нэрээр аялан тоглолт зохион байгуулдаг байсан. Тэгвэл энэ удаад ч тэрээр уламжлалаа дагаж "My Love is Your Love" аялан тоглолтоо дэлхий даяар хийсэн юм. Мэдээж түүний аялан тоглолт тухайн жилийнхээ хамгийн их ашиг олсон тоглолтоор нэрлэгдсэн. 1999 оны 11-р сард шинэ зууны босгон дээр ирэхэд түүнийг Америкийн хөгжмийн зохиолчдын холбоо Зууны хамгийн их орлоготой R&B дуучин болгож, батламж гардуулсан билээ. 2000 оны Тавдугаар сар. Тэрээр "Whitney: Greatest Hits" цомгоо худалдаанд гаргав. Өнгөрсөн жилүүдэд хийсэн шилдэг уран бүтээлүүдээ багтаасан энэ цомог дабль буюу хосолмол байдлаар сонсогчдын гар дээр очсон юм. Энэ цомог АНУ-д тавдугаарт жагссан бол Их Британи тэргүүтэй 10 улсад тэргүүн эгнээнд жагсч түүнийг хөгжмийн урлагийн хатан хаан гэдгийг баталсан билээ. Хэдийгээр энэ цомог нь өмнөх уран бүтээлүүдийг багтаасан дурсамж хэлбэртэй боловч хэд, хэдэн шинэ дуу багтсан байдаг. Тухайлбал Энрике Иглесиастай хамтарсан "Could I Have This Kiss Forever", Жорж Майклтай хамтарсан "If I Told You That" дуунууд нь олны анхаарлыг татаж, жагсаалтын тэргүүн эгнээнд жагссан юм. Мэдээж түүний цомог хамгийн их хувь борлогдсон. Зөвхөн АНУ-д л гэхэд 3 сая хувь, дэлхий даяар 10 сая хувь борлогдсон гэх баримт бий. === 2000-2005: Зан чанарын өөрчлөлт-Амьдралын тэмцэл === Хьюстон анх гарч ирж байхдаа "сайн охины" дүртэй байсан. 1980-1990 хүртэл бүх хүн түүнийг "сайн охин" гэж харж байлаа. Гэтэл 1990-ээд оны сүүлээс эхлэн түүний зан чанар өөрчлөгдөж эхэллээ. Мэдээж хэрэг амьдрал мэдэхгүй охиноос үзэл бодол нь тогтсон, чамгүй орлоготой болсон тэрээр урьдынхаасаа илүүтэйгээр хэл аманд өртөх болжээ. Жин ихэд алдах болсон тэрээр ихэнх тоглолтуудаа ядаргаанаас болж хойшлуулж байлаа. Чухам энэ үеэс эхлэн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд түүнийг хар тамхинд донтсон талаар зогсоо зайгүй мэдээлж байсан юм. 2000 оны нэгдүгээр сарын 11-ны өдөр Хавай мужийн нисэх онгоцны буудалд түүний цүнхнээс савласан хар тамхи илрүүлж, баривчлав. Гэхдээ энэ хэргийг цааш нь газар авхуулалгүйгээр шаардсан торгуулийг төлөөд суллагдаж байжээ. Энэ хэргээс ердөө хоёр сарын дараа түүнийг "Рок'н Роллын алдарын танхим"-д мөнхлөв. Алдарын танхимд орсоныхоо дараа тоглолтынхоо үеэр өнгө алдсан нь олны анхаарлын төвд орлоо. Чухам үүнээс шалтгаалан тэрээр төлөвлөгдсөн тоглолтуудаа продьюсерийн шаардлагын дагуу цуцлахаас аргагүйд хүрчээ. Хар тамхи хэрэглэх болсон, хэтэрхий ууртай болсон зэрэг нь түүний олон саяар тоологдох орлогыг "урвуулж" орхилоо. Ихэнх продьюсерүүд түүнтэй хамтран ажиллахаас зүрхшээж байсан. Үүнээс болж ихэд шаналах болсон тэрээр Оскарын наадмын ёслолын ажиллагааны үеэр "Over the Rainbow" дууг дуулах байсан ч тэс өөр дуу дуулж орхив. Энэ нь дайран дээр давс нэмж орхилоо. Ямарсайндаа Вашингтон Пост сонин "Энэ хүүхэн бидний мэдэх сайн хоолойтой, гайхалтай дуучин эмэгтэй мөн үү. Түүнийг юу ингэтлээ сүйдэлж орхив оо" гэж шүүрс алдаж байхав. Энэ том алдааны дараа урлагийн тавцанд олон жил хамтран ажилласан, журмын нөхөр нь болох Робин Кроуфорд ажлаа өөрийн хүсэлтээр өгчээ. Ариста/БМЖ дуу бичлэгийн студитэй 2001 оны наймдугаар сард хамтын ажиллагааны маш өндөр үнэтэй гэрээ байгуулав. Тухайн үедээ түүний байгуулсан 100 сая ам.долларын гэрээ зарим дуучдын зөвхөн мөрөөдөж болох л мөнгөн дүн байсан. Мэдээж тэрээр энэ гэрээний хүрээнд зургаан цомог гарган, цомог амжилттай болвол урамшуулал хүртэх заалтыг гэрээнд тусгажээ. Дэлхий дахиныг гайхшралд оруулж, айдаст автуулсан 9-р сарын 11-ний халдлагын үеэр тэрээр "АНУ-ын төрийн дуулал"-ыг өөрийн хувилбараар дуулж сингл байдлаар худалдаанд гаргасан нь зовлон туссан Америкийн ард түмэнд гайхалтай сэтгэлийн дэм болов. Түүний энэ сингл Биллбордын жагсаалтын зургаадугаар байранд бичигдсэн юм. Синглийн борлуулсан бүх орлогыг 9-р сарын 11-нд хохирсон гал сөнөөгчдийн сан, Хохирогсдын холбоонд очсон билээ. Хьюстон аав Жон Хьюстон Ариста Рекордсыг гэрээнд заагдсан мөнгөн дүнгээ гүйцэд төлөөгүй гэж үзэн шүүхэд зарга мэдүүлэв. Нас өндөр тэрээр охиныхоо төлөө хангалттай явсан ч шүүх түүний хэргийг хэзээ ч авч хэлэлцээгүй билээ. Охиных нь азгүйтэл, Аристагын нүүр буруулалтад шаналсан тэрээр 2003 оны хоёрдугаар сард насан эцэслэсэн билээ. Шүүхээр заргалдсан явдалд ихээхэн бухимдсан Аристагын эзэд Уитниг гэрээнд заагдсан үүргээ биелүүлж, цомгын ажилдаа ханцуй шамлан орохыг анхаарууллаа. Гэрээ байгуулагдсанаас хойш Уитни цомог гаргаагүй байсан юм. Хар тамхи, сэтгэл гутрал, дуулиан шуугианы бай болоод байсан Уитни Хьюстон удаан хүлээлгэсэн цомгоо "Just Whitney" гэсэн даруухан нэрээр гаргав. Түүний цомогт нөхөр нь болох Бобби Браун, Мисси Эллиотт нар хамтран ажилласан юм. Хэл амны бай болж, олон алдаа дутагдал гарсан ч Америкчууд түүнийг санасан байлаа. Худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо Биллбордын шилдэг 200 цомгын жагсаалтын есдүгээрт жагсчээ. Шинэ цомогт орсон дөрвөн дуу нь хит болж, цомог нь АНУ-д 3 сая хувь борлогдсон байдаг. 2003 оны 12-р сард тэрээр зулсарын баярт зориулсан цомгийг анх удаагаа худалдаанд гаргав. "One Wish: The Holiday Album" гэж нэрлэсэн энэ цомогт тэрээр олон нийтийн хүртээл болсон эртний дуунуудыг сэргээж, өөрийнхөөрөө дуулж олонд хүргэсэн юм. Гэхдээ түүний өмнөх цомгууд шиг олон сая хувь борлогдоогүй энэ цомог 800 мянган хувь борлогдсон тооцоо бий. 2004 онд АНУ-ын Засгийн газар Ойрхи дорнодтой ойртох үүднээс бодлогоор зарим нэг уран бүтээлчидтэй гэрээ хийсний дотор Уитни Хьюстон багтаж байсан юм. Тэрээр 2004 онд Ойрхи Дорнод, Ази, ОХУ-д аялан тоглолт зохион байгуулсан юм. Хэл ам таталж байдаг түүний нөхөр ч энэ хугацаанд амжилттай байлаа. 2004 оны эхээр Бобби Браун өөрийн нэрээр нэрлэгдсэн телевизийн хөтөлбөртэй болов. Түүний энэ нэвтрүүлэг 2005 оны дунд хүртэл үзэгчдийн хүртээл болсон билээ. Гэхдээ шүүмжлэгчид түүний нөхөрт таагүй хандаж байлаа. Холливуд Репортер сэтгүүлд "Телевизийн салбарын гутамшиг гэж үүнийг нэрлэнэ. Цагаа олоогүй хошигнол, хэтэрхий олон хэлэх хараалын үг, эв хавгүй хөдөлгөөн. Тэр эхнэрийнхээ нэр хүндийг унагаахаас өөр зүйл хийсэнгүй" гэж бичиж байсан удаатай. Шүүмжлэгчдийн хараалыг идсэн энэ нэвтрүүлэг албан ёсоор цуцлагдах хүртлээ үзэгчдийнхээ тоогоор АНУ-даа тэргүүлж байсныг дурьдах нь зүйтэй болов уу. === 2006-2012: Урлагийн тайзнаа эргэн ирэв === Ойрхи Дорнод, Ази, ОХУ-д хийсэн аялалн тоглолтынхоо дараа тэрээр хоёр жилийн туршид цомог гаргалгүй амралтын байдалтай өнгөрөөсөн юм. Гэвч нөхөртэйгөө маргалдах болж, хэвлэлүүдийн бас нэг өгөөш болоодхов. 2007 оны хоёрдугаар сарын 1-нд алдарт дуучин маань шүүхэд салах өргөдлөө өгсөнөөр маргаан улам олны анхаарлын төвд оров. Шүүхэд өгсөнөөс гурван сарын дараа Калифорни мужийн Оранж тойргийн шүүх түүний хүсэлтийг хүлээн зөвшөөрчээ. Түүний нөхөр Бобби Браун алдарт дуучнаас 1,9 сая ам.долларыг нэхэмжилсэн ч шүүх хүсэлтийг нь хүлээн зөвшөөрөөгүй билээ. 2007 оны аравдугаар сард түүний студийн ээлжит цомог "The Ultimate Collection" нэртэйгээр гадаад зах зээлд гарсан юм. АНУ-д борлуулаагүй уг цомогт түүний өмнөх хит дуунууд багтсан билээ. 2009 оны есдүгээр сард тэрээр долоон жилийн туршид анх удаа ярилцлаг өгөв. Опра Уинфригийн шоунд оролцохдоо тэрээр "...Миний нөхөр байсан Бобби Браун анх надад марихуаныг санал болгож байлаа. Бид хамтдаа л татдаг байсан. Бие хамгаалагч кинонд тоглох үеэс л хар тамхи хэрэглэж эхэлсэн. Асар их хэмжээний ашиг орлого, оддын өвчин намайг сохолчихсон хэрэг. Бүр охиноо гэдсэнд байхад хүртэл хэрэглэж байсан. Би хар тамхигүйгээр өөрийгөө төсөөлөхөө болисон. Би өнгөрсөн хугацаанд өөрийгөө алдсаар байлаа..." гэж ярьж байлаа. Удаан хүлээлгэсэн түүний шинэ цомог 2009 оны наймдугаар сард "I Look to You" нэртэйгээр худалдаанд гарав. Цомог худалдаанд гарсан эхний өдөрөө 350 мянган хувь борлогдож, Биллбордын шилдэг 200 цомгийн жагсаалтыг тэргүүлж эхлэв. Тус цомгын "I Look to You", "Million Dollar Bill" дуунууд нь цомгийн хамгийн алдартай, хит дуу болсон юм. 1987 оноос хойш анх удаа түүний цомог Биллбордын жагсаалтыг тэргүүлсэн нь одоо л Уитни эргэж ирэх нь гэсэн итгэлийг фенүүдэд нь төрүүлсэн нь гарцаагүй. Европчууд түүнийг дахин хүндэтгэж эхлэв. Герман, Итали, Франчууд түүний талаар нэвтрүүлгүүдийг цацаж, тухайн үедээ амжилт олоод байсан Их Британийн "The X Factor" реалити шоу хүртэл түүнийг зочин шүүгчээр ажиллуулж байлаа. Хэдийгээр түүний цомог европ даяар гайгүй амжилттай явж байсан ч эртнээс өөнтөгч зантай Британийн хэвлэлүүд түүний талаар дуугүй өнгөрсөнгүй. "Ядуу", "Гонгиносон", "аймшигтай" гэсэн үгсээр түүний цомгийг, түүнийг ч дарж байсан. Тоглолтынх нь үеэр ч "тайзнаасаа бууж хар тамхиа тат" гэж хашхирч байсан удаатай. 2010 оны нэгдүгээр сард "Whitney Houston - The Deluxe Anniversary Edition" гэж тусгай цомогоо худалдаанд гаргасан нь өмнөх цомгууд шиг их амжилт дагуулаагүй ч шүтэн бишрэгчдийнх нь хувьд гайхалтай гэнэтийн бэлэг байлаа. Өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд дэлхийг тойрсон аялалн тоглолт хийгээгүй тэрээр 2010 онд дэлхийг тойрсон аялан тоглолт хийхээр болж, бэлтгэл ажилтаа оржээ. Гэтэл дэлхий дахин түүнээс аль хэдийнэ нүүр буруулсан байлаа. Зарим улсууд бүр тоглолт хийлгэхээс татгалзаж, түүний тоглолтыг зохион байгуулах продьюсер ч олдсонгүй. Зөвшөөрсөн зарим улсад тоглолтоо зохион байгуулсан ч хоолой цуцаж, солгойрч байснаас болоод үзэгчид нь орхин гарч байлаа. Гэхдээ мэргэжлийн урлагийн байгууллагууд түүнийг мартсангүй. BET Awards, Echo Awards, Grammy түүнийг хүндэтгэлийн шагналаар шагнав. 2010 оны 11-р сард түүний шинэ цомог гарах гэж байгаа талаар Их Британийн "The Mirror" сонин мэдээлэв. Шинэ цомогт нь will.i.am ч хамтран ажиллана гэж шуугиж байлаа. 2011 онд тэрээр өөрийн муу зуршилаасаа салахын тулд олон янзын сэргээн засах хөтөлбөрт хамрагдаж, олон нийтийг мансууралх бодис, архинд донтолтоос хамгаалах үйлсэд гар бие оролцож байв. Шинэ цомогын талаар шуугиж байсан ч үзэгчдэд очихгүй байсан тэр цаг үед хуучин цаг үеийг нь санагдуулам нэгэн санал ирсэн нь кинонд тоглох санал байлаа. Гэрэлтэж байсан цаг үеийг нь санагалзуулж байгаа мэт энэ киноны нэр "Sparkle" байсаг юм. Энэ киног Холливудын алдарт TriStar Pictures бүтээж, "Америкийн шүтээн" нэвтрүүлэгээс төрөн гарсан шинэ од Жордин Спаркс энэ кинонд түүнтэй хамт тоглосон билээ. Шинэ кино 2012 оны Наймдугаар сарын 17-ны өдөр үзэгчдийн хүртээл болж 24 сая ам.доллорын орлого олсон юм. Кино багийнхан түүнд чамлахааргүй хэмжээний цалин хөлс олгосон ч яг хэдий хэр хэмжээний цалин өгсөн нь олон нийтэд ил болоогүй үлдсэн билээ. == Хьюстон бурхан болов == 2012 оны хоёрдугаар сарын 9-нд Уитни Хьюстон, Бренди, Моника нарын дуучин Клайв Дейвисийн хамтаар Греммийн наадын ёслолын ажиллагааны өмнөх үдэшлэгт оролцохоор Беверли Хиллс дэх Беверли Хилтон зочид буудалд оржээ. У.Хьюстон энэ өдөр хамгийн сүүлийн удаа Холливудын тайзнаа гарч "Jesus Loves Me" дууг дуулсан юм. Үүнээс хойш яг хоёр өдрийн дараа ваннанд живсэн байдалтай олдсон Уитни Хьюстоныг Беверли Хилтон зочид буудлын 434-р өрөөнөөс олсон юм. Шөнийн 03:30 минутад тус зочид буудлын түргэн тусламжийн эмч нар 434-р өрөөнд орж Уитни Хьюстонг сэргээх гэж хэд, хэдэн удаа хүчдэлд цохиулсан ч сэргэхгүй байсаар 03:55 минутад нас барсаныг тогтоожээ. Тухайн үедээ түүний үхлийн шалтгааныг тогтоож чадсангүй. Өглөө нь хэргийн газарт үзлэг хийсэн орон нутгийн цагдаа нар гэмт хэргийн ямар нэгэн шинжгүй гэж мэдэгдлээ. Таалал болсоноос хойш 11 өдрийн дараа буюу 2012 оны гуравдугаар сарын 22-ны өдөр Лос Анжелес хотын хэргийн газрын шинжилгээний хорооноос түүний үхлийн шалтгааныг "хар тамхи хэтрүүлэн хэрэглэсний улмаас зүрх хэт ачаалалд орж, хаагдсан" гэж тогтоов. Мөн түүнчлэн түүний цогцосноос их хэмжээний мансууруулах бодис илэрсэн болохыг мэдэгдлээ. Зүрх нь хаагдсаны дараа ваннандаа живсэн учир гэмт хэргийн сэдэл байхгүй гэж тогтоожээ. 2012 оны хоёрдугаар сарын 18-ны өдөр түүний төрсөн хот Нью-Жерси мужийн Ньюарк хотын "New Hope" баптист сүмд түүнийг эцсийн замд нь үдэв. Оршуулах ёслолд зөвхөн урилга бүхий хүмүүс л оролцсон гэдэг. Оршуулгын ёслол хоёр цагаар төлөвлөгдсөн байсан ч сунжирч дөрвөн цаг үргэлжилжээ. Оршуулах ёслол алдарт дуучин Стиви Уондер, Алиша Кийс, ЧеЧе Уайнанс, Ким Бөррэлл, Р.Келли нар оролцож, эцсийн замыг нь дуугаар ариулсан юм. Мөн түүнчлэн Хьюстоны продьюсер Клайв Дейвис, жүжигчин Кевин Костнер, хөгжмийн найруулагч Рики Майнор, үеэл Дайонне Уорвик, түүний хувийн бие хамгаалагч Рей Уатсон, Арета Франклин нар оролцсон байна. Хэдийгээр түүний нөхөр Бобби Браунд оршуулах ёслолын урилга илгээсэн ч оршуулах ёслол эхэлсэний дараа хоцорч иржээ. Түүнийг хоёрдугаар сарын 19-ний өдөр Нью-Жерси мужийн Уэстфилд хотын Фейрвью оршуулгын газарт, эцэг Жон Рассель Хьюстоны хажууд хөдөөлүүлсэн юм. === Хьюстонг санан дурсав === Хьюстоны амьсгал хураасан өдөр буюу 2012 оны хоёрдугаар сарын 11-ний орой болсон Греммийн наадмын ёслолын ажиллагааны өмнөх үдэшлэг бүхэлдээ түүний дурсгалыг хүндэтгэж, түүний дуунуудыг эгшиглүүлсэн байна. Тус үдэшлэгт оролцож байсан алдарт дуучин Тони Беннэт "Эхлээд Майкл Жексон, дараа нь Эми Уайнхаус, тэгээд гайхалтай Хьюстон. Бүгд тэнгэрийн оронд одчихлоо. Түүн шиг чадвартай дуучинтай би 80 хол наслахдаа таарч байсангүй" гэж дурссан байдаг. Үдэшлэгт оролцож байсан өөр нэгэн од болох Шарон Осборн "Би үдэшлэгт оролцохоор иртэл маш том уй гашууд автчихлаа. Би түүнийг нас барсан гэдэгт итгэж өгөхгүй байна. Уг нь тэр ингэж төгсөх учиргүй байсан юм. Ямар нэгэн зүйл буруугаар эргэчихсэн байх" гэж дурсаж байжээ. === Хьюстоны гэгээн дурсгалд === Алдарт дуучныг санан дурссан олон арван алдартнууд байсан. Арга ч үгүй юм. Өөрийн цаг үеэ эзэгнэж байсан Уитни Хьюстон таалал төгсөхөд тэд санан дурсахгүй бол чухам хэн санан дурсах вэ... Алдрарт дуучин Долли Партон "Миний дууг надаас илүү дуулж, үзэгч, сонсогчдод хүргэсэнд би түүнд сэтгэл зүрхнийхээ гүнээс баярлаж явдаг. Би түүнийг үргэлж хайрласаар, санан дурссаар байх болно" Алдарт дуучин Арета Франклин "Тэр үнэхээр итгэмээргүй хоолойн цар хүрээтэй, гайхалтай авьяастай нэгэн байсан. Би түүний хоолойг дахиж сонсох, зурагтаар түүнийг харж чадахгүй болсондоо итгэж өгөхгүй байна" Алдарт хөтлөгч Опра Уинфри "Тэр миний уулзаж байсан хамгийн гайхалтай хүн. Бас их гэнэн цайлган нэгэн. Түүнийг буруу хүмүүс, буруу зүгт эргүүлээгүй бол тэр өдийд бидний дунд байх байлаа" Дуучин Марайя Керри "Итгэмээргүй юм. Би түүнээс үлгэр дуурайл авдаг байсан шүү дээ. Би түүн шиг болохыг л мөрөөддөг" Үүнээс гадна CNN, MSNBC, Fox News сувгийн мэдээллийн хөтөлбөрт алдарт дуучныг санан дурссан мэдээгээр дүүрэн байлаа. Тэд бүгд түүний үхлийн талаар маш урт телевизийн хөтөлбөр явуулж, бүх төрлийн байр суурийг тусгаж чадсан юм. Saturday Night Live шоуныхан нэвтрүүлгийн дугаараа Уитни Хьюстоны дурсгалд зориулж, түүний 1996 онд оролцож байсан нэвтрүүлгийг үзэгчдэд хүргэжээ. Хөгжмийн MTV, VH-1 сувгууд хоёрдугаар сарын 12-ны өдөр түүний уран бүтээлийг тасралтгүй цацсан юм. Хөгжмийн ертөнцийн ноён оргил гэгдэх 54 дэх удаагийн Греммийн ёслол бүхэлдээ Уитни Хьюстонд зориулагдсан байлаа. Олон одод түүний дурсгалыг хүндэтгэн, өөрийнх нь дууг өөрсдийнхөө өвөрмөц хувилбараар хүмүүст хүргэсэн юм. Нью-Жерси мужийн амбан захирагч Крис Кристи хоёрдугаар сарын 21-нд Нью-Жерси мужийн далбайг хагас бөхийлгөх шийдвэр гаргаж, тэр өдрийг түүний дурсгалыг хүндэтгэх өдөр болгон зарлажээ. 2012 оны хоёрдугаар сарын 26-ны өдөр зохион байгуулагдсан 84 дэх удаагийн [[Оскарын шагнал]] гардуулах ёслолын ажиллагааны дундуур Уитни Хьюстоны дурсгалыг хүндэтгэж, түүний тоглож байсан кино, оролцож байсан нэвтрүүлгүүдийг эвлүүлсэн бяцхан монтажийг үзэгчдэд хүргэсэн юм. == Хьюстоны дуулах өв соёл == === Дуу хоолой === Мэргэжлийн үүднээс хэлбэл Уитни Хьюстоны хоолой бол меццо-сопрано хоолой юм. Олон мэргэжилтнүүд түүний дуулах ур чадварыг өндрөөр үнэлж, дүгнэсэн нь бий. MTV суваг дэлхийн хөгжмийн ертөнцийн 22 гайхамшигт хоолойг шалгаруулахад Уитни Хьюстон гуравдугаар байрт бичигдэж байв. Online Magazine COVE's цахим хуудас Поп урлагын түүхэн дэх 100 шилдэг дуу хоолойг тодруулахад авах ёстой 50 онооноос 48.5 оноо авч зургаадугаар байрт жагсаж байв. Алдарт Нью-Йорк Таймс сонины урлаг судлаач, хөгжмийн шүүмжлэгч Жон Парелес "Түүний хоолой бол мөнхийн хоолой юм. Тэр зөвхөн дунд төвшинд л дуулахад гайхалтай өнгө гаргадаг. Дуулах ур чадвар маш өндөртэй дуучин бол тэр" гэж нэгэн өгүүлэлдээ бичиж байлаа. Харин тус сонины өөр нэгэн шүүмжлэгч болон Жон Карамарика "Түүний хоолой маш хүчтэй бөгөөд цэвэр. Тийм учраас дуу болгон нь хүмүүст хүрдэг. Ур чадвар маш өндөр учир түүнийг хэдэн цаг дуулуулсан ч хоолой нь ер цуцахгүй" гэж бичиж байлаа. Холливудын хамгийн алдартай сонин болох Лос-Анжелес Таймс сонины шүүмжлэгч Анн Пауэрс "20-р зууны поп урлагийн ертөнцөд тэрээр өөрийн гайхалтай дуу хоолойгоор хэн ч нурааж, давж гарч чадахааргүй сүрлэг хөшөө дурсгалаа босгочихсон. Түүний маш гайхалтай, чанга бөгөөд цэвэрхэн меццо-сопрано хоолойтой хэн ч гүйцэж очихгүй" гэж бичиж байсан удаатай. Английн алдарт BBC агентлагийн хөгжмийн сэтгүүлийн хөгжмийн шинжээч Лорен Льютт "Түүний хамгийн алдартай дуу болох I Will Always Love You дууны эхний зургаан секундэд энэ дууны бүх утга учир, түүний дуу хоолой, цаашид өгүүлэх өгүүлэмжийн ямар гайхалтайг ойлгож болно. Ийм чадвартай дуучин тийм ч олон төрдөггүй юм" гэж бичиж байв. Хөгжмийн урлагийн алдартай сэтгүүл болох Rolling Stone бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг 100 дуучинг шалгаруулж, улмаар 34-р байрт Уитни Хьюстон бичигдэж байсан юм. "Түүний хоолойн цар хүрээ, дуулах арга барил нь хүний сэтгэлийн утасыг хөндөж чаддаг. Хөгжмийн урлагт тийм чадвартай дуучин цоохон байдаг юм шүү" гэж Rolling Stone сэтгүүл дурсгалын өгүүлэлдээ бичжээ. Түүний хоолойн цар хүрээ, ур чадвар өндөр байсан учир 1990-ээд оны эхээр Рок'н Роллийн алдарын танхим, Хөгжмийн зохиолчдын алдарын танхимд мөнхөлсөн байдаг. Түүн шиг ид дуулах насандаа хөгжмийн хоёр томоохон алдарын танхимд нэгэн зэрэг мөнхөрсөн хүн өөр байхгүй билээ. === Хөгжмийн урлаг дахь түүний нөлөө === 1980-аад оны дунд Майкл Жексоны нэр алдар мандан бадарч, түүний үр нөлөөгөөр арьс өнгөний үзэл бага ч атугай арилж, олон арван хар арьстануудыг араасаа дагуулсан юм. Харин Уитни Хьюстон бол хар арьст эмэгтэй дуучдад алдарын замыг засч өгсөн нэгэн. Хэдийгээр Майкл Жексон өмнө нь мандан бадарч байсан ч хар арьст эмэгтэй дуучид төдийлөн мандан бадарч, амжилт олж чаддаггүй байлаа. Алдарт Time сэтгүүлийн сэтгүүлч Ричард Корлисс "Тэр Майкл Жексонтой зэрэг мандсан од байлаа. Хөгжмийн урлагт үзүүлсэн тэдний үр нөлөөг юутай ч харьцуулашгүй. Хэрвээ тэд байгаагүй бол одоо бидний мэдэх олон арван хар арьст дуучин од болохгүй байсан байж мэдэх юм" гэж бичиж байжээ. Мэдээж хэрэг энэ бол яах аргагүй цор ганц үнэн билээ. Одоо бидний мэдэх алдарт дуучид Мерайя Керригээс Рианна хүртэлх олон арван дуучид түүнээс үлгэр жишээ авсанаа дурссан байдаг. Тэдний нэрсийг жагсаавал Мерайя Керри, Тони Брекстон, ЛеАнн Раймс, Сиара, Ашанти, Анийка, Женнифер Хадсон, Ариана Гранде нар Хьюстонг хүндлэн биширсэн сэтгэгдэлээ олноос нуудаггүй билээ. Алдарт дуучин Алиша Кийс түүний талаар дурсахдаа "Би түүнээс үлгэр дуурайл авдаг байсан. Бага байхдаа түүнийг их дуурайдаг байлаа. Бяцхан охины зүрхийг тэр эзэмдэж, урам зориг өгсөн юм шүү дээ" гэсэн бол Женнифер Хадсон "Дуулна гэдэг, дууг амилуулна гэдэг ойлголтыг тэр надад суулгаж өгсөн, хадаг бариагүй багш маань юм" гэж дурссан байдаг. Их Британийн X Factor цувралаас төрөн гарсан од болох Леона Льюс дурсахдаа "Би дараагийн Уитни Хьюстон байхын тулд хичээх хэрэгтэй гэж аль жаахан байхдаа л бодож эхэлсэн. Одоо хэр нь би түүнээс үлгэр дуурайл авсаар байна" гэсэн байдаг. Мери Ж.Блайж түүнийг дурсахдаа "Тэр бол хөгжмийн урлагт хөл тавих гэж байгаа маш олон хар арьстай охидод үүд хаалга нээж өгсөн нэгэн. Магадгүй зөвхөн хар арьстан ч гэлтгүй бүх дэлхийд түүний үр нөлөө их байгаа байх" гэж VH-1 сувагт өгсөн ярилцлагадаа онцолж байжээ. === Бахдам замнал === Түүнийг Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтын номонд хамгийн олон шагнал авсан эмэгтэй уран бүтээлч хэмээн тодорхойлж, дээд амжилтийн номондоо мөнхөлсөн байдаг. Түүний шагналуудыг дурьдвал Эммигийн наадмын хоёр, Греммийн наадмын зургаа, Биллборд хөгжмийн наадмын 30, Америкийн хөгжмийн наадмын 22 бусад жижиг шагнал нийлээд түүний нийт авсан шагнал 415-д хүрдэг. Түүнээс гадна Америкийн хөгжмийн наадмын түүхэнд хамгийн олон удаа шагнал авсан эмэгтэй уран бүтээлч нь Уитни Хьюстон билээ. Дэлхийн хөгжмийн наадмын түүхэнд нэг удаагийн шагнал гардуулах ёслолоос хамгийн олон буюу 5 удаагийн шагнал авсан цорын ганц уран бүтээлч нь тэр юм. Хөгжмийн нэвтрүүлгээр дагнасан VH1 суваг 2003 оны тавдугаар сард "Видео клипний цаг үе эхэлснээс хойш хамгийн алдартай эмэгтэй дуучин" гэж нэрлэжээ. Түүний араас Мадонна, Жанет Жексон нар бичигджээ. Хөгжмийн урлагийн түүхэнд төрөн гарсан 200 шүтээнийг шалгаруулахад 116-р байрт У.Хьюстон жагсчээ. Биллборд сэтгүүл 2008 онд "Бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг дуучин"-г шалгаруулахад есдүгээр байрт бичигдсэн байдаг. Тус сэтгүүл 2010 оны 11-р сард "Сүүлийн 25 жилд төрөн гарсан алдартай 50 r&b/хип хоп дуучин"-г шалгаруулахад гуравдугаар байрт бичигдэж байжээ. Уитни Хьюстоны гаргасан хамгийн анхны цомог нь Rolling Stone сэтгүүлээс гаргасан "Бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг 500 цомог" жагсаалт, Рок'н Роллийн алдарын танхимаас тодруулдаг хамгийн шилдэг 200 цомгийн жагсаалтад хамт багтсан бий. Алдарт Биллборд сэтгүүл 2004 онд Хөгжмийн урлагийн түүхэнд тохиолдсон онцлох 110 үйл явдалд түүний эхний цомог худалдаанд гарсаныг онцлон дурдсан байдаг. Түүнийг амьд ахуй цаг үед буюу 2001 онд Нью-Жерси мужийн Зүүн Оранж дүүргийн Франклин сургуулийн дуулах урлагийн ангийг Уитни Хьюстоны нэрэмжит болгожээ. Мөн тэр онд BET наадмын зохион байгуулах комисс түүнд алдар хүндэтгэлийн шагналыг гардуулсан юм. Дэлхийн хөгжмийн урлагт хамгийн их ашиг орлоготой дуучин бол Уитни Хьюстон. Тэрээр дэлхий даяар 170-200 сая дуу, цомогоо борлуулж байлаа. Таныг үүнийг уншиж байх хооронд энэ тоо нэмэгдсээр байна гэж бодохоор бүр ч гайхалтай. Зөвхөн АНУ-ын зах зээлд тэрээр 55 сая цомог борлуулсан нь Америкийн зах зээлд 4-т орох үзүүлэлт юм. АНУ-ын Луйзана мужийн Грамблиний их сургуулийн Хүмүүнлэгийн ухааны сургуулийн "Хүндэт доктор"-ын цол хэргэм хүртжээ. 2013 онд түүнийг Нью-Жерси мужийн хамгийн алдартай хүний нэгээр нэрлэж, алдарын танхимд мөнхжүүлсэн байдаг. === Түүнд зориулсан кино === Бафтагын шагналт алдарт найруулагч Кевин МакДональд түүний амьдрал уран бүтээл, тэмцэл, үхэл зэргийг харуулсан "Уитни" нэртэй баримтат кино хийх болсоноо албан ёсоор зарлав. Төлөвлөгөө ёсоор түүний найруулсан баримтат кино энэ жил буюу 2017 онд дэлгэцнээ амилах учиртай. Энэ кинонд түүний хувийн архивт багтсан видео болон аудио бичлэгүүдийг нийлүүлж, олон нийтэд огт дэлгэгдэж байгаагүй баримтуудыг ашиглах юм. Түүнээс гадны хөгжмийн урлагийн томоохон зүтгэлтнүүд, түүнтэй олон жил хамтарч ажилласан продьюсер Клайв Дейвис нарын ярилцлага энэ кинонд багтжээ. == Гаргаж байсан цомогууд == * Whitney Houston (1985) * Whitney (1987) * I'm Your Baby Tonight (1990) * My Love is Your Love (1998) * Just Whitney... (2002) * One Wish: The Holiday Album (2003) * I Look to You (2009) == Тоглосон кино == * The Bodyguard (1992) киноны Рейчл Марроны дүр * Waiting to Exhale (1995) киноны Саванна Жексоны дүр * The Preachers's Wife (1996) киноны Жулиа Биггсийн дүр * Rodgers & Hammerstein's Cinderella (1997) киноны Гэгээн загалмайлсан эхийн дүр * Nora's Hair Salon (2004) * The Last Days of Left Eye (2007) * Sparkle (2012) киноны Эммагын дүр * CrazySexyCool: The TLC Story (2013) Түүний тухай өгүүлэх баримтат нэвтрүүлэг * Whitney (2017) Түүний тухай өгүүлэх бүрэн хэмжээний баримтат кино ==Цахим хуудас== {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20160111154613/http://whitney-info.com/ Уитни Хьюстон- The Voice ("Дуу хоолой")] * [http://www.whitneyhouston.com/ Америк дахь Sony-ийн албан ёсны цомог үйлдвэрлэгчийн цахим хуудас] === Ашигласан эх сурвалж === 1. Африк гаралтай америкчуудын нэвтэрхий толь, 1896 оноос одоог хүртэл: 21-р зууны арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл. Оксфордын их сургууль; 2009 он. ISBN 978-0-19-516779-5. 459–461 хуудас 2. Добужискис, Алекс (2009 оны 9-р сарын 15). "Уитни Хьюстон хар тамхи хэрэглэхээ больсон гэж мэдэгдэв". Ройтерс агентлаг 3. Салливан, Каролин (2012 2-р сарын 12). "Эмгэнэл: Уитни Хьюстон". The Guardian сонин. 4. 1986 оны MTV Video Music Awards наадмын ялагчид!. Биллборд сэтгүүл. October 11, 1986, дугаар 98, 41-р тал 5. Soul хөгжмийн түүх, 2007 оны 10-р сарын 18, VH1 хөгжмийн суваг 6. Уитни Хьюстоны намтар. 2006 он. AllMusic цахим хуудас 7. Уитни Хьюстон халдлагад өртөөгүй гэж ммэргэжилтнүүд мэдэгдэв. Лос-Анжелес Таймс сонин, 2012 оны 4-р сарын 5. 8. Поп урлагийн супер од Уитни Хьюстон 48 насандаа өөд болов. Нью-Йорк Таймс сонин. 2012 оны 2-р сарын 11. 9. АНУ-ын хамгийн нөлөө бүхий хар арьст эмэгтэйчүүд: VNR AG; 1996. ISBN 978-0-8103-9177-2. 304–305-р хуудас. 10. Уитни Хьюстоны талаар таны мэдэхгүй 10 зүйл. ABC сувгийн цахим хуудас. 2012 оны 2-р сарын 16. 11. Уитни Хьюстон од болох замаа заслаа. Жонсон хэвлэлийн компани; 1985 оны 8-р сарын 26. 59-р хуудас 12. Уитни Хьюстон. Челси Хаус хэвлэлийн компани; 1998 оны 1-р сар. ISBN 978-0-7910-4456-8. 21-р хуудас. 13. Хөлөг онгоц. Жонсон хэвлэлийн компани; 1986 оны 2-р сарын 17. 59-р хуудас 14. Вайб. Вайб Медиа групп; 2007 оны 6-р сар. 78-р хуудас. 15. Веннер, Жан.С (1993.6.10); "Уитни Хьюстон: Уналт, Алдаа", Роллинг Стөүн сэтгүүл 16. Биллбордын тэргүүн байрын хитүүд. Рендом Хаус Дижитал компани; 2003.10.01. ISBN 978-0-8230-7677-2. 629 дэх тал. 17. Дуучин Уитни Хьюстоны загвар өмсөгчийн амжилт. Жонсон хэвлэлийн компани; 1990.07.16. 32-р тал 18. Од болох урт зам. Биллборд сэтгүүл. 1986.12-р сар 19. Уитни Хьюстоны талаарх шүүмж; 1985.06.06. 20. Дэлхий даяар алдарт хүрсэн Уитни Хьюстоны амжилт. Нильсен Бизнес Медиа компани; 1985.06.08. 54-р хуудас 21. Өнгөрсөн 25 жилийн хугацаанд хөгжмийн ертөнцөд тохиосон чухал үйл явдлууд. USA Today сонин. 2007.06.18 22. "Анита Бейкр: 80-аад оны хамгийн хүчтэй хар арьст эмэгтэй дуучид". Сан Франциско Кроникл. 1987.02.01. [[Ангилал:Уитни Хьюстон| ]] [[Ангилал:АНУ-ын поп дуучин]] [[Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин]] [[Ангилал:АНУ-ын хөгжимчин]] [[Ангилал:Орчин үеийн ритм энд блюз дуучин‎]] [[Ангилал:Грэммийн шагналтан]] [[Ангилал:Америкчууд]] [[Ангилал:1963 онд төрсөн]] [[Ангилал:2012 онд өнгөрсөн]] sl5hpvlrkr2hz4qz0sg8hb3u9yi5kqt 0 60151 875997 791810 2026-11-11T15:01:54Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875997 wikitext text/x-wiki '''Шагайн харваа''' нь [[Монгол үндэстэн|монголчуудын]] эртнээс нааш өв уламжлагдан ирсэн уламжлалт тоглоомын нэг төрөл юм. Шагайн харвааны сумыг анх малын болон зээрийн шилбэний яс болох шагайгаар хийж байжээ<ref name="шагайн харвааны холбоо">{{Webarchiv|url=http://www.shagainkharvaa.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=494:2001&catid=20:standard&Itemid=146&lang=mn |wayback=20170913081056 |text=shagainkharvaa.mn: |archiv-bot=2024-09-26 18:01:47 InternetArchiveBot }} ''Шагайн харвааны үүсэл хөгжил'', хандсан 2016-07-28</ref>. Энэ сумаа хашлага хэмээн нэрлэх модон суурь дээр байрлуулан 9 тохой (ойролцоогоор 4,72 метр)<ref>[https://mongoltoli.mn/search.php?opt=1&ug_id=10000129# Монгол хэлний их тайлбар толь:] ''Шагайн харваа'', хандсан 2016-07-28</ref> зайд байрлах хасааг няслан онох ёстой. Шагайн харваа нь 2001<ref>{{Webarchiv|url=http://www.24tsag.mn/content/14401.shtml |wayback=20170311115348 |text=24tsag.mn: |archiv-bot=2026-11-11 15:01:54 InternetArchiveBot }} ''Эрчүүдийн наадаан шагайн харвааны тухай 24 баримт'', хандсан 2016-07-28</ref> оноос эхлэн албан ёсоор монголын үндэсний их баяр [[наадам|наадмын]] нэгэн төрөл болон зохион явагдах болсон. ==Түүхэн тойм== Шагайн харваа нь анх [[Хамаг Монгол]]ын үед түгэн дэлгэрсэн хэмээн түүхийн ном зохиолд бичигдсэн байдаг.<ref name="шагайн харвааны холбоо"/> Шагайн харваа XIII зууны үед үүссэн бөгөөд эхэн үедээ хаад ноёд өргөөндөө зугаацдаг наадгай байжээ. Хожим ард түмнийх болж, эрчүүдийн цэц мэргэнээ сорьдог наадам болж өргөжсөн байна. Халх тойрмын шагайчид өнгөрсөн зууны эхэн үе хүртэл “хур орсон ч, хутга сийчсэн ч цуглана шүү” гэсэн болзоо тавьж жилд нэг удаа монос цэцэглэх цагаар эргэн уулзаж нааддаг байжээ. [[Түшээт хан аймаг|Түшээт хан]] аймгийн Дайчин вангийн хошуу буюу одоогийн Булган аймаг бол шагайн харвааны өлгий нутаг ажээ. Шагайчид тойргоор тоглодог болохоор шагайн наадмыг “тойром” гэж нэрийдэн хожим шагайчид цугладаг газрыг тойром гэх болсон бололтой хэмээн судлаачид тайлбарладаг. Халхын гурван том тойрмын хоёр нь одоогийн Булган аймагт байжээ. Мөн Дорноговийн Луугар, Төв аймгийн Бадын бөөр, Богд хааны таалсан Сэрвэн сухай, Хонхор гэх мэт алдартай тойрмууд бий. Их хатан Дондогдулам ордны урчууд, үйл үртэс хийдэг хүүхнүүдээ шагай харвуулаад сургачихсан бөгөөд тусгай баг бэлтгэж “уран” Янжин гэдэг бүсгүйгээр ахлуулаад олон удаагийн наадамд оролцуулсан нь сүүлдээ “Зуутын алтан Янжингийн баг” гэдэг алдар цуутай болжээ. Тэд их хатны ивээлд багтан түүний зөвшөөрлөөр ноёд баячуудыг цэнгүүлэх маягаар бооцоотой хүртэл харвадаг байсан гэдэг. Ийм учраас шагай нь зөвхөн эрчүүдийн наадам биш байжээ. [[1970 он|1970]]-аад онд Дундговийн театрын жүжигчин бүсгүйчүүд сайн харвацгаадаг байжээ. Социализмын үед сум, сангийн аж ахуйн ажлыг цалгардуулахгүйн тулд шагай харвахыг хориглосон учир эрчүүд нууцаар цуглан тоглодог байв. Шагайн харваа 2001 оноос эхлэн үндэсний их баяр наадмын нэгэн төрөл болж албан ёсны дүрэмтэй болжээ. Зурхайнаас 9 тохой буюу 4.72 метр зайнаас харвадаг. Зурхайн голд байх хасааг онох бөгөөд харвах хэрэгслийг хашлага, сум гэнэ. Хашлаган дээр сумаа тавьж байгаад нясалж харвана. Анх далны ясан дээрээс шагай нясалдаг байжээ. Эдүгээ хашлагыг хар сэндэм, цагаан зандан модоор хийж, сумыг яшил, хар суман мод, эсвэл бугын эвэр, зааны ясаар хийнэ. Харваачдын баг 7 гишүүнтэй бөгөөд зургаа нь харвана. Эсрэг багтай 80 минут орчим тоглодог бөгөөд багууд тойргоор өрсөлдөхөд өдөрт 10 цагийн турш сууж тоглох шаардлагатай болдог. Харваачид харваж дуусаад нутаг буцахдаа дэвжээгээ нар зөв тойрон уухайлж буцдаг. Шагайн харвааны үеэр уухайлдаг бөгөөд өөрийн талын аялгуулах уухайнд харваачдын цэц нэмэгддэг бол эсрэг багийн огцом, хүчтэй уухайнд барьц алддаг. Уухай нь төв халхын уухай, дөрвөд далай ханы, баяд урианхайн боржигон уухай гэж нутаг оронд өөр өөр байдаг бөгөөд наадмын үеэр голдуу Төв Халхын боржигон уухайгаар наадах болжээ. Уухай нь морины цол, гийнгоо, сурын уухайтай тун төстэй бөгөөд өөрийн талын харваачаа дэмжин цоллож урам өгч байгаа юм. Шагай харвадаг хүн ямар нэгэн зүйлд нухацтай хандах, зөв шийдвэр гаргах, хүлээцтэй байх зэрэг чадвар эзэмшдэг бөгөөд түүнд байх ёстой зайлшгүй чанар бол тэвчээр, мэдрэмж хоёр ажээ. Өчүүхэн төдий эвгүй сууж, бага зэрэг гар хөлөрсөн үед тавьсан сум хясаагаа онохгүй. Мөн өрсөлдөгчийн уухайнд автвал бас л амжилтгүй болдог. Сум тавихаас өмнө харваач өрсөлдөгчийнхөө харц гэх мэт аар саар бэрхшээлийг мартах учиртай. Зурхай буюу өрөг хүртэлх орон зайг тооцоолж, биеийн тэнцвэрээ хангаж, хурууны эвслээ олсон байх учиртай ажээ. Шагайн харваа нь нэг төрлийн бясалгал, дотоод сэтгэлгээний өрсөлдөөн бөгөөд баг хамт олноо хүндэтгэх, нөхөрлөлийг батжуулдаг сайн талтай. ==Цахим холбоос== * [https://web.archive.org/web/20161110154404/http://www.shagainkharvaa.mn/index.php?lang=mn Монголын шагайн харвааны холбоо] == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Эрийн гурван наадам]] [[Ангилал:Монголын биет бус соёлын өв]] lpese2xjdohlvcj3ffgkmtq35uauxxo 0 60371 875982 875652 2026-11-11T14:07:45Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875982 wikitext text/x-wiki [[Хөлбөмбөг]] нь [[Монгол Улс]]ад хамгийн түгээмэл хөгжсөн, олон нийтийн сонирхлыг хамгийн ихээр татдаг спортын төрлийн нэг юм. Хөлбөмбөг идэвхтэй тоглодог, сонирхдог янз бүрийн насны хүмүүсийн тоо хэдэн арван мянгад хүрнэ. [[Монголын Үндэсний Дээд Лиг|Хөлбөмбөгийн үндэсний лиг]] [[1996 он]]д нээгдсэнээс хойш тогтмолжиж, одоо хэд хэдэн лигийн тэмцээн, мөн [[улс]], бүсийн янз бүрийн түвшний, өсвөрийн, залуучуудын, эмэгтэйчүүдийн гэх зэрэг олон ангиллын тэмцээнүүд, талбайн, танхимын хэлбэрээр явагдаж буй. Анх [[1957 он]]д байгуулагдсан [[Монголын Хөлбөмбөгийн Холбоо]] (МХБХ) 1998 онд [[Олон улсын хөлбөмбөгийн холбоо]]нд (ОУХБХ) элссэн бөгөөд Монгол улсад хөлбөмбөгийг түгээн дэлгэрүүлэх, хөгжлийн дэлхийн стандартыг нэвтрүүлэх, арилжааны орчныг бүрдүүлэх, тэмцээн уралдааныг төрөлжүүлж олшруулах чиглэлд идэвхтэй ажиллаж байна. [[Цахиагийн Элбэгдорж|Монгол улсын ерөнхийлөгч]] хөлбөмбөгийн спортыг идэвхтэй дэмжигч бөгөөд 2050 онд хөлбөмбөгийн ДАШТ-ийг эх орондоо зохион байгуулахыг уриалж, 2011 онд [[Швейцар|Швейцарт]] айлчлах үедээ, энэ уриалгыг ажил хэрэг болгох зорилготой мөрөөдлийн гэрээг ОУХБХ-ны ерөнхийлөгчтэй байгуулсан юм.<ref>{{Cite web |url=http://www.mnb.mn/v/30795 |title=Archive copy |access-date=2016-08-15 |archive-date=2017-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170428120639/http://www.mnb.mn/v/30795 |url-status=dead }}</ref> ==Хөгжлийн эхэн== Монгол оронд [[Ардын хувьсгал]] ялсны дараагаас эхлэн [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]], Франц, [[Герман]] улсуудад явж, эрдэм боловсрол эзэмшсэн Монголын анхны сэхээтэн залуус, мөн ЗХУ-аас уригдан ирж ажиллаж байсан мэргэжилтнүүд, орчин үеийн спортын төрлүүдийн нэг болох хөлбөмбөгийн спорт үүсч хөгжихөд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан байна. Гадаад орнуудад суралцаж байсан оюутан, сэхээтнүүд нь төрөл бүрийн спортоор сонирхон хичээллэхийн зэрэгцээ, амралтаараа болон төгсөж ирэхдээ, спортын хэрэглэл материалууд болох бөмбөг, тор, [[Гүйлтийн тэшүүр|тэшүүр]], [[Уулын цана|цана]] зэргийг бололцоогоороо авчирч, улмаар үе тэнгийнхэндээ заан сургаж, үлгэрлэдэг байжээ. Тухайлбал, [[Эрхүү хот|Эрхүү]]гийн Рабфак болон бусад сургуульд цэргийн ба энгийн мэргэжлээр, түүнчлэн биеийн тамирын багшийн мэргэжлээр суралцаж ирсэн Н.Лувсандорж (Монголын хөлбөмбөгийн холбоог үндэслэн байгуулагч, анхны дарга), Аварзэд, Дүгэрсүрэн (Гадаад явдлын яамны асан), Доржбат, Чүлтэм, Гончигжамбаа, Сумхүү (Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн), Бавуу, Жадамбаа нарын хүмүүсийг нэрлэж болно.<ref name="news.mn">{{Webarchiv|url=https://www.news.mn/r/58235 |wayback=20160820164850 |text=news.mn: ''Монголын хөлбөмбөгийн холбоо'' |archiv-bot=2026-11-11 14:07:45 InternetArchiveBot }}, нийтлэгдсэн: 2011 оны 3 сарын 14, хандсан 2016 оны 08 сарын 15</ref> Улаанбаатар хотын Нисэх бааз, Цэргийн Ерөнхий сургууль, Офицерийн сургууль, Дотоод явдлын яамны Төв сургууль, [[Баянтүмэн сум|Баянтүмэн]], [[Матад сум|Матадад]] байрлаж байсан цэргийн ангиуд, Аж үйлдвэрийн комбинат, [[Налайх]]ын уурхайд ажиллаж байсан Зөвлөлтийн мэргэжилтнүүд, тухайлбал, Дотоод явдлын яамны Төв сургуулийн сургагч Рахимов, Цэргийн Ерөнхий сургуулийн сургагч Полищук, Налайхын эмч Козлов зэрэг олон мэргэжилтэн хөлбөмбөгийн спортыг дэлгэрүүлэн хөгжүүлэхэд ихээхэн нөлөөлж, манай анхны хөлбөмбөгчдөд хөлбөмбөгийн цагаан толгойг зааж сургаж байжээ.<ref name="news.mn" /> ==1930-аад он== 1930-аад оны үед [[Монголын хувьсгалт залуучуудын эвлэл|МХЗЭ]]-ийн Төв хорооны дэргэдэх Биеийн тамирыг сайжруулах хэлтэс өөрийн орны тэргүүний сэхээтнүүд болон ЗХУ-ын мэргэжилтнүүдийн санал санаачлага, туслалцаанд түшиглэн, хүүхэд залуучуудыг орчин үеийн спортын төрлүүд болох хөлбөмбөг, [[волейбол]], цана, тэшүүр, гимнастикийн спортод сургах зорилгоор янз бүрийн дугуйлан ажиллуулж байсан байна.<ref name="news.mn" /> [[1931 он]]ы наймдугаар сарын есөнд “Биеийн тамирыг сайжруулах стадион”-д (Голын цэнгэлдэх) хөлбөмбөгийн дугуйлангийнхан хоёр баг зохион байгуулан тоглож, хотынхонд сонирхуулан сурталчилсан нь ихээхэн ач тусаа өгчээ. Үүнээс хойш [[Улаанбаатар]] хотын сургуулиуд, цэргийн ангиуд, үйлдвэр зэрэг залуучууд олноор цугларсан газруудад хөлбөмбөгийн дугуйлангууд бий болов. Энэ үеийн дугуйлангуудыг багийн “капитан” (ахлагч) хошуучилж байсан байна. Тэр үед багш дасгалжуулагч гэж байхгүй, дугуйлангууд нь зохион байгуулалт тааруухан, зөвхөн сайн дураараа, сонирхлоороо нэгдсэн, урсгал шинжтэй байжээ. 1930-аад оны дунд үе гэхэд Улаанбаатарт хөлбөмбөгийн дөрвөн баг бий болж, 50 орчим тамирчинтай болсон байна.<ref name="news.mn" /> [[1936 он]]ы наймдугаар сарын 31-нд Налайхын уурхайн дугуйлангийнхан, Козлов нарын Зөвлөлтийн мэргэжилтнүүдийн багтай анхны албан ёсны уулзалт тоглолтыг зохион байгуулжээ. Сонирхолтой нь тухайн үед хөлбөмбөгийг монголчууд “хаалга гаргах тэмцээн” гэдэг байв.<ref>{{Cite web |url=http://mongol.undesten.mn/wiki/show/name/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6+%D0%9B%D1%83%D0%B2%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6%D0%B8%D0%B9%D0%BD |title=Archive copy |access-date=2016-08-15 |archive-date=2016-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827090858/http://mongol.undesten.mn/wiki/show/name/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6+%D0%9B%D1%83%D0%B2%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6%D0%B8%D0%B9%D0%BD |url-status=dead }}</ref> [[1930 он|1930-аад]] оны эцсээр манай улсын зүүн хязгаарт япончууд хилийн будилаан үүсгэж, улмаар [[Халхын голын дайн]] болж, [[Европ]]т [[Дэлхийн хоёрдугаар дайн|Дэлхийн II дайн]] эхэлсэн зэрэг нь Монгол улсын хөгжил цэцэглэлт, тэр дундаа спортын хөгжилтөд ихээхэн саад бэрхшээл учруулсан байна.<ref name="news.mn" /> ==1940-50-иад он== Хөлбөмбөгийн түүхийн зарим эх сурвалжид, Монголын баг [[1942 он]]д [[Япон]]ы багтай хоёр удаа тоглосон гэх баттай бус мэдээ бий.<ref>http://www.11v11.com/teams/mongolia/tab/matches/season/1943/</ref> Түүхийн нөхцөл байдлын үүднээс нь авч үзвэл энэ нь тухайн үеийн БНМАУ-тай хамаарахгүй нь мэдээж бөгөөд [[Манжуур (хот)|Манжуур]], Хойд Хятадад ноёрхлоо тогтоогоод байсан Японы арми, тэр дундаа Японы Хойд Хятад дахь армийн (北支那方面軍) бүлэглэлд багтаж байсан Монголын гарнизон (駐蒙軍) хэмээх тусгай нэгтгэлийн монгол цэргүүд болон тус армийн япон цэргүүдийн хооронд ийм тэмцээн зохион байгуулж байсан байж болох юм. [[Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс|БНМАУ-д]] болсон хөлбөмбөгийн анхны томоохон тэмцээн [[1946 он]]ы зургадугаар сард “Бүх цэргийн спортын тоглолт” нэртэй зохион байгуулагдаж хуягт бригад, нисэх зэрэг цэргийн анги нэгтгэлийн есөн баг оролцон, Нисэхийн Л.Сандагдорж ахлагчтай баг түрүүлж байжээ.<ref>{{Cite web |url=http://footballfanat.miniih.com/index.php/home/post/1 |title=Archive copy |access-date=2016-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141208023022/http://footballfanat.miniih.com/index.php//home/post/1 |archive-date=2014-12-08 |url-status=dead}}</ref> Үүний дараа 1946 онд Ардын хувьсгалын 25 жилийн ойн баяраар, байгуулагдаад удаагүй "Цэрэг", "Соёл", "Ард", "Хөдөлмөр" зэрэг спортын сайн дурын нийгэмлэгүүд оролцож улсын чанартай анхны хөлбөмбөгийн тэмцээн зохион байгуулагдахад "Хилчин" нийгэмлэгийн баг түрүүлэн "Чемпион", тамирчид нь "Рекордч" цол хүртэж байв.<ref>{{Cite web |url=http://footballfanat.miniih.com/index.php/home/post/1 |title=Archive copy |access-date=2016-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141208023022/http://footballfanat.miniih.com/index.php//home/post/1 |archive-date=2014-12-08 |url-status=dead}}</ref> Улмаар 1947-1950 онуудад [[Наадам|улсын наадмын]] спартакиадын хөлбөмбөгийн тэмцээнд “хар” хэмээх Жадамба ахлагчтай баг "Хилчин" баг чемпион цолоо хадгалж байсан байна.<ref>{{Cite web |url=http://mongol.undesten.mn/wiki/show/name/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6+%D0%9B%D1%83%D0%B2%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6%D0%B8%D0%B9%D0%BD |title=Archive copy |access-date=2016-08-15 |archive-date=2016-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827090858/http://mongol.undesten.mn/wiki/show/name/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6+%D0%9B%D1%83%D0%B2%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6%D0%B8%D0%B9%D0%BD |url-status=dead }}</ref> Харин [[1951 он]]д баяр наадмын VI спартакиадын хөлбөмбөгийн тэмцээнд, “Цэрэг” нийгэмлэгийн Ц.Отгон ахлагчтай баг түрүүлж, “Хилчин” нийгэмлэгийнхний эзэгнэж байсан “Чемпион” цол, цомын эзэн болж, тамирчид нь ”Рекордч” цол хүртжээ.<ref>{{Cite web |url=http://ts_0247.blog.gogo.mn/read/entry102169 |title=Archive copy |access-date=2016-08-15 |archive-date=2017-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170328132338/http://ts_0247.blog.gogo.mn/read/entry102169 |url-status=dead }}</ref> [[1953 он]]ы 11 дүгээр сарын 23-нд Улаанбаатар хот, 18 аймгийн Биеийн тамир, спортын хороодын дарга нар, улсын шилдэг тэргүүний тамирчдын төлөөлөгчид оролцсон Улсын зөвлөгөөн Улаанбаатар хотод болж, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дэргэдэх Улсын биеийн тамир, спортын хэрэг эрхлэх хорооноос “Манай улсын дотор хөгжиж байгаа биеийн тамир, спортын хөгжлийн тухай” илтгэл хэлэлцүүлжээ. Тус зөвлөгөөнөөс “Биеийн тамир, спортын ажлыг өрнүүлэн хөгжүүлэх талаар” Монголын бүх тамирчид, залуучуудад хандаж уриалга гаргасан нь хөлбөмбөгийн спортын цаашдын хөгжилтөд эергээр нөлөөлжээ. Улмаар [[1955 он]]ы 7-8 дугаар сард Хөлбөмбөгийн улсын аварга шалгаруулах анхны тэмцээн болж таван баг оролцон тойргоор тоглоход, “Соёл” нийгэмлэгийн А.Болд ахлагчтай баг нэгдүгээр байрт орж алтан медаль, “Хөдөлмөр” нийгэмлэгийн Н.Дамдинжав ахлагчтай баг хоёрдугаар байрт орж мөнгөн медаль хүртжээ. Мөн оны есдүгээр сарын таванд улсын аварга “Соёл” нийгэмлэгийн шигшээ баг, Улаанбаатар хотын ойролцоо байрлаж байсан Зөвлөлтийн 17 дугаар армийн багтай нөхөрсөг тоглолт хийж, багийн ахлагч А.Болд нэг гоол оруулан, тэмцээн улсын аварга багийн ялалтаар өндөрлөжээ. Үүний дараа есдүгээр сарын дундуур, Улаанбаатар хотын аварга шалгаруулах тэмцээн анх удаа болов. 1956 онд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дэргэдэх Биеийн тамир, спортын хэрэг эрхлэх хорооны даргаар Монгол улсын домогт жанжин, дэслэгч генерал Ж.Лхагвасүрэн томилогдсон байна. Энэ оноос тус хороон дэргэд Монгол улсын шигшээ багууд байгуулагдаж эхэлсэн бөгөөд хөлбөмбөгийн шигшээ багийг 15 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулж, дасгалжуулагч, тамирчдыг цалин, хувцас хэрэглэлээр хангаж эхэлсэн байна. Тухайн үед улсын наадмын нийтийн гимнастикийн тоглолтыг бэлтгэх ажлыг удирдахаар ЗХУ-аас мэргэжилтнүүд уригдан ирж, монгол мэргэжилтнүүдтэй хамтран ажиллаж байсан ба Ардын хувьсгалын 35 жилийн ойн баяр наадмын дараа ЗХУ-ын спортын гавъяат мастер Павел Александрович Севастьяновыг хөлбөмбөгийн мэргэжилтнээр урин ирүүлсэн байна.<ref name="news.mn" /> Түүний шууд удирдлагын дор Монгол улсын хөлбөмбөгийн анхны шигшээ багийг байгуулав. Зөвлөлтийн мэргэжилтэн ирснээр Монголын шилдэг тамирчдын хамт оюутан сурагчдын хөлбөмбөгийн дугуйланд хэсэг тамирчдыг сонгон бэлтгэл хийлгэж эхэлжээ. Тэд Голын цэнгэлдэхэд хаалганы хоёр тор нэгтгэн холбоод, мэргэн өшиглөж сургах, ханан хаалга босгож, 20-иод бөмбөгтэйгээр, бэлтгэлийг долоо хоногт зургаан удаа хийлгэж байв. Мөн оны ес, 10 дугаар сард анх удаа ерөнхий боловсролын сургуулиудын аварга шалгаруулах тэмцээнийг, бага, дунд, ахлах ангиар нь ялган явуулж, дараа нь гурван насны ангиллын дугуйланг ажиллуулж, байнгын бэлтгэл хийлгэх болжээ.<ref name="news.mn" /> [[1956 он]]д [[Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон|Өвөр Монголын]] [[Хөх хот]], Жинин, 1957 онд Улаанбаатар хотуудад Монгол-[[Хятад]]ын хөлбөмбөгийн шигшээ багийнхны нөхөрсөг уулзалт тэмцээн зохиосноор гадаад арга хэмжээний эхлэл тавигдав. [[1957 он]]д Улаанбаатар хотын АШТ-ий дараа хөлбөмбөгчдөд анх удаа спортын зэрэг цол олгож эхэлсэн бөгөөд уг тэмцээнд түрүүлсэн “Замчин” багийн тамирчид спортын I зэрэг, “Хөдөлмөр” багийн тамирчид II зэрэг, “Соёл” багийн тамирчид III зэрэг хүртсэн бол удалгүй шүүгчдийг мөн зэрэглэж, Ч.Нэргүй, Л.Сандагдорж, Г.Банзрагч, В.Долгормаа нарт шүүгчийн II зэрэг, Ц.Дамбажанцан, Ц.Бадрах, С.Батнасан нарын хүмүүст III зэрэг олгосон байна.<ref name="news.mn" /> [[1959 он]]ы 10 сарын 30-нд Монголын хөлбөмбөгийн холбоо, шигшээ багийн тамирчдын санаачлагаар анх байгуулагдан дарга, нарийн бичгийн дарга, дасгалжуулагч-шүүгчдийн зөвлөл, хүүхэд-залуучууд, сурталчилгаа, техникийн комисс зэрэг бүрэлдэхүүнтэй ажиллаж эхэлсэн байна. Холбооны анхны тэргүүн нь Н.Лувсандорж байв. ===Монгол улсын хөлбөмбөгийн анхны шигшээ баг=== 1956 онд БТСХЭХ-ны дарга Ж.Лхагвасүрэнгийн тушаалаар байгуулагдсан хөлбөмбөгийн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд, дасгалжуулагчаар ЗХУ-ын спортын гавъяат мастер П.А.Севастьянов; орчуулагч, туслах дасгалжуулагчаар, тухайн үеийн нэрт тамирчин, багш Н.Лувсандорж ажиллаж байжээ. Багийн бүрэлдэхүүн:<ref name="news.mn" /> ====Хаалгачид==== {{col-begin}} {{col-2}} * Ч.Нэргүй, МУИС-ийн оюутан * Ц.Чомбуу, МУИС-ийн оюутан ====Тоглогчид==== * Ц.Сагар, ”Хөдөлмөр” нийгэмлэг * Н.Дамдинжав, ”Хөдөлмөр” нийгэмлэг * Г.Шархүү, Тавдугаар сургууль,“Соёл” нийгэмлэг * Б.Рэндоо, Тавдугаар сургууль * Ж.Батсүх, МУИС, “Соёл” нийгэмлэг {{col-2}} * Л.Сандагдорж, Гуравдугаар сургууль, “Соёл” нийгэмлэг * Ж.Авгаанпунцаг, Нэгдүгээр сургууль, “Хоршоолол” нийгэмлэг * М.Пүрэвжал, Нэгдүгээр сургууль, “Хоршоолол” нийгэмлэг * Г.Банзрагч, Гуравдугаар сургууль, “Соёл” нийгэмлэг * В.Долгормаа, Хоёрдугаар сургууль, “Соёл” нийгэмлэг * Ц.Бадрах, Хоёрдугаар сургууль, “Хөдөлмөр” нийгэмлэг * Г.Билэгт, Хоёрдугаар сургууль, “Соёл” нийгэмлэг * Ц.Дамбажанцан, ”Хөдөлмөр” нийгэмлэг {{col-end}} ===Олон улсад=== Монголын хөлбөмбөгчид түүхэндээ хилийн чанадад анх удаа тоглосон нь [[1956 он]] юм. Мөн оны есдүгээр сард Монголын хөлбөмбөгчдийг төлөөлж, “Замчин” нийгэмлэгийн тамирчид БНХАУ-ын Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орны Хөх хот, Жинин хотуудын төмөр замчдын багтай нөхөрсөг уулзалт тоглолт хийж, нэг хожиж, нэг тэнцэн, нэг хожигдсон дүнтэй нутагтаа иржээ. Харин [[1958 он]]д улсын шигшээ баг хилийн чанадад анх удаа тоглохдоо, БНХАУ-ын [[Бээжин]], Тяньжин, [[Шанхай]] хотуудаар явж, 45 хоногийн бэлтгэл сургуулилт хийгээд, эдгээр хотуудын багтай долоон удаа тоглохдоо хоёр хожиж, нэг тэнцэн, дөрөв хожигдсон байна.<ref name="news.mn" /> Шигшээ баг мөн ондоо ЗХУ, [[Унгар|БНУАУ]], [[Умард Солонгос|БНАСАУ-ын]] багуудтай хэд хэдэн удаа тогложээ. Үүнд, [[Улаан-Үд]]ийн “Локомотив” багтай 2:2, “Шахтер” багтай 1:1-ээр тэнцсэн бол Ардчилсан Солонгосын шигшээ багтай хийсэн эхний тоглолтдоо 1:1-ээр тэнцээд, дараагийн тоглолтод 0:1-ээр хожигдсон юм. Ардчилсан Солонгосын энэ баг 1966 оны ДАШТ-ий шөвгийн наймд шалгарчээ.<ref>[https://dnn.mn/%D0%BB-%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B6-%D0%BD%D1%83%D1%80%D1%83%D1%83-%D1%83%D1%80%D1%82-%D1%85%D3%A9%D0%BB-%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0-%D1%82%D1%8D%D1%81%D0%B2%D1%8D%D1%80-%D1%82%D1%8D%D0%B2%D1%87%D1%8D%D1%8D%D1%80%D1%82%D1%8D%D0%B9-%D1%83%D1%87%D1%80%D0%B0%D0%B0%D1%81-%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB-%D1%85%D2%AF%D0%BD-%D1%85%D3%A9%D0%BB%D0%B1%D3%A9%D0%BC%D0%B1%D3%A9%D0%B3-%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B3%D1%83%D1%83%D0%BD-%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D0%B6-%D1%87%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B0/ өдрийн сонин.мн: ''Л.Сандагдорж: Нуруу урт, хөл майга, тэсвэр, тэвчээртэй учраас монгол хүн хөлбөмбөг гаргуун тоглож чадна'']{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} , нийтлэгдсэн: 2014.07.23</ref> Монголын шигшээ багийн оролцсон анхны олон улсын тэмцээн нь [[1960 он]]д тухайн үеийн Хойд [[Вьетнам]]ын нийслэл [[Ханой]] хотод болсон [[Ази]]йн социалист орны хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм. Социалист дөрвөн орон оролцсон энэ тэмцээнд Монголын баг Вьетнамд 1:4-өөр, Ардчилсан Солонгост 1:4-өөр, Хятадад 1:6-аар хожигджээ. Монголын шигшээ баг [[1959 он]]оос [[1973 он]]ы хооронд Зөвлөлтийн Өвөр Байгалийн цэргийн тойргийн багтай харилцан зочилж нөхөрсөг тоглолт хийдэг байсан бөгөөд нутагтаа болсон тоглолтод хэд хэдэн удаа хожиж байжээ. {{Quotation| “Бидний хожих, хожигдох гол нь биш. Гол нь өөрсдийн идэвхийг үзүүлж, хөлбөмбөгчдийн нөхөрлөлийг бэхжүүлэхэд байгаа юм” ''1960 онд Вьетнамын нийслэл Ханой хотод болсон Азийн социалист орны хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох үеэр Монголын шигшээ багийн хаалгач Ц.Чомбуугийн Вьетнамын төв хэвлэл “Нян Зань” сонинд өгсөн ярилцлагаас.''<ref>[http://mglradio.com/home/?mid=fastnews&page=1&document_srl=153551 http://mglradio.com: Ц.Чомбуу: ''"Азийн хар муур" хочит хаалгач Чомбуу'']{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, нийтлэгдсэн: 2016.06.05</ref>}} ==1960-70-аад он== [[1961]], [[1963 он]]уудад Монголын Бүх ард түмний спартакиад, [[1964 он]]оос хоёр жил тутам УАШТ, жил бүр Улаанбаатар хотын аварга шалгаруулах тэмцээнүүд болон "Ардын хувьсгалын ойн", "Залуучуудын үнэн", "Хөдөлмөр", "Улаан-од", Улаанбаатарын мэдээ" сонины нэрэмжит тэмцээнүүд тогтмолжсоноос гадна улс хоорондын нөхөрсөг уулзалт тэмцээнүүдийг зохион байгуулдаг болов.<ref>http://ts_0247.blog.gogo.mn/?label=11119{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1990-ээд оны эхэн үе хүртэлх хугацаанд төр засгаас хөлбөмбөгийн хөгжилд төдийлэн анхаараагүйгээс болж энэ спортын хөгжилд дорвитой ахиц гараагүй хэдий ч Улсын аварга шалгаруулах тэмцээн, Оюутны УАШТ, Өсвөр үеийн УАШТ, Улаанбаатар хотын АШТ, Сансрын нисэгчдийн нэрэмжит “Од” тэмцээн, [[Сэлэнгэ аймаг|Сэлэнгэ аймгийн]] цомын АШТ, “Залуучуудын үнэн", "Хөдөлмөр", "Улаан-од", Улаанбаатарын мэдээ" сонины төвийн сонинуудын нэрэмжит, томоохон ойн нэрэмжит зэрэг улс, бүсийн чанартай том жижиг тэмцээнүүд янз бүрийн давтамжтайгаар зохиогдож иржээ. Харин гадаад оронд тэмцээн уралдаанд оролцох нь багассан, төрийн байгууллагын зүгээс хөлбөмбөгт тавих анхаарал буурсны улмаас шигшээ багийг 1961 онд татан буулгасан байна. ==1990-ээд он== [[1992 он]]д Монгол улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг дахин байгуулагдсанаар анхны тэмцээн болох Зүүн Азийн анхдугаар наадамд удаах жил нь оролцов. Энэ тэмцээнд Монголын баг БНХАУ-д 1:6, БНАСАУ-д 0:7, БНСУ-д 0:10, Японд 0:9-өөр хожигдож, хамгийн сүүлд [[Макао]]гийн багийг 4:3-ын харьцаагаар хожсон юм.<ref>{{Cite web |url=http://www.ssport.mn/index.php/p/822 |title=Archive copy |access-date=2016-08-15 |archive-date=2016-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160921093050/http://www.ssport.mn/index.php/p/822 |url-status=dead }}</ref> Улмаар [[1996 он]]д Монголын хөлбөмбөгийн үндэсний дээд лигийн анхны тэмцээн болж, удаах жил нь Монголын хөлбөмбөгийн холбоо шинээр байгуулагдан Азийн хөлбөмбөгийн холбоо (AFF), улмаар Олон улсын хөлбөмбөгийн холбоонд элссэнээр Монголын хөлбөмбөгийн хөгжлийн шинэ үе эхэлжээ. ==Эх сурвалж== {{лавлах холбоос|2}} [[Ангилал:Монголын хөлбөмбөг| ]] qzfbdkumkc2zujrhs3gmpout079afps 0 60579 876039 873616 2026-11-12T01:45:01Z Avirmed Batsaikhan 53733 876039 wikitext text/x-wiki '''Ромын Пап''' -([[Латин хэл|латин]]. ''Pontifex Romanus'') — Католик шашны улс төр-шашны байгууллагын тэргүүн. [[Ватикан|Ватиканд]] байнга оршин суудаг. Энэхүү хуудсанд Ромын Католик шашныг удирдаж байсан Папуудыг он цагийн дарааллаар жагсаан харуулсан болно. {{Гол|Пап|Католик шашин}} [[File:Tafel paepste.jpg|thumb|Гэгээн Петрийн их цогчин дуганд оршуулсан Ромын Папуудын латин нэрс болон хаанчилсан огноог тэмдэглэсэн гантиг хавтан|656x656px]] ==1-4-р зууны Пап лам нар== * [[Гэгээн Петр]] * [[Линус]] * [[Анаклет]] * [[I Клемент]] * [[Эварист]] * [[I Александр(Пап)]] * [[I Сикст]] * [[Телесфор]] * [[Хиген]] * [[I Пио]] * [[Анисет]] * [[Сотер]] * [[Элетер]] * [[I Виктор]] * [[Зэфирин]] * [[I Калликст]] * [[I Урбан]] * [[Понтиан]] * [[Антер]] * [[Фабиан]] * [[Корнел]] * [[I Луц]] * [[Стефен]] * [[II Сикст]] * [[Дионис]] * [[I Феликс]] * [[Евтихиан]] * [[Кай]] * [[Марселлин]] * [[I Марсел]] * [[Эвсэби]] * [[Милтиад]] * [[I Силвэстэр]] * [[Марк]] * [[I Юлий]] * [[Либери]] * [[I Дамас]] * [[Сириц]] * [[I Анастаси]] ==5-8-р зууны Пап лам нар== * [[I Инносент]] * [[Зосим]] * [[I Бонифас]] * [[I Селестин]] * [[III Сикст]] * [[I Лео]] * [[Хилари]] * [[Симплиси]] * [[III Феликс]] * [[I Гиласи]] * [[II Анастаси]] * [[Симмах]] * [[Хормисд]] * [[I Иохан]] * [[IV Феликс]] * [[II Бонифас]] * [[II Иохан]] * [[I Агапит]] * [[Силвэри]] * [[Вигили]] * [[I Пелаги]] * [[III Иохан]] * [[I Бенедикт]] * [[II Пелаги]] * [[I Григори]] * [[Сабиниан]] * [[III Бонифас]] (607 оны 2-11 сард ) * [[IV Бонифас]] * [[I Адеодат]] * [[V Бонифас]] * [[I Онори]] * [[Сэвэрин]] * [[IV Иохан]] * [[I Теодор]] * [[I Мартин]] * [[I Иугени]] * [[Виталиан]] * [[II Адеодат]] * [[Дон]] * [[Агато]] * [[II Лео]] * [[II Бенедикт]] * [[V Иохан]] * [[Конон]] * [[I Серги]] * [[VI Иохан]] * [[VII Иохан]] * [[Сисинни]] * [[Константин]] * [[II Григори]] * [[III Григори]] * [[Захари]] * [[II Стефен]] * [[I Паул]] * [[III Стефен]] * [[I Адриан]] * [[III Лео]] == 9-12-р зууны Пап лам нар == * [[IV Стефен]] * [[I Пасхал]] * [[II Иугени]] * [[Валентин]] * [[IV Григори]] * [[II Серги]] * [[IV Лео]] * [[III Бенедикт]] * [[I Николас]] * [[II Адриан]] * [[VIII Иохан]] * [[I Марин]] * [[III Адриан]] * [[V Стефен]] * [[Формос]] * [[VI Бонифас]] * [[VI Стефен]] * [[Роман(Пап)]] * [[II Теодор]] * [[IX Иохан]] * [[IV Бенедикт]] * [[V Лео]] * [[III Серги]] * [[III Анастаси]] * [[Ландо]] * [[X Иохан]] * [[VI Лео]] * [[VII Стефен]] * [[XI Иохан]] * [[VII Лео]] * [[VIII Стефен]] * [[II Марин]] * [[II Агапэт]] * [[XII Иохан]] * [[V Бенедикт]] * [[VIII Лео]] * [[XIII Иохан]] * [[VI Бенедикт]] * [[VII Бенедикт]] * [[XIV Иохан]] * [[XV Иохан]] * [[V Григори]] * [[II Силвэстэр]] * [[XVII Иохан]] * [[XVIII Иохан]] * [[IV Серги]] * [[VIII Бенедикт]] * [[XIX Иохан]] * [[IX Бенедикт]] * [[III Силвэстэр]] * [[IX Бенедикт]] * [[VI Григори]] * [[II Клемент]] * [[IX Бенедикт]] * [[II Дамас]] * [[IX Лео]] * [[II Виктор]] * [[IX Стефен]] * [[II Николас]] * II Александр * [[VII Григори]] * [[III Виктор]] * [[II Урбан]] * [[II Пасхал]] * [[II Геласи]] * [[II Калликст]] * [[II Онори]] * [[II Инносент]] * [[II Целестин]] * [[II Луци]] * [[III Иугени]] * [[IV Анастаси]] * [[IV Адриан]] * III Александр * [[III Луци]] * [[III Урбан]] * [[VIII Григори]] * [[III Клемент]] * [[III Целестин]] * [[III Иннокент]] ([[Латин хэл|латин.]] ''Innocentius PP. III'', өөрийн нэр - ''Lotario dei Conti di Segni,'' 1198-1216 он) ==13-16-р зууны Пап лам нар== * [[III Онори]] ([[Латин хэл|латин]]. ''HONORIVS'' Tertius , өөрийн нэр- ''Cencio Savelli,'' 1216- 1227) * [[IX Григори]] * [[IV Целестин]] * [[IV Иннокент]] ([[Латин хэл|латин.]] ''INNOCENTIVS'' ''Quartus,'' өөрийн нэр -''Sinibaldo Fieschi'', 1243.06.25-1254.12.07) [[Гүюг хаан|Гүюг хааны]] захиаг хүлээн авсан. * [[IV Александр]] ([[Латин хэл|латин.]] ''ALEXANDER Quartus,'' 1254.12.12-1261.05.25) * [[IV Урбан]] ([[Латин хэл|латин.]] ''VRBANVS'' ''Quartus, )'' * [[IV Клемент]] * [[X Григори]] * [[V Иннокент]] * [[V Адриан]] * [[XXI Иохан]] * [[III Николас]] ([[Латин хэл|латин.]] ''NICOLAVS Tertius,'' өөрийн нэр''- Giovanni Gaetano Orsini,'' 1277.11.25 -1280.08.22) * [[IV Мартин]] * [[IV Онори]] ([[Латин хэл|латин.]] ''HONORIVS'' Quartus) * [[IV Николас]] * [[V Целестин]] * [[VIII Бонифас]] * [[XI Бенедикт]] * [[V Клемент]] * [[XXII Иохан]] * [[XII Бенедикт]] * [[VI Клемент]] * [[VI Иннокент]] * [[V Урбан]] * [[XI Григори]] * [[VI Урбан]] * [[IX Бонифас]] * [[VII Иннокент]] * [[XII Григори]] * [[V Мартин]] * [[IV Иугени]] * [[V Николас]] * [[III Калликст]] * [[II Пио]] (1458-1464) * [[II Паул]] (1464-1671) * [[IV Сикст]]-([[Латин хэл|латин.]] ''XYSTVS'' ''Quartus,'' 1471-1484 ) Ватиканы номын сан байгуулсан. * [[VIII Иннокент]] * [[VI Александр]] * [[III Пио]] (өөрийн нэр: ''Франческо Нанни Тодескини Пикколомини''; 1439 онд төрсөн) 215 дахь Ромын пап (1503). * [[II Юлий]] * [[X Лео]] * [[VI Адриан]] * [[VII Клемент]] * [[III Паул]] (1534-1549) * [[III Юлий]] * [[II Марсэл]] * [[IV Паул]] * [[IV Пио]] * [[V Пио]] * [[XIII Григори|XIII Григорий]] * [[V Сикст]] (1585.04.24 -1590.08.27) * [[VII Урбан]] * [[XIV Григорий]] * [[IX Григорий]] * [[VIII Клемент]] ==17-20-р зууны Пап лам нар== * [[XI Лео]] * [[V Паул]] * [[XV Григори]] (1621.02.09-1623.07.08) * [[VIII Урбан]] * [[X Иннокент]] * [[VII Александр]] * [[IX Клемент]] * [[X Клемент]] * [[XI Иннокент]] * [[VIII Александр]] * [[XII Иннокент]] * [[XI Клемент]] * [[XIII Иннокент]] (өөрийн нэр -''Pietro Michelangelo dei Conti'', 1721-1724) * [[XIII Бенедикт]] * [[XII Клемент]] * [[XIV Бенедикт]] * [[XIII Клемент]] * [[XIV Клемент]] * [[VI Пио]] * [[VII Пио]] * [[XII Лео]] * [[VIII Пио]] * [[XVI Григори]] * [[IX Пио]] * [[XIII Лео]] * [[X Пио]] * [[XV Бенедикт]] * [[XI Пио]] ([[Латин хэл|латин]]. ''Pius XI'' ''',''' ''өөрийн нэр- Ambrogio Damiano Achille Ratti,'' 1922.02.06- 1939. 02.10) * [[XII Пио]] (латин. ''Pius XII'' , 1939.03.02 - 1958.10.09) * [[XXIII Иохан|XXIII Иохан (1958.10.28- 1963.06.03)]] * [[VI Паул]] ([[Латин хэл|латин.]] ''PAVLVS Sextus'', өөрийн итали нэр-''Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini,'' 1963.06.21-1978.08.06) * [[I Иохан Паул]] (латин. ''IOANNES PAVLVS'' Primus, өөрийн итали нэр -''Albino Luciani,'' 1978.08.26-1978.09.28) * [[II Иохан Паул]] ([[Латин хэл|латин.]] ''IOANNES PAVLVS'' Secundus, өөрийн польш нэр- ''Karol Józef Wojtyła,'' 1978.10.16-2005.04.02) ==XXI зууны Пап лам нар== * [[XVI Бенедикт]] (латин. ''BENEDICTVS Sextus Decimus,'' өөрийн герман нэр''- Joseph Alois Ratzinger,'' 2005.04.19-2013.02.28) * [[Францис]] ([[Латин хэл|латин.]] ''FRANCISCVS,'' өөрийн нэр- ''Jorge Mario Bergoglio,'' 2013.03.13-2025.04.21) * [[XIV Лео]] (латин. ''LEO'' Quartus Decimus, өөрийн нэр- ''Robert Francis Prevost'', 2025.05.08-…) [[Ангилал:Пап|!]] [[Ангилал:Папын (байгууллага) түүх]] [[Ангилал:Пап (байгууллага)|!]] [[Ангилал:Католик шашны хүмүүсийн жагсаалт|Пап]] [[Ангилал:Төрийн тэргүүний жагсаалт|Пап]] hcwbifdcqv2cwckw0ux1onvc9y42gf4 0 60608 875999 875683 2026-11-11T15:17:47Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875999 wikitext text/x-wiki [[File:Sri Sri Ravi Shankar - new.jpg|thumb| {| class="wikitable sortable" !'''Нэр''' ! '''Рави Шанкар''' |- |'''Төрсөн огноо''' |{{Birth date and age|df=yes|1956|5|13}} |- |'''Үндэстэн''' |{{IND}} |- |'''Цол, Хүндлэл''' |[[Шри Шри]], [[Энхийн Элчин сайд|Энхийн элчин сайд]], [[Хүмүүнлэгийн зүтгэлтэн]], [[Оюун санааны удирдагч]], [[Дээрхийн гэгээнтэн]] |- |'''Үндэслэгч''' |[[Амьдрах урлаг сан]], [[Олон улсын хүний үнэт зүйлсийн ассоциаци]]<ref>{{cite web|title=Шри Шри Рави Шанкар: Үндэслэгч|url=http://www.iahv.org/in-en/about-us/sri-sri-ravi-shankar/|website=Олон улсын үнэт зүйлсийн Ассоциаци|4=2015-09-27|access-date=2016-08-26|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923083442/http://www.iahv.org/in-en/about-us/sri-sri-ravi-shankar/|url-status=dead}}</ref>, [[:en:World_Forum_for_Ethics_in_Business|Бизнесийн ёс зүйн төлөөх дэлхийн дээд хэмжээний чуулган]]<ref>{{cite web|title=Бизнесийн ёс зүйн дэлхийн дээд хэмжээний чуулганыг үндэслэгч|url=http://wfeb.org/about-us/founders/|website=World Forum for Ethics in Business|4=|access-date=2016-08-26|archive-date=2016-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20160325081450/http://wfeb.org/about-us/founders/|url-status=dead}}</ref> |- |'''Гуру''' |[[:en:Maharishi_Mahesh_Yogi|Махариш Махеш Йоги]] <ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Maharishi-Mahesh-Yogi-cremated-in-Allahabad/articleshow/2774934.cms|title="Махараши Махеш Йогичийг Аллахабад хотод чандарлав."|work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/mahesh-yogi-cremated-with-state-honours/article1-275051.aspx|title="Махеш Йогичийг чандарлахад улс орны нэр хүндтэй эрхэмүүд оролцов."|work=hindustantimes.com|access-date=2017-11-29|archive-date=2015-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150225152307/http://www.hindustantimes.com/india-news/mahesh-yogi-cremated-with-state-honours/article1-275051.aspx|url-status=dead}}</ref> |- |'''Эшлэл''' |Алсын зорилго минь хүчирхийлэлгүй, стрессгүй дэлхийн төлөө.<ref>{{cite web|url=http://www.srisriravishankar.org|title=Нүүр хуудас - Шри Шри Рави Шанкарын - Албан ёсны веб сайт|work=Official Website of Sri Sri Ravi Shankar}}</ref> |- | | |} ]] '''Шри Шри Рави Шанкар''' хэмээн олон түмэнд танигдсан '''Рави Шанкар''' (Англи хэл. ''Sri Sri Ravi Shankar'', Тамил хэл. ஸ்ரீ ஸ்ரீ ரவி ஷங்கர்; ) 1956 оны 05 дугаар сарын 13-нд [[Энэтхэг]]-ийн [[Тамил Наду]] мужид төрсөн. Түүнийг (хүндэтгэн) [[:en:Sri|Шри Шри]] буюу [[:en:Guru|Гуружи]] эсвэл Гурудэв хэмээн дууддаг.<ref name="Salkin">Эй. Салкин, [http://www.yogajournal.com/article/lifestyle/emperor-of-air/ Агаарын эзэнт гүрэн], ''Yoga Journal'', 2002.</ref> Тэрбээр [[Амьдрах урлаг сан|"Амьдрах урлаг сан"]] олон улсын байгууллагыг 1981 онд байгуулсан бөгөөд уг байгууллага нь хувь хүний стрессийг тайлж, нийгмийн асуудал бэрхшээл, цаашлаад хүчирхийллийг бууруулахад чиглэдэг.<ref>{{cite journal |title=Шри Шри Рави Шанкар|url=http://www.huffingtonpost.com/sri-sri-ravi-shankar/|journal=The Huffington Post}}</ref> Энэтхэг улсын ерөнхийлөгчөөс 1986 онд Йогийн дээд цол (Yoga Shiromani)-ыг хүртэж<ref name="Йога широмани">{{cite web|title=Йога широмани буюу Йогийн очир эрдэнийн дээд цол|url=https://www.artofliving.org/honored-yoga-shiromani}}</ref> байсан эрхэм 1997 онд Женев төвтэй буяны '[[Олон улсын хүний үнэт зүйлсийн ассоциаци]]'-ийг байгуулсан ба уг ТББ нь дэлхийн нийтэд хүмүүний суурь үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэх зорилго бүхий тусламж, буяны үйлс мөн хөдөөгийн хөгжил зэрэгт анхаардаг. Түүний тусалж үйлчлэх буяны үйлсийг нь үнэлж [[Энэтхэг]], [[Перу]], [[Колумби]], [[Парагвай]] зэрэг орны дээд одон медалиар шагнаж байсан. 2016 оны 1 дүгээр сард тэрбээр Энэтхэг улсын Засгийн газрын "[[:en:Padma_Vibhushan|Padma Vibhushan]]" цолоор шагнуулсан<ref name="www.thehindu.com"/>. == Намтар == Рави Шанкар [[Тамилнаду]] мужийн [[Папанасам]] гэдэг газар мэндэлжээ. Ээжийг нь Вишалакши Ратнам, аавыг нь А. Эс. Венкат Ратнам гэдэг. Түүнийг Рави хэмээн нэрлэдэг (Энэтхэгийн нийтлэг нэр агаад "нар" гэсэн утгатай) ба мэндэлсэн өдөр нь Ням гараг учраас тэр юм. "Шанкар" гэж нэрлэх болсон нь, түүний төрсөн өдөр 18-р зууны [[Хиндү шашин|Хинду]] гэгээнтэн [[Ади Шанкара]]гийн төрсөн өдөртэй давхацдагтай холбоотой.<ref name=nytimesbliss>{{cite news|title=Дээдийн жаргалыг анир чимээ дундаас бэдэрэхүй|url=http://cityroom.blogs.nytimes.com/2011/04/11/seeking-bliss-among-the-honks-and-hisses/?_php=true&_type=blogs&_r=0|work=Нью-Йорк таймэс компаний Нью-Йорк Таймез сонины 2011 оны 04 дүгээр сарын 11-ний дугаар}}</ref> Рави Шанкарын анхны багш нь [[Махатма Ганди]]-тай ойр дотны холбоотой Энэтхэгийн Ведийн ухааны эрдэмтэн [[Судхакар Чатурведи]] билээ.<ref name=journalofdharma>{{cite web|title=Шри Шри Рави Шанкар дэлхий даяар ухааралыг тэлэх урлагийг түүчээлдэг|url=http://www.academia.edu/370329/Sri_Sri_Ravi_Shankar_and_the_Art_of_Spreading_Awareness_Over_the_World|3=2014 оны 9 дүгээр сарын 15|access-date=2016-08-27|archive-date=2018-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014232533/http://www.academia.edu/370329/Sri_Sri_Ravi_Shankar_and_the_Art_of_Spreading_Awareness_Over_the_World|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Бандит төрсөн өдрөөрөө түрдэг тэрэг авав|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bangalore/Pandit-gifted-wheelchair-on-birthday/articleshow/7705520.cms?referral=PM|2014 оны 9 дүгээр сарын 15|work=The Times of India|agency=The Times of India|publisher=Bennett, Coleman & Co. Ltd|date=2011 3 дугаар сар 15, }}</ref> Рави Шанкар [[:en:Bangalore_University|Бангалорийн Их сургуул]]ийн Сэйнт Жосефийн коллежийг дүүргэж, Физикийн ухаанаар Баклаврын зэрэг<ref>{{cite news|title=Физикийн ухааны бакалаврын зэрэг|url=http://bawandinesh.name/look-what-we-found|access-date=2023-09-26|archive-date=2012-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120629085320/http://bawandinesh.name/look-what-we-found|url-status=bot: unknown}}</ref> хүртсэн<ref>{{cite web|url=http://www.sjcalumni.in/index.php?option=com_content&view=article&id=19&itemid=39|title=Нэрд гарсан төгсөгчид|publisher=sjc.ac.in|access-date=2017-11-29|archive-date=2015-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319062621/http://www.sjcalumni.in/index.php?option=com_content&view=article&id=19&Itemid=39|url-status=dead}}</ref>-ий дараа хоёр дахь багш [[:ru:Махариши_Махеш_Йоги|Махариши Махеш Йогич]] <ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-02-12/india/27784158_1_cremation-site-maharishi-mahesh-yogi-floral-tributes | work=The Times of India | title=Махараши Махеш Йогичийг Аллахабад хотод чандарлав. – The Times of India | access-date=2017-11-29 | archive-date=2013-10-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131023062521/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-02-12/india/27784158_1_cremation-site-maharishi-mahesh-yogi-floral-tributes | url-status=dead }}</ref> -тай учирч ведийн ухаанаар яриа таниулга өрнүүлж, бага хурал зохион байгуулж, [[:en:Transcendental_Meditation|Чанадаас халих бясалгал]]-ыг явуулж, [[Аюурведа]] -н төвүүдийг байгуулж явжээ.<ref>Gautier, Francois. Баяр баясгалангийн Гуру. New York: [[Hay House]], 2008. p. 36.</ref><ref>{{cite book|title=Хязгааргүйд бүдэрсэн нь Эгэл нэгний эгэлгүй гэгээрэлийн замд |first=Michael |last=Fischman|publisher=Morgan James Publishing|year=2010 |isbn=978-1-60037-648-1|ref={{SfnRef|Fischman|2010|p=32}} }}</ref> 1980-аад онд Шанкар оюун санааны ухааны чиглэлээр эрэл хайгуул хийн, дэлхийг тойрон аялаж практик туршлагаар олж тогтоосон курс сургалтаа эхлүүлсэн. Амьдрах Урлаг-ийн Аз жаргалын програмын тулгын чулуу болсон хэмнэлт амьсгалын техник, '[[Сударшан крия|Сударшан Крия]]' нь 1982 онд [[Карнатака]] мужийн [[Шимога]] нутгийн [[Бхадра гол]]-ын эрэгт 10 хоногийн аниргүй бясалгасны дараа "онгод гийж яруу найраг тэрлэх адил" түүнд орж ирсэн гэдэг бөгөөд цааш "Би түүнийг сурч, зааж эхэлсэн" гэж хэлдэг.<ref name=RD>{{Cite news|url=http://www.rd-india.com/newsite/other/facetoface_feb07.asp|title=Face to face|last=Mahadevan|first=Ashok|date=February 2007|publisher=[[Reader's Digest]]|accessdate=5 June 2009|archive-date=29 Есдүгээр сар 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929012144/http://www.rd-india.com/newsite/other/facetoface_feb07.asp|url-status=dead}}</ref> Шанкар сэтгэлийн хөдлөл бүр амьсгалын хэмнэлтэй нягт уялдаатай, амьсгалаа жолоодож, удирдсанаараа хувь хүн сэтгэлээ удирдаж, сэтгэл санаагаа сэргээж, зовлон зүдгүүрээ багасгаж бууруулж болно хэмээдэг.<ref name = ST>{{Cite news| url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20041031&slug=healthbreathing31| title=Гүнзгий амьсгалж стресс сэтгэл гутралаа сулалж чөлөөл| last=MacGregor| first=Hillary E| date=31 October 2004| publisher=The Seattle Times| 7=| access-date=27 Наймдугаар сар 2016| archive-date=2 Дөрөвдүгээр сар 2015| archive-url=https://web.archive.org/web/20150402131215/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20041031&slug=healthbreathing31| url-status=dead}}</ref> 1980-аад онд тэрбээр 175 хүүхдэд зориулан сургууль нээсэн <ref>Gautier, Francois. The Guru of Joy. New York: [[Hay House]], 2008. p. 61.</ref><ref>{{cite news|title=Sri Sri Ravi Shankar's sister: At school, teachers came to my brother for advice|url=https://www.mid-day.com/articles/sri-sri-ravi-shankar-sister-at-school-teachers-came-to-my-brother-for-advice/18929181|date=13 Jan 2018}}{{Dead link|date=Дөрөвдүгээр сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> бөгөөд энэ ганцхан сургууль хүмүүст урам зоригийг төрүүлж, [[Энэтхэг]] даяар тэлж өргөжин, өдгөө 425 сургуульд орон нутгийн амьдралын боломж тааруу, ядуусын хороололын 67000 гаран хүүхэд үнэ төлбөргүйгээр боловсрол эзэмшиж байна.<ref>{{Webarchiv|url=https://www.artoflivingschools.org/ |wayback=20181122221815 |text=Үнэ төлбөргүй боловсрол |archiv-bot=2025-05-21 21:27:55 InternetArchiveBot }}. www.artoflivingschools.org.</ref><ref>[https://www.artofliving.org/in-en/education-home Үнэ төлбөргүй боловсрол]. artofliving.org/in-en. Retrieved on 01 December 2017.</ref> 1983 онд [[Швейцар]]-д анхны Амьдрах урлагийн курс хөтөлбөрөө явуулсан байдаг. 1986 онд [[Хойд Америк|Хойд Америк-]]<nowiki/>т анхны курсээ зохион байгуулахаар [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]]-ын [[Калифорни]]-и<nowiki/>йн [[:en:Apple_Valley,_California|Цахиурын хөндийд]] очиж байжээ.<ref>{{cite journal |title=Амьдрах урлагийг үндэслэгч Шри Шри Рави Шанкар хэмээх Энэтхэг иргэн Кранс Монтана чуулганы шагналыг анх удаа хүртэв. |url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/art-of-living-founder-ravi-shankar-first-indian-to-receive-the-crans-montana-forum-award-1309324614-1 |date=29 June 2011 |access-date=27 Наймдугаар сар 2016 |archive-date=1 Долдугаар сар 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701195519/https://www.jagranjosh.com/current-affairs/art-of-living-founder-ravi-shankar-first-indian-to-receive-the-crans-montana-forum-award-1309324614-1 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://artofliving.eu/index.php?id=205&L=17 Түүх]. artofliving.eu. Retrieved on 7 September 2011.</ref> == Гүн ухаан, билиг сургааль == === Оюун санааны амьдрал === Шанкар хайр, энэрэл нигүүлсэл, дотоодоос ундрах урам зориг зэрэг хүмүний үнэт зүйлсийг өсгөн нэмэгдүүлэх тэрхүү оюун санааны ухааныг зааж сургаж, багшилж явдаг. Энэ нь ямар нэг шашин, эсвэл зан заншилд харьяалагдаад байдаггүй. Учир нь бүх хүмүүст энэ нь нээлттэй. Хүн төрөлхтөний салшгүй хэсэгт бид оруулдаг оюун санааны нэгдэл бол үндэстэн, шашин, мэргэжил, эсвэл биднийг тусгаарладаг бусад нэр тодотголоос илүү чухал юм гэдгийг тэрбээр зүрх сэтгэлээрээ мэдэрдэг.<ref>Shankar, Sri Sri Ravi. Bang on the Door. Santa Barbara, CA: Art of Living Foundation. 1995. {{ISBN1-885289-31-6.}}</ref> "Хүчирхийлэл үгүй нийгэм, өвчин үгүй бие, давчдал үгүй амьсгал, төөрөгдөл үгүй сэтгэл, саатал үгүй оюун ухаан, гэмтэл үгүй ой ухаан, уйтгар гуниг үгүй сүнс бол хүмүний оршихуйн төрөлх эрх юм."<ref>{{cite web|url=http://www.artofliving.org/wisdom-best-shock-absorber |title=Мэргэн ухаан бол хамгийн сайн цочрол шингээгч.|publisher=Artofliving.org |date= |accessdate=26 May 2014}}</ref> гэж Шанкар үздэг байна. Түүний хэлснээр [[шинжлэх ухаан]] болон [[спиритуалити]] буюу оюун санааны амьдрал хоёулаа мэдэхийг хүссэн чин хүслээс ургаж гардаг болохоор өөр хоорондоо уялдаа холбоотой мөн эв зохицолтой гэжээ. "Би хэн юм бэ?" гэдэг асуулт нь оюун санааны амьдрал өөд, "Энэ юу юм бэ?" хэмээх асуулт [[шинжлэх ухаан]] өөд дөтөлж хүргэдэг. Хөөр хөгжүүн баяр нь одоо энэ мөчид л гагцхүү байдгийг онцлон, стрессгүй хүчирхийлэлгүй дэлхийг бүтээхийг алсын хараандаа тэрбээр дурджээ. Үүнийг гүйцэлдүүлж хэрэгжүүлэх ач тустай бодитой арга хэрэгсэл нь түүний сургалт хөтөлбөр бөгөөд энэ бүхнийг олон түмэнд санал болгодог билээ. Тэрбээр амьсгалыг бие болон сэтгэлийг хооронд нь холбох аргамжаа, сэтгэлийг тайвшруулах арга хэрэгсэл хэмээн үздэг. Түүний үзлээр "Үнэн бол шугаман шулуун гэхээсээ илүүтэйгээр, бөмбөрцөг шиг бөөрөнхий тул хоорондоо зөрчилдөөнтэй байх ёстой." гэж үздэг.<ref>[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/04/AR2007070401609.html Вашингтон Пост сонины ярилцлага]. Washingtonpost.com (5 July 2007). Retrieved on 7 September 2011.</ref> === Сударшан Крия === Амьсгалахуй дээр тулгуурлаж үндэслэсэн техник [[Сударшан крия]] © ([[:en:Sanskrit|Sanskrit]]: सुदर्शन क्रिया ''sudarśana-kriyā'')<ref name="AolfSite_SkPage">{{Webarchiv|url=http://www.srisri.org/educational-programs/sudarshan-kriya |wayback=20101201154539 |text=Амьдрах урлаг сангийн вебсайт дээрх Сударшан крияаны тухай хуудас |archiv-bot=2025-04-19 00:42:08 InternetArchiveBot }}. Srisri.org. Retrieved on 7 September 2011.</ref> Амьдрах урлагийн Аз жаргалын програмын голлох бүрэлдэхүүн хэсэг, мөн [[Амьдрах урлаг сан]]-гийн сэтгэл зүйн гэмтлийг бууруулж багасгах хөтөлбөр<ref name="AolfSite_SkPage" />-ийн тулгын чулуу юм. ''[[:en:Vajrasana_(yoga)|Vajrasana]]'' ''(бохирч суух)''-н [[:en:Ujjayi_breath|Ujjayi]]''(ялалт)''-н амьсгалыг ''[[:en:Bhastrika|bhastrika]] (хөөргөн амьсгал)''-г хийсний дараа хэмнэлт амьсгалыг ''[[:en:Vajrasana_(yoga)|sukhasana]] (завилж)''-аар суун хийдэг.<ref name="TOISKY">{{cite news|title=Sudarshan Kriya, a stress buster|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-09/bangalore/27189063_1_sudarshan-kriya-sudarshan-kriya-spinal-cord|newspaper=The Times of India|date=9 September 2003|access-date=2017-11-29|archive-date=2014-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140107175325/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-09-09/bangalore/27189063_1_sudarshan-kriya-sudarshan-kriya-spinal-cord|url-status=dead}}</ref> Анагаах ухааны эрдэм шинжилгээний олон судалгаа дэлхийн нэр хүндтэй сэтгүүлүүдэд Сударшан крияны тухай хэвлэгдсээр байна.<ref name="AOLResearch_List">[http://aolresearch.org/published_research.html Олон улсын нэр хүндтэй сэтгэл судлалын сэтгүүлүүдэд хэвлэгдсэн Амьдрах урлагийн Сударшан крия Йогийн ШУ-ны судалгааны материалуудын жагсаалт] Aolresearch.org.</ref> Бие физиологи, [[сэтгэл судлал]]-ын ач тус үр өгөөжүүд эдгээр судалгаанд орсон ба стрессийн хэмжээг багасгадаг ([[:en:Cortisol|кортизол]]-[[стресс]] үүсгэгч гормон буурсан), [[:en:Immune_system|дархлааны тогтолцоо]] сайжирдаг, [[айдас]] түгшүүрийг арилгаж багасгадаг, [http://www.slideshare.net/tserendorjdorjgotov/6773-68045279 (хөнгөн, дунд хүнд хэлбэр)-ийн сэтгэл гутралыг 67-73 хувь] суллаж бууруулдаг,<ref>{{cite journal|pmid=10708840|last1=Janakiramaiah|first1=N|last2=Gangadhar|first2=BN|last3=Naga Venkatesha Murthy|first3=PJ|last4=Harish|first4=MG|last5=Subbakrishna|first5=DK|last6=Vedamurthachar|first6=A|title=Janakiramaiah, N; Gangadhar, BN; Naga Venkatesha Murthy, PJ; Harish, MG; Subbakrishna, DK; Vedamurthachar,A (2000). Antidepressant efficacy of Sudarshan Kriya Yoga (SKY) in melancholia: A randomized comparison with electroconvulsive therapy (ECT) and imipramine / Меланхоликийн нөхцөлд Сударшан Крияагийн сэтгэл гутралын эсрэг нөлөөː Цахилгаан цочрооны эмчилгээ(ECT)болон имипрамина хоорондын санамсаргүй түүврийн харьцуулсан судлагаа |volume=57|issue=1–3|pages=255–9|journal=Journal of Affective Disorders|doi=10.1016/s0165-0327(99)00079-8}}</ref> [[:en:Antioxidant|антиоксидант]]-ийн хамгаалалыг өсгөн нэмэгдүүлдэг, [[:en:Brain#Functions|уураг тархины мэдрэлийн үйл ажиллагаа]]-г хурцалдаг, (анхаарал төвлөрөл нэмэгддэг, стресс өдөөгчийг суллаж, эрүүлжүүлдэг) зэрэг [http://www.slideshare.net/tserendorjdorjgotov/ss-68048732 өөр бусад шинжлэх ухааны баримт]-ууд<ref>Gautier, Francois. The Guru of Joy. New York: Hay House, 2008. p. 155-164.</ref>-ыг дурдаж болно. == Энх тайван хүмүүнлэгийн үйлс == === Япон орны аз жаргалын индексийн жагсаалтыг урагшлуулахад хамтран ажиллана === Оюун санааны удирдагч хүн амын дунд амиа хорлолтоороо дэлхийд толгой цохидог Япон орны аз жаргалын индексийн жагсаалтыг урагшлуулахад Японы парлиаменттай хамтран ажиллана.<ref>{{cite news|title=Times News|url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/newshound-tales/an-indian-push-for-japans-happiness-index/?fbclid=IwAR0JJ1Ztokl7E6j2wXM8k9NWP-45pPNBfusTHHyJXio4HixWILZzbi68IrE}}</ref> === Гэр бүл, сургуулийн орчин дахь хүчирхийллийн эсрэг === [[Амьдрах урлаг сан]], [[Олон улсын хүний үнэт зүйлсийн ассоциаци]] АНУ-ын олон мужуудад сургуулийн орчин дахь хүчирхийллийг зогсооход өргөн далайцтай арга хэмжээ явуулж байна. <ref>{{cite web|title= АНУ-ын Дэд Еранхийлөгч асан Jоseph Biden Амьдрах урлагт талархлаа илэрхийлэв| url= https://www.youtube.com/watch?v=TJfE8X0JXOA|}}</ref> Тэр тусмаа АНУ-д сургуулийн орчинд буутай зэвсэгт хүчирхийлэл гарах нь олон улсын хэмжээнд хөндүүр сэдэв бөгөөд [[Амьдрах урлаг сан]], [[Олон улсын хүний үнэт зүйлсийн ассоциаци]] -тай хамтран Сургуулийн орчинд хүчирхийлэлээс сэргийлэх Сургуулийн орчинд ухааралыг нэмэгдүүлж хүчирхийлэлгүй нийгмийг бүрдүүлэх үүднээс хүүхэд мөн өсвөрийн насныханд зориулсан сургуулиудад зориулсан АртЭксел, YES! Хөтөлбөрүүдийг АНУ-ын 200 орчим <ref>{{cite news|title=Empower Youth! Give the Gift that Every Student Deserves!|url=https://www.facebook.com/YESforSchoolsUSA/videos/2202107926722311/UzpfSTEwMDAwMTM0MjcwMzU1NzoxOTk5Mjc4NzQzNDYwMTk2/news}}</ref> ЕБС-ын 100000 гаруй сурагчдад оруулж ач тусыг нь мэдрүүлээд байна<ref>{{cite news|title=IMPACTS|url=http://youthempowermentseminar.org/our-impact=youthempowermentseminar.or/news|access-date=2018-10-25|archive-date=2023-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20231006215333/http://youthempowermentseminar.org/our-impact=youthempowermentseminar.or/news|url-status=dead}}</ref>. === Венесуэлийн хямралыг эвлэрүүлэн зуучлах === [[Амьдрах урлаг сан]] үндэслэгч Оюун санааны удирдагч Шри Шри Шри Рави Шанкарыг [[Венесуелийн Ерөнхийлөгч Николас Мадура]] улс оронд үүссэн улс төрийн хямралыг шийдвэрлүүлэх эвлэрүүлэн зуучлагчаар тохоон томилоод байна.<ref>[https://www.newsnation.in/india-news/sri-sri-ravi-shankar-is-new-peacemaker-of-venezuela-6-times-spiritual-guru-brokered-peace-article-230849.html?fbclid=IwAR3TaLDVeM26EHOgsfIOmN-tlXsksYfAviHGGJEcF1H32ro58XCgbLB7wtw 'Sri Sri Ravi Shankar is new ‘peacemaker’ of Venezuela: 6 times spiritual guru brokered peace'], Nation News</ref><ref>{{Webarchiv|url=https://www.plenglish.com/index.php?o=rn&id=44178&SEO=president-maduro-receives-indian-peace-ambassador-sri-sri-ravi |wayback=20190709203610 |text='President Maduro Receives Indian Peace Ambassador Sri Sri Ravi' |archiv-bot=2026-03-25 13:27:08 InternetArchiveBot }}, Prensa Latina</ref> === Колумб болон ФАРК ( Колумбын Хувьсгалт зэвсэгт хүчин ) === 2015 оны 6 дугаар сард Шри Шри Рави Шанкар [[Колумб]]-ын ерөнхийлөгч [[Хуан Мануэль Сантос]]-тай уулзсан ба, [[Колумб]]-ын засгийн газар болон [https://en.wikipedia.org/wiki/Revolutionary_Armed_Forces_of_Colombia Зэвсэгт ФАРК бүлэглэл]-ийн хооронд энхийн хэлэлцээнд "зуучлагчаар ажиллах"-ыг Колумбын ерөнхийлөгч зөвшөөрсөний дагуу,<ref name="www.youtube.com/watch?v=1U23Hpt1AE0">{{cite web|title=ШРИ ШРИ РАВИ ШАНКАР КОЛУМБ УЛСАД 52 ЖИЛ ҮРГЭЛЖИЛСЭН ИРГЭНИЙ ДАЙНЫГ ТӨГСГӨЛ БОЛГОСОН|url=https://www.youtube.com/watch?v=1U23Hpt1AE0|website=Official website of the Peace Delegation of the FARC-EP (Revolutionary Armed Forces of Colombia - People's Army)|accessdate=22 July 2015}}</ref> 2015 оны 6 дугаар сард Кубад айлчилсан. Зэвсэгт ФАРК улс төрийн явуулга, нийгмийн шударга ёсонд хүрэх ''[[:en:Ahimsa|ahimsa]]'' буюу хүчирхийлэлгүй байх Гандийн зарчмыг дагаж мөрдөхөөр санал нэгдсэн. <ref>{{cite news|title="Шри Шри Рави Шанкар Колумбад Энх тайванг авчирахад тусалдаг.|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Sri-Sri-Ravi-Shankar-helps-to-bring-peace-to-Colombia/articleshow/48022149.cms|accessdate=22 July 2015|agency=Times of India|publisher=Bennett, Coleman & Co. Ltd|date=July 10, 2015}}</ref> 2016 оны 8 дугаар сар 25-нд талууд энх тайвнаар орших нэг талын энхийн хэлэлцээгээ амжилттай явуулж өндөрлүүлэв. <ref>{{cite news|title="Шри Шри Рави Шанкар Колумбын хамгийн харгис мөргөлдөөнийг төгсгөл болгоход гол үүрэг гүйцэтгэсэн тухай|url=https://swarajyamag.com/insta/how-sri-sri-ravi-shankar-played-a-key-role-in-ending-one-of-latin-americas-most-brutal-conflicts|agency=Swarajya Staff|date=September 29, 2016}}</ref><ref>{{cite news|title="ФАРК Колумбын засгийн газар хоёрын дунд үргэлжилсэн 52 жилийн дайны түүхэн төгсгөлд Шри Шри Рави Шанкарын гүйцэтгэсэн үүргийг Колумбын ерөнхийлөгч зарлан тунхаглав|url=http://newsnviews.online/news-n-views/colombian-president-hails-sri-sris-role-in-historic-ending-of-52-year-old-war-between-farc-colombian-%E2%80%8Bgovt-%E2%80%8B-%E2%80%8B%E2%80%8B-%E2%80%8B|agency=newsnviews.online|date=September 28, 2016|access-date=Арван хоёрдугаар сар 18, 2017|archive-date=Хоёрдугаар сар 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202234838/http://newsnviews.online/news-n-views/colombian-president-hails-sri-sris-role-in-historic-ending-of-52-year-old-war-between-farc-colombian-%E2%80%8Bgovt-%E2%80%8B-%E2%80%8B%E2%80%8B-%E2%80%8B/|url-status=dead}}</ref><ref name="www.youtube.com/watch?v=1U23Hpt1AE0"/> === Пакистан === Тэрбээр “Эв эеийн сайхан санаа” өвөрлөж 2004 онд [[Пакистан]]-д айлчилсан <ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/788657.cms 'Пакистанд шашны зүтгэлтэн айлчлав'], The Times of India</ref> ба мөн 2012 онд [[Исламабад]] болон [[Карачи]] хотод Амьдрах урлагийн төвүүдийн нээлтэд оролцохдоо дахин айлчилсан байдаг.<ref>{{cite news|title=Шри Шри Рави Шанкар 'Амьдрах урлаг'-ийнхаа тухай Лахорт ярив|url=http://tribune.com.pk/story/349068/sri-sri-ravi-shankar-tells-lahore-about-his-art-of-living/|accessdate=15 September 2014|publisher=The Express Tribune News Network|date=March 12, 2012}}</ref> 2014 оны 3 дугаар сард [[Исламабад]] дахь Амьдрах урлагийн төв зэвсэгт этгээдүүдэд шатаалгаж байсан. <ref>{{cite news|title=32. Амьдрах урлагийн иогийн төвийг хараалсан нь Энэтхэг болон Шри Шри Рави Шанкар үндэслэгчээс болсон гэж цагдаа сэжиглэж байна.|url=http://newsweekpakistan.com/art-of-living-center-torched-in-islamabad/|accessdate=25 June 2014|work=Newsweek|agency=Newsweek|publisher=AG Publications|date=10 March 2014}}</ref><ref>{{cite news|title=Йогийн төвийг шатаасны дараахан Пакистан ТВ мэтгэлцээн явуулсан уу?|url=http://www.nbcnews.com/news/world/did-pakistan-tv-debate-prompt-burning-yoga-center-n49036|accessdate=25 June 2014|publisher=NBC News|date=10 March 2014}}</ref> === Ирак === [[Ирак]]-ийн Ерөнхий сайд [[:en:Nouri_al-Maliki|Наури ал Малик]]-ийн урилгаар 2007<ref>{{Webarchiv|url=http://www.ibnlive.com/news/art-of-living-guru-in-iraq-to-talk-peace/41193-3.html?xml |wayback=20070930155651 |text=Амьдрах урлагийн оюун санааны удирдагч Иракт Энх тайвны яриа хэлэлцээнд уригдав |archiv-bot=2025-04-19 00:42:08 InternetArchiveBot }}. Ibnlive.com. Retrieved on 7 September 2011.</ref> онд, 2008<ref>{{cite news|title=Шри Шри Рави Шанкар Иракт 2 дахь удаагаа айлчиллаа.|url=http://www.rediff.com/news/2008/dec/22sri-ravi-shankar-visits-iraq.htm|accessdate=15 September 2014|publisher=Rediff.com|date=December 22, 2008}}</ref> онд [[Ирак]]т тус тус айлчилсан айлчлалын үеэр дэлхийн энхтайвныг дэмжих зорилгоор улс төр, шашны удирдагч нартай уулзсан. 2014 оны 11 дүгээр сард Рави Шанкар Иракийн [[:en:Erbil|Ербил]] тусламжийн хуаранд очсон. Тэрбээр мөн уг бүсэд [[:ru:Езиды|Езиды]] болон бусад [[Ислам]] шашинтан бус хүмүүсийн аймшигт нүд хальтрам нөхцөл байдалтай танилцаж, тэдний асуудлыг хөндсөн бага хурлыг зохион байгуулсан.<ref name=huff-erbil-conf>{{cite web|title=Оюун санааны удирдагч Шри Шри Рави Шанкар Езиды үндэстний эрхийг дэмжихээр Иракаар аялана.|url=http://www.huffingtonpost.com/2014/11/19/sri-sri-ravi-shankar-iraq_n_6178316.html|accessdate=20 November 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Энэтхэгийн Оюун санааны мастер Хойд Ирак дахь дүрвэгсдэд тусламж үзүүлэв|url=http://www.scmp.com/news/asia/article/1643903/indian-spiritual-leaders-ngo-steps-relief-work-refugees-northern-iraq|accessdate=20 November 2014}}</ref> === Энэтхэгийн Кашмир === Зүүн Азийн Энх тайвны Чуулган 2016 оны 11 дүгээр сард "Кашмирийг дахин диваажин болгох" нэртэй бага хуралыг [[Жамму-Кашмир|Жамму Кашмирт]] эхлүүлсэн. Шри Шри Рави Шанкар хэлж байгаагаар, Кашмирын хүн амын 90 орчим хувь энх тайван хүсч байгаа ч, хүсэлтийг нь орхигдуулж байна. Тэрбээр мөн нэмж хэлэхдээ "Кашмирын асуудлыг шийдэх шийдэл бол Кашмирчууд өөрсдөөс нь л гацхүү гарах учиртай." Энэ чуулган Зүүн Азийн найман орныг хамтад нь авчирч, үйлдвэрлэл эрхлэлт, ур чадвараа хөгжүүлэх, соёлын солилцоо, боловсролын хамтын ажиллагаа, эмэгтэйчүүдийг хүчирхэгжүүлэх санаачлага зэргээр хамтран ажиллахад чиглэгдэнэ. <ref>{{cite news|title=40. Кашмирын асуудлыг шийдэх шийдэл гагцхүү Кашмирчуудаас л гарна|url=http://m.greaterkashmir.com/news/jammu/solution-to-kashmir-problem-can-only-come-from-kashmiris-sri-sri/234395.html|accessdate=22 February 2017|agency=Greater Kashmir|publisher=GK Communications Pvt. Ltd|date=24 November 2016|archive-date=20 Арван нэгдүгээр сар 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181120015218/https://m.greaterkashmir.com/news/jammu/solution-to-kashmir-problem-can-only-come-from-kashmiris-sri-sri/234395.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Кашмирː Хүн амын 90 хувь нь энх тайванг хүсч байна|url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/kashmir-90-per-cent-of-people-want-peace-says-sri-sri-ravi-shankar-4392410/|accessdate=22 February 2017|agency=The Indian Express [P] Ltd.|date=24 November 2016}}</ref><ref>{{cite news|title=Кашмирын салан тусгаарлагчид, дайтагч талууд бол 'ашиг олох саалийн үнээ'|url=http://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/241116/kashmiri-separatists-militants-are-cash-cows-says-sri-sri-ravi-shankar.html?fromNewsdog=1|accessdate=22 February 2017|agency=Deccan Chronicle|date=24 November 2016}}</ref><ref>{{cite news|title=Амьдрах урлаг Өмнөд Азид зориулсан бүсийн энх тайвны мөрийн хөтөлбөрийг эхлүүлнэ|url=http://www.ptinews.com/news/8107837_AOL-to-launch-regional-peace-platform-for-South-Asia.html|accessdate=22 February 2017|agency=Press Trust of India|date=22 November 2016}}</ref> === Зүүн Хойд Энэтхэг === 2017 оны 8 дугаар сар, Энэтхэг тусгаар тогнолоо зарласаны 71 жилийн ойн урд өдөр 11 дайтагч талын бүлгээс 68 дайчид [[Манипур]] мужийн Засгын газарт бууж өгөв. Манипур мужийн Ерөнхий сайд [[:en:N._Biren_Singh|Н. Бирен Синг]] хямралтай бүсэд энх тайван авчирсан Шри Шри Рави Шанкарын хүчин зүтгэлийг магтан сайшаав. Шри Шри Рави Шанкарын байгууллага сүүлийн 15 жил Манипур мужид ажилласаар ирсэн билээ. <ref name="statesman">{{cite news|title= Ерөнхий сайд Бирен Шри Шри Рави Шанкар Манипурт явуулсан энхийн хүчин зүтгэлийг магтан сайшаав|url=http://www.thestatesman.com/cities/cm-biren-lauds-sri-sri-ravi-shankar-peace-efforts-manipur-1502438102.html|accessdate=11 September 2017|publisher=The Statesman Limited}}</ref><ref name="india today">{{cite news|title=Манипурː 68 гишүүдийн 6 алан хядагч бүлгийн гишүүн, мөн 4 эмэгтэй алан хядагч эмэгтэй ЕС Бирэн Синг-д бууж өгөв|url=http://indiatoday.intoday.in/story/manipur-terrorist-cadres-surrender-n-biren-singh/1/1025807.html|accessdate=11 September 2017|agency=India Today|publisher=Living Media India Limited}}</ref> 2017 оны 9 дүгээр сард болсон " Ондоошилыг хүчирхэгжүүлэх - Зүүн Хойдын уугуул нутгийн хүмүүсийн бага хурал" дээр Шри Шри Рави Шанкар "Өөр 500 орчим дайчид зэвсгээ хураалгахаар хүлээж байна, тэд энхийн үйлсэд нэгдэхэд бэлэн." хэмээн мэдэгджээ. Уг зүүн хойд хэсгээс 67 эсэргүүцэгч бүлэгийн төлөөлөл уг хуралд оролцсон бөгөөд энхийн өөрчлөлтөд оролцоход бэлэн гэдгээ илэрхийлжээ. Сүүлийн 10-12 жилд зогсолтгүй ажилласан Шри Шри Рави Шанкар түүний байгуулага <nowiki>''</nowiki>Сүүлчийн зэвсгээ дайтагч талууд хураалгах хүртэл үргэлжлүүлэн ажиллах болно." <ref name="nie">{{cite news|title=‘Зүүн хойд мужийн дайтагч тал энх тайван тогтохыг хүлээж байна’|url=http://www.newindianexpress.com/nation/2017/sep/08/north-east-militants-waiting-to-make-peace-1653912.html|accessdate=11 September 2017|agency=The New Indian Express}}</ref> гэж мэдэгджээ. ULFA буюу Ассамын нэгдсэн чөлөөлөх фронтын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга асан [[:en:Anup_Chetia|Ануп Четиа]], уг бага хурлын дарга байсан бөгөөд уг бүсэд энх тайван тогтоох Шри Шри Рави Шанкарын хүчин чармайлтыг магтан сайшаав.<ref name="NorthEast India24">{{cite news|title=Шри Шри Рави шанкар дайтагч талуудыг илааршуулах хэвэнд нь оруулахад бэлэн гэдгээ илэрхийллээ.|url=http://www.northeastindia24.com/sri-sri-ravi-shankar-expressed-willingness-to-rehabilitate-militants-back-into-mainstream/|accessdate=11 September 2017|agency=NorthEast India24|publisher=NorthEast India24}}</ref><ref name="Arunachal24.in">{{cite news|title=Бид сүүлийн галт зэвсэгийг хураах хүртэл үйл ажиллагаагаа зогсоохгүй гэж Шри Шри Рави Шанкар мэдэгдэв|url=http://arunachal24.in/we-will-not-stop-till-the-last-gun-is-laid-down-sri-sri-ravi-shankar/|accessdate=11 September 2017|agency=Arunachal24.in|publisher=Arunachal24.in}}</ref> === Аяадхон асуудал === Энэ Аяадхон асуудалд хэний талд орох гэж байна? гэж асуухад Шри Шри Рави Шанкар “Би аль нэгний талд нь орвол, яаж би зуучилж чадах юм бэ? Яриа хэлэлцээгээр бүхий л ашиг сонирхол /үүндː [[Хиндү шашин|Хинди]], [[Ислам]], Засгийн газар болон бусад бүлэглэлүүд/-ыг багтаасан шийдлийг эрэлхийлж, олохыг зорьж байна.” гэжээ.<ref name="firstpost.com">{{cite news|title=Шри Шри Рави шанкар Аяадхон асуудлаар ЗГ-ын ашиг сонирхолыг төлөөлж байгаа гэдгээ үгүйсгэлээ|url=http://www.firstpost.com/india/sri-sri-ravi-shankar-rejects-congress-charges-of-him-representing-govt-interests-in-ayodhya-dispute-4196673.html|accessdate=2017-11-11|agency=firstpost.com|publisher=firstpost.com}}</ref> Асуудлыг "өөрийгөө өргөмжлөх зорилгоор бусдыг буруутгах"-аасаа илүү харилцан хүндэтгэж, яриа өрнүүлж байж шийдвэрлэж болохсон.<ref name="indiasamvad.co.in">{{cite news|title=25 жилийн өмнө сүмийг нураасан нь Хинди шашинтан Мусулман нарын зовох шалтгаан болсоор байх уу|url=http://www.indiasamvad.co.in/viewpoint/quarter-century-of-demolition-soul-trouble-continues-26513|accessdate=2017-11-29|agency=indiasamvad.co.in|publisher=indiasamvad.co.in|archive-date=2017-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20171202182116/http://www.indiasamvad.co.in/viewpoint/quarter-century-of-demolition-soul-trouble-continues-26513|url-status=dead}}</ref> === Шашин хоорондын яриа хэлэлцээ === Рави Шанкар [[:en:Interfaith_dialogue|шашин хоорондын яриа хэлэлцээ]]нд оролцдог ба одоогоор [[:en:Elijah_Interfaith_Institute|Елижах шашин хоорондын хүрээлэн]]д дэлхийн шашны удирдагчийн зөвлөлийг төлөөлдөг. <ref>{{cite web|title=Энэтхэгийн шашны зүтгэлтэнгүүд|url=http://www.elijah-interfaith.org/index.php?id=731|publisher=Elijah Interfaith Institute|accessdate=30 April 2013}}</ref> 2008 он, 2010 оны шашин хоорондын дээд хэмжээний чуулганаар тэрбээр шашны зүтгэлтнүүдийг оролцуулан ХДХВ-ын эсрэг хамтын үйл ажиллагааг өрнүүлж явуулсан. <ref>{{cite news|title=ХДХБ өртсөн хүмүүсийг Оюун санаагаар анагааж эрүүлжүүлэхүй|url=http://www.dnaindia.com/bangalore/1444431/report-spiritual-healing-for-hiv-infected-in-bangalore|accessdate=2013-07-30|newspaper=DNA|date=2010-09-28}}</ref> 2013 оны 7 дугаар сард Женевт НҮБ-ын ДОХ-ын гол удирдлагуудын хуралд тэрбээр ХДХВ-ээс урьдчилан сэргийлэх, хүйсийн хооронд буй хүчирхийлэл, сэтгэлийн шарх, ялгаварлан гадуурхалын талаарх тулгамдсан асуудлыг хэлэлцүүлсэн байдаг. <ref>{{cite web|title=ДОХ-ын тусламж үйлчилгээнд шинжлэх ухаан, оюун санааны амьдрал холбогдох нь|url=http://www.unaids.org/en/resources/presscentre/featurestories/2013/july/20130703srisrishankar/|publisher=UNAIDS|accessdate=30 July 2013}}</ref> === Хорих ангийн хүмүүжигч нарт зориулсан програм === 1992 онд хорих ангийн хүмүүжигч нарт зорилсан 'Prison SMART' програм<ref>{{cite news|title="Өмнөд Африкийн шоронгийн хүмүүжигчид йог хийв|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7777912.stm|publisher=BBC News|date=2008-12-24|first=Andrew|last=Walker}}</ref>-ийг эхлүүлж, нийгэмтэй тэднийг хөл нийлүүлэн алхахад тусалдаг. <ref>{{cite news|title=Pravin Mahajan 'n D's brother sing together|url=http://expressindia.indianexpress.com/news/fullstory.php?newsid=85731|newspaper=The Indian Express|date=30 April 2007}}</ref>  2002 оноос эхлэн Амьдрах урлагийн [https://www.artofliving.org/mn-mn/%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD-%D0%B3%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%85%D2%AF%D0%BC%D2%AF%D2%AF%D0%B6%D2%AF%D2%AF%D0%BB%D1%8D%D1%85-%D1%85%D3%A9%D1%82%D3%A9%D0%BB%D0%B1%D3%A9%D1%80 хорих ангийн Prison SMART хөтөлбөр]-ийг хоригдогч гэлтгүй хорих ангийн харгалзагч нарт оруулж эхэлсэн ба [http://cd.gov.mn/mn/%d1%85%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%85-%d0%b0%d0%bd%d0%b3%d0%b8-%d0%b0%d0%bb%d0%b1%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%b1%d1%8f%d1%81%d0%b0%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d0%bb%d1%8b%d0%bd-%d1%81%d1%83%d1%80%d0%b3%d0%b0%d0%bb%d1%82/ ШШГЕГ-тай хамтран 2015 оноос Монголын шорон хорих анги, засан хүмүүжүүлэх газруудад]{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ШШГЕГ-тай гэрээтэй ажилласны үндсэн дээр саадгүй чөлөөтэй оруулж эхлээд байна.<ref>{{cite news|title=Хорих анги, албанд бясалгалын сургалт явагдаж эхэллээ|url=http://history.cd.gov.mn/mn/%D1%85%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%85-%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B8-%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4-%D0%B1%D1%8F%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%82|publisher=history.cd.gov.mn|date=2015-03-30|first=ШШГЕГ|access-date=2017-12-22|archive-date=2019-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203115503/http://history.cd.gov.mn/mn/%D1%85%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%85-%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B8-%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4-%D0%B1%D1%8F%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%82/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Албан хаагчдад амьдрах урлаг бясалгалын сургалт зохион байгуулав|url=http://409.cd.gov.mn/index.php/hunii-nuuts-surgalt/surgalt-olon-niitiin-uil-ajillagaa/yltnii/528-shri-shri-amidrah-urlag-bysalgaliin-bagsh-surgalt-zohion-baiguulav|publisher=409.cd.gov.mn|date=2015-03-30|first=ШШГЕГ|access-date=2017-12-22|archive-date=2017-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528133139/http://409.cd.gov.mn/index.php/hunii-nuuts-surgalt/surgalt-olon-niitiin-uil-ajillagaa/yltnii/528-shri-shri-amidrah-urlag-bysalgaliin-bagsh-surgalt-zohion-baiguulav|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Хүмүүжигчдийг нийгэмшүүлж байна|url=https://www.news.mn/?id=4205|publisher=news.mn|date=2017-06-30|first=ШШГЕГ|access-date=2017-12-22|archive-date=2021-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411014758/https://news.mn/?id=4205|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=ХАМТАРСАН УУЛЗАЛТ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА|url=http://history.cd.gov.mn/mn/%D1%85%D0%B0%D0%BC%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%83%D1%83%D0%BB%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D1%85%D1%8D%D0%BB%D1%8D%D0%BB%D1%86%D2%AF%D2%AF%D0%BB%D1%8D%D0%B3-%D0%B7%D0%BE%D1%85%D0%B8%D0%BE|publisher=history.cd.gov.mn|date=2016-03-02|first=ШШГЕГ ТГГ|access-date=2017-12-22|archive-date=2019-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203112305/http://history.cd.gov.mn/mn/%D1%85%D0%B0%D0%BC%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%83%D1%83%D0%BB%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D1%85%D1%8D%D0%BB%D1%8D%D0%BB%D1%86%D2%AF%D2%AF%D0%BB%D1%8D%D0%B3-%D0%B7%D0%BE%D1%85%D0%B8%D0%BE/|url-status=dead}}</ref>. Одоогоор дэлхийн хэмжээнд 60 гаруй орны 700000 гаран шоронгийн хүмүүжигчид энэ хөтөлбөрт хамрагдаж ач тусыг хүртээд байна<ref>{{cite news|title=Yoga, meditation uplift prisoners' spirits in Dubai|url=https://www.khaleejtimes.com/nation/dubai/yoga-meditation-uplift-prisoners-spirits-in-dubai-?fbclid=IwAR0fYfqQan-z8dXxstJ-jCISeIU_6Tjp_-GT-NAFoz2NWawO0ga6BA_YQRg|newspaper=Khaleej times|date=11 October 2018|access-date=25 Аравдугаар сар 2018|archive-date=3 Хоёрдугаар сар 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203212255/https://www.khaleejtimes.com/nation/dubai/yoga-meditation-uplift-prisoners-spirits-in-dubai-?fbclid=IwAR0fYfqQan-z8dXxstJ-jCISeIU_6Tjp_-GT-NAFoz2NWawO0ga6BA_YQRg|url-status=dead}}</ref>. === Байгалийн гамшиг === Түүний сайн дурынхан 2004 онд [[цунами]], [[Катрина хар салхи]], [[Гаити|Гайти]] зэрэг өөр бусад нутаг оронд болсон мөргөлдөөн, байгалийн гамшгийн хохирогчдод сэтгэл санааны тусламж үзүүлжээ.<ref>[http://www.nouvelleviehaiti.org/ Nouvelle Vie Haiti Youth Corps] Haiti Program</ref> == Нийгэмд хүрсэн санал санаачилгууд == === Хар тамхигүй Энэтхэг аян === 2019 оны 2 дугаар сарын 19-ны өдөр энэхүү аяны үеэр Энэтхэгийн Ерөнхий Сайд Нарендра Моди<ref>{{cite news| url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/gurgaon/drugs-only-strengthen-terrorists-modi/articleshow/68071448.cms?fbclid=IwAR0IjamEE6w8Zh9PrS9aHpDjYh9ya48zSxCGwAsjpazjBAfhRx0Q3Am7I6I| work=The Times of India | title= Drugs only strengthen terrorists: Narendra Modi – The Times of India}}</ref>, болон Боливуудын нэртэй одод продюсэрууд, <ref>{{cite news| url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/varun-dhawan-sanjay-dutt-bollywood-stars-come-support-sri-sri-ravi-shankars-campaign-drug-free-india/?fbclid=IwAR0H6xMAsXYNDyyyqQOwWSbMWYmbDKwEMuU00MDje-XlpbWrHHmGSPHvVAw | work=Bollywood Hungamam | title= Varun Dhawan, Sanjay Dutt, producer Mahaveer Jain and other Bollywood stars along with PM Narendra Modi come out in support of Sri Sri Ravi Shankar’s campaign Drug Free India – Bollywood Hungamam}}</ref> олон их дээд сургууль коллежийн оюутнүүд<ref>{{cite news| url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/varun-dhawan-sanjay-dutt-bollywood-stars-come-support-sri-sri-ravi-shankars-campaign-drug-free-india/?fbclid=IwAR0H6xMAsXYNDyyyqQOwWSbMWYmbDKwEMuU00MDje-XlpbWrHHmGSPHvVAw | work=Bollywood Hungamam | title= Varun Dhawan, Sanjay Dutt, producer Mahaveer Jain and other Bollywood stars along with PM Narendra Modi come out in support of Sri Sri Ravi Shankar’s campaign Drug Free India – Bollywood Hungamam}}</ref> хамрагдаж хар тамхи хэрэглэхгүй байх ам тангараг өргөжээ. === Илүү сайхан Энэтхэгийн төлөөх сайн дурын үйлс === Энэхүү үйлсээрээ 2012 онд Делид гарсан буутай хүчирхийллийн хэргийн эсрэг<ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-21/mumbai/35952963_1_vips-azad-maidan-silent-vigil | work=The Times of India | title=Mumbaikars hold public vigils to condemn Delhi horror; seek security for citizens, not VIPs – The Times of India | access-date=2017-11-30 | archive-date=2013-09-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130921061044/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-21/mumbai/35952963_1_vips-azad-maidan-silent-vigil | url-status=dead }}</ref>, үнэгүй эрүүл мэндийн аян<ref>{{cite news|title= Амьдрах урлаг сангаас ядуусын хорооллынхонд эрүүл мэндийн үнэгүй аян явуулав|url=http://www.business-standard.com/article/news-ians/free-health-camps-for-slum-dwellers-by-art-of-living-113051000649_1.html|accessdate=29 July 2013|newspaper=Business Standard|date=10 May 2013}}</ref>, сонгогчдын сонгох ухаарлыг нэмэгдүүлэх зэрэг олон үйлс аян<ref>{{cite news|title=АУ Сан сонгогчдыг сонгуульд идэвхтэй оролцохыг ятгав|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Foundation-urges-citizens-to-vote/articleshow/24172020.cms|accessdate=28 November 2013|newspaper=The Times of India|date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=ТББ-ын сайн дурын ажилчид 35000 гаран сонгогчдын нэрсийг гаргав|url=http://www.sakaaltimes.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5179866745637335037&SectionId=5494605966908300850&SectionName=Civic&NewsDate=20131101&NewsTitle=NGO%20volunteers%20enrol%2035,000%20people%20in%20voters%E2%80%99%20list|accessdate=28 November 2013|newspaper=Sakal Times|date=1 November 2013|archive-date=8 Арван нэгдүгээр сар 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161108235711/http://www.sakaaltimes.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5179866745637335037&SectionId=5494605966908300850&SectionName=Civic&NewsDate=20131101&NewsTitle=NGO%20volunteers%20enrol%2035,000%20people%20in%20voters%E2%80%99%20list|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title="Би илүү сайхан энэтхэгийн төлөө саналаа өгнө" аяныг YCCE коллеж дэмжлээ url=http://www.nagpurtoday.in/ycce-supports-i-vote-for-better-india-campaign/|accessdate=28 November 2013|newspaper=Nagpur Today|date=11 October 2013}}</ref>-ыг багтаан оруулдаг. === "ХҮЧИРХИЙЛЭЛГҮЙ" хөдөлгөөн === Уг хөдөлгөөн 2013 оны З дугаар сард Шанкарын сангаас хүчирхийлэлийг арилгах зорилгоор үндэсний хэмжээний хөдөлгөөн болж үүссэн. Хувь хүнийг олон нийтийн онлайн сүлжээгээр хүчирхийлэхгүй байх хөдөлгөөнийг хөхиүлэн дэмжиж,<ref>{{cite news|title=Нэг тэр бум хүчирхийлэлгүй байх үйлдлийг Шри Шри Рави Шанкар уриалжээ|url=http://www.lamag.com/citythink/citythinkblog/2013/03/25/no-higher-calling-his-holiness-sri-sri-ravi-shankar-challenges-the-world-to-commit-one-billion-acts-of-nonviolence-|accessdate=17 April 2013|newspaper=Los Angeles Magazine|date=25 March 2013}}</ref> засгийн газар, олон нийтийн эрүүл мэнд хэвлэл мэдээллээр хүчирхийлэлгүй байх зарчмыг тунхагладаг.<ref>{{cite web|title=Хүчирхийлэлгүй байх нь өөрчлөлтийг авчирдаг|url=http://ridley-thomas.lacounty.gov/index.php/nonviolence/|publisher=Los Angeles County|accessdate=26 April 2013|archive-date=16 Аравдугаар сар 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181016094441/http://ridley-thomas.lacounty.gov/index.php/nonviolence/|url-status=dead}}</ref> === Авилгалын эсрэг Энэтхэг === Тэрбээр Локпал (буюу авилгалын эсрэг) тунхаглалын шаардлагыг биелүүлэхийн төлөө өргөн далайцтай хөдөлгөөн өрнүүлдэг<ref>{{cite news|title=Шри Шри Рави Шанкар авилгал хээл хахуулийн эсрэг хөдөлгөөн өрнүүлэв|url=http://www.dnaindia.com/india/1609098/report-sri-sri-ravi-shankar-in-up-on-anti-graft-drive|accessdate=30 September 2013|newspaper=DNA|date=8 November 2011}}</ref> ба "Энэтхэг авлига хээл хахуулийн эсрэг" хөдөлгөөнийг үндэслэгчдийн нэг <ref>{{cite news|title=Энэтхэг авилгалын эсрэг хөдөлгөөнийг үндэслэгч Шри Шри Үндэсний ВЖП намын Локпал тунхаглалд туслана|url=http://www.indianexpress.com/news/iac-founder-sri-sri-says-asked-for-bjp-s-help-on-jan-lokpal/857582/0 |accessdate=30 September 2013|newspaper=The Indian Express|date=9 October 2011}}</ref> юм. === Спортын ёс зүйн тухай дэлхийн дээд хэмжээний чуулган === 2003 онд тэрбээр бизнесийн орчинд хүний мөс чанар үнэт зүйлс, ёс зүйг хүчтэй болгох зорилгыг өвөртлөн Бизнес дэх ёс зүй-Корпорэйт соёл болон Оюун санааны хэлэлцүүлгийг санаачилсан. Энэ нь хожмоо ёс зүйн олон улсын хурлыг зарлан хуралдуулдаг бизнес дэх ёс зүйн төлөөх дэлхийн дээд хэмжээний чуулганыг бүрдүүлэхэд оролцдог болсон. <ref>{{cite news|title=Бизнес дэх ёс зүйн Олон улсын удирдагчдын симпозиум Женевт 2013 оны 7 дугаар сарын 1-нд эхлэв|url=http://m.economictimes.com/news/news-by-industry/et-cetera/international-leadership-symposium-on-ethics-in-business-begins-on-july-1-in-geneva/articleshow/20851594.cms|accessdate=25 September 2014|agency=Bennett Coleman & Co.|publisher=Bennett Coleman & Co.|date=1 July 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Шри Шри Рави Шанкар Европт|url=http://www.neurope.eu/author/sri-sri-ravi-shankar|accessdate=25 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150519074238/http://www.neurope.eu/author/sri-sri-ravi-shankar/|archive-date=19 Тавдугаар сар 2015|url-status=dead}}</ref><ref name="la-fifa">{{cite web|title=FIFA болон ёс зүй; бие биентэйгээ нөхцөлдөж гүйцэлдэхгүй байна|url=http://www.latimes.com/sports/soccer/la-sp-soccer-baxter-20140914-story.html|publisher=Los Angeles Times|accessdate=2014-09-25}}</ref> 2014 оны 9 дүгээр сард [[Цюрих хот|Цюрих]] хотноо [[:en:World_Forum_for_Ethics_in_Business|Спортын ёс зүйн тухай дэлхийн дээд хэмжээний чуулган]]ыг [[Олон улсын хөлбөмбөгийн холбоо|Олон улсын хөл бөмбөгийн холбоо]]ны гол удирдлагуудыг оролцуулан спортод “Ёс зүй болон нээлттэй байдал”-дээр анхаарал хандуулсан нэг өдрийн арга хэмжээг зохион байгуулсан. <ref name=la-fifa /> === Шри Шри Их сургууль === Шри Шри Их сургууль 2009 онд Шри Шри Рави Шанкар багшийн санаачлагаар байгуулагдсан.<ref>{{Cite web |url=http://www.srisriuniversity.edu.in/srisriravishankar |title=Archive copy |access-date=2017-11-30 |archive-date=2017-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170505114200/http://www.srisriuniversity.edu.in/srisriravishankar |url-status=dead }}</ref> Уг сургууль 2017 онд Үндсэний боловсролын өв тэгш шагнал, Тэргүүлэх санаачлагатай их сургуулийн шагналыг авчээ.<ref>{{cite web|url=http://www.uniindia.com/best-innovative-university-award-for-sri-sri-university/other/news/758703.html|title=Шри Шри Их сургууль хамгийн бүтээлч санаачлагатай их сургуулийн шагнал авав|date=2017-01-23|publisher=United News of India|accessdate=2017-04-21}}</ref> Энэтхэгийн Амьдрах урлаг буюу Виакти Векас Кендра Одишагийн засгийн газартай харилцан ойлголцох санамж бичигт гарын үсэг зурав. Йога, пранаяма, бясалгал амьсгалын иж бүрэн дасгал соёлын програмыг тогтмол явуулж, өөрчлөгдсөн өөдрөг бүтээлч хандлагатай сэтгэлгээг бий болгож Засгийн газрын хэрэгжүүлж байгаа хөдөөгийн хөгжлийн програмтай холбож өгөх юм байна. Үүнд Шри Шри Их сургууль их үүрэг гүйцэтгэнэ. <ref>{{cite web|url=http://orissadiary.com/jharkhand-adopts-odisha-govt-innovative-model-grampanchayats-development-strategy-art-living-technique-dovetailing/|title=Оюун санааны сэргэлт ба хөдөөгийн хөгжил|date=2017-01-23|publisher=orissadiary.com|accessdate=2017-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214132259/http://orissadiary.com/jharkhand-adopts-odisha-govt-innovative-model-grampanchayats-development-strategy-art-living-technique-dovetailing/|archive-date=2017-12-14|url-status=dead}}</ref> == Олон улсын шагнал өргөмжлөл == * 2016 - Энэтхэгийн Хамгийн дээд хоёрдогч иргэний шагнал Падма Вибхушан, 2016 оны 1 дүгээр сар <ref name="www.thehindu.com>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/padma-awards-announced/article8151257.ece|title=Padma Vibhushan for Rajinikanth, Dhirubhai Ambani, Jagmohan|accessdate=28 February 2016|publisher=The Hindu|date=January 26, 2016}}</ref> * 2016 - Dr Nagendra Singh Олон улсын энх тайвны шагнал, Энэтхэг, 2016 оны 11 дүгээр сар<ref>{{cite news|title=Sri Sri Ravishankar gets international peace prize|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Sri-Sri-Ravishankar-gets-international-peace-prize/articleshow/55529251.cms|accessdate=10 December 2016|publisher=The Times of India|date=November 20, 2016}}</ref> * 2015 - Перугийн дээд одон, "Medalla de la Integracion en el Grado de Gran Oficial (Дээд албаны төлөөлөгч)"<ref name="www.dnaindia.com">{{cite news|title=Sri Sri Ravi Shankar conferred with Peru's highest award 'Grand Officer'|url=http://www.dnaindia.com/india/report-sri-sri-ravi-shankar-conferred-with-peru-s-highest-award-grand-officer-2100609|accessdate=22 July 2015|agency=DNA|date=July 1, 2015}}</ref> * 2015 - Колумбын Хамгийн дээд иргэний одон, "Orden de la Democracia Simon Bolivar"<ref name="www.outlookindia.com">{{cite news|title=Sri Sri Conferred With Colombia's Highest Civilian Award|url=http://www.outlookindia.com/news/article/sri-sri-conferred-with-colombias-highest-civilian-award/903924|accessdate=22 July 2015|agency=Outlook|date=June 25, 2015|archive-date=24 Долдугаар сар 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150724040829/http://www.outlookindia.com/news/article/sri-sri-conferred-with-colombias-highest-civilian-award/903924|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Spiritual Leader Sri Sri Ravi Shankar Conferred With Colombia's Highest Civilian Award|url=http://www.ndtv.com/india-news/spiritual-leader-sri-sri-ravi-shankar-conferred-with-colombias-highest-civilian-award-775342|accessdate=22 July 2015|agency=Press Trust of India|publisher=NDTV Convergence Limited 2015|date=June 25, 2015}}</ref> * 2013 - Ганди, Кинг, Икеда хүй нийгэмлэгийг бэхжүүлэх шагнал<ref>{{cite news|title=Sri Sri Ravi Shankar to Speak at Morehouse's Martin Luther King International Chapel|url=http://www.atlantadailyworld.com/201304024956/Praise/sri-sri-ravi-shankar-to-speak-at-morehouse-s-martin-luther-king-international-chapel|accessdate=2013-04-04|newspaper=Atlanta Daily World|date=2013-04-02}}</ref> * 2012 - Парагвай улсын хамгийн дээд иргэний одон 'National Order of Merito de Comuneros, Paraguay, 2012 оны 9 дүгээр сарын 13<ref name="articles.economictimes.indiatimes.com">{{cite news|title=Sri Sri Ravi Shankar gets Paraguay's highest civilian award|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-09-15/news/33863046_1_federico-franco-sri-sri-ravi-shankar-paraguayan-senate|accessdate=22 March 2013|newspaper=The Economic Times|date=15 September 2012|archive-date=25 Гуравдугаар сар 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130325090517/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-09-15/news/33863046_1_federico-franco-sri-sri-ravi-shankar-paraguayan-senate|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.lanacion.com.py/articulo/89279-condecoraran-al-dr-sri-sri-ravi-shankar.html|accessdate=22{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} March 2013</ref> * 2012 - Парагвай улсын хотын захиргааны хүндэтгэвэл зохих иргэн 2012 оны 9 дүгээр сарын 13<ref name="lite.epaper.timesofindia.com">{{cite news|title=Шри Шри Прагвайн хамгийн том шагнал хүндэт иргэн шагналыг авлаа|url=http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=5&sectid=edid=&edlabel=ETD&mydateHid=15-09-2012&pubname=Economic+Times+-+Delhi&edname=&articleid=Ar00501&publabel=ET|accessdate=2013-03-22|newspaper=The Times of India|date=2012-09-15|archive-date=2013-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113152359/http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=5&sectid=edid=&edlabel=ETD&mydateHid=15-09-2012&pubname=Economic+Times+-+Delhi&edname=&articleid=Ar00501&publabel=ET|url-status=dead}}</ref> * 2012 - Парагвай улсын Асуншон хотын захиргааны хүндэт зочин, 2012 оны 9 дүгээр сарын 12<ref name="lite.epaper.timesofindia.com"/> * 2012 - Бразил улсын Rio de Janeiro мужийн хамгийн дээд Tiradentes одон, 2012 оны 9 дүгээр сарын 3<ref>{{cite web |url=http://alerjln1.alerj.rj.gov.br/scpro1115.nsf/10d6d451b00fd42b832566ec0018d836/94736f5cf68f67fc832579c80070979c?OpenDocument |title=Projeto de Resoluусo |publisher=Alerjln1.alerj.rj.gov.br |date= |accessdate=26 May 2014 |archive-date=13 Арван нэгдүгээр сар 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113152328/http://alerjln1.alerj.rj.gov.br/scpro1115.nsf/10d6d451b00fd42b832566ec0018d836/94736f5cf68f67fc832579c80070979c?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> * 2012 - Өмнөд Африкийн Шивананда сангийн Шивананда дэлхийн энх тайвны шагнал, 2012 оны 8 дугаар сарын 26<ref>{{cite web|title=Sivananda Peace Pillar presented to Ravi Shankar|url=http://sivanandapeacepillars.com/blog/2012/10/08/sivananda-peace-pillar-presented-to-ravi-shankar/|publisher=BLOG of www.sivanandapeacepillars.com|accessdate=22 March 2013|archive-date=10 Есдүгээр сар 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910022156/http://sivanandapeacepillars.com/blog/2012/10/08/sivananda-peace-pillar-presented-to-ravi-shankar/|url-status=dead}}</ref> * 2011 - Брюселийн Кранз Монтана чуулганы шагнал, 2011 оны 6 дугаар сарын 24<ref>{{Cite web |url=http://www.cmf.ch/awards/LISTE-PRIX-58.pdf |title=Recipients list |access-date=2017-11-30 |archive-date=2013-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113152331/http://www.cmf.ch/awards/LISTE-PRIX-58.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|title=Ravi Shankar 1st Indian to get Crans Montana award|url=http://www.indianexpress.com/news/ravi-shankar-1st-indian-to-get-crans-montana-award/809703|accessdate=22 March 2013|newspaper=The Indian Express|date=28 June 2011}}</ref> * 2009 - Форбес сэтгүүлээс зарладаг Энэтхэгийн хамгийн нэр нөлөөтэй 7 удирдагчдын айргийн тавд Рави Шанкарыг нэрлэжээ.<ref>[https://www.forbes.com/2009/11/09/gandhi-singh-tata-leadership-power-09-india_slide_6.html Editor's Picks: Энэтхэгийн хамгийн нэр нөлөөтэй эрхмүүдийн 5 дугаарт: Шри Шри Рави Шанкар оржээ]. Forbes.com (2009-11-09). 2013-03-21 нд хандсан.</ref> * 2009 - Германы Дрездэн хот, Дэлхийн соёлын чуулган соёлын тэнвцвэрийн шагнал, 2009 оны 10 дугаар сарын 10<ref>{{cite news|title=Sri Sri Ravi Shankar conferred award by German organisation|url=http://www.deccanherald.com/content/29982/sri-sri-ravi-shankar-conferred.html|newspaper=Deccan Herald|date=11 October 2009}}</ref> * 2008 - АНУ, Атланта Поениксийн шагнал, 2008<ref name="dnaindia.com">{{cite news|title=Sri Sri Ravi Shankar honoured by three US cities|url=http://www.dnaindia.com/mobile/report.php?n=1202527|newspaper=DNA India}}</ref> * 2008 - АНУ Хьюстон Хүндэт иргэн Сайн үйлсийн элчин сайд, 2008<ref name="dnaindia.com"/> * 2008 - Proclamation of Commendation, New Jersey, USA 2008<ref>{{cite news|title=Sri Sri teaches Art of Living to New Jersey|url=http://specials.rediff.com/news/2008/jul/07sld04.htm|newspaper=rediff.com}}</ref> * 2008 - АНУ Нью Жерсий хүдэтгэлийн тунхаглал 2008<ref name="dnaindia.com"/> * 2007 - Энэтхэгийн Пуне, Сант Шри Днянешварагийн Дэлхийн энх тайвны шагнал, 2007 1 дүгээр сарын <sup><ref>{{cite news|title=Зовлонгоо надад өгчих|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-01-11/pune/27876788_1_sri-sri-ravi-shankar-organic-farming-art-of-living-founder|accessdate=2013-03-28|newspaper=The Times of India|date=2007-01-11|archive-date=2013-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130331080811/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-01-11/pune/27876788_1_sri-sri-ravi-shankar-organic-farming-art-of-living-founder|url-status=dead}}</ref> * 2006 - Монгол Улсын төрийн дээд одонгоор 2006 онд шагнуулж байсан;<ref>{{cite news|title=”Алтан гадас” одонт Шри шри Рави Шанкарын тухай 24 баримт|url=http://www.24tsag.mn/content/32687.shtml|accessdate=2013 оны 5 сарын 22|citenews=24tsag.mn}} {{Dead link|date=Арван нэгдүгээр сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2005 - Энэтхэгийн Шинэ Дели Бхарат Широмани Шагнал, 2005<ref>{{cite news|title=Of oneness, spirituality and unity|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-04-21/india/27848023_1_spirituality-time-and-space-pranab-mukherjee|publisher=Times of India|date=21 April 2005|access-date=2017-11-30|archive-date=2013-06-29|archive-url=https://archive.today/20130629121454/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-04-21/india/27848023_1_spirituality-time-and-space-pranab-mukherjee|url-status=dead}}</ref> * Недерланд;Гияан Вихар Их сургууль<ref name="Gyan Vihar convocation">{{cite web|title=Gyan Vihar convocation|url=http://gyanvihar.org/pg11.aspx|publisher=Gyan Vihar University|access-date=2017-11-30|archive-date=2013-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20130319001518/http://gyanvihar.org/pg11.aspx|url-status=dead}}</ref>,Жайпур; Кувемпу их сургууль * Аргентиний Буенос Айресийн их сургуулийн доктор; Аргентиний Кордоба, Сигло XXI их сургуулийн хотхон; Ненроде их сургууль<ref>{{Cite web |url=http://www.nyenrode.nl/News/Pages/Sri-Sri-Ravi-Shankar-receives-Honorary-Doctorate-from-Nyenrode-Business-Universiteit-.aspx |title=Sri Sri Ravi Shankar receives Honorary Doctorate from Nyenrode Business Universiteit |access-date=2016-08-26 |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029195600/http://www.nyenrode.nl/News/Pages/Sri-Sri-Ravi-Shankar-receives-Honorary-Doctorate-from-Nyenrode-Business-Universiteit-.aspx |url-status=dead }}</ref> * Парагва улсын Асуншон их сургуулийн Доктор<ref name="articles.economictimes.indiatimes.com"/> * 1986 - Энэтхэг улсын Ерөнхийлөгчөөс Йогийн дээд цол (Yoga Shiromani)-ыг хүртэв <ref name="Йога широмани"/> == Номын жагсаалт == Шри Шри Рави Шанкар дараах номыг зохиогч юм. Үүнд: * ''An Intimate Note to the Sincere Seeker''; Vol. 1: <nowiki>ISBN 1-885289-29-4</nowiki>, Vol. 2: <nowiki>ISBN 1-885289-30-8</nowiki>, Vol. 3: <nowiki>ISBN 1-885289-33-2</nowiki>, Vol. 4: <nowiki>ISBN 1-885289-36-7</nowiki>, Vol. 5: <nowiki>ISBN 1-885289-38-3</nowiki>, Vol. 6: <nowiki>ISBN 1-885289-40-5</nowiki>, Vol. 7: <nowiki>ISBN 1-885289-41-3</nowiki> * ''Buddha: manifestation of silence'', <nowiki>ISBN 81-89291-91-2</nowiki> * 1999 – ''Be A Witness: The Wisdom of the Upanishads'', 106 pp. <nowiki>ISBN 81-7621-063-3</nowiki> * 2000 – ''God Loves Fun'', 138 pp. <nowiki>ISBN 1-885289-05-7</nowiki> * 2001 – ''Celebrating Silence: Excerpts from Five Years of Weekly Knowledge 1995–2000'', 206 pp. <nowiki>ISBN 1-885289-39-1</nowiki> * ''Celebrating Love'' <nowiki>ISBN 1-885289-42-1</nowiki> * 2005 – ''Narada Bhakti Sutra'', 129 pp. <nowiki>ISBN 81-7811-029-6</nowiki> * ''Hinduism & Islam, the common thread'', 34 pp, 2002 * ''Secrets of Relationships'', Arktos, 2014 * ''Patanjali Yoga Sutras'', Arktos, 2014 * ''Ashtavakra Gita'', 2010, <nowiki>ISBN 9380592833</nowiki> * ''Management Mantras'', Arktos, 2014 * ''Know Your Child: The Art of Raising Children'', Arktos, 2014 == Тодорхойлолт == * Gautier, François, ''[https://books.google.com/books?id=xGQqAAAAYAAJ The Guru of Joy. Sri Sri Ravi Shankar & the Art of Living]'', Carlsbad, California, Hay House, Inc., 2008. <nowiki>ISBN 978-1-4019-1761-6</nowiki> (First edition: India, Books Today, 2002. <nowiki>ISBN 81-87478-42-X</nowiki>) * Michael Fischman, ''Stumbling into Infinity''. <nowiki>ISBN 978-1-6003-7648-1</nowiki> * Frederique Lebelley ''Walking the Path'' [Narrative of Experience with Sri Sri Ravi Shankar](1st edition: March 2010. ISBN 978-93-8059-22-3) == Эх сурвалж == {{Reflist|30em}} == Цахим холбоос == [https://web.archive.org/web/20210506183348/http://srisriravishankar.org/ Албан ёсны вебсайт] [[Ангилал:Хиндү шашны хүн]] [[Ангилал:Йогачин]] [[Ангилал:Шинэ эриний Оюун санааны удирдагч нар]] [[Ангилал:Падма Вибхушан одон шагналтан]] [[Ангилал:Монтевидеогийн хүндэт иргэн]] [[Ангилал:Энэтхэгчүүд]] [[Ангилал:1956 онд төрсөн]] 8rbx6igo0dz3lo53hpv2olc4dzgalbv 0 61991 875996 874756 2026-11-11T14:57:51Z ~2026-59681-57 108965 875996 wikitext text/x-wiki {{Хянах}} {{Unreferenced}} {{Инфобокс телевизийн суваг | name = Үндэсний телевиз (NTV) National Television (NTV) | logo = <!--NTV Mongolia.png--> | logo_image = 3:5 | logo_size = 150:300 | launch_date = 2006.11.01 | owner = Media Group LLC Шунхлай ХХК | country = [[Монгол]] | area = Монгол орон даяар | headquarters = Улаанбаатар хот - 36 Хан-уул дүүрэг , Чингисийн өргөн чөлөө - 14 Капитал Хаус 4-5-р давхар | former_names = | replaced = | sister_channels = NTV Sports NTV Movies | timeshift_service = | picture_format = [[HDTV]] ([[1080i]]) 16:9 | website = http://www.ntv.mn/ https://m.facebook.com/ntvmn/ https://m.facebook.com/nsportsofficial/ https://m.facebook.com/NTVNewsMN/ |founder=Медиа Групп ХХК|image_size=390_500|language=Монгол|founded=2006 оны 10-р сарын 31|network=НТВ Броадкастинг ХХК|image=Ntv.png}} '''НТВ телевиз''' буюу NTV телевиз нь Монгол Улсад цацагддаг, бүх насныханд зориулсан олон төрлийн хөтөлбөртэй, Монголын өргөн нэвтрүүлгийн телевиз. Тус суваг нь Медиа Групп ХХК-д харьяалагддаг бөгөөд хэвлэл мэдээллийн салбарт өнгө төрхөө имиджээ бүрдүүлэн үйл ажиллагаагаа өргөн цар хүрээтэй үйл ажиллагаагаа явуулдаг.<ref>{{Cite web |title=NTV телевиз |url=https://mongolia.mom-gmr.org/mn/translation-media/detail/outlet/ntv/ |access-date=2026-09-26 |website=mongolia.mom-gmr.org |language=mn}}</ref> 2000 онд үүсгэн байгуулагдсан Медиа Групп ХХК Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт үйл ажиллагаагаа явуулж олон нийтэд үнэн зөв бодитой мэдээллийг хүргэх судалгаа шинжилгээ хийх, бизнес маркетингийн зөвлөгөө өгөх үйлчилгээ үзүүлж байсан нь өдгөө ФМ 107 Шинэ зууны радиогийн долгионыг ажиллуулж эхэлсэн нь 6 жилийн дараа буюу 2006 онд өнгөлөг энтертайнмент хөтөлбөртэй түүний бүрэлдэхүүн телевиз болох ЭН ТИ ВИ Броадкастинг ХХК-ийн эхлэл болон НТВ-гийн суурь тавигджээ <ref>{{Cite web |last=Administrator |title=БИДНИЙ ТУХАЙ |url=http://ntv.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=25&Itemid=28 |access-date=2026-08-24 |website=ntv.mn |language=mn-mn}}</ref> Монголын тэргүүлэгч телевизүүдийн нэг, ''“Өөдрөг өнгө - Өөр өнцөг”'' уриатай NTV телевиз нь 2006 оны 11-р сарын 1-ны өдөр анхны эфирээ цацаж эхэлсэн юм. 2008 оны 6-р сар гэхэд цоо шинэ техник технологитой болж техник технологийн шинэчлэлт хийгдэж цоо шинэ ажлын байранд нүүж орсон, мөн Монголын залуу телевизүүдийн хувьд сүүлийн 2 жилийн хугацаанд хэвлэлийн хүрээлэнгийн үзүүлэлтээр шилдэг 5 телевизийн тоонд орж бас шилдэг энтертайнмент хөтөлбөртэй телевиз үзүүлэлтээр NTV ордог байжээ. Мөн одоогоор тус суваг сошиал хуудсаар мэдээллийг чөлөөтэй илгээж ажиллуулж байна. 2013 онд өнгөний өндөр нягтаршил болох сүүлийн үеийн технологитой HDTV формат руу бүрэн шилжсэн телевиз болсон юм. НТВ телевиз мэргэжлийн сэтгүүл зүйн төлөөлөл байхыг эрхэмлэж, нас насныханд зориулсан түүх, танин мэдэхүй, спорт, олон улс, соёл урлаг, боловсрол, цэнгээнт, шоу нэвтрүүлгүүд бэлтгэн, улс төр, нийгэм, эдийн засгийн цаг үеийн мэдээ мэдээллээс чухлыг нь онцлон хүргэхийг зорилго болгон ажилладаг. NTV телевиз: Монгол орон даяар цацагддаг өргөн нэвтрүүлгийн телевиз бөгөөд өдөр тутмын мэдээ мэдээлэл, бүх төрлийн сэдэвтэй олон ангит ба Уран сайхны түүнчлэн Баримтат Хүүхэлдэйн кинонууд ба энтертайнмент чиглэлээр бус харин олон төрлийн сэдэвтэй бэлтгэгдсэн нэвтрүүлгүүдийг бүх насныханд хүрэх зорилготой ажиллаж байна. NTV телевиз нь Нийгэм, Эдийн засаг, Улс төрийн Олон улсын Гадаад мэдээ болон Мэдээ хөтөлбөр хамгийн өндөр үзэлт, хандалттай сувгуудын нэг бөгөөд "Улаан бал", ярилцлага тойм хосолсон Лхагвын Тойм, алдартай одод буюу олны танил жүжигчид дуучидтай ярилцах Болзоо, ярилцах Цаг, Нандиа Ток Шоу, улс төрчид болон дэлхийн ажилчидтай ярилцаж байсан De Facto with Jargalsaikhan, "Өөр өнцөг" хэлэлцүүлэг, "Тэгээс тэг" эрэн сурвалжлах нэвтрүүлэг, "Global Talk" олон улсын тоймчийн ярилцлага ба Metro Star зэрэг нь дэлхийд болон дотоодод өрнөж буй үйл явдлуудыг тоймлон хүргэдгээс гадна нийгэмд тулгамдаад буй олон асуудлуудыг шийдвэрлүүлэх чиглэлээр агуулгаа боловсруулж нийтлэн түгээдэг. NTV телевиз нь өөрийн үндсэн контент, уран бүтээлүүдээс гадна албан ёсны эрхтэйгээр олон улсын өндөр зэрэглэлийн ТВ шоу, контентуудыг бүтээж үзэгчдийн хүртээл болгодог бөгөөд "Ахлах тогоочийн заавраар", "Эхнэрийн заавраар", "Cash Cab", “Нууцлаг Хөргөгчний Тулаан”, эрүүл мэндийн боловсрол олгох “Вакцин Шоу” урьд өмнөхөн хийгдэж байсан ТВ Доктор, “Эргэдэг Гал Тогоо” түүнчлэн Өмнөд Солонгос улсаар аялсан түүхын тухай хөтөлбөр, бас Одмөндөр юутуб сувгийн хөтөлбөрүүд бусад спортын нэвтрүүлгүүдийг төдийгүй Германы DW хөтөлбөрүүд ба хүүхдүүдийн шинжлэх ухааны Science at home хүүхдийн үсэг таалгах Үсэгт тоо Хүүхдийн гарч байсан Нар сар Од болон эдийн засагчдын улс төрчдийн хэлэлцэх Анализ Шоу хөтөлбөр Ярилцлагын Чухал Яриа зугаа цэнгэлийн Хотын Клуб цэнгээнт хөтөлбөр Ханьтайгаа Хамтдаа зэргийг хүргэж байв. 2025 оны 7-р сард өөрийн спортын төрөлжсөн арилжааны хэмжээний суваг болох N Sports гэх монголын цоо шинэ спортын суваг мэндэлсэн бөгөөд ихэнх кабелийн болон хиймэл дагуулын IPTV OTT флатформ үйлчилгээгээр цацагдаж эхэлсэн ба өөрийн бүтээсэн нэвтрүүлэг ба чухал тэмцээнүүдтэй хамт шууд дамжуулж ажиллуулсан төдийгүй спортын сэдэвтэй спортын хөтөлбөрүүдийг гаргаж эхэлсэн <ref>Facebook.com/N Sports/</ref> 2026 оны 2-р сард NTV телевиз монголын 3 хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн дунд анх удаа JTI Certificate өргөмжлөлийг авч сэтгүүлчдийн итгэмжлэлийг хадгаласан төдийгүй тус сувгийн гаргаж бэлтгэж байгаа мэдээллийн хөтөлбөрийг баримтан дээр тулгуурлан хийж үнэлгээ ба Монголд анх удаа тус гэрчилгээнээс NTV Телевиз хүртэж авсан юм. <ref>{{Citation |title=Facebook |date=2011 |url=https://doi.org/10.4135/9781412994156.n258 |work=Encyclopedia of Sports Management and Marketing |access-date=2026-08-21 |place=2455 Teller Road, Thousand Oaks California 91320 United States |publisher=SAGE Publications, Inc. |isbn=978-1-4129-7382-3}}</ref> ==Өөрийн бүтээсэн телецувралууд== *Бид Дөрвийн Хайр (2009) *Тоглоомын Дүрэм (2013) *Ус дээшээ урсдаг (2014) *Гэр Дүүрэн Охид (2017) ==Оранж Интертайнментын олон ангит киноны бүтээлүүд== *+ 17 инээдмийн цуврал (2018) *Boobies (2018) *Киносутра (2018) *Search (2020) *Жинхэнэ Эрчүүд (2021) *Нийслэл хүүхэн 1-р бүлэг (2021) *Нийслэл Хүүхэн 2-р бүлэг (2022) *Өв Залгамжлагчид (2024) *Амьдрал (2025) *Мөрч (2025) *Орь дуу (2025) *Хараал хүрсэн Хот (2026) ==Одоогийн гаргаж байгаа нэвтрүүлгүүд== *Мэдээ *Одмөндөр подкастууд *Орчуулга Тойм *Шинэ цагийн Малчин реалити шоу *Болороо асууж байна Ток Шоу *Зууны хүлгүүд 3-р бүлэг *Хээр подкаст *Болзоо ярилцах цаг *Дэвжээ уралдаант цэнгээнт нэвтрүүлэг *Япон амьдралын хэв маяг *Наадгай цэнгээнт нэвтрүүлэг *Цаг агаар *Бөхийн Өрөө *Science of Home *Инновацын Эзэд *Лхагвын Тойм *Шинэ амьдралын Эхлэл *Сэтгэл татам Өмнөд Солонгос *Зууны хүлгүүд *Хүүхдүүдээ наашаа хүүхдийн нэвтрүүлэг *Монгол Бахархал *Top Chef mongolia *Түүхийн Эзэд *Амьтдын тухай сонирхолтой баримтууд *Хүүхдүүдээ наашаа хичээлийн цаг *АйАйн *Бусад гадаадын дотоодын нэвтрүүлгүүдыг нэвтрүүлдэг. ==Гаргаж байсан архивын хөтөлбөрүүд== *Нэг Мөр нэвтрүүлэг *Show Buzz *Хот Айлын зочин гийчид *N Music *Beetle Music *Nostalgia хөгжмийн хөтөлбөр *Анализ Шоу *Мода Арт реалити шоу *Хүний Түүх *Гэрийн мастер тогооч *Хотын Гудамж *Хөөрхөн теле сэтгүүл *Халуун сэтгэл нэвтрүүлэг *Таны хөтөч 1942 *Urban city хөгжмийн нэвтрүүлэг *Хальс Юу өгүүлдэг Вэ *Сэтгүүлчийн Эрэл *Тусгал Хэвлэлийн Тойм *ТВ Клуб *2-р суваг *Comedy TV *Өглөө хөтөлбөр *Монголын Ковер Одод *МОНЦАМЭ Гадаад Тойм *Органик Монгол *Цаг үе үйл явдал мэдээллийн хөтөлбөр *Дэлхийн Чимээ мэдээллийн хөтөлбөр *Үндэсний Мэдээ мэдээллийн хөтөлбөр *Anime News *Бүхнийг Чадагч Бүсгүйчүүд *Цэнхэр цэцэг өглөөний хөтөлбөр *Ганаа Мэргэжлээ сольсон нь *Амгаа мэргэжлээ сольсон нь *Мартагдашгүй Намар *Үнэн үү *Та жингээ хасмаар байна уу *Кино Ертөнц *Их Мэдэх *Зөн билгийн Тулаан монголд *Би бүжиглэж чадна *Хөдөөний Баясгалан *Ханьтайгаа хамтдаа *Энэ бол кино *Эгэл биш кино *Төрсөн бууц *Сайн өдөр амралтын хөтөлбөр *Сонгодог Цаг *Улаан таван хошуу *Oxygen *Дэлгүүр хэсэх үү *Их мастерын Төлөө *Нийслэл Guide арилжааны нэвтрүүлэг *Би тоглоомондоо хайртай *Номын гэгээ нэвтрүүлэг *Монгол вундеркинд *100 жил 100 үйл явдал *Хүүхэд насны галт тэрэг цэнгээнт нэвтрүүлэг *NTV NEWS *Чухал яриа *Сувдан сондор цуврал нэвтрүүлэг *Бундеслига Тэмцээний Тойм *Дөнгөсөн нь *440 MHZ хөгжмийн мэдээллийн хөтөлбөр *Orange Film кино хөтөлбөр *BEBE хүүхдийн нэвтрүүлэг *Business Day хөтөлбөр *American Next Top Model *Зөн билгийн тулаан (орос хэлээр гарч байсан нэвтрүүлэг)<ref>{{Cite web |last=Administrator |title=БИДНИЙ ТУХАЙ |url=http://ntv.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=25&Itemid=28 |access-date=2026-08-24 |website=ntv.mn |language=mn-mn|archive-date=}}</ref> *Нууцлаг Эзэн (Гадаадын нэвтрүүлэг) *NTV Sports News *Үндэсний Тойм *N Entertainment *Яг одоо *Coffee Break *Төгс Ертөнц *Чөлөөт эмэгтэйчүүд *Ноён Бэрс *Нэг сэдвээр мэдээллийн хөтөлбөр *Нандиа Ток Шоу *Өөр өнцөг Хэлэлцүүлэг *Jeju challenge *IG show *K-POP Mongolia *Нар сар Од хүүхдийн нэвтрүүлэг *Хүрээлэн амьд ертөнцийн цуврал *Үсэгт Шоо *Инновацын Эзэд (3-4 улирлын турш бүтээсэн) *Вакцин Шоу *ТВ Доктор ==Гадаадын форматаас нутагшуулсан нэвтрүүлгүүд== *Эхнэрийн Заавраар 6-7 улиралтай *Бяцхан Мастерууд 3-4 улиралтай *Ахлах тогоочийн заавраар 4 улиралтай *Эргэдэг Гал тогоо *Комеди Клуб Монголиа *Fridge Wars mongolia *Cash Cab mongolia *Top Chef mongolia *Нууцлан Хөргөгчний тулаан *Их хотын Street Food *Get on your Baby (1-4 улирлаар хйигдсэн) *Top Chef Mongolia (шинээр гарсан). ==Orange Theatre-ийн бүтээлүүд== 2009 оны 5-р сард байгуулагдсан оранж театр буюу эдүгээгийн Оранж энтертайнментын үндэс тавигдсан тухайн үед олон ангит кино теле жүжиг теле зохиомж зохиомжит нэвтрүүлэг уран сайхны нэвтрүүлгүүдийг бэлтгэн явуулдаг байжээ. *Хүй Давхар орчлон *Өвлийн Уянга *Зүгээргүй эмэгтэй *Дурлалын Нууц *Нэг Хоёрын Гурваа МУСК ==Оранж Интертайнментийн уран сайхны кинонууд== *Бүхнээс дээгүүр (2017) *Рекит (2017) *Хуримын даашинзтай бүсгүй (2017) *Хөгжилтэй Дүр ах аа намайг бодоорой (2017) *Хөгжилтэй Дүр хайрын найраатай наадам (2017) *Хөгжилтэй Дүр Миний хайртын хурим (2017) *Хөгжилтэй Дүр Тусгай захиалга (2017) *+17 Bad Angel (2018) *Cool ААВ (2019) *Цогоо гуай Хүрлээ хоёр (2020) *Сигам (2020) *Самарчид (2021) *Дуудлагын хов базагч 1 (2022) *Бумын Тахилга (2022) *Шар гэгээ (2023) *13-р сар (2023) *Эцэг (2024) *Гүн тайгын Манан (2025) *Намайг ачсан дурлал (2025) *Хэн ч биш (2025) *Эвдрээгүй Дурсамж (2025) *Эрдэнэсийн Арал (2024) *Дуудлагын Хов базагч 2 (2024) *Хурим сүйтгэгчид (2024) *Алдарт ээжүүдийн ажил хаялт (2024) *Нийслэл Хүүхэн Очироо Сүхээ (2022) *Нийслэл Хүүхэн Бал сар (2023) *Хамгийн үнэтэй бэлэг (2023) *Нүүргүй Хүн (2023) *Эрлэг бааяа (2025) *Hello Boss (2025) *Тойрог (2024) *Шувуун Хээр (2022) *Ирээдүйгээс ирсэн зочид (2026) *Анарын Өнгөтэй Үүл (2026) *Өнчин (2026) *Амь (2026) ==Ntv Sports Team шууд дамжуулалтууд== *Бээжин 2008 зуны олимпын наадам *Бундеслига хөлбөмбөгийн тэмцээнүүд (2010-2020) *Rio Olympics 2016 *Beijing 2022 өвлийн олимпын наадам *2023 world figure shaking championship *Milan 2026 өвлийн олимпын наадам *2019 оны FIBA Basketball World cup *TOKYO 2020 зуны олимпын наадам *FIFA WORLD CUP 2018 RUSSIA дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн *FIFA WORLD CUP 2026 дэлхийн хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээн *Монголын үндэсний хөлбөмбөгийн тэмцээнүүд *Nagoya Asian Games 2026 Одоогоор 2025 оноос өнөөдрийг хүртэлх Монгол бөхийн өргөөнөөс Бөхийн Барилдаан, морины уралдаан сур харваа ба үндэсний наадмуудыг шууд дамжуулсаар байгаа. ==NTV PRODUCTION бүтээлүүд== *Нянгар хаданд гарсан нь *Дэлхийн монгол айл баримтат кино *Монголоо хайсан Монгол ==Хүртсэн шагналууд== *HNK JAPAN PRIZE 2009 наадмаас UNICEF-ийн шагнал хүртсэн *Алтан Шонхор телевизийн шагнал гардуулах ёслолын үйл ажиллагаа 2008 2009 2010 2011 *Алтан Шонхор 2011 Шилдэг баримтат Кино - Өвгөн ганц мод *Алтан Шонохр 2010 Шилдэг хөтлөгч Н.Нандинцэцэг *Алтан шонхор 2012 Шилдэг танин мэдэхүйн нэвтрүүлэг - Эртний хүний мөрөөр *Алтан шонхор 2013 Шилдэг инженер зураглаач - Х.Өлзийбаяр *Алтан Шонхор 2013 Шилдэг спортын нэвтрүүлэг - Их мастерын Төлөө *Алтан Шонхор 2014 ==Компанийн удирдлага, зохион байгуулалт== "Эн Ти Ви Броадкастинг" ХХК нь "Медиа групп" ХХК-ийн 91,4%, МУ-ын иргэн М.Есөнмөнхийн 8,51%-ийн эзэмшилтэй байна. * Гүйцэтгэх захирал А.Баярбат * Захиргаа, Хүний нөөцийн газрын захирал Ш.Долгорсүрэн * Борлуулалт, Маркетингийн газрын захирал Г.Ган-Эрдэнэ * Санхүүгийн газрын захирал Х.Батзаяа * Контент хөгжүүлэлтийн газрын захирал Б.Тайшир * Уран бүтээлийн газрын захирал Л.Оюу-Од * Мэдээ, Шуурхай нэвтрүүлгийн газрын захирал Б.Ундрахжаргалант ===Редакцийн зөвлөл=== * Ерөнхий Продюсер Б.Ундрахжаргалант * Гүйцэтгэх захирал А.Баярбат * Борлуулалт, Маркетингийн газрын захирал Г.Ган-Эрдэнэ * Уран бүтээлийн газрын захирал Л.Оюу-Од * Мэдээ, Шуурхай нэвтрүүлгийн газрын захирал Б.Ундрахжаргалант * Продакшн албаны дарга Б.Билгүүн * Төлөвлөлтийн албаны дарга Б.Эрхэмбилэг ==Гаднын холбоос== *Албан ёсны цахим хуудас: [https://www.ntv.mn/&#x20;https://web.archive.org/web/20130822170148/http://ntv.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=25&Itemid=28 https://www.ntv.mn/] *https://www.sg.mn/business-sector/telecom/1/ *https://mongolia.mom-gmr.org/mn/ehzehmshigch/translation-companies/detail/company/company/show/group-media-group/ ==Эх сурвалж== {{reflist}} {{Монгол улсын телевизүүд}} [[Ангилал:Монголын телевиз]] {{Mongolia-stub}} erusdxh4whemvunxz8duknj3x69h8j1 0 66614 875962 875613 2026-11-11T12:40:10Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875962 wikitext text/x-wiki Улс орнуудын нэрийг монгол хэлний цагаан толгойн үсгийн дарааллаар байршуулж, нэрийн утга учрыг тайлбарласан болно. ==А== === {{AUS}} === Эртний Ромын "Үл мэдэгдэх өмнөдийн газар нутаг" номонд дурдсан нэршилээр буюу Шинэ Латин хэлээр "Өмнөдийн газар нутаг" гэсэн утгатай нэршил. Анх уг нэршлийг 1625 онд Испани хэлээр хэрэглэж байсан <ref>[[Purchas, Samuel]]. "[http://memory.loc.gov/service/rbc/rbdk/d0404/02951422.jpg A note of Australia del Espíritu Santo, written by Master Hakluyt]", in ''Hakluytus Posthumus'', Vol. IV, pp. 1422–1432. 1625.</ref> бөгөөд одоогийн Австрали гэх нэрийг Британийн нэрт Аялагч Меттью Флиндерс 1814 онд байр зүйн нэрээр хэрэглэж, олонд түгээжээ.<ref name="Flind">Flinders, Matthew. ''[http://www.slsa.sa.gov.au/encounter/collection/B12985211_259_3.htm A Voyage to Terra Australis] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111005442/http://www.slsa.sa.gov.au/encounter/collection/B12985211_259_3.htm |date=11 November 2012 }}''. 1814.</ref> Шинэ Өмнөд Уэльсийн амбан захирагч Лаклан Магуэр 1817 оны орчимд Их Британийн колониудын зөвлөлд хүргэсэн тайлан мэдээлэлдээ "Австрали" гэх нэрийг албан ёсны баримт бичигт анхлан ашиглажээ.<ref>Letter of 12 December 1817. Op. cit. ''Weekend Australian'', 30–31 December 2000, p. 16.</ref> Энэ явдлаас хойш долоон жилийн дараа буюу 1824 онд уг тивийг олон улсад "Австрали" хэмээн нэрлэж хэвшсэн юм.<ref>{{Cite book|last=Department of Immigration and Citizenship|title=Life in Australia|publisher=Commonwealth of Australia|year=2007|page=11|isbn=978-1-921446-30-6|format=PDF|url=http://www.immi.gov.au/living-in-australia/values/book/english/lia_english_part1.pdf|accessdate=30 March 2010}}</ref> === {{AUT}} === Герман хэлний "Өстеррайх" гэх үгийг 1147 оноос эхлэн Латин хэлэнд оруулан "Австри" гэж хэрэглэж иржээ. Энэ нь "Дорнын газар нутаг" гэсэн утга бүхий Герман үг юм.<ref>Online Etymology Dictionary. "[http://www.etymonline.com/index.php?search=Austria Austria]".</ref> Ийнхүү нэрлэх болсон нь 976 оны орчимд Баварын вант улсын зүүн хэсэг одоогийн Австри улсын нутаг дэвсгэрийг хамтатган захирдаг байсантай холбоотой. Зарим үндсэрхэг үзэлтнүүд "Дорны эзэнт гүрэн" гэсэн утгатай гэж ч мэтгэдэг. Нэршлийн тухайтад Австралитай тунчиг төстэй нэршил. === {{AZE}} === Элленистикийн эрин үед хамаарах Ахеменидийн хаанчлалын цаг мөчид хамаарах үеэс эхлэн "Азербайжан" буюу "Атропатуудын газар нутаг" гэх нэршил үүсчээ. Атропат гэдэг нь эртний Грек хэлээр "Галнаас аврагдагсад" гэсэн утгыг илэрхийлдэг.<ref>{{Citation|title=Ancient Egypt's warfare: a survey of armed conflict in the chronology of ancient Egypt, 1600 BC-30 BC|last=Benson|first=Douglas S.|year=1995|publisher=D. S. Benson|url=https://books.google.com/?id=OMRyAAAAMAAJ}}</ref><ref>"Originally, Media Atropatene was the northern part of greater Media. To the north, it was separated from [[Kingdom of Armenia (antiquity)|Armenia]] by the [[Aras River|R. Araxes]]. To the east, it extended as far as the mountains along the [[Caspian Sea]], and to the west as far as [[Lake Urmia]] (ancient [[Matiane]] Limne) and the mountains of present-day Kurdistan. The [[Sefīd-Rūd|R. Amardos]] may have been the southern border." from Kroll, S.E. "Media Atropatene". 1994. in Talbert, J.A. ''[https://books.google.com/books?id=x_FHmc_E2uQC Barrington Atlas of the Greek and Roman World: Map-by-map Directory]''. Princeton University Press, 2000.</ref> Одоогийн тогтсон нэршил болох Азербайжаныг 1918 онд Орос хэлэнд хувирган бий болгожээ. "Галнаас аврагдагсад" гэх үг хэрхэн бий болсоныг тайлбарлавал, Аугаа их Александрыг насан өөд болсоны дараа Урарти, Саспиричуудын хоорон цус асгаруулсан мөргөлдөн болж улмаар Зүүн Арменийг захирч байсан XVIII Ахеменаны Сатрапы Диадочи Селесиусын дарлалаас чөлөөлж "Атропат" буюу "Галнаас чөлөөлөгсөд" гэх нэр үүссэн домогтой.<ref>[[Strabo]]. ''[[Geographica]]''. XI.xiii.524{{spaced ndash}}526.</ref><ref>[[Pliny the Elder|Pliny]]. VI.13.</ref> ''Atropátios Mēdía'' ({{lang|grc|Ἀτροπάτιος Μηδία}}),<ref>[[Strabo]]. ''[[Geographica]]''. XI.xiii.523{{spaced ndash}}529.</ref> <ref>Herodotus. ''History''. III.94. Op. cit. Rennell, James. ''[https://books.google.com/books?id=Poc9AAAAYAAJ&pg=PA366 The Geography System of Herodotus Examined and Explained, by a Comparison with Those of Other Ancient Authors, and with Modern Geography]'', Vol. 1. C.J.G. & F. Rivington, 1830. Retrieved 17 September 2011.</ref> ::'''''Транскавказ''''', ЗХУ-ын үед албан ёсны баримт бичигт хэрэглэж байсан нэршил. Оросоор "Закавказе" гэсэн үг. Энэ нь Кавказын нуруу сунан тогтсонтой холбогдуулан газар зүйн байршлаар нь нэрлэсэн цэвэр Орос нэршил юм. === {{ALB}} === "Албани" гэх нэрний тухайд хоёр хувилбар бий. Эхнийх нь "Альба" буюу Латин хэлний "цагаан" гэх өнгө заасан нэршил. Удаах нь Прото-Индо-Европ хэлний "альб" буюу "толгод" гэх утгатай байр зүйн нэршил. Аль нь ч бай "Албаничуудын газар нутаг" гэсэн утга бүхий нэршил нь өнөө цаг үед иржээ.<ref name="OEtDalb">Online Etymology Dictionary. "[http://www.etymonline.com/index.php?search=albania&searchmode=none Albania]".</ref> Анх уг нэршлийг манай эриний 1080 онд Мишель Атталейтын номонд Албаной гэх босогчдын газар нутгийг нэрлэсэн хэсэгт дурдсан байдаг.<ref name="MAhist">[[Attaliates, Michael]]. ''History''. Op. cit. in Elsei, Robert. ''The Albanian Lexicon of Dion Von Kirkman'', pp. 113–122.</ref> Анна Комненагын "Алексиад" зохиолд "Албанон" эсвэл "Арбанон" гэж уг нутгийг нэрлэсэн байдаг.<ref>Op. cit. in Wilkes, J.J. ''The Illyrians'', p. 279. 1992. ISBN 978-0-631-19807-9.</ref> Дээр дурдсан зохиолуудаас бүр өмнө буюу манай эриний 150 онд Иллирийн эзэрхийллийн эхэн үед буюу Птоломейн үед "Альбани" гэх үгийг ашиглаж байсан баримт бий. ::'''''Шкипери''''' Албаничууд өөрийн хэлээр улсаа "Шкипери" хэмээн нэрлэж байна. Албани хэлээр "шкип" гэдэг нь "Бүгдийг ойлгож ухаарах" гэсэн утга агуулдаг.<ref>Kristo Frasheri. ''History of Albania (A Brief Overview)''. Tirana, 1964.</ref><ref>{{cite web|url=http://mirror.undp.org/albania/download/pdf/albanian.pdf|title=The Albanian Language|last=Lloshi|first=Xhevat|format=PDF|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=9 November 2010}}</ref> Сүүлийн үед "Шкипонье" буюу "Бүргэд" гэсэн утгатай буюу "Бүргэдүүдийн газар нутаг" гэсэн утгатай гэх тайлбар олон нийтийн дунд түгээмэл тархжээ. === {{ALG}} === Алжир гэдэг нь Османы Турк хэлээр "Чезайр" буюу "арлууд" гэсэн утгыг агуулдаг. Улмаар Франц хэлэнд "Альжер", Каталон хэлэнд "Алджер" гэж нэвтрэн орсон байдаг.<ref name="leschi">[[Louis Leschi|Leschi, Louis]]. ''Origins of Algiers''. 1941. Op. cit. in ''El Djezair Sheets''. July 1941. Op. cit. in "[http://alger-roi.fr/Alger/alger_son_histoire/textes/3_origines_alger_1941_feuillets.htm History of Algeria]". {{fr icon}}</ref> Анх "Алжир" гэх нэршлийг 1839 онд Францчууд тус нутгийг эзлэн захирах үед албан ёсоор ашигласан байдаг. Ингэж нэрлэх болсон нь ихээхэн учиртай. Тодруулбал, тус улсын нийслэл хотыг хуучнаар "Жазаир Бани Мазганна" буюу Мазганнагын үр садын арлууд" гэж нэрлэдэг байжээ. Мазганна гэдэг нь тус улсад анхлан үүссэн төрт улс байсан гэдэг. Тус улсын нийслэл хотын эргээс дөрвөн арал цуварч харагддаг. Улсын нэршилтэй холбоотой өөр нэгэн домог бий. Энэ нь Зиридийн хаант улсыг үндэслэгч Зири Ибн Манад гэх хааны нэрнээс үүсэлтэй гэх домог. Зири гэдэг нь Берберчүүдийн хэлээр "Сарны туяа" гэх утгыг илэрхийлдэг юм байна.<ref>Yver., G. "[https://books.google.com/books?id=zJU3AAAAIAAJ&pg=PA257 Alger]". ''E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913–1936'', Vol. I. E.J. Brill (Leiden), 1987.</ref> 2011}} === {{USA}} === Их Британийн эзлэн түрэмгийллээс мултрах "Тусгаар тогтнолын тунхаг бичигт" анхлан дурдсанаар "Америкийн нэгдсэн улс" гэх нэр бий болжээ. Улмаар АНУ-ын Үндсэн хуулинд албан ёсны болон дипломат ёс, олон улсын тэмцээн наадам, соёл урлагын арга хэмжээ, олон улсын хурал, цуглаанд "Америкийн нэгдсэн улс", олон нийт, ард нийтийн дунд "Нэгдсэн улс" гэсэн нэршлийг ашиглаж байхаар хуульчилсан байдаг. "Америк" гэх нэрийг анх Германы газрын зураг зохион бүтээгч Мартин Вальдсимюллер 1507 онд дэлхийн бөмбөрцгийн баруун талд байрлах газар нутгийг "Америка" гэж нэрлэсэн байдаг. Энэ нь тус газар нутгийг анхлан нээсэн хэмээн номондоо дурдсан аялагч Америго Веспуччигийн дурсгалыг хүндэтгэсэн нэршил байсан гэдэг. === {{ANG}} === Ангол гэх нэрийг тус улсыг колоничлон захирч байсан Португальчууд бий болгожээ.<ref>Heywood, Linda M. & Thornton, John K. ''[https://books.google.com/books?id=S42CypbRTlQC&pg=PA82 Central Africans, Atlantic Creoles, and the foundation of the Americas, 1585–1660],'' p. 82. Cambridge University Press, 2007.</ref> Угтаа "Ндонгочуудын газар нутаг" гэсэн утгатай уугуул оршин суугчдын нэрийг Португаль хэл рүү хөрвүүлэн хэрэглэсэн нь энэ. Мбундун хэлээр "Нгола а килуанже" буюу "төмрийн дархадын ахлагч" гэсэн утгыг энэ үг илтгэнэ.<ref>Fage, J.D. ''The Cambridge History of Africa,'' Vol. 3: ''[https://books.google.com/books?id=V7qpKqM2Ji8C&pg=PA536 The Cambridge History of Africa: From c. 1050 to c. 1600].'' Cambridge University Press, 1977. ISBN 0-521-20981-1. Retrieved 23 September 2011.</ref><ref>Collins, Robert O. & Burns, James M. ''[https://books.google.com/books?id=PZcX2jQFTRcC&pg=PA153 A History of Sub-Saharan Africa]'', p. 153. Cambridge University Press, 2007. ISBN 0-521-86746-0. Retrieved 23 September 2011.</ref> === {{AND}} === Тус улсын нэр ямар утга агуулдаг нь тодорхойгүй. Шарльмайнын "Марка Хиспаника" номонд дурдсанаар "Ад-Дарра" буюу "Ой мод" гэх Араб үгнээс <ref>{{cite book|title=Andorra, the Hidden Republic: Its Origin and Institutions, and the Record of a Journey Thither|year=1912|pages=9|last=Gaston|first=L. L.|publisher=McBridge, Nast & Co|location=New York, USA}}</ref> эсвэл Наварро-Арагон хэлний "Андурриал" буюу "Бэлчирийн нутаг" гэх утгатай байх боломжтой гэж бичсэн байдаг.<ref>Online Etymology Dictionary. "[http://www.etymonline.com/index.php?term=Andorra Andorra]." Accessed 16 September 2011.</ref> === {{ATG}} === Антигуа: Испани хэлний "Антежо" <ref name="HistAnti">Oliver, Vere Langford.<!--sic--> [https://archive.org/details/historyofislando01oliv The History of the Island of Antigua, One of the Leeward Caribbees in the West Indies, from the First Settlement in 1635 to the Present Time]''. Mitchell and Hughes (London), 1894.</ref> буюу "Эртний" гэх утгатай үг. Анхлан уг нэрийг 1493 онд алдарт аялагч Кристофер Колумб "Санта Мариа ла Антигуа" хэмээн ашигласан байдаг.<ref>Murphy, A. Reg. ''Archaeology Antigua''. "{{Webarchiv|url=http://www.archaeologyantigua.org/background_timeline.htm |wayback=20110904065919 |text=Timeline |archiv-bot=2023-09-26 19:50:00 InternetArchiveBot }}." Accessed 23 September 2011</ref> :'''Барбуда''' Испаний хэлний "Барбодо" буюу "Сахалтай" гэсэн утгатай үг. Тус нутгийн саглагар моднууд, уугуул оршин суугчдын сахал, үс ургуулах ёсыг харсан нэрт аялагч анлан ийн улга алдаж байсан гэдэг. === {{UAE}} === Арабын нэгдсэн эмират нь тус улсын бүрэлдэхүүнд багтах долоон эмирт улс нэгдсэнийг илтгэх бөгөөд олон улсад болон Араб хэлээрээ өөрөөр нэршээгүй. === {{ARG}} === Испани хэлний "Аргенто" буюу "Мөнгөлөг" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Анхлан энэ нэршлийг Испанийн нэрт яруу найрагч Рио де ла Плата "Мөнгөн гол" гэх шүлгэн дурдсан байдаг. Энэхүү шүлэгнээс санаа аван Аргентиний нутагт хөл тавьсан Себастиан Кабо "Ла Аргентина" буюу "Мөнгөн уст нутаг" хэмээн уулга алдаж, улмаар ийн нэрийдэх болжээ.<ref name="BritRdlP">{{cite web|title=Río de la Plata|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/463804/Rio-de-la-Plata|accessdate=11 August 2010}}</ref> === {{ARM}} === Тус улсын нэр ямар утга агуулдаг нь тодорхойгүй. Эртний Грекийн судар бичгүүдэд "Арменой" гэж тэмдэглэснийг одоогийн Арменичуудыг нэрлэсэн байх хэмээн олон эрдэмтэд таамагладаг. "Арменой" эсвэл "Армина" гэх үг ямар утга агуулж байгааг одоо болтол эрдэмтэд тогтоогоогүй байгаа юм. Зарим түүхчид үүнийг МЭӨ 2200 онд хүчээ авч байсан Ассирийн Арманумчуудаас гаралтай хэмээн үздэг. Өөр нэг таамаг байдаг нь Прото-Индо-Европ хэлээр "Ар" буюу "Байгуулсан, үүссэн" гэх утгатай үгнээс гаралтай гэх домог. Тус улсад байх олон уул нуруу, толгод, тосгод "ар" гэх үгнээс үүссэн "Арарат, Арян, Арта" зэргээс улсын нэр үүссэн гэх өөр нэг таамаг ч бий.<ref>[[Gamkrelidze, Tamaz]] & [[Vyacheslav Ivanov (philologist)|Ivanov, Vyacheslav]]. "The Early History of Indo-European (aka Aryan) Languages".{{Page needed|date=September 2010}} ''Scientific American''. March 1990.</ref><ref>Mallory, James P. "Kuro-Araxes Culture". ''Encyclopedia of Indo-European Culture''.{{Page needed|date=September 2010}} Fitzroy Dearborn, 1997.</ref> === {{AFG}} === 16-р зуунд бүтээгдсэн "Бабурнама" сударт Афгени буюу "Афганичуудын газар нутаг" гэх үг бий. Үүнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна.<ref>{{cite web|url= http://persian.packhum.org/persian//pf?file=03501051&ct=92 |title=Events of the Year 910 (p.5)|author=[[Babur]]|work=[[Baburnama|Memoirs]]|publisher=[[Packard Humanities Institute]]|year=1525|accessdate=22 August 2010}}</ref> Түүнчлэн 10-р зууны үед бүтээгдсэн Худуд аль-Алам номонд "Афгани" гэх үг хэрэглэгдсэн байдаг. Паштун хэлэнд "Афгани" нь "байрлах, байрших" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Паштун болон Дари хэлэнд "Афгани" гэх нэг л утгаар тус улсын нэр бичигддэг.<ref>{{Cite book|title=The Afghans |last1=Vogelsang |first1=Willem |authorlink=|volume=|year=2002|publisher=Wiley Blackwell|location=|isbn=0-631-19841-5|page=18|url=https://books.google.com/books?id=9kfJ6MlMsJQC&lpg=PP1&pg=PA18#v=onepage&q&f=false|accessdate=2010-08-22}}</ref><ref name="khyber">Anonymous. ''[[Ḥudūd al-ʿĀlam]]''. Op. cit. in "{{Webarchiv|url=http://www.khyber.org/articles/2005/TheKhalajWestoftheOxus.shtml|wayback=20110613145756|text=The Khalaj West of the Oxus: excerpts from ''The Turkish Dialect of the Khalaj''|archiv-bot=2023-11-06 07:37:05 InternetArchiveBot}} {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110613145756/http://www.khyber.org/articles/2005/TheKhalajWestoftheOxus.shtml|date=13 June 2011}}" ''Bulletin of the School of Oriental Studies'', Vol 10, No 2, pp. 417–437. University of London. Retrieved 10 January 2007.</ref> 1801 оноос эхлэн өнөөгийн бидний мэдэх "Афганистан" гэх нэрийг ашиглаж эхэлжээ. ==Б== === {{BHS}} === Испани хэлээр "бүү де лас Бахамас" буюу "Гүехэн тэнгис" гэх утгатай үгнээс тус улсын нэр үүсчээ.<ref name="DicCarib">Allsopp, Jeannette. ''[https://books.google.com/books?id=PmvSk13sIc0C&pg=PA70&lpg=PA70 Dictionary of Caribbean English Usage]'', p. 70. University of the West Indies Press, 2003. ISBN 976-640-145-4. Retrieved 24 September 2011.</ref> Анхлан уг нэршлийг 1523 оны орчимд Италийн нэгэн газрын зурагт тэмдэглэсэн байдаг.<ref>Anonymous. "{{Webarchiv|url=http://scholar.library.miami.edu/floridamaps/view_image.php?image_name=dlp00020000520001001&group=spanish |wayback=20151117014054 |text=Turin Map |archiv-bot=2024-09-11 11:21:55 InternetArchiveBot }}." c. 1523. Retrieved 24 September 2011.</ref> Харин англи хэлэнд 1670-аад оны үед "Гранд Бахама" номонд дурдсанаар нэвтэрчээ. Үүнээс гадна өөр нэг домог байдгыг Испанийн эрдэмтэн Лукаян Тайно тайлбарласан байдаг. Энэ нь нутгийн уугуул иргэдийн хэлээр "Ба Ха Ма" буюу "Дундадын дээр орших газар нутаг" гэсэн утгатай нэршлээс дээрх улсын нэр үүсчээ. === {{NEP}} === Бидний мэдэх Балба буюу Непал улсын нэр нь Санскритаар "нипалаяа" буюу "Уулын бэлд орших нутаг" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Мөн үүнээс гадна "Непа" буюу "Сүм дуганы нутаг" гэсэн Бирм үгнээс гаралтай гэж олонх судлаачид үздэг. Буддын шашинтай улсууд ихэвчлэн төвд хэлний "Нямбал" буюу "Ариун нутаг" гэсэн утгатай гэж үздэг ажээ. === {{BAN}} === Бенгал хэлний "Бенгал улс" гэх утгатай үг. Бенгал хэлээр "Бангла" гэж Бенгалчуудыг нэрлэдэг бөгөөд "Деш" гэдэг нь "улс, орон" гэх утгатай юм. Анх уг нэрийг 1971 онд Пакистанаас тусгаар тогтноход Шейх Мужибур Рахман тусгаар тогтнолын тунхаг бичигт ашигласан байдаг. Бангла буюу Бенгалчуудыг 9-р зууны эхэн үеэс ном сударт тэмдэглэж байсан баримт бий.<ref>M.A. Amitabha Bhattacharyya, ''Historical Geography of Ancient and Early Mediaeval Bengal'', Sanskrit Pustak Bhandar, 1977, pp. 61–62.</ref> === {{BRB}} === Португаль хэлний "Барбадас" буюу "Сахалтнууд" гэх үгнээс тус улсын нэр үүсчээ.<ref name="OxJurn">Reece, Robert. Oxford Journals: ''Notes and queries''. "[https://books.google.com/books?id=PeCIn2CrgYEC&pg=PA346 Barbados v. Barbadoes]". Oxford University Press, 1861. Retrieved 27 September 2011.</ref> Италийн Генуяа мужийн газрын зурагч Висконте Мажжиоло 1519 онд бүтээсэн газрын зурагт анхлан уг нэршлийг ашигласан байдаг.<ref>Maggiolo, Vesconte. {{Webarchiv|url=http://bsb-mdz12-spiegel.bsb.lrz.de/~mdz/index.html?c=autoren_index&l=en&ab=Maggiolo%2C+Vesconte |wayback=20120328064057 |text=Seeatlas (Alte Welt und Terra Nova) |archiv-bot=2023-09-26 19:50:00 InternetArchiveBot }} – BSB Cod.icon. 135. (Genoa), 1519. {{de icon}}</ref> === {{BHR}} === Араб хэлний "Аль Бахрайн" буюу "Хоёр тэнгис" гэх үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. Алдарт Коран сударт энэ нутгийн талаар таван ч удаа дурдсан байдаг. Өөр нэгэн домогт өгүүлснээр хоёр тэнгисийн бэлчих Аль-Ахса нутаг нь туйлийн амар тайван, үржил шимт нутаг бөгөөд Аль-Жавахари хэлээр "Бахри" гэдэг нь "Холбоо тэнгис" гэсэн утгатай ажээ. Гэвч сүүлийн домгийг олон нийт хүлээн зөвшөөрдөггүй. === {{BLR}} === Орос хэлний "Бела" буюу "цагаан", "рус" буюу Орос гэх утгатай үгсээс "Цагаан орос" буюу Беларус улсын нэр үүсчээ. Эртний судар бичгүүдэд Оросын нэг хэсэг байсан болохоор тусгайлан дурдаж байгаагүй. Ихэнх түүхчид улаантан болон цагаантнууд гэж хуваагдаж байснаас шалтгаалан улстөрийн үзэл баримтлалын дагуу нутаг заан "Беларус" улсын нэр үүссэн гэдэгт итгэдэг юм. === {{BEL}} === Бельги гэх үг нь "Белгик Гаул" үндэстнүүд гэсэн утгатай Ром үг. Латин хэлэнд орж ирэхдээ Бельги болж, "Бельгийн газар нутаг" гэх утгыг илэрхийлэх болжээ. 1830 онд одоогийн Бельгийн хаант улс Нидерландаас тусгаар тогтноход "Бельгийн нэгдсэн улс" гэсэн нэршлийг авсан боловч энэ нэршлээрээ удаагүй. Бельги гэдэг нь Прото-Сельтик хэлний "белг", Прото-Индо-Европ хэлний "бхелгх" буюу "догшин" гэсэн утгатай илэрхийлдэг.<ref>Koch, John. ''Celtic Culture: a Historical Encyclopedia'', p. 198. ABC-CLIO 2006.</ref><ref>Pokorny, Julius. ''Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch'', pp. 125–126. Bern-Muenchen-Francke, 1959. {{de icon}}</ref><ref>Pokorny, Julius. ''The Pre-Celtic Inhabitants of Ireland'', p. 231. Celtic, DIAS, 1960.</ref><ref>Maier, Bernhard. ''Dictionary of Celtic Religion and Culture'', p. 272. Boydell & Brewer, 1997.</ref> Хэл зүйн зарим шинжээчид үүнийг Прото-Индо-Европ хэлээр "гэрэлтсэн" гэж хөрвүүлбэл ононо гэсэн санал гаргасан ч энэ тайлбарыг зарим нь хүлээн зөвшөөрдөггүй.<ref>Pokorny, Julius. ''Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch'', p. 118. 1959. ISBN 3-7720-0947-6. {{de icon}}</ref> === {{BLZ}} === Энэ улсын нэрний утга учир тодорхойгүй. 17-р зууны эхэн үед Шотландн аялагчид "Белизе" нэрт голны нэрээр нэрлэсэн байх гэсэн таамаг бий. Мөн түүнчлэн Испани хэлний "Вализе", "Бализе" гэсэн үгнээс ч үүссэн байх боломжтой гэж үздэг.<ref name="brit1893">{{cite encyclopedia |year=1892|title=British Honduras|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |volume=12|location=New York|publisher=The Britannica Publishing Company |url=https://books.google.com/books?id=uGRJAAAAYAAJ&pg=PA133|accessdate=25 October 2010}}</ref> Мөн энэ нэрний талаар өөр нэг домог байдаг нь Маяачуудын өгсөн нэр гэж үздэг явдал. "Белиз" гэдэг нь Маяа хэлээр "шавартай ус" гэсэн утга илэрхийлдэг ажээ.<ref>Wright, Ronald. ''[https://books.google.com/books?id=F3QS1NJHJEMC&pg=PA24&lpg=PA24 Time among the Maya: Travels in Belize, Guatemala, and Mexico]''. Grove Press, 2000. ISBN 0-8021-3728-8. Retrieved 28 September 2011.</ref> Нутгийн иргэдийн дунд түгээмэл тархсан домгоор бол Франц хэлний "Бализ" буюу "Гэрэл цацарсан" гэх үгнээс гаралтай гэж үздэг юм байна. === {{BEN}} === Тус улсын нэр Нигер хэлээр "Бениний бэлчир дэх газар нутаг" гэсэн утга илэрхийлдэг. Үүнээс гадна нутгийн Ицкери омгийнхний "Убину", Ёруба омгийнхний "Ибину" буюу "Хавчиг гэр" гэсэн үгнээс гаралтай гэж үзэх судлаачид ч бий. Араб хэлний "бини" буюу "үр сад" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэр үүссэн байх ч боломжтой юм. === {{BUL}} === Тус улсын нэр Прото-Турк хэлний "булгха" буюу "холилдсон, "булгак" буюу "хувьсгал" гэсэн үгнээс гаралтай гэж олонх судлаачид үздэг.<ref>Bowersock, Glen W. & al. ''[https://books.google.com/books?id=c788wWR_bLwC&pg=PA354 Late Antiquity: a Guide to the Postclassical World]'', p. 354. Harvard University Press, 1999. ISBN 0-674-51173-5.</ref> Эрдэмтэд үүнээс гадна эртний Монгол хэлний "булгарах" буюу "салж, хагацах" гэсэн үгнээс гаралтай гэж үздэг юм. === {{BOL}} === Испанийн алдарт аялагч Симон Боливарын дурсгалыг мөнхжүүлж тус улсыг "Боливарын газар нутаг" хэмээн нэрийджээ. Уг нэрийг хошууч генерал Антонио Хосе де Сукре өгсөн гэдэг. Тус улс Перу улсаас тусгаар тогтносны дараа үндэсний ассемблейн анхдугаар хуралдаанаар хошууч генералын өгсөн нэрийг хэвээр баталсан байна.<ref>''{{Webarchiv|url=http://www.historia-bolivia.com/6-de-Agosto-Independencia-de-Bolivia/6 |wayback=20110820091233 |text=6 de Agosto: Independencia de Bolivia |archiv-bot=2023-09-26 19:50:00 InternetArchiveBot }} {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110820091233/http://www.historia-bolivia.com/6-de-Agosto-Independencia-de-Bolivia/6 |date=20 August 2011 }}.'' {{es icon}}</ref><ref name="cob">Maria Luise Wagner. "Construction of Bolivia: Bolívar, Sucre, and Santa Cruz". In Hudson & Hanratty.</ref> Алдарт аялагч, эрх чөлөөний төлөө тэмцэгч Симон Боливарын нэр нь Испанийн Бискай мужийн "Болибар" тосгон нэрнээс үүссэн гэж намтар судлаачид нь үздэг.<ref>{{cite web |url=http://www.euskaltzaindia.net/index.php?option=com_eoda&Itemid=478&lang=eu&testua=ziortza&view=izenak |title= Ziortza |author= Euskaltzaindia|date= |work= |publisher= |accessdate=10 September 2011}}</ref> === {{BIH}} === :Босниа: Босна голын нэрээр тус улсын нэрийг нэрлэжээ. Энэ нэршлийг анх 958 оны үед Византын эзэн хаан VII Константин түүх шастирт тэмдэглэн үлдээсэн байдаг. "Босна" гэдэг нь Прото-Индо-Европ хэлээр "бос", "богх" буюу "урсаж буй их усан" гэсэн утгатай.<ref name="Imamovic">Imamović, Mustafa (1996). Historija Bošnjaka. Sarajevo: BZK Preporod. ISBN 9958-815-00-1</ref> :Херцеговин: Амальгам болон эртний Герман хэлээр "герцог" буюу "гүн, ван" гэсэн утгатай бол "овина" гэдэг нь Серби-Хорват хэлээр "улс" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. === {{BOT}} === Тус улсын хамгийн том үндэстэн болох Сецвана хэлээр "Цваначуудын эх орон" гэсэн утгатай. Британийн хэлзүйч Ливингстоуны баталж буйгаар Сецвана хэлээр "адилхан, ижил" гэсэн утгыг илэрхийлдэг ажээ. Үүнээс гадна "эрх чөлөө" гэсэн утгатай гэж тайлбарлах эрдэмтэд цөөнгүй бий.<ref>Ripley, George & Dana, Charles A., Eds. "[[:s:The American Cyclopædia (1879)/Bechuana|Bechuana]]". ''The American Cyclopædia''. (New York), 1879.</ref> === {{BRA}} === Португаль хэлний "пау-бразил" буюу "Улаан мод" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэр үүсчээ.<ref name="Bueno36">Bueno, Eduardo. ''Brasil: uma História'', p. 36. Ática (São Paulo), 2003. ISBN 85-08-08213-4. {{pt icon}}</ref> Яг энэ нэршлийг хамгийн анх 1330 онд Английн Анжелино Дулкерт гэх эрдэмтэн ашиглаж байсан гэдэг. Гэвч тухайн үед Бразилийг хараахан илрүүлж амжаагүй байсан юм. === {{BRU}} === Тус улсын нэрний утга учирын талаар нэгдсэн ойлголт байхгүй. Харин орчин үед Малай хэлний "Баруна" гэх үгнээс гаралтай гэсэн үзэл тархжээ. 14-р зууны үед Борнео дээр хөл тавьсан Аванг Алак Бетатар өөрийн нутгийн хэлээр "Баруна" буюу "Хаана байна" гэж дагалдагчдаасаа асууснаас энэ нэр үүсчээ.<ref>{{cite book|last=Curriculum Development Department|title=History for Brunei Darussalam: Sharing Our Past|year=2008|publisher=EPB Pan Pacific|location=Section 2.2|isbn=99917-2-545-8|page=26}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.southeastasianarchaeology.com/2007/03/08/treasuring-bruneis-past/ |title=Treasuring Brunei's past |publisher=Southeast Asian Archaeology |date=8 March 2007 |accessdate=19 September 2011 |archive-date=1 Аравдугаар сар 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111001142659/http://www.southeastasianarchaeology.com/2007/03/08/treasuring-bruneis-past/ |url-status=dead }}</ref> Түүнчлэн 978 оны Хятадын судар бичгүүдэд "Бони" нэрт хааны тухай дурдсан бий. Уг хааны нэрнээс улсын нэр үүссэн байж магадгүй гэж зарим эрдэмтэд санал дэвшүүлжээ. Бас нэгэн таамаг байдаг нь 1550 онд тус нутагт хөл тавьсан Италийн аялагч Людовико ди Вартема "Борней арал" гэж тэмдэглэсэнтэй холбоотой ажээ. "Варунай" буюу эртний Санскрит хэлээр "далайчдын нутаг" гэсэн утгатай үгнээс гаралтай гэж үзэх эрдэмтэд ч бий. === {{BFA}} === Тус улсын Море омгийнхний хэлээр "буркина" гэдэг нь "шударга, итгэж болох" гэсэн утгатай, Диоула омгийнхний хэлээр "фасо" гэдэг нь "газар нутаг, эцгийн гэр" гэсэн утгатай хоёр үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. 1983 онд тусгаар тогтносон тус улсын ерөнхийлөгч Томас Санкара энэ нэрийг сонгон хэрэглэх зарлиг гаргасан юм. === {{BDI}} === Тус улсын голлох үндэстэн болох "Рунди" хэлээр "Рундичуудын эх орон" гэсэн утгыг илэрхийлдэг ажээ. 1962 онд Бельгийн харьяалалаас тусгаар тогтноход энэ нэрийг сонгон хэрэглэх болжээ. === {{BHU}} === Тус улсын нэрний утга учир тодорхойгүй, маш олон таамаг, тайлбар, домог өнөө үетэй золгожээ. Францын аялагч Жеан Баптист Тавернье 1676 онд гаргасан "Зургаан аялал" номондоо "Боутан" гэх үгийг дурдсан байдаг. Тухайн үед Бутан улс гэж байгаагүй бөгөөд Төвдийн хаант улсын нэгдсэн захиргаанд багтаж байсан гэдэг. Бутан даяар тархсан үзлээр бол Санскрит хэлний "Бота-анта" буюу "Төвдийн хязгаар нутаг" гэсэн утгатай үгнээс гаралтай ажээ.ref name="Names&Histories" /><ref name="chakravarti7">{{cite book|title=A Cultural History of Bhutan |volume=1 |first=Balaram |last=Chakravarti |publisher=Hilltop |year=1979 |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=6VxuAAAAMAAJ |accessdate=1 September 2011}}</ref> Түүнчлэн Балба хэлээр "Бодо Хатан" буюу "Төвдийн нутаг" гэх утгатай үгнээс үүдэлтэй байж болох юм. Бутаны хэл шинжлэлийн зарим эрдэмтэд Санскрит хэлний "Бу-Уттан" буюу "Өндөрлөг газар" гэх үгнээс гаралтай гэж тайлбарладаг. ::'''Друк Юл''' Бутанчууд өөрсдийнхөө хэлээр улсаа ийн нэрлэдэг. Энэ нь Бутан хэлний "Аянгын лууны газар нутаг" гэсэн утга илэрхийлдэг ажээ. Тэд 1730 оноос энэ нэршлийг хэрэглэх болсон байна. ==В== === {{VAN}} === Уугуул Вануатучуудын хэлээр энэ нь "Бидний эх орон" гэх үгнээс гаралтай ажээ. === {{VAT}} === Итали хэлний "Ватикан толгодын хот" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Энэ нь тус хотыг тойрон хүрээлдэг "Ватикан" гэх нэртэй толгодын нэр юм. Харин Ватикан гэдэг нь Италийн "Ватиканиари" буюу "Ариун номын нутаг" гэсэн утгай үгнээс гаралтай ажээ. Эртний Ромын үеэс энэ нэрийг хэрэглэн, түүх, шастирт тэмдэглэсэн нь бий. === {{VEN}} === Тус нутагт анхлан хөл тавьсан Италийн аялагчид болох Алонсо де Ожеда, Америго Веспуччи нар "Венесуола" буюу "Бяцхан Венец" гэж уулга алдсанаас хойш газрын зураг, албан ёсны баримт бичигт ийнхүү тэмдэглэх болжээ. === {{VIE}} === Тус улсын нэршил нь "Вьет" буюу "Өмнөд", "Нам" буюу "газар" гэх үгнээс гаралтай гэж ихэнх түүхчид үздэг. МЭӨ 2-р зуунаас хойш ийнхүү хаант улсыг ийн нэрийдэх болжээ.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.anviettoancau.net/anviettc/docs/2007-02/trbontai.pdf |wayback=20110723020926 |text=An Introduction to Vietology |archiv-bot=2025-10-06 06:43:22 InternetArchiveBot }}", p. 3.</ref> Вьет Нам гэх үгийг хамгийн анх МЭӨ 239 оны нэвтэрхий тольд Хятадын эрдэмтэд тэмдэглэжээ. Харин одоогийн бидний мэдэх "Вьетнам" гэх үгийг 16-р зууны яруу найрагч Нгуен Бин Хием хэрэглэсэн байдаг. ==Г== === {{GAB}} === Португаль хэлний "Габао" буюу "Халхлагдсан" гэх утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Комо голын адагт орших энэ нутаг олон нийтээс халхлагдсан, хэр баргын хүн хүрч очиход төвөгтэй учир ийнхүү нэрийдэх болжээ. === {{GUY}} === Нутгийн уугуул иргэдийн хэлээр "Их нууруудын нутаг" гэсэн утгатай. === Гайти {{HAI}} === Гайтийн Тайно/Аравак омгийнхний хэлээр "Уулын нутаг" гэсэн утгатай үг юм. Хиспаниола арлын баруун хэсэгт орших уг нутаг өндөр уулсаар хүрээлэгдсэн байгалийн өвөрмөц тогтоцтой. === {{GMB}} === Мандинкан омгийн "Гамбура" буюу "Каабу голын хаан" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байдаг. Улмаар 1965 онд Их Британиас тусгаар тогтноход одоогийн "Гамби" гэх нэрийг сонгожээ. Гамбра гэх нутгийн нэршил бүр 1455 онд Алвис Кадамосто гэх газарзүйч номонд тэмдэглэсэн байдаг.<ref>Cadamosto, Alvise. ''Mondo Nuovo, Libro de la Prima Navigazione di Luigi di Cadamosto de la Bassa Ethiopia ed Altre Cosa''. Op cit. Montalbado, Francanzano (ed.) ''Paesi Novamente Retrovati et Novo Mondo da Alberico Vesputio Florentino Intitulato''. (Vicenza), 1507. {{it icon}}</ref> Нутгийн иргэдийн дунд түгэн тархсан өөр нэг домгоор бол Португаль хэлний "Гамбио" буюу "худалдаа, арилжаа" гэх үгнээс үүссэн гэдэг. Энэ нь тухайн үедээ Португальчуудын боолын худалдаа явуулдаг гол нутаг байсантай холбоотой. === {{GHA}} === Тус улс 1957 оны гуравдугаар сарын 6-ны өдөр Их Британиас тусгаар тогтноход "Гана" гэх нэрийг албан ёсоор авчээ. Энэ нь Малиан Ганын эзэнт гүрний хааны урд бичигддэг байсан "Дайчдын хаан" гэсэн утгатай цол нэрнээс үндэслэсэн нэр юм. === {{GUA}} === Нахуати омгийнхний хэлээр "Куаутемаллан" буюу "Ой модны нутаг" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. === {{GIN}} === Тус улсын нэр чухам ямар утгатай талаар нэгдсэн ойлголт байхгүй. Харин Португаль хэлний "Гвин" буюу "эрэг, ирмэг" гэх утгатай үгнээс үүссэн байж болно гэдэгтэй ихэнх эрдэмтэд нэгддэг. Яг энэ нэршлээр 1481 онд тус улсыг Португалийн эзлэн түрэмгийлэгчид нэрлэж байсан баримт бий. Өөрөөр Дьенне болон Берберчүүдийн хэлний "гинавен, агинау, агинаоу" буюу "хар", "шатсан" гэх утгатай үгнээс үүссэн гэх хувилбар бий.<ref name="Bovi">Bovill, Edward Wm. ''The Golden Trade of the Moors: West African Kingdoms in the Fourteenth Century''. Weiner (Princeton), 1995.</ref> === {{GNB}} === Нэрний утга учир нь дээр дурдсан Гвиней улсынхтай төстэй. 1973 онд тус улсы Португалиас тусгаар тогтноход энэ нэрийг сонгон хуульчилжээ. === {{GER}} === Нэрний утга учрын талаар олон янзын таамаг байдаг ч түмэнд түгсэн нэг хувилбар бий. Үүгээр бол Сельтик хэлний "гайр" буюу "хөрш" <ref name="OEDgerm">''Oxford English Dictionary''. "Germany".</ref>, "гайрм" буюу "цуст тулаан", "гар" буюу "хашхираан/жад" гэсэн үгнээс үүссэн байх гэсэн таамаг бий. МЭӨ гуравдугаар зуунаас эхлэн Ромын их удирдагч Юлий Цезарь газрын зураг болон албан ёсны баримт бичигт энэ нэрийг ашиглаж, олон нийтэд таниулсан юм. ::'''''Дойчленд''''' Германчууд эх хэлээрээ улсынхаа нэрийг ингэж бичдэг. Энэ нь "Ард түмний нутаг" гэсэн утгатай эртний герман хэлний үг юм. === {{GRE}} === Тус улсын нэрний талаар олон янзын домог яриа бий. Үүнээс дурдвал. Аугаа Гомерын дуулалд "Греа" гэх тосгоны тухай гардаг. Үүнээс үүдэн тус улсын нэр үүссэн гэх домог бий. Уг тосгоны "Греа" гэх үг нь "хөгшин эмэгтэй" гэх утгатай юм байна. Нутгийн иргэдийн дунд тархсан өөр нэг домгоор бол "Керас" буюу "хүндэтгэл хайрлах" гэсэн утгатай ажээ. Энэ нь Аугаа Грекус гэх хамба ламтан тус нутгийг адислан, аравнайлсантай холбоотой юм. ::'''''Хеллас''''' Грекчүүд эх хэлээрээ нутгаа ийн нэрлэдэг. Уг нэршил чухам юунаас сэдэвлэсэн нь тодорхойгүй. Нутгийн иргэдэд тархсан домгоор бол Трой улсын Хеллен хамба ламын нэртэй холбоотой ажээ. === {{GRD}} === Испанийн Гранада мужийн нэрнээс тус улсын нэршил үүсчээ. ==Д== === {{DEN}} === Дани улсын нэр чухам юунаас үүссэн нь тодорхойгүй. Гэвч дараах хоёр ойлголт орчин үе хүртэл ам дамжин яригдаж иржээ. Гэхдээ Прото-Индо-Европ хэлний "дхен" буюу "доор, тэгш тал", "мерек" буюу "хил, ой мод" гэх утгатай үгнээс үүссэн байх боломжтой гэж хэл зүйчид үздэг. Анх энэ талаар Паулус Оросиус гэгч "Тэрс үзэлтнүүдийн эсрэг тэмцсэн долоон түүх" номонд дурдсан нь бий.<ref>Thorpe, B. ''<u>The Life of Alfred The Great</u> Translated from the German of Dr. R. Pauli To Which Is Appended Alfred's Anglo-Saxon Version of Orosius'', p. 253. Bell, 1900.</ref> Нутгийн иргэдийн дунд түгэн тархсан домог нь эрт цагт Данийн нутагт алдар суугаараа мандаж байсан Дан гэх хааны нэрнээс үүссэн ажээ. === {{DMA}} === Аугаа аялагч Кристофер Колумб 1493 оны 11-р сарын 3-ны өдөр тус нутагт анхлан хөл тавьж, улмаар "Ням гаригийн газар нутаг" гэх утгатай "Доминик" гэх испани нэр хайрлажээ. Тухайн үед ням гаригыг гэгээнтнүүдийг дурсах өдөр болгон Испанийн христийн шашинтнууд тэмдэглэдэг байсантай холбоотой. Гэхдээ түүхчид бас өөр тайлбар хийдэг. Учир нь Кристофер Колумб өөрийн төрсөн эцэг Доменежогийн нэрээр нэрлэсэн байж болох талтай юм. === {{DOM}} === Тус улсын нэршлийн тухайд дээр дурдсан Доминик улстай тун төстэй домог ярианууд өдийг хүртэл ам дамжин яригдаж иржээ. Гэвч Кристофер Колумби Гэгээн Доминикийн өдөр буюу наймдугаар сарын 4-ний өдөр <ref>Partido Revolucionario Dominicano. "{{Webarchiv|url=http://www.prd.org.do/ciudad/leyenda-e-historia-envuelven-la-fundaci%C3%B3n-de-santo-domingo |wayback=20120701044753 |text=Leyenda e Historia Envuelven la Fundación de Santo Domingo |archiv-bot=2026-02-07 13:50:57 InternetArchiveBot }} {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120701044753/http://www.prd.org.do/ciudad/leyenda-e-historia-envuelven-la-fundaci%C3%B3n-de-santo-domingo |date=1 July 2012 }}''. Accessed 18 October 2011. {{es icon}}</ref> тус улсыг нээсэнтэй холбогдуулж Испаниар "Гэгээн Доминикийн газар нутаг" гэх нэр хайрласан гэдэг домогтой юм. === {{TLS}} === Португаль хэлний "Дорнын дорно орших арал" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. Малай хэлэнд "Тимур" гэдэг нь "дорно", "зүүн" гэсэн утгыг агуулдаг байна. ==Е== === {{EGY}} === [[File:Kmt obelisk.jpg|thumb|200px|Египетээр ''Km.t'' гэж бичсэн Луксорын чулуун багана. Франц улс Парис хот]] фараонуудын үеийн эртний Египетийн хэлээр "Ка болон Птагын эх орон" гэсэн утгатай үг юм. Үүнийг Грек, Латин хэлэнд "Айжиптос" гэж буулгасан нь тус улсын нэр болжээ. Ка болон Птах нь эртний Египетийн хоёр том бурхан бөгөөд "Птах" гэдэг нь "нээгч, илрүүлэгч" гэсэн утгатай Египет үг юм. Харин Грек улсын ардын домог боох "Страбо"-д "Аханоу гиптиос" буюу "Аахены доох нь орших нутаг" гэсэн утгатай грек үг ажээ. ::'''''Миср/Маср''''' Египетчүүд эх хэлээрээ улсаа ийн нэрлэдэг. Энэ нь Араб хэлээр "хот" гэсэн утгатай юм. ==Ж== === {{DJI}} === Тус улсын нэрний талаар тодорхой ойлголт байхгүй. Гэвч өнөө цаг үед "Техути/Тот бурханы нутаг" гэсэн утгатай нутгийн иргэдийн нэрнээс үүссэн гэх үзэл давамгайлж байна. Хачирхалтай нь Техути гэдэг нь эртний Египетийн сарны бурхан юм. ==З== === {{ZAM}} === "Замбези голын нутаг" гэсэн утгатай Африк үг. Замбези нь тус улсын зүүн хэсэгт орших бөгөөд Зимбабве улсаас тусгаарлаж байдаг нэг ёсны хил юм. Замбези нь Замби, Ангол, Намиб, Ботсвана, Зимбабве, Мозамбик улсуудыг дамнан урсдаг 2,574 км урт гол юм байна. === {{ZIM}} === Шона омгийнхний хэлээр "Жимба-же-мабве" буюу "Чулуун гэр" гэсэн утгатай үгнээр уг нэршил үүссэн байна. Шона омгийн суут бүтээл болох чулуун хэрэм, орд харшнуудаас Зимбабве гэх нэр үүсчээ. ==И== === {{ISR}} === Израйль гэдэг нь "Бурхантай хамт тулалдах" гэсэн утгатай Хебрю үг юм. Энэ нь Библийн сударт гардаг гэгээн Йаковын хэсгээр үүдсэн нэршил ажээ. Ерөөс бурхантай хамт ялах, хамт байх гэсэн санаагаар дээрх нэрийг сонгосон байна. === {{IDN}} === "Энэтхэгийн арлууд" гэсэн утгатай Грек үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. Үүнээс хойш ялангуяа 19-р зууны дунд үеэс эхлэн "Дорнод Энэтхэг" гэж англи хэлэнд тэмдэглэх болсон юм. === {{JOR}} === "Йордан голынхон" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. Харин Йордан голын нэрийг Хебрю, Канаан хэлний "ирд" буюу "Сөнөсөн тэнгисийн доох нь талд" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүссэн гэж үздэг. Тус улс Йордан голын зүүн эрэг дагуу оршдог юм. === {{IRQ}} === "Эрак" буюу "Доод орших газар" гэсэн утгатай Перси хэлнээс тус улсын нэр үүссэн байна. Мөн түүнчлэн Эвфрат мөрний бэлчирт орших "Эрэк/Урук" гэсэн хотын нэрнээс үүсэлтэй гэсэн тайлбар ч байдаг. === {{IRN}} === "Арянчуудын нутаг" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэр гаралтай. "Аря" гэдэг нь Прото-Индо-Европ хэлээр "угсаатан", "чөлөөт" гэсэн утгыг илэрхийлдэг байна. === {{IRL}} === Ирландчууд өөрсдийгөө "Эйре" гэж нэрлэдэг бөгөөд "Эйречүүдийн нутаг гэсэн утгатай Ирланд үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. "Эйре" гэх үг нь Сельтик хэлний "ивериу" буюу "үржил шим" гэсэн утгыг илэрхийлдэг бөгөөд нийлээд "Үржил шимт нутаг" гэх утгыг илэрхийлнэ. Түүнчлэн "Төмрийн нутаг" гэж нэрлэх саналтай эрдэмтэд ч бий. === {{ESP}} === Латин хэлний Хиспаниа гэх үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Хиспаниа нь "И-сепаним" буюу "туулай" гэх утгатай Пуник үг юм. Латин хэлэнд нэвтрэхтэй буруу дуудагдаж Хиспаниа болсон гэдэг. Үүнээс үзвэл "Туулайнуудын нутаг" гэсэн утгатай Араб үг болж байгаа юм. === {{ISL}} === Хуучин Норс хэлний "исс" буюу "мөс" гэсэн утгатай үгнээс гаралтай "Мөсөн нутаг" гэх утга илэрхийлдэг үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. Хуучныг судлаач Адам Рудерфорд болон зохиолч Эйнар Палссон нар "Сельтикийн өв уламжлал" номондоо "ис-ланд" буюу "Исүс" болон "Айсис" охин тэнгэрийн өлгий нутаг гэсэн утгатай гэж тайлбарласан нь бий.<ref>{{cite book|title=Arfur Kelta|year=1981|publisher=Mímir|location=Reykjavík|page=36|author=Einar Pálsson|accessdate=14 November 2013|language=Icelandic}}</ref> === {{ITA}} === Италийн домгийн баатар Италусын нэрнээс үүссэн гэх олонд алдаршсан домог бий. Түүнчлэн эртний Грек хэлний "италос" буюу "бух" гэсэн үгнээс үүсэлтэй гэж үзэх түүхчид ч байдаг. Мөн латин хэлний "витулус" буюу "тугал" гэх үгнээс тус улсын нэр үүссэн байх магадлалтай. Гэвч италичууд "тугал" гэсэн тодотголтой үг биш гэдэгт одоо хэр нь итгэлтэй байдаг. Ихэнх Италичууд Италус гэх домгийн баатраас үүдэлтэй нэр гэдэгт орчин цагт итгэх болжээ. === {{UK}} === Дундад зууны Латин хэлний "Британниа Майор" буюу "Их Британи" гэсэн утгатай үгнээс уг нэршил үүсчээ. Анх энэ нэршлийг Жефри гэх зохиолч өөрийн номондоо дурдсан байдаг. "Британи" гэдэг нь Уэльс хэлний "Претани" буюу "будагдсан хүмүүс" гэсэн үгнээс үүсэлтэй ажээ. Сельтик болон Викингүүдийн үед Их Британийн нутагт амьдарч байсан хүмүүс биендээ шивээс хийж, янз бүрийн өнгөөр будах нь элбэг байснаас дээрх нэршил үүссэн байна. ::'''''Нэгдсэн хаант улс''''' Энэ нь Их Британи, Умард Ирландын нэгдсэн хаант улс гэх үгний товчлол юм. 1927 оноос эхлэн албан ёсны баримт бичигт дээрх нэршлийг ашиглах болсон байна. ::'''''Албион''''' Грек хэлний "Албиво" буюу Латин хэлээр "Альба" буюу "цагаан" гэх үгнээс уг нэршил үүсчээ. Доверийн цагаан эргийг харсан уран зохиолчид дээрх нэрийг өгсөн байх магадлалтай. ==Й== === {{YEM}} === Тус улсын нэрний талаар нэгдсэн тодорхойлолт байдаггүй. Харин Араб хэлний "Имн" буюу "өмнөд" "Йамин" буюу "баруун тал" гэх үгнээс үүссэн гэсэн домог бий.<ref>Many [[Semitic languages]], including [[Arabic language|Arabic]] and [[Hebrew language|Hebrew]], preserve a system with south on the "right" and north on the "left"</ref> Зарим судлаачид "Юмн" буюу "аз жаргал" гэсэн утга илэрхийлдэг гэж үздэг. ==К== === {{CPV}} === Португаль хэлний Кабо Верде буюу "Ногоон хошуу" гэх үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. 1444 онд энэ газар нутгийг илрүүлэхэд бүх юм нь ногооч харагдаж байсан тул аялагч, эзлэн түрэмгийлэгчид ийм нэр өгчээ. === Казахстан {{KAZ}} === Амальгам хэлээр "Казахуудын өлгий нутаг" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. "казак" гэдэг нь "нүүдэлчин", "чөлөөт" гэсэн утгыг илэрхийлдэг бөгөөд "стан" гэдэг нь персээр "нутаг" гэсэн утгыг илэрхийлдэг байна. === {{CAM}} === Санскрит хэлний "камания бхожа" буюу "Сайныг мөрөөдөгсдийн өлгий" гэх үгнээс тус улсын нэр үүсчээ.<ref>Law, B.C. ''Some Ksatriya Tribes of Ancient India'', p. 233. 1975</ref> Түүнчлэн эрт цагт төвд, энэтхэг, пакистан, вьетнам, лаосын нутгийг хамран оршиж байсан Сваямбува Камбу гэх нутаг дэвсгэр, Хинди соёлын томоохон төвөөс нэр нь үүссэн гэж үзэх теологичид бий..<ref>Casey, Robert. ''Four Faces of Siva'', pp. 88–100. Bobbs-Merrill Company (Indianapolis), 1934.</ref><ref>George Coedes. ''Inscriptions du Cambodge'', II, pp. 10 & 155. {{fr icon}}</ref> Others suppose it to be an exonym derived from [[Old Persian]] ''Kambaujiya'' ("weak") or the cognate [[Avestan]] ''Kambishta'' ("the least")<ref>Harmatta, J. Op. cit. [disapprovingly] in ''Achaemenid History'', 13, pp. 110–111. PF 302 and PFNN 2350.</ref> Орон нутгийнхан тэр бүр таалан хүлээж аваад байдаггүй өөр тайлбар байдаг нь Перси хэлний "Камбаужия" буюу "үлбэгэр", Авестан хэлний "Камбишта" буюу "өчүүхэн" гэсэн утгатай үгнээс ч үүссэн гэх домог. === {{CMR}} === Герман хэлний "Камерун", Франц хэлний "Камероун" буюу "сам хорхой" гэх үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. Энэ нь тус улсад урсдаг Вури голтой холбоотой нэр юм. Тус улсад ирсэн европынхон эрэг дагуу "сам хорхой" ихээр барьж байсантай энэ нэршил холбоотой.<ref name="MLW">{{cite book |url=http://nlbif.eti.uva.nl/bis/lobsters.php?menuentry=soorten&id=73 |chapter=''Callianassa turnerana'' |title=FAO Species Catalogue, Vol. 13. Marine Lobsters of the World |author=Lipke B. Holthuis |author-link=Lipke Holthuis |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |year=1991 |isbn=92-5-103027-8 |series=FAO Fisheries Synopsis No. 125 |access-date=2017-07-20 |archive-date=2011-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724172129/http://nlbif.eti.uva.nl/bis/lobsters.php?menuentry=soorten&id=73 |url-status=dead }}</ref> === {{CAN}} === Тус улсын уугуул иргэд болох Ироко омгийнхний "Канада" буюу "Тосгон" гэх үгнээс Канад улсын нэр үүсчээ.<ref>{{cite web|title=Origin of the Name, Canada|url=http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/symbl/o5-eng.cfm|publisher=Canadian Heritage|year=2008|accessdate=23 May 2011|archive-date=27 Долдугаар сар 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130727225559/http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/symbl/o5-eng.cfm|url-status=dead}}</ref> Британи, Францын дарангуйллын үеэс Канад гэж нэрлэсээр өдийг хүрсэн юм. Нутгийнхан дунд тархсан өөр нэг домгоор бол Испани, Португалийн эзлэн түрэмгийлэгчид алт, мөнгө хайж ирсэн боловч юуг ч эс олжээ. Чухамдаа үүнээс болж Испаничууд "ака", Португальчууд "ка-нада" гэж хэлээд буцсан гэдэг. Энэ нь "юу ч алга" гэх утгыг илэрхийлдэг юм байна. === {{QAT}} === Эртний Зубара улсын Катари тосгоны нэрнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн гэж олонх катарчууд үзэх болжээ. Грекийн алдарт Птоломейн үеийн газрын зурагт "Катари" гэх үгийг ашигласан байдаг. Англи хэлтнүүд "Каттер" буюу "зүсэгч, таслагч, сийлбэрчин" гэж ойлгож, дууддаг боловч энэ нь тийм утгыг огтоос илэрхийлдэггүй билээ. === {{KEN}} === Кени уулын нэрнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. Кени гэдэг нь Кикую омгийн хэлээр "Кере Ниага" буюу "Цагаан хайрхан" гэх утгатай үг ажээ. Мөн тус омгийнхний "Кирима Нгай" буюу "Бурхадын орших хайрхан" гэх утгатай байж магадгүй гэж Германы эрдэмтэд үздэг юм. === {{CYP}} === Тус улсын нэр чухам ямар утга агуулдаг болох нь тодорхойгүй. Олон нийтэд түгсэн домгоор бол Латин болон Грек хэлний "зэс" гэх утгатай үгнээс үүссэн ажээ.<ref>Fisher, Fred H. ''Cyprus: Our New Colony And What We Know About It'', pp. 13–14. Geo. Routledge & Sons (London), 1878.</ref> Шумерийн "Кубар" буюу "хүрэл" гэх үгнээс ч үүссэн байж болох талтай. Өөр нэгэн домгоор бол Грекийн "кипариссос" буюу "агар задан мод" <ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Cyprus |title=Online Etymology Dictionary |publisher=Etymonline.com |date= |accessdate=19 September 2011}}</ref> эсвэл "кипрос" буюу "улаан хүрэн" гэх үгнээс үүссэн гэж үздэг байна. === Киргизстан {{KGZ}} === Турк хэлний "кирк" буюу "40" гэсэн тооны нэрнээс үүдсэн "40 овгийнхний нутаг" гэсэн утгыг тус улсын нэр илэрхийлдэг байна. === {{KIR}} === Британийн аялагч Томас Гильберт тус арлыг нээсэнтэй холбогдуулан уугуул иргэд түүний нэрийг "Кирибат" гэж дуудсанаас үүдэн энэ нэршил үүссэн байна. === {{COL}} === Алдарт аялагч Кристофер Колумбийн нэрнээс үүдэн "Колумбийн газар нутаг" гэсэн утгатай үг юм. 1819 онд алдарт тэмцэгч Симон Боливар уг нэрийг хайрлаж, улмаар улсын албан ёсны нэр болгожээ. 1863 онд энэ нэрийг албан ёсоор соёрхон батласан юм.<ref>{{cite web|author=Carlos Restrepo Piedrahita|url=http://www.lablaa.org/blaavirtual/revistas/credencial/febrero1992/febrero2.htm|title=El nombre "Colombia", El único país que lleva el nombre del Descubrimiento|work=Revista Credencial|date=February 1992|accessdate=29 February 2008|language=es|archive-date=5 Нэгдүгээр сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080105031144/http://www.lablaa.org/blaavirtual/revistas/credencial/febrero1992/febrero2.htm|url-status=dead}}</ref> === {{COM}} === Араб хэлний "Камар" буюу "Сар" гэсэн үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. === {{CGO}} === Францын дарангуйллаас ангижирч тусгаар тогтносон улс болсон 1960 онд Конго голын нэрнээс санаа аван ийнхүү нэрлэх болжээ. "Конго" гэсэн үг нь Баконго омгийнхний хэлээр "анчид" гэсэн утгыг илэрхийлдэг юм байна.<ref>Bentley, Wm. Holman. ''Pioneering on the Congo''. Fleming H. Revell Co., 1900.{{Verify source|date=October 2011}}</ref> Конго гол нь Ангол, Бурунди, Камерун, Төв Африк, хоёр Конго, Руанда, Танзани, Замби улсыг дамнан урсдаг, 4,700 км үргэлжилсэн гол юм. === {{COD}} === Улстөрийн үзэл суртлын хувьд хоёр хуваагдсан улс учир нэрний утгын тухайтад Бүгд найрамдах Конго улстай адилхан. === {{KOS}} === Серби хэлний "Кос" буюу "хар шувуу", "ово" буюу "нутаг" гэсэн утгтай үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. === {{CRC}} === Испани хэлний "Баян эрэг" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Аугаа аялагч Кристофер Колумб энэ газар анхлан хөл тавьсан 1502 онд "Коста дель Оро" буюу "Алтан эрэг" гэж уулга алдаж байсан удаатай. === {{CIV}} === Франц хэлний "Зааны ясан эрэг" гэсэн үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. Францын дарангуйллын үед тус улс зааны ясны худалдааны гол түшиц газар байснаас үүдэн дээрх нэршил гарсан байна. Зарим улсууд тус улсыг "Алтан эрэг", "Боолын эрэг" гэх мэт янз бүрээр нэрлэдэг. === {{CUB}} === Тус улсын нэр чухам ямар утга учиртай болох нь өнөө хэр нь тодорхойгүй байна. Гэвч Тайно омгийнхний "кубао" буюу "үржил шимт нутаг" <ref>Carrada, Alfred. ''The Dictionary of the Taino Language'', "{{Webarchiv|url=http://www.alfredcarrada.org/notes8.html |wayback=20090219192148 |text=Plate 8 |archiv-bot=2026-01-18 03:30:41 InternetArchiveBot }}".{{Unreliable source?|date=September 2009}}</ref> "коабана" буюу "сайхан нутаг" <ref>[http://members.dandy.net/~orocobix/terms1.htm Taino Indigenous Peoples of the Caribbean Dictionary] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080430163856/http://members.dandy.net/~orocobix/terms1.htm |date=30 April 2008 }}".{{Unreliable source?|date=June 2009}}</ref> гэсэн үгнээс гаралтай гэж үзэх тайлбар бий. Өөр нэг тайлбараар бол аугаа аялагч Кристофер Колумб Испанийн Женоа мужийн "Куба" гэх тосгоны нэрнээс санаа авч ийнхүү нэрлэсэн гэж үздэг байна. <ref>Barreto, Augusto Mascarenhas. ''O Português Cristóvão Colombo: Agente Secreto do Rei Dom João II.'' Lisbon, 1988. Translated edition: ''The Portuguese Columbus: Secret Agent of King John&nbsp;II''. Palgrave Macmillan, {{ISBN|0-333-56315-8}}.</ref><ref>Da Silva, Manuel L. and Silvia J. ''Christopher Columbus was Portuguese'', pp. 396 ff. Express Printing (Fall River), 2008. {{ISBN|978-1-60702-824-6}}.</ref> === {{KUW}} === Араб хэлний "кут", "коут" буюу "усны ойролцоо барьсан цайз" гэсэн утга үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. ==Л== === {{LAO}} === Энэтхэг хэлний "лава" гэх үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Лава гэдэг Лахорын домгоор Рама бурханы ихэр хүүхдийн нэгнийх нь нэр юм. Үүнээс гадна Хятад хэлний "Лан Шанг" буюу "сая, сая зааны өлгий нутаг" гэх утгатай үгнээс үүссэн байж болох юм. === {{LVA}} === Тус улсын нэр нь Балтын орнуудын хэлээр "Лиет" буюу "нэгдсэн, бэхжих" гэх үгнээс үүссэн гэж үзэх судлаачид бий. Мөн түүнчлэн Латгалиансуудын овгийн нэрнээс үүссэн гэж үзэх сүүлийн үед давамгайлах болжээ. === {{LSO}} === Сесото омгийнхний хэлээр "Басоточуудын эх орон" гэсэн утгатай үг юм. <ref>{{cite book|title=No Place Left to Bury the Dead|url=https://archive.org/details/noplacelefttobur00itan|first=Nicole|last=Itano|publisher=Simon and Schuster|year=2007|page=[https://archive.org/details/noplacelefttobur00itan/page/314 314]|isbn=0-7432-7095-9}}</ref> Басото гэдэг нь тус улсад амьдарч байсан эртний овог аймаг бөгөөд "восото" буюу "хүн төрөлхтөн" гэсэн утгыг илэрхийлдэг байна. <ref>Merriam-Webster Online. "[http://www.merriam-webster.com/dictionary/basotho Basotho]". Retrieved 11 May 2012.</ref> === {{LBR}} === Латин хэлний "Либер" буюу "эрх чөлөө" гэх үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. АНУ боолчилсон хар арьстнуудад тусгайлан газар заан өгч улс болгон суурьшуулахдаа энэ нэрийг өгсөн байна. === {{LIB}} === Араб хэлний "лебнан" буюу "цагаан", "лебнен" буюу "сүү" гэх үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Үүнээс гадна Ливан уулын нэрнээс үүдсэн нэр байж болно гэж судлаачид үздэг. Нутгийнхний хэлээр "ливан" гэдэг нь "Бурханы зүрх" гэсэн утгыг илэрхийлдэг байна. МЭӨ 2900 онд зохиогдсон "Гигламешийн судар" бичигт Эбла гэж дурдагдсан бол Библийн сударт Эблагын тухай 71 удаа дурдагддаг юм. === {{LBY}} === Тус улсын нэрний утга учир тухайлан тодорхой болоогүй. Гэхдээ Египетийн газар нутагт хамаардаг байсан "Ливийн цөл"-өөс тус улсын нэршил үүссэн гэж ихэнх судлаачид үздэг. Эртний Берберчүүдийн хэлээр "Либианс" буюу "цөлийн баруун тал" гэсэн утгатай ч гэж зарим эрдэмтэд үздэг байна. === {{LTU}} === Нэрний утга учрын талаар олон янзын таамаг, тайлбар бий. Үүнээс дурдвал Балтын орнууд эрт цагт нэгдэн нэг эзэнт гүрэн байснаас үүдэн "лиети" буюу "нэгдсэн, бэхжих" гэсэн утгай үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. Түүнчлэн Грек хэлний "а-лей-сон" буюу "Аяга", Тохари хэлний "лиям" буюу "нуур" эртний слав хэлний "лияти" буюу "аадар бороо" гэх үгнүүдээс үүссэн байх гэсэн таамаг бий. Литвачуудийн итгэдэгээр бол литва хэлний "лиетус" буюу "хур элбэгтэй нутаг" гэсэн утгатай юм байна. === {{LIE}} === Герман хэлний "гялтганасан чулуу" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Ариун Ромын эзэнт гүрний үед өөрөөр нэрлэж байсан ч Ариун Ромын эзэнт гүрэн задран унасны дараа энэ нэрээ сэргээн авсан байна. === {{LUX}} === Герман хэлний "люцл" буюу "жижиг", "бург" буюу "шилтгээн" гэх утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Эдгээр үгнүүд нийлээд "Жижиг шилтгээн" гэх утгыг илэрхийлнэ. ==М== === {{MRI}} === Нэрний утга учрын тухайтад дээр дурдсан Мауритани улсын утгатай тун төстэй. Түүнээс гадна эртний Голландын эзэнт гүрний Маурис Нассау гэх эзэн хааны нэрнээс үүссэн гэж зарим судлаачид таамагладаг. === {{MRT}} === Латин хэлний "Моорчуудын нутаг" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. Моор гэдэг нь эртний араб үндэстнүүдийн нэг юм. === {{MAD}} === Малагаси омгийнхний хэлээр "Малагасичуудын эх орон" гэсэн үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Малагаси гэдэг нь чухам ямар үг болох талаар өнөө цаг үед ямар ч тайлбар ирээгүй байна. Харин Венецийн худалдаачин Марко Поло аялалынхаа үеэр тус улсын нэрийг буруу дуудсанаас болж "Мадагаскар" гэх улсын нэр бий болжээ. Чухам түүний буруу дуудсан нэрнээс болж газрын зурагт энэ нэрээр тэмдэглэх болсон байна. === {{MKD}} === Грек хэлний "Македовиа" буюу "хязгаар нутаг, дараагийн" гэсэн үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ.<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2364599 Μακεδονία], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek–English Lexicon'', on Perseus</ref><ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=Macedonia Macedonia], Online Etymology Dictionary</ref> Түүнээс гадна Грек хэлний "Македнос" буюу "өндөр, нарийхан" гэх үгнээс үүссэн гэх тайлбар бий. <ref>[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2364596 μακεδνός], Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek–English Lexicon'', on Perseus</ref> === {{MWI}} === Уугуул Малавичуудын хэлээр "оргилсон их усан" гэх утгатай үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. Түүнээс гадна Малави нуурын нэрнээс үүссэн байх гэсэн таамаг бий. Малави нуур нь 560 км урт, 75 км өргөн 706 метрийн гүн, Малави, Мозамбик, Танзани улсуудыг дамнан оршдог нуур юм. === {{MAS}} === Малайн хойгын нэрнээс тус улсын нэр үүссэн байх гэдэгт ихэнх түүхч, судлаачид итгэдэг. Чухамдаа эртний Энэтхэгийн худалдаачид энэ хойгоор дамжин олон арван төрлийн худалдаа хийдэг байсан түүх бий. Малай хэлний "мала" буюу "уулс" гэсэн үгнээс тус хойгын нэр үүссэн гэж үзэх эрдэмтэд бий. Түүнчлэн япон, малай хэлний "мелаю", "млаю" буюу "шургуу ажиллагсдын өлгий нутаг" гэсэн утгатай үгнээс үүссэн гэх домог бий. Энэ хоёр домог орчин цагт хамгийн элбэг тархжээ. === {{MDV}} === Санскрит хэлний "маладвипа" буюу "арлуудын цэцгэн титэм" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. Түүнчлэн малай хэлний "мала" буюу "уулс", санскрит хэлний "дива" буюу "арал" гэсэн үгнээс үүдсэн "Уулсын арал" гэх утгатай гэсэн өөр нэг домог ч бий. === {{MLI}} === Эртний Баруун Африк хэлний "мали" буюу "усны үхэр" гэх үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. === {{MLT}} === Тус улсад эрт цагт Грек болон Финикүүдийн соёл холилдож байснаас шалтгаалан дараах хоёр утгаар тайлбарлагддаг. <ref name="ndmh">{{cite news|url=http://www.doi.gov.mt/EN/islands/dates.asp|publisher=Department of Information – Maltese Government|title=Notable dates in Malta's history|date=6 February 2008|access-date=21 Долдугаар сар 2017|archive-date=25 Арван нэгдүгээр сар 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091125021207/http://www.doi.gov.mt/EN/islands/dates.asp|url-status=dead}}</ref> Грек хэлний "мелита" буюу "зөгийн бал" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн гэх домог бий. Византийн эзэнт гүрэн аль 395 оноос эхлэн энэ нэрээр газрын зурагт тэмдэглэсэн байна.<ref name="ndmh"/><ref>{{cite news|url=http://www.maltatoday.com.mt/2003/06/29/l7.html |publisher=Malta Today |title=Controversy over unique Maltese bee population |date=6 February 2008 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319221059/http://www.maltatoday.com.mt/2003/06/29/l7.html |archivedate=19 March 2012 |df= }}</ref> Финикчүүдийн "малет" буюу "диваажин" гэх үгнээс үүссэн гэх өөр нэг хувилбар бас бий.<ref>{{cite book| last =Pickles| first =Tim| title =Malta 1565: Last Battle of the Crusades| publisher =Osprey Publishing| url =https://books.google.com/books?id=0LuvbRQ78sIC&pg=PA11&lpg=PA11&dq=Maleth+Malta+haven&source=web&ots=PGO2OF9Y9I&sig=rcodiMbexlDy5YwMXhelH7zEYyw| isbn =978-1-85532-603-3}}{{Dead link|date=Аравдугаар сар 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === {{MAR}} === Эртний Бербер хэлний "Мур Акуш" буюу "Бурхадын нутаг" гэсэн утгай үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. === {{MHL}} === Британийн нэрт аялагч, ахмад Жон Маршаллын нэрээр тус улсыг нэрлэжээ. === {{MEX}} === Эртний Нахуати омгийнхний хэлээр "нар" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. Түүнээс гадна уугуул мексикчүүдийн хаан "Мексихтили" хааны нэрнээс ч үүссэн гэж үзэх эрдэмтэд бий. Нахуати омгийн "метцтий" буюу "сар", "зиктий" буюу "гол" гэсэн үгнээс үүссэн гэх өөр нэг таамаг байдаг. Одоогийн Мексикчүүдийн итгэдэг өөр нэг домог бол эртний Ацтекын нийслэл "Мекихко" гэдэг байснаас үүдэн гарсан гэх домог юм. === {{FSM}} === Грек хэлний "микро" буюу "жижиг", "несос" буюу "арал" гэх үгнээс үүдсэн "жижиг арлууд" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. === {{MDA}} === Эртний Готик хэлний "мулда" буюу "шороо", "шавар" гэх үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Түүнчлэн Румыньд орших Молдав голоос тус улсын нэр үүссэн гэж үздэг. Румыньчуудын дунд тархсан домгийн дүрээс одоогийн нэр үүссэн гэх өөр нэг домог бий. Энэ домгоор бол Драгос Вода гэх залуу баатар эр нутгийн догшин сахиус, ад зэтгэрийн амьтадыг дарахаар нэгэн өдөр анд гарчээ. Тэр уг ан хийхдээ эр, эм хоёр нохой дагуулж явжээ. Молда гэх эм нохой нь ямар ч догшин амьтадыг номхоруулж чадах шидтэй бол Мадыш гэх эр нохой нь ад зэтгэрийн ямар ч амьтныг даран сөнөөх чадалтай юм байна. Үүнээс үүдэн тус улсын одоогийн нэр болох "Молдав" нэр үүссэн ажээ. === {{MON}} === Грек хэлний "Ганцаар амьдрах" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. Эртний Грекчүүд тус улсыг МЭӨ 6-р зуунд эзлэн захирч байсан гэх домог бий. === {{MGL}} === "Монголчуудын нутаг" гэх үгнээс одоогийн нэршил үүсчээ. Харин Монгол гэдэг нь уулын хажуугаар урсах "Мон" нэрт голоос одоогийн нэр үүссэн гэж үзэх өөр нэг домог бий. Түүнчлэн "Мөнх" гэх үгнээс үүссэн байж магадгүй гэж Монгол улсын их сургуулийн Түүх, нийгмийн ухааны сургуулиас гаргасан номонд дурджээ. <ref>{{cite book |author=[[National University of Mongolia]], School of Social Sciences, Department of History | title = Монгол улсын түүх | trans_title = History of Mongolia | year = 1999 | publisher = Admon | location = | language = Mongolian | isbn = | pages = 67–69 | chapter = 2. Хүний үүсэл, Монголчуудын үүсэл гарвал | trans_chapter = 2. Origins of Humanity; Origins of the Mongols }}</ref> Мөн монгол гэдэг нь "Ба" гэх эртний монгол үгнээс гаралтай бөгөөд "Ба" гэдэг нь бид гэсэн утгатай болно. Энэхүү "Ба" Гэдэг үгэн дээр олон тооны "-ууд" нөхцлийг залгаснаар "Багууд" буюу "Бангууд" гэмээн их инхлэг үсэгтэй бичдэг. Монгол хэлнээ Б болон М гийгүүлэгч сэлгэдэг. •Үүний жишээ болгож НУЛМИС (ᠨᠢᠯᠪᠤᠰᠤ) гэс үг бий. Ийн үсэг сэлгэн явсаар Мангууд буюу Мангул, Монгол гэсэн үг бий болсон гэсэн тайлбар бий. Мөнтүүнчлэн бидний өвөг дээдэс өөрсдийгөө Бида улус буюу Бидний улс гэсэн байдлаар нэрлэдэг байсан нь хачирхалтай хэрэг билээ. === {{MNE}} === Итали хэлний Венец аялагаар "Хар уул" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. ::'''''Чёрна Гора/Црна Гора''''' Монтенегрочууд өөрийн хэлээр улсаа ийн нэрлэдэг. Орос болон Монтенегро дуудлагаар мөн л "Хар уул" гэх утгыг илэрхийлнэ. === {{MOZ}} === Эртний арабын гарамгай удирдагч болох Шейх Мусса бен Мбикигийн нэрнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. Нэг ёсондоо Мозамбик арлын нэрнээс одоогийн нэршил нь үүссэн байна. === {{MYA}} === Эртний Бирм хэлний "мьян" буюу "хурдан", "мар" буюу "хүчтэй" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн гэдэгт ард иргэд нь итгэдэг. Гэвч эртний Миндон улсын харьяанд байсан албатуудыг "Мьянмачууд" гэж нэрлэдэг байснаас шалтгаалан одоогийн нэрийг сонгосон гэж эрдэмтэд үздэг юм.<ref name="thantmyintu2001">{{cite book | first=Thant | last=Myint-U | year=2001 | title=The Making of Modern Burma | url=https://archive.org/details/makingofmodernbu0000than | isbn=0-521-79914-7 | publisher=Cambridge Univ. Press | location=Cambridge}}</ref> ==Н== === {{NAM}} === Нама хэлний "Намиб" буюу "Юу ч үгүй газар орон" гэсэн утгатай үгнээс үүсчээ. Намибын цөл энэ нутагт оршдог учир улсын нэр үүнээс үүссэн байна. === {{NRU}} === Науру омгийнхний хэлээр "Анаоэро" буюу "Би далайн эрэг явлаа" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүсэн бий болжээ. Герман хэлэнд энэ улсыг "Наводо" эсвэл "Онаверо" гэж тэмдэглэж байсан гэдэг. === {{NIG}} === Нигер голын нэрнээс тус улсын нэр үүсчээ. Нигер гэдэг нь Туарег хэлний "негхиррэн" буюу "урсаж буй ус" гэсэн утгыг илэрхийлдэг юм байна. Мөн нигер хэлний "Ни Гир" буюу "Гир мөрөн" гэсэн үгнээс үүсэлтэй ажээ.<ref>{{cite book | title =Atlas A-Z | publisher =Dorling Kindersley | year =2004 | location =New York City | page =289 }}</ref> Латин хэлт орнууд буюу барууныхан латин хэлний "нигер" буюу "хар арьст" гэсэн үгнээс үүсэлтэй гэдэгт итгэдэг. Гэвч энэ нь арьс өнгөөр ялгаварласан үзлээс өөр юу ч биш юм. === {{NGR}} === Нэрний утга учрын тухайд дээр дурдсан Нигер улстай ижилхэн юм. === {{NED}} === Голланд хэлээр "Доод нутаг" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. <ref>see:[http://www.etymonline.com/index.php?search=nether&searchmode=none Online Etymology Dictionary on Nether] However, the explanation given in this source about the origin of the word ''Nederlanden'' as used "by the Austrians" in contradistinction to their own mountainous country, is extremely implausible, if only because the use of the word antedates the [[Austrian Netherlands]] by two centuries at least. Austria itself has a ''Niederösterreich'' region ([[Lower Austria]]) that is quite mountainous, but derives its name from its downriver location.</ref> Герман улс цэвэр газар зүйн байршлаас шалтгаалан ингэж нэрлэх болсон байна. Учир нь Райн мөрний адаг хэсэгт тус улс байрладаг учир ийнхүү нэрлэхэд хүрчээ. <ref name=Duke>{{cite book|last=Duke|first=A.|title=Dissident identities in the early modern Low Countries|year=2009|publisher=Ashgate Publishing}}</ref>{{rp|37}} ::'''''Голланд''''' Олон улсад тус улсыг голцуу энэ нэрээр нь мэддэг. Энэ нь Герман хэлний "холт" буюу "модот нутаг" гэсэн үгнээс үүсэлтэй гэж судлаачид үздэг.<ref>Online Etymology Dictionary. "[http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=holland&searchmode=none Holland]".</ref> === {{NCA}} === Никарагуа гэдэг нь тус улсын уугуул иргэдийн хэлээр "никари" буюу "нуур" гэсэн үгнээс үүсчээ. Уугуул иргэд "Никари" гэж тус улсад урсдаг голоо нэрлэдэг байсан гэдэг. Харин Испанийн аялагч Гил Гонзалез Давила энэ нутагт хөл тавихдаа "акуа" буюу "ус" гэсэн үг нэмж одоогийн бидний мэдэх "Никарагуа" гэх үг бий болсон байна. Никарагуа нуур нь 161 метр урт, 71 км өргөн 26 метр гүн зөвхөн Никарагуа улсад байдаг нуур юм. === {{NOR}} === Хуучин Норс хэлний "норорвегр" буюу "Умардын зам" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. ::'''''Норге''''' Норвегичууд эх хэлээ улсаа ийн бичдэг бөгөөд энэ нь "Умард" гэсэн утгатай үг юм. ==О== === {{OMA}} === Араб хэлний "аамен", "амун" буюу "гэрээслэгдсэн, суурьшсан" гэсэн утгатай үгнээс гаралтай гэж олон судлаачид үздэг байна. Ромын алдарт жанжин Плиний, Птоломей нар энэ нутгиийг "Омана" гэж түүх шастирт тэмдэглэсэн байдаг.<ref>[[Pliny the Elder]]. ''[[Natural History (Pliny)|Natural History]]'', VI.149.</ref> === {{RUS}} === Орос гэдэг нь хуучин Норд хэлний "родс" буюу "завьчин" гэх үгнээс үүдэлтэй ажээ. Византийн Грекчүүд "Росиа", Варангичууд "Рус гэж тэмдэглэж байжээ. ==Ө== === {{RSA}} === Газар нутгийн байршлын тухайд Африк тивийн өмнөд хэсэгт орших учир "Өмнөд Африк гэж нэрлэх болжээ. ::'''''Суйд-Африка''''' Өмнөд Африкчууд өөрийн эх хэлээрээ ингэж нэрлэдэг. Энэ нь Африкчуудын хэлээр "Өмнөд Африк" гэсэн үг юм. ::'''''Азаниа''''' Цагаан арьстанууд голчлон амьдардаг бүс нутагт африк хэлээс өөрөөр ингэж дууддаг. Энэ нь грек хэлний "Азайнейн" буюу "хуурай" гэсэн үгнээс үүдсэн нэр юм. === {{KOR}} === "Горео" болон "Гогурео" улсыг нэрлэдэг байснаас тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. Йемаек хэлний "Гуру" буюу "хана хэрэмт хот", "Гаури" буюу "төвийн" гэсэн үгнээс гаралтай гэдэгт эрдэмтэд нэгджээ. Харин Өмнөд гэсэн тодотголыг Солонгосын дайнаас хойш хоёр хуваагдахад авчээ. ::'''''Гуулин улс''''' Энэ нь Хятад хэлний "Гао Ли" буюу "сүрлэг" гэсэн үгнээс гаралтай юм. === {{SSD}} === Судан гэдэг нь Араб хэлний "судан" буюу "хар арьстан" гэх үгнээс үүдсэн нэр юм. Харин урдаа "өмнөд" гэсэн дагавар нэмсэн нь одоогоос зургаан жилийн өмнө Суданы дайнаар хоёр хуваагдсанаас хойш ийм дагавар авах болжээ. ==П== === {{PAK}} === Пакистан гэдэг нь Урду хэлний "Паки" буюу "ариун", Перс хэлний "стан" буюу "улс" гэсэн утгатай ажээ. Өөрөөр хэлбэл "Ариун улс" гэсэн утгатай үг юм. Улстөрийн үзэл суртлын үед Энэтхэгээс үргэлж тусдаа байхын тулд Пакистаны хөдөлгөөнийг удирдаж байсан Рахмат Али гэгч "Одоо эсвэл хэзээ ч үгүй" зохиолдоо "Пунжаб, Кашмир, Синдх, Балучистан мужууд нийлээд ПАКСТАН" болж байгаа гэж тайлбарлаж байжээ.<ref name="Now or Never">{{cite journal|author=Choudhary Rahmat Ali|title=Now or Never. Are we to live or perish forever?|date=28 January 1933|url=http://en.wikisource.org/wiki/Now_or_Never;_Are_We_to_Live_or_Perish_Forever%3F}}</ref><ref name="Ikram1995">{{cite book|author=[[S. M. Ikram]]|title=Indian Muslims and partition of India|url=https://books.google.com/books?id=7q9EubOYZmwC&pg=PA177|accessdate=23 December 2011|date=1 January 1995|publisher=Atlantic Publishers & Dist|isbn=978-81-7156-374-6|pages=177–}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chaudhryrahmatali.com/now%20or%20never/index.htm |title=Rahmat Ali ::Now or Never |publisher=The Pakistan National Movement |accessdate=14 April 2011 |author=Rahmat Ali |page=2 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110419012150/http://www.chaudhryrahmatali.com/now%20or%20never/index.htm |archivedate=19 April 2011 |df=dmy }}</ref> === {{PLW}} === Палаучуудын домгоос тус улсын нэр үүсчээ. Палау хэлээр "Айбелау" буюу "Шууд бус хариултууд" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. Учир нь тус улсыг бүтээж байсан Чуаб гэх үлэмж биет бурханы асуултад булзайруулсан хариулт өгч байсан тул маш удаанаар тус улсыг бүтээсэн гэдэг домог бий билээ.<ref>Belau National Museum, cited by Pelnar, Bonnie. "[http://www.underwatercolours.com/bai/bais.html The Bais of Balau]". Retrieved 22 September 2011.</ref> ::'''''Белау''''' Палаучууд эх хэлээрээ өөрсдийн улсаа ийн нэрлэдэг билээ. Утгыг нь дээр дурдсан тул тайлбарлахаа азная. === {{PLE}} === Хебрю хэлний "Филистинчүүдийн газар орон" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүсчээ.<ref>[http://etymonline.com/index.php?term=Palestine&allowed_in_frame=0 Online Etymology Dictionary (Palestine)]</ref> Филистинчүүдийг Латин хэлэнд тэмдэглэхдээ "Палестина" гэж тэмдэглэсэн байдаг. Эртний Филистиний нутагт одоогийн Газын зурвас, Ашдод, Ашкелон, Экрон, Гат хотын нутаг багтдаг байжээ. === {{PAN}} === Уугуул Куева индианчуудын хэлээр "Арвин их загасны орон" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. Тус улсын нийслэл хотыг ч мөн ингэж нэрлэдэг билээ. === {{PNG}} === Папуа гэдэг нь Малай хэлний "папуах" буюу "үсэрхэг" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Харин Шинэ Гвиней гэдэг нь тус улсыг анхлан нээсэн Испанийн аялагч Иниго Ортиз де Ретез Африкын Гвиней улстай яг ижилхэн учир "Шинэ Гвиней" гэх нэр өгсөн байна. === {{PAR}} === Тус улсын нэр нь чухам ямар утга учиртай нь бидний үед тодорхойгүй байна. Эртний Гуарани хэлний "пара" буюу "гол", "гуай" буюу "титэм" гэсэн үгнээс гаралтай гэх тайлбар байдаг. Мөн түүнчлэн "Их уст гол" гэсэн уугуул иргэдийн нэр гэсэн тайлбар ч бий. Тус улсад аж төрж байгаад устан үгүй болсон "Паяагуачуудын нутаг" гэсэн утгай үг гэсэн домог ч бас бий. === {{PER}} === Энэ улсын нэрний талаар хоёр тайлбар өнөө цаг үед хүрч иржээ. Эхнийх нь "Биру" буюу "Гол" гэсэн утгай үг гэсэн тайлбар бий. Харин удаах тайлбар нь Тус улсад ирсэн эзлэн түрэмгийлэгчид нутгийн гурван иргэнийг дагуулан шинэ газар нутагтайгаа танилцаж явжээ. Гэтэл Испаничууд "Энэ чухам ямар нэртэй газар вэ" гэж асуусан байна. Тэднийг дагалдаж явсан нутгийн гурван эр чухам юу гээд байгааг нь ойлгоогүй учир уугуул иргэдийг ахалж явсан ахмад настай нэгэн эр өөрийнхөө нэрийг асууж байна гэж бодон "Беру" гэж хариулснаас тус улсын одоогийн нэр үүсчээ. === {{POL}} === "Польшчуудын нутаг" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. Харин Польш гэдэг нь польш хэлний "Поле" буюу "Нээлттэй талбай" гэсэн үгнээс гаралтай ажээ. Аравдугаар зуунд Полан гэж судар номонд тэмдэглэгдэж байсан бол Полска гэх нэр 13-14-р зуунд өөргөн тархжээ. === {{POR}} === Тус улсын нэрний тайлбар олон янз. Тус улсын Порто болон Гайа хотуудын нэрнээс үүссэн гэсэн тайлбар байдаг бол латин хэлний "порт" буюу "боомт", Грек хэлний "каллис" буюу "үзэсгэлэнтэй", Латин хэлний "Калере" буюу "халуун" гэсэн үгнээс үүссэн гэх тайлбар бий. ==Р== === {{RWA}} === Кинярванда хэлний "кванда" буюу "Газар нутгаа тэлсэн" гэсэн үгнээс үүдэлтэй ажээ.<ref>Vansina, Jan ''[https://books.google.com/books?id=tgT-lyk40agC&pg=PA35 Antecedents to Modern Rwanda: the Nyiginya Kingdom]'', p. 35. University of Wisconsin Press, 2004. {{ISBN|0-299-20124-4}}. Retrieved 1 October 2011.</ref> Түци омгийн хаадууд эрт цагт зэргэлдээ овог аймгуудаа байлдан эзэлж байснаас тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. === {{ROU}} === Ромчуудын харьяанд орших нутаг гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. Ромын эзэнт гүрний үеэс тус нутгийг ийн нэрлэх болсон юм. Түүнчлэн тус улсын ард иргэдийг ч ромчууд гэдэг байсан түүхтэй. Анх I Карол хаан 1866 оноос тус улсын одоогийн нэршлийг ашиглаж эхэлсэн гэдэг. ==С== === {{SAM}} === Уугуул Самоачуудын хэлний "са" буюу "ивээгдсэн", "моа" буюу "төв" гэсэн утгатай үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. Бас өөр нэг домгоор бол "Моа шувуунуудын орон" гэсэн үг гэсэн утгатай ажээ. === {{SMR}} === Италийн алдарт Католик шашны гэгээнтэн, Католик номлолыг сурталдагч "Гэгээн Маринус"-ын нэрнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. Гэгээн Маринус нь манай эриний 301-305 оны орчимд одоогийн Сан Марино орчимд сүм дуган бариулах ажил эрхэлж байгаад Ромчуудын хяхалт хавчлагаас шалтгаалан Хорват руу дүрвэж байсан түүхтэй юм. === {{STP}} === :'''Сан Томе''': Португалын эзлэн түрэмгийлэгчид 1470 юм уу 1471 оны 12-р сарын 21-нд буюу Гэгээн Томасын өдөр тус газрыг нээсэн учир ийн нэрлэсэн байна. :'''Принсипи''': Гэдэг нь португал хэлний "Гүн, ван, хунтайж" гэсэн үг юм. === {{KSA}} === Саудчуудын Араб гэсэн утгатай араб үг. Учир нь тус улсыг Сауд угсааны хаадууд ээлжлэн захирдаг учир ийнхүү нэрлэх болжээ. "Сауд" гэдэг үг нь арабын зурхайн нэгэн одны систем юм. === {{SWZ}} === Сваци омгийнхний хэлээр "Свацичуудын газар нутаг" гэх үгнээс тус улсын нэршил үүссэн байна. Тус омгийг "Сваци" гэх хаан эрт цагт үндэслэжээ. === Сейнт Винсент ба Гренадинес === :'''Сейнт Винсент''': Аунгаа аялагч Кристофер Колумб 1498 оны нэгдүгээр сарын 22-ны өдөр буюу Гэгээн Винсентын өдөр нээсэн учир ийн нэрлэсэн байна. :'''Гренадинес''': Энэ нь Испанийн Гранада хотыг санагдуулсан учир ийнхүү нэрлэх болсонтой холбоотой ажээ. === Сейнт Киттс ба Невис === :'''Сейнт Киттс''': Алдарт аялагч Кристофер Колумб тус газар орныг нээхдээ Гэгээн Кристоферийн нэрийг хүндэтгэн ийнхүү нэрлэх болсон байна. :'''Невис''': Испани хэлний "Цасан хатан" гэх үгнээс энэхүү нэршил үүсчээ. === {{LCA}} === Францын далайчид 1502 оны 12-р сарын 13-ны өдөр буюу Гэгээн Люсын өдрөөр тус газрыг нээсэн учир шинээр нээсэн газраа ийнхүү нэрлэх болжээ. === {{SYC}} === Францын аялагчид 1754-1756 онд Францын эзэн хаан XV Луй хааны зарлигаар Сангийн сайд Жеан Море де Сейшэллийн нэрээр ийнхүү нэрлэсэн байна. === {{SEN}} === Сенегал голын нэрнээс тус улсын нэршил үүсчээ. Сенегал гэдэг нь Берберчүүдийн хэлээр "Зенага" буюу "газар нутаг" гэсэн үг юм. Сенегал гол өнөө цаг үед Сенегалын хойд хэсэг, Мавритани улсын нутагт урсаж байгаа билээ. === {{SRB}} === Тус улсын нэршил чухам ямар утгатай нь тодорхойгүй. Грек хэлний "сиро" буюу "давтах", хуучин Индик хэлний "сарбх" буюу "тулалдах", латин хэлний "серо" буюу "бүтээн байгуулах" Орос хэлний "Пасерб" буюу "дагавар хүүхэд", Украин хэлний "присербится" буюу "нэгдэн орох" гэсэн утгатай үгсээс үүссэн байх гэсэн таамаг бий. Түүнчлэн судлаач Шустерын баталж байгаагаар Прото-Слав хэлний "уух" гэсэн үгнээс үүдэлтэй ажээ. === {{SIN}} === Санскрит хэлний "Симхапура" буюу "Арслант хот" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. === {{SYR}} === Чухам ямар утга учиртай нь өнөө хэр нь тодорхойгүй байна. Ассирчуудыг нэрлэсэн үгнээс үүссэн гэж үзэх эрдэмтэд байдаг бол Эртний Грек хэлний "сириак" буюу "хүмүүс" гэсэн үгнээс үүссэн байх гэсэн таамаг ч бий. === {{SVK}} === Славчууд гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. Слав гэдэг нь "слово" буюу "үг" гэх утгатай гэж эрдэмтэд тайлбарладаг. Түүнчлэн "слава" буюу "суу алдар, "слух" буюу "сонсох" гэсэн үгнээс гаралтай гэсэн тайлбар ч бий. === {{SVN}} === Славчуудын Венеци гэх утга бүхий Герман үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. === {{SOL}} === Испанийн алдарт аялагч Альваро де Менданиа и Нейра 1567 юм уу 1568 онд тус бүлэг арлыг нээхдээ Библи сударт дурдагдсан Соломон хааныг бодож үг нэрийг өгчээ. Чухамдаа тэрээр Соломон хааны нуусан эрдэнэ энд байгаа гэж бодож, хэсэг хугацаанд алт, эрдэнэс хайж өнгөрөөсөн юм. === {{SOM}} === Сомаличуудын нутаг гэсэн утгатай уугуул иргэдийн өгсөн нэр ажээ. Сомали гэдэг нь "сак мааль" буюу "үхэрчид" гэх үнээс үүссэн гэх өөр нэг домог ч бас бий. Түүнчлэн Самаале гэх хамба ламтаны нэрийг бэлгэдсэн гэж үзэх түүхчид ч байдаг. === {{SDN}} === Дээр дурдсан Өмнөд Суданы нэрний утгатай төстэй учир дурдахаа азная. === {{SUR}} === Суринен үндэстнүүдийн нутаг гэсэн утгатайгаар тус улсын нэрийг тайлбарладаг. === {{SLE}} === Испани хэлний "Сьерра Леона" буюу "Арслант уул" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэр үүссэн байна. Португалийн аялагч Педро де Синтра 1462 онд энэ нутгийг нээхдээ арслан шиг хэлбэртэй сунаж тогтсон уул нурууг анхлан харж улмаар энэ нэрийг өгсөн гэх домог бий. ==Т== === {{THA}} === Тай хэлээр "Тай үндэстний өлгий нутаг" гэх утгатай үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. "Тай" үндэстнүүдийн нэр чухам ямар утгатай талаар олон янзын тайлбар бий. Тухайлбар "хүн ард", "хүн төрөлхтөн" гэсэн утгыг илтгэдэг гэж зарим эрдэмтэн үздэг бол зарим нь "эрх чөлөө" гэсэн утгатай гэж тайлбарладаг. ::'''''Ратча Аначак Тай''''' Эх хэлээрээ албан ёсны албан бичигт өөрийн улсаа ингэж бичдэг. Энэ нь "Тайландын язгуур угсаа" гэсэн утгатай тайланд үг юм. === {{TJK}} === "Тажикуудын эх нутаг" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэр үүссэн байна. "Тажик" гэдэг нь Шинэ Перс хэлээр "Тази" буюу "Араб" гэсэн утгыг илтгэдэг. Түүнчлэн төвд хэлний "Таг Жиг" буюу "бар, ирвэс" гэсэн утгатай гэж тайлбарлах судлаачид ч бий. Харин перс хэлний "стан" буюу "улс" гэсэн үг нийлж одоогийн бидний мэдэх "Тажикистан" гэх нэр бий болжээ. === {{TAN}} === "Танганияка болон Занзибарын газар нутаг" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. 1964 онд Танзаничууд тусгаар тогтнохдоо "Танганияка болон Занзибарын нэгдсэн улс " гэх нэрийг авсан байна. ::'''''Танганияка''''' Тус улсын хамгийн том нуур. Харин энэ нуурын нэр ямар учиртай талаар олон янзын тайлбар бий. Сир Ричард Френцис Бартон үүнийг "ту танганияка" буюу "нэгдэн орох", "ус тааралдах" гэсэн утгатай нутгийн иргэдийн үгнээс үүдсэн гэж үздэг бол Хенри Стенли гэх эрдэмтэн "тонга" буюу "арал", "хика" буюу "хавтгай" гэсэн утгатай гэж тайлбарласан байдаг. ::'''''Занзибар''''' Перс болон Араб хэлний "Занжибар" буюу "Хар эрэг" гэсэн утгатай үг юм. === {{TOG}} === Нутгийн уугуул иргэд болох Эве омгийн хэлээр "то" буюу "ус", "го" буюу "эрэг" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. <ref>{{cite book|title=Peoples of Africa: Togo-Zimbabwe |url=https://books.google.com/books?id=rlz2bWRPmvgC&pg=PA531 |year=2001 |publisher=Marshall Cavendish|isbn=978-0-7614-7168-4|page=531}}</ref> <ref name="Togo1920s"/> Мөн Германчуудын нээсэн "Тоговилль" гэх тосгоны нэрнээс улсын нэр үүссэн гэх өөр нэг хувилбар ч бий. === {{TGA}} === Уугуул Самоачуудын хэлээр "Өмнөд", "Өмнөдийн" гэх утгатай үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. === {{CAF}} === Франц хэлний "République centrafricaine" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. === {{TRI}} === Испани хэлний хоёр өөр утгатай үг нийлснээр тус улсын нэр бий болсон байна. ::'''''Тринидад''''' Аугаа аялагч Кристофер Колумб гурав дахь аялалынхаа үр дүнд тус газар нутгийг нээхдээ "Эцэг, хүү, ариун сүнсний ивээл шингэсэн ариун арал" гэх нэр хайрласан байна. Үүнээс "Тринидад" гэх нэршил үүссэн гэдэг. ::'''''Тобаго''''' "Тамхи" буюу "Тамхины орон" гэх үгнээс үүссэн гэх тайлбар байдаг. Гэвч энэ тайлбар дээр эрдэмтэд өөр, өөр үзэл бодолтой байдаг билээ. === {{TUV}} === "Найман арал", "Өөр хоорондоо адилгүй найман арал" гэх Тувалу үгнээс тус улсын одоогийн нэр үүсчээ. === {{TUN}} === Тус улсын нутаг дэвсгэр дээр эрт цагт оршин тогтнож байсан Тинес хотын нэрнээс тус улсын одоогийн нэр үүссэн гэж үздэг. "Таниф" буюу эртний Финикийн охин тэнгэрийн нэр нь "Тинес" хотын нэр болсон байна. <ref>{{cite book | last = Taylor | first = Isaac | title = Names and Their Histories: A Handbook of Historical Geography and Topographical Nomenclature | publisher = BiblioBazaar, LLC | year = 2008 | page = 281 | isbn = 0-559-29668-1 }}</ref> <ref name="ej-brill">{{cite book | last = Houtsma | first = Martijn Theodoor | title = E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936 | publisher = Brill | year = 1987 | page = 838 | isbn = 90-04-08265-4 }}</ref> Мөн түүнчлэн Бербер хэлний "доор орших", "цогцолсон" гэх үгнээс ч үүссэн байх гэсэн таамаг бий. <ref name="peter-ross">{{cite book | first1 = Peter M. | last1 = Rossi | first2 = Wayne Edward | last2 = White | title = Articles on the Middle East, 1947–1971: A Cumulation of the Bibliographies from the Middle East Journal | publisher = Pierian Press, [[University of Michigan]] | year = 1980 | page = 132 }}</ref> === {{TUR}} === Араб хэлний "Тюрк" буюу "цогцлоон бүтээсэн" гэх үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. === {{TKM}} === "Туркменчүүдийн эх орон" гэсэн утгатай үг юм. "Туркмен" гэдэг нь Согдиан хэлний "Турк шиг харагддаг", "Турктэй ижилхэн" гэсэн утгыг илэрхийлдэг байна. Учир нь улстөрийн байгуулал, бүтцийн хувьд яг дуурайж анхлан үүссэн учир ийнхүү нэрлэх болжээ. <ref>[[Yury Zuev|Yu. Zuev]], ''"Early Türks: Essays on history and ideology"'', Almaty, Daik-Press, 2002, p. 157, {{Listed Invalid ISBN|9985-4-4152-9}}</ref> Туркменчууд заримдаа "Цэвэр Турк" гэж өөрсдийнхөө нэрийг тайлбарлах нь бий. <ref>''US Library of Congress Country Studies.'' "[http://memory.loc.gov/frd/cs/tmtoc.html Turkmenistan]."</ref> Исламын шашны түүхч, теологич Ибн Хатирийн үзэж байгаагаар "итгэл үнэмшил, ариун шүтээн" гэсэн үгнээс гаралтай гэж тайлбарласан байдаг. ==У== === {{UGA}} === Свахили хэлний "Буганда" гэх үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. Буганда гэдэг нь тус улсад оршин тогтнож байсан Багандагын хаант улсын нэр юм. "Баганда" гэдэг нь "Ах дүүс", "эвтэй хүмүүс" гэсэн утгыг илтгэдэг байна. === {{UZB}} === Турк хэлний "уз" буюу "өөрийн", "бек" буюу "эрхэм", перс хэлний стан буюу "улс" гэсэн үгнүүд нийлж тус улсын одоогийн нэр үүсчээ. Зарим судлаачид" Эрх чөлөөтэй нутаг" гэж тус улсын нэрний утгыг тайлдаг. === {{UKR}} === Украин гэдэг нь Слав хэлний "Крайна" буюу "улс", "хязгаар нутаг" гэх утгатай юм. === {{URY}} === "Уругвай голын хажууд орших улс" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн эршил үүсчээ. "Уругвай" гэдгийг эрдэмтэд олон янзаар тайлбарласан байдаг. Зарим нь "уругуа" буюу "дун", "и" буюу "ус" гэж тайлбарласан бол зарим нь "уру" буюу "шувууд", "гуаи" буюу "нүүдэллэж ирдэг" гэсэн утгатай гэж тайлбарлажээ. ==Ф== === {{FJI}} === Уугуул Фижичүүдийн хэлээр "фиси" буюу "хараач" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэр үүссэн байна. <ref>Thompson, Basil. "{{Webarchiv|url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document/Volume_1_1892/Volume_1,_No._3,_1892/The_land_of_our_origin_(Viti,_or_Fiji.)_by_Basil_Thompson,_p143-146/p1 |wayback=20180210080244 |text=The Land of Our Origin (Viti, or Fiji) |archiv-bot=2023-11-20 07:34:56 InternetArchiveBot }}". ''Journal of the Polynesian Society'', Vol. 1, No. 3, pp. 143–146. 1892</ref> Харин Британийн аялагч Жеймс Күүкийн тайлбарласнаар уугуул иргэд нь "Вити Левү" буюу "Аугаа Вити" гэж оршин суугаа газраа нэрлэдэг байсан гэжээ. <ref>{{cite web |url=http://www.fiji.gov.fj/ |title=Fiji Today, 2005–2006 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201208130939/http://www.fiji.gov.fj/ |archivedate=2020-12-08 |df= |access-date=2017-07-23 |url-status=dead }}. ''{{cite web |url=http://www.fiji.gov.fj/uploads/FijiToday2005-06.pdf |title=Fiji Today, 2005–2006 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070403140105/http://www.fiji.gov.fj/uploads/FijiToday2005-06.pdf |archivedate=3 April 2007 |df= }} '': "Europeans in Fiji".</ref> === {{FIN}} === Хуучин Норс хэлээр "Финчүүдийн өлгий нутаг" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэр үүссэн байна. <ref name="Names&Histories"/> Манай эриний анхдугаар зууны үеэс эртний Грекийн судар бичгүүдэд "Фенни", "Финной", хоёрдугаар зуун буюу Птоломейн үед "Фани" гэх зэргээр тэмдэглэж иржээ. Фин гэдэг нь Прото Герман хэлний "финне" буюу "хэсүүлч", "анчид" гэх үгнээс үүссэн гэдэгт олонх судлаачид нэгддэг. :'''''Суоми''''' Финландчууд эх хэлээрээ улс орноо ингэж бичдэг. Фин хэлний "Суомаа" буюу "баянбүрд" гэх үгнээс тус улсын нэр үүсчээ. <ref name="Names&Histories"/> === {{FRA}} === Эртний Франк хэлээр "Франкуудын эх орон" гэх үгнээс тус улсын нэр үүссэн байна. Франк гэдэг нь Прото-Герман хэлээр "франкон" буюу "жад" гэсэн үг юм. Үүнээс гадна Эртний Герман хэлний "Франкиш" буюу "эрх чөлөөт" гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүссэн гэх хувилбар байдаг. <ref name="Names&Histories"/> ==Х== === {{HON}} === Хондурас гэх нэрийг нэрт аялагч Кристофер Колумб өгсөн гэдэг. Энэ нь Испани хэлээр "далайн гүн ёроол" гэсэн утгатай. Учир нь тус улсын хойд эрэгт маш гүн далай бий. === {{HRV}} === Улсын нэрний талаар тогтсон ойлголт байхгүй. Гэхдээ Дундад зууны латин хэлний "Круаити" буюу "ус нэрэгчид" гэх үгнээс үүссэн байх гэсэн таамаг бий. Збигнев Голаб гэх Хорват эрдэмтний тайлбараар бол "Хровати" буюу "жадны үзүүр бүтээгчид", "храват" буюу "уулчид" гэх үгнээс үүссэн гэжээ. === {{CHN}} === Эртний Санскрит хэлний "хина", Дундад зууны Перс хэлний "хини" гэх үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. <ref name="AmHerChin">''The American Heritage Dictionary of the English Language''. "[http://dictionary.reference.com/browse/China?qsrc=2888 China]". Houghton-Mifflin (Boston), 2000.</ref> "Хина" гэдэг нь тусгайлсан утгагүй "Чин" болон "Жин" гүрнийг өөрсдийнхөө хэлээр нэрлэсэн гэж эрдэмтэд үздэг. ::'''''Жүнггүо''''' Олонд хамгийн өргөн тархсан энэ нэр нь "Дундад улс" гэсэн утгатай. ==Ч== === {{TCD}} === Тус улсын баруунөмнөд хэсэгт орших Чад нуурын нэрнээс Чад улсын нэр үүсчээ. Канури омгийнхний хэлээр Чад гэдэг нь "нуур" гэсэн үг юм байна. === {{CHL}} === Тус улсын нутаг дэвсгэрт 1553 онд хөл тавьсан Испанийн экспедицийн ахлагч Диего де Альмагро "Халуун ногоо хэрэглэдэг хүмүүс" гэж тэмдэглэснээс энэ нэр үүсчээ. Испани хэлний "Чили" гэх үг тус улсын нэр болсон байна. <ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Chile |title=Online Etymology Dictionary |publisher=Etymonline.com |date= |accessdate=19 September 2011}}</ref> Түүнчлэн Инкачуудын домогт хаан Тилигийн нэрнээс үүссэн байх гэсэн таамаг бий.<ref>{{cite web|url=http://www.chile.com/tpl/articulo/detalle/ver.tpl?cod_articulo=7225 |title=Chile.com.La Incógnita Sobre el Origen de la Palabra Chile |publisher=Chile.com |date=15 June 2000 |accessdate=17 December 2009 |language=es |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090415204553/http://www.chile.com/tpl/articulo/detalle/ver.tpl?cod_articulo=7225 |archivedate=15 April 2009 |df=dmy }}</ref><ref>{{cite web|author=Encyclopædia Britannica |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/459648/Picunche |title=Picunche (people) – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=17 December 2009}}</ref> Олонд төдийлөн түгээгүй ч Күечуа омгийн "чири" буюу "алт" <ref name="1911britannica">"CHILE." Encyclopædia Britannica. 11th ed. 1911. ("derived, it is said, from the Quichua chiri, cold, or tchili, snow")</ref>, Аймара омгийн "тчили" буюу "газрын төгсөгл", "цас" <ref name="1911britannica"/><ref>{{cite encyclopedia |url=http://es.encarta.msn.com/encyclopedia_761572974_4/Chile.html |title=Chile (república) |encyclopedia=Enciclopedia Microsoft Encarta Online |year=2005 |accessdate=26 February 2005 |quote=The region was then known to its native population as Tchili, a Native American word meaning "snow." |deadurl=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080510215421/http://es.encarta.msn.com/encyclopedia_761572974_4/Chile.html |archivedate=10 May 2008 |df=dmy }} 31 October 2009.</ref>, Мапүче омгийн "чийли-чийли" буюу "шар далавчит хар шувуу" гэх утгатай гэсэн тайлбарууд байдаг. <ref name="hudson"/><ref>{{cite book |first=Miguel |last=de Olivares y González SJ |contribution=Historia de la Compañía de Jesús en Chile |url= |title=Colección de historiadores de Chile y documentos relativos a la historia nacional |year=1864 |origyear=1736 |editor=Imprenta del Ferrocarril |location=Santiago |volume=4 |number= |pages= |accessdate=14 October 2010|language=es}}</ref> === {{CZE}} === 1993 онд дэгдсэн ягаан хувьсгалын дараа энэ нэрийг сонгосон байна. "Чета" буюу "цэргийн нэг хороо" гэсэн утгатай гэсэн тайлбар байдаг. <ref>Online Etymology Dictionary. "[http://dictionary.reference.com/browse/czech Czech]". Retrieved 11 February 2011.</ref> ==Ш== === {{SWE}} === Хуучин Норс хэлний "свипиод" буюу "айлын ганц хүүхэд" гэсэн үгнээс гаралтай гэсэн тайлбар өнөө цагт тархжээ. Түүнчлэн "Эх орны иргэн" гэх утгатай гэж Германы эрдэмтэд тайлбарласан байдаг. ::'''Свериге''' Шведчүүд эх хэлээрээ улс орноо ийн нэрлэдэг. "Шведийн хаант нутаг" гэсэн утгатай Швед үг юм. === {{CHE}} === Алеманик үндэстний хамгийн их тархсан, мөн уг үндэстнийг байгуулсан гэгдэх Швицо хааны нэрнээс тус улсын нэр үүсэн бий болжээ. Анхлан МЭ 972 онд "Швиц" гэсэн нэрээр түүх шастирт тэмдэглэгдсэн байдаг. ::'''Хелветиа''' Олонд танигдсан домгийн нэр. Энэ нь Латин хэлээр Сельтик үндэстнүүдийг нэрлэдэг үг юм. === {{NZL}} === Голланд хэлний "Нова Зийландиа" буюу "Шинэ тэнгисийн нутаг" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсэн бий болжээ. Алдарт аялагч Жеймс Күүк тус нутагт анхлан хөл тавьмагцаа ангилаар ийн тэмдэглэсэн нь Голланд хэлэнд түгэж, улмаар газрын зурагт ийнхүү тэмдэглэх болсон байна. === {{LKA}} === Санскрит хэлний "Шри" буюу "ариун", "Ланка" буюу "арал" гэсэн үгнээс бүтсэн "Ариун Арал" гэх утгатай нэр юм. Домогт Равана хааны хаант улсын гол төв нь Шри Ланк байсан гэж үздэг. ==Э== === {{GNQ}} === Экваторын бүслүүрийг дайран оршдог улс учир ийнхүү экваторын гэсэн үгийг өмнөө авчээ. Харин "Гвиней" гэдэг нь Бербер хэлний "гинавен", "агинау", "агинаоу" буюу "түлэгдсэн", "хар арьстан" гэх үгнээс үүсэн бий болжээ.<ref name="Bovi">Bovill, Edward Wm. ''The Golden Trade of the Moors: West African Kingdoms in the Fourteenth Century''. Weiner (Princeton), 1995.</ref> === {{ECU}} === Испанийн эзлэн түрэмгийлэгчид Күйто хотноо колоничлолын захиргаа барих гэж байсан тэр цаг үед захиргааны барилга экваторын бүслүүрээс ердөө 40 км-ийн зайтай байсан тул ийнхүү нэрлэх болжээ. Экваторын бүслүүрийг Испаниар "Экуадор" гэж нэрлэдэг байсантай холбоотой. === {{SLV}} === Испани хэлний "Сальвадор" буюу "Авран нигүүлсэгч" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүссэн байна. 1525 оны 4-р сарын 1-ний өдөр тус улсыг нээсэн Гонзало де Альварадо энэ нутагт хөл тавиад "Ертөнцийн эзэн Исүс христийн өлгий нутаг л ийм байдаг байх" гэж өдрийн тэмдэглэлдээ бичсэн байжээ. {{es icon}}</ref><ref>San Salvador. [http://www.sansalvador.gob.sv Official website]. ''{{Webarchiv|url=http://www.sansalvador.gob.sv/?p=17 |wayback=20170704045822 |text=Historia oficial de la ciudad de San Salvador |archiv-bot=2023-11-29 13:57:21 InternetArchiveBot }}''. {{es icon}}</ref> === {{IND}} === Хуучин Перс хэлний "Хинду" үндэстнүүд гэсэн үгнээс тус улсын нэр үүссэн гэх тайлбар байдаг бол Латин хэлний "Индус голынхон" гэсэн утгатай гэж үзэх эрдэмтэд ч байдаг. Гэвч "Индус" гэж нэрлээд байгаа голыг энэтхэгээр "Синду" гэж нэрлэдэг юм. ::'''''Бхарат''''' Энэтхэгчүүд эх хэлээрээ өөрсдийгөө ийнхүү нэрлэдэг. Эртний энэтхэгийн домогт хоёр хааны нэг болох Бхаратагын нэрээр ийнхүү өөрсдийгөө нэрлэх болсон байна. === {{ERI}} === Эртний Грек хэлний "Эритра Талассиа" буюу "Улаан тэнгис" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэр үүсчээ. 1890 онд Италичууд тус улсыг эзлэн захирах болж Грек үгийг Итали хэл рүү хөрвүүлэн "Эритрум" гэх болсоноор орчин үеийн "Эритри" гэх нэршил бий болсон байна. === {{EST}} === Латин хэлний "Аестигийн газар нутаг" гэсэн үгнээс одоогийн нэршил нь үүссэн гэх тайлбар бий. Аести гэдэг нь хуучин Литвын харьяанд байсан ханлигуудын нэгдэл хаант улсын нэр юм. Гэвч Прото-Герман хэлний "аустам, Прото-Индо-Европ хэлний "аус" буюу "зүүн", "өрнө" гэсэн үгнээс үүссэн гэх тайлбар ч байдаг. === {{ETH}} === Латин хэлний "Аетопиа" буюу "Харуудын өлгий нутаг" гэх утгатай үгнээс тус улсын одоогийн нэршил бий болжээ. Мөн Грек хэлэнд "Алтиопс" буюу "Түлэгдсэн нүүртнүүдийн нутаг" гэх утгаас ч үүссэн байж болох талтай. Этиопчууд өөрсдөө Библид дурдагддаг Куш гэгээтний хүү "Итиоппс"-ын нэрнээс улсын нэр үүссэн гэж тайлбаралдаг байна.<ref name="Names&Histories"/> ==Я== === {{JPN}} === Шанхай хятад хэлний "Жеппун" буюу "Наран мандах нутаг" гэсэн үгнээс тус улсын одоогийн нэршил үүсчээ. Анх алдарт аялагч Марко Поло яг энэ утгаар нь олон улсад таниулж байсан юм. ::'''''Нихон / Ниппон''''' Сино-Япон хэлний "Онёоми" гэх утгатай үгтэй бичлэгийн хувьд ижилхэн бичигддэг. Энэ нь "ажиллах", "хийх" гэсэн утгыг агуулдаг ажээ. === {{JAM}} === Тайно/Аравак хэлний "Замайка", "Хамайка" буюу "Ус болон моддын нутаг" гэх үгнээс нэршил нь үүссэн байна. Зарим эрдэмтэд "Рашаан булагын эх орон" ч гэж тайлбарлах нь бий. == Мөн үзэх == {{Commonscat|Country names in non-Latin scripts|Улс орнуудын нэрийн утга учир}} * [[Дэлхийн улс орны нэрс]] ==Эшлэл== <references /> [[Ангилал:Хороним|!Улсууд]] [[Ангилал:Улсуудын жагсаалт|нэрийн утга учир]] gwkclux1f075yuqraehjpy4yb8zdsco 0 71286 876061 875725 2026-11-12T06:45:42Z Zorigt 49 876061 wikitext text/x-wiki [[Файл:ChinggisOdon GGR51980.jpg|thumb|380x380px|'''“Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одон''']] “Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одонг 2004 онд Монгол Улсын хоёр дахь Ерөнхийлөгч [[Нацагийн Багабанди|Нацагийн Багабандийн]] гаргасан санаачилгаар УИХ-ын 21 дүгээр тогтоолоор баталж байжээ. Тус одонг хамгийн анх 2005 онд Монгол Улс анхны Ерөнхийлөгч [[Пунсалмаагийн Очирбат|Пунсалмаагийн Очирбатад]] гардуулж, улмаар нийт 18 удаагийн шагнал гардуулах ёслол болсноос 16 нь хувь хүн, байгууллагаас Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин, Ху хамтлаг, Морин хуурын чуулга зэрэг 3 байгууллага байсан бөгөөд 2022 онд хоёр хүнд олгосон байна. “Чингис хаан” одонгоор Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, үндэсний эв нэгдлийг бататган бэхжүүлэх, эх орондоо хүмүүнлэг, ардчилсан нийгэм цогцлуулан хөгжүүлэх, нийгэм, эдийн засаг, соёл, шинжлэх ухааны дэвшлийг хангах, төрт ёс, түүх соёлынхоо уламжлалыг гүнзгий судалж, хойч үедээ өвлүүлэх, тэдгээрийг дэлхийн бусад оронд сурталчлан таниулах үйлсэд жинтэй хувь нэмэр оруулж, төр, нийгэм, үндэстний өмнө онцгой гавьяа байгуулсан иргэн болон байгууллагыг шагнаж, одонг батламж, үнэмлэхийн хамт гардуулдаг байна. Тус үндэслэлд заахдаа: #Монгол Улсын Тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, үндэсний эв нэгдлийг бататган бэхжүүлэх, эх орондоо хүмүүнлэг, ардчилсан нийгэм цогцлуулан хөгжүүлж, нийгмийн дэвшлийг хангах, төрт ёс, түүх соёлынхоо уламжлалыг гүнзгий судалж, хойч үедээ өвлүүлэх, тэдгээрийг бусад оронд сурталчлан таниулах үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулж, төр, нийгэм, үндэстний өмнө онцгой гавьяа байгуулсан '''Монгол Улсын хамтлаг, иргэн, хуулийн этгээд'''. #Улс түмний эв нэгдэл, хөгжил цэцэглэлт, хүн төрөлхтөний амар амгалан байдлыг бэхжүүлэх болон Монгол Улс гадаад орнуудтай тогтоосон харилцаа, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх, дэлхий дахинд Монгол Улсын нэр хүндийг өргөн сурталчлах, тус улсын эдийн засаг, нийгэм, оюун санааны хөгжилд бодитой хувь нэмэр оруулсан '''гадаад орны төр, нийгмийн зүтгэлтэн, иргэн.''' == Шагналын тоо == “Чингис хаан” одонг жилд нэг удаа нэг хүртэл хүнд олгох хязгаартай ч 2022 онд 2 хүнд олгохоор шийдвэрлэсэн. == Шагналыг дагалддаг урамшуулал == * Одон хүртэгч нь Монгол Улсын иргэнд тухайн үеийн ханшаар 9 цэн алттай тэнцэх хэмжээний мөнгөн шагнал, гадаадын иргэнд мөн тухайн үеийн ханшаар 9 цэн алттай тэнцэх хэмжээний мөнгөн шагнал эсвэл түүнтэй дүйцэх дурсгалын зүйлийг олгоно. * “Чингис хаан” одонгоор шагнагдсан Монгол Улсын иргэн “Чингис хаан” одонг гардуулах ёслолын ажиллагаа, Үндэсний их баяр наадам, Үндсэн хуулийн өдөр, Цагаан сарын баярыг тохиолдуулан зохион байгуулах [[Төрийн ёслолын газар|Төрийн ёслолын]] арга хэмжээнд уригдана. * “Чингис хаан” одонгоор шагнагдсан Монгол Улсын иргэнд Их Эзэн Чингис хааны өдөр буюу Их Эзэн Чингис хаан мэндэлсэн билгийн тооллын өвлийн тэргүүн сарын шинийн 1-ний өдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн гарын бэлэг өгнө. * “Чингис хаан” одонгоор шагнагдсан Монгол Улсын иргэн нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн гадаад улсад хийх албан ёсны айлчлалын бүрэлдэхүүнд багтах эрхтэй гэж “Чингис хаан” одонд нэр дэвшүүлэх, шагнах журамд заажээ. == Одон хүртэгчийг алдаршуулах нь == * Одон хүртэгчийн хөрөг зургийг Ёслол хүндэтгэлийн баганат танхимд хүндэтгэлтэйгээр байршуулна. * Одон хүртэгчийн амьдрал, ажил үйлс болон Чингис хааны одон хүртэж буй ёслолын ажиллагааны торгон агшинг харуулсан 30-50 минутын хөрөг нэвтрүүлгийг бэлтгэж 3-аас доошгүй телевизээр 3-аас доошгүй удаа цацах, 1 хэвлэлийн нүүр хэмжээ бүхий сурвалжлага, эссе, өгүүллийг  орон даяар тараагддаг 3-аас доошгүй өдөр тутмын хэвлэлд нийтлүүлэх зэргээр алдаршуулна. * Энэ журмын 5.4-т заасан хөрөг нэвтрүүлэг, сурвалжлага, эссе, өгүүллийн эх, үндсэн хувийг Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын архивт хадгална. * Одон хүртэгч, эсхүл түүний өв залгамжлагч нь хүсвэл Одон хүртэгчийн алдар гавьяаг мөнхжүүлэх зорилгоор уг одонг батламжийн хамт Үндэсний түүхийн төв Музейд хүндэтгэлтэйгээр байрлуулна. == Шагнал хүртэгчдийн жагсаалт == Монгол Улсын төрийн дээд шагнал-тэргүүн зэргийн одон “Чингис хаан” одон хүртэгсэд: # 2005 онд Монгол Улсын анхны Ерөнхийлөгч [[Пунсалмаагийн Очирбат]] # 2006 онд Төрийн шагналт хөгжмийн зохиолч [[Бямбасүрэнгийн Шарав]] # 2009 онд Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан [[Дашийн Бямбасүрэн]] # 2010 онд Төр, нийгмийн зүтгэлтэн [[Раднаасүмбэрэлийн Гончигдорж]] # 2011 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан [[Нацагийн Багабанди]] # 2012 онд УИХ-ын дарга асан [[Дамдины Дэмбэрэл]] # 2013 онд Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан [[Думаагийн Содном]] # 2014 онд нэрт эрдэмтэн, физикч [[Хавтгайн Намсрай]] # 2015 онд Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, нэрт зохиолч, яруу найрагч [[Гомбожавын Мэнд-Ооёо]] # 2016 онд Монгол Улсын гавьяат жүжигчин, дуурийн дуулаач [[Ганбаатарын Ариунбаатар]] # 2017 онд Монгол Улсын гавьяат тамирчин, [[Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар]] [[олимпын наадам|олимпын]] аварга [[Найдангийн Түвшинбаяр]]<ref>{{Cite web |url=https://www.mnb.mn/i/127544 |title=www.mnb.mn |access-date=2017-11-19 |archive-date=2019-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713022726/https://www.mnb.mn/i/127544 |url-status=dead }}</ref> # 2019 онд Монгол үндэстний хөгжмийг рок дуугаралттай хослуулсан [[Хү хамтлаг]] # 2021 онд Монгол улсаас сансарт ниссэн цорын ганц, дэлхийн 101 дэх, Азийн хоёр дахь сансрын нисгэгч бөгөөд нислэгийн инженер, хошууч генерал [[Жүгдэрдэмидийн Гүррагчаа]] # 2021 онд [[Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин|Монгол Улсын Зэвсэгт Хүчин]]<ref>{{Cite web |url=http://ubmedee.mn/index.php?view=article&type=item&val=11993 |title=''Монгол Улсын Зэвсэгт Хүчин Чингис хаан одон хүртлээ'' |access-date=2021-05-31 |archive-date=2021-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213321/http://ubmedee.mn/index.php?view=article&type=item&val=11993 |url-status=dead }}</ref> # 2022 онд Академич [[Дэчингунгаагийн Доржготов]] # 2022 онд Америкийн Нэгдсэн Улсын эрдэмтэн [[Жак Уэтерфорд]] # 2023 онд [[Морин хуурын чуулга]] # 2024 онд [[Бан Ги Мун]] # 2025 онд Академич [[Содовсүрэнгийн Нарангэрэл]] # 2026 онд [[Монгол Улсын Шинжлэх Ухааны Академи]] == Одонгийн зураг бүтээсэн тухай == Чингис хаан одонгийн эх зургийг [[Дашбалдангийн Баттөмөр]] 2002 онд анх зохион бүтээсэн байна. ==Цахим холбоос== * [https://web.archive.org/web/20190713033229/https://www.legalinfo.mn/annex/details/6244%3flawid=9823 Чингис хаан одон нэр дэвшүүлэх, шагнах журам] * [https://web.archive.org/web/20190713022726/https://www.mnb.mn/i/127544 www.mnb.mn: Монгол Улсын төрийн дээд шагнал-тэргүүн зэргийн одон “Чингис хаан” одонгийн тухай] == Эшлэл == {{reflist}} [[Ангилал:Чингис хаан одон| ]] [[Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль]] [[Ангилал:2005 онд анх гардуулсан шагнал]] i6keg4cigbao4nz6ezl8ve23gwvfhil 0 73461 876084 847777 2026-11-12T09:27:51Z ~2026-59816-88 108980 876084 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс хувь хүн | нэр = Доржийн Сүхбаатар | зураг = Sb Photo.jpg| | зурагны_дэвсгэр_тайлбар = | тайлбар = | төрсөн_огноо = 1957 он | төрсөн_газар = [[Хэнтий аймаг]], [[Чингис хот|Өндөрхаан]] | нас_барсан_огноо = | нас_барсан_газар = | үндэстэн = [[Монгол үндэстэн|Монгол]] | яс_үндэс = [[Халх]] | бусад_нэр = | алдаршсан_хувь_нэмэр = | ажил_мэргэжил =Хуульч, сэтгүүлч, нийтлэлч, түүх, шашин судлаач | төгссөн_сургууль =Азербайжан улсын их сургууль, Удирдлагын Академи }} '''Боржигин овогт Доржийн Сүхбаатар''' (1957 онд [[Монгол улс]], [[Хэнтий аймаг|Хэнтий аймгийн]] [[Өндөрхаан]] хотод төрсөн)-Монголын хуульч, сэтгүүлч, зохиолч, нийтлэлч, түүх, шашин судлаач. ==Намтар== Эцэг Сономын Дорж нь [[Өвөрхангай аймаг]], Дэлгэрэх булаг сумын уугуул, төрийн албан хаагч байсан. Өвөг эцэг Соном нь Сайн ноён хан аймгийн Үйзэн вангийн хошууны [[тайж]] язгууртан, өндөр өвөг эцэг нь Сайн ноён хан аймгийн Үйзэн вангийн хошууны Соном гялхай мээрин гэдэг эрдэм номтой хүн байсан. Эх Дунжаагийн Сэрж нь Хэнтий аймгийн [[Мөрөн сум (Хэнтий)|Мөрөн сумын]] уугуул ард.Д. Сүхбаатар нь 1974 онд Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын арван жилийн дунд сургуулийг онц төгссөн. Тэрбээр 1974 онд 17 настайдаа [[Азербайжан]] Улсын Их Сургуулийн Хуулийн факультетад элсэн ороод 1979 онд төгсөж, “Хуульч” мэргэжил эзэмшсэн. 2005 онд [[Удирдлагын Академи]]йг “Төрийн удирдлагын менежер”-ээр төгссөн.Д.Сүхбаатар өсвөр залуу наснаасаа эхлэн монголын түүх, өрнө, дорно дахины түүх, гүн ухаан, уран зохиолыг ихэд сонирхож судалдаг байсан. Орос хэл эзэмшсэн, англи хэл судалсан, босоо монгол бичгийг бие даан судалж сурсан. Д.Сүхбаатар 1979-1991 онд Хэнтий аймгийн гүйцэтгэх захиргааны Зохион байгуулагч, 1992-2005 онд Улаанбаатар хотын Багануур дүүрэг, 2006-2007 онд Хан-Уул дүүргийн Засаг даргын Тамгын Газрын Ахлах зохион байгуулагч, Хуулийн зөвлөхөөр ажилласан.2008-2017 онд Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын Хуулийн зөвлөх, мэргэжилтнээр ажилласан. Д.Сүхбаатар нь Хууль зүйн Магистр, Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн гишүүн. Монголын Шилдэг Нийтлэлчдийн Клубын гишүүн. Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн гишүүн. Хуульч, сэтгүүлч, нийтлэлч, түүх, шашин судлаач Д.Сүхбаатар нь 1980-аад оноос эхлэн өдгөө хүртэл орон нутаг болон төвийн сонин хэвлэл, сайтуудад олон нийтийн анхаарлыг татсан олон арван өгүүлэл, нийтлэл, тэмдэглэл бичиж байв. Д.Сүхбаатарын бичсэн номууд нь хүн төрөлхтний түүх, соёл, шашин, урлаг, шинжлэх ухаан, бясалгал, гэгээрэл, гүн ухаан, нийгэм улс төр, хувь хүний хөгжлийн тухай өргөн сэдвийг хамарч баримт дүгнэлттэй, логик уялдаатай, далайцтай, сонирхолтой, гүн утгатай, энгийн байдгаараа уншигчдын талархлыг хүлээсэн байдаг. Түүний бичсэн “Дагаар орсон монголчууд” хэмээх анхны ном нь 1999 онд хэвлэгдэж, уншигчдын анхаарлыг татаж байв. 2006 онд “Лам багшийн айлдвар” хэмээх номоо бичиж хэвлүүлэв.2013 онд "Эзэн Богд Чингис хааны алтан сургаал, алдар гавьяа", "Хубилай сэцэн хаан","Төр", "Цөвүүн цагийн Монгол", "Монголын Бурханы шашны сэргэн мандалт, алдаа оноо" - "Дорны урт наслах ухаан", "Хувилгаан", "Сүсэгтэн", "Түвд оронд зорчихуй", "Мангас", "Сингапурын үсрэлт", "Мэргэн жаал" зэрэг олон нийтлэл, тэмдэглэлийг багтаасан “Гэгээрэл” хэмээх номоо бичиж хэвлүүлсэн. Доржийн Сүхбаатарын 2020 онд бичиж хэвлүүлсэн “Алтан ураг” хэмээх  шинэ ном нь монголын алтан ургийн их хаадын гавьяа түүх /Чингис хаанаас эхлээд Бат хаан, Газан хаан, анхдугаар Богд Занабазар,  алтан ургийн сүүлчийн удам Навааннэрэн хүртэл/ ,  харьд алдагдсан монгол туургатан буриад, халимаг, тува, өвөр монголын үнэн түүх, төгс гэгээрсэн Бурхан багшийн намтар, сургаал,  монголын хойд нутгийг харьд алдсан тухай, уламжлалт монгол төрөөсөө урвасан эмгэнэлт түүх / ойрад ноёд, монгол ноёд, улаантны урвалтын тухай /, дүрвэгсэд /дэлхийн ба монголын дүрвэгсэд /, эрдэм сурах шилдэг арга, англи, америкийн их сургуульд үнэгүй сурах боломж, эрүүл амьдрал, аз жаргал, тэгээс эхэлсэн дэлхийн тэрбумтаны өөрийгөө бүтээсэн амжилтын нууц  /америкийн Билл Гейтс, солонгосын Чон Чжу-ён, хятад бүсгүй Цюньфэй /, азийн агуу гурван удирдагчийн улсаа хөгжүүлсэн түүх / туркийн Кемал Паши, солонгосын Пак Чонхи, сингапурын Ли Куан /, дэлхийн кино урлаг, тулааны урлаг / ушу, каратэ /, Япон, Хонгконг, Макаод аялсан  тэмдэглэл, зохиогчийн дурсамж, дуу, шүлэг, эссе, уран сайхны өгүүллэг зэрэг дал гаруй бүтээлийг багтаажээ. Зохиогч энэхүү номондоо өөрийгөө бүтээсэн дэлхийн алдартай хүмүүсийн тухай буюу “Self made” сэдвээр сонирхолтой нийтлэлүүд бичжээ.Зохиогч уг номондоо орос, англи хэл дээрхи ховор чухал эх сурвалжийг хөрвүүлэн өмнө нь Монголд судлагдаагүй сэдвээр түүхэн ховор нийтлэлүүд  бичжээ. Д.Сүхбаатар 2019 онд "Ариун Түвдийн орноос агуу Наран улсад аялсан нь" хэмээх ном бичсэн. Энэ номонд тэр бээр дорно дахины орнуудаар хийсэн хувийн аялалынхаа тухай сонирхолтой нийтлэлүүд бичжээ. Мөн тэр бээр 2020 онд дэлхийн суут удирдагчид болон шилдэг бизнесмэнүүд хэрхэн өөрийгөө дайчилж амжилтанд хүрсэн тухай "Өөрийгөө бүтээхүй" хэмээх онц сонирхолтой ном бичжээ. 2021 онд Эзэн Богд Чингис хааны сургаал болон Бурхан багшийн сургаалийг өгүүлсэн "Алтан сургаал" хэмээх гэгээрэлийн тухай ховор ном бичсэн. Д.Сүхбаатар 2021 онд "Орос орон" хэмээх түүхэн ном бичсэн. 2023 онд "Мөрөн сум-түүхэн товчоон" хэмээх түүхийн ном бичиж хэвлүүлсэн. 2024 онд нийтлэл, дурсамж, буддын сургаал, уран зохиолын бүтээлээ багтаасан "Хувирсан монгол хүн" хэмээх шинэ номоо бичиж хэвлүүлсэн. Д.Сүхбаатар нь түүх, соёл, шашин, нийгэм улс төрийн сэдвээр нийтдээ 700 гаруй нийтлэл бичжээ. Д.Сүхбаатар нь 2005 оноос эхлэн уран зохиолын салбарт бүтээл туурвиж эхэлсэн. Тэр бээр "Ээж минь миний Бурхан", "Аав минь миний Бурхан", "Бурхан багш дор мөргөмүү", "Есөн гэгээнтний магтаал", "Дурсамж", "Хэрлэн гол минь", "Монголчууд", "Амар амгалан", "Ерөөл тавин золгоё","Ухаарал" ,"Хүний ертөнц юугаар дутдаг юм бэ", "Дээд ", "Монголын гайхамшиг", "Алтан ураг" ,"Азтай эр", "Наран улсыг хүндэтгэнэм", "Доройтсон монголчууд", "Ургийн баяр", "Талархал", "Хорвоогийн жам"," Бясалгал", "Сүсэгтэн", "Гэмшил", "Харьд алдсан нутаг минь", "Сэтгэл", "Гурван эрдэнэ дор мөргөмүй, "Бүсгүйн залбирал","Асрал энэрлээр дүүрэх болтугай" зэрэг шүлэг бичиж туурвисан. Д.Сүхбаатар " Богд хааны сүүлчийн бодрол", "Олзлогдсон япон цэргийн өчил" , " Мөргөлчин", " Сүбээдэй баатарын цалам", "Халагдсан албан хаагч", " Шуурга", "Босогч", "Дээрэм", "Зөвлөлт улсад Монголынхоо сөөм ч газрыг өгөхгүй", "Хайраа олсон нь", "Хубилай хааны сүүлчийн бодрол" уран сайхны өгүүллэг, "Дэлхийг онилсон сүүлт од" уран зөгнөлт өгүүллэг, " Сүүтэй Бурхан", "Эрх чөлөө", "Сумын наадам", "Сансарт хүлэгдсэн Хүмүүн" зэрэг эссе туурвин бичжээ. Д.Сүхбаатар 2018 онд "Буянтай ээж минь" хэмээх дуу зохиож, видео клип бүтээж, "Н.Дашдэмбэрэл Буянтай ээж минь" гэсэн нэртэйгээр интернетийн "Youtube" дээр байршуулж, олны хүртээл болгосон. 2020 онд "Аяа, Бидний Замбуулин" хэмээх дууны аялгуу, шүлгийг зохиож, энэхүү дууныхаа видео клипийг бүтээж, "Aya bidnii zambuulin - Дуучин Ц.Туяацэцэг Аяа бидний замбуулин " нэртэйгээр интернетийн "Youtube" дээр байршуулсан, 2026 онд "Залуу нас минь" дууны аялгуу, шүлгийг зохиож, Youtube дээр "D.Sukhbaatar-Zaluu ngs miny Д.Сүхбаатар-Залуу нас минь" гэсэн хаягаар байршуулж олны хүртээл болгосон. Д.Сүхбаатарын хамгийн том бүтээл бол түүний хорин жилийн турш цуглуулж хуримтлуулсан судалгаан дээрээ тулгуурлаж хоёр жил бичсэн, 2005 онд хэвлэгдсэн “Бурхан - Хүмүүн ертөнц” хэмээх 711 хуудас бүхий ном юм. Энэ бүтээл нь 8 бүлэг, 72 хэсэгтэй, монгол, орос, англи хэл дээрхи 79 ном, эх сурвалжийг ашиглаж бичжээ. Зохиогч энэхүү номондоо дэлхийн өрнө, дорно дахины хүчирхэг үндэстнүүдийн түүхэн хөгжил, өрнө, дорны их хаадын түүх, дэлхийн томоохон шашнууд, түүний дотор буддын шашны сургаал, дэлхийн соёл, шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн өргөн сэдвийг хамруулсан нь өрнө, дорныг хослуулж бичсэн дэлхийн хэмжээний том бүтээл болжээ. Монголд анх удаа дэлхийн том шашнуудын гол судар "Дхаммапада", "Библи" / Хуучин ба Шинэ гэрээ /, "Коран", "Бхавадгита"-гийн харьцуулсан нарийн судалгаа хийж, энэхүү номондоо тусгажээ. Д.Сүхбаатар нь 2011 онд монголын уламжлалт соёл, ёс зүй, буддын сургаалийг түгээн сурталчлах, байгаль орчныг хамгаалах  зорилгоор “Номын гэрэл - Ногоон дэлхий” төрийн бус байгууллагыг санаачлан үүсгэн байгуулсан. Тэр бээр байгаль орчныг хамгаалах хуулиадад нэмэлт өөрчлөлт оруулах санал гаргаж, байгаль орчныг хамгаалах төсөл бичиж, өөрийн хандиваар хэвлүүлсэн “Лам багшийн айлдвар”, “Авралын сургаал” номоо сүсэгтэн олон болон өсвөр залуу үеийнхэнд  номын өглөг болгон үнэ төлбөргүй түгээж байв.  Д.Сүхбаатар нь өөрийн цуглуулсан номын арвин сангаас дэлхийн сонгодог болон монголын шилдэг уран зохиолын 100 гаруй номыг  Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын Номын санд 1988 онд хандивлаж байжээ. Мөн сүүлийн үед бичиж хэвлүүлсэн өөрийн номуудын дээжийг 2005-2020 онд нийслэл хотын төв номын сангууд болон Багануур дүүрэг, Хэнтий аймгийн сургууль, номын санд хандивласан ажээ.  Эдүгээ тэр бээр өөрийн “ Sukhbaatar.dorj / facebook.com” дээр болон  сурагч, оюутнуудад хийдэг лекц яриандаа  өөрийн номууддаа бичсэн  монголын түүх, соёл, уламжлалт ёс зүй, Бурхан багшийн сургаал, Чингис хааны гавьяа, сургаалийг  түүвэрлэн өсвөр залуу үедээ  тогтмол таниулан сурталчилсаар байна. Д.Сүхбаатарын “Дагаар орсон монголчууд”, “Бурхан - Хүмүүн ертөнц”, “Гэгээрэл”, "Алтан ураг "зэрэг номноос нь гадаадын тэр дотроо Оросын Холбооны Улсын монгол судлаачид, эрдмийн зэрэг горилогчид эх сурвалжаа болгон иш татаж ашигладаг ажээ. Тэр бээр сүүлийн үед өөрийн бичсэн  номуудаа “Bookstore.mn” болон "Esan" электрон номын сайтад байршуулж, өсвөр, залуу үеийнхэн энэхүү  сайтаас түүний бүтээлүүдтэй танилцах боломжоор хангаад байна. Д.Сүхбаатар нь  2015 оноос эхлэн Интернет дэхь дэлхийн “Wikipedia” / Чөлөөт нэвтэрхий толь бичиг /-ийн идэвхтэй гишүүн болж, уг нэвтэрхий толь дээр монгол, орос хэл дээр гарсан монголын түүх, соёл, шашны сэдэвтэй өгүүлэлийг шинэчлэн бичих,алдаатай  зүйлийг нь зөв болгон засварлах зэрэг ажлуудыг хийж байна. Д.Сүхбаатар нь эдүгээ "Номын гэрэл - Ногоон дэлхий" төрийн бус байгууллагын Тэргүүн, "Sonin.mn" , "Baabar.mn" сайтын нийтлэлчээр ажиллаж байна. ==Бүтээл ном== *“Дагаар орсон монголчууд” ном, 91 хуудас, УБ хот, 1999 он *“Бурхан-Хүмүүн ертөнц” ном , 711 хуудас, УБ хот, 2005 он *“Лам багшийн айлдвар” ном, 80 хуудас, УБ хот, 2008 он, *“Гэгээрэл” ном, 364 хуудас, УБ хот, 2013 он *“Авралын сургаал” ном , 96 хуудас, УБ хот, 2015 он *"Ариун Түвдийн орноос агуу Наран улс хүртэл аялсан нь" ном, 78 хуудас, УБ хот, 2019 он *"Өөрийгөө бүтээхүй" ном, 77 хуудас, УБ хот, 2020 он *" Алтан ураг " ном, 520 хуудас, УБ хот, 2020 он *"Орос орон" ном, 88 хуудас, УБ хот, 2021 он *"Алтан сургаал" ном, 88 хуудас, УБ хот, 2022 он *"Мөрөн сум түүхэн товчоон" ном, 550 хуудас, УБ хот, 2023 он *" Хувирсан монгол хүн" ном, 388 хуудас, УБ хот, 2024 он ==Шүүмжлэл== Хорьдугаар зууны наяад оны сүүлчээр анх бичсэн, дараа нь түүний “Дагаар орсон монголчууд” номд нь хэвлэгдсэн буриад, тува, халимаг, өвөр монголын тухай түүний "Дагаар орсон монголчууд" хэмээх түүхэн нийтлэлийг нь наяад онуудад Панмонголизм буюу [[Нармай Монгол]] үзэлтэй хэмээн шүүмжилж байжээ. Д.Сүхбаатарын монгол туургатны тухай бичсэн "Алдагдсан монгол туургатан", "Монголын алдагдсан унаган нутаг", "Богд хаант монгол төрийг устгасан нь" нийтлэлүүд уншигчдын сонирхлыг ихэд татаж байлаа. ==Шагнал== Монгол улсын төр засгаас хуульч, сэтгүүлч, нийтлэлч Д.Сүхбаатарын хөдөлмөр, бүтээлийг үнэлж 2016 онд [[Алтан гадас одон]], 2000 онд “Хөдөлмөрийн хүндэт медаль”-иар шагнасан. Нүүдлийн Соёл Иргэншлийн Академиас 2005 онд “Бурхан-Хүмүүн ертөнц” ном бүтээснийг нь үнэлж, "Чингис хааны алдар"-ын одонгоор шагнажээ. Төрөөс Д.Сүхбаатарыг "Хууль зүйн албаны тэргүүний ажилтан", "Төрийн албаны тэргүүний ажилтан" цол, тэмдгээр тус тус шагнажээ. {{DEFAULTSORT:Сүхбаатар, Доржийн}} [[Ангилал:Монголын сэтгүүлч]] [[Ангилал:Нийтлэлч]] [[Ангилал:Азербайжаны их сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:Удирдлагын Академийн төгсөгч]] [[Ангилал:Өндөрхааны хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1957 онд төрсөн]] 2z9nnflawkc3dlcy1oro2e2o18xkndd 876085 876084 2026-11-12T09:47:25Z ~2026-59816-88 108980 876085 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс хувь хүн | нэр = Доржийн Сүхбаатар | зураг = Sb Photo.jpg| | зурагны_дэвсгэр_тайлбар = | тайлбар = | төрсөн_огноо = 1957 он | төрсөн_газар = [[Хэнтий аймаг]], [[Чингис хот|Өндөрхаан]] | нас_барсан_огноо = | нас_барсан_газар = | үндэстэн = [[Монгол үндэстэн|Монгол]] | яс_үндэс = [[Халх]] | бусад_нэр = | алдаршсан_хувь_нэмэр = | ажил_мэргэжил =Хуульч, сэтгүүлч, нийтлэлч, түүх, шашин судлаач | төгссөн_сургууль =Азербайжан улсын их сургууль, Удирдлагын Академи }} '''Боржигин овогт Доржийн Сүхбаатар''' (1957 онд [[Монгол улс]], [[Хэнтий аймаг|Хэнтий аймгийн]] [[Өндөрхаан]] хотод төрсөн)-Монголын хуульч, сэтгүүлч, зохиолч, нийтлэлч, түүх, шашин судлаач. ==Намтар== Эцэг Сономын Дорж нь [[Өвөрхангай аймаг]], Дэлгэрэх булаг сумын уугуул, төрийн албан хаагч байсан. Өвөг эцэг Соном нь Сайн ноён хан аймгийн Үйзэн вангийн хошууны [[тайж]] язгууртан, өндөр өвөг эцэг нь Сайн ноён хан аймгийн Үйзэн вангийн хошууны Соном гялхай мээрин гэдэг эрдэм номтой хүн байсан. Эх Дунжаагийн Сэрж нь Хэнтий аймгийн [[Мөрөн сум (Хэнтий)|Мөрөн сумын]] уугуул ард.Д. Сүхбаатар нь 1974 онд Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын арван жилийн дунд сургуулийг онц төгссөн. Тэрбээр 1974 онд 17 настайдаа [[Азербайжан]] Улсын Их Сургуулийн Хуулийн факультетад элсэн ороод 1979 онд төгсөж, “Хуульч” мэргэжил эзэмшсэн. 2005 онд [[Удирдлагын Академи]]йг “Төрийн удирдлагын менежер”-ээр төгссөн.Д.Сүхбаатар өсвөр залуу наснаасаа эхлэн монголын түүх, өрнө, дорно дахины түүх, гүн ухаан, уран зохиолыг ихэд сонирхож судалдаг байсан. Орос хэл эзэмшсэн, англи хэл судалсан, босоо монгол бичгийг бие даан судалж сурсан. Д.Сүхбаатар 1979-1991 онд Хэнтий аймгийн гүйцэтгэх захиргааны Зохион байгуулагч, 1992-2005 онд Улаанбаатар хотын Багануур дүүрэг, 2006-2007 онд Хан-Уул дүүргийн Засаг даргын Тамгын Газрын Ахлах зохион байгуулагч, Хуулийн зөвлөхөөр ажилласан.2008-2017 онд Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын Хуулийн зөвлөх, мэргэжилтнээр ажилласан. Д.Сүхбаатар нь Хууль зүйн Магистр, Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн гишүүн. Монголын Шилдэг Нийтлэлчдийн Клубын гишүүн. Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн гишүүн. Хуульч, сэтгүүлч, нийтлэлч, түүх, шашин судлаач Д.Сүхбаатар нь 1980-аад оноос эхлэн өдгөө хүртэл орон нутаг болон төвийн сонин хэвлэл, сайтуудад олон нийтийн анхаарлыг татсан олон арван өгүүлэл, нийтлэл, тэмдэглэл бичиж байв. Д.Сүхбаатарын бичсэн номууд нь хүн төрөлхтний түүх, соёл, шашин, урлаг, шинжлэх ухаан, бясалгал, гэгээрэл, гүн ухаан, нийгэм улс төр, хувь хүний хөгжлийн тухай өргөн сэдвийг хамарч баримт дүгнэлттэй, логик уялдаатай, далайцтай, сонирхолтой, гүн утгатай, энгийн байдгаараа уншигчдын талархлыг хүлээсэн байдаг. Түүний бичсэн “Дагаар орсон монголчууд” хэмээх анхны ном нь 1999 онд хэвлэгдэж, уншигчдын анхаарлыг татаж байв. 2006 онд “Лам багшийн айлдвар” хэмээх номоо бичиж хэвлүүлэв.2013 онд "Эзэн Богд Чингис хааны алтан сургаал, алдар гавьяа", "Хубилай сэцэн хаан","Төр", "Цөвүүн цагийн Монгол", "Монголын Бурханы шашны сэргэн мандалт, алдаа оноо" - "Дорны урт наслах ухаан", "Хувилгаан", "Сүсэгтэн", "Түвд оронд зорчихуй", "Мангас", "Сингапурын үсрэлт", "Мэргэн жаал" зэрэг олон нийтлэл, тэмдэглэлийг багтаасан “Гэгээрэл” хэмээх номоо бичиж хэвлүүлсэн. Доржийн Сүхбаатарын 2020 онд бичиж хэвлүүлсэн “Алтан ураг” хэмээх  шинэ ном нь монголын алтан ургийн их хаадын гавьяа түүх /Чингис хаанаас эхлээд Бат хаан, Газан хаан, анхдугаар Богд Занабазар,  алтан ургийн сүүлчийн удам Навааннэрэн хүртэл/ ,  харьд алдагдсан монгол туургатан буриад, халимаг, тува, өвөр монголын үнэн түүх, төгс гэгээрсэн Бурхан багшийн намтар, сургаал,  монголын хойд нутгийг харьд алдсан тухай, уламжлалт монгол төрөөсөө урвасан эмгэнэлт түүх / ойрад ноёд, монгол ноёд, улаантны урвалтын тухай /, дүрвэгсэд /дэлхийн ба монголын дүрвэгсэд /, эрдэм сурах шилдэг арга, англи, америкийн их сургуульд үнэгүй сурах боломж, эрүүл амьдрал, аз жаргал, тэгээс эхэлсэн дэлхийн тэрбумтаны өөрийгөө бүтээсэн амжилтын нууц  /америкийн Билл Гейтс, солонгосын Чон Чжу-ён, хятад бүсгүй Цюньфэй /, азийн агуу гурван удирдагчийн улсаа хөгжүүлсэн түүх / туркийн Кемал Паши, солонгосын Пак Чонхи, сингапурын Ли Куан /, дэлхийн кино урлаг, тулааны урлаг / ушу, каратэ /, Япон, Хонгконг, Макаод аялсан  тэмдэглэл, зохиогчийн дурсамж, дуу, шүлэг, эссе, уран сайхны өгүүллэг зэрэг дал гаруй бүтээлийг багтаажээ. Зохиогч энэхүү номондоо өөрийгөө бүтээсэн дэлхийн алдартай хүмүүсийн тухай буюу “Self made” сэдвээр сонирхолтой нийтлэлүүд бичжээ.Зохиогч уг номондоо орос, англи хэл дээрхи ховор чухал эх сурвалжийг хөрвүүлэн өмнө нь Монголд судлагдаагүй сэдвээр түүхэн ховор нийтлэлүүд  бичжээ. Д.Сүхбаатар 2019 онд "Ариун Түвдийн орноос агуу Наран улсад аялсан нь" хэмээх ном бичсэн. Энэ номонд тэр бээр дорно дахины орнуудаар хийсэн хувийн аялалынхаа тухай сонирхолтой нийтлэлүүд бичжээ. Мөн тэр бээр 2020 онд дэлхийн суут удирдагчид болон шилдэг бизнесмэнүүд хэрхэн өөрийгөө дайчилж амжилтанд хүрсэн тухай "Өөрийгөө бүтээхүй" хэмээх онц сонирхолтой ном бичжээ. 2021 онд Эзэн Богд Чингис хааны сургаал болон Бурхан багшийн сургаалийг өгүүлсэн "Алтан сургаал" хэмээх гэгээрэлийн тухай ховор ном бичсэн. Д.Сүхбаатар 2021 онд "Орос орон" хэмээх түүхэн ном бичсэн. 2023 онд "Мөрөн сум-түүхэн товчоон" хэмээх түүхийн ном бичиж хэвлүүлсэн. 2024 онд нийтлэл, дурсамж, буддын сургаал, уран зохиолын бүтээлээ багтаасан "Хувирсан монгол хүн" хэмээх шинэ номоо бичиж хэвлүүлсэн. Д.Сүхбаатар нь түүх, соёл, шашин, нийгэм улс төрийн сэдвээр нийтдээ 500 гаруй нийтлэл бичжээ. Д.Сүхбаатар нь 2005 оноос эхлэн уран зохиолын салбарт бүтээл туурвиж эхэлсэн. Тэр бээр "Ээж минь миний Бурхан", "Аав минь миний Бурхан", "Бурхан багш дор мөргөмүү", "Есөн гэгээнтний магтаал", "Дурсамж", "Хэрлэн гол минь", "Монголчууд", "Амар амгалан", "Ерөөл тавин золгоё","Ухаарал" ,"Хүний ертөнц юугаар дутдаг юм бэ", "Дээд ", "Монголын гайхамшиг", "Алтан ураг" ,"Азтай эр", "Наран улсыг хүндэтгэнэм", "Доройтсон монголчууд", "Ургийн баяр", "Талархал", "Хорвоогийн жам"," Бясалгал", "Сүсэгтэн", "Гэмшил", "Харьд алдсан нутаг минь", "Сэтгэл", "Гурван эрдэнэ дор мөргөмүй, "Бүсгүйн залбирал","Асрал энэрлээр дүүрэх болтугай" зэрэг шүлэг бичиж туурвисан. Д.Сүхбаатар " Богд хааны сүүлчийн бодрол", "Олзлогдсон япон цэргийн өчил" , " Мөргөлчин", " Сүбээдэй баатарын цалам", "Халагдсан албан хаагч", " Шуурга", "Босогч", "Дээрэм", "Зөвлөлт улсад Монголынхоо сөөм ч газрыг өгөхгүй", "Хайраа олсон нь", "Хубилай хааны сүүлчийн бодрол" уран сайхны өгүүллэг, "Дэлхийг онилсон сүүлт од" уран зөгнөлт өгүүллэг, " Сүүтэй Бурхан", "Эрх чөлөө", "Сумын наадам", "Сансарт хүлэгдсэн Хүмүүн" зэрэг эссе туурвин бичжээ. Д.Сүхбаатар 2018 онд "Буянтай ээж минь" хэмээх дуу зохиож, видео клип бүтээж, "Н.Дашдэмбэрэл Буянтай ээж минь" гэсэн нэртэйгээр интернетийн "Youtube" дээр байршуулж, олны хүртээл болгосон. 2020 онд "Аяа, Бидний Замбуулин" хэмээх дууны аялгуу, шүлгийг зохиож, энэхүү дууныхаа видео клипийг бүтээж, "Aya bidnii zambuulin - Дуучин Ц.Туяацэцэг Аяа бидний замбуулин " нэртэйгээр интернетийн "Youtube" дээр байршуулсан, 2026 онд "Залуу нас минь" дууны аялгуу, шүлгийг зохиож, Youtube дээр "D.Sukhbaatar-Zaluu nas miny Д.Сүхбаатар-Залуу нас минь" гэсэн хаягаар байршуулж олны хүртээл болгосон. Д.Сүхбаатарын хамгийн том бүтээл бол түүний хорин жилийн турш цуглуулж хуримтлуулсан судалгаан дээрээ тулгуурлаж хоёр жил бичсэн, 2005 онд хэвлэгдсэн “Бурхан - Хүмүүн ертөнц” хэмээх 711 хуудас бүхий ном юм. Энэ бүтээл нь 8 бүлэг, 72 хэсэгтэй, монгол, орос, англи хэл дээрхи 79 ном, эх сурвалжийг ашиглаж бичжээ. Зохиогч энэхүү номондоо дэлхийн өрнө, дорно дахины хүчирхэг үндэстнүүдийн түүхэн хөгжил, өрнө, дорны их хаадын түүх, дэлхийн томоохон шашнууд, түүний дотор буддын шашны сургаал, дэлхийн соёл, шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн өргөн сэдвийг хамруулсан нь өрнө, дорныг хослуулж бичсэн дэлхийн хэмжээний том бүтээл болжээ. Монголд анх удаа дэлхийн том шашнуудын гол судар "Дхаммапада", "Библи" / Хуучин ба Шинэ гэрээ /, "Коран", "Бхавадгита"-гийн харьцуулсан нарийн судалгаа хийж, энэхүү номондоо тусгажээ. Д.Сүхбаатар нь 2011 онд монголын уламжлалт соёл, ёс зүй, буддын сургаалийг түгээн сурталчлах, байгаль орчныг хамгаалах  зорилгоор “Номын гэрэл - Ногоон дэлхий” төрийн бус байгууллагыг санаачлан үүсгэн байгуулсан. Тэр бээр байгаль орчныг хамгаалах хуулиадад нэмэлт өөрчлөлт оруулах санал гаргаж, байгаль орчныг хамгаалах төсөл бичиж, өөрийн хандиваар хэвлүүлсэн “Лам багшийн айлдвар”, “Авралын сургаал” номоо сүсэгтэн олон болон өсвөр залуу үеийнхэнд  номын өглөг болгон үнэ төлбөргүй түгээж байв.  Д.Сүхбаатар нь өөрийн цуглуулсан номын арвин сангаас дэлхийн сонгодог болон монголын шилдэг уран зохиолын 100 гаруй номыг  Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын Номын санд 1988 онд хандивлаж байжээ. Мөн сүүлийн үед бичиж хэвлүүлсэн өөрийн номуудын дээжийг 2005-2020 онд нийслэл хотын төв номын сангууд болон Багануур дүүрэг, Хэнтий аймгийн сургууль, номын санд хандивласан ажээ.  Эдүгээ тэр бээр өөрийн “ Sukhbaatar.dorj / facebook.com” дээр болон  сурагч, оюутнуудад хийдэг лекц яриандаа  өөрийн номууддаа бичсэн  монголын түүх, соёл, уламжлалт ёс зүй, Бурхан багшийн сургаал, Чингис хааны гавьяа, сургаалийг  түүвэрлэн өсвөр залуу үедээ  тогтмол таниулан сурталчилсаар байна. Д.Сүхбаатарын “Дагаар орсон монголчууд”, “Бурхан - Хүмүүн ертөнц”, “Гэгээрэл”, "Алтан ураг "зэрэг номноос нь гадаадын тэр дотроо Оросын Холбооны Улсын монгол судлаачид, эрдмийн зэрэг горилогчид эх сурвалжаа болгон иш татаж ашигладаг ажээ. Тэр бээр сүүлийн үед өөрийн бичсэн  номуудаа “Bookstore.mn” болон "Esan" электрон номын сайтад байршуулж, өсвөр, залуу үеийнхэн энэхүү  сайтаас түүний бүтээлүүдтэй танилцах боломжоор хангаад байна. Д.Сүхбаатар нь  2015 оноос эхлэн Интернет дэхь дэлхийн “Wikipedia” / Чөлөөт нэвтэрхий толь бичиг /-ийн идэвхтэй гишүүн болж, уг нэвтэрхий толь дээр монгол, орос хэл дээр гарсан монголын түүх, соёл, шашны сэдэвтэй өгүүлэлийг шинэчлэн бичих,алдаатай  зүйлийг нь зөв болгон засварлах зэрэг ажлуудыг хийж байна. Д.Сүхбаатар нь эдүгээ "Номын гэрэл - Ногоон дэлхий" төрийн бус байгууллагын Тэргүүн, "Sonin.mn" , "Baabar.mn" сайтын нийтлэлчээр ажиллаж байна. ==Бүтээл ном== *“Дагаар орсон монголчууд” ном, 91 хуудас, УБ хот, 1999 он *“Бурхан-Хүмүүн ертөнц” ном , 711 хуудас, УБ хот, 2005 он *“Лам багшийн айлдвар” ном, 80 хуудас, УБ хот, 2008 он, *“Гэгээрэл” ном, 364 хуудас, УБ хот, 2013 он *“Авралын сургаал” ном , 96 хуудас, УБ хот, 2015 он *"Ариун Түвдийн орноос агуу Наран улс хүртэл аялсан нь" ном, 78 хуудас, УБ хот, 2019 он *"Өөрийгөө бүтээхүй" ном, 77 хуудас, УБ хот, 2020 он *" Алтан ураг " ном, 520 хуудас, УБ хот, 2020 он *"Орос орон" ном, 88 хуудас, УБ хот, 2021 он *"Алтан сургаал" ном, 88 хуудас, УБ хот, 2022 он *"Мөрөн сум түүхэн товчоон" ном, 550 хуудас, УБ хот, 2023 он *" Хувирсан монгол хүн" ном, 388 хуудас, УБ хот, 2024 он ==Шүүмжлэл== Хорьдугаар зууны наяад оны сүүлчээр анх бичсэн, дараа нь түүний “Дагаар орсон монголчууд” номд нь хэвлэгдсэн буриад, тува, халимаг, өвөр монголын тухай түүний "Дагаар орсон монголчууд" хэмээх түүхэн нийтлэлийг нь наяад онуудад Панмонголизм буюу [[Нармай Монгол]] үзэлтэй хэмээн шүүмжилж байжээ. Д.Сүхбаатарын монгол туургатны тухай бичсэн "Алдагдсан монгол туургатан", "Монголын алдагдсан унаган нутаг", "Богд хаант монгол төрийг устгасан нь" нийтлэлүүд уншигчдын сонирхлыг ихэд татаж байлаа. ==Шагнал== Монгол улсын төр засгаас хуульч, сэтгүүлч, нийтлэлч Д.Сүхбаатарын хөдөлмөр, бүтээлийг үнэлж 2016 онд [[Алтан гадас одон]], 2000 онд “Хөдөлмөрийн хүндэт медаль”-иар шагнасан. Нүүдлийн Соёл Иргэншлийн Академиас 2005 онд “Бурхан-Хүмүүн ертөнц” ном бүтээснийг нь үнэлж, "Чингис хааны алдар"-ын одонгоор шагнажээ. Төрөөс Д.Сүхбаатарыг "Хууль зүйн албаны тэргүүний ажилтан", "Төрийн албаны тэргүүний ажилтан" цол, тэмдгээр тус тус шагнажээ. {{DEFAULTSORT:Сүхбаатар, Доржийн}} [[Ангилал:Монголын сэтгүүлч]] [[Ангилал:Нийтлэлч]] [[Ангилал:Азербайжаны их сургуулийн төгсөгч]] [[Ангилал:Удирдлагын Академийн төгсөгч]] [[Ангилал:Өндөрхааны хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1957 онд төрсөн]] lfan61dfr8nr4v8sm8mhus88rr2ul59 0 84226 876072 875790 2026-11-12T07:13:36Z Zorigt 49 876072 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Санах ойн хэрэгсэл | name = Уян диск | foto = Floppydisk 90mm(3.5inch).jpg | foto_beschreibung = 3.5 инчийн уян дискийн жишээ | typ = Соронзон мэдээлэл хадгалах хэрэгсэл | kapazität = 80 Кбайт (8 инч)<br />1.2 Мбайт (5.25 инч, HD)<br />1.44 Мбайт (3.5 инч, HD)<br />2.88 Мбайт (3.5 инч, ED) | lebensdauer = Хадгалалтын нөхцөлөөс хамааран ойролцоогоор 5–30 жил | größe = 200 мм (8 инч)<br />130 мм (5.25 инч)<br />90 мм (3.5 инч)<br />80 мм (3 инч) | vorstellung = 1971 он | entwickler = [[IBM]] (Дэвид Л. Нобл тэргүүтэй инженерүүд; Алан Шугартын оролцоотой) | nachfolger = [[Компакт диск|CD]], [[DVD]], [[USB-Stick]], санах ойн карт болон бусад дижитал хадгалах төхөөрөмж }} '''Уян диск''' ({{langx|en|Floppy disk}}) нь мэдээллийг соронзон аргаар бичих, унших, хадгалах зориулалттай зөөврийн мэдээлэл хадгалах хэрэгсэл юм. Энэ нь соронзон материалаар бүрсэн нимгэн, уян хуванцар дугуй дискээс бүрдэх бөгөөд хамгаалалтын бүрхүүл дотор байрладаг. Уян дискийг тусгай төхөөрөмж болох уян дискийн хөтөч ({{lang-en|Floppy Disk Drive, FDD}})-өөр дамжуулан уншиж, бичдэг. Уян диск нь 1970-аад оноос 1990-ээд оны сүүл үе хүртэл персонал компьютер, албан байгууллага, боловсролын байгууллагуудын мэдээлэл хадгалах, программ хангамж түгээх, файл дамжуулах гол хэрэгслийн нэг байв. Жижиг хэмжээтэй, авч явахад хялбар, дахин ашиглах боломжтой зэрэг давуу талтай байсан нь компьютерын хэрэглээ өргөжин хөгжихөд чухал нөлөө үзүүлсэн. == Түүх == Уян дискийн хөгжүүлэлт 1967 онд АНУ-ын Калифорни мужийн Сан-Хосе хот дахь [[IBM]] компанийн судалгаа, хөгжүүлэлтийн төвд эхэлжээ. Тухайн үед том оврын компьютеруудын программ хангамж болон микрокодыг шинэчлэхэд цоолтуур карт, соронзон тууз зэрэг хэрэгслийг ашигладаг байсан боловч эдгээр нь мэдээллийг хадгалах, зөөвөрлөхөд хүндрэлтэй байв. IBM-ийн инженер Дэвид Л. Нобл (David L. Noble) тэргүүтэй баг мэдээллийг хялбархан ачаалах, шинэчлэх боломжтой, хямд өртөгтэй хадгалах төхөөрөмж бүтээхээр ажилласан байна. Энэхүү хөгжүүлэлтийн ажил нь ''Minnow'' гэсэн төслийн нэрээр явагдсан бөгөөд Алан Шугарт (Alan Shugart) төслийн зохион байгуулалт, удирдлагад чухал үүрэг гүйцэтгэжээ. 1971 онд IBM компани 8 инчийн (ойролцоогоор 200 мм) анхны уян диск болон түүний хөтчийг танилцуулсан. Анхны загвар болох IBM 23FD нь зөвхөн унших зориулалттай байсан бөгөөд ойролцоогоор 80 Кбайт мэдээлэл хадгалах багтаамжтай байв. Энэ нь тухайн үеийн 3000 орчим цоолтуур картын мэдээлэлтэй тэнцэх хэмжээ байжээ. 1970-аад оны эхээр уян дискийн бичих, унших боломжийг сайжруулж, мэдээллийг дахин бичих боломжтой загварууд гарч ирсэн. Улмаар бусад үйлдвэрлэгчид уг технологийг хөгжүүлж, илүү өндөр багтаамжтай, жижиг хэмжээтэй хувилбаруудыг үйлдвэрлэж эхэлсэн. 1976 онд Shugart Associates компани 5.25 инчийн уян дискийн хөтчийг зах зээлд гаргасан. Энэ загвар нь өмнөх 8 инчийн хувилбараас жижиг, хямд бөгөөд персонал компьютерт ашиглахад илүү тохиромжтой байв. 1980-аад оны эхээр 3.5 инчийн уян диск бий болж, 1980-аад оны дунд үеэс компьютерын хэрэглээнд өргөн нэвтэрсэн. Энэхүү загвар нь хатуу хуванцар хамгаалалтын бүрхүүл, гулсуур металл хаалттай байснаараа өмнөх хувилбаруудаас илүү бат бөх байв. 1986 онд IBM компани персонал компьютерт зориулсан 1.44 Мбайтын багтаамжтай 3.5 инчийн өндөр нягтралтай уян дискийг нэвтрүүлсэн. 1990-ээд онд 3.5 инчийн уян диск нь персонал компьютерын түгээмэл стандарт хадгалах хэрэгсэл болжээ. Гэвч CD-ROM, DVD, USB флаш диск болон бусад өндөр багтаамжтай хадгалах технологи хөгжихийн хэрээр уян дискийн хэрэглээ буурсан байна. 2000-аад оны дунд үеэс ихэнх компьютер үйлдвэрлэгчид уян дискийн хөтчийг шинэ загварын компьютертаа суурилуулахаа больжээ. == Бүтэц, ажиллах зарчим == Уян диск нь дараах үндсэн хэсгүүдээс бүрдэнэ: * '''Соронзон диск:''' Мэдээллийг соронзон хэлбэрээр хадгалдаг нимгэн, уян хуванцар материал. * '''Хамгаалалтын бүрхүүл:''' Дискийг тоос шороо, гадны биет болон механик гэмтлээс хамгаалах зориулалттай гадна бүрхүүл. * '''Унших, бичих хэсэг:''' дискийн соронзон гадаргууд мэдээлэл бичих болон унших зориулалттай хэсэг. * '''Төвийн нүх:''' Дискийг хөтчийн эргэлтийн механизмд бэхлэх зориулалттай нүх. * '''Бичихээс хамгаалах механизм:''' Зарим загварт мэдээллийг санамсаргүйгээр устгах, өөрчлөхөөс хамгаалах зориулалттай хамгаалалт байдаг. Уян дискийг хөтөчид оруулахад доторх соронзон диск эргэлдэж, унших, бичих толгой нь соронзон гадаргуутай харилцан үйлчилдэг. Мэдээллийг соронзон төлөвийн өөрчлөлтөөр хадгалж, шаардлагатай үед дахин уншдаг. Мэдээлэл нь дискийн гадаргуу дээрх зам (track) болон сектор (sector) гэсэн хэсгүүдэд хуваагдан хадгалагдана. Энэ бүтэц нь мэдээллийг тодорхой байрлалд бичих, унших боломжийг бүрдүүлдэг. == Уян дискийн төрөл == Уян диск нь хэмжээ, багтаамж, мэдээлэл бичих технологиосоо хамааран хэд хэдэн төрөлтэй. === 8 инчийн уян диск === 1971 онд IBM компаниас анх танилцуулсан загвар юм. Ойролцоогоор 200 мм диаметртэй бөгөөд эхний хувилбар нь 80 Кбайт мэдээлэл хадгалах багтаамжтай байжээ. Том оврын компьютер болон мэдээлэл боловсруулах системд өргөн ашиглагдаж байсан. === 5.25 инчийн уян диск === 1976 онд зах зээлд гарсан бөгөөд ойролцоогоор 130 мм хэмжээтэй. 1970-аад оны сүүл болон 1980-аад онд персонал компьютерт өргөн хэрэглэгдсэн. Эхний загварууд нь 160–360 Кбайт орчим багтаамжтай байсан бол сүүл үеийн өндөр нягтралтай хувилбарууд нь 1.2 Мбайт хүртэл мэдээлэл хадгалах боломжтой болсон. === 3.5 инчийн уян диск === Ойролцоогоор 90 мм хэмжээтэй, хатуу хуванцар хамгаалалтын бүрхүүлтэй загвар юм. 1980-аад оноос эхлэн өргөн хэрэглээнд нэвтэрч, 1990-ээд онд персонал компьютерын хамгийн түгээмэл уян дискийн стандарт болсон. Түгээмэл хувилбарууд: * 720 Кбайт – хоёр талт, бага нягтралтай хувилбар. * 1.44 Мбайт – өндөр нягтралтай (HD) хувилбар. * 2.88 Мбайт – өргөтгөсөн нягтралтай (ED) хувилбар. == Багтаамж ба техникийн үзүүлэлт == Уян дискийн багтаамж нь түүний хэмжээ, соронзон бичлэгийн нягтрал, талуудын ашиглалт болон форматлах стандартаас хамаардаг. {| class="wikitable" !Хэмжээ ! Төрөл ! Түгээмэл багтаамж |- | 8 инч | Анхны IBM 23FD | 80 Кбайт |- | 8 инч | Сайжруулсан загварууд | 250–1200 Кбайт орчим |- | 5.25 инч | Бага нягтралтай | 160–360 Кбайт |- | 5.25 инч | Өндөр нягтралтай | 1.2 Мбайт |- | 3.5 инч | Бага нягтралтай | 720 Кбайт |- | 3.5 инч | Өндөр нягтралтай | 1.44 Мбайт |- | 3.5 инч | Өргөтгөсөн нягтралтай | 2.88 Мбайт |} == Хэрэглээ == Уян диск нь компьютерын технологийн хөгжлийн явцад олон төрлийн зориулалтаар ашиглагдаж байв. * '''Мэдээлэл хадгалах:''' Баримт бичиг, хүснэгт, зураг болон бусад жижиг хэмжээтэй файлыг хадгалах. * '''Программ хангамж түгээх:''' Үйлдлийн систем, компьютерын программ, тоглоом болон хэрэглээний программ хангамжийг хэрэглэгчдэд хүргэх. * '''Мэдээлэл дамжуулах:''' Нэг компьютероос нөгөө компьютерт файл болон өгөгдөл зөөвөрлөх. * '''Нөөц хуулбар үүсгэх:''' Чухал баримт бичиг болон компьютерын өгөгдлийн нөөц хуулбарыг хадгалах. * '''Сургалт, боловсрол:''' Сургалтын материал, компьютерын хичээлийн даалгавар болон судалгааны мэдээлэл дамжуулах. * '''Системийн шинэчлэл:''' компьютерын үйлдлийн систем, BIOS болон бусад программын шинэчлэл хийх. == Төлөөлөх бүтээгдэхүүн, загварууд == Уян дискийн хөгжлийн түүхэнд дараах загварууд чухал байр суурь эзэлдэг. * '''IBM 23FD Minnow (1971):''' Анхны 8 инчийн, 80 Кбайтын багтаамжтай, зөвхөн унших зориулалттай уян дискийн систем. * '''IBM 33FD:''' 8 инчийн уян дискийн бичих, унших боломжийг хөгжүүлсэн загвар. * '''Shugart SA 400 (1976):''' 5.25 инчийн уян дискийн хөтчийн хөгжилд чухал нөлөө үзүүлсэн бүтээгдэхүүн. * '''IBM 1.2 MB Diskette:''' 5.25 инчийн өндөр нягтралтай уян диск. * '''3.5-inch HD Diskette:''' 1.44 Мбайтын багтаамжтай, 1990-ээд онд хамгийн өргөн хэрэглэгдсэн загвар. * '''3.5-inch ED Diskette:''' 2.88 Мбайтын багтаамжтай өргөтгөсөн нягтралтай загвар. == Давуу болон сул тал == === Давуу тал === * Жижиг хэмжээтэй, зөөвөрлөхөд хялбар. * Мэдээллийг олон удаа бичих, унших боломжтой. * Тухайн үеийн компьютеруудтай өргөн нийцдэг байсан. * Нэмэлт сүлжээний холболтгүйгээр мэдээлэл дамжуулах боломжтой. * Үйлдвэрлэл болон ашиглалтын зардал харьцангуй бага байсан. === Сул тал === * Мэдээлэл хадгалах багтаамж бага. * Унших, бичих хурд орчин үеийн хадгалах төхөөрөмжүүдтэй харьцуулахад удаан. * Соронзон орон, тоос шороо, чийг болон механик гэмтэлд мэдрэмтгий. * Ашиглалтын явцад соронзон гадаргуу элэгдэх, мэдээлэл гэмтэх эрсдэлтэй. * Орчин үеийн компьютерт уян дискийн хөтөч ховор болсон. == Хэрэглэгчид ба түгээмэл хэрэглээ == 1970–1990-ээд оны үед уян дискийг хувь хүн, компьютерын мэргэжилтэн, программ зохиогч, судлаач, багш, оюутан болон албан байгууллагууд өргөн ашиглаж байв. Ялангуяа персонал компьютерын хэрэглээ нэмэгдэхийн хэрээр гэрийн компьютер эзэмшигчид программ хангамж суулгах, баримт бичиг хадгалах, тоглоом ажиллуулах болон мэдээлэл солилцох зорилгоор уян дискийг ашигладаг байжээ. Боловсролын байгууллагуудад сурагч, оюутнуудын бие даалтын ажил, судалгааны материал, сургалтын программ болон бусад мэдээллийг хадгалах, дамжуулах хэрэгсэл болж байв. Мөн албан байгууллагуудад тайлан, санхүүгийн баримт бичиг болон ажлын мэдээлэл солилцоход ашиглаж байсан. == Технологийн хөгжил ба орчин үеийн хэрэглээ == 1990-ээд оны сүүл үеэс CD-ROM, DVD болон USB флаш диск зэрэг илүү их багтаамжтай, хурдан мэдээлэл дамжуулах боломжтой төхөөрөмжүүд уян дискийг орлож эхэлсэн. Интернет болон үүлэн хадгалалтын үйлчилгээ хөгжсөнөөр мэдээллийг биет хэрэгслээр зөөвөрлөх хэрэгцээ улам багассан байна. Гэсэн хэдий ч уян дискийг зарим хуучин компьютер, үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж, хөгжмийн электрон төхөөрөмж болон тусгай зориулалтын системд өнөөг хүртэл ашигласаар байна. Учир нь эдгээр төхөөрөмжийн программ хангамж, удирдлагын систем нь анхнаасаа уян диск ашиглахаар бүтээгдсэн байдаг. Мөн уян дискийн дүрс нь компьютерын программ хангамж дахь мэдээлэл хадгалах үйлдлийн нийтлэг тэмдэглэгээ болон үлджээ. Өнөөдөр ч олон программын ''Save'' буюу хадгалах товчлуур дээр 3.5 инчийн уян дискийн дүрсийг ашигладаг. == Соёл, технологийн нөлөө == Уян диск нь мэдээллийн технологийн түүхэнд чухал байр суурь эзэлдэг. Энэ төхөөрөмж бий болсноор компьютер хооронд мэдээлэл солилцох, программ хангамж түгээх, хувийн мэдээллийг зөөвөрлөх үйл ажиллагаа илүү хялбар болсон. Уян диск нь компьютерын программ хангамжийг тусгай төхөөрөмжөөс тусгаарлан үйлдвэрлэх, худалдаалах боломжийг нэмэгдүүлсэн. Үүний үр дүнд программ хангамжийн бие даасан зах зээл хөгжихөд чухал хувь нэмэр оруулжээ. Мөн компьютерын хэрэглээ гэр орон, сургууль, албан байгууллагуудад өргөжихөд дэмжлэг үзүүлсэн. Тухайн үед уян дискээр файл дамжуулахыг англи хэлний ярианы хэлэнд ''Sneakernet'' хэмээн нэрлэдэг байсан бөгөөд энэ нь мэдээллийг сүлжээгээр бус, биет хадгалах төхөөрөмжийг авч яван дамжуулах аргыг илэрхийлдэг байв. Ийнхүү уян диск нь зөвхөн мэдээлэл хадгалах хэрэгсэл төдийгүй персонал компьютерын хөгжил, программ хангамжийн үйлдвэрлэл, дижитал мэдээллийн солилцооны түүхэнд чухал нөлөө үзүүлсэн технологи юм. == Эшлэл == <references> <ref>{{Cite web |url=https://www.ibm.com/history/floppy-disk |title=Floppy disk storage |publisher=IBM |access-date=2026-11-10}}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.computerhistory.org/storageengine/floppy-disk-loads-mainframe-computer-data/ |title=1971: Floppy disk loads mainframe computer data |publisher=Computer History Museum |access-date=2026-11-10}}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.computerhistory.org/revolution/memory-storage/8/261 |title=Floppy Disks |publisher=Computer History Museum |access-date=2026-11-10}}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.computerhistory.org/storageengine/minicomputers-stimulate-floppy-disk-sales/ |title=1976: Minicomputers stimulate floppy disk sales |publisher=Computer History Museum |access-date=2026-11-10}}</ref> </references> p8rx3zhwhgzmwzbqqewulouq35jc6n1 0 91166 875985 862256 2026-11-11T14:26:19Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875985 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс Урлагийнхан |Name=Энгүүн |Img= |Birth_name=Цэендашийн Энгүүн |Born=2000 оны 9 сарын 7 <br /> [[Улаанбаатар]],[[Монгол]] |Origin=Монгол |Instrument=[[хийл]] |Genre=[[Поп]], [[RnB]] |Occupation=хийлч,дуучин |Years_active=2018-одоо |Label=Монгол Контент }} '''Цэендашийн Энгүүн''' (2000 оны 9-р сарын 7-нд [[Улаанбаатар]] хотод төрсөн) нь Монгол улсын хийлч, дуучин. Энгүүн 2018 онд "Монгол" телевизийн зохион байгуулсан [[The Voice of Mongolia (1-р улирал)|The Voice of Mongolia]] шоуны нэгдүгээр улиралд оролцон ялагч болж олон нийтэд танигдсан.<ref>[http://gogo.mn/r/226159 17 настай Ц.Энгүүн "The Voice of Mongolia" шоуны ЯЛАГЧ боллоо.] on [http://gogo.mn/ GoGo Мэдээ] - 2018 оны 5-р сарын 27</ref> == Хувийн амьдрал == Энгүүн нь Цэендаш, Бунддулам нарын анхны охин бөгөөд хоёр эрэгтэй дүүтэй. Түүний аав Цэендаш бол ушугийн спортын олон улсын хэмжээний мастер, тулааны найруулагч, координатор мөн иогийн багш. Ээж Бунддулам сэтгүүлч мэргэжилтэй. == Урлагийн гараа == Энгүүн 5 настайдаа Хөгжим бүжгийн коллежид шалгалт өгч тэнцэн Ж. Энх багшийн (Энх багш [[Армени]] улсын [[Yerevan Komitas State Conservatory]]-ийг соло хийлчээр төгссөн) шавь болж урлагийн гараагаа эхэлж байсан. Улмаар 2006 онд Монгол улсын консерваторийн 1-н "А" ангид элсэн орж хийл хөгжмөөр суралцаж байгаа юм. Одоо 12-р ангид сурч байгаа. === The Voice === {{Main|The Voice of Mongolia (1-р улирал)}} Энгүүн гадаадын The Voice нэвтрүүлгийг их үздэг байсан бөгөөд [[The Voice of Mongolia (1-р улирал)|The Voice of Mongolia]] шоунд гоё бичлэгтэй болохыг хүссэн учраас оролцож, эхний шатандаа тэнцэн шүүгч, дасгалжуулагч Укагийн багт орж амжилттай үргэлжлүүлсээр уг шоуны 1-р улирлын ялагч болсон. Энэ нь түүний анхны дууны уралдаан байсан.<ref>[http://unuudur.mn/%D1%86%D1%8D%D0%BD%D0%B3%D2%AF%D2%AF%D0%BD-%D0%B0%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D1%81-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8C-%D3%A9%D3%A9%D1%80-%D0%B4%D1%83%D1%83%D0%BD%D1%8B-%D0%B1%D0%B0%D0%B3%D1%88-%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B4-%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B3%D2%AF%D0%B9/ Ц.ЭНГҮҮН: Ааваас минь өөр дууны багш надад байхгүй] on Өнөөдөр сонин - 2018 оны 5-р сарын 30</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !<small>Үе шат</small> !<small>Дуу</small> !<small>Дуучин</small> !<small>Үр дүн</small> |- !<small>Blind Audition (1-р шат)</small> |<small>"Runnin' (Lose It All)"</small> |<small>Naughty Boy ft. Beyoncé, Arrow Benjamin</small> |<small>Отгонбаяр, Болд, Ука, Ононбат нар эргэсэн. Шүүгч, дасгалжуулагч Укаг сонгосон.</small> |- !<small>The Battles (2-р шат)</small> |<small>"Winter"</small> |<small>Birdy</small> |<small>Шүүгч, дасгалжуулагчийн сонголт.</small> |- !<small>The Knockouts (3-р шат)</small> |<small>"Human"</small> |<small>Christina Perri</small> |<small>Үзэгчдийн сонголт</small> |- !<small>The Quarter-Finals (Монгол дууны шат)</small> |<small>"Чи над шиг дурлаж чадах уу?"</small> |<small>Никитон</small> |<small>Шүүгч, дасгалжуулагчийн сонголт.</small> |- !<small>The Semi-Finals (Хагас шигшээ)</small> |<small>"Creep"</small> |<small>Radiohead</small> | rowspan="3" |<small>Үзэгчдийн сонголт</small> |- ! rowspan="3" |<small>The Finals (Шигшээ)</small> |<small>"Never Enough"</small> |<small>"The Greatest Showman" OST</small> |- |<small>"Мөрөөдөл бид хоёр"</small> |<small>Ука</small> |- |<small>"Зууд нэг"</small> |<small>Энгүүн</small> | style="background:lightgreen;" |'''<small>Ялагч</small>''' |} === Бие даасан уран бүтээлүүд === Энгүүн [[The Voice of Mongolia (1-р улирал)|The Voice of Mongolia]] 1-р улиралд түрүүлж, ялагчийн шагнал болох “Монгол Контент” ХХК-ийн 100 сая төгрөгийн үнэ бүхий дуу бичлэгийн эрхийн эзэн болсон. Түүнээс хойш анхны уран бүтээлээ "Аримун" продакшны ''"Халуун зүрх" киноны дуу''г дуулж эхэлжээ. Уг дууны үгийг Д. Ганцэцэг бичиж, аяыг Б. Цогбаяр зохиосон байна.<ref>[https://www.yolo.mn/z/3700 Ц.Энгүүн "Аримун" продакшны бүтээл "Халуун зүрх" киноны дууг дуулжээ.] on YOLO - 2019 оны 3-р сарын 12</ref> Үүний дараа 2019 оны 6-р сард Энгүүний анхны цомгийн эхний дуу "''Уучлалт гуйх гэж''" цацагдсан юм. Уг дууны үг, аяыг Д. Мөнхболд бичсэн бол найруулагчаар Р. Мөнхсайхан ажилласан.<ref>[http://gogo.mn/r/240716 ВИДЕО: Ц.Энгүүний "Уучлалт гуйх гэж" шинэ дууны КЛИП гарлаа.] on [http://gogo.mn/ GoGo Мэдээ] - 2019 оны 6-р сарын 9</ref> Цомгийн хоёр дахь дуу болох "''Чи над шиг дурлаж чадах уу''" дуугаа мөн 6-р сард гаргасан. Уг дууны үгийг Д. Хүрэлбаатар, аяыг Никитон хамтлагийн гитарчин, ая зохиогч Д. Өлзий-Орших нар зохиожээ.<ref>[http://gogo.mn/r/241335 Ц.Энгүүн “Чи над шиг дурлаж чадах уу”] on [http://gogo.mn/ GoGo Мэдээ] - 2019 оны 6-р сарын 14</ref> Энгүүн [[The Voice of Mongolia (1-р улирал)|The Voice of Mongolia]] 1-р улирлын хагас шигшээд уг дууг дуулсан бөгөөд YouTube сувагт 4 сая гаран хандалттайгаар одоогоор тус шоуны хамгийн их үзсэн бичлэг болоод байна. Түүний дараагаар [[Мобиком]] корпорацийн "Be" брэндтэй хамтран "''Би өөрийнхөөрөө''" дууны шинэ клипээ "Be" брэндийн YouTube сувгаар олон нийтэд хүргэсэн. Энэ нь түүний бие даасан дөрөв дэх уран бүтээл болж мэндэлсэн юм. Хамгийн сүүлд 2019 оны 9-р сард "''I'm in Love''<ref>[https://open.spotify.com/album/0LG0vsKMWRUnVkJU8A5EZn?si=gEQsiEWxQ2-zsi0scpJDWg "I'm in Love"] on Spotify</ref>" дуугаа олон нийтэд хүргэсэн. Энэ уран бүтээл нь дуучин, хийлч Энгүүн өөрөө үгийг нь бичсэнээрээ онцлог.<ref>[http://gogo.mn/r/243953 ВИДЕО: Ц.Энгүүн “I'm in love” дууныхаа үгийг өөрөө бичжээ.] on [http://gogo.mn/ GoGo Мэдээ] - 2019 оны 8-р сарын 27</ref> '''''Хүснэгтээр''''' {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" |Дууны нэр ! rowspan="2" |Он ! colspan="2" |Зохиолчид ! rowspan="2" |Төрөл, жанр |- !Үг !Ая |- |Kaleidoscope /удахгүй/ |2019 |Ж. Ариунзул |Ocean Grey |N/A |- |I'm in Love |2019 |Ц. Энгүүн |Ocean Grey |Поп |- |Би өөрийнхөөрөө |2019 |Г. Тогтуун |Б. Дөлгөөн |Поп |- |Чи над шиг дурлаж чадах уу |2019 |Д. Хүрэлбаатар |Д. Өлзий-Орших |Баллад |- |Уучлалт гуйх гэж |2019 |Д. Мөнхболд |Д. Мөнхболд |Баллад |- |"Халуун зүрх" киноны дуу |2019 |Д. Ганцэцэг |Б. Цогбаяр |Киноны дуу |} == Гаргасан амжилтууд == ''Шинээс хуучин руу он цагийн дарааллаар'' ===== 2019 он ===== # Япон улсын Призм группийн урилгаар Саппоро хотын цасны баярт анх удаа Монгол улсаас уригдан оролцсон.<ref>[http://gogo.mn/r/238048 “САППОРО ЦАСНЫ БАЯРТ Ц.ЭНГҮҮН” нэвтрүүлгийг хүлээн авч үзнэ үү.] on [http://gogo.mn/ GoGo Мэдээ] - 2019 оны 4-р сарын 2</ref> ==== 2018 он ==== # UB LIFE сэтгүүлээс нэрлэсэн Монголын нөлөө бүхий 50 хүний нэг.<ref>[http://www.ub.life/p/2018-onii-yalagchid-tseengiin-enguun 2018 оны ялагчид: Цэенгийн Энгүүн.] on [http://www.ub.life/ UB LIFE] - 2019 оны 1-р сарын 10.</ref> # Цагдаагийн ерөнхий газраас хэрэгжүүлсэн цахим гэмт халдлагаас хүүхдийг урьдчилан сэргийлэх аянд өөрийн дуу хоолойг нэгтгэсэн. # XMF хөгжмийн фестивалд оролцсон.<ref>[http://gogo.mn/r/227064 ФОТО: Үзэгчдийг ДОРГИОСОН “XMF 2018”-ийн поп, электро хөгжмийн ҮДЭШ] on [http://gogo.mn/ GoGo Мэдээ] - 2018 оны 6-р сарын 17</ref> # [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|Нэгдсэн үндэсний байгууллага]]<nowiki/>ас санаачилсан "[[:en:HeForShe|He for She]]" олон улсын хөдөлгөөнд Монгол улс дахь нүүр царай. # [[Мобиком]] корпорацийн залууст зориулсан "Be" брэндийн нүүр царай. # [[The Voice of Mongolia (1-р улирал)|The Voice of Mongolia]] шоуны 1-р улирлын ялагч.<ref>[https://www.yolo.mn/z/2901 “The Voice of Mongolia” шоуны ялагч Ц.ЭНГҮҮН шагналаа гардан авлаа.] on YOLO - 2018 оны 5-р сарын 30</ref> ==== 2017 он ==== # [[Монгол улсын консерватори]]<nowiki/>йн түүхт 80 жилийн хүндэтгэлийн тоглолтод оркестрийн гоцлол хийлч, [[концертмистер]]. #[[Монгол улсын консерватори]]<nowiki/>йн оркестрийн гоцлол хөгжимчнөөр сонгогдсон. # [[Жамъянгийн Чулуун|Ж. Чулуун]]<nowiki/>ы нэрэмжит өсвөрийн хөгжимчдийн 11 дэх олон улсын уралдаанд ахлах насны ангилалд '''тэргүүн байр.''' # Монголын сурагчдын холбооны "'''Авъяаслаг сурагч'''" алтан медалт хүүхэд. ==== 2016 он ==== # Хятад-Орос-Монголын найрамдлын хамтарсан тоглолтод Монгол улсыг төлөөлж гоцлол дуу, хийлийн тоглолтоор оролцсон. ==== 2015 он ==== # "Бурятская государственная филармония"-д тавигдсан [[Владимир Ткаченко]]-н Орос-Монголын хамтарсан тоглолтод Монгол улсыг төлөөлж оролцсон. #[[Монгол улсын консерватори]]<nowiki/>т зохиогддог чөлөөт бүжгийн тэмцээний '''тэргүүн байр'''. ==== 2013 он ==== # Монгол улсын консерваторийн утсан хөгжмийн тайлан тоглолтод [[хийл]]<nowiki/>ийн гоцлолоор оролцсон. # Монгол улсын консерваторийн "'''Оны шилдэг сурагч'''". # [[Жамъянгийн Чулуун|Ж. Чулуун]]<nowiki/>ы нэрэмжит өсвөрийн хийлчдийн олон улсын уралдаанд дунд насны ангилалд Тэргүүн байр. Уг уралдаанд Орос, Хятад, Япон, Солонгос, Польш зэрэг улсын өсвөрийн хийлчид ирж оролцдог. ==== 2009 он ==== # Дэлхийн 120 орчим оронд цацагдсан "[https://www.saveourworld.me/ Save Our World]" соёл урлагийн нэгдсэн тоглолтонд Reflection дуугаар оролцсон. # [[Чех|Чех улс]]<nowiki/>ын [[:en:Ústí_nad_Orlicí|Ústí nad Orlicí]] д зохиогддог "Kocian"-ийн нэрэмжит олон улсын өсвөрийн хийлчдийн мэргэжлийн уралдаанд '''тусгай байр.'''<ref>[http://unuudur.mn/%D1%86%D1%8D%D0%BD%D0%B3%D2%AF%D2%AF%D0%BD-%D0%B0%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B0%D1%81-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8C-%D3%A9%D3%A9%D1%80-%D0%B4%D1%83%D1%83%D0%BD%D1%8B-%D0%B1%D0%B0%D0%B3%D1%88-%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B4-%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B3%D2%AF%D0%B9/ Ц.ЭНГҮҮН: Ааваас минь өөр дууны багш надад байхгүй] on Өнөөдөр сонин - 2018 оны 5-р сарын 30</ref> == Бусад мэдээлэл == Энгүүн аав Цэендашийн хамт гэрийнхээ цонхоор хийн буугаар буудсан бичлэгээ олон нийтийн сүлжээнд тависнаас болоод харьяа цагдаагийн хэлтэст шалгагдаж байсан удаатай.<ref>[https://news.zindaa.mn/2d1v ” The Voice of Mongolia” шоуны оролцогч Ц.Энгүүн цагдаад шалгагдаж байна] on Zindaa.mn - 2018 оны 5-р сарын 31</ref> Бичлэг олон нийтэд хүрсний дараах нь түүний аав Цэендаш мэдээллийн сувгуудаар дамжуулан ''"Энэ буу бол зөвхөн кино зураг авалтад зориулсан ямар ч аюулгүй. Зөвхөн чанга дуу гаргадаг, хошуу нь битүү, харагдахын хувьд хонгио үсэрдэг буу. Энэ бууг гэртээ авч ирж охиндоо сонирхуулсан нь аав хүний хувьд маш том алдаа байлаа. Та бүхнээс уучлал хүсье. Энэ бичлэгийг урлагт хайртай, дуулах дуртай охины маань эсрэг битгий ашиглаарай"'' гэж уучлалт хүссэн.<ref>{{Webarchiv|url=https://news.mn/r/779625/ |wayback=20241218125356 |text=“The Voice of Mongolia” шоуны ялагч Ц.Энгүүний талаарх баримтууд |archiv-bot=2026-11-11 14:26:19 InternetArchiveBot }} on News.mn - 2018 оны 5-р сарын 28</ref> Уг үйлдэл [[The Voice of Mongolia (1-р улирал)|The Voice of Mongolia]] 1-р улиралд оролцож байх үед болсон бөгөөд энэхүү мэдээлэл түүний өрсөлдөөнд сөрөг нөлөө үзүүлж болзошгүй байсан ч Энгүүн ялагч болсон юм. == Эх сурвалж == <references responsive="" /> == Цахим холбоос == * [https://www.youtube.com/watch?v=E24sSPYvWN8&list=PLAmghM8IOkPRKuze-k0CD1G618liCIB65 The Voice of Mongolia 1-р улирал - Энгүүн] on [[YouTube]] * [https://www.youtube.com/enguunlive YouTube хуудас] * [https://soundcloud.com/enguunlive SoundCloud хуудас] {{Монголын эмэгтэй дуучид}} {{DEFAULTSORT:Энгүүн, Цэендашийн}} [[Ангилал:Монголын дуучин]] [[Ангилал:Хийлч]] [[Ангилал:Улаанбаатарын хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:2000 онд төрсөн]] b383rvl5hvwg5wdywvc3nxfhpjauss1 0 96791 876003 869421 2026-11-11T15:26:05Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876003 wikitext text/x-wiki {{Short description|Country in Central Africa}} {{Distinguish|Гвиней-Бисау|Гвиней|Баруун Шинэ Гвиней|Папуа Шинэ Гвиней}} {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Экваторын Гвинейн Бүгд Найрамдах Улс | common_name = Экваторын Гвиней | native_name = {{unbulleted list|{{native name|es|República de Guinea Ecuatorial}}|{{native name|fr|République de Guinée équatoriale}}|{{native name|pt|República da Guiné Equatorial}}}} | image_flag = Flag of Equatorial Guinea.svg | flag_type = [[Экваторын Гвинейн төрийн далбаа|Төрийн далбаа]] | image_coat = Coat of arms of Equatorial Guinea.svg | symbol_type = [[Экваторын Гвинейн төрийн сүлд|Сүлд]] | national_motto = {{native name|es|Unidad, Paz, Justicia}}<br />"Эв нэгдэл, Энхтайван, Шударга ёс" | national_anthem = {{native name|es|[[Экваторын Гвинейн төрийн дуулал|Caminemos pisando las sendas de nuestra inmensa felicidad]]|nolink=yes}}<br />''Асар их аз жаргалынхаа замаар алхацгаая ''<br />{{center|[[File:Equatorial Guinea's national anthem, performed by the United States Navy Band.oga]]}} | image_map = {{Switcher|[[File:GNQ orthographic.svg|frameless]]|Дэлхийн бөмбөрцөг|[[File:Location Equatorial Guinea AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]]|Африкийн газрын зураг|default=1}} | map_caption = | capital = [[Малабо]] (''одоогийн'')<br /> [[Сьюдад де ла Пас]] (''баригдаж буй'') | coordinates = {{Coord|3|45|N|8|47|E|type:city_region:GQ}} | largest_city = [[Малабо]] | official_languages = {{Plain list| * [[Испани хэл]] * [[Франц хэл]]<ref>{{Cite web|url=https://www.worldtravelguide.net/guides/africa/equatorial-guinea/history-language-culture/ |title = History, language and culture in Equatorial Guinea}}</ref> * [[Португал хэл]]<ref>{{cite web|url=https://appablog.wordpress.com/2011/10/17/equatorial-guinea-adds-portuguese-as-the-countrys-third-official-language/|title=Equatorial Guinea Adds Portuguese as the Country's Third Official Language|date=14 October 2011|access-date=26 September 2022}}</ref> }} | regional_languages = {{Collapsible list |framestyle=border:none; padding:0; |[[Фанг хэл]] |[[Бубе хэл]] |[[Аннобон хэл]] |[[Комбе хэл]] |[[Квасио хэл]]}} | ethnic_groups = {{unbulleted list | 85.7% [[Фан үндэстэн|Фан]] | 6.5% [[Буби үндэстэн|Буби]] | 3.6% [[Экваторын Гвинейн хүн ам#Уугуул гэж тооцогддог хүмүүс|Ндове]] | 1.6% Аннобон | 1.1% [[Квасио үндэстэн|Бужеба]] | 1.1% бусад }} | ethnic_groups_year = 2020<ref name=CIA>{{Webarchiv|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea/ |wayback=20210109235259 |text=Equatorial Guinea |archiv-bot=2026-02-28 14:34:31 InternetArchiveBot }}. Cia World Factbook.</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |88.7% [[Христийн шашин|Христ]] |5.0% [[Шашин шүтэхгүй байдал|шашингүй]] |4.0% [[Ислам]] |1.7% [[Африкийн уламжлалт шашин|уламжлалт итгэл]] |0.6% [[Экваторын Гвиней дэх шашин шүтлэг|бусад]] }} | religion_year = 2020 | religion_ref = <ref>{{Cite web|url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/equatorial-guinea#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020&region_name=All+Countries&restrictions_year=2016|title=Religions in Equatorial Guinea &#124; PEW-GRF|website=Global Religious Futures|access-date=19 April 2022|archive-date=9 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409020658/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/equatorial-guinea#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020&region_name=All+Countries&restrictions_year=2016|url-status=dead}}</ref> | demonym = {{unbulleted list |[[Экваторын Гвинейн хүн ам|Экваторын Гвинейчүүд]]}} | government_type = [[Нэгдмэл улс|Нэгдмэл]] [[давамгайлагч намын систем|ноёрхогч намын]] [[Ерөнхийлөгчийн засаглалын систем|ерөнхийлөгчийн]] [[бүгд найрамдах улс]] ([[дарангуйлал]])<ref>{{cite report |title=Equatorial Guinea 2020 Human Rights Report |url=https://gq.usembassy.gov/wp-content/uploads/sites/194/EQUATORIAL-GUINEA-2020-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf |website=U.S. Embassy in Equatorial Guinea |access-date=8 August 2021 |section=Section 3. Freedom to Participate in the Political Process |page=15 |date=2020 |archive-date=16 Долдугаар сар 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716074830/https://gq.usembassy.gov/wp-content/uploads/sites/194/EQUATORIAL-GUINEA-2020-HUMAN-RIGHTS-REPORT.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|title=Democracy Index 2020|url=https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2020/|access-date=2021-12-17|website=Economist Intelligence Unit|language=en-GB}}</ref> | leader_title1 = [[Экваторын Гвинейн ерөнхийлөгчийн жагсаалт|Ерөнхийлөгч]] | leader_name1 = [[Теодоро Обианг Нгема Мбасого]] | leader_title2 = [[Экваторын Гвинейн дэд ерөнхийлөгч|Дэд Ерөнхийлөгч]] | leader_name2 = [[Теодоро Нгема Обианг Манге]] | leader_title3 = [[Экваторын Гвинейн ерөнхий сайдын жагсаалт|Ерөнхий Сайд]] | leader_name3 = [[Мануэла Рока Ботей]] | leader_title4 = | leader_name4 = | legislature = [[Экваторын Гвинейн Парламент|Парламент]] | upper_house = [[Сенат (Экваторын Гвиней)|Сенат]] | lower_house = [[Төлөөлөгчдийн танхим (Экваторын Гвиней)|Төлөөлөгчдийн танхим]] | sovereignty_type = Тусгаар тогтнол | sovereignty_note = ([[Франкогийн Испани|Испаниас]]) | established_event1 = Тунхагласан | established_date1 = 10 сарын 12, 1968 | area_km2 = 28,050 | area_rank = 141 <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = 10,830 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = бага | population_estimate = 1,679,172<ref>{{Cite CIA World Factbook|country=Equatorial Guinea|access-date=24 September 2022|year=2022}}</ref> | population_estimate_year = 2022 | population_estimate_rank = 154 | population_density_km2 = | population_density_sq_mi = <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | GDP_PPP = $27.959 тэрбум | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP_rank = 148 | GDP_PPP_per_capita = $18,127<ref name="data.worldbank.org">{{cite web |title=GDP per capita, PPP (current international $) - Equatorial Guinea |url=https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?locations=GQ |website=data.worldbank.org |publisher=The World Bank |access-date=26 April 2022 |archive-date=26 Дөрөвдүгээр сар 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426143026/https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?locations=GQ |url-status=dead }}</ref> | GDP_nominal = $16.012 тэрбум | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_rank = 133 | GDP_nominal_per_capita = $8,462<ref name="data.worldbank.org2">{{cite web |title=GDP per capita (current US$) - Equatorial Guinea |url=https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD?locations=GQ |website=data.worldbank.org |publisher=The World Bank |access-date=26 April 2022}}</ref> | Gini = <!--number only--> | Gini_year = | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = | Gini_rank = | HDI = 0.596 <!--number only--> | HDI_year = 2021<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI1">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=16 October 2022}}</ref> | HDI_rank = 145 | currency = [[Төв Африкийн франк]] | currency_code = XAF | time_zone = [[Баруун Африкийн Цаг|БАЦ]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = | time_zone_DST = | date_format = өө/сс/жжжж | drives_on = баруун | calling_code = [[+240]] | cctld = [[.gq]] | footnote_a = | today = }} '''Экваторын Гвинейн Бүгд Найрамдах Улс''', нийтлэг нэршил нь '''Экваторын Гвиней''' ({{lang-es|Guinea Ecuatorial}}, {{lang-fr|Guinée équatoriale}}, {{lang-pt|Guiné Equatorial}}) нь [[Субсахарын Африк]]т орших [[улс]] юм. Эх газарт орших хэсэг нь умард талаараа [[Камерун]]тай, дорнод ба өмнөд талаараа [[Габон]]той хиллэх бол өрнөдөд нь [[Гвинейн булан]] бий. Энэ улсын нутаг дэвсгэрийн хамгийн өмнөд цэг нь [[Аннобон]] арал бөгөөд [[экватор]]оос өмнө зүгт 156 км-т, үлдсэн нутаг дэвсгэр нь экваторын хойд талд оршино. Хэдийгээр тус улсын нэрэнд экваторын гэдэг үг байгаа боловч улсын нутаг дэвсгэрийн нь хаагуур нь ч экватор дайрдаггүй аж. Урьдны [[Испанийн эзэнт гүрэн|испанийн колони]] байсан тус улсын хүн амын дийлэнх нь [[Фанг (угсаатан)|фангууд]] бол цөөн тооны [[Бүби (усгаатан)|бүби]] байна. Экваторын Гвиней нь тэнгисийн эрэг дагуу их хэмжээний [[газрын тос]]ны баялагтай боловч түүнээс олсон ашгийг нь цөөн тооны эрх мэдэл бүхий улс төрчид л хүртдэг байна. [[Нэг хүнд ногдох орлого|Нэг хүнд ногдох орлогын]] хэмжээгээрээ Европын Холбооны улсуудын дунджид хүрэх ч, ядуурлын түвшин өндөр.<ref>Andrej Pustovitovskij: Strukturelle Kraft in Internationalen Beziehungen: Ein Konzept der Macht in internationalen Verhandlungen. Springer-Verlag, 2016, ISBN 978-3-658-12693-3, Kapitel 5.2.5.: Äquatorialguinea – China als Brecher der politischen Isolation, S. 207 ([https://books.google.de/books?id=ElSmCwAAQBAJ&pg=PA207#v=onepage&q&f=false eingeschränkte Vorschau] in der Google-Buchsuche [abgerufen am 21. Januar 2019]).</ref> [[Хүний эрх]] зөрчигдөх явдал нь эрс багассан боловч хууль эрх зүйн найдвартай орчин бүрдээгүй хэвээр байсаар байна. == Газар зүй == Экваторын Гвиней нь Африк тивийн хамгийн жижиг нутаг дэвсгэртэй улсуудын нэг бөгөөд нийт 28.051 км² нутаг дэвсгэртэйгээс эх газарт байх нутаг нь ойролцоогоор 26.000 км². Үүнийг манай улсын газар нутагт харьцуулбал ойролцоогоор [[Өвөрхангай аймаг|Өвөрхангай аймгийн]] нутаг дэвсгэрийн талаас ч бага гэсэн үг юм. Эх газарт орших хэсгийг нь [[Мбини]] гэх ба тэнгисийн эргээсээ алгуур өндөрссөөр бүс нутгийн төв хэсэгтээ 1200 метр хүртэл өргөгдөнө. Улсын нутаг дэвсгэрийн хойд хэсэг нь болох [[Биоко]] арал нь ойролцоогоор 2000 км² талбайтай. Мөн түүнчлэн эргийн ойролцоох [[Кориско]], [[Их Элобей]], [[Бага Элобей]] зэргийн арлуудаас гадна [[Сан-Томе (арал)|Сан-Томе]] арлаас баруун урд зүгт 352 км-ийн зайд орших 17 км² газар нутаг бүхий [[Аннобон]] арал Экваторын Гвинейд харьяалагдана. Хуурай газрын хилийн урт нь 835 км, эргийн хилийн урт нь 300 орчим километр. === Уур амьсгал === Арал дээр болон эх газарт халуун орны чийглэг ойн уур амьсгалтай ба хуурай байх үе нь маш богино. Биоко арал дээр хуурай улирал нь арванхоёрдугаар ба нэгдүгээр сар байхад, эх газарт долоодугаар сараас наймдугаар сар хүртэл үргэлжилнэ. === Амьтан, ургамал === Экваторын Гвинейд халуун орны чийглэг ой зонхилно. Биоко арал дээрх чийглэг ойг тариалангийн талбай болгосон. Аннобон арал дээр ихэнхдээ тосны- ба наргилын далдуу мод ургадаг. Чийглэг ойн бүс нутаг нь олон зүйлийн амьтанд тохиромжтой уур амьсгалтай учраас [[Ердийн шимпанзе|шимпанзе]], [[Өрнийн нам дор газрын горилла|горилла]], [[Дрил (примат)|дрил]], [[мандрил]], [[алтан макака|макака]] ихээхэн байдаг. Мөн [[цоохор ирвэс]], [[ойн заан]], [[улаан одос үхэр|ойн одос үхэр]], [[бутны гөрөөс]], [[Бонго (гөрөөс)|бонго]] ч ихээр тааралдана.<ref>{{Webarchiv|url=http://www.bioko.org/index.html |wayback=20200209174821 |text=Bioko Biodiversity Protection Program. |archiv-bot=2026-11-11 15:26:05 InternetArchiveBot }} In: bioko.org. 18. Februar 2019, abgerufen am 18. Februar 2019 (englisch).</ref> == Цахим холбоос == {{Wiktionary}} {{Commonscat|Equatorial Guinea|Экваторын Гвиней}} {{Wikivoyage|Equatorial Guinea}} == Эшлэл == <references /> {{Африк}} {{Хөтлөгч мөр Африкийн Холбоо}} {{Хөтлөгч мөр Газрын Тос Экспортлогч Орнуудын Байгууллага}} [[Ангилал:Экваторын Гвиней| ]] [[Ангилал:Африкийн орон]] [[Ангилал:Ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах улс]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] [[Ангилал:Португал хэлтэй орнуудын хамтын нийгэмлэгийн гишүүн орон]] mtzztfligr8mghnj3d6lkkuqo896gn7 0 97934 875975 752867 2026-11-11T13:44:55Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875975 wikitext text/x-wiki [[Файл:Hu Jintao with BRICS Leaders 2012.jpg|200px|frameless|right]] '''Ху Жиньтао''' ({{lang-zh|胡锦涛}}) нь БНХАУ-ын төрийн зүтгэлтэн. 2003 оны 3-р сарын 15-наас 2013 оны 3-р сарын 14-ний хооронд БНХАУ-ын дарга. 2002-2012 онуудад ХКН-ын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, 2005-2013 онд БНХАУ-ын Цэргийн төв Зөвлөлийн дарга, 2004-2012 онд ХКН-ын Төв Хорооны Цэргийн Зөвлөлийн дарга. == Намтар == Ху Жиньтао 1942 оны 12 дугаар сарын 21-нд Хятадын Зянсу мужийн Тайсянь дүүрэгт төржээ. Тэдний гэр бүл цайны худалдаа эрхэлдэг байжээ. Өөр эх сурвалжаар бол Ху-гийн эцэг нь Аньхой-гаас гаралтай цайны томоохон худалдачин байсан боловч Ху- хүүг төрхөд дампуурсан байжээ. Ху-гийн 5 настайд түүний эх нас барж, хамаатны эмгэн Лю Бинся түүнийг хүмүүжүүлсэн гэдэг. Өөр нэг сурвалжааар Ху-гийнх ядуу байсан тул хамаатан ах нь хүмүүжүүлсэн гэдэг. Дунд сургуульд Дэн Сяопины ирээдүйн хүргэн Жан Хунтай хамт сурч байсан гэдэг. 1959 онд тэрээр ямар нэг дэмжлэггүйгээр Бээжин хотын нэр хүндтэй Цинхуа дээд сургуулийн усны технологийн ангид элсэж чадсан байна. 1964 онд усан цахилгаан станцын инженерын диплом авахын өмнө 4 дүгээр сард хятадын Коммунист намд элсэх шаардлагатай болсон ажээ. 1965 онд аспирантурт элсэж 1968 он хүртэл эрдэм шинжилгээний ажилтан байсан. 1966 онд [[БНХАУ-ын Соёлын хувьсгал|Хятадын Соёлын хувьсгал]] эхэлсний дараа Ху улс төрийн зааварлагчийн ажлаа алдсан. Ху-гийн эцгийг хэлмэгдүүлж, түүний цай худалдаалдаг дэлгүүрийг хаажээ. Ху-г "хөрөнгөтний удам" хэмээн цоллож, 1968 онд тус улсын баруун хэсэгт орших ядуу [[Ганьсү муж|Ганьсу]] мужид "хөдөлмөрийн дахин боловсрол" лагерт нутаг зажээ. Тэнд 1968-1969 онд Усны Нөөц, Цахилгааны Яамны Люжиан дахь Инженерийн Газрын барилгын багт даамал ажилчин байв. Дараа нь Ху цолоо ахиулж, 1969-1974 онд Усны Нөөц, Цахилгааны яамны инженерийн дөрөвдүгээр газрын техникч, хэлтсийн нарийн бичгийн дарга, тус газрын намын нэгдсэн намын дэд нарийн бичгийн даргын алба хашиж байжээ. Хөх мөрний дээд хэсэгт хоёр усан цахилгаан станц барих ажилд оролцсон байна. 1974-1975 онд Ганьсу мужийн барилгын хорооны нарийн бичгийн дарга, 1975-1980 онд барилгын хорооны зураг төсөл, зохион байгуулалтын газрын орлогч дарга, 1980-1982 онд барилгын хорооны орлогч дарга. 1982 оны 9 дүгээр сараас 12 дугаар сар хүртэл нэгэн зэрэг Ганьсу мужийн Залуучуудын Эвлэлийн хорооны дарга байв. Энэ үед Ху-ийн ажил мэргэжлийн хувьд шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэнтэй уулзалт болсон гэдэг. Энэ хэрэг түүнийг хуучин ангийнхан болох тэр үеийн ХКН-ын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга [[Ху Яобан|Ху Яоба]]<nowiki/>ны хүү дээр авчирч, түүнийг намын элитүүдийн хүрээлэлд оруулан танилцуулсан ажээ. 1985 онд Ху Жиньтао ХКН-ын арванхоёрдугаар чуулганаар Төв хорооны бүрэлдэхүүнд багтаж хамгийн залуу гишүүн болж байжээ. Үүний зэрэгцээ тэрээр маш ядуу уулархаг баруун өмнөд мужийн намын хорооны дарга, мужийн цэргийн зөвлөлийн намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар томилогджээ. Тэрээр эдгээр хоёр албан тушаалыг 1988 он хүртэл хашиж байсан. Ху тэр үед Хятадын хамгийн залуу мужийн удирдагч байв. Гуйжоудад тэрээр зах зээлийн шинэчлэл хийж эхэлсэн. 1988 онд Түвдэд Хятадын эсрэг үзэл гарч байжээ, иймд бүсийн шинэ даргыг томилох тухай асуудал гарч, Ху өөрөө сайн дураараа энэ албан тушаалд томилогдов. Зарим мэдээллээр үндэсний цөөнхтэй ажиллаж чаддагаа сайн харуулж чадсан тул түүнийг Түвд рүү шилжүүлсэн байна. 1988-1992 онуудад Ху Түвдийн Өөртөө Засах орны Коммунист намын хорооны нарийн бичгийн дарга, Түвдийн цэргийн тойргийн намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байжээ. Ху нь Түвдэд цэргийн туршлагагүй анхны Хятад удирдагч болсон байна. 1989 оны эхээр Түвдэд үймээн самуун дэгдэж, Ху түүнийг хэрцгийгээр дарж байв. Цэргийн байдал зарлаж, цэргүүдийг ашигласан. Жагсагчдын эсрэг нулимс асгаруулагч хий, байлдааны сум хэрэглэсэн. Нэмж дурдахад 1989 оны эхээр шашны нөлөө бүхий оюун санааны удирдагч 10 дугаар [[Панчен лам]] нас барсны цаана Ху л байсан гэж Түвдийн зарим хүмүүс үзэж байсан (Төвдийн Буддистуудын ​​захирах шатанд Панчен лам Далай ламын дараа хоёрдугаарт бичигддэг). Ху-гийн Түвдөд хийсэн шийдвэртэй үйл ажиллагаа нь Хятадын удирдагч [[Дэн Сяопин]]<nowiki/>ы анхаарлыг татсан байна. Түвдийн үймээн самууныг дарах нь тухайн жилийн сүүлээр болсон [[Тяньаньмэний талбайд 1989 онд болсон хядлага|Тяньаньмэний үйл явд]]<nowiki/>лын бэлтгэлийн нэг хэлбэр болсон гэж үздэг. 1992 онд Ху Жиньтао ХКН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн болж мөн онд түүнийг Намын төв хорооны дэргэдэх Намын дээд сургуулийн ректороор томилж 9 жил болжээ. [[Файл:Vladimir Putin at APEC Summit in Thailand 19-21 October 2003-17.jpg|thumb|Ху Жиньтао, В.Путин нар. Бангкок, 2003 он.]] 1998 оны 3 дугаар сард БНХАУ-ын даргын орлогчоор сонгогдсон байна. 1999 онд Ху Жиньтао Үндэсний телевизээр хэлсэн үг нь олонд таалагдав. Дараа нь Белградад НАТО-гийн хүчин БНХАУ-ын Элчин сайдын яамыг бөмбөгдсөн. Ху энэ асуудлаар хурц үг хэлж, Бээжин дэх Америк, Их Британийн элчин сайдын яамд жагсаал зохион байгуулжээ. 2002 оны 11 дүгээр сард түүнийг ХКН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар намын бүгд хурлаар Зян Зэминий оронд сонгожээ. Төлөвлөж байсны дагуу 2012 оны 11 дүгээр сард ХКН-ын XVIII их хурлаар Ху Жиньтао намын Төв хорооны гишүүнчлэлээсээ татгалзаж, 11 дүгээр сарын 15-нд ХКН-ын төв хорооны бүгд хурлаар Ши Жиньпин шинэ ерөнхий нарийн бичгийн дарга, даргаар сонгогдлоо. Хятадын Коммунист намын Цэргийн төв зөвлөл (Ху Жиньтао БНХАУ-ын даргын албан тушаалаа 2013 онд орхисон). XVIII их хурлаар Ху Жиньтаогийн нэрийг ХКН-ын Дүрэмд Мао Зэдун, Дэн Сяопин, Зян Зэминий дараа ХКН-ын XVI их хурлаас хойших Хятадын коммунистуудын гол төлөөлөгч гэж оруулсан юм. Тэрээр 2013 онд эрх мэдлээ Ши Жиньпинд шилжүүлж 2022 оны 10-р сарын ХКН-ын ХХ-р Их хурлаар намын тэргүүлэгчдийн суудлаас бүрмөсөн зайлуулагдсан юм. == Цахим холбоос == {{Commonscat|Hu Jintao}}ii * https://www.bbc.com/news/world-asia-china-20216496 * https://web.archive.org/web/20200222221456/http://factsanddetails.com/china/cat2/sub7/entry-4299.html [[Ангилал:Хятадын ардын их хурлын гишүүн]] [[Ангилал:Хятадын Коммунист Намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга]] [[Ангилал:Хосе Марти одон шагналтан]] [[Ангилал:Перугийн Нарны одон шагналтан (колланэ)]] [[Ангилал:Цэцэн Ярослав вангийн одон шагналтан (1-р зэрэг)]] [[Ангилал:Хятадууд]] [[Ангилал:1942 онд төрсөн]] 0dyao8vu71kspxxxol8x29klv42j91g 0 105125 876010 875709 2026-11-11T16:13:05Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876010 wikitext text/x-wiki {{Short description|Country in East Africa}} {{Инфобокс улс | conventional_long_name = Бүгд Найрамдах Өмнөд Судан Улс | common_name = Өмнөд Судан | native_name = {{native name|en|Republic of South Sudan}} | image_flag = Flag of South Sudan.svg | flag_type = [[Өмнөд Суданы төрийн далбаа|Төрийн далбаа]] | image_coat = Coat of arms of South Sudan.svg | symbol_type = [[Өмнөд Суданы төрийн сүлд|Сүлд]] | motto = <br />"Justice, Liberty, Prosperity"</br>"Шударга ёс, Эрх чөлөө, Чинээлэг амьдрал" | national_anthem = <br />"[[Өмнөд Суданы төрийн дуулал|South Sudan Oyee!]]"</br>"Өмнөд Судан уухай!"<div style="padding-top:0.5em;" class="center">[[File:South_Sudan_Oyee!_(instrumental).ogg]]</div> | image_map = South Sudan (orthographic projection) highlighted.svg | map_caption = | capital = [[Жуба]] | coordinates = {{Coord|04|51|N|31|36|E|type:city}} | largest_city = capital | official_languages = [[Англи хэл]]<ref name="engwork">{{cite web|url=http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/home/mainColumnParagraphs/0/content_files/file/FINAL%20TCRSS.doc|title=The Transitional Constitution of the Republic of South Sudan, 2011|access-date=12 July 2011|publisher=Government of South Sudan|url-status=dead|archive-url=https://swap.stanford.edu/20110721121619/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/home/mainColumnParagraphs/0/content_files/file/FINAL%20TCRSS.doc|archive-date=21 July 2011}} Part One, 6(2). "English shall be the official working language in the Republic of South Sudan".</ref> | national_languages = {{hlist|[[Динка хэл|Динка]]|[[Нуэр хэл|Нуэр]]|[[Бари хэл|Бари]]|[[Мурле хэл|Мурле]]|[[Луо хэлнүүд|Луо (Аньюак, Ачоли, Шиллук, Пари, Жур-Луо, бусад)]]||[[Мади хэл|Мади]]|[[Отухо хэл|Отухо]]|[[Занде хэл|Занде]]}} болон 60 гаруй бусад хэл{{#tag:ref|Бүгд Найрамдах Өмнөд Судан Улсын шилжилтийн үеийн Үндсэн хуулийн Нэгдүгээр хэсэг, 6(1): "Өмнөд Суданы бүх уугуул хэл нь үндэсний хэл бөгөөд тэдгээрийг хүндэтгэж, хөгжүүлж, сурталчлах ёстой".<ref>{{cite web|url=http://www.sudantribune.com/IMG/pdf/The_Draft_Transitional_Constitution_of_the_ROSS2-2.pdf|title=The Transitional Constitution of the Republic of South Sudan, 2011|access-date=18 November 2016|publisher=Government of South Sudan|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629170732/http://www.sudantribune.com/IMG/pdf/The_Draft_Transitional_Constitution_of_the_ROSS2-2.pdf|archive-date=29 June 2011|url-status=dead}}</ref>|group=note}} | languages_type = [[Ярианы хэл]]<ref name=Ethnologue>[[Ethnologue]]: [https://www.ethnologue.com/country/SS/languages ''Ethnologue Languages of the World – South Sudan''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180909150520/https://www.ethnologue.com/country/SS/languages|date=9 September 2018}}, Retrieved 9 September 2018.</ref> | languages = {{hlist|[[Динка үндэстэн|Динка]]|[[Бари хэл|Бари]]|[[Жуба Араб хэл|Жуба Араб]]<ref name=UNICEF>[[UNICEF|United Nations Children's Fund (UNICEF)]]: {{Webarchiv|url=https://www.unicef.org/esaro/UNICEF(2016)LanguageandLearning-SouthSudan-CaseStudy.pdf |wayback=20170913183348 |text=''The impact of language policy and practice on children's learning: Evidence from Eastern and Southern Africa 2016'' |archiv-bot=2023-09-26 23:34:14 InternetArchiveBot }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913183348/https://www.unicef.org/esaro/UNICEF(2016)LanguageandLearning-SouthSudan-CaseStudy.pdf|date=13 September 2017}} (PDF; 672&nbsp;kB), Pages&nbsp;1–3, Retrieved 9 September 2018</ref><ref>{{Cite journal|title=Juba Arabic (Árabi Júba): a "less indigenous" language of South Sudan|url=https://iris.unito.it/retrieve/handle/2318/1702685/508881/06%20ManfrediTosco.pdf|last=Manfredi|first=Stefano|journal=Sociolinguistic Studies|year=2018|volume=12|issue=1|pages=209–230|doi=10.1558/sols.35596|hdl=2318/1702685|s2cid=150503108}}</ref><ref>Manfredi Stefano; Tosco Mauro (2016), [https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01357537/document ''A new state, an old language policy, and a pidgin-creolo: Juba Arabic in South Sudan, Forthcoming: Sociolinguistic Studies 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181101013034/https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01357537/document|date=1 November 2018}} (PDF; 1141&nbsp;kB), Pages&nbsp;1–18, Retrieved 9 September 2018</ref><ref>Manfredi Stefano; Tosco Mauro (2013), [https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01102624/document ''Language uses vs. language policy: South Sudan and Juba Arabic in the post-independence era''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180909150639/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01102624/document|date=9 September 2018}} (PDF; 301&nbsp;kB), Pages&nbsp;798–802, III Congresso Coordinamento Universitario per la Cooperazione allo Sviluppo, Sep 2013, Turin, Italy. JUNCO, Journal of Universities and International Development Cooperation, 2014, Imagining Cultures of Cooperation – Proceedings of the III CUCS Congress, Turin 19–21 September 2013, Retrieved 9 September 2018</ref>|[[Нуэр хэл|Нуэр]]|[[Занде хэл|Занде]]|[[Жур хэл|Жур (Луо)]]|[[Мурле хэл|Мурле]]|[[Шиллук хэл|Шиллук]]|[[Канури хэл|Канури]]|[[Өмнөд Суданы хэлнүүд|бусад]]}} | demonym = [[Өмнөд Суданы хүн ам|Өмнөд Суданчууд‎]] | government_type = [[Холбооны улс|Холбооны]] [[түр засгийн газар|шилжилтийн]] [[ерөнхийлөгчийн засаглалын систем|ерөнхийлөгчийн бүгд найрамдах улс]]<ref>{{cite journal |last1=Brosché |first1=Johan |last2=Höglund |first2=Kristine |title=Crisis of governance in South Sudan: electoral politics and violence in the world's newest nation |journal=The Journal of Modern African Studies |date=2016 |volume=54 |issue=1 |pages=67–90 |doi=10.1017/S0022278X15000828 |jstor=26309777 |s2cid=155945508 |url=http://www.jstor.org/stable/26309777 |issn=0022-278X}}</ref> | leader_title1 = [[Өмнөд Суданы төрийн тэргүүний жагсаалт|Ерөнхийлөгч]] | leader_name1 = [[Сальва Кийр Маярдит]] | leader_title2 = [[Өмнөд Суданы дэд ерөнхийлөгчи|1-р дэд ерөнхийлөгч]] | leader_name2 = [[Риек Мачар]] | leader_title3 = [[Үндэсний Хууль Тогтоох Ассамблей (Өмнөд Судан)|Парламентын дарга]] | leader_name3 = [[Жемма Нуну Кумба]] | leader_title4 = [[Өмнөд Суданы шүүх|Ерөнхий шүүгч]] | leader_name4 = [[Чан Рик Мадут]] | leader_title5 = | leader_name5 = | leader_title6 = | leader_name6 = | legislature = [[Үндэсний Хууль Тогтоох Байгууллага (Өмнөд Судан)|Үндэсний Шилжилтийн Хууль Тогтоох Байгууллага]] | upper_house = [[Мужийн Зөвлөл (Өмнөд Судан)|Мужийн Зөвлөл]] | lower_house = [[Үндэсний Хууль Тогтоох Ассамблей (Өмнөд Судан)|Үндэсний Шилжилтийн Хууль Тогтоох Ассамблей]] | sovereignty_type = [[Өмнөд Суданы түүх|Тусгаар тогтнол]] | sovereignty_note = ([[Судан]]аас) | established_event1 = [[Өмнөд Суданы Өөртөө Засах Муж (2005–2011)|Автономи]] | established_date1 = 7 сарын 9, 2005 | established_event2 = [[2011 оны Өмнөд Суданы тусгаар тогтнолын санал асуулга#Үр дүн|Тунхаглаж, хүлээн зөвшөөрөгдсөн]] | established_date2 = 7 сарын 9, 2011 | area_km2 = 644329 | area_rank = 41 <!--should be same as listed on [[List of countries and dependencies by area]]--> | area_sq_mi = 400453.1 | percent_water = | population_estimate = 12,118,379<ref>{{Cite CIA World Factbook|country=South Sudan|access-date=22 June 2023|year=2023}}</ref> | population_estimate_year = 2023 | population_estimate_rank = 80 | population_density_km2 = 13.33 | population_density_sq_mi = 34.5 | population_density_rank = 214 | GDP_PPP = {{decrease}}$13.6 тэрбум <ref name="imf2">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October|title=World Economic Outlook Database, October 2022|date=October 2022|website=IMF.org|publisher=[[International Monetary Fund]]|access-date= October 11, 2022}}</ref> | GDP_PPP_rank = 157 | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP_per_capita = {{decrease}}$934<ref name=imf2 /><!--Do not use CIA factbook as source!--> | GDP_PPP_per_capita_rank = 191 | GDP_nominal = {{decrease}}$4.7 тэрбум <ref name=imf2 /> | GDP_nominal_rank = 164 <!--Do not use CIA factbook as source!-->| GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} $326<ref name=imf2 /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 194 | Gini = 44.1 <!--number only--> | Gini_year = 2016 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20140511044958/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI|archive-date=11 May 2014|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.379<!--number only--> | HDI_year = 2023 | HDI_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=30 September 2022}}</ref> | HDI_rank = 191 | currency = [[Өмнөд Суданы фунт]] | currency_code = SSP | time_zone = [[Төв Африкийн Цаг]] | utc_offset = +2 | date_format = өө/сс/жжжж | drives_on = баруун<ref>{{cite web|title=Traffic and Road Conditions in Sudan, South|url=https://www.countryreports.org/travel/southsudan/traffic.htm|publisher=Countryreports.org|access-date=21 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190121233247/https://www.countryreports.org/travel/southsudan/traffic.htm|archive-date=21 January 2019|url-status=dead}}</ref> | calling_code = [[Өмнөд Судан дахь утасны дугаар|+211]]<ref>{{cite press release|title=New country, new number: Country code 211 officially assigned to South Sudan|publisher=International Telecommunication Union|date=14 July 2011|url=http://www.itu.int/net/pressoffice/press_releases/2011/25.aspx|access-date=20 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005151037/http://www.itu.int/net/pressoffice/press_releases/2011/25.aspx|archive-date=5 October 2011|url-status=live}}</ref> | iso3166code = SS | cctld = [[.ss]]<ref name="iana">{{cite web|url=https://www.iana.org/domains/root/db/ss.html|title=.ss Domain Delegation Data|work=[[Internet Assigned Numbers Authority]]|publisher=[[ICANN]]|access-date=1 September 2011|archive-url=https://www.webcitation.org/666aOCeg2?url=http://www.iana.org/domains/root/db/ss.html|archive-date=12 March 2012|url-status=live}}</ref>^a | footnote_a = 2019 онд бүртгэгдэж хэрэглэгдэх болсон. | religion = {{ublist|item_style=white-space:nowrap; |60.5% [[Христийн шашин|Христ]] |32.9% [[Африкийн уламжлалт шашин|Уламжлалт итгэл]] |6.2% [[Ислам]] |0.4% [[Өмнөд Судан дахь шашин шүтлэг|Бусад]] / [[Шашин шүтэхгүй байдал|Шашингүй]] }} | religion_year = 2023 | religion_ref = <ref>{{cite web|url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/south-sudan#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020&region_name=All%20Countries&restrictions_year=2016|title=South Sudan|work=Global Religious Futures|publisher=Pew Research Center|access-date=1 August 2023|archive-date=2 Арван хоёрдугаар сар 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202113435/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/south-sudan#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020&region_name=All%20Countries&restrictions_year=2016|url-status=dead}}</ref> | today = | org_type = }} '''Өмнөд Судан Улс''' ({{lang-en|South Sudan}}, албан ёсоор {{lang-en|Republic of South Sudan}} (RoSS);<ref>Art. 1 der {{Webarchiv|url=http://www.sudantribune.com/IMG/pdf/The_Draft_Transitional_Constitution_of_the_ROSS2-2.pdf |wayback=20110629170732 |text=Übergangsverfassung |archiv-bot=2023-09-26 23:34:14 InternetArchiveBot }} (PDF; 873&nbsp;kB)</ref> {{lang-mn|'Бүгд Найрамдах Өмнөд Судан Улс'}}) нь [[Африк|Африк тивд]] орших улс <!--НҮБ-аас Дорнод-, Умард-, Төв Африкийн алинд орохыг хараахан тогтоогоогүй байгаа!-->юм. Tус улс нь 2011 оны долоодугаар сарын 9-нд [[Судан]]аас<ref name="NZZ_unabhaengig">[http://www.nzz.ch/nachrichten/politik/international/sudan_suedsudan_unabhaengigkeit_1.11272490.html ''Die Welt hat einen neuen Staat – Der Südsudan ist offiziell unabhängig''], in: Neue Zürcher Zeitung vom 9. Juli 2011. Abgerufen am 9. Juli 2011.</ref> тусгаар тогтносон юм. Үүний өмнө Өмнөд Судан Улс нь 1972 оноос 1983 он хүртэл мөн 2005 оноос 2011 оныг хүртэл Судан улсын өөртөө засах муж байлаа. Өмнөд Судан Улс нь умард талаараа Судантай, зүүн талаараа [[Этиоп]]той, зүүн өмнөд талаараа [[Кени]]тэй, өмнө талаараа [[Уганда]]тай, баруун урд талаараа [[Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс|Ардчилсан Конго Улстай]], баруун талаараа [[Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс]]тай хиллэдэг. 2013 оноос 2018 оныг хүртэлх [[иргэний дайн]]аас шалтгаалан тус улсыг дампуурсан улс<ref>https://www.nzz.ch/international/nahost-und-afrika/suedsudan-als-failed-state-von-anfang-an-gescheitert-ld.104707</ref> хэмээн үздэг. Нэг хүнд ногдох нэрлэсэн [[дотоодын нийт бүтээгдэхүүн]]ий нийлбэр нь 2017 онд 228 [[Америк доллар]] байсан ба үүгээрээ дэлхийн улсуудын хамгийн сүүлд жагсдаг. == Газар зүй == Улсын нутаг дэвсгэрийн хойд хэсгээр [[саванна|халуун орны ойт хээрийн бүс]] болон [[хуурай ой]]н бүс зонхилох бол өмнөд хэсэгт [[халуун орны чийглэг ой]] зонхилно. Хамгийн өндөр уул нь [[Иматонгийн нуруу]]ны [[Киньети|Киньети уул]] (3187 м) юм. [[Цагаан Нил мөрөн]] тус бүс нутгаар урсан өнгөрөх ба улирлын онцлогоос хамааран Суддыг үүсгэх ба энэ нь дэлхийн хамгийн том намгархаг газруудын нэг болдог.<ref name=":0">{{Internetquelle |autor= |url=https://www.liportal.de/suedsudan/ueberblick/#c34254 |titel=Südsudan |werk= |hrsg=Das Länderinformationsportal |datum=2017-05 |zugriff=2017-10-14}}</ref> Нил мөрний хажуугийн цутгал [[Бахр эл-Араб гол]] нь улсын Судантай хиллэх баруун хойд хилийг ерөнхийд нь бүрдүүлнэ. Гэвч хилийн тогтоосон тэмдэглэгээ байхгүй учраас [[Абьей (муж)|Абьей]] мужаас гадна хил орчмын бэлчээрийн газар нутаг болон ашигт малтмал бүхий орд газрууд аль улсад харьяалагдах нь тодорхойгүй байгаа бөгөөд үүний жишээнд [[Кафиа Кинги]] [[анклав]]ыг нэрлэж болно.<ref>Sergio Peçanha: [http://www.nytimes.com/interactive/2011/01/16/world/africa/sudan-graphic.html ''The Tough Task of Defining Sudan’s North-South Border''], in: New York Times, 15. Januar 2011.</ref><ref>{{Webarchiv|url=http://www.usip.org/files/Grants-Fellows/GrantsDownloadsNotApps/More%20than%20a%20line%2C%20Sudan%27s%20N-S%20border%2C%20092010.pdf |wayback=20130405115907 |text=''More than a Line: Sudan’s North-South Border'' |archiv-bot=2025-04-02 17:50:54 InternetArchiveBot }}, Concordis International Sudan Report, September 2010 (PDF; 2,6&nbsp;MB).</ref><ref>{{Webarchiv|url=http://www.crisisgroup.org/en/regions/africa/horn-of-africa/sudan/B75-sudan-defining-the-north-south-border.aspx |wayback=20110806051128 |text=Sudan: Defining the North-South Border }}, International Crisis Group, September 2010.</ref> == Тэмдэглэл == {{reflist|group=note}} {{notelist}} == Цахим холбоос == {{Commonscat|South Sudan|Өмнөд Судан}} {{Wiktionary}} {{Wikivoyage}} * [http://www.gurtong.net/ Gurtong Peace Project] * Mareike Schomerus, Tim Allen: [http://www.lse.ac.uk/businessAndConsultancy/LSEConsulting/pdf/southernSudan.pdf ''Southern Sudan at odds with itself. Dynamics of conflict and predicaments of peace''] == Эшлэл == <references responsive /> {{Африк}} {{Хөтлөгч мөр Африкийн Холбоо}} {{Хөтлөгч мөр Дорнод Африкийн нийгэмлэг}} [[Ангилал:Өмнөд Судан| ]] [[Ангилал:Африкийн орон]] [[Ангилал:Буурай хөгжилтэй орон]] [[Ангилал:Далайд гарцгүй орон]] [[Ангилал:Ерөнхийлөгчийн засаглалтай холбооны бүгд найрамдах улс]] [[Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон]] nqng0vvltiwhuvmthpge5rurh12aos1 0 105908 875971 875632 2026-11-11T13:17:58Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875971 wikitext text/x-wiki {{Short description|Хойд Израилын хот}} {{Инфобокс суурин | name = Хайфа | native_name = {{native name|he|חיפה|italics=off}}<br />{{native name|ar|حيفا|italics=off}} | settlement_type = [[Израилын хотын жагсаалт|Хот]] | image_skyline = {{Multiple image | perrow = 1/3/2/2 | border = infobox | total_width = 300 | caption_align = center | image1 = The Hanging Gardens of Haifa, Israel (50099173503) (cropped).jpg | caption1 = [[Бахайн ертөнцийн төв]]өөс харагдах Хайфа хот | image2 = SailTower.jpg | caption2 = [[Дарвуул (Хайфа)|Дарвуул]] | image3 = Haifa_Theatre_0401.jpg | caption3 = [[Хайфагийн театр]] | image4 = Israel_Electric_Company_Building_-_Hof_HaCarmel_-_Haifa.jpg | caption4 = [[IEC Tower]] | image5 = 98082 polytechnic PikiWiki Israel.jpg | caption5 = [[Израилын Үндэсний Шинжлэх ухаан, Технологи, Сансрын Музей|Мадатек]] | image6 = Bat Galim neighborhood and Haifa Bay.jpg | caption6 = [[Бат-Галим]] | image7 = Hadar_and_Carmel.jpg | caption7 = [[Адар]] | image8 = 97600_stella_maris_monastery_PikiWiki_Israel.jpg | caption8 = [[Стелла Марис хийд]] }} | image_flag = Flag of Haifa.svg | image_blank_emblem = [[File:Haifa coa.svg|60px]] | blank_emblem_type = Сүлд | image_map = Printable_map_haifa_israel_g_view_level_12_eng_svg.svg | mapsize = 250px | map_caption = Хайфагийн газрын зураг | pushpin_map_alt = | pushpin_map = Израил умард хайфа#Израил | pushpin_mapsize = | pushpin_label_position = left | pushpin_map_caption = Израил дахь байршил | coordinates = {{coord|32|49|09|N|34|59|57|E|region:IL|display=inline,title}} |subdivision_type = [[Дэлхийн улс орны нэрс|Улс]] |subdivision_name = {{ISR}} |subdivision_type1 = [[Израилын тойргууд|Тойрог]] |subdivision_name1 = [[Хайфа тойрог|Хайфа]] |subdivision_type2 = Дэд тойрог |subdivision_name2 = [[Хайфа дэд тойрог|Хайфа]] | established_title = Байгуулагдсан | established_date = МЭ 1-р зуун |government_type = [[Хотын дарга-зөвлөлийн засгийн газар|Хотын дарга-зөвлөл]] |governing_body = Хайфа хотын захиргаа | leader_title = [[Хайфа хотын дарга|Хотын дарга]] | leader_name = [[Йона Яхав]] | unit_pref = metric | area_total_dunam = {{formatnum:63666|R}} | population_footnotes = {{Israel populations|reference}} | population_total = {{Israel populations|Haifa}} | population_urban = 600,000 | population_metro = 1,050,000 | population_as_of = {{Israel populations|Year}} | population_density_km2 = auto | population_demonym = Хайфачууд | demographics_type1 = Угсаатан | demographics1_footnotes = {{Israel populations|reference}} | demographics1_title1 = [[Израилын Еврейчүүд|Еврейчүүд]] | demographics1_info1 = 73.1% | demographics1_title2 = [[Израилын араб иргэд|Арабууд]] | demographics1_info2 = 12.1% | demographics1_title3 = Бусад | demographics1_info3 = 14.8% | timezone1 = [[Израилын Стандарт Цаг|IST]] | utc_offset1 = +2 | timezone1_DST = [[Израилын Зуны Цаг|IDT]] | utc_offset1_DST = +3 | website = {{URL|www.haifa.muni.il/English/Pages/default.aspx|www.haifa.muni.il}} }} '''Хайфа''' ({{lang-he|חֵיפָה‎}}; [[Араб хэл|Араб]]: حَيْفَا) — [[Израил]]д [[Тел-Авив]], [[Иерусалим]] хотуудын дараа хэмжээгээрээ гуравт ордог, 285.3 мянган хүнтэй [[хот]].<ref name="CBS">{{cite web|url=http://www1.cbs.gov.il/hodaot2015n/yeshuvim2014.xls|publisher=[[Israel Central Bureau of Statistics]]|title=Localities in Israel – 2014|access-date=2 October 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151003124527/http://www1.cbs.gov.il/hodaot2015n/yeshuvim2014.xls|archive-date=3 October 2015}}</ref><ref name="pop">{{cite web|url=http://www.jewishagency.org/JewishAgency/English/Aliyah/About+Israel/Cities/Haifa+9.htm|title=Haifa|access-date=5 May 2007|publisher=[[Jewish Agency for Israel|Jewish Agency]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926234156/http://www.jewishagency.org/JewishAgency/English/Aliyah/About%2BIsrael/Cities/Haifa%2B9.htm|archive-date=26 September 2007|url-status=dead}}</ref> Хайфа тойргийн нийслэл, хойд зүгийн нийслэл, хамгийн том хот гэж тооцогддог. Хайфа [[Израил|Израил улсад]] нөлөөтэй аж үйлдвэр, тээвэр, соёлын төв гэж тооцогддог ба тус улсын далайн худалдааны том төвүүдийн нэг. Үүссэн цагаасаа хойш боомт хот байсан. 2000-аад онд ч гэсэн хотын бэлгэ тэмдэг нь Хайфагийн боомт байсаар байна. Энэ боомт нь Израил улсын томоохон худалдааны боомт юм. Кармел уулын энгэрт баригдсан уг суурин нь 3000 гаруй жилийн түүхтэй. Хамгийн анх баригдсан суурин нь МЭӨ 14-р зууны Тель Абу Хавам гэдэг нэртэй суурин юм.<ref name="Judaica">[[Encyclopaedia Judaica|Encyclopedia Judaica]], ''Haifa'', Keter Publishing, Jerusalem, 1972, vol. 7, pp. 1134–1139</ref> МЭ-ий 3-р зуунд Хайфаг будаг үйлдвэрлэлийн төв гэдэг байжээ. Мянган жилийн туршид Хайфаг кананчууд, еврейчүүд, финикчүүд, [[Перс үндэстэн|персүүд]], хасмонейчууд, [[Ромын эзэнт гүрэн|ромчууд]], [[Византын эзэнт гүрэн|византчууд]], [[арабчууд]], загалмайтнууд, [[Османы эзэнт гүрэн|османчууд]], [[Британийн эзэнт гүрэн|англичууд]] эзэлж, захирч байв. 1948 онд [[Израил|Израил улс]] байгуулагдсанаас хойш Хайфа хотын захиргаа хотыг удирдаж байна. Энд [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКО-ийн]] соёлын өв [[Бахайн ертөнцийн төв ордон]] байдаг.<ref name="UNESCO">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/452|access-date=8 July 2008|date=8 July 2008|title=Three new sites inscribed on UNESCO's World Heritage List|author=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == Нэрний гарал үүсэл == Нэг таамаглалаар Хайфа хотын нэр нь [[Еврей хэл|еврей]] хэлний ‏חוף יפה‏‎ «''хоф яфе''» — «гоё эрэг» гэдэг үгээс үүссэн гэдэг.<ref>{{cite journal|last=Amit-Kokhavi|first=Hanah|title=Haifa—sea and mountain, Arab past and Jewish present, as reflected by four writers|journal=Israel Studies|volume=2|issue=3|year=2006|pages=142–167|doi=10.1353/is.2006.0025|s2cid=201768025}}</ref> == Түүх == === Османчуудын ноёрхол === [[1516 он|1516 онд]] [[Османы эзэнт гүрэн]] Палестиныг эзлэн авах үед Хайфад хүн амьдардаггүй байсан гэж үздэг. [[1596 он|1596 онд]] Хайфа [[Османы эзэнт гүрэн|Османы]] татварын бүртгэлд анх гарч ирэв. [[Ислам|Мусульман]] 32 өрх амьдардаг байсан бөгөөд [[улаан буудай]], [[арвай]], зуны ургац, чидун, [[ямаа]] зэрэг бүтээгдэхүүнээр татвар төлдөг байжээ. [[17-р зуун|17-р зуунд]] [[Европ]], Палестины хоорондох наймаа өргөжин тэлснээр Хайфа боомт хот болон хөгжин сэргэж, олон хөлөг онгоц [[Акко]] биш Хайфад ирэх болсон. [[1764 он|1764]]-[[1765 он|1765 онд]] 250 оршин суугчтай байв. [[1765 он|1765 онд]] Арабын Акко ба Галилийн захирагч Захир-аль-Умар хүн амаа зүүн зүгт 2.4 километрийн зайд бэхэлсэн шинэ газарт нүүлгэн шилжүүлжээ. Түүхч Моше Шароны хэлснээр шинэ Хайфаг Захир [[1769 он|1769 онд]] байгуулжээ.<ref>{{cite book|title=Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae: H-I|volume=5|url=https://books.google.com/books?id=X1uNAgAAQBAJ&pg=PA263|first=Moshe|last=Sharon|author-link=Moshe Sharon|year=2013|publisher=BRILL|isbn=9789004254817|page=262}}</ref> Энэхүү үйл явдал нь орчин үеийн Хайфагийн эхлэлийг тавьсан юм. [[1775 он|1775 онд]] аль-Умарыг нас барсны дараа энэ хоёр богино хугацааг эс тооцвол [[1918 он]] хүртэл [[Османы эзэнт гүрэн|Османы эзэнт гүрний]] удирдлага дор байв. [[1799 он|1799 онд]] [[Наполеон I Бонапарт|Наполеон Бонапарт]] Палестин, Сирийг эзлэх үеэр Хайфаг эзэлсэн боловч удалгүй ухрахаас өөр аргагүй болов. [[1831 он|1831]]-[[1840 он|1840 оны]] хооронд Ибрахим Паша хяналтаа тогтоосны дараа Мухаммед Али Хайфаг захирч байв.<ref>{{cite web|url=http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/37/c2|title=Haifa during the British Mandate Period|publisher=Tour-Haifa.co.il|access-date=15 February 2008|archive-date=15 Дөрөвдүгээр сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080415121907/http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/37/c2|url-status=dead}}</ref><ref name="modern">{{cite web|url=http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/38/c2|title=Modern Haifa|access-date=15 February 2008|publisher=Tour-Haifa.co.il|archive-date=15 Дөрөвдүгээр сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080415121913/http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/38/c2|url-status=dead}}</ref> [[1858 он|1858 онд]] хотын хананы гадна уулын энгэрт анхны байшингуудыг барьж эхлэв. Баруун Палестины Британийн судалгаагаар Хайфагийн хүн амыг [[1859 он|1859 онд]] 3000 орчим гэж тооцжээ.<ref>Carmel, Alex: ''Ottoman Haifa: A History of Four Centuries under Turkish Rule'' (2010)</ref> Хайфад энэ хугацаанд хүн амын олонх нь [[Ислам|мусульман]] шашинтай хэвээр байсан боловч тэнд цөөн тооны [[еврей]] нийгэмлэг оршин тогтносоор байв. [[1839 он|1839 онд]] [[Еврей|еврейчүүдийн]] тоо 124 байв. Кармелит лам нарын нөлөө улам бүр нэмэгдэж байгаатай холбогдуулан Хайфагийн [[Христ итгэл|христийн]] шашинтны тоо мөн өссөн. [[1840 он]] гэхэд оршин суугчдын 40 орчим хувь нь [[Христ итгэл|христийн шашинтай]] арабчууд байв. [[1868 он|1868 онд]] өнөөгийн Германы колони хэмээх газар суурьшсан Германы мессианчууд ирсэн нь Хайфагийн хөгжлийн эргэлтийн цэг болсон. Германчууд уурын цахилгаан станц барьж ашиглалтад оруулж, үйлдвэрүүд нээж, [[Акко]], [[Назарет]], [[Тибери]] руу тээвэрлэх үйлчилгээг нээж, хотыг шинэчлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн.<ref>{{cite web|url=http://schumacher.haifa.ac.il/templers.htm|title=Templers|access-date=27 January 2008|publisher=University of Haifa|archive-url=https://web.archive.org/web/20070701120321/http://schumacher.haifa.ac.il/templers.htm|archive-date=1 July 2007}}</ref> [[Файл:Haifa_1975.jpg|thumb|[[1875 он|1875 оны]] Хайфа хотын газрын зураг]] [[Файл:Haifa_1942.jpg|right|thumb|[[1942 он|1942 оны]] Хайфа 1:20,000]] Хайфад [[Еврей|еврейчүүдийн]] цагаачлалын анхны томоохон давалгаа [[19-р зуун|19-р зууны]] дунд үед [[Марокко|Мароккогоос]] эхэлсэн бөгөөд хэдэн жилийн дараа [[Турк|Туркээс]] цагаачид олноор ирж суурьшиж байв. [[Еврей|Еврейчүүд]] Хайфа хотын хүн амын наймны нэгийг бүрдүүлдэг байсан бөгөөд ихэнх нь тус хотын зүүн хэсэгт байрлах еврей хороололд амьдардаг байсан. Ялангуяа [[Румын|Румынаас]] ирсэн [[еврей]] цагаачдын нэлээд хэсэг нь 1880-аад онд Хайфад суурьшжээ. [[Еврей|Еврейчүүдийн]] тоо [[1900 он|1900 онд]] 1500 байсан бол [[Дэлхийн нэгдүгээр дайн|Дэлхийн 1-р дайны]] өмнөхөн 3000 болж өсчээ. [[20-р зуун|20-р зууны]] эхэн үед Хайфагийн хүн ам өсөн нэмэгдэж, аж үйлдвэрийн боомт хот болон хөгжиж эхэлсэн. Жезрелийн хөндийн төмөр зам гэгддэг Хежазын төмөр замыг [[1903 он|1903]]-[[1905 он|1905 оны]] хооронд барьсан. Төмөр зам нь хотын худалдааны хэмжээг нэмэгдүүлж, ажилчид болон гадаадын худалдаачдыг татдаг байв. Хайфагийн [[Еврей|еврейчүүд]] олон тооны үйлдвэр, соёлын байгууллагуудыг байгуулсан. [[Файл:Haifa_from_hill_side_1898.jpg|thumb|Хайфа, [[1898 он]]]] === Британийн мандат === [[1918 он|1918 оны]] [[9 сарын 22|9 сарын 22-нд]] [[Британийн эзэнт гүрэн|Британийн эзэнт гүрний]] цэргүүд [[Назарет|Назарет руу]] явж байхад [[Турк үндэстэн|туркүүд]] Хайфаг орхиж байгаа тухай тагнуулын мэдээлэл иржээ. Британийн мандатын үед Хайфад томоохон бүтээн байгуулалтууд хийгдэв.<ref>{{cite book|author1=Michael Dumper|author2=Bruce E. Stanley|title=Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=3SapTk5iGDkC&pg=PA161|year=2007|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-919-5|pages=161–}}</ref> [[Усан боомт|Боомт]] нь орлогын томоохон эх үүсвэр байв. [[Британийн эзэнт гүрэн|Британийн]] явуулсан 1922 оны тооллогоор Хайфад 9377 [[Ислам|мусульман]], 8863 [[Христ итгэл|христ]], 630 [[еврей]], бусад 164 хүн амьдарч байсан гэж тэмдэглэгджээ. Палестины 1931 оны тооллогын үеэр хүн ам нь 20,324 [[Ислам|мусульман]], 13,824 [[Христ итгэл|христ]], 15,923 [[еврей]] болж нэмэгджээ.<ref>Bosworth, C. Edmund: ''Historic Cities of the Islamic World''</ref><ref name="Census1922">Barron, 1923, p. [https://archive.org/stream/PalestineCensus1922/Palestine%20Census%20%281922%29#page/n8/mode/1up 10]</ref> [[1922 он|1922]], [[1931 он|1931 оны]] тооллогын хооронд [[Ислам|мусульман]], [[еврей]], [[Христ итгэл|христийн]] хүн амын тоо 217%, 256%, 156% тус тус өсчээ. [[1938 он|1938 онд]] Хайфад 52,000 [[еврей]], 51,000 [[Ислам|мусульман]], [[Христ итгэл|христийн]] шашинтан амьдарч байжээ.<ref>{{cite book|editor=J. B. Barron|title=Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922|publisher=Government of Palestine|year=1923|at=[https://archive.org/stream/PalestineCensus1922/Palestine%20Census%20%281922%29#page/n35/mode/1up Table XI ]}}; {{cite book|editor=E. Mills|title=Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas|publisher=Government of Palestine|location=Jerusalem|year=1932|page=91}}</ref> Хайфагийн бүтээн байгуулалт нь [[Их Британи|Их Британийг]] [[Ойрх Дорнод|Ойрх Дорнодын]] газрын тосны гол боомт, зангилаа болгох төлөвлөгөөтэй холбоотой байв. Британийн засгийн газар боомтыг хөгжүүлж, газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүд барьж, ингэснээр тус хотыг хүнд үйлдвэрлэлийн төв болгон хурдацтай хөгжүүлэхэд дөхөм болжээ. Хайфа нь бүрэн цахилгаанжсан анхны хотуудын нэг байв. Палестины цахилгааны компани [[1925 он|1925 онд]] Хайфагийн цахилгаан станцын нээлтийг хийснээр аж үйлдвэржилтийн үүд хаалгыг нээсэн. Улсын харьяа Палестины төмөр зам мөн Хайфад үндсэн цехүүдээ барьсан.<ref>Shamir, Ronen (2013) ''Current Flow: The Electrification of Palestine''. Stanford: Stanford University Press</ref> [[1947 он|1947 онд]] 70,910 орчим [[арабчууд]] (41,000 [[Ислам|мусульманчууд]] ба 29,910 [[Христ итгэл|христүүд]]), 74,230 [[Еврей|еврейчүүд]] тэнд амьдарч байжээ.<ref>{{Cite book|url=http://www.palestineremembered.com/Acre/Maps/Story574.html|title=Supplement to a Survey of Palestine|access-date=11 April 2008|archive-date=14 Наймдугаар сар 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814220537/http://www.palestineremembered.com/Acre/Maps/Story574.html|url-status=dead}}</ref> [[Файл:חיפה_-_מראה_חלקי-JNF013403.jpeg|thumb|Хайфа, [[1945 он]]]] === 1947–1948 оны Палестины иргэний дайн === [[1947 он|1947 оны]] 11-р сарын сүүлчээр НҮБ-ын Палестиныг хуваах төлөвлөгөөнд Хайфаг санал болгож буй Еврейчүүдийн улсын нэг хэсэг болгосон. Энэхүү шийдвэрийг эсэргүүцсэн [[Арабчууд|арабчуудын]] эсэргүүцэл нь [[Еврей|еврейчүүд]] болон [[Арабчууд|арабчуудын]] хоорондох тэмцэл болон хувирч, арванхоёрдугаар сард хэдэн арван хүн амь үрэгдэв. Хайфа хотын араб хорооллууд эмх замбараагүй байдалд байсан. Орон нутгийн Арабын үндэсний хороо нөхцөл байдлыг тогтворжуулахын тулд гарнизон зохион байгуулж, айдаст автсан оршин суугчдыг тайвшруулахыг оролдов. Хэчнээн их хүчин чармайлт гаргасан ч араб оршин суугчид еврей хорооллуудтай хил залгаа гудамжуудыг орхиж, 250 орчим араб гэр бүл Халиса хорооллыг орхисон.<ref>[[Yoav Gelber]], ''Independence Versus Nakba''; Kinneret–Zmora-Bitan–Dvir Publishing, 2004, {{ISBN|965-517-190-6}}, pp.136–137</ref> [[1947 он|1947 оны]] [[12 сарын 30|12 сарын 30-нд]] [[Иргун Цвай Леуми|Иргуний]] гишүүд Хайфа дахь Нэгдсэн боловсруулах үйлдвэрийн хаалганы гадна байсан [[арабчууд]] руу бөмбөг шидэж, зургаан хүн алагдаж, 42 хүн шархаджээ.<ref>{{Citation|title=The Israel/Palestine Question|author-link=Ilan Pappé|first=Ilan|last=Pappé|publisher=[[Routledge]]|year=1999|isbn=978-0-415-16947-9}}</ref> Үүний хариуд тус компанийн араб ажилчид 39 еврей ажилчныг хөнөөсөн юм. Еврей [[Хагана]] зэвсэгт бүлэглэл газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн олон араб ажиллагсдын амьдардаг арабын Балад аш-Шайх тосгонд дайралт хийв.<ref>Benny Morris, ''The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited'', p101.</ref> Хайфа дахь Британийн цэргийн хүчин [[1948 он|1948 оны]] [[4 сарын 21|4 сарын 21-нд]] хотын ихэнх нутгаас гарч, боомтын байгууламжуудыг хянасаар байв. Хотын дарга Шабтай Леви болон бусад еврей удирдагчид [[Арабчууд|арабчуудыг]] явахгүй байхыг уриалав.<ref>Morris, Benny (1987), ''The Birth of the Palestinian Refugee Problem, 1947–1949''. Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-33028-9}}. Page 315. Quoting CP v/4/102, Stockwell Report. He comments: "Nor is there any evidence that a "massacre" took place in the town."</ref> [[Файл:הריסות העיר התחתית בחיפה לאחר מלחמת השחרור.jpg|thumb|[[1950 он|1950-иад оны]] Хайфа хот]] === Израил улс === [[1948 он|1948 оны]] [[5 сарын 14|5 сарын 14-ний]] өдөр [[Израил|Израил улс]] байгуулагдсаны дараа Хайфа нь [[Израил|Израилд]] [[Еврей|еврейчүүдийн]] цагаачлах гарц болсон. [[1948 он|1948 оны]] [[Араб-Израилын дайн|Араб-Израилын дайны]] үеэр Хайфагийн хорооллууд заримдаа зөрчилдөөнтэй байсан. Дайны дараа еврей цагаачид шинэ хорооллуудад суурьшиж эхэлсэн.<ref name="autogenerated4">{{cite web|title=History since Independence|access-date=9 April 2008|url=http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/36/c2|publisher=Haifa Municipality|archive-date=12 Арван хоёрдугаар сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081212183755/http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/36/c2|url-status=dead}}</ref> [[1953 он|1953 онд]] зам тээврийн мастер төлөвлөгөө болон ирээдүйн [[Архитектур|архитектурын]] төлөвлөгөөг гаргасан. [[Тел-Авив]] нь нийслэлийн статустай болсон бол Хайфа бүс нутгийн нийслэл болох үүргээ алдав. [[Ашдод|Ашдодод]] боомт нээгдсэн нь үүнийг улам даамжруулав. Израилын Аялал жуулчлалын яам Тиберийг аялал жуулчлалын төв болгон хөгжүүлэхэд анхаарч ажиллахад Хайфа хотын аялал жуулчлал буурчээ. Гэсэн хэдий ч Хайфагийн хүн ам 1970-аад оны эхээр 200,000-д хүрч, [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт Холбоот Улсаас]] ирсэн олон тооны цагаачид хотын хүн амыг 35,000-аар нэмэгдүүлжээ. Израилын анхны өндөр технологийн парк 1970-аад онд Хайфад нээгдэв. [[Османы эзэнт гүрэн|Османы]] үеийн түүхэн олон барилга байгууламжийг нурааж, 1990-ээд онд Хуучин хотын томоохон хэсгийг нурааж, хотын захиргааны шинэ төв байгуулах ажлыг эхлүүлжээ.<ref name="Johal">{{cite web|title=Sifting Through the Ruins: Historic Wadi Salib Under Pressure.|first=Am|last=Johal|publisher=Media Monitors Network|date=18 August 2004|url=http://usa.mediamonitors.net/headlines/sifting_through_the_ruins_historic_wadi_salib_under_pressure|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928015832/http://usa.mediamonitors.net/headlines/sifting_through_the_ruins_historic_wadi_salib_under_pressure|archive-date=28 September 2007}}</ref> [[1999 он|1999]]-[[2003 он|2003]] онуудад [[Палестин|Палестины]] хэд хэдэн террорист халдлага Хайфад болж, 68 энгийн иргэн амиа алджээ. [[2006 он|2006 онд]] Хайфа хотыг Ливаны 2-р дайны үеэр [[Хезболла|Хезболла бүлэглэлийн]] 93 пуужингаар цохиж,<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/5318424.stm|title=In focus: Haifa|access-date=9 April 2008|work=BBC News|date=6 September 2006}}</ref> 11 иргэний аминд хүрсэн. Пуужин харвасан газруудын дотор галт тэрэгний буудал, газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн цогцолбор байв.<ref>{{cite web|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3276392,00.html|title=8 killed in rocket attack on Haifa – Israel News, Ynetnews|publisher=Ynetnews.com|date=20 June 1995|access-date=12 March 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/840990.html|title=Katyusha rocket hit Haifa oil refineries complex during Second Lebanon War|work=Haaretz|access-date=5 May 2009|archive-date=24 Долдугаар сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080724135023/http://www.haaretz.com/hasen/spages/840990.html|url-status=dead}}</ref> == Хүн ам == {{Хүн амын түүхэн тоо|1800|15=1972|footnote=|align=right|24=279600|23=2016|22=264407|21=2008|20=255914|19=1995|18=225775|17=1983|16=219559|14=183021|1000|13=1961|12=145140|11=1947|10=24600|9=1922|8=20000|7=1914|6=6000|5=1880|4=2000|1840|percentages=pagr}} Хайфа нь 103,000 өрх буюу 285,316 хүн амтай, [[Израил|Израилд]] хэмжээгээрээ гуравт ордог хот. Хуучин [[Зөвлөлт Холбоот Улс|Зөвлөлт Холбоот Улсын]] цагаачид Хайфа хотын хүн амын 25% -ийг бүрдүүлдэг.<ref name="Stats2003">{{cite web|url=http://www.cbs.gov.il/statistical/arab_pop03e.pdf|title=The Arab Population of Israel 2003|access-date=3 January 2008|publisher=Israel Central Bureau of Statistics|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201024709/http://www.cbs.gov.il/statistical/arab_pop03e.pdf|archive-date=1 December 2007|url-status=dead}}</ref> Израилын Статистикийн төв товчооны мэдээллээр [[арабчууд]] Хайфа хотын хүн амын 10% -ийг эзэлдэг бөгөөд ихэнх нь Вади Ниснас, Аббас, Халисса хороололд амьдардаг.<ref>Faier, Elizabeth (2005) ''Organizations, Gender, and the Culture of Palestinian Activism in Haifa, Israel: fieldwork and Palestinians in Israel New venues: nongovernmental organizations and social change Activism: support, conflict, and ideas Two tales of a city: history, space, and identity Honor, land, and protest ...'' Routledge, {{ISBN|0-415-94951-3}}</ref> 1994-2009 оны хооронд [[Тел-Авив]], [[Иерусалим|Иерусалимтай]] харьцуулахад тус хотод хүн амын тоо буурч, хөгшрөлт ихэсч байсан бөгөөд залуучууд боловсрол, ажлын байр хайхын тулд улсын төв рүү нүүсээр байгаа. Гэсэн хэдий ч шинэ төслүүд болон дэд бүтцийн шинэчлэлтийн үр дүнд хот хүн амынхаа бууралтыг зогсоож, шилжилт хөдөлгөөнийг бууруулж, хот руу чиглэсэн дотоод шилжих хөдөлгөөнийг татав. [[2009 он|2009 онд]] хотод сүүлийн 15 жилийн хугацаанд анх удаа хүн амын эерэг өсөлттэй гарчээ.<ref name="demo">{{cite web|url=http://urbaneconomics.blogspot.com/2006/12/is-haifa-aging.html|publisher=urbaneconomics.blogspot.com|title=Is Haifa Ageing?|access-date=10 February 2008|date=6 December 2006|work=Central Bureau of Statistics, Statistical Abstract of Israel, no. 56, 2005}}</ref> [[2016 он|2016 онд]] батлагдсан хөгжлийн төлөвлөгөөнд 2025 он гэхэд Хайфа хотын хүн амыг 330,000 оршин суугчидтай болгохоор зорьж байна.<ref name="globes">{{cite web|title=Haifa plans for 55,000 more residents by 2025|url=https://en.globes.co.il/en/article-new-haifa-outline-plan-55000-more-residents-by-2025-1001159957|website=Globes|language=en|date=11 August 2016}}</ref> == Газар зүй == Хайфа нь [[Газар дундын тэнгис|Газар дундын тэнгисийн]] эрэг хавиар, [[Европ]], [[Африк]], [[Ази]] тивийг холбосон түүхэн хуурай гүүр, Кишон голын аманд байрладаг.<ref>{{cite web|url=http://www.timeanddate.com/worldclock/city.html?n=1504|title=Haifa, Israel|publisher=Timeanddate.com|access-date=20 March 2008}}</ref> [[Кармел уул|Кармел уулын]] хойд энгэр, Хайфа булангийн эргэн тойронд байрладаг тус хот гурван давхаргад хуваагддаг.<ref name="tiers">{{cite web|url=http://www.tourism.gov.il/Tourism_Euk/Destinations/Haifa/general+info.htm|title=Haifa – General info|access-date=20 March 2008|publisher=Israeli Ministry of Tourism}}</ref> Хамгийн нам давхарга нь Хайфа боомтыг оролцуулаад худалдаа, аж үйлдвэрийн төв юм. Дунд түвшин нь [[Кармел уул|Кармел уулын]] энгэрт байрладаг бөгөөд хуучин хорооллуудаас бүрддэг бол дээд түвшин нь орчин үеийн хорооллуудаас бүрддэг. Хайфа нь [[Тел-Авив|Тель-Авив]] хотоос хойд зүгт 90 км зайд байрладаг бөгөөд [[Газар дундын тэнгис|Газар дундын тэнгисийн]] эргийн олон тооны наран шарлагын газруудтай.<ref>{{cite web|url=http://www.goisrael.com/NR/rdonlyres/FAEF9852-0C3C-43CD-B751-BE0C4A977000/5304/RoadDistanceChart1.pdf|title=Road Distances Chart|publisher=Israel Ministry of Tourism|access-date=20 March 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080409211830/http://www.goisrael.com/NR/rdonlyres/FAEF9852-0C3C-43CD-B751-BE0C4A977000/5304/RoadDistanceChart1.pdf|archive-date=9 April 2008}}</ref>{{wide image|Haifa BW 4.JPG|1000px|Кармел уулаас авсан Хайфа хотын дэлгэмэл зураг|align-cap=center}} == Уур амьсгал == Хайфа нь халуун хуурай зун, зөөлөн бороотой өвөлтэй [[Газар дундын тэнгис|Газар дундын тэнгисийн]] уур амьсгалтай.<ref>{{cite encyclopedia|url=http://encarta.msn.com/text_761575008___2/israel.html|title=Israel|access-date=20 March 2008|encyclopedia=Encarta|archive-url=https://web.archive.org/web/20091028171259/http://encarta.msn.com/text_761575008___2/Israel.html|archive-date=28 October 2009|url-status=dead}}</ref> Гурван сард хавар ирэхэд температур нэмэгдэж эхэлдэг. Зуны дундаж температур 26°[[Цельсийн градус|C]], өвлийн улиралд 12°[[Цельсийн градус|C]]. Хайфад цас ховор ордог боловч, зарим үед өглөө 3°[[Цельсийн градус|C]] байх үед цас орох тохиолдол байдаг. Агаарын чийгшил жилийн туршид их байдаг бөгөөд бороо ихэвчлэн 9-р сараас 5-р сарын хооронд ордог. Жилийн дундаж [[хур тунадас]] нь 629 мм. {{Уур амьсгалын хүснэгт |location=[[Хайфа нисэх буудал]] (5 м / 16 фут) (Хэм: 1995–2010, Туйлшрал 1898–2011, Хур тунадас: 1980–2010) |metric first=yes |single line=yes |Jan record high C=27.0 |Feb record high C=30.4 |Mar record high C=38.0 |Apr record high C=42.5 |May record high C=44.6 |Jun record high C=43.5 |Jul record high C=37.8 |Aug record high C=37.8 |Sep record high C=41.8 |Oct record high C=41.4 |Nov record high C=36.0 |Dec record high C=31.5 |Jan avg record high C=22.6 |Feb avg record high C=25.0 |Mar avg record high C=29.9 |Apr avg record high C=35.5 |May avg record high C=36.2 |Jun avg record high C=34.6 |Jul avg record high C=35.2 |Aug avg record high C=34.1 |Sep avg record high C=34.7 |Oct avg record high C=35.4 |Nov avg record high C=30.3 |Dec avg record high C=24.7 |year avg record high C= |Jan high C=17.8 |Feb high C=18.6 |Mar high C=20.9 |Apr high C=23.8 |May high C=26.5 |Jun high C=29.5 |Jul high C=31.6 |Aug high C=31.6 |Sep high C=30.2 |Oct high C=27.9 |Nov high C=24.4 |Dec high C=19.8 |year high C= |Jan mean C=13.9 |Feb mean C=14.4 |Mar mean C=16.5 |Apr mean C=19.4 |May mean C=22.4 |Jun mean C=25.7 |Jul mean C=28.0 |Aug mean C=28.4 |Sep mean C=26.7 |Oct mean C=23.7 |Nov mean C=19.8 |Dec mean C=15.8 |year mean C= |Jan low C=10.0 |Feb low C=10.2 |Mar low C=12.1 |Apr low C=14.8 |May low C=18.2 |Jun low C=21.9 |Jul low C=24.4 |Aug low C=25.1 |Sep low C=23.2 |Oct low C=19.5 |Nov low C=15.1 |Dec low C=11.8 |year low C=15.9 |Jan avg record low C=5.4 |Feb avg record low C=6.1 |Mar avg record low C=7.6 |Apr avg record low C=9.5 |May avg record low C=13.7 |Jun avg record low C=18.4 |Jul avg record low C=21.7 |Aug avg record low C=22.7 |Sep avg record low C=19.5 |Oct avg record low C=14.8 |Nov avg record low C=9.9 |Dec avg record low C=7.3 |year avg record low C= |Jan record low C=-1.6 |Feb record low C=-3.5 |Mar record low C=2.0 |Apr record low C=4.3 |May record low C=9.6 |Jun record low C=13.0 |Jul record low C=17.0 |Aug record low C=17.9 |Sep record low C=14.2 |Oct record low C=8.5 |Nov record low C=5.0 |Dec record low C=0.2 |year record low C= |rain colour=green |Jan rain mm=124.9 |Feb rain mm=95.2 |Mar rain mm=52.8 |Apr rain mm=23.6 |May rain mm=2.7 |Jun rain mm=0.1 |Jul rain mm=0.0 |Aug rain mm=0.0 |Sep rain mm=1.2 |Oct rain mm=28.0 |Nov rain mm=77.8 |Dec rain mm=135.5 |unit rain days=0.1 мм |Jan rain days=13.9 |Feb rain days=11.7 |Mar rain days=8.6 |Apr rain days=3.6 |May rain days=1.4 |Jun rain days=0.1 |Jul rain days=0.1 |Aug rain days=0 |Sep rain days=0.8 |Oct rain days=3.9 |Nov rain days=8.0 |Dec rain days=11.8 |source 1=''Израилын Цаг Уурын Алба''<ref name=IMS>{{cite web |url=http://www.ims.gov.il/IMS/CLIMATE/ClimaticAtlas/TempNormals.htm |title=Temperature average |publisher=Израилын Цаг Уурын Алба |access-date=2026-06-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618145923/http://www.ims.gov.il/IMS/CLIMATE/ClimaticAtlas/TempNormals.htm |archive-date=2013-06-18}}{{in lang|he}}</ref><ref name=Rain>{{cite web |url=http://www.ims.gov.il/IMS/CLIMATE/ClimaticAtlas/RainNormals.htm |title=Precipitation average |access-date=2026-06-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110925080227/http://www.ims.gov.il/IMS/CLIMATE/ClimaticAtlas/RainNormals.htm |archive-date=2011-09-25}}{{in lang|he}}</ref> }} == Эдийн засаг == [[Файл:Haifa_Refinery_by_David_Shankbone.jpg|thumb|Хайфагийн газрын тос боловсруулах үйлдвэр]] [[Файл:Matam_hi-tech_park_(Haifa).jpg|thumb|Шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн төв Матам]] Израилын "Хайфа ажилладаг, [[Иерусалим]] залбирдаг, [[Тел-Авив]] хөгжилддөг" гэсэн нийтлэг үг Хайфа нь ажилчид, аж үйлдвэржсэн хот гэдгээрээ нэр хүндтэй болохыг нотолж байна.<ref>{{Cite news|title=Tel Aviv: "Haifa works, Jerusalem prays, and Tel Aviv plays"|url=https://www.telegraph.co.uk/travel/middleeast/israel/721623/Tel-Aviv-%22Haifa-works,-Jerusalem-prays,-and-Tel-Aviv-plays%22.html|access-date=23 March 2008|work=The Daily Telegraph|location=London|date=14 November 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20080415113817/http://www.telegraph.co.uk/travel/middleeast/israel/721623/Tel-Aviv-%22Haifa-works%2C-Jerusalem-prays%2C-and-Tel-Aviv-plays%22.html|archive-date=15 April 2008|url-status=dead}}</ref> Хайфа хотын аж үйлдвэрийн бүс нь хотын зүүн хэсэгт, [[Кишон гол|Кишон голын]] эргэн тойронд байрладаг. Энд Израилын газрын тос боловсруулах хоёр үйлдвэрийн нэг болох Хайфа газрын тос боловсруулах үйлдвэр байрладаг (нөгөө үйлдвэр нь [[Ашдод|Ашдодод]] байрладаг). Хайфа газрын тос боловсруулах үйлдвэр жилд 9 сая тонн (66 сая [[баррель]]) түүхий нефть боловсруулдаг.<ref name="foundation">{{cite web|url=http://www.haifa-foundation.org/haifa_today.htm|title=Haifa Today|access-date=21 March 2008|publisher=Haifa Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20080415062842/http://www.haifa-foundation.org/haifa_today.htm|archive-date=15 April 2008|url-status=dead}}</ref> 1930-аад онд баригдсан өнөө үед ашиглагдаагүй, 80 метрийн өндөртэй хөргөгч цамхаг нь Британийн мандатын үед баригдсан хамгийн өндөр барилга байв.<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=haifaoilrefinerycoolingtowers-haifa-israel|title=Haifa Oil Refinery Cooling Towers|access-date=17 February 2008|publisher=Emporis.com|archive-date=11 Зургадугаар сар 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611073309/https://www.emporis.com/buildings/227526/haifa-oil-refinery-cooling-towers-haifa-israel|url-status=dead}}</ref> Матам (Merkaz Ta'asiyot Mada - Scientific Industries Center гэсэн үг) нь [[Израил|Израилын]] хамгийн том, хамгийн эртний бизнес парк бөгөөд тус хотын өмнөд хэсэгт байрладаг бөгөөд Израил болон олон улсын өндөр технологийн компаниудын олон тооны үйлдвэр, судалгаа, шинжилгээний байгууламжийг байрлуулдаг: [[Apple]], [[Amazon.com|Amazon]], Abbot, Cadence, [[Intel]], IBM, Magic Leap, [[Microsoft]], Motorola, [[Google]], Yahoo!, Elbit, CSR, Philips, PwC, Amdocs гэх мэт.<ref>{{cite web|url=http://www.american.edu/carmel/ab5293a/Casestudy/Israel/israel.htm|title=Israel|publisher=American.edu|access-date=17 February 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.haifa.il.ibm.com|title=IBM Haifa Labs|access-date=27 January 2008|publisher=IBM Haifa Labs|archive-url=https://web.archive.org/web/20080308204625/http://www.haifa.il.ibm.com/|archive-date=8 March 2008|url-status=dead}}</ref> Хайфагийн худалдааны төвүүд нь Хуцот Хамифратц, Хорев Центр Молл, Панорама Центр, Кастра Центр, Колони Центр (Лев Ха-Мошава), Ханеви'им Тауэр Молл, Каньон Хайфа, Лев Хамифратц Молл, Гранд Каньон юм. [[2010 он|2010 онд]] Монокл сэтгүүл Хайфаг бизнесийн хамгийн ирээдүйтэй, дэлхийн хамгийн том хөрөнгө оруулалтын боломж бүхий хотоор тодруулсан. Хайфа хотын захиргаа зам, дэд бүтцэд 350 гаруй сая доллар зарцуулсан бөгөөд барилга барих зөвшөөрлийн тоо өмнөх хоёр жилд 83 хувиар өссөн байна.<ref name="Monocle">{{cite web|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3988794,00.html|title=Haifa: Greatest business potential|publisher=Ynetnews.com|date=20 June 1995|access-date=24 March 2013}}</ref> [[2014 он|2014 онд]] Тел-Авивын Хөрөнгийн биржтэй өрсөлдөхүйц технологид суурилсан хөрөнгийн бирж байгуулна гэж зарласан.<ref>{{cite web|url=http://www.globes.co.il/en/article-haifa-plans-technology-stock-market-1000963887|title=Archived copy|access-date=2015-12-10|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222081450/http://www.globes.co.il/en/article-haifa-plans-technology-stock-market-1000963887|archive-date=22 December 2015}}</ref> Хайфа хотын захиргаа хотыг Хойд Израилын аялал жуулчлалын төв болгохоор зорьж байгаа бөгөөд тэндээс аялагчид өдөржингөө [[Акко]], [[Назарет]], [[Тибери]], Галиль зэрэг газруудаар аялах боломжийг олгохоор зорьж байна.<ref name="hotels">{{cite web|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4319604,00.html|title=Dozens of hotels planned in Haifa|publisher=Ynetnews.com|date=20 June 1995|access-date=12 March 2013}}</ref> 7.75 акр талбай дээр 85,000 метр квадрат талбай бүхий таван барилгыг багтаасан шинэ амьдралын шинжлэх ухааны аж үйлдвэрийн паркийг Матам аж үйлдвэрийн парктай зэрэгцүүлэн барьж байна.<ref>{{cite web|url=http://www.globes.co.il/serveen/globes/docview.asp?did=1000756854&fid=1124|title=Building to begin on Haifa life sciences park|work=Globes|date=13 June 2012|access-date=24 March 2013}}</ref> === Аялал жуулчлал === [[2005 он|2005 онд]] Хайфа хотод нийт 1462 өрөө бүхий 13 зочид буудал байжээ.<ref name="tourism">{{cite web|url=http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/Tourism/Y2005/Download/Tourism2005.pdf|title=Hotels and Tourism|work=Haifa Statistical Yearbook|publisher=Haifa Municipality|access-date=14 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080226230016/http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/Tourism/Y2005/Download/Tourism2005.pdf|archive-date=26 February 2008|url-status=dead}}</ref> Тус хот нь 17 километр эргийн шугамтай бөгөөд үүнээс 5 километр наран шарлагын газар юм.<ref name="leisure">{{cite web|url=http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/LeisureActivity/Y2004/Download/LeisureActivityDL.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20070330013119/http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/LeisureActivity/Y2004/Download/LeisureActivityDL.pdf|url-status=dead|archive-date=30 March 2007|title=Leisure Activity|work=Haifa Statistical Yearbook|publisher=Haifa Municipality|page=56|access-date=14 February 2008}}</ref> Хайфагийн аялал жуулчлалын гол үзмэр нь [[Бахайн ертөнцийн төв ордон|Бахайн ертөнцийн төв]] бөгөөд Бабын алтан бөмбөгөр сүм, хүрээлэн буй орчны цэцэрлэгүүд байдаг.<ref>{{cite web|url=http://terraces.bahai.org/terraces.en.html|title=Terraces of the Shrine of the Bab|access-date=11 April 2008|archive-date=23 Дөрөвдүгээр сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080423225420/http://terraces.bahai.org/terraces.en.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bahai.org/dir/bwc|title=Baha'i World Center|access-date=20 March 2008|publisher=[[Baháʼí International Community]]}}</ref> [[2005 он|2005]]-[[2006 он|2006 оны]] хооронд 86,037 хүн бурхан шүтлэгт зочилжээ. [[2008 он|2008 онд]] [[Бахайн ертөнцийн төв ордон|Бахайн цэцэрлэгүүдийг]] [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКО-гийн]] дэлхийн өвд бүртгэжээ. Хайфа хотын захиргааны захиалгаар [[2007 он|2007 онд]] гаргасан тайланд илүү олон зочид буудал, Хайфа-[[Акко]]-Кесарийн хоорондох гаталга онгоцны шугам барих, боомтын баруун бэхэлгээг амралт, зугаа цэнгэлийн бүс болгон хөгжүүлэх, орон нутгийн нисэх онгоцны буудал, боомтыг өргөтгөх шаардлагатай байгааг дурджээ.<ref>{{cite web|url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/864746.html|title=Making Haifa into an international tourist destination|date=30 May 2007|access-date=10 March 2008|work=Haaretz|archive-date=15 Дөрөвдүгээр сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080415044437/http://www.haaretz.com/hasen/spages/864746.html|url-status=dead}}</ref> == Урлаг ба соёл == [[Файл:South_Dado_Beach_-_Hof_HaCarmel_-_Haifa_(1506044661).jpg|left|thumb|Дадо далайн эрэг дагуух зугаалгын газар]] [[Файл:Folk_dancing_in_Dado_Beach,_Haifa_2015.JPG|thumb|Ардын бүжиг]] Хайфа нь боомт, аж үйлдвэрийн хотын дүр төрхтэй хэдий ч хойд Израилын соёлын төв юм. 1950-иад оны үед хотын дарга [[Абба Хуши]] зохиолч, яруу найрагчдыг хот руу нүүхийг уриалахад онцгой хүчин чармайлт гаргаж, тус улсад байгуулагдсан анхны хотын театр болох Хайфа театрыг байгуулжээ.<ref name="culture">{{cite web|url=http://www.tour-haifa.co.il/eng//modules/article/view.category.php/19|title=Culture & Leisure|publisher=Tour-Haifa.co.il|access-date=18 February 2008|archive-date=11 Дөрөвдүгээр сар 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110411140703/http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.category.php/19|url-status=dead}}</ref> Хотын бусад театруудад Кригерийн урлагийн төв, Раппапортын урлаг соёлын төв багтдаг. Конгрессийн төв нь үзэсгэлэн, концерт, тусгай арга хэмжээ зохион байгуулдаг.<ref>{{cite web|url=http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/c19/148|title=The Congress Center|publisher=Haifa Municipality|access-date=2 April 2008|archive-date=19 Арван нэгдүгээр сар 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119054714/http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/c19/148|url-status=dead}}</ref> [[1975 он|1975 онд]] байгуулагдсан Хайфа кино театрт суккотын баярын өдрүүдэд жил бүр Хайфагийн олон улсын кино наадам болдог.<ref>{{cite web|url=http://www.haifasymphony.co.il/eabout.asp|title=Haifa Symphony|access-date=20 January 2008|publisher=Haifa Symphony|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071217224625/http://www.haifasymphony.co.il/eabout.asp|archive-date=17 December 2007}}</ref> Хайфа нь 29 [[Кино театр|кино театртай]]. Тус хот орон нутгийн "Едиот Хайфа" сонинг эрхлэн гаргадаг бөгөөд өөрийн Хайфа радио станцтай. Израилын [[араб хэл]] дээр гардаг Аль-Иттихад, Аль-Мадина сонинууд мөн Хайфад байрладаг. 1990-ээд оны үед Хайфа хотод [[Боб Дилан]], Ник Кэйв, Блур, П.Ж.Харви нарын оролцсон Хайфа рок & блюз фестивалийг зохион байгуулж байжээ. === Музей === [[Файл:P1190557_-_בית_הטכניון_ההיסטורי_-_החצר.JPG|thumb|Үндэсний шинжлэх ухааны музей, Хайфа]] Хайфа нь арав гаруй музейтэй.<ref name="museums">{{cite web|url=http://www.get2israel.com/Destinations/haifa.aspx|title=Haifa Museums|publisher=Get2Israel.com|access-date=18 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080229091637/http://www.get2israel.com/Destinations/haifa.aspx|archive-date=29 February 2008}}</ref> Хамгийн алдартай музей бол Израилын Шинжлэх ухаан, технологи, сансар судлалын үндэсний музей бөгөөд [[2004 он|2004 онд]] бараг 150,000 хүн музейг зочилсон байна. Энэхүү музей нь Хадар хорооллын Технионы хуучин барилгад байрладаг. Японы уран зургийн Тикотины музей нь зөвхөн [[Японы урлагт]] зориулагдсан [[Ойрх Дорнод|Ойрх Дорнодын]] цорын ганц музей юм. Хайфад орших бусад музейд Эртний түүхийн музей, Үндэсний далайн музей ба Хайфа хотын музей, Хехтийн музей, Дагоны археологийн үр тариа боловсруулах музей, Төмөр замын музей, Нууц цагаачдын болон тэнгисийн цэргийн музей багтдаг. Зураач Херманн Струкийн хуучин гэр, студи нь одоо Херманн Струкийн музей болжээ.<ref>{{cite web|url=http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/c21/123|title=The Mane Katz Museum|access-date=25 January 2008|publisher=Tour-Haifa.co.il|archive-date=13 Гуравдугаар сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080313222222/http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/c21/123|url-status=dead}}</ref> Ган Ха-Эм цэцэрлэгт хүрээлэн дэх Хайфагийн амьтны хүрээлэнд одоо [[Израил|Израил улсад]] устаж үгүй болсон Сирийн хүрэн баавгай бүхий жижиг амьтдын цуглуулга байдаг. == Засгийн газар == [[1940 он|1940 онд]] анхны еврей хотын даргаар Шабтай Леви сонгогдов. Левигийн хоёр орлогч нь [[Арабчууд|араб]] (нэг нь [[Ислам|мусульман]], нөгөө нь [[Христ итгэл|христийн]] шашинтай) байсан бөгөөд зөвлөлийн үлдсэн хэсэг нь дөрвөн [[еврей]], зургаан [[Арабчууд|арабаас]] бүрдсэн байв.<ref name="govt">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kUOK3a6hAMsC&q=haifa+municipality&pg=PA129|title=Mixed Towns, Trapped Communities: Historical Narratives, Spatial Dynamics|last=Daniel Monterescu|first=Dan Rabinowitz|pages=113–132|publisher=Ashgate Publishing, Ltd.|access-date=26 July 2009|isbn=978-0-7546-4732-4|year=2007}}</ref> Өнөөдөр Хайфаг хотын дарга [[Эйнат Калиш-Ротем]] тэргүүтэй 12 дахь хотын зөвлөл удирдаж байна. Хотын сонгуулийн үр дүн нь Кнессетийн сонгуультай адил зөвлөлийн бүрэлдэхүүнийг шийддэг. Хотын зөвлөл нь хотод хууль тогтоох зөвлөл бөгөөд туслах хууль батлах бүрэн эрхтэй.<ref name="council">{{cite web|url=http://www.haifa.muni.il/Cultures/he-IL/Municipality/Management/CityCouncil/|archive-url=https://web.archive.org/web/20080117042303/http://www.haifa.muni.il/Cultures/he-IL/Municipality/Management/CityCouncil/|archive-date=17 January 2008|title=City Council Overview|language=he|publisher=Haifa Municipality}}</ref> [[2003 он|2003 онд]] сонгогдсон 12 дахь зөвлөл 31 гишүүнтэй бөгөөд либерал Шинуй-Ногоонууд хамгийн олон суудал авсан (6), [[Ликуд]] 5 суудалтай хоёрт орсон.<ref name="councillors">{{cite web|url=http://www.haifa.muni.il/Cultures/he-IL/Municipality/Management/CityCouncil/members.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20080117045014/http://www.haifa.muni.il/Cultures/he-IL/Municipality/Management/CityCouncil/members.htm|archive-date=17 January 2008|title=Members of the 12th City Council|language=he|publisher=Haifa Municipality}}</ref> === Хотын дарга нар === [[Файл:PikiWiki_Israel_6692_haifa_city_hall.jpg|thumb|Хотын захиргаа]] {{Div col}} * [[Наджиб Эффенди аль-Ясин]] (1873–77) * [[Ахмад Эффенди Джалаби]] (1878–81) * [[Мустафа Бей аль-Салих]] (1881–84) * [[Мустафа Паша аль-Халил]] (1885–1903) * [[Джамиль Садик]] (1904–10) * [[Рифат аль-Салах]] (1910–11) * [[Ибрахим аль-Халил]] (1911–13) * [[Абд аль-Рахман аль-Хадж]] (1920–27) * [[Хасан Бей Шукри]] (1914–20, 1927–40) * [[Шабтай Леви]] (1940–51) * [[Абба Хуши]] (1951–1969) * [[Моше Флиманн]] (1969–1973) * [[Йосеф Альмоги]] (1974–1975) * [[Йерухам Цейсель]] (1975–1978) * [[Ари Гурель]] (1978–1993) * [[Амрам Мицна]] (1993–2003) * [[Гиора Фишер]] (түр хотын дарга, 2003) * [[Йона Яхав]] (2003–2018) * [[Эйнат Калиш-Ротем]] (2018-2024) * [[Йона Яхав]] (2024–одоо үе) {{Div col end}} == Эмнэлгийн байгууламж == [[Файл:Rambam_Health_Care_Campus_Main_Building.JPG|thumb|Рамбам эрүүл мэндийн төв]] [[Файл:Haifa_U_Rabin_Building.jpg|thumb|[[Хайфагийн их сургууль|Хайфа их сургууль]], Рабин барилга]] Хайфа хотын эрүүл мэндийн байгууллагууд нийт 4000 эмнэлгийн ортой.<ref>{{cite web|url=http://www.rambam.org.il/Home+Page/Research/default.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071108234444/http://www.rambam.org.il/Home+Page/Research/default.htm|url-status=dead|archive-date=8 November 2007|title=research at rambam|publisher=Rambam.org.il|access-date=5 May 2009}}</ref> Хамгийн том эмнэлэг бол 2004 онд 78000 хүн хэвтэн эмчлүүлсэн 900 ортой, засгийн газрын мэдэлд байдаг Рамбам эмнэлэг юм.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/5197326.stm|title=Haifa hospital in the firing line|first=Raffi|last=Berg|work=BBC News|date=20 July 2006|access-date=5 January 2010}}</ref> Бнай-Цион эрүүл мэндийн төв, Кармел эмнэлэг тус бүр 400 ортой. Хайфа нь 20 гэр бүлийн эрүүл мэндийн төвтэй. 2004 онд Хайфад байдаг эмнэлэгүүдэд нийт 177.478 хүн хэвтэн эмчлүүлсэн байна. Рамбам эрүүл мэндийн төв нь 2006 онд Ливаны хоёрдугаар дайны үеэр галын шууд шугаманд байсан тул өвчтөнүүдээ хамгаалахын тулд тусгай урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах шаардлагатай болсон.<ref>{{Cite news|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3287614,00.html|title=Haifa hospital goes underground|work=Ynetnews|access-date=18 February 2008|date=7 August 2006|first=Ahiya|last=Raved}}</ref> == Боловсрол == Хайфад олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн хоёр их сургууль, хэд хэдэн коллеж байрладаг. [[Хайфагийн их сургууль|Хайфа их сургууль]] нь 1963 онд байгуулагдсан бөгөөд Кармел уулын оргилд байдаг. 30 давхар Эшкол цамхгийн дээд давхарт Израилын хойд хэсгийг дэлгэмэл байдлаар харуулдаг. Археологи, уран зургийн чухал цуглуулгатай Хехтийн музей нь [[Хайфагийн их сургууль|Хайфа их сургуулийн]] кампуст байрладаг. [[Технион - Израилын технологийн дээд сургууль]] нь 1912 онд байгуулагдсан. 18 факультет, 42 эрдэм шинжилгээний хүрээлэнтэй. Анхны байрлаж байсан барилгад одоо Хайфагийн шинжлэх ухааны музей байрладаг. Израилын анхны технологийн ахлах сургууль болох Босмат нь 1933 онд Хайфа хотод байгуулагдсан.<ref>{{Cite news|url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/894017.html|title=The closing of a dream come true|access-date=25 January 2008|work=Haaretz|archive-date=3 Арван хоёрдугаар сар 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071203085715/http://www.haaretz.com/hasen/spages/894017.html|url-status=dead}}</ref> 2006–2007 оны байдлаар Хайфа 70 бага сургууль, 23 дунд сургууль, 28 ахлах сургууль, 8 мэргэжлийн дунд сургуультай байв. Хайфа хотын цэцэрлэгт 5133, бага сургуульд 2081, дунд сургуульд 7911, ахлах сургуульд 8072, мэргэжлийн дунд сургуульд 2646, бүрэн дунд сургуулийн 2068 сурагч хичээллэж байв.<ref name="edu">{{cite web|url=http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/Education/Y2007/Download/EducationDL.pdf|title=Education|access-date=14 February 2008|date=1 June 2007|publisher=Haifa Municipality|work=Haifa Statistical Yearbook 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080226230026/http://www1.haifa.muni.il/spru/doc/YB/Education/Y2007/Download/EducationDL.pdf|archive-date=26 February 2008|url-status=dead}}</ref> Оюутнуудын 86% нь [[Еврей хэл|еврей хэлээр]] ярьдаг, 14% нь [[Араб хэл|араб]] сургуулиудад сурч байсан. 2004 онд Хайфа хот нийт 367.323 ширхэг ном хадгалдаг 16 хотын номын сантай.<ref>{{cite web|last=Ratner|first=David|url=http://www.haaretz.com/print-edition/business/haifa-s-christian-schools-lead-the-league-1.123464|title=Haifa's Christian schools lead the league|work=Haaretz|date=25 May 2004|access-date=24 March 2013|archive-date=3 Есдүгээр сар 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170903212521/http://www.haaretz.com/print-edition/business/haifa-s-christian-schools-lead-the-league-1.123464|url-status=dead}}</ref> == Тээвэр == === Нийтийн тээвэр === [[Файл:Haifa_cable_car.jpg|thumb|Кармел уулаас Бат Галим руу бууж буй кабель машин]] Хайфад зургаан төмөр замын өртөө, Кармелит, одоогоор [[Израил|Израилын]] цорын ганц метроны систем үйлчилдэг. [[Израил|Израилын]] төмөр замын [[Нагария]]-[[Тел-Авив|Тел-Авивын]] эрэг орчмын төмөр замын гол шугам Хайфагийн булангийн эргээр дайран өнгөрдөг бөгөөд хотын дотор зургаан буудалтай. Баруун өмнөөс зүүн хойд чиглэлд эдгээр станцууд нь: Хайфа Хоф Ха-Кармел, Хайфа Бат-Галим, Хайфа Мерказ Ха-Шмона, Ха-Мифрац Централ, Хутзот Ха-Мифратц, Кирьят-Хайм. Хайфагаас [[Тел-Авив]], [[Бен-Гурион олон улсын нисэх буудал|Бен-Гурион олон улсын нисэх онгоцны буудал]], [[Нагария]], [[Акко]], [[Кирьят-Моцкин]], [[Биньямина]], [[Лод]], [[Рамла]], [[Бейт Шемеш]], [[Иерусалим]] болон бусад байршил руу шууд галт тэрэг явдаг. Хайфагийн хот хоорондын автобусны холболтыг зөвхөн хоёр терминал ажиллуулдаг Egged автобус компани гүйцэтгэдэг: * Ха-Мифрац төв автобусны буудал, Ха-Мифрац төв төмөр замын буудлын хажууд * Хайфа Хоф Ха-Кармелийн төмөр замын буудалтай залгаа Хайфа Хоф Ха-Кармелийн төв автобусны буудал Тус улсын хойд хэсэгт байрлах шугамууд Ха-Мифрац төв автобусны буудлыг ашигладаг бөгөөд тэдгээрийн хамрах хүрээ нь [[Израил|Израилын]] хойд хэсгийн ихэнх хотуудыг хамардаг. Өмнө зүг рүү чиглэсэн шугамууд Хайфа Хоф Ха-Кармелийн төв автобусны зогсоолыг ашигладаг. [[Файл:The_New_Carmelit_08-10-2018.jpg|left|thumb|Кармелит нь газар доорхи төмөр зам бөгөөд одоогоор Израилын цорын ганц метроны систем юм]] Хайфа Хоф Ха-Кармелийн төв автобусны буудлаас шууд хүрэх газрууд нь [[Тел-Авив]], [[Иерусалим]], [[Эйлат]], [[Раанана]], [[Нетания]], [[Хадера]], [[Зихрон-Яаков]], Атлит, [[Тират-Кармель]], [[Бен-Гурион олон улсын нисэх буудал|Бен-Гурион олон улсын нисэх онгоцны буудал]] орно. Автобусны шугамууд бямба гарагийн өглөөнөөс хойш хот даяар хөнгөлөлттэй хуваарийн дагуу ажилладаг. 2008 оны зуны туршид эдгээр шугамууд долоо хоногт 7 шөнө ажилласан. Хайфа нь [[Израил|Израилын]] зуны цагт бямба гарагт далайн эрэг рүү автобусаар үйлчилдэг цорын ганц хот юм. [[Файл:Port_of_Haifa_2752-1.jpg|thumb|Хайфа хотын боомт]] Хайфагийн газар доорхи төмөр замын системийг Кармелит гэдэг. Энэ бол Парис талбайгаас Кармел уулын Ган Ха-Эм хүртэл явдаг төмөр зам дээрх газар доорхи фуникуляр юм.<ref>{{cite web|url=http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/c10/159|title=The Carmelit|access-date=19 February 2008|publisher=Tour-Haifa.co.il|archive-date=4 Тавдугаар сар 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504211823/http://www.tour-haifa.co.il/eng/modules/article/view.article.php/c10/159|url-status=dead}}</ref> Нэг зам, зургаан өртөө, хоёр галт тэргээр дэлхийн хамгийн богино метроны шугамаар Гиннесийн номонд бичигджээ. === Агаар болон далайн тээвэр === [[Хайфа нисэх онгоцны буудал]] нь [[Тел-Авив]], [[Эйлат]] руу нисэх дотоодын нислэгүүд болон [[Кипр]], [[Грек]], [[Йордан]] руу олон улсын нислэгийн нислэг үйлддэг. Хайфа хотоос нислэг үйлддэг онгоцууд нь Аркия, Исраир юм. Хөлөг онгоцнууд Хайфа боомтоос Зүүн Газар дундын тэнгис, Өмнөд Европ, Хар тэнгисийн чиглэлүүд хүртэл үйлчилдэг. === Зам === Хайфа ба тус улсын төв лүү аялахад далайн эргийн дагуух гол хурдны авто зам болох хурдны зам 2-оор дамжин өнгөрөх боломжтой. 4-р хурдны зам нь Хайфагийн хойд эрэг дагуу, мөн хурдны зам 2-оос урагш, дотогшоо урсдаг. Өмнө нь Хайфагийн хойд талын хурдны замын дагуух хөдөлгөөн хотын төв хэсгээр дайрч өнгөрөх ёстой байв. [[2010 он|2010 оны]] [[12 сарын 1|12-р сарын 1-ний]] өдөр нээгдсэн Кармелийн хонгилууд энэ хөдөлгөөнийг Кармел уулын доогуур чиглүүлж хотын төвийн түгжрэлийг бууруулж байна.<ref>{{cite web|url=http://ppp.mof.gov.il/Mof/PPP/MofPPPTopNavEnglish/MofPPPProjectsEnglish/PPPProjectsListEng/TashtiotTaburaEng/Carmeltunnels/|title=Carmel Tunnels|publisher=Israel MOF|access-date=22 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120712130111/http://ppp.mof.gov.il/Mof/PPP/MofPPPTopNavEnglish/MofPPPProjectsEnglish/PPPProjectsListEng/TashtiotTaburaEng/Carmeltunnels/|archive-date=12 July 2012}}</ref> == Спорт == [[Файл:SammyOferSTD.jpg|thumb|Сами Офер цэнгэлдэх хүрээлэн]] Хайфагийн гол цэнгэлдэх хүрээлэнгүүд нь: [[УЕФА|УЕФА-гийн]] баталсан 30,780 хүний суудалтай Сами Офер цэнгэлдэх хүрээлэн, Томас Д'Александро цэнгэлдэх хүрээлэн, Неве Шаанань Атлетик цэнгэлдэх хүрээлэн. Тус хотын хөлбөмбөгийн хоёр гол клуб нь одоогоор [[Израилын Премьер Лиг|Израилын Премьер Лигт]] тоглож байгаа Маккаби Хайфа, Хапоэл Хайфа нар юм. Маккаби Израилд арван хоёр түрүүлсэн бол Хапоэл нэг түрүүлсэн. Тус хотод Израилын хөлбөмбөгийн Лигийн нэг хэсэг болох [[Йокнеам цэнгэлдэх хүрээлэн|Йокнеам цэнгэлдэх хүрээлэнд]] тоглодог Америкийн Хайфа Андердогс хэмээх хөлбөмбөгийн клуб байдаг. Лигийн анхны улирлын аварга шалгаруулах тэмцээнд баг нь хожигдсон боловч [[2005 он|2005 онд]] Израилын хөлбөмбөгийн лигтэй нэгдсэн Америкийн хөлбөмбөгийн Израилын бүрэлдэхүүнд багтаж нэг цол хүртсэн. Хайфа Хоукс бол Хайфа хотоос гаралтай [[Хоккей|хоккейн]] баг юм. [[1996 он|1996 онд]] тус хот салхин сэнтийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг зохион байгуулсан. == Ах дүү хотууд == Одоогийн байдлаар:<ref>{{cite web|title=Secretary General / Foreign Relations|url=https://www.haifa.muni.il/English/MayorsOffice/Pages/CitySecretary-.aspx|website=haifa.muni.il|publisher=Haifa|access-date=2020-01-30}}</ref> * {{flagicon|Украин}} [[Украин|Украины]] [[Одесса]] — 1992 он * {{flagicon|Америкийн Нэгдсэн Улс}} [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]], [[Массачусеттс]], [[Бостон]] — 1999 он * {{flagicon|Америкийн Нэгдсэн Улс}} [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]], [[Калифорни]], [[Сан-Франциско]] — 1984 он * {{flagicon|Америкийн Нэгдсэн Улс}} [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]], [[Флорида]], [[Форт-Лодердейл]] — 2002 он * {{flagicon|Их Британи}} [[Их Британи]], [[Портсмут]] — 1962 он * {{flagicon|Их Британи}} [[Их Британи]], [[Ньюкасл апон Тайн|Ньюкасл]] — 1980 он * {{flagicon|Итали}} [[Итали]], [[Турин]] — 1997 он *{{flagicon|Дани}} [[Дани]], [[Ольборг]] — 1972 он * {{flagicon|Бельги}} [[Бельги]], [[Антверпен]] — 1986 он * {{flagicon|Герман}} [[Герман]], [[Бремен]] — 1978 он * {{flagicon|Герман}} [[Герман]], [[Дюссельдорф]] — 1988 он * {{flagicon|Герман}} [[Герман]], [[Майнц]] — 1987 он * {{flagicon|Герман}} [[Герман]], [[Эрфурт]] — 2000 оны * {{flagicon|Франц}} [[Франц]], [[Марсель]] — 1962 он * {{flagicon|Кипр}} [[Кипр]], [[Лимасол]] — 2000 он * {{flagicon|Хятад}} [[Хятад]], [[Шанхай]] — 1994 он * {{flagicon|Филиппин}} [[Филиппин]], [[Манила]] — 1971 он * {{flagicon|Өмнөд Африк}} [[Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс|Өмнөд Африк]], [[Кейптаун]] * {{flagicon|Аргентин}} [[Аргентин]], [[Росарио]] — 1988 он * {{flagicon|Орос}} [[Оросын Холбооны Улс|Орос]], [[Санкт-Петербург]] — 2008 он * {{flagicon|Хятад}} [[Хятад]], [[Чөндү|Чөнду]] — 2013 он == Зургийн цомог == <gallery widths="180" heights="180" perrow="6"> Файл:Haifa genel0301.jpg|Кармел уулын баруун энгэр ба худалдаа, ажил эрхлэлтийн бүс Матам, "Каньон Азриели Хайфа" худалдааны төв, Конгрессийн төв. Файл:Technion – Israel Institute of Technology19.jpg|Технионы кампус Файл:Eshkol tower haifa u.jpg|[[Хайфа их сургууль]], Эшкол цамхаг Файл:Matam hi-tech park (Haifa).jpg|Шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн төв Матам Файл:Haifa Convention Center09 April2013.JPG|Хурлын төв Файл:Метронит..jpg|Метронит Файл:Lev Hamifratz-Citymall.JPG|Синемол худалдааны төв Файл:Haifa South Haifa Mall OIC.jpg|«Каньон Азриэли Хайфа» худалдааны төв Файл:Karmelit.jpg|Кармелит Файл:Carmel Tunnels, Check Post entrance 1.JPG|Кармелын хонгил Файл:Hof Hacarmel IMG 9919.JPG|Леонардо зочид буудал Файл:Port of Haifa 2752-1.jpg|Хайфагийн боомт Файл:Port of Haifa - aerial view.jpg|Хайфа булан Файл:Downterraces.jpg|Бахай цэцэрлэгээс харагдах үзэмж Файл:MerkazitHaMifrtaz b.jpg|[[Израил|Израилын]] хамгийн том тээврийн төв «Мерказит ха-Мифрац» </gallery> == Цахим холбоос == {{Commonscat|Haifa|Хайфа}} {{Wikinews|Haifa|Хайфа}} {{Wikivoyage|Haifa|Хайфа}} == Эшлэл == <references responsive="" /> {{Израилын хот}} {{Хайфа тойрог}} [[Ангилал:Хайфа| ]] [[Ангилал:Далайн боомттой суурин]] [[Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот]] [[Ангилал:Хайфа тойргийн хот]] [[Ангилал:Хайфа тойрог]] [[Ангилал:Израилын хот]] cihdb7yuugvr21icorz5jkvuy808qbr 0 115873 876015 866256 2026-11-11T22:14:11Z Enkhsaihan2005 64429 876015 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс далбаа | Name = Бүгд Найрамдах Болгар Улс | Article = | Image = Flag of Bulgaria.svg | Use = 110100 | Symbol = {{FIAV|110100}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Equal}} | Proportion = 3:5 | Adoption = 1879 (анх баталсан)<br>1990 оны 11 сарын 27 (дахин баталсан)<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Bulgaria |title=Flag of Bulgaria |publisher=Британника нэвтэрхий толь|author=Уитни Смит |access-date=2026-11-11}}</ref> | Design = Цагаан, ногоон, улаан өнгөнөөс бүрдэх хэвтээ гурван өнгөт. | Designer = Стилиана Парашкевова (анхны хувилбар) | Image2 = Flag of Bulgaria (digital).svg | Use2 = Интернетэд ашиглахад зориулсан далбаа | Symbol2 = {{FIAV|110100}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Equal}} | Proportion2 = 3:5 <!-- | Adoption2 = --> | Design2 = Цагаан, ногоон, улаан өнгөнөөс бүрдэх хэвтээ гурван өнгөт. }} '''[[Болгар|Болгар Улсын]] Төрийн далбаа''' ({{Lang-bg|Знаме на България}}) нь ижил хэмжээтэй гурван хэвтээ судлаас бүрддэг: дээд хэсэгт цагаан, дунд хэсэгт ногоон, доод хэсэгт улаан. Эдгээр өнгөний цагаан нь эрх чөлөө ба энхтайвныг, ногоон өнгөөр үржил шим ба байгалийг, улаанаар эрх чөлөөний төлөөх тэмцэлд асгаруулсан цусыг бэлгэддэг аж. Төрийн далбааг өнөөгийн хэлбэрээр нь 1879 оны дөрөвдүгээр сарын 16-нд анх мандуулсан ба 1944 оныг хүртэл хэрэглэв. 1947 онд төрийн сүлдийг зүүн дээд буланд нэмж оруулсан байдаг. 1990 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд хуучин төрхөөр нь ахин хэрэглэх болсон байна. == Түүх == === Болгарын Анхдугаар ба Хоёрдугаар Хаант Улс === Пророболгарчууд анх адууны сүүлээр хийсэн туг хэрэглэж байсан аж. Болгарын Анхдугаар Хаант Улсын үеэс эхлэн христийн шашинд орсноор далбаа хэрэглэх болсон ба энэ нь [[Византын эзэнт гүрэн|Византын эзэнт гүрнийхтэй]] төстэй байсан байна. Болгарын Хоёрдугаар Хаант Улсын үеийн туг хиурны талаарх мэдээлэл байдаггүй. Харин [[Османы эзэнт гүрэн|Османы эзэнт гүрний]] ноёрхолд байсан Хайдукууд ба Воеводууд ногоон дэвсгэр өнгөтэй далбааны төв хэсэгт нь алтан шар өнгийн арслангийн дүрстэй, түүний дээр дугуй хэлбэрээр «Свобода или смърт» (Эрх чөлөө эсвэл үхэл) хэмээх бичигтэй далбаатай байжээ. === Болгарын эргэн сэргэх үе === Aнхны ногоон, цагаан, улаан (хэвтээ тэнхлэг дагуу, энэ дараалал бүхий гурвант өнгөт туг) өнгө бүхий тугийг 1861-1862 оны үед [[Георги Раковски|Георги Раковскийн]] байгуулсан «[[Анхдугаар Болгарын Легион]]» Белградад анх хэрэглэсэн байна. Өнөөгийн далбааны өнгөний дараалал бүхий тугийг Румыны [[Брэила]] хотод «Орос-Туркийн дайн»-д оролцсон болгарын сайн дурынханд зориулан оёсон түүхтэй аж. === Чөлөөлөгдсөний дараа === Османы эзэнт гүрнээс чөлөөлөгдсөний дараа 1879 оны дөрөвдүгээр сарын 16-ны Болгарын Анхдугаар Үндсэн хуулинд одооны далбааны өнгө болон дэс дарааллыг тогтоож өгчээ. 1947 онд далбааны зүүн дээд талын цагаан хэсэг дээр Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн сүлдийг нэмэн шигтгэв. 1990 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд төрийн далбаанаасаа сүлдний хэсгийг хасчээ. <gallery class="center centered" widths="150"> Flag of Bulgaria (1878-1944).svg|{{FIAV|historical}} [[Болгарын Вант Улс]] (1879–1908), [[Болгарын Хант Улс]] (1908–1946), [[Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улс]]ын төрийн далбаа (1946–1947) Flag of Bulgaria (1946-1967).svg|{{FIAV|historical|1}} Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн далбаа (1947–1948) Flag of Bulgaria (1948-1967).svg|{{FIAV|historical|1}} Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн далбаа (1948–1967) Flag of Bulgaria (1967-1971).svg|{{FIAV|historical|1}} Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн далбаа (1967–1971) Flag of Bulgaria (1971-1990).svg|{{FIAV|historical|1}} Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн далбаа (1971–1990) </gallery> == Болгарын Зэвсэгт Хүчний далбаа == <gallery class="center centered"> War flag of Bulgaria.svg|Болгарын Зэвсэгт Хүчний далбаа Naval Ensign of Bulgaria.svg|{{FIAV|000001}} [[Тэнгисийн дайны далбаа|Тэнгисийн цэргийн далбаа]] Naval Jack of Bulgaria.svg|[[Хөш (усан тээвэр)|Хөш]] (усан онгоцны хошууны далбаа) </gallery> == Цахим холбоос == {{commonscat|Flags of Bulgaria|Болгарын төрийн далбаа}} * [https://flagspot.net/flags/bg.html Flags of the World – Bulgaria] {{Хөтлөгч мөр Европын улсуудын төрийн далбаа}} [[Ангилал:Төрийн далбаа]] [[Ангилал:Болгарын үндэсний бэлгэ тэмдэг|Төрийн далбаа]] [[Ангилал:Төрийн далбаа улс орноор]] 33g2ahg4kii2xqup07xu2r7v4u50n87 876016 876015 2026-11-11T22:14:21Z Enkhsaihan2005 64429 Enkhsaihan2005 moved page [[Болгарын төрийн далбаа]] to [[Болгарын далбаа]] 876015 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс далбаа | Name = Бүгд Найрамдах Болгар Улс | Article = | Image = Flag of Bulgaria.svg | Use = 110100 | Symbol = {{FIAV|110100}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Equal}} | Proportion = 3:5 | Adoption = 1879 (анх баталсан)<br>1990 оны 11 сарын 27 (дахин баталсан)<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Bulgaria |title=Flag of Bulgaria |publisher=Британника нэвтэрхий толь|author=Уитни Смит |access-date=2026-11-11}}</ref> | Design = Цагаан, ногоон, улаан өнгөнөөс бүрдэх хэвтээ гурван өнгөт. | Designer = Стилиана Парашкевова (анхны хувилбар) | Image2 = Flag of Bulgaria (digital).svg | Use2 = Интернетэд ашиглахад зориулсан далбаа | Symbol2 = {{FIAV|110100}} {{FIAV|normal}} {{FIAV|Equal}} | Proportion2 = 3:5 <!-- | Adoption2 = --> | Design2 = Цагаан, ногоон, улаан өнгөнөөс бүрдэх хэвтээ гурван өнгөт. }} '''[[Болгар|Болгар Улсын]] Төрийн далбаа''' ({{Lang-bg|Знаме на България}}) нь ижил хэмжээтэй гурван хэвтээ судлаас бүрддэг: дээд хэсэгт цагаан, дунд хэсэгт ногоон, доод хэсэгт улаан. Эдгээр өнгөний цагаан нь эрх чөлөө ба энхтайвныг, ногоон өнгөөр үржил шим ба байгалийг, улаанаар эрх чөлөөний төлөөх тэмцэлд асгаруулсан цусыг бэлгэддэг аж. Төрийн далбааг өнөөгийн хэлбэрээр нь 1879 оны дөрөвдүгээр сарын 16-нд анх мандуулсан ба 1944 оныг хүртэл хэрэглэв. 1947 онд төрийн сүлдийг зүүн дээд буланд нэмж оруулсан байдаг. 1990 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд хуучин төрхөөр нь ахин хэрэглэх болсон байна. == Түүх == === Болгарын Анхдугаар ба Хоёрдугаар Хаант Улс === Пророболгарчууд анх адууны сүүлээр хийсэн туг хэрэглэж байсан аж. Болгарын Анхдугаар Хаант Улсын үеэс эхлэн христийн шашинд орсноор далбаа хэрэглэх болсон ба энэ нь [[Византын эзэнт гүрэн|Византын эзэнт гүрнийхтэй]] төстэй байсан байна. Болгарын Хоёрдугаар Хаант Улсын үеийн туг хиурны талаарх мэдээлэл байдаггүй. Харин [[Османы эзэнт гүрэн|Османы эзэнт гүрний]] ноёрхолд байсан Хайдукууд ба Воеводууд ногоон дэвсгэр өнгөтэй далбааны төв хэсэгт нь алтан шар өнгийн арслангийн дүрстэй, түүний дээр дугуй хэлбэрээр «Свобода или смърт» (Эрх чөлөө эсвэл үхэл) хэмээх бичигтэй далбаатай байжээ. === Болгарын эргэн сэргэх үе === Aнхны ногоон, цагаан, улаан (хэвтээ тэнхлэг дагуу, энэ дараалал бүхий гурвант өнгөт туг) өнгө бүхий тугийг 1861-1862 оны үед [[Георги Раковски|Георги Раковскийн]] байгуулсан «[[Анхдугаар Болгарын Легион]]» Белградад анх хэрэглэсэн байна. Өнөөгийн далбааны өнгөний дараалал бүхий тугийг Румыны [[Брэила]] хотод «Орос-Туркийн дайн»-д оролцсон болгарын сайн дурынханд зориулан оёсон түүхтэй аж. === Чөлөөлөгдсөний дараа === Османы эзэнт гүрнээс чөлөөлөгдсөний дараа 1879 оны дөрөвдүгээр сарын 16-ны Болгарын Анхдугаар Үндсэн хуулинд одооны далбааны өнгө болон дэс дарааллыг тогтоож өгчээ. 1947 онд далбааны зүүн дээд талын цагаан хэсэг дээр Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн сүлдийг нэмэн шигтгэв. 1990 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд төрийн далбаанаасаа сүлдний хэсгийг хасчээ. <gallery class="center centered" widths="150"> Flag of Bulgaria (1878-1944).svg|{{FIAV|historical}} [[Болгарын Вант Улс]] (1879–1908), [[Болгарын Хант Улс]] (1908–1946), [[Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улс]]ын төрийн далбаа (1946–1947) Flag of Bulgaria (1946-1967).svg|{{FIAV|historical|1}} Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн далбаа (1947–1948) Flag of Bulgaria (1948-1967).svg|{{FIAV|historical|1}} Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн далбаа (1948–1967) Flag of Bulgaria (1967-1971).svg|{{FIAV|historical|1}} Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн далбаа (1967–1971) Flag of Bulgaria (1971-1990).svg|{{FIAV|historical|1}} Бүгд Найрамдах Болгар Ард Улсын төрийн далбаа (1971–1990) </gallery> == Болгарын Зэвсэгт Хүчний далбаа == <gallery class="center centered"> War flag of Bulgaria.svg|Болгарын Зэвсэгт Хүчний далбаа Naval Ensign of Bulgaria.svg|{{FIAV|000001}} [[Тэнгисийн дайны далбаа|Тэнгисийн цэргийн далбаа]] Naval Jack of Bulgaria.svg|[[Хөш (усан тээвэр)|Хөш]] (усан онгоцны хошууны далбаа) </gallery> == Цахим холбоос == {{commonscat|Flags of Bulgaria|Болгарын төрийн далбаа}} * [https://flagspot.net/flags/bg.html Flags of the World – Bulgaria] {{Хөтлөгч мөр Европын улсуудын төрийн далбаа}} [[Ангилал:Төрийн далбаа]] [[Ангилал:Болгарын үндэсний бэлгэ тэмдэг|Төрийн далбаа]] [[Ангилал:Төрийн далбаа улс орноор]] 33g2ahg4kii2xqup07xu2r7v4u50n87 0 118527 876007 832364 2026-11-11T15:50:56Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876007 wikitext text/x-wiki   [[Файл:Modra_turisticka_trasa_značka-šipka_doleva.jpg|right|thumb| Цэнхрээр тэмдэглэсэн зам дээр зүүн эргэх тэмдэг. Чех улс]] [[Файл:Voyageur_Hiking_Trail_marker.JPG|right|thumb| Канад дахь "Voyageur" явган аялалын замын тэмдэг]] '''Явган алхалтын замын тэмдэглэгээ нь''' гадаах амралт, зугаалгын замуудыг яг тодорхой бус ч жим дагуулан, тухайн жимийн чиглэл болон дараагийн хүрэх цэг хүртэлх зайг тэмдэглэдэг практик арга хэрэгсэл юм. "Trail blazing" хэмээх хэллэг нь анхандаа "холтсыг цавчиж мод дээр тавьсан тэмдэг" гэсэн утгатай (''Оксфордын толь бичиг, Канад'') хэрэглэгдэж байжээ. Харин замын тэмдэг нь "аялагчдад чиглүүлэгч болохуйц, анхаарал татахуйц аливаа объект, содон газар" ( ''Оксфордын англи хэлний толь бичиг'' ) хэмээн тодорхойлогдож байв. Зам тэмдэглэхэд '''будах,''' '''сийлэх, дардас дарах,''' '''шон босгох,''' '''дарцаг зүүх,''' '''чулуун овоон дээр хэрээс босгох''' зэрэг хэд хэдэн арга ашигладгаас будах арга нь хамгийн өргөн дэлгэр ашиглагддаг. == Тэмдэглэгээний төрлүүд == === Будаг === [[Файл:BergAlpinWegweiser.jpg|thumb| Швейцарь дахь будсан тэмдэг]] Нэгэн жигд хэлбэр, дүрс (ихэвчлэн тэгш өнцөгт), хэмжээ, өнгө эсвэл өнгөний хослол бүхий самбарыг будсан тэмдэглэгээг замын дагуу байршуулна. Замын эргэлт, төгсгөлийн цэгийг илэрхийлэхийн тулд тод өнгийн будаг ашигладаг (доороос харна уу). [[Файл:Stripe-marked_trail_red.svg|left|60x60px| Үндсэн тэмдэглэгээ - улаан, Төв Европт хэцүү эсвэл оргилын замд ашигладаг]] Европын орнууд ихэвчлэн нэгээс олон өнгөөр будсан судал эсвэл дүрсний системийг ашигладаг. [[Явган алхалтын тэмдэглэгээний Чех систем|Төв Европын явган аяллын тэмдэглэгээний систем]] нь гурван судал ашигладаг ба ихэвчлэн хоёр цагаан судалны хооронд нэг өнгө байна. Өнгө бүр өөр өөр утгатай - 10 см х 10 см харьцаатай квадрат тэмдэг байна. Улаан өнгийг ихэвчлэн бартаатай эсвэл оргил руу гарах замыг тэмдэглэхэд ашигладаг. Ижил загвартай сумнууд чиглэлийн өөрчлөлтийг илтгэнэ. [[Чехословак|Анх Чехословак]] улсад бүтээгдсэн.  энэ системийг [[Чех]], [[Словак]], [[Польш]], [[Хорват]], [[Босни ба Херцеговина|Босни]], [[Украин|Украйн]], [[Болгар]], [[Гүрж]], [[Бразил]] болон бусад орнуудад ашиглаж байна. Франц, Итали, Австри, Швейцарьт цагаан, өнгөт судалтай ижил төстэй системийг ашигладаг. [[Америкийн Нэгдсэн Улс|АНУ]], [[Канад|Канадад]] ихэвчлэн цагаан, улаан, цэнхэр эсвэл шар гэсэн цулгуй тэмдэг ашигладаг. [[Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс|Өмнөд Африк]] дахь замууд нь ихэвчлэн мод, хадан дээр зурсан шар өнгийн хөлийн мөрөөр тэмдэглэгдсэн байдаг. Тэмдгийг зам дагуу, эсвэл талбай, нуга дундуурх газарт бэхлэгдсэн, тод харагдах хад чулуу, эсвэл мод (эсвэл цахилгааны шон, хашаа, хайс, гарт тааралдах бусад тохиромжтой гадаргуу дээр) зурж болно. === Сийлбэр === [[Файл:Waymarker_at_Southern_Upland_Way.JPG|thumb| Сийлсэн тэмдэг – Шотландын Өмнөд уулын замыг тэмдэглэхэд зориулж (Шотланд үндэсний уламжлалт) багваахай цэцгийн эмблемийг модон дээр сийлсэн байгаа нь]] Хойд Америк, Австрали, Шинэ Зеландад <ref>{{Cite web|title=Deep South USA Visitor Information|url=https://www.deep-south-usa.com/|publisher=Lofthouse Enterprises}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Australian Alps walking track|url=https://theaustralianalps.wordpress.com/experience/aawt/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Mangonui Heritage Trail|url=http://www.doubtlessbay.co.nz/see-and-do/|access-date=2022-01-19|archive-date=2016-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827124746/http://www.doubtlessbay.co.nz/heritagetrail.htm|url-status=dead}}</ref> модны холтсыг сүх юм уу хутгаар зүссэн тэмдэглэгээ байдаг. Сүхээр цавчсан нь илүү олон таарна. Эдгээр нь голчлон мод бэлтгэгчид эсвэл анчдын гаргасан замуудыг харуулсан, албан бус тэмдэглэгээ байна. Эхэндээ модыг жижиг сүхээр эсгэж тэмдэглэдэг байсан боловч өдгөө байгаль орчин, гоо зүйн талаасаа ээлтэй байх зарчмын дагуу өөр аргууд хэрэглэдэг болсон. Мод эсгэж тэмдэглэх боломжгүй тохиолдолд чулуун овоо босгох гэх мэт бусад аргыг ашигладаг. 1902 онд Айдахогийн уурхайчид Төв Айдахогийн Аянгын уулын уурхай руу хүрэх тодорхой замыг тэмдэглэхийн тулд модыг ихэвчлэн сүхээр эсгэн гурван өвөрмөц судал бүхий Гурван эсгэлттэй "дөт зам"-ыг бүтээж байжээ. <ref>{{Cite book|last=Fuller|first=Margaret|title=Trails of the Frank Church-River of No Return Wilderness|publisher=Trail Guide Books|year=2002|isbn=9780966423327|edition=2nd|location=Weiser, Idaho|pages=208|oclc=50596610}}</ref> [[Файл:Tararua_Range,_New_Zealand_(15).JPG|thumb| Хавсаргасан тэмдэглэгээ ▲ ( [[Шинэ Зеланд|NZ]] )]] Эсвэл илүү удаан эдэлгээтэй хуванцар, метал эсвэл модон тэмдэглэгээг хадаасаар модонд тогтоож болно. Эдгээр тэмдэглэгээг байрлуулах нь будагнаас илүү ур чадвар, хөдөлмөр шаарддагаас гадна бэхлэх газар нь хангалттай олон мод байх шаардлагатай. === Дарцаг зүүх === [[Файл:Tape_flag.JPG|thumb|<blockquote>Дарцган тэмдэглэгээ – АНУ-д газрын зурагт орсон замд дарцаг ашиглах нь ховор бөгөөд зам цэлгэр газраар явж өнгөрөөд ой мод руу орж байгааг ийн тэмдэглэжээ.</blockquote>]] Мөчир дээр эсвэл модны эргэн тойронд уясан маркшейёрын туузыг заримдаа явган замыг зааж өгөхөд ашигладаг, гэхдээ ихэвчлэн зөвхөн түр зуурын эсвэл албан бус замд зориулагдсан байдаг. Ерөнхийдөө засвартай байгаа замыг ингэж тэмдэглэх нь элбэг. Заримдаа тугуудыг тогтмол явдаг замыг тэмдэглэхэд ашигладаг ч замын тэмдэглэгээний төрлүүдээс хүний нүдэнд хамгийн муу өртдөг тэмдэг юм. Японд ууланд явган аяллын замыг тэмдэглэх гол арга бол дарцаг өлгөх юм. Улаан тууз нь өгсөх замыг, шар тууз нь буух замыг заадаг. Зарим ууланд стандарт бус өнгө (цагаан эсвэл цэнхэр) -өөр онцгой жимийг тэмдэглэхэд ашиглагддаг. === Замын шон === [[Файл:Markierung_Alpiner_Wanderweg.jpg|right|thumb| Швейцарийн Пиз Учелло дахь Альпийн нурууны зам дээрх шон]] Өвлийн улиралд, цасан бүрхүүл тогтсон үед зам харагдахгүй байх үед өнгөт эсвэл өнгөгүй шонг ихэвчлэн ашигладаг. <ref>{{Cite book|title=Trail construction and maintenance notebook.|publisher=USDA Forest Service Technology and Development Program|year=2007|location=Missoula, MT|pages=125|chapter=Signs|oclc=959245369}}</ref> [[Австри|Замын шон нь Австри]], Канад, АНУ, [[Чех]], [[Швейцар|Швейцарь]], [[Словак]] зэрэг улсад мөрдөгдөж буй стандарт тэмдэг юм. === Чулуун овоо ===   [[Файл:Igloolik_Sunset.jpg|left|thumb| Инуксуит - Канадын хойд хэсэгт байрлах энэ овоо нь замаа олох, хоол хүнсний болон бусад агуулахыг олоход ашигладаг тэмдэглэгээ байв.]] Чулуунуудыг зохион байгуулалттайгаар давхарлан өрсөн нь чулуун овоо юм. Овоог ихэвчлэн модгүй, өндөр уулын бүс, эсвэл замын тэмдэглэгээ ойроос харагдахгүй ил задгай газарт ашиглана. <ref name=":0">{{Cite web|title=Hiking Basics - How is the A.T. marked?|url=https://appalachiantrail.org/explore/plan-and-prepare/hiking-basics/}}</ref> Хойд Америкийн Арктикийн бүс нутгийн Инуит, Инупиат, Калалит, [[Юпигууд|Юпик]] болон бусад ард түмний хэрэглэдэг инуксук нь эртний хэв загварын чулуун овоо юм. Эдгээр байгууламжууд нь [[Аляска|Аляскаас]] [[Гренланд|Гренланд хүртэл]]<nowiki/>х газруудад элбэг байдаг. [[Умард туйлын цагираг|Хойд туйлын тойргийн]] дээгүүр орших энэ бүс нутагт тундрын биом давамгайлсан байгалийн дурсгалт газрууд бий. Дарцаг өлгөхтэй нэгэн адил, модтой газруудад чулуун овоог ашиглах нь бага. Ихэвчлэн албан бус, тод бус жимийг газрын зурагт тэмдэглэгдсэн замуудтай холбох уулзваруудыг тэмдэглэх зэргээр ашигласан байдаг. Өвөл хүйтэн болдог [[Цас|газар цасанд]] дарагдаж, амархан унадаг тул учир дутагдалтай. Зарим бүс нутагт уулзвар, гарцыг тэмдэглэх зорилгоор овоог ашиглах нь ховор болж байна. АНУ-ын зарим бүс нутагт байгаль хамгаалагчид болон менежерүүд газрын өнгө үзэмжид таагүй нөлөөтэй, эсвэл аялагчдыг төөрөлдүүлэхүйц овоонуудыг нураах үүрэг хүлээдэг. Чулуу ховор газарт шон ашиглаж болно. Цанын болон цасан замыг тэмдэглэхэд шонг ихэвчлэн ашигладаг. <ref>{{Cite web|title=Mt. Seymour Peak|url=https://trailpeak.com/trails/Mt-Seymour-Peak-near-Vancouver-BC-305}}</ref> ==== Замын овоолго ==== Овоолго гэдэг нь АНУ-ын зарим хэсэгт гол төлөв овооноос хамаагүй жижиг чулуулгийн овоолгод хэрэглэгддэг нэр томъёо <ref name=":1">{{Cite web|title=Reading Trail Signs|url=http://howtowilderness.com/trail-signs/}}</ref> бөгөөд аялагчид зөвхөн ажиглагдах төдий нам овоолсон байдаг. Хоёр чулуу овоолсон нь санамсаргүй тохиолдол байж болох ч овоолсон гурван чулуу нь овоолго болох юм. Зарим бүс нутагт овоолго нь чиглэл заагч болно. <ref name=":1" /> === Загалмай === Явган хүний зам, авто зам, жим, замуудын уулзварын дэргэдэх, эсвэл тариан талбай, ой модны аман дээр байрлуулсан загалмай нь явган аялагч, мөргөлчид зэрэгт зам заахаас гадна аюул эрсдэл өндөртэй газрыг тэмдэглэнэ. <ref>{{Cite web|last=Mecchi C|date=2007|title=Kleinbauten im öffentlichen Raum III: Sakrale Kleinbauten|url=http://www.bevoelkerungsschutz.admin.ch/internet/bs/de/home/themen/kgs/publikationen_kgs/merkblatt/kleinbauten_im_oeffentlichen.parsys.0003.downloadList.00031.DownloadFile.tmp/kleinbautensakrald.pdf|publisher=ibid Altbau AG|language=de|access-date=2022-01-19|archive-date=2014-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030191220/http://www.bevoelkerungsschutz.admin.ch/internet/bs/de/home/themen/kgs/publikationen_kgs/merkblatt/kleinbauten_im_oeffentlichen.parsys.0003.downloadList.00031.DownloadFile.tmp/kleinbautensakrald.pdf|url-status=dead}}</ref> Ялангуяа Европт, жишээлбэл [[Герман]], [[Галиси|Галисия]], [[Альпийн нуруу|Альпийн нуруунд түгээмэл]] байдаг. Мод, чулуу, металаар хийгдсэн байж болно. Зам дагуух загалмай дээр ихэвчлэн Есүс Христийг цовдлуулсан байдалтай дүрсэлсэн байдаг. == Анхаарал татах байдал == АНУ-д муж эсвэл холбооны харьяаллаас үл хамааран, АНУ-ын Зэлүүд газрын тухай хуулийн дагуу аливаа зэлүүд газар нутгийг "хүний хөлд өртөөгүй" мэт байлгахыг шаарддаг тул замын тэмдэглэгээг аль болох хамгийн цөөн тоонд барьдаг. Харин эсрэгээрээ, хот суурин газар, муж ба үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн, нийтийн хэрэгцээний газарт замын тэмдэглэгээ маш элбэг байна. <ref>{{Cite web|date=14 Jul 2005|title=Forest Service Wilderness Sign Guidance - Trail Signing|url=http://www.wilderness.net/toolboxes/documents/signsposters/FS%20Wilderness%20Sign%20Guidelines.pdf}}</ref> Хаягдсан, баларч буй жим, эсвэл аль хэдийнэ явж хэвшсэн алхалтын замуудаас илүү нэг эгнээтэй уулын алхалтын замын хажуугаар тэмдэглэгээг маш сайн хийсэн байдаг. == Систем == [[Файл:Loch_Dee_-_geograph.org.uk_-_2865.jpg|thumb| Шотланд дахь Үндэсний дугуйн сүлжээ (NCN)-ний шон]] Уудам зэлүүд газарт нэгээс олон зам байх нь элбэг. Наад зах нь замууд өөр өөр өнгөтэй байх ёстой нь ойлгомжтой мэт санагдаж болох ч үргэлж өнгөөр ялгасан байдаггүй. [[Массачусеттс|Массачусетсийн]] хамгийн өндөр уул байдаг Грейлок мужийн тусгай хамгаалалттай газар Аппалачийн жимээс бусад бүх замууд ижил цэнхэр өнгөөр тэмдэглэгдсэн байдаг. Төрөл бүрийн аялагчид (жишээ нь, цасны машинтай, морьтой, уулын дугуйтай гэх мэт)-д зориулсан янз бүрийн замын тэмдэг байж болно. Хурдтай тээврийн хэрэгсэлтэй аялагчдын хувьд тэмдэг нь хурдтай явахад харагдахуйц, том хэмжээтэй байж болно. Өөр нэг боломжит ялгаа бол улирал юм. Норвегид зуны замд цэнхэр, өвлийн замд улаан өнгө хэрэглэх нь элбэг. Улаанаар өвлийн улиралд цанаар гулгаад гатлах боломжтой, харин зун нь явганаар явах боломжгүй нуур, намаг зэргийг тэмдэглэж болно. Ихэвчлэн огтлолцсон хоёр замыг адилхан өнгөөр тэмдэглэгдсэн байхаас сэргийлж өнгөөр ялгадаг. Гэхдээ өнгийг үүнээс ч илүү нарийн зорилгоор ашиглаж болно. [[Нью-Йорк (муж улс)|Жишээлбэл, Нью-Йоркийн]] Кэтскилийн цогцолбор газар гол замууд, ялангуяа холын зайнд явдаг замд зүүн-баруун чиглэлд улаан, хойд-өмнөд чиглэлд цэнхэр тэмдэглэгээг ашиглана. Богино салаа, гогцоо эсвэл холбогч замууд нь ерөнхийдөө шар өнгийн тэмдэглэгээтэй байдаг. Хоёр зам нэг чиглэлд, зэрэгцээ байдалтай, зарим газраа огтлолцоод явж байгаа тохиолдолд арай өргөн, их ашиглагддаг зам дээр нь тэмдэглэгээ хийнэ. Бусад тохиолдолд, тухайлбал [[Вермонт|Вермонтын]] өмнөд хэсэгт Аппалачийн зам болон Урт зам нэг чиглэлд явдаг учир хоёр зам хоёулаа цагаан тэмдэглэгээтэй байна. Крконошегийн нурууны Чехийн талд дуугүй тэмдэглэгээ гэж нэрлэгддэг тэс өөр системийг бий болгосон. <ref>{{Cite web|title=Cross-country skiing in Krkonose Mountains|url=http://www.ergis.cz/krkonose/index.php?lang=en&menu=40&navid=191|access-date=2022-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119060005/http://www.ergis.cz/krkonose/index.php?lang=en&menu=40&navid=191|archive-date=2022-01-19|url-status=dead}}</ref> [[Нимгэн төмөр|Метал хавтанг зүсэж]], улаанаар будсан тэмдэглэгээг уулын алхагч нар, цаначдад аль алинд харагдахуйц байдлаар хийнэ. Сонгодог системээс ялгаатай нь эдгээр нь зам, жимийг заахгүй, харин хамгийн ойрын уулын кэмп, зэргэлдээх хот, тосгонд хоноглох, хооллох боломжтой газрыг зааж өгдөг. <ref name="czech">{{Cite web|title=Lyžařské stezky a jejich značení|url=http://turistika.abchistory.cz/znaceni-lyzarske-trasy.htm|access-date=2022-01-19|archive-date=2013-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130725093928/http://turistika.abchistory.cz/znaceni-lyzarske-trasy.htm|url-status=dead}}</ref> [[Англи]], [[Уэльс|Уэльсийн]] үндэсний замууд нь ихэвчлэн царсны боргоцойн тэмдгийг ашигладаг. <ref name=":2">{{Cite web|title=South West Coast Path - Is there signage on the Trail?|url=https://www.nationaltrail.co.uk/en_GB/trails/south-west-coast-path/trail-information/}}</ref> [[Их Британи|Нэгдсэн Вант]] Улсын Үндэсний дугуйн сүлжээ нь цэнхэр дэвсгэр дээр цагаан унадаг дугуйн тэмдэг, оруулга хайрцагт маршрутын дугаарыг цагаанаар тэмдэглэсэн, харин очих газрын нэр, зайг заагаагүй байдаг. ''Үндэсний чиглэлийн'' дугаар нь ''улаан'' дэвсгэртэй, ''бүсийн'' дугаар нь ''цэнхэр'' дэвсгэртэй. Тэмдгийн систем нь Данийн үндэсний дугуйн замын сүлжээний ашигладаг систем дээр суурилдаг. Ашигласан өнгө нь замын статусыг илэрхийлж болно. Тухайлбал, Англи, [[Уэльс|Уэльсийн]] замын эрхийн тухайд шар тэмдгийг явган хүний замд, цэнхрийг хашлаганд, улааныг бүх хөдөлгөөнд нээлттэй замд ашигладаг. == Замын тэмдгийн утга == [[Файл:Trail_blaze-symbols.svg|left|thumb| АНУ-д зам тэмдэглэхэд өргөн хэрэглэгддэг тэмдэглэгээнүүд. Эргэлтийн тэмдэг нь ихэвчлэн чиглэл заагаагүй &#x2014; нэг тэмдэглэгээ нөгөөгийнхөө дээр залгаа байрласан байна. ]] Энэ тэмдэглэгээ нь зам ашиглагчийг замаас гараагүй гэдгийг мэдэгдэхээс гадна удахгүй гарч ирэх эргэлт, ялангуяа зам хаана байгаа нь мэдэгдэхгүй болох, зам хаана эхэлж, дуусах талаар мэдэх шаардлагатай үед хэрэг болно. [[File:LeftTurnBlaze.jpg|thumb| АНУ-ын Харриман цогцолбор газарт зүүн тийш эргэхийг илтгэх гурвалжин хэлбэртэй, будагтай тэмдэг]] Оффсет тэмдэглэгээ нь босоо тэнхлэгт давхарласан хос тэмдэг байх ба дээд тал нь аль талдаа байгаагаар эргэлтийн чиглэлийг мэдэж болно. Энэ системийг анх 1970 онд Харриман мужийн цэцэрлэгт хүрээлэнгийн Beech Trail дээр ашигласан. Энэ систем нь гурвалжин хэлбэрийн тэмдэг ашиглах бас гурвалжин дээш, доош харсан эсэхээс замын эхлэх эсвэл төгсгөл болохыг таньж болно. Бусад газруудад энэ тэмдэглэгээг ашиглаж эхэлсэн бөгөөд одоо Хойд Америк даяар нэлээд түгээмэл болсон ч энэ системийн өөр хувилбарууд бас бий. Зарим замууд дээр хоёр тэмдэг нь "L" хэлбэр үүсгэх байдлаар тэмдэглэсэн байх ба үүгээр эргэлтийн зүг, чигийг олж болно. Цөөн тохиолдолд энэ тэмдэглэгээ хос биш дангаараа байдаг нь хаашаа явах талаар эргэлзээ төрүүлнэ. Түүнчлэн, заримдаа хоёр тэмдгийг ямар нэг гажилтгүйгээр дээр дээр нь давхарлан байрлуулсан байвал эргэхгүйгээр чигээрээ явахыг зааж байгаа гэж ойлгож болно. Нэг үзүүр нь аль нэг тийшээ заасан гурвалжинг салаа зам, уулзвар заахад ашиглах тохиолдол байсан ч практикт тийм ч сайн нэвтэрч чадаагүй. Үзүүр нь эгц дээшээ заасан гурвалжин нь зарим газарт явган аялагч буцаж эргэх болсныг заана. Нидерландад тэмдэглэгээ нь ихэвчлэн хос судлаас тогтдог: цагаан-улаан, шар-улаан, улаан-цэнхэр өнгийн тэмдэглэгээ зонхилно. Эргэлт ойрхон байгааг тус хос судлыг хоёр дахин давтсанаар илэрхийлдэг буюу тэмдэг нь цагаан-улаан-цагаан-улаан, шар-улаан-шар-улаан гэх мэт байдалтай харагдана. Харин сүүлийн үед стикер ашиглан тэмдэглэж байгаа бөгөөд тэмдгийг давхарлахын оронд тэгш өнцөгтөд гурвалжин өнцөг гаргаж сум болгосноор эргэлтийн чигийг заана. Харин диагональ загалмайгаар явж ''болохгүй'' чиглэлийг заана. Тус загалмай нь тэмдэгтэйгээ адил өнгөтэй байна. (Судал тус бүр өөр өөр өнгөтэй байна). *   [[Ангилал:Outdoor]] [[Ангилал:Явган аялал]] 8hr92v8d4u5dkl2mq4ljg4i87k7wc9e 0 119799 876005 875688 2026-11-11T15:35:18Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876005 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс компани | name = Эрдэнэс Тавантолгой ХК | logo = ETT logo mon(1).png | type = Төрийн [[Хувьцаат компани|ХК]] | industry = Ашигт малтмал | founded = {{Start date and age|2010|12|23}} | founder = [[Монгол Улсын Засгийн газар]] | hq_location_city = [[Улаанбаатар]] | hq_location_country = [[Монгол Улс]] | products = [[Нүүрс]] | website = {{URL|https://ett.mn/mn}} }} '''“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК''' ('''{{abbr|ЭТТ ХК}}''', '''{{abbr|ЭТТ}}''') нь [[Тавантолгой нүүрсний орд]]од хайгуул, олборлолт, ашиглалтын үйл ажиллагаа эрхлэх зорилгоор [[Монгол Улсын Их Хурал]], [[Монгол Улсын Засгийн газар|Монгол Улсын Засгийн газрын]] шийдвэрээр 2010 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр байгуулагдсан Монгол дахь хамгийн том [[төрийн өмчит]] уул уурхайн компани юм. Тус компани нь сайн чанарын нүүрсний Тавантолгой брэнд бүтээгдэхүүн бий болгож, аюулгүй, тогтвортой, ил тод, хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлж, улс орон болоод бүс нутгийн эдийн засгийн өсөлтөд бодитой хувь нэмэр оруулах тэргүүлэгч компани болох эрхэм зорилготой ажиллаж байна. Тавантолгой нүүрсний орд нь [[Өмнөговь|Өмнөговийн аймгийн]] нутагт Монгол-Хятадын хилээс 250 км-ийн зайд байрлах стратегийн ач холбогдол бүхий дэлхийн хэмжээний [[чулуун нүүрсний орд]] бөгөөд Цанхи, Бортолгой, Бортээг, Оорцог, Ончхараат, Ухаахудаг гэсэн зургаан үндсэн хэсгээс бүрдэнэ. Хэсэг тус бүрт харилцан адилгүй хайгуул, судалгааны ажлыг гүйцэтгэсэн бөгөөд Цанхи, Ухаа худагийн талбайд нарийвчилсан хайгуул, Бортээг, Оорцогийн талбайд нарийвчилсан болон урьдчилсан хайгуул, Ончхараат, Бортолгойн талбайд эрэл үнэлгээний ажил гүйцэтгээд байна. 2020 онд Эрдэнэс Тавантолгой ХК-ийн ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл бүхий 8 талбайд хамаарах нүүрсний нөөцийн хөндлөнгийн үнэлгээг АНУ-ын [[Стантек]] компани хийж ордын нүүрсний нийт нөөцийг 7.075 тэрбум тонн сайн чанарын коксжих болон эрчим хүчний нөөцтэй болохыг тогтоосон. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК нь өнгөрсөн 15 жилийн хугацаанд Цанхийн уурхайгаас эрчим хүчний зориулалт бүхий 9.1 сая.тн, коксжих шинж чанартай 105 сая.тн,  нийт 114 сая.тн нүүрс олборлоод байна. 2023 оны байдлаар Цанхи болон Бортээгийн уурхай нь жилийн нийт 30 сая.тн нүүрс олборлох хүчин чадалд хүрсэн бөгөөд 2027 онд төсөл бүрэн хүчин чадалдаа хүрч ил уурхайгаар жилд 50 сая.тн нүүрсийг олборлож эхлэх юм. Цаашид ордыг цогцоор хөгжүүлэх, байгаль орчинд сөрөг нөлөө багатай дэвшилтэд техник, технологийг нэвтрүүлэх бодлогын хүрээнд судалгааны түвшин багатай бусад хэсгийн хайгуул, судалгааны ажлыг гүйцэтгэх замаар ил болон далд уурхай хосолсон байдлаар олборлолтын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх зорилготой ажиллаж байна. '''Бүтээгдэхүүний нөөц, өнгөрсөн онуудын олборлолт борлуулалтын тоон мэдээлэл''' “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2023 оны 2 дугаар сарын 09-ний өдрөөс 2025 оны 3 дугаар сарын 15-ны өдрийг хүртэл хугацаанд нийт 118 удаагийн биржийн цахим арилжаа амжилттай зохион байгуулж, 2.84 тэрбум ам.долларын үнэлгээтэй 25.1 сая тонн нүүрсийг хилийн үнээр, БНХАУ-ын Ганцмод болон Мандал боомт нөхцөлтэй арилжаалав. Үүнээс 8.6 сая тонн хатуу коксжих нүүрс, 12.0 сая тонн нь 1/3 коксжих нүүрс, 4.4 сая тонн нь эрчим хүчний нүүрс, 51.2 мянган тонн баяжуулсан коксжих нүүрс, 12.8 мянган тонн баяжуулсан эрчим хүчний нүүрс тус тус борлуулсан байна. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК ийн олборлосон нүүрсний хэмжээ 2019 онд 50 сая тонн, 2020 онд 70 сая тонн, 2023 онд 100 сая тоннд хүрсэн бол 2024 онд нийт 150 сая дахь тонн нүүрс олборлов. 2024 онд Нүүрс баяжуулах үйлдвэрийг ашиглалтад оруулж анхны бүтээгдэхүүн болох 12.8 мянган тонн баяжуулсан коксжих нүүрсийг 2024 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдөр Монголын хөрөнгийн биржийн нээлттэй цахим арилжаагаар дамжуулан борлуулж, экспортод гаргав. 2025 он гарснаас хойш өнөөгийн байдлаар 38.4 мянган тонн баяжуулсан коксжих нүүрс, 12.8 мянган тонн баяжуулсан коксжих чанаргүй нүүрс, нийт 51.2 мянган тонн баяжуулсан нүүрс биржээр арилжаалаад байна. Тавантолгойн ордын бодит чадавхыг тодорхойлж Цанхи, Бортээг ба Оорцогийн хэсгүүдэд иж бүрэн хайгуул, судалгааны ажлыг гүйцэтгэж ордын нөөцийг 29 хувиар буюу 1.8 тэрбум тооноор нэмэгдүүлж 8.1 тэрбум тонн нөөцтэй болохыг тогтоож Монгол Улсын эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулав. '''Өнгөрсөнд болсон томоохон үйл явдлын тойм''' 2022 дугаар 10 сард онцгой дэглэм тогтов. 2023 онд хил нөхцөлөөр биржээр нүүрсийг арилжаалж эхлэв. 2023 онд 2.8 их наяд төгрөгийн татвар төсөвт төвлөрүүлж байсан бол 2024 онд Улс, орон нутгийн төсөвт 3.4 их наяд төгрөгийн татвар төвлөрүүлж, өмнөх оноос татварын хэмжээ 17.9 хувиар өсөв. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн олборлосон нүүрсний хэмжээ 2019 онд 50 сая тонн, 2020 онд 70 сая тонн, 2023 онд 100 сая тоннд хүрсэн бол 2024 онд нийт 150 сая дахь тонн нүүрс олборлов. == Түүх == === Төсөл мэндэлсэн 2010 он хүртэлх түүх === Тавантолгойн нүүрсийг авч ирэх даалгавартай манж элчийг түдгэлзүүлэх тухай захидлыг Түшээт хан аймгийн чуулганы дэд дарга [[Гадинбалын Чагдаржав|Г.Чагдаржав]] онд бичсэн байдаг. Энэ бол тус орд газрын тухай анхны бичмэл баримтуудын нэг юм. Гэвч төрийн мэдэлд сүүлд 1936 онд шилжжээ. Тэр үеэс хойш Зөвлөлтөөс Монгол руу геологийн томоохон судалгааны баг удаа дараа ирж Тавантолгойн ордыг судалж шинжилж байсан. Анхны судалгааны багийг [[Константин Дмитриевич Помазков|К. Д. Помазков]] удирдаж монголын анхны геологич Ж.Дүгэрсүрэн<ref>{{Webarchiv|url=https://namem.gov.mn/pages/417 |wayback=20220714032851 |text=Доктор Ж.Дүгэрсүрэн |archiv-bot=2026-11-08 07:38:28 InternetArchiveBot }} Цаг уур орчны шинжилгээний газар.</ref> хамтарч “маш сайн чанарын коксжих нүүрс байх боломжтой” хэмээн дүгнэж байв. Зөвлөлтийнхний 1965 он хүртэл үргэлжилсэн 25 жилийн судалгааны тайланд Тавантолгойн нүүрсний тухай дэлгэрэнгүй баримт олон тусгасан байдаг. Тавантолгойн ордын хайгуул, судалгааны ажил хэдий олон жил үргэлжилсэн ч дэлхийд санал болгож, хамтарч олборлоход шаардлага хангахгүй байсан. Тиймээс 1974-1975 онд Болгартай хамтарч илүү дэлгэрэнгүй хайгуул, шинжилгээний ажил зохион байгуулсны дүнд олон улсын тавцанд анх удаа танилцуулах боломж бүрджээ. Улмаар тухайн үеийн ЭЗХТЗ-д ([[Эдийн засгийн харилцан туслалцах зөвлөл|Эдийн засгийн харилцан туслалцах хамтын зөвлөл]]) багтах долоон оронд санал тавьсан ч бүгд татгалзав. 1988 онд БНАСАУ-ийн тэргүүн [[Ким Ил Сон]] , 1990 онд [[Хятад|Хятадын]] удирдагч Ли Пэн, 1993 онд [[Оросын Холбооны Улс|ОХУ]]-ын Ерөнхийлөгч [[Борис Ельцин|Б. Н. Ельцин]] нарын айлчлалыг тохиолдуулж, мөн 1992 онд [[Энэтхэг|Энэтхэгт]] тус тус санал тавьсан ч амжилт олоогүй. Тавантолгойн орд газарт Монголын Геологийн гуравдугаар анги хэмээн нэрийдэх болсон хайгуул судалгааны үндэсний баг 1978-1990 онуудад ажиллуулсан нь ордыг ашиглалтад бэлдсэн том амжилт болжээ. Улмаар Японтай хамтарч 1993-1995 онд Монголын нүүрсний салбарыг хөгжүүлэх төсөл хэрэгжүүлж, олон улсын семинар зохион байгуулснаар Тавантолгойг дэлхийд сурталчилж эхэлсэн юм. Ийнхүү 1997 онд олон улсад тендер зарлахад Англи, Америк, Канад, Австралийн компаниуд санал ирүүлснээс Америк-Канадын Норвест компани шалгарч нарийвчилсан судалгаа хийв. Тус судалгааны дүнд Тавантолгойн орд газар ЖОРК стандартаар 7.4 тэрбум тонн геологийн нөөцтэй бөгөөд коксжих нүүрс нь олон улсын чанарын шаардлага хангана гэж баталсан ажээ. Гэвч олборлолт эхлүүлэхэд дэд бүтэц хангалтгүй бөгөөд шинээр байгуулахын тулд 1.5 тэрбум орчим ам.доллар шаардлагатай гэж тооцов. Үүний дараа 1998 онд анхны гадаад сонирхогч BHB Billiton компани Тавантолгойн лицензийг авч ажлаа эхлүүлсэн хэдий ч нэг жилийн дараа дэд бүтэц хөгжөөгүй, дэлхийд нүүрсний ханш унасан гэх шалтгаанаар лицензээ буцааж тушаагаад Монголыг орхиж одсон түүхтэй. Үүнийг эс тооцвол Тавантолгойн орд газрыг монголчууд өөрсдөө ашигласаар ирсэн. Өмнө нь тус ордын нэг хэсгийг орон нутгийн “жижиг” Тавантолгой компани ашиглаж байсан. Олон улсын компаниуд нэгэнт хамтраагүй тул “жижиг” Тавантолгой компани үйл ажиллагаагаа өргөжүүлсээр 2004 онд анхны 256 тонн нүүрсээ Хятад руу экспортод гаргав. Энэ үед дэлхийд нүүрсний ханш эрс өсөж байсан тул бүгд Тавантолгойн орд руу анхаарлаа хандуулж эхэлжээ. Улмаар 2008 онд Засгийн газрын 266 дугаар тогтоол гарч “Эрдэнэс МГЛ” ХК байгуулагдсан бөгөөд тухайн үед “Энержи Ресурс” ХК-ийн мэдэлд шилжсэн байсан Тавантолгойн ордын 49 хувиас Ухаахудагийн хэсгийг үлдээж бусдыг нь төр буцааж мэдэлдээ авсан юм. Удалгүй олон улсад орд хамтран ашиглах тендер зарлахад найман орны 15 том компани санал ирүүлснээс эцсийн шатанд Хятад, ОХУ, Америкийн компаниуд шалгарсан. Гэвч энэ үед засаг солигдож тендерийн ажил сунжирсан бөгөөд эцэст нь Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл дэмжээгүй шалтгаанаар хамтын ажиллагаа эцэслэсэн юм. Үүний дараа 2010 оны аравдугаар сарын 20 өдөр алдарт 39 дүгээр тогтоолын дагуу “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийг үүсгэн байгуулжээ. Ер нь үе үеийн Засгийн газар Тавантолгойн ордыг гадаад компаниудад эзэмшүүлэх ажил эхлүүлдэг боловч сонгууль тохиох тоолонд ажил зогсож улмаар бүтдэггүй байсан. Өнгөц харахад бүтэхгүй байгаа мэт боловч эцэстээ Монголчуудын эзэмшилд үлдсэн нь зөв замаа олсон гэлтэй. === Бартаат он жилүүд буюу 2011-2016 он === “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн төрсөн өдөр 2010 оны аравдугаар сарын 28 өдөр тохиодог. Гэвч энэ компанийн үйл ажиллагаанд улс төржилт хүчтэй нөлөөлсөөр ирсэн тул анхнаасаа цэвэр бизнес зарчмаар хөгжсөн гэж хэлэхэд бэрх. Үүний анхны жишээ бол “Чалко трейдинг Хонконг лимитэд” компанитай байгуулсан [[Хятад]] руу нүүрс нийлүүлэх гэрээ болно. Тус гэрээний дагуу “Эрдэнэс Тавантолгой” компани 2011 оны зун анхны экспортоо хийсэн байдаг. Харамсалтай нь, 2012 оны сонгуулийн өмнөх үе таарч улс төрчид иргэдэд бэлэн мөнгө тараах зорилгоор Чалкотой байгуулсан гэрээний урьдчилгаанд авсан 350 сая ам.долларыг нь “Эх орны хишиг” <ref>{{Webarchiv|url=https://www.uuluurhai.mn/?p=5594 |wayback=20231006220824 |text=Эх орны хишиг |archiv-bot=2023-11-11 15:25:59 InternetArchiveBot }} uuluurhai.mn</ref> нэрийн дор сонгогчдод тараагаад дуусгасан юм. “Чалкод төлөх өр” гэх хэллэг үүнээс эхлэлтэй. Компанийн санхүү ийнхүү хүндэрснээс гадна дэлхийд нүүрсний ханш унаж Чалкотай байгуулсан хатуу гэрээний “чанар” танигдаж эхлэв. Тус гэрээнд тусгасны дагуу Хятадад нийлүүлэх нүүрсний үнийг Хятадын дотоод индексээр буюу үндсэндээ Чалкогийн хэлснээр тогтоож байлаа. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК алдагдалд оржээ. Нэг тонн нүүрс олборлох өртөг 58 ам.доллар байхад нүүрсээ тээвэрлэж аваачаад нийлүүлэх үнэ нь 53 орчим ам.доллар байв. Эцэст нь компани зөвхөн Чалкогийн өрийг барагдуулахын тулд ажиллах болов. Тэрчлэн 2011 онд “Макмахон Холдингс”-той байгуулсан гэрээ тэдэнд мөн адил дарамт болж байсан юм. Гадаад орчин туйлын таатай үед өөдрөгөөр харж байгуулсан эдгээр хатуу гэрээ нүүрсний ханш унах үед маш хүнд ачаа болж улмаар Зүүн Цанхийн уурхай хэд хэдэн удаа зогсохоос аргагүйд хүрч байлаа. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК энэ үед зоригтой алхам хийсэн нь “Хөгжлийн банк”-аас 200 сая ам.доллар, бусад арилжааны банкуудаас 150 сая ам.долларын зээл авч Баруун Цанхийн уурхайг нээсэн явдал юм. Тухайн үед “Монгол уурхайчид” нэгдэл<ref>{{Webarchiv|url=http://www.mglnews.mn/content/read/71280.htm |wayback=20221207183600 |text=“ЭРДЭНЭС-ТАВАН ТОЛГОЙ” ХК-ИЙНХАН “МОНГОЛ УУРХАЙЧИД”-ТАЙ ТҮНШЛЭЛИЙН ГЭРЭЭ БАЙГУУЛЛАА |archiv-bot=2024-03-19 10:27:12 InternetArchiveBot }} "Монгол уурхайчид" mglnews.mn</ref> харьцангуй хямд хөлсөөр олборлолт хийж өгөхөөр тохирсон нь томоохон дэмжлэг болж удалгүй Чалкогоос гадна 28 компанитай 10 сая тонн нүүрс нийлүүлэх гэрээ шинээр байгуулж чаджээ. Товчхондоо Баруун Цанхийн уурхайгаар хямралыг гаталсан гэж хэлж болно. Тухайн үед улс төрчид Баруун Цанхийг нээх эсэх асуудалд тодорхой хариу шийдвэр өгөхгүй хойшлуулж, булзааруулж байсан тул удирдлагууд уурхайгаа чимээгүйхэн нээж ажлаа эхлүүлсэн тухай тэр үед гэрч болсон сэтгүүлчид өгүүлдэг. Баруун Цанхийн уурхайг 2012 оны аравдугаар сард нээсэн боловч албан баримтад 2013 онд нээлтээ хийсэн гэж тэмдэглэх болсон нь ийм учиртай гэдэг. Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр зам байгуулах тухай 2008 оноос яригдаж эхэлсэн<ref>{{Webarchiv|url=http://ttz.mn/mn/intro |wayback=20220326042130 |text=Archive copy |archiv-bot=2023-10-06 22:04:22 InternetArchiveBot }} Тавантолгой төмөр зам ХХК</ref>. Гэвч улс төрийн эргэж буцсан олон шийдвэр гарч, нийгэмд “нарийн, өргөн цариг” гэх маргаан дэгдэж, эцэст нь концессын гэрээ гурван ч удаа буцсан зэрэг асуудлаас болж тус төсөл 2020 он хүртэл царцсан юм. Энэ үеийн онцлох үйл явдал бол “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн 20 хувийг монгол улсын иргэн бүрт хувааж эзэмшүүлсэн ажил мөн. 2012 онд нийт 3 тэрбум хувьцааг иргэн бүрт хуваарилж тооцоход 1072 гэдэг тоо анх мэндэлжээ. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2014 онд БНСУ-ийн төрийн өмчит “КОГАЗ” компани, Монголын “Элгэн” компаниудтай хамтарч метан хий ашиглах төсөл эхлүүлсэн. Тус төслөө 2016 онд хамаарал бүхий компани “Эрдэнэс Метан”-д шилжүүлсэн бөгөөд өдгөө туршилтын үйлдвэрээ байгуулж амжилттай ажиллаж байна. Метан хийн нөөцийн хэмжээ одоогоор 40 сая тонн гэж тогтоогдоод байна. === Үсрэнгүй хөгжлийн жилүүд буюу 2017-2020 он === 2016-2017 оны үед [[Хятад|БНХАУ]]-ын нүүрсний дотоод бодлого, олон улсын нүүрсний ханш зэрэг гадаад нөхцөл байдал Монголын талд ашигтайгаар эргэсэн. Тиймээс “Эрдэнэс Тавантолгой” 2017 оны гуравдугаар сард Чалкогийн өрийг 100 хувь барагдуулж дуусгав<ref>[https://www.mongolianminingjournal.com/a/64267 “Чалко” болон TTJVСо-ийн өрийг дарснаа мэдэгдэв] mongolianminingjournal.com</ref>. Улмаар хатуу гэрээгээ “нүүр бардам” шинэчлэх боломж бүрджээ. Чалкогийн өрийг тэглэснээс хойш борлуулалт нэг жилийн дүнгээр 13 хувиар өсөж, орлого 2.5 дахин, улсад төлсөн татвар, хураамжийн дүн 3.4 дахин нэмэгдэв. Удалгүй Хөгжлийн банк болон бусад банкнаас авсан зээлийн өрөө хугацаанаас нь өмнө төлж барагдуулсан бөгөөд 2018 он дуусахад дотоод, гадаадын ямар ч өргүй компани болсон байлаа. 2012 онд иргэн бүрт эзэмшүүлсэн хувьцааны үр шим иргэдийн хэтэвчинд орох боломж одоо бүрджээ. Тиймээс “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн 2019 оны ашгаас нэгж хувьцааг 90 төгрөгөөр тооцож 2020 онд нийт иргэдэд ноогдол ашиг<ref>[https://www.montsame.mn/mn/read/234743 1072 хувьцааны ноогдол ашиг] Montsame agency</ref> анх удаа тараав. Өмнө нь, голдуу сонгуультай холбоотойгоор төр иргэдийн хувьцааг худалдаж авах ажиллагаа хэд хэдэн удаа зохион байгуулж байсан тул анх иргэдэд эзэмшүүлсэн 20 хувь өдгөө 18 орчим хувь болж буурсан байгаа юм. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийг түшиглэж 2018 онд байгуулсан “Тавантолгой түлш” ХХК нь утаагүй түлш буюу сайжруулсан шахмал түлш үйлдвэрлэж Улаанбаатар хотыг бүрэн хангасны дүнд нийслэлийн агаарын бохирдол 50 хувиар буурсан гэж үздэг. Мөн “Тавантолгой төмөр зам” ХХК байгуулж олон жил гацаад байсан Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн 208 км төмөр замын ажлыг урагшлуулж өдгөө 65 хувийн гүйцэтгэлтэй явж байна. Харин 2020 онд байгуулагдсан "Зүүнбаян төмөр зам" ХК нь өдгөө Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн 414 км замыг барьж буй. Дээрх хоёр төмөр замын төсөлд 7000 орчим хүн, 4000 орчим техник ажиллаж байгаа бөгөөд ашиглалтад орсноор Монгол Улсын эдийн засаг 2.3 тэрбум ам.доллараар тэлэх тооцоо бий. == Компанийн удирдлагын талаарх товч мэдээлэл == Удирдлага Гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч Х.МӨНХЖАРГАЛ Хяналтын менежер Н.ПУНЦАГ Бүтээмжийн менежер Б.МӨНХБОЛД Бизнес хөгжил хариуцсан менежер С.БАЯРМӨНХ Дотоод хяналт, эрсдэлийн удирдлагын газрын захирал Э.ТҮВШИНЖАРГАЛ Ерөнхий нягтлан бодогч Ш.ЦОГЗОЛМАА Уул уурхай, технологийн газрын дарга Ч.АЛТАНБАГАНА Борлуулалт, маркетинг, тээврийн газрын дарга О.ЦЭРЭНДОНДОГ Стратеги төлөвлөлт, төслийн газрын дарга Ц.АНХ-ОД Барилга, дэд бүтцийн газрын дарга Б.БОЛД-ЭРДЭНЭ Худалдан авах ажиллагааны газрын дарга Н.ЦЭРЭНСАМБУУ Санхүү, хөрөнгө оруулалтын газрын дарга Г.ГАНТУЛГА Хууль, эрх зүйн газрын дарга Э.УЯНГА Захиргаа, удирдлагын газрын дарга Н.АНУН Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сум дахь Салбарын захирал Л.ДОРЖСҮРЭН Үйлдвэрлэл, техникийн газрын дарга А.ДАВААХҮҮ Тээвэр логистикийн газрын дарга М.МЯНГАНЖАДАМБА Эрдэнэс нэгдсэн терминал цогцолборын дарга Э.БЯМБАДОРЖ Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, байгаль орчны газрын дарга Б.БАТСАЙХАН Шуурхай удирдлага, мэдээллийн технологийн газрын дарга Г.СЭРЖХОРОЛ Захиргаа, бүтээн байгуулалт, төслийн хөгжлийн газрын дарга А.БААТАРХҮҮ Нүүрс баяжуулах үйлдвэрийн газрын дарга Ө.НЯМАА == Хариуцлагатай уул уурхай == “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2019 онд “Чанарын баг” байгуулж олон улсын гурван стандарт хэрэгжүүлж эхэлжээ. Үүнд: * Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал [[ISO 45001]] * Байгаль орчин ISO 14001 * Чанарын [[ISO 9001]] стандарт багтана. 2022 онд “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК нь дараах 2 стандартыг үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлсэн: * Нийцлийн менежментийн тогтолцоо ISO 37301:2021 * Авлигын эсрэг менежментийн тогтолцоо ISO 37001:2016 Ингэснээр "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК нь Нэгдсэн менежментийн тогтолцооны 5 стандартыг Нэгдсэн тогтолцоогоор хэрэгжүүлж буй Монгол Улсын анхны компани болсон юм. Түүнчлэн цаашид: * Нийгмийн хариуцлагатай [[ISO 26000]] * Мэдээллийн аюулгүй байдлыг эрхэмлэгч [[ISO 27001]] стандартуудыг нэвтрүүлэхээр төлөвлөсөн байна. ЭТТ ХК шилэн дансны хуулийн дагуу санхүүгийн бүх мэдээллээ ил тод тавьдаг. Тэрчлэн өөрсдийн санаачилгаар үйл ажиллагааны хүрээний бүх гэрээг вэбсайт дээрээ нээлттэй байршуулж эхэлжээ. === Нийгмийн суурь үйлчилгээ хүний эрх, боловсрол, эрүүл мэндийн чиглэлд === ЭТТ ХК ажилтнуудынхаа цалинг үе шаттай нэмсээр одоо Монголын хамгийн өндөр цалинтай ажил олгогч болжээ. Тухайлбал, үйлчилгээний ажилтан гар дээрээ сард 1.6 сая төгрөг, инженерүүд 4-5 сая ба түүнээс дээш цалинтай ажиллаж байна. Түүнчлэн, жилийн урамшуулал тооцохоос гадна уурхай сул зогссон ч ажилтнуудаа сарын цалингийнх нь 70-90 хувиар тогтмол цалинжуулдаг аж. Мөн 2018 оны есдүгээр сараас эхэлж компанийнхаа 0-2 насны хүүхэдтэй ээжүүдэд сар бүр 480 мянган төгрөгийн тэтгэмж олгох болсон бөгөөд ажилтнуудаа орон сууцны хөнгөлөлттэй зээлд хамруулдаг. Боловсролын чиглэлээр олон төрлийн сургалт тогтмол зохион байгуулдаг. Одоогоор ажилтныхаа магистр, бакалаврын төлбөрт дэмжлэг үзүүлсэн бөгөөд өнөөдрийг хүртэл нийт 584 оюутанд <ref>{{Webarchiv|url=https://news.mn/r/2495418/ |wayback=20211129080506 |text=Оюутнуудад сургалтын тэтгэлгийн батламж гардууллаа |archiv-bot=2026-11-11 15:35:17 InternetArchiveBot }} news.mn</ref> сургалтын тэтгэлэг олгоод буй. Мөн 200 гаруй ажилтнаа Сингапур, Малайз, ОХУ, Хятад, Солонгост сургалтад хамруулсан. Орон нутгийн сургууль, цэцэрлэгүүдийн засвар, тохижилтын ажлыг гүйцэтгэж, тоног төхөөрөмж, сургалтын хэрэгсэл бэлэглэдэг. Эрүүл мэндийн чиглэлээр Цогтцэций сумын өрхийн эмнэлгийг тохижуулж тоног төхөөрөмж хандивлаж, нөлөөллийн бүсийн иргэдийг эрүүл мэндийн бүрэн үзлэгт хамруулсан. Түүнчлэн ковид цар тахалтай тэмцэх ажилд зориулж орон нутагт 52 сая төгрөг хандивлаад байна. === Орон нутгийн хөгжил, дэд бүтэц байгуулах, бизнес эрхлэгчдийг дэмжих чиглэлд === 2018 онд Өмнөговь аймгийг хөгжүүлэх зорилгоор “Эрдэнэс Тавантолгой хөгжлийг дэмжих сан” байгуулж 32 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн байдаг. Улмаар 170 гаруй сая төгрөгөөр “Шинэ Баянбүрд” хэмээх ногоон цогцолбор байгуулж, онцгой хүчний байгууллагуудад хүч сайтай автомашинууд хандивлаж, усан спортын барилгын ажилд 5 тэрбум төгрөг хандивласан мэдээлэл байна. Гэвч онцлох бүтээн байгуулалт нь “Эрдэнэсийн хот” буюу сургууль, цэцэрлэг, дэд бүтэц бүрэн шийдсэн 51,000 хүн ам оршин суух хүчин чадалтай уурхайчдын хот байгуулах төсөл юм. Мөн “А6-20” бизнес төлөвлөгөөнд тусгасан авто зам, төмөр замын төслүүдийг дурдах нь зүйтэй. ЭТТ хангамжаа аль болох дотоодын үйлдвэрлэгчдээс тэр дундаа орон нутгаас авахыг эрмэлздэг. Улмаар нутгийн иргэдээс бараа, үйлчилгээ авах арга хэмжээ зохион байгуулахад 112 орчим сая төгрөгийн худалдан авалт хийгджээ. ЭТТ компани улсын хэмжээнд 2019 онд 2 тэрбум төгрөг, 2020 онд цар тахалтай холбоотойгоор 1 тэрбум төгрөгөөр дотоодын бизнес эрхлэгчдээс бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ авсан тооцоо бий. Тэрчлэн түүх, соёл, уламжлалт мал аж ахуй хамгаалах ажлын хүрээнд “Монгол баатарлаг туульс”<ref>{{Webarchiv|url=https://www.mcaa.gov.mn/?p=12340 |wayback=20231006220824 |text=МОНГОЛ БААТАРЛАГ ТУУЛЬС”-ИЙН ТУХАЙ ТАНИН МЭДЭХҮЙН МЭДЭЭЛЭЛ |archiv-bot=2026-11-08 07:38:28 InternetArchiveBot }} Засгийн газрын агентлаг</ref> 10 боть ном хэвлүүлэх ажилд дэмжлэг үзүүлж байна. == Байгаль орчин == Говь нутаг маш ширүүн уур амьсгалтай, өвөл зуны улиралд 40 хэмийн халуун, хүйтэн агаар ээлжлэн солигдож байдаг тул байгаль орчны нөхөн сэргээлт тэр дундаа усны асуудал хүнд байдаг. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК говийн хөрсөн доорх баялгийг авсныхаа дараа нөхөр сэргээлт хийхдээ одоогийн шаргал говийг ногооруулж, говийн бүсийн усны асуудлыг бүрмөсөн шийдэх том зорилт тавьжээ. Одоогоор судалгааны ажил үргэлжилж байгаа бөгөөд дараах арга хэмжээг авч хэрэгжүүлж байна. Үүнд: * Амьтны судалгааг говийн 20 цэгт үргэлжлүүлэх явцдаа шаардлагатай тохиолдолд зэрлэг амьтдад мөс, өвс тэжээл тавьж өгөх, шувуудыг цахилгааны шонд өртөж эндэхээс сэргийлж үргээгч байрлуулах зэрэг ажил гүйцэтгэж буй. * Ус хангамжийн судалгааны явцад гүний ус ашиглалтын шинэ эх үүсвэр нээсэн. Цаашид Орхон, Хэрлэн, Онги зэрэг голын урсцад өөрчлөлт оруулах замаар говь руу ус татах томоохон төсөл яригдаж байна. Тэгэхдээ дээрх голын экологид ердөө нэг хувийн нөлөө үзүүлэх хэмжээнд урсцыг өөрчлөх юм. * Говьд ургуулах олон наст ургамал, модны судалгааны хүрээнд туршилтын талбай байгуулсан. Одоогоор бүх газрыг хамруулаад нийт 100 мянга орчим мод <ref>{{Webarchiv|url=https://www.unen.mn/a/95260 |wayback=20231006220825 |text=Элсэн говьд 100 мянган мод тарина |archiv-bot=2024-07-06 18:10:03 InternetArchiveBot }} unen.mn</ref> шинээр тарьж ургуулсан байгаа. Цаашид энэ тоог нэмэхээр их хэмжээний үр нөөцөлжээ. * Орон нутгийн “Өв соёл” сантай хамтарч түүхийн 14 дурсгалт газрыг хамгаалалтдаа авч арчилгааг хариуцаж байна. * Тоосжилтыг бууруулах ажил өрнүүлсний дүнд 10-50 хувиар багасгаж чадсан бөгөөд цаашид илүү үр дүнд хүрэхээр төлөвлөжээ. * Утаагүй түлшний үйлдвэрийг 90.5 тэрбум төгрөгөөр санхүүжүүлж байгуулсан. Үр дүнд нь Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол 50 хувиар буураад буй. Цаашид багадаа 80 хувиар бууруулах зорилт тавьжээ. * Эцсийн байдлаар нөхөн сэргээлт хийсэн талбай одоогоор гараагүй бөгөөд техникийн нөхөн сэргээлт эхэлсэн байна. == Хамаарал бүхий компаниуд == “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн 81 орчим хувийг түүний толгой компани болох “Эрдэнэс Монгол” ТӨХК, Монгол Улсын Засгийн газар эзэмшдэг. Харин 18 орчим хувийг монгол улсын иргэд хувааж эзэмшиж байна. Охин, хараат, санхүүжигч дөрвөн компани бий. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хувь эзэмшдэг ба хамаарал бүхий компаниуд * Гашуунсухайт авто зам * Тавантолгой Төмөр зам * Тавантолгой дулааны цахилгаан станц 2010 оны УИХ-ын 39 дугаар тогтоол, Засгийн газрын 272 дугаар тогтоолоор стратегийн ач холбогдол бүхий Тавантолгойн чулуун нүүрсний орд газарт ашиглалтын үйл ажиллагаа явуулах зорилгоор төрийн өмчит “Эрдэнэс Тавантолгой” хувьцаат компанийг байгуулав. Тус компани нь сайн чанарын нүүрсний Тавантолгой брэнд бүтээгдэхүүн бий болгож, аюулгүй, тогтвортой, ил тод, хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлж, улс орон болоод бүс нутгийн эдийн засгийн өсөлтөд бодитой хувь нэмэр оруулах тэргүүлэгч компани болох эрхэм зорилготой ажиллаж байна. == Цаг тоолол == * 2010 он Монгол Улсын Их Хурал (УИХ)-аас 2010 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдөр Тавантолгойн ордыг ашиглах зарчмуудыг тусгасан тогтоолыг баталж, Цанхийн зүүн талбайд нээсэн Тавантолгойн чулуун нүүрсний ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах, ордод ашиглалтын үйл ажиллагаа явуулах буюу нүүрс олборлох, бүтээгдэхүүн боловсруулах үйлдвэрүүдийг барьж байгуулах, нэмэлт хайгуул хийх, олон улсын зах зээлд хүргэх зорилго бүхий “Эрдэнэс Тавантолгой” төслийг хэрэгжүүлэхээр 2010 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн Засгийн газрын 272 дугаар тогтоолоор Эрдэнэс Тавантолгой компанийг байгуулахаар болов. 2010 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр Улсын бүртгэлийн ерөнхий газраас аж ахуйн нэгжийн гэрчилгээг хүлээн авч “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК анх 42 ажилтан, 1 экскаватор, 5 автосамосвалтой үйл ажиллагаагаа эхлүүлж байв. * 2011 он Монгол Улсын Засгийн газрын 98 дугаар тогтоолоор компанийн нийт хувьцааны 20 хувийг Монгол Улсын иргэдэд эзэмшүүлэх шийдвэр гаргав. Цанхийн зүүн уурхайн техник эдийн засгийн үндэслэл (ТЭЗҮ)-ийг батлуулан олборлолтын үйл ажиллагааг эхлүүлэв. 2011 оны 08 дугаар сар Америкийн Нэгдсэн Улсын “Norwest” компани Жорк стандартад дүйцүүлэн ордын нийт нөөцийг 7.4 тэрбум тонн гэж тооцов. * 2012 он 2012 оны 04 дүгээр сарын 27-ны өдөр Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөс Цанхийн баруун хэсгийн уурхайн ТЭЗҮ-ийг батлав. Мөн оны 11 дугаар сарын 03-ны өдөр Засгийн газрын 121 дүгээр тогтоолоор төмөр замын суурь бүтцийг барих тусгай зөвшөөрлийг ‘’ Монголын Төмөр Зам’’ ТӨХК-д олгов.  2012 оны 04 дугаар сар Монгол Улсын бүх иргэнд 1,072 ширхэг хувьцааг эзэмшүүлэв. Аж ахуйн нэгжүүдэд худалдав. * 2013  он Цанхийн баруун хэсгээс жилд 20 сая тонн нүүрс олборлох шинэ ТЭЗҮ батлах хөрс хуулалт эхлүүлж, Төрийн өмчийн хорооны 2013 оны 3 дугаар сарын 55 тоот тогтоолоор ‘’Шинэ төмөр зам’’ тусгай зориулалтын охин компани байгуулав. * 2014 он Метан хий ашиглах ‘’Эрдэнэс Тавантолгой,’’ ‘’Элгэн,’’ ба БНСУ-ын ‘’Когаз’’ компанийн хамтын ажиллагааны төсөл эхлэв. * 2015 он Таван толгой ордын Бортээгийн хэсэгт метан хийн туршилтын үйлдвэр нээв.  * 2016 он “Сайн хувьцаа” хөтөлбөр хэрэгжиж иргэдийн гар дээрх 1072 хувьцааны тодорхой хэсгийг төр арилжин авав.  Метан хийг ашиглах төсөл ‘’ Эрдэнэс Монгол’’ компанид шилжив. 2016 оны 06 дугаар cард “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн уурхайн үйл ажиллагаа эхэлснээс хойшхи олборлосон нүүрсний хэмжээ 20 сая тоннд хүрэв. * 2017 он Монголын топ 100 аж ахуйн нэгжийн жагсаалтын хоёрдугаарт бичигдэв. * 2018 он 2018 оны 08 дугаар сард Тавантолгойн ордын нөөцийн нэгдсэн тайланг Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулж 6.3 тэрбум тонн нөөц тогтоов. 2018 оны 10 дугаар сард Хөгжлийн банкны 200 сая ам.долларын өрийг барагдуулав. * 2019 он Засгийн газрын 135 дугаар тогтоолоор Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалтын төслийг эхлүүлэв. Загийн усны хоолойг баяжуулах үйлдвэрийн усан хангамжийн системд ашиглах ТЭЗҮ-ийг боловсруулж дуусав. 2019 оны 06 дугаар сард уурхайг Гашуун сухайтын авто замтай холбох 8.2 км хатуу хучилттай авто замыг ашиглалтад оруулав. 2019 оны 09 дүгээр сард ISO 9001:2015 чанарын удирдлагын тогтолцоо, ISO 45001:2018 ХАБЭА-н удирдлагын тогтолцоо, ISO 14001:2015 байгаль орчны удирдлагын тогтолцооны стандартыг нэвтрүүлэв. * 2020 он Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалт эхэллээ.  “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хувь эзэмшсэн Зүүнбаян төмөр зам ХХК, Тавантолгой дулааны цахилгаан станц ХХК-иуд байгуулагдав. 2020 оны 09 дүгээр сард анх удаа 2.5 сая хувьцаа эзэмшигчид хувьцааны ногдол ашиг тараав. 2020 оны 11 дугаар сард компани 70 сая дахь тонн нүүрс олборлов. * 2021 он ЭТТ бонд гаргав. 2021 оны 03 дугаар сард компанийн дунд хугацааны А6-20 бизнес төлөвлөгөө боловсруулж батлуулав. 2021 оны 03 дугаар сард нүүрс баяжуулах үйлдвэрийн ТЭЗҮ-ийг Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулав. 2021 дугаар сарын 10 сард “Тавантолгой нүүрс” ХХК-ийн 51 хувийг эзэмшихээр болов. * 2022 он 2022 оны 10 дугаар сард Монгол Улсын Засгийн газраас “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-д онцгой дэглэм тогтоов. Нүүрс баяжуулах үйлдвэр, дулааны цахилгаан станц, усан хангамжийн төслүүдийн барилгын ажлыг эхлүүлэв. ISO 37301:2021 нийцлийн удирдлагын тогтолцоо, ISO 37001:2016 авлигын эсрэг удирдлагын тогтолцооны стандартыг нэвтрүүлэв. * 2023 он Хил нөхцөлтэйгөөр биржээр нүүрсийг арилжаалж эхлүүлэв. “Тэрбум мод” хөдөлгөөний анхны ТЭЗҮ-ийг “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК батлуулав. Цогтцэций сумын “Шинэ суурьшлын бүс”-ийн төлөвлөгөөг хүлээлгэн өгөв. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК “Чалко” компаниас авсан урьдчилгаа төлбөрийг бүрэн төлж барагдуулав. Уурхайчдын “Эрдэнэс хотхон” ашиглалтад орж нээлтээ хийв. “ЭТТ” бондын 4 дүгээр транчийн бондыг эргүүлэн худалдан авахаар шийдвэрлэв. * 2024 он “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 30.4 сая тонн нүүрс олборлож, 29.6 сая тонн нүүрс борлуулж, 4.5 их наяд төгрөгийн цэвэр ашигтай ажиллав. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК ногдол ашгаа нийт хувьцаа эзэмшигчдэд олгож эхэллээ. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн “Нүүрс баяжуулах үйлдвэр, ажилчдын кемп”-ийн бүтээн байгуулалтыг “Олон улсын стандартын шаардлага хангасан, хүрээлэн буй орчинд ээлтэй орчин үеийн техник технологийг нэвтрүүлсэн, стратегийн ач холбогдол бүхий цогцолбор бүтээн байгуулалт” үндэслэлээр “ШИЛДГИЙН ШИЛДЭГ БАРИЛГА”-аар өргөмжлөв. Тавантолгойн ордын бодит чадавхыг тодорхойлж Цанхи, Бортээг болон Оорцогийн хэсгүүдэд иж бүрэн хайгуул, судалгааны ажлыг гүйцэтгэж ордын нөөцийг 29 хувиар буюу 1.8 тэрбум тооноор нэмэгдүүлж, 8.1 тэрбум тонн нөөцтэй болохыг тогтоож, Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулав. 2021-2022 онд дотоодын зах зээлд гарсан ЭТТ-бондын үндсэн төлбөр болох 802.8 тэрбум төгрөгийг 178.9 тэрбум төгрөгийн хүүгийн хамт нийт 981.6 тэрбум төгрөгийг компанийн өөрийн эх үүсвэрээр хугацаанд нь буюу 2024 онд бүрэн төлж барагдуулав. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нүүрс баяжуулах үйлдвэр ашиглалтад орж жилд 10 сая тонн түүхий нүүрс хүлээн авч хоёр төрлийн баяжмал үйлдвэрлэж эхлэв. Олон улсын хэрэглэгчийн чанарын шаардлага хангасан нэмүү өртөг шингэсэн эцсийн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэж,  баяжуулсан нүүрсний анхны арилжааг амжилттай зохион байгуулан, худалдан авагч талд хүргэж өгөв. Монгол Улсад анх удаа бүрэн автомат, инженерийн байгууламж бүхий жилд 20 сая тонн нүүрс ачих хүчин чадалтай “Тавантолгойн нүүрс ачих логистикийн төв”-ийг ашиглалтад оруулав. ”Эрдэнэс Тавантолгой” ХК “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд “Сая тонн - Сая мод” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, 2024 онд Дорноговь аймгийн Улаанбадрах суманд 100 га талбайд 80 мянган заг, Өмнөговь аймгийн Номгон, Цогт-Овоо сумдад 70 га талбайд 56 мянган заг, Богдхан уулын дархан цаазат газарт 35 га талбайд 46 мянган шинэс мод тарилаа. == Эх сурвалж == {{reflist}} [[Ангилал:2010 онд байгуулагдсан]] [[Ангилал:Эрдэнэс Тавантолгой ХК| ]] [[Ангилал:Монголын уул уурхайн аж ахуйн нэгж]] [[Ангилал:Өмнөговь аймаг]] [[Ангилал:Монголын эдийн засаг]] 4kqnsvmhh7iw4srnrehgccbr29spzqp 0 123216 876041 834639 2026-11-12T02:33:47Z Avirmed Batsaikhan 53733 876041 wikitext text/x-wiki [[Файл:Liu Shaoqi (cropped).jpg|thumb]] '''Лю Шаоцы''' ([[Хятад хэл|хятад]]. уламж. 劉少奇, хялбар. 刘少奇, [[Англи хэл|англи]]. ''Liu Shaoqi'', 1898 оны 11-р сарын 24-нд төрсөн- 1969 оны [[11 сарын 12|11-р сарын 12-нд]] нас барсан)- Хятадын хувьсгалч, төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. [[Хятадын Коммунист Нам|Хятадын Коммунист намын]] удирдагчдын нэг. [[Хятад|БНХАУ]]-ын дарга (1959—1968). Тэрээр [[Мао Зэдун]]<nowiki/>ы албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдсөн өв залгамжлагч байсан (үүний тэмдэг болгон хоёр удирдагчийн хөрөг төв сонинд хэвлэгдэж) ч [[БНХАУ-ын Соёлын хувьсгал]]<nowiki/>ын үеэр түүнийг Бүгд найрамдах улсын гол дайсан хэмээн зарлаж хэлмэгдүүлэлж байсан юм. Сүүлд түүнийг нас барсны дараа нэр төрийг нь нөхөн сэргээж, одоо түүний нэр Хятадын коммунист удирдагчдын дунд дурдагддаг байна. == Намтар == Лю Шаоцы нь [[Хэнань муж|Хэнань мужийн]] Ниншян хошууны Хуаминлоу (Хуаминлоу) тосгонд өнөр өтгөн айлын отгон хүү болон төрсөн байна. Эцэг нь сургуулийн багш мэргэжилтэй (тэр гурван эгч, хоёр ахтай) байжээ. Төрөхөд нь өгсөн Шаоцы нэр нь "ховор, ер бусын хувь тавилантай хүн" гэсэн утгатай ажээ. Лю анхан шатны боловсролоо төрөлх хошуундаа авсныхаа дараа Чанша хотын жирийн сургуульд элсэн орж, 1917 онд [[Баодин]] хотын залуусыг гадаадад үргэлжлүүлэн суралцах итгэл найдвараар [[Франц]]<nowiki/>ад суралцахаар бэлтгэдэг дамжаанд элсэн оржээ. Гэсэн хэдий ч хувьсгалт тэмцэлд нэгдэж, "5-р сарын 4-ний хөдөлгөөн"-д идэвхтэй оролцсон залуу Лю Шаоцы үзэл бодлоо өөрчилж, [[Парис|Парист]] биш [[Москва]] руу явахыг мөрөөдөж эхлэв. 1920 онд Шанхайд шилжин ирснийхээ дараа Лю Хятадын социалист залуучуудын холбоонд (Хятад дахь коммунист хөдөлгөөний жигүүр) элсэж, [[Карл Маркс|Маркс]], [[Фридрих Энгельс|Энгельс]]<nowiki/>ийн бүтээлтэй анх танилцаж, [[орос хэл]] сурч эхэлжээ. Лю 1921 оныг бүхэлд нь Москвад өнгөрөөсөн бөгөөд түүнийг Гадаад хэлний сургуулийг төгсөгчдийн хамгийн авьяаслаг найман төгсөгчдийн нэг болсон байна. Тэрээр Социалист залуучуудын холбооны хэсэг гишүүдийн хамт Москва хотноо И.Сталины нэрэмжит [[Дорно дахины хөдөлмөрчдийн Коммунист Их Сургууль|Дорно дахины хөдөлмөрчдийн Коммунист их сургуульд]] (КУТВ) суралцсан байна. Москвад [[Хятадын Коммунист Нам|Хятадын Коммунист намд]] элссэний дараа Лю эх орондоо буцаж ирээд хотын ажилчдын байгууллагуудтай хамтран ажиллахаар Шанхай хот руу илгээгджээ. Тэндээс түүнийг Ли Лисаны туслахаар Анюань нүүрсний уурхайн сав газарт шилжүүлж, намын ажилтны хувьд асар их амжилтанд хүрсэн: тэр Ли Лисантай хамт 20 мянга орчим ажилчин оролцсон уурхайчдын томоохон ажил хаялтыг зохион байгуулжээ. Дараа жил нь Люг [[Гоминдан]] болон ХКН-ын эвсэлд улс төрийн ажил хийхээр Гуандун руу шилжүүлэв. 1925 онд Шаоцы Бүх Хятадын үйлдвэрчний эвлэлийн байгууллагын дэд даргаар сонгогдов. Мөн онд тэрээр Шанхайд Британийн эсрэг хөдөлгөөн зохион байгуулж, дараа нь Ухань руу нүүж ирээд 1925-1926 оны Хонконг-Гуанжоугийн 16 сарын ажил хаялтыг зохион байгуулахад оролцсон байна. 1927 онд [[Гоминдан]] намынхан коммунистуудыг эсэргүүцэж эхлэхэд Лю нууцаар ажилчдын хөдөлгөөнийг удирдаж эхэлсэн. Тэрээр [[Хүбэй муж|Хүбэй]] мужийн ажилчдын эвлэлийн нарийн бичгийн дарга болж, Ханкоу хотод жагсаал цуглаан зохион байгуулжээ. Мөн оны 4-р сард болсон [[Хятадын Коммунист Нам|Хятадын Коммунист нам]]<nowiki/>ын Тавдугаар их хурлаар Лю ХКН-ын Төв хорооны гишүүнээр сонгогджээ. Тавдугаар сард тэрээр Бүх Хятадын ажилчдын байгууллагын даргаар сонгогдсон. 1927 оны 4-7-р сарын хооронд [[Гоминдан]] ба [[Хятадын Коммунист Нам|ХКН]]-уудын хэврэг эвсэл задран унаж, Лю бусад намын гишүүдийн адил далд нууц ажилд ороход хүргэв. 1928 онд Лю Ажилчны намын товчооны нарийн бичгийн даргаар, 1929 онд Манжуур дахь ХКН-ын намын үүрийн нарийн бичгийн даргаар томилогдов. 1930 онд тэрээр Улаан Профинтерний тавдугаар их хуралд оролцохоор дахин [[Москва|Москвад]] очиж, ЗХУ-д Гүйцэтгэх товчооны гишүүнээр хэсэг хугацаанд үлдэж ажиллажээ. ЗСБНХУ-аас буцаж ирснийхээ дараа Лю Шаоцы Манжуурт ажиллаж, дараа нь [[Мао Зэдун]], Жу Дэ нарын Зянши дахь байгуулсан Зөвлөлт Бүгд Найрамдах Улсын төв байранд илгээгдэж, ажлын хэсгүүдийн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг удирдаж эхлэв. Лю Зянши хотод ажиллаж байхдаа Бүх Хятадын үйлдвэрчний эвлэлийн байгууллагын даргаар сонгогджээ. == БНХАУ == 1949 оны 10-р сард [[Хятад|БНХАУ]] байгуулагдсаны дараа Лю Шаоцы ХКН-ын Төв Хорооны хоёрдугаар орлогч дарга бөгөөд нарийн бичгийн дарга болжээ. 1950-иад оны турш Люгийн хийсэн мэдэгдэл нь нам, засгийн газрын бодлогыг тусгасан байв. Тэрээр Мао Зэдун тэргүүтэй хамтын удирдлага шаардлагатайг онцлоод, Маогийн үзэл санаа нь намд төдийгүй Зүүн өмнөд Азийн бүхэл бүтэн хувьсгалт хөдөлгөөнд чухал ач холбогдолтой гэж үзэж байжээ. 1952 оны 10-р сард Лю ЗХУ-ын 19-р их хуралд оролцохоор Москвад очжээ. 1957 онд Мао Зэдуныг ЗСБНХУ-д айлчлах үеэр Лю түүнийг орлож байжээ. 1959 оны 4-р сард Лю Маогийн оронд БНХАУ-ын даргаар томилогдсон. Гэсэн хэдий ч Мао намын даргын албыг хашиж байсан. Лю "Их Үсрэлтийн бодлог"-ыг (1958-1960) дэмжиж байгаагаа олон нийтэд мэдэгдэж байжээ. Дараа нь Лю удирдагч Маогийн бодлогод эргэлзэж эхэлсэн, ялангуяа 1960-1962 оны эдийн засгийн уналтын дараа. Лю мөн түүнийг дагасан эдийн засаг, нийгмийн бодлогыг дэмжсэн. Удалгүй Мао, Лю хоёрын хооронд улс төрийн зөрчил үүсч эхлэв. Люгийн карьерын уналт нь 1965 онд "[[БНХАУ-ын Соёлын хувьсгал|Соёлын хувьсгал]]" эхэлсэнтэй холбоотой юм. Ухань хотын намын төлөөлөгчид, жүжгийн зохиолчид, сэтгүүлчид рүү хийсэн анхны халдлагуудад Лю оролцоогүй бололтой. 1966 оны 4-р сард Лю Пакистан, Афганистан, Бирмд төрийн айлчлал хийсэн. 1966 оны 8-р сард болсон ХКН-ын Төв Хорооны бүгд хурал дээр Люг хатуу шүүмжилсэн боловч энэ тухай олон нийтэд мэдээлээгүй. 8-р сарын 18-нд болсон энэ удаагийн чуулганы үеэр Лю индэрийн наймдугаарт гарч ирсэн ч өмнө нь тэр үргэлж хоёрдугаарт орж байсан юм. 1968 оны 10-р сард ХКН-ын Төв хороо Лю-г "хувьсгалын эсэргүү үйл ажиллагаа явуулсан" хэмээн буруутай гэж зарлав. Намаас хөөгдөж, нам, төрийн бүх албан тушаалаас чөлөөлөгдсөн. Шүүхийн шийдвэр нь Төв Хорооны "түүнтэй болон түүний гар хөл бологчидтой үргэлжлүүлэн тооцоо хийх" санааг тусгасан байв. Албан ёсны мэдээгээр Лю Шаоцы 1969 оны 11-р сарын 12-нд шоронд нас барсан гэдэг байна. Сүүлд 1980 онд Лю албан ёсоор цагаатсан ажээ. {{DEFAULTSORT:Лю Шаоцы}} [[Ангилал:1898 онд төрсөн]] [[Ангилал:1969 онд өнгөрсөн]] [[Ангилал:Хятадууд]] [[Ангилал:Хүнань]] [[Ангилал:БНХАУ-ын улс төрч]] [[Ангилал:Хятадын ардын их хурлын гишүүн]] [[Ангилал:20-р зууны улс төрч]] [[Ангилал:20-р зууны ноёрхогч]] [[Ангилал:Хятадын дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн]] [[Ангилал:Хятадын иргэний дайны хүн]] 31xbumkvfb81w4v5c4ks30k8tfoq0wf 0 123611 875974 846721 2026-11-11T13:40:44Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875974 wikitext text/x-wiki {{Энэ гарчиг|д Хорасан бүс нутгийн тухай өгүүлнэ. Ижил нэртэй аймаг [[Хорасан (аймаг)]] ба исламистуудын бүлгийг [[Хорасан (исламистуудын бүлгэм)]] хуудаснуудаас үзнэ үү!}} [[File:Karte Map Chorasan-Transoxanien-Choresmien.png|thumb|Төв Ази дахь Хорасан ба хөрш бүс нутаг [[Мавереннахр|Трансоксани]] ба [[Хорезм]]ын хамт]] '''Хорасан''' эсвэл '''Хурасан''' ({{lang-fa|خراسان}} ''Chorāsān'', заримдаа ''Хорассан'' гэж бичих нь бий), хойд бүс нутагтай нь хамтад нь '''Хорасан ба [[Мавереннахр|Мā варā’ aн-нахр]]''' ([[араб хэл|араб]]-[[перс хэл|персээр]] '''خراسان و ما وراء النهر''' ''Ḫurāsān wa Mā warāʾ an-nahr'')<ref>Үгчилсэн орчуулга: ''Хорасан ба Трансоксани''. Энэ бүс нутгийн өөр нэршил нь {{lang-fa|خراسان بزرگ}} (харьцуулаx [[:fa:خراسان|перс. википедиа-өгүүллэг]]) буюу {{lang-ar|خراسان الكبرى}} (харьц. [[:ar:خراسان الكبرى|араб. википедиа-өгүүллэг]]).</ref> гэдэг нь [[Төв Ази]]д орших түүхэн бүс нутгийн нэр бөгөөд өнөөгийн [[Афганистан]], [[Иран]], [[Тажикистан]], [[Узбекистан]], [[Туркменистан]] улсуудын нутгийг хамардаг. == Үгийн гарал == Хорасан гэх нэр нь [[дундад перс хэл]]нээс гаралтай үг бөгөөд ''«Дорно дахин»'', ''«Өглөөний орон»'', ''«Мандах нарны орон»'' гэсэн утгатай аж.<ref>Johann Jakob Egli: ''Nomina geographica. Sprach- und Sacherklärung von 42000 geographischen Namen aller Erdräume.'' 2. Auflage. Leipzig 1893; Neudruck Hildesheim / New York 1973, S. 196.</ref><ref>Vgl. [https://www.britannica.com/place/Khorasan-historical-region-Asia Encyclopædia Britannica] und {{Webarchiv|url=https://www.parsi.wiki/fa/wiki/472394/خراسان |wayback=20220830102431 |text=Online-Dehkhoda-Wörterbuch |archiv-bot=2026-11-11 13:40:44 InternetArchiveBot }}.</ref> Энэ үгийг Антуан Гилайн (1939)<ref>Antoine Ghilain: ''Essai sur la langue parthe: son système verbal d’après les textes manichéens du Turkestan oriental.'' Bureaux du Muséon, Louvain 1939, S. 49.</ref> ба Хенрик Самуэл Ниберг нар илүү дэлгэрэнгүй тайлбарласан: Хорасан (дундад персээр ''xwarāsān'') нь дундад перс хэлний ''«xwar»'' ([[монгол хэл|орч.]] нар) болон [[парфян хэл]]ний үйл үг ''«ās»'' (ирэх) гэдгээс гаралтай ба утгыг үгчилбэл нь «мандах нар» юм. == Газар зүй == Зүүн хойд Ираны бүс нутаг нь баруун талаараа [[Каспийн тэнгис]]тэй, зүүн зүгт [[Хиндүкүшийн нуруу]], умард зүгт мөн л түүхэн бүс нутаг болох [[Мавереннахр]] ба [[Хорезм]]ын бүс нутгуудын хооронд хиллэн оршино. Хорасаны хойд хэсэг нь [[Туркестан]]д, өмнөд хэсэг нь [[Систан]]ы цөлийн бүсэд харьяалагдана. Баруун өмнөд талд урьдын Ираны Хорасан аймгийн [[Табас]], Курайн гэсэн хоёр баянбүрд тус түүхэн бүс нутгийн хилийг бүрдүүлдэг байв. [[Ал-Балазури]] өөрийн бичсэн ''«Байлдан дагууллын ном»'' номондоо ''«Хорасаны хоёр хаалга»'' (''bābā Ḫurāsān'') хэмээн нэрийдсэн байдаг.<ref>al-Balāḏurī: ''Kitāb Futūḥ al-Buldān.'' Hrsg. von Michael Jan de Goeje. Brill, Leiden 1866, S. 403, Zeile 3. ([https://archive.org/stream/liberexpugnatio00goejgoog#page/n286/mode/1up Digitalisat])</ref> Хорасан дахь чухал хотуудын тоонд [[Бухар]], [[Мерв]], [[Самарканд]], [[Балх]], [[Кабул]], [[Газни]], [[Херат]], [[Машхад]], [[Түс]], [[Нишапур]] зэрэг орно. == Ном зүй == * C. E. Bosworth: Khurāsān. In: H. A. R. Gibb u. a. (Hrsg.): The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Band 5: KHE-MAHI. Brill, Leiden 1986, ISBN 978-90-04-08114-7, S. 55b-59b. * Jürgen Paul: ''Zentralasien.'' S. Fischer, Frankfurt am Main 2012 (Neue Fischer Weltgeschichte, Band 10) * Crone, Patricia (1980). [https://books.google.de/books?id=fOu7XGjKmkAC&redir_esc=y ''Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity.''] Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-52940-9. == Зүүлтийн тайлбар == <references /> {{Азийн бүс нутгууд}} [[Ангилал:Хорасан| ]] [[Ангилал:Афганистаны газар зүй]] [[Ангилал:Ираны газар зүй]] [[Ангилал:Тажикистаны түүх]] [[Ангилал:Азийн түүхэн нутаг дэвсгэр]] 3envqf7plb9sgtsrxx45fllvnd2he8a 0 127911 876048 875940 2026-11-12T04:45:03Z ~2026-59879-52 108976 876048 wikitext text/x-wiki [[Файл:Khomyn Tal.jpg|thumb|Хомын тал |350x350px]] '''Хомын тал''' - Монгол Улс дахь байгалийн цогцолбор газар. Газар зүйн байршлын хувьд [[Завхан аймаг|Завхан аймгийн]] [[Дөрвөлжин сум|Дөрвөлжин сумын]] нутагт томоохон нуур, голууд, элсэн манхнаар хүрээлүүлсэн байгалийн цөлөрхөг арал юм. Хомын талын Байгалийн цогцолбор газрын нийт талбай нь 411,403.80 га бөгөөд Хар ус нуурын Байгалийн цогцолбор газар, Монгол элс Байгалийн цогцолбор газартай хиллэдэг. 2020 онд Хомын талыг тусгай хамгаалта авах шийдвэр гаргаж "Байгалийн цогцолбор газар" зэрэглэлд хамруулжээ. ЮНЕСКО-гийн Хүн ба Шим мандал хөтөлбөрийн Олон улсын зохицуулах зөвлөлийн 2025 оны 37 дугаар хурлаар Хомын Талын Байгалийн цогцолборт газрыг ЮНЕСКО-гийн Хүн ба Шим мандлын нөөц газруудын нөөц газруудын дэлхийн сүлжээнд албан ёсоор бүртгэв. '''Түүх''' Хомын талд 2004 онд Франц дахь тахь хамгаалах холбоо, Швейцарын МАВА сангийн санхүүжилтээр дахин нутагшуулах зорилготой 22 [[тахь]] тээвэрлэн авчирч тавьснаар Монгол дахь зэрлэг адууг сэргээн нутагшуулж буй 3 дахь газар болсон. 2011 онд Чех улсын нийслэл [[Праг]] хотын амьтны хүрээлэнгийн санаачилга, дэмжлэгээр 4 тахь нэмж нутагшуулаад байгаа ажээ. Улмаар нийт 26 тахь нутагшуулж байсанаас зэрлэг адууны тоо толгой 100 гаруй болоод байгаа ажээ. '''Амьтны аймаг''' Хомын тал нь Монгол орны баруун бүсийн хөхтөн амьтдын төрөл зүйл, амьдрах орчны онцлогыг цогцоор нь төлөөлөх үнэ цэнэтэй газар юм. Энд тал хээр, цөлөрхөг газар, элсэн манхан, уул нуруу, нуур, голын хөндий зэрэг ялгаатай экосистем зэрэгцэн орших бөгөөд эдгээр нь том, жижиг хөхтөн амьтдын өсөн үржих, идээшлэх, нүүдэллэх таатай нөхцөлийг бүрдүүлдэг. 46 зүйлийн хөхтөн амьтан бүртгэгдсэнээс 7 зүйл нь олон улсын болон бүс нутгийн улаан дансанд бүртгэлтэй. Үүнд: Тахь (Equus ferus przewalskii), Янгир (Capra sibirica), Цагаан зээр (Procapra gutturosa), Хар сүүлт зээр (Gazelle subgutturosa), Цоохор ирвэс (Panthera uncia), Бөхөн (Saiga borealis), Зэгсний зэрлэг гахай (Sus scrofa nigripes) зэрэг ховор болон нэн ховор амьтад бий. Хомын тал нь шувуудын зүйлээр баялаг бөгөөд ус намгархаг газрын шувууд, махчин шувууд, тал хээрийн шувууд олонтой. Бага нуур, Завхан гол, Тээл гол, Хар нуур, Дөргөн нуур зэрэг ус намгархаг орчин нь усны шувуудын хувьд оршин амьдрах, нүүдэллэх таатай орчин бүрдүүлдэг шувуудад чухал газрууд юм. Онцлох зүйлүүдээс Реликт цахлай (''Larus relictus''), Борцгор хотон (''Pelicanus crispus''), Идлэг шонхор (''Falco cherrug''), Усны нөмрөг бүргэд (''Haliaeetus leucoryphus'') зэрэг нэн ховор жигүүртний дамжин нүүддэллэх газар юм. [[Ангилал:Монголын байгалийн цогцолборт газар]] [[Ангилал:Завхан аймгийн газар зүй]] s9fprjdim8pbcbr6zruxino940tlrtl 876081 876048 2026-11-12T07:27:10Z Zorigt 49 876081 wikitext text/x-wiki [[Файл:Khomyn Tal.jpg|thumb|Хомын тал |350x350px]] '''Хомын тал''' - Монгол Улс дахь байгалийн цогцолбор газар. Газар зүйн байршлын хувьд [[Завхан аймаг|Завхан аймгийн]] [[Дөрвөлжин сум|Дөрвөлжин сумын]] нутагт томоохон нуур, голууд, элсэн манхнаар хүрээлүүлсэн байгалийн цөлөрхөг арал юм. Хомын талын Байгалийн цогцолбор газрын нийт талбай нь 411,403.80 га бөгөөд Хар ус нуурын Байгалийн цогцолбор газар, Монгол элс Байгалийн цогцолбор газартай хиллэдэг. 2020 онд Хомын талыг тусгай хамгаалта авах шийдвэр гаргаж "Байгалийн цогцолбор газар" зэрэглэлд хамруулжээ. ЮНЕСКО-гийн Хүн ба Шим мандал хөтөлбөрийн Олон улсын зохицуулах зөвлөлийн 2025 оны 37 дугаар хурлаар Хомын Талын Байгалийн цогцолборт газрыг ЮНЕСКО-гийн Хүн ба Шим мандлын нөөц газруудын нөөц газруудын дэлхийн сүлжээнд албан ёсоор бүртгэв. ==Түүх== Хомын талд 2004 онд Франц дахь тахь хамгаалах холбоо, Швейцарын МАВА сангийн санхүүжилтээр дахин нутагшуулах зорилготой 22 [[тахь]] тээвэрлэн авчирч тавьснаар Монгол дахь зэрлэг адууг сэргээн нутагшуулж буй 3 дахь газар болсон. 2011 онд Чех улсын нийслэл [[Праг]] хотын [[Прагийн амьтны хүрээлэн|амьтны хүрээлэнгийн]] санаачилга, дэмжлэгээр 4 тахь нэмж нутагшуулаад байгаа ажээ. Улмаар нийт 26 тахь нутагшуулж байснаас зэрлэг адууны тоо толгой 100 гаруй болоод байгаа ажээ. ==Амьтны аймаг== Хомын тал нь Монгол орны баруун бүсийн хөхтөн амьтдын төрөл зүйл, амьдрах орчны онцлогийг цогцоор нь төлөөлөх үнэ цэнтэй газар юм. Энд тал хээр, цөлөрхөг газар, элсэн манхан, уул нуруу, нуур, голын хөндий зэрэг ялгаатай экосистем зэрэгцэн орших бөгөөд эдгээр нь том, жижиг хөхтөн амьтдын өсөн үржих, идээшлэх, нүүдэллэх таатай нөхцөлийг бүрдүүлдэг. 46 зүйлийн хөхтөн амьтан бүртгэгдсэнээс 7 зүйл нь олон улсын болон бүс нутгийн улаан дансанд бүртгэлтэй. Үүнд: Тахь (Equus ferus przewalskii), [[Янгир]] (Capra sibirica), [[Цагаан зээр]] (Procapra gutturosa), [[Хар сүүлт|Хар сүүлт зээр]] (Gazelle subgutturosa), [[Цоохор ирвэс]] (Panthera uncia), [[Бөхөн]] (Saiga borealis), Зэгсний зэрлэг гахай (Sus scrofa nigripes) зэрэг ховор болон нэн ховор амьтад бий. Хомын тал нь шувуудын зүйлээр баялаг бөгөөд ус намгархаг газрын шувууд, махчин шувууд, тал хээрийн шувууд олонтой. Бага нуур, Завхан гол, Тээл гол, Хар нуур, Дөргөн нуур зэрэг ус намгархаг орчин нь усны шувуудын хувьд оршин амьдрах, нүүдэллэх таатай орчин бүрдүүлдэг шувуудад чухал газрууд юм. Онцлох зүйлүүдээс Реликт цахлай (''Larus relictus''), Борцгор хотон (''Pelicanus crispus''), [[Идлэг шонхор]] (''Falco cherrug''), [[Усны нөмрөг бүргэд]] (''Haliaeetus leucoryphus'') зэрэг нэн ховор жигүүртний дамжин нүүддэллэх газар юм. [[Ангилал:Монголын байгалийн цогцолборт газар]] [[Ангилал:Завхан аймгийн газар зүй]] baq1sy4ifj66x5ge46vv9nxb0jfdjnk 876083 876081 2026-11-12T08:26:00Z ~2026-59879-52 108976 876083 wikitext text/x-wiki [[Файл:Khomyn Tal.jpg|thumb|Хомын тал |350x350px]] '''Хомын тал''' - Монгол Улс дахь байгалийн цогцолбор газар. Газар зүйн байршлын хувьд [[Завхан аймаг|Завхан аймгийн]] [[Дөрвөлжин сум|Дөрвөлжин сумын]] нутагт томоохон нуур, голууд, элсэн манхнаар хүрээлүүлсэн байгалийн цөлөрхөг арал юм. Хомын талын Байгалийн цогцолбор газрын нийт талбай нь 411,403.80 га бөгөөд Хар ус нуурын Байгалийн цогцолбор газар, Монгол элс Байгалийн цогцолбор газартай хиллэдэг. 2020 онд Хомын талыг тусгай хамгаалта авах шийдвэр гаргаж "Байгалийн цогцолбор газар" зэрэглэлд хамруулжээ. ЮНЕСКО-гийн Хүн ба Шим мандал хөтөлбөрийн Олон улсын зохицуулах зөвлөлийн 2025 оны 37 дугаар хурлаар Хомын Талын Байгалийн цогцолборт газрыг ЮНЕСКО-гийн Хүн ба Шим мандлын нөөц газруудын нөөц газруудын дэлхийн сүлжээнд албан ёсоор бүртгэв. ==Түүх== Хомын талд 2004 онд Франц дахь тахь хамгаалах холбоо, Швейцарын МАВА сангийн санхүүжилтээр дахин нутагшуулах зорилготой 22 [[тахь]] тээвэрлэн авчирч тавьснаар Монгол дахь зэрлэг адууг сэргээн нутагшуулж буй 3 дахь газар болсон. 2011 онд Чех улсын нийслэл [[Праг]] хотын [[Прагийн амьтны хүрээлэн|амьтны хүрээлэнгийн]] санаачилга, дэмжлэгээр 4 тахь нэмж нутагшуулаад байгаа ажээ. Улмаар нийт 26 тахь нутагшуулж байснаас зэрлэг адууны тоо толгой 100 гаруй болоод байгаа ажээ. ==Амьтны аймаг== Хомын тал нь Монгол орны баруун бүсийн хөхтөн амьтдын төрөл зүйл, амьдрах орчны онцлогийг цогцоор нь төлөөлөх үнэ цэнтэй газар юм. Энд тал хээр, цөлөрхөг газар, элсэн манхан, уул нуруу, нуур, голын хөндий зэрэг ялгаатай экосистем зэрэгцэн орших бөгөөд эдгээр нь том, жижиг хөхтөн амьтдын өсөн үржих, идээшлэх, нүүдэллэх таатай нөхцөлийг бүрдүүлдэг. 46 зүйлийн хөхтөн амьтан бүртгэгдсэнээс 7 зүйл нь олон улсын болон бүс нутгийн улаан дансанд бүртгэлтэй. Үүнд: Тахь (Equus ferus przewalskii), [[Янгир]] (Capra sibirica), [[Цагаан зээр]] (Procapra gutturosa), [[Хар сүүлт|Хар сүүлт зээр]] (Gazelle subgutturosa), [[Цоохор ирвэс]] (Panthera uncia), [[Бөхөн]] (Saiga borealis), Зэгсний зэрлэг гахай (Sus scrofa nigripes) зэрэг ховор болон нэн ховор амьтад бий. Хомын тал нь шувуудын зүйлээр баялаг бөгөөд ус намгархаг газрын шувууд, махчин шувууд, тал хээрийн шувууд олонтой. Бага нуур, Завхан гол, Тээл гол, Хар нуур, Дөргөн нуур зэрэг ус намгархаг орчин нь усны шувуудын хувьд оршин амьдрах, нүүдэллэх таатай орчин бүрдүүлдэг шувуудад чухал газрууд юм. Онцлох зүйлүүдээс Реликт цахлай (''Larus relictus''), Борцгор хотон (''Pelicanus crispus''), [[Идлэг шонхор]] (''Falco cherrug''), [[Усны нөмрөг бүргэд]] (''Haliaeetus leucoryphus'') зэрэг нэн ховор жигүүртний дамжин нүүддэллэх газар юм. [[Ангилал:Монголын байгалийн цогцолборт газар]] [[Ангилал:Завхан аймгийн газар зүй]] 4fiohfvx1h8c6k0cpic687zuzw4qiky 0 134195 876050 774879 2026-11-12T05:04:41Z Avirmed Batsaikhan 53733 876050 wikitext text/x-wiki [[Файл:Star of David.svg|thumb|Давидын од]] '''Давидын од''' ([[Еврей хэл|еврей]]. מָגֵן דָּוִד‎ ''Маге́н Дави́д'' — «Давидын бамбай») — зургаан өнцөгт од хэлбэртэй, хоёр ижил талт гурвалжин нэг гурвалжингийн орой нь дээшээ, нөгөө нь доош харж бие биенийхээ дээр давхарлаж байрласан, нийлээд ердийн ижил зургаан өнцөгтийн хэлбэртэй эртний бэлгэдэл юм. Бэлгэдлийн нэрийн гарал үүслийн талаар [[Давид|Давид хааны]] дайчдын бамбайн хэлбэрийн тухай домогтой холбосон янз бүрийн хувилбарууд байдаг. Үүний өөр нэг хувилбар нь "Соломон хааны тамга" гэж мөн нэрлэгддэг. 19-р зуунаас хойш Давидын одыг еврейчүүдийн бэлгэдэл гэж үздэг болсон. Давидын одыг [[Израил]]ын төрийн далбаан дээр дүрсэлсэн бөгөөд тус улсын гол бэлгэдлийн нэг юм. Зургаан хошуут од нь бусад улс, орон нутгийн бэлгэдэлд бас байдаг. == Түүх == Энэхүү [[хексаграм]] буюу зургаан өнцөгт бол маш эртний гарал үүсэлтэй бэлгэдэл юм. [[Энэтхэг|Энэтхэгт]] үүнийг Анахата эсвэл Анахата-чакра, мөн Сударшана эсвэл Сударшана-чакра гэж нэрлэдэг. Энэ нь Энэтхэгт Ойрх Дорнод болон [[Европ|Европоос]] илүү эрт гарч ирсэн бололтой. Эхэн үедээ зургаан өнцөгт од нь еврейчүүдийн бэлгэдэл биш байсан бөгөөд [[Иудаизм|иудаизмтай]] ямар ч холбоогүй байжээ. 4f09pkyfb3l2sii5odwgg6rkimtk6wi 0 134571 875965 862222 2026-11-11T12:52:28Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875965 wikitext text/x-wiki [[Файл:Mongolian Prime Minister Khurelsukh Ukhnaa in 2018.jpg|thumb|[[Монгол Улсын Ерөнхий Сайд]] [[Ухнаагийн Хүрэлсүх]]]] [[2017 оны Монголын ерөнхийлөгчийн сонгууль|2017 оны Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн]] дараа, 2017 оны 10 сарын 4-нд [[Ухнаагийн Хүрэлсүх|Ухнаагийн Хүрэлсүхийг]] [[Монгол Улсын Ерөнхий Сайд|Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар]] сонгож, 10 сарын 13-нд УИХ-д өргөн барьж, 10 сарын 18-нд батлаж, засгийн газраа байгуулсан. [[2020 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2020 оны УИХ-ын сонгуульд]] [[МАН]] ялалт байгуулсны дараа тус оны 7 сарын 7-нд дахин Ерөнхий сайдаар улиран сонгогдсон ч, 2021 оны 1 сарын 20-нд ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх тус онд болох ерөнхийлөгчийн сонгуульд бэлдэх зорилгоор сайн дураараа огцорсноор түүний засгийн газар тарсан. == Засгийн газрын сайдууд == === У.Хүрэлсүхийн нэг дэх Засгийн газар (2017-2020) === {{Засгийн газар|cabinet_name=У.Хүрэлсүхийн нэг дэх<br>Засгийн газар|jurisdiction=Монгол|flag=Flag of Mongolia.svg|cabinet_number=17|date_formed=2017 оны 10 сарын 4|incumbent=2017 оны 10 сарын 4 – 2020 оны 7 сарын 8|president=[[Халтмаагийн Баттулга]]|prime_minister=[[Ухнаагийн Хүрэлсүх]]|members_number=13|total_number=16|predecessor=[[Жаргалтулгын Эрдэнэбатын Засгийн газар|Ж.Эрдэнэбатын<br>Засгийн газар]]|legislature_term=[[Улсын Их Хурлын гишүүдийн жагсаалт, 2016–2020|7 дахь Улсын Их Хурал]]|election=[[2016 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2016 оны сонгууль]]|legislature_status=[[МАН]]-ын олонх<br>65 / 76 (85.5%) {{Composition_bar/advanced |divisionname = |boxwidth = 126 |total = 76 |party1 = 65 |partycolor1 = {{party color|Монгол Ардын Нам}} }}|deputy_government_head=[[Өлзийсайханы Энхтүвшин]]|date_dissolved=2020 оны 7 сарын 8|successor=У.Хүрэлсүхийн II<br>Засгийн газар|political_party={{Color box|{{party color|Монгол Ардын Нам}}|border=darkgray}} [[Монгол Ардын Нам|МАН]]|opposition_parties={{Unbulleted list | {{Color box|{{party color|Ардчилсан Нам (Монгол)}}|border=darkgray}} [[Монголын Ардчилсан Нам|АН]] | {{Color box|{{party color|Монгол Ардын Хувьсгалт Нам (2010)}}|border=darkgray}} [[Монгол Ардын Хувьсгалт Нам|МАХН]] | {{Color box|#fe6901|border=darkgray}} [[Шударга Иргэдийн Нэгдсэн Эвсэл Нам|ШИНЭН]] }}}} {| class="wikitable mw-collapsible" |+2017-2020 оны Засгийн газрын сайд нар<ref>{{Cite web |last=Нямсүрэн |first=Ж. |date=2017-10-20 |title=У.Хүрэлсүхийн танхим бүрдлээ {{!}} News.MN |url=https://news.mn/r/512630/ |access-date=2024-05-11 |website=News.MN - Мэдээллийн эх сурвалж |language=mn |archive-url=https://web.archive.org/web/20240511082355/https://news.mn/r/512630/ |archive-date=2024-05-11 |url-status=dead }}</ref> !№ !Албан тушаал !Нэр !Ажилласан хугацаа ! colspan="2" |Нам, эвсэл |- |1 |[[Монгол Улсын Шадар сайд]] |[[Өлзийсайханы Энхтүвшин]] | rowspan="9" |2017-2020 | rowspan="19" style="background:{{party color|Монгол Ардын Нам}};" | | rowspan="19" |[[МАН]] |- |2 |[[Монгол улсын Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар|Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга]] |[[Гомбожавын Занданшатар]] |- |3 |[[Сангийн яам (Монгол)|Сангийн сайд]] |[[Чимэдийн Хүрэлбаатар]] |- |4 |[[Батлан хамгаалах яам (Монгол)|Батлан хамгаалахын сайд]] |[[Нямаагийн Энхболд]] |- |5 |[[Хууль зүй, дотоод хэргийн яам (Монгол)|Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд]] |[[Цэндийн Нямдорж]] |- |6 |[[Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам (Монгол)|Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд]] |[[Намсрайн Цэрэнбат]] |- |7 |[[Гадаад харилцааны яам (Монгол)|Гадаад харилцааны сайд]] |[[Дамдины Цогтбаатар]] |- |8 |[[Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам (Монгол)|Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд]] |[[Содномын Чинзориг]] |- |9 |[[Барилга, Хот байгуулалтын яам (Монгол)|Барилга, хот байгуулалтын сайд]] |[[Хавдисламын Баделхан]] |- | rowspan="2" |10 | rowspan="2" |[[Боловсрол, шинжлэх ухааны яам (Монгол)|Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд]] |[[Цэдэнбалын Цогзолмаа]] |2017-2019 |- |[[Ёндонпэрэнлэйн Баатарбилэг]] |2019-2020 |- | rowspan="3" |11 | rowspan="3" |[[Зам, тээврийн хөгжлийн яам (Монгол)|Зам, тээврийн хөгжлийн сайд]] |[[Жадамбын Бат-Эрдэнэ]] |2017-2018 |- |[[Янгугийн Содбаатар]] |2018-2019 |- |[[Бямбасүрэнгийн Энх-Амгалан]] |2019-2020 |- |12 |[[Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам (Монгол)|Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд]] |[[Долгорсүрэнгийн Сумъяабазар]] |2017-2020 |- | rowspan="2" |13 | rowspan="2" |[[Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам (Монгол)|Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд]] |[[Батжаргалын Батзориг]] |2017-2019 |- |[[Чүлтэмийн Улаан]] |2019-2020 |- |14 |[[Эрчим хүчний яам (Монгол)|Эрчим хүчний сайд]] |[[Цэрэнпилийн Даваасүрэн]] | rowspan="2" |2017-2020 |- |15 |[[Эрүүл Мэндийн Яам (Монгол)|Эрүүл мэндийн сайд]] |[[Даваажанцангийн Сарангэрэл]] |} === У.Хүрэлсүхийн хоёр дахь Засгийн газар === {{Засгийн газар|cabinet_name=У.Хүрэлсүхийн хоёр дахь<br>Засгийн газар|jurisdiction=Монгол|flag=Flag of Mongolia.svg|cabinet_number=18|date_formed=2020 оны 7 сарын 8|incumbent=2020 оны 7 сарын 8 – 2021 оны 1 сарын 27|president=[[Халтмаагийн Баттулга]]|prime_minister=[[Ухнаагийн Хүрэлсүх]]|members_number=14|total_number=17|predecessor=У.Хүрэлсүхийн II<br>Засгийн газар|legislature_term=[[Улсын Их Хурлын гишүүдийн жагсаалт, 2020–2024|8 дахь Улсын Их Хурал]]|election=[[2020 оны Улсын Их Хурлын сонгууль|2020 оны сонгууль]]|legislature_status=[[МАН]]-ын олонх<br>62 / 76 (81.6%) {{Composition_bar/advanced |divisionname = |boxwidth = 126 |total = 76 |party1 = 62 |partycolor1 = {{party color|Монгол Ардын Нам}} }}|deputy_government_head=[[Янгугийн Содбаатар]]|date_dissolved=2021 оны 1 сарын 27|successor=[[Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнийн Засгийн газар|Л.Оюун-Эрдэнийн I<br>Засгийн газар]]|political_party={{Color box|{{party color|Монгол Ардын Нам}}|border=darkgray}} [[Монгол Ардын Нам|МАН]]|opposition_parties={{Unbulleted list | {{Color box|{{party color|Ардчилсан Нам (Монгол)}}|border=darkgray}} [[Монголын Ардчилсан Нам|АН]] | {{Color box|{{party color|Монгол Ардын Хувьсгалт Нам (2010)}}|border=darkgray}} [[Монгол Ардын Хувьсгалт Нам|МАХН]] | {{Color box|{{party color|Хөдөлмөрийн Үндэсний Нам (Монгол)}}|border=darkgray}} [[Зөв Хүн Электорат Эвсэл]] }}}} {| class="wikitable mw-collapsible" |+2020-2021 оны Засгийн газрын сайдууд<ref>{{Cite web |date=2020-07-08 |title=Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Засгийн газраа эмхлэн байгууллаа |url=https://mongolia.gov.mn/news/view/25228}}</ref> !№ !Албан тушаал !Нэр !Ажилласан хугацаа ! colspan="2" |Нам, эвсэл |- |1 |[[Монгол Улсын Шадар сайд]] |[[Янгугийн Содбаатар]] | rowspan="16" |2020 оны 7 сарын 8 - 2021 оны 1 сарын 27 | rowspan="16" style="background:{{party color|Монгол Ардын Нам}};" | | rowspan="16" |[[МАН]] |- |2 |[[Монгол улсын Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар|Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга]] |[[Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ]] |- |3 |[[Сангийн яам (Монгол)|Сангийн сайд]] |[[Чимэдийн Хүрэлбаатар]] |- |4 |[[Батлан хамгаалах яам (Монгол)|Батлан хамгаалахын сайд]] |[[Гүрсэдийн Сайханбаяр]] |- |5 |[[Хууль зүй, дотоод хэргийн яам (Монгол)|Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд]] |[[Хишгээгийн Нямбаатар]] |- |6 |[[Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам (Монгол)|Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд]] |[[Даваажанцангийн Сарангэрэл]] |- |7 |[[Гадаад харилцааны яам (Монгол)|Гадаад харилцааны сайд]] |[[Нямцэрэнгийн Энхтайван]] |- |8 |[[Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам (Монгол)|Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд]] |[[Аюушийн Ариунзаяа]] |- |9 |[[Барилга, Хот байгуулалтын яам (Монгол)|Барилга, хот байгуулалтын сайд]] |[[Бэгжавын Мөнхбаатар]] |- |10 |[[Боловсрол, шинжлэх ухааны яам (Монгол)|Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд]] |[[Лхагвын Цэдэвсүрэн]] |- |11 |[[Зам, тээврийн хөгжлийн яам (Монгол)|Зам, тээврийн хөгжлийн сайд]] |[[Лувсангийн Халтар]] |- |12 |[[Соёлын яам (Монгол)|Соёлын сайд]] |[[Сампилдондовын Чулуун]] |- |13 |[[Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам (Монгол)|Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд]] |[[Гэлэнгийн Ёндон]] |- |14 |[[Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам (Монгол)|Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд]] |[[Загджавын Мэндсайхан]] |- |15 |[[Эрчим хүчний яам (Монгол)|Эрчим хүчний сайд]] |[[Нансалын Тавинбэх]] |- |16 |[[Эрүүл Мэндийн Яам (Монгол)|Эрүүл мэндийн сайд]] |[[Тогтмолын Мөнхсайхан]] |} == Мөн үзэх == * [[Монгол Улсын Ерөнхий Сайд|Монгол Улсын Ерөнхий сайд]] * [[Монгол Улсын Засгийн Газар]] == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Засгийн газар]] [[Ангилал:Монголын засгийн газар]] c8g4uf2djpc1p2p99onnw6pokzuhi0f 0 136371 876032 791356 2026-11-12T00:10:50Z Esambuu 42335 876032 wikitext text/x-wiki {{Short description|2024 studio album by Coldplay}} {{Use British English|date=June 2024}} {{Use dmy dates|date=October 2024}} {{Инфобокс цомог | name = Moon Music | type = студийн цомог | artist = [[Coldplay]] | cover = Coldplay - Moon Music (Official Album Artwork).png | alt = | caption = Энгийн хувилбарын нүүр зураг | released = {{Start date|df=yes|2024|10|04}} | recorded = 2022–2024 | studio = * Punta Paloma (Tarifa) * The Rainforest (Los Angeles) | language = {{Flatlist| * English * Zulu<!-- Portions of "Jupiter" and "Aeterna". --> }} | genre = [[Pop rock]]<ref name=rollingstone>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-moon-music-review-1235116555/|title=Chris Martin Travels the Cosmos and Finds Himself on Coldplay's ''Moon Music''|first=Jon|last=Dolan|magazine=[[Rolling Stone]]|date=30 September 2024|access-date=30 September 2024}}</ref> | length = 43:57 | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | producer = * Bill Rahko * Dan Green * [[Max Martin]] * Michael Ilbert * [[Jon Hopkins]] * [[Oscar Holter]] * [[Ilya Salmanzadeh|Ilya]] * [[The Chainsmokers]] | prev_title = [[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]] | prev_year = 2021 | next_title = | next_year = | misc = {{Singles | name = Moon Music | type = студийн цомог | single1 = [[Feelslikeimfallinginlove]] | single1date = 21 June 2024 | single2 = [[We Pray]] | single2date = 23 August 2024 | single3 = [[All My Love (Coldplay song)|All My Love]] | single3date = 4 October 2024 }} }} '''''Moon Music''''' (бүтэн нэр: '''''Music of the Spheres Vol. II: Moon Music''''') нь Британийн [[Rock music|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн арав дахь студийн цомог юм. Их Британид [[Parlophone]], АНУ-д [[Atlantic Records|Atlantic]] компани 2024 оны 10 дугаар сарын 4-нд гаргасан бөгөөд тус хамтлагийн ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр дахь хэсэг болжээ. Эхний хэсэг нь 2021 оны ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|From Earth with Love]]'' байв. Цомгийг Notebook, Tour, Full Moon гэсэн гурван хувилбараар гаргасан ба тус бүрт дууны санааны бичлэг, нэмэлт дуунууд зэрэг онцгой агуулга багтсан.<ref name="GROW">{{Cite web |date=8 October 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tour to Return to North American Stadiums in the Spring |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-2025-tour-dates-1235128702/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818131302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-2025-tour-dates-1235128702/ |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> Цомгийн продюсерын үндсэн ажлыг Билл Рахко, Дэн Грин, Майкл Илберт, [[Max Martin|Макс Мартин]] нар гүйцэтгэж, [[Jon Hopkins|Жон Хопкинс]], [[Ilya Salmanzadeh|Илья Салманзаде]], [[Oscar Holter|Оскар Холтер]] болон [[The Chainsmokers]] хамтлаг нэмэлтээр оролцжээ. Түүнчлэн Жон Хопкинс, [[Burna Boy]], [[Little Simz]], [[Elyanna]], [[Tini (singer)|Тини]], [[Ayra Starr]] нар зочин уран бүтээлчээр оролцсон. Цомгийг сурталчлах зорилгоор "[[Feelslikeimfallinginlove]]", "[[We Pray]]", "[[All My Love (Coldplay song)|All My Love]]" синглүүдийг гаргасан бөгөөд дараа нь ''A Film for the Future'' нэртэй [[visual album|дүрст цомог]] бүтээжээ. Хамтлаг ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр цомгоо [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтоор сурталчилсан.<ref name="GROW" /> ''Moon Music'' цомгийн талаар шүүмжлэгчид харилцан адилгүй үнэлгээ өгчээ. Аялгуу, хөгжмийн олон талт байдлыг сайшаасан ч дууны үгсийг шүүмжилсэн байна. Борлуулалтын хувьд 16 улсын чартын тэргүүнд бичигдэж, Их Британид хамтлагийн арав дахь нэгдүгээр байрын цомог болжээ. Эхний долоо хоногт 237 мянга орчим хувь борлогдсон нь энэ арван жилд хамтлагийн тогтоосон хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон. АНУ-ын [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] чартын тэргүүнд 120 мянган цомогтой дүйцэх борлуулалтаар гарч, 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болов. == Түүх == Coldplay-ийн ес дэх студийн цомог ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' гарсны дараа ''Vol. I: From Earth with Love'' гэсэн дэд нэр хэд хэдэн удаа дурдагдсан нь үргэлжлэл гарахыг илтгэж байв. 2023 оны нэгдүгээр сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын талаар ''[[CityNews]]''-т ярилцлага өгөхдөө [[Chris Martin|Крис Мартин]] дараагийн цомог ''Moon Music'' нэртэй, дуусах шатандаа орсон бөгөөд ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр дахь боть болно гэдгийг мэдэгджээ. Аялан тоглолтын үеэр хамтлаг шинэ цомгийн зарим дууг тоглож байсан.<ref>{{Cite web |last=Kenneally |first=Cerys |date=27 January 2023 |title=Coldplay reveal they've nearly finished an album titled Moon Music |url=https://www.thelineofbestfit.com/news/coldplay-reveal-theyve-nearly-finished-an-album-titled-moon-music |access-date=7 October 2024 |website=[[The Line of Best Fit]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aubrey |first=Elizabeth |date=30 January 2023 |title=Coldplay tease new album 'Moon Music' is nearly finished |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-tease-new-album-moon-music-nearly-finished-3389355 |access-date=7 October 2024 |website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Dolan |first=Jon |date=30 September 2024 |title=Chris Martin Travels the Cosmos and Finds Himself on Coldplay's 'Moon Music' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-moon-music-review-1235116555/ |access-date=7 August 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> 2024 оны 6 дугаар сарын 17-нд Coldplay олон нийтийн сүлжээгээрээ ''Moon Music'' цомгийг 10 дугаар сарын 4-нд гаргахаа зарлав. Мөн 8 дугаар сарын 16-нд дууны жагсаалтыг танилцуулсан. ''[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]'', ''[[Los Angeles Times]]'', ''[[Vulture (website)|Vulture]]'', ''[[To Vima]]'' зэрэг хэвлэл уг цомгийг тухайн жилийн хамгийн их хүлээлт үүсгэсэн цомгуудын нэгээр нэрлэжээ.<ref name="Aswad">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Cingrana">{{Cite web |date=16 August 2024 |title=Coldplay Reveal the Tracklist for Their 10th Album, Moon Music |url=https://www.audacy.com/alt1037dfw/news/coldplay-reveal-the-tracklist-for-10th-album-moon-music |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111175347/https://www.audacy.com/alt1037dfw/news/coldplay-reveal-the-tracklist-for-10th-album-moon-music |archive-date=11 January 2026 |access-date=17 August 2024 |publisher=Audacy}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 September 2024 |title=De Paul McCartney a Jamie XX, Estos Son los 10 Conciertos y Discos Que No Puedes Perderte Este Otoño |trans-title=From Paul McCartney to Jamie XX, These Are the 10 Concerts and Albums You Can't Miss This Fall |url=https://www.elmundo.es/la-lectura/2024/09/06/66d8a7c7e4d4d8d7398b457e.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906005315/https://www.elmundo.es/la-lectura/2024/09/06/66d8a7c7e4d4d8d7398b457e.html |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=El Mundo |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 September 2024 |title=The 19 Albums, Shows and Music Books We're Most Excited About This Fall |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-09-04/the-19-albums-shows-and-books-were-most-excited-about-this-fall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240904102120/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-09-04/the-19-albums-shows-and-books-were-most-excited-about-this-fall |archive-date=4 September 2024 |access-date=4 September 2024 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=34 Albums We Can't Wait to Hear This Fall |url=https://www.vulture.com/article/best-new-music-albums-releases.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902004100/https://www.vulture.com/article/best-new-music-albums-releases.html |archive-date=2 September 2024 |access-date=2 September 2024 |website=Vulture}}</ref><ref>{{Cite web |title=Μουσική: Τα Album Που Περιμένουμε Το Φθινόπωρο |trans-title=Music: The Albums We Are Waiting for in the Fall |url=https://www.tovima.gr/2024/09/01/culture/mousiki-ta-album-pou-perimenoume-to-fthinoporo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901063754/https://www.tovima.gr/2024/09/01/culture/mousiki-ta-album-pou-perimenoume-to-fthinoporo/ |archive-date=1 September 2024 |access-date=1 September 2024 |website=To Vima |date=September 2024 |language=el}}</ref> == Бичлэг ба хөгжмийн зохиомж == Цомгийн зарим бичлэгийг Испанийн [[Tarifa|Тарифа]] дахь Punta Paloma студид хийсэн. Coldplay 2024 оны 7–8 дугаар сард тус газрыг хоёр долоо хоногийн турш үндсэн ажлын баазаа болгон ашиглаж, энэ хугацаанд [[Rome|Ром]], [[Düsseldorf|Дюссельдорф]], [[Helsinki|Хельсинки]] хотуудад тоглолт хийжээ. Цомгийн нэрийн утгыг асуухад Крис Мартин амьдралын янз бүрийн үе шатыг хүлээн зөвшөөрөх, хариу нэхэлгүй гэрлээ түгээх тухай хэмээсэн. ''Moon Music''-ийг голчлон [[pop rock|поп рок]] цомог гэж үздэг бөгөөд [[funk|фанк]], [[afrobeat|афробит]], [[electronic music|электрон хөгжим]]-ийн нөлөөтэй.<ref name="Grande">{{Cite web |date=1 September 2024 |title=Chris Martin y La Banda Coldplay Graban Su Último Disco en Tarifa, En El Estudio de Punta Paloma |trans-title=Chris Martin and the Band Coldplay Record Their Latest Album in Tarifa, at the Punta Paloma Studio |url=https://www.europasur.es/tarifa/chris-martin-coldplay-disco-estudio-punta-paloma_0_2002303117.html |access-date=1 September 2024 |website=Europa Sur |language=es}}</ref><ref name="Grande" /><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=6xt7nTuO85A |title=Coldplay: The Moon Music Interview with Zane Lowe {{!}} Apple Music |date=30 September 2024 |time=46:32 to 47:37 |access-date=30 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930190239/https://www.youtube.com/watch?v=6xt7nTuO85A |archive-date=30 September 2024 |url-status=live |website=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Arnold |first=Chuck |date=4 October 2024 |title=Coldplay's 'Moon Music' features Chris Martin son Moses: review |url=https://nypost.com/2024/10/04/entertainment/coldplays-moon-music-features-chris-martin-son-moses-review/ |access-date=5 October 2024 |website=[[New York Post]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sibilla |first=Gianni |date=1 October 2024 |title="Moon music", il pop massimalista dei Coldplay |url=https://www.rockol.it/recensioni-musicali/album/11211/coldplay-moon-music |access-date=5 October 2024 |website=[[Rockol]] |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ruggieri |first=Melissa |date=1 October 2024 |title=Coldplay delivers reliable dreaminess and sweet emotions on 'Moon Music' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/03/coldplay-moon-music-album-review/75502919007/ |access-date=5 October 2024 |website=[[USA Today]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=McCormick |first=Neil |date=3 October 2024 |title=Coldplay, Moon Music, review: so sickly sweet it could soundtrack a children's birthday party |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/coldplay-moon-music-review/ |access-date=5 October 2024 |work=[[The Daily Telegraph]] |issn=0307-1235 |url-access=subscription}}</ref> {{quote|text="''Moon Music'' бол өглөө сэрэхдээ өөрийгөө болон дэлхий ертөнцийг муугаар мэдэрч, гунигтай, ганцаардмал, тусгаарлагдсан мэт, өөрийнхөөрөө байж чадахгүй байхаас эхлээд өдрийн төгсгөлд үүний яг эсрэг мэдрэмжид хүрэх аялал юм".|author=Крис Мартин, ''Moon Music''-ийн тухай<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496|title=Exclusive: Coldplay: "When things appear overwhelmingly positive, that's often because it's what the singer needs most"|magazine=NME|first=Andrew|last=Trendell|date=October 1, 2024|access-date=October 5, 2024}}</ref>}} == Хавтас ба сав баглаа боодол == Цомгийн нүүр зурагт 2020 онд Аргентины гэрэл зурагчин Матиас Алонсо Ревеллигийн авсан [[moonbow|сарны солонго]] дүрслэгдсэн. Coldplay-ийн баг уг зургийг ашиглахаар түүнтэй шууд холбогдсон бөгөөд тэрээр өөр зургууд санал болгосон ч хамтлаг анхны сонголтоо хадгалжээ. Хавтас болон бусад дүрслэлийн дизайныг олон жилийн хамтрагч [[Pilar Zeta|Пилар Зета]] хийсэн. ''Moon Music''-ийн CD-г 90 хувь дахин боловсруулсан поликарбонатаар, винил пянз бүрийг дахин боловсруулсан есөн PET хуванцар саваар үйлдвэрлэсэн. Хэрэглэсний дараах хаягдлыг дахин ашигласан эдгээр бүтээгдэхүүн нь анхдагч хуванцар үйлдвэрлэх хэрэгцээг 30 гаруй тонноор бууруулсан гэж ''[[Variety (magazine)|Variety]]'' мэдээлжээ.<ref name="Mancini">{{Cite web |date=18 June 2024 |title=El Argentino de 31 Años que Coldplay Contactó para La Tapa de Su Nuevo Álbum: Estoy Sorprendido |trans-title=The 31-Year-Old Argentinian Who Coldplay Contacted for the Cover of Their New Album: I'm Shocked |url=https://www.clarin.com/internacional/argentino-31-anos-coldplay-contacto-tapa-nuevo-album-sorprendido_0_V9A98UaqGb.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618193627/https://www.clarin.com/internacional/argentino-31-anos-coldplay-contacto-tapa-nuevo-album-sorprendido_0_V9A98UaqGb.html |archive-date=18 June 2024 |access-date=18 June 2024 |website=Clarín |language=es}}</ref><ref name="Mancini" /><ref name="Mancini" /><ref name="Aswad" /><ref name="Aswad" /><ref name="Aswad" /> == Сурталчилгаа == === Төсөв === ''Moon Music'' гарахаас өмнө нийтлэгдсэн шүүхийн баримтуудад хамтлагийн хуучин менежер Дэйв Холмс [[Parlophone]] компанитай 35 сая фунт стерлингийн төсвийн урьдчилгааг хэлэлцэн тохиролцсон гэж мэдүүлжээ. Энэ төсөвт бусдын бичлэгээс ашигласан хэсгийн эрхийг шийдвэрлэх, бичлэгийн сесс зохион байгуулах, продюсеруудтай ажиллах, сурталчилгааны зардал багтаж байв. Гэвч Холмсыг дараа нь ажлаас чөлөөлсөн тул бүх төсвийг зарцуулсан эсэх тодорхойгүй байна.<ref name="Smirke">{{Cite magazine |date=11 October 2023 |title=Everything We Know About Coldplay's Lawsuit with Former Manager Dave Holmes |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-lawsuit-former-manager-dave-holmes-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613184141/https://www.billboard.com/pro/coldplay-lawsuit-former-manager-dave-holmes-explained/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="Smirke" /><ref name="Smirke" /> === Маркетинг === Цомгийн нээлтээс өмнө хамтлаг дэлхийн олон оронд цомог сонсох түр арга хэмжээ зохион байгуулжээ. Эдгээр нь 2024 оны 10 дугаар сарын 1–7-нд [[Auckland|Окленд]], [[Berlin|Берлин]], [[Beijing|Бээжин]], [[London|Лондон]], [[Paris|Парис]], [[Toronto|Торонто]] болон Аргентины [[Ischigualasto Provincial Park|Валье-де-ла-Луна]] зэрэг газарт болсон. Түүнчлэн [[Record Store Day]]-тэй хамтран 10 дугаар сарын 1-нд АНУ-ын бие даасан пянзны дэлгүүрүүдэд урьдчилсан сонсгол хийж, дараагийн өдөр нь дэлхийн кино театруудад тусгай арга хэмжээ эхлүүлсэн. "[[Good Feelings]]" дууны бүх орлогыг [[Choose Love (organisation)|Choose Love]] байгууллагад хандивлахаар мэдэгдсэн. Сөүлийн захиргаатай хамтран Хан мөрний эрэгт дроны гэрлэн үзүүлбэр зохион байгуулж, [[FC Barcelona]] болон [[Spotify]]-ийн түншлэлийн хүрээнд тусгай өмсгөл гарган олсон орлогыг [[United Nations High Commissioner for Refugees|НҮБ-ын Дүрвэгсдийн асуудал эрхэлсэн дээд комиссарын газар]]-т зориулжээ. Мөн [[TikTok]], [[Roblox]]-той хамтран ажилласан. 2025 оны 1 дүгээр сарын 22-нд ''A Film for the Future'' бүтээлээ гаргасан ба продюсер Бен Морын удирдлагаар дэлхийн 45 орны 150 гаруй уран бүтээлч оролцжээ. Нээлтийг YouTube-ээр дамжуулж, зарим хотод 360 градусын үзвэр зохион байгуулсан.<ref name="Salmon">{{Cite web |date=24 September 2024 |title=Worldwide Moon Music Listening Experiences |url=https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924203414/https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=24 September 2024 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="Salmon" /><ref>{{Cite web |date=2024 |title=Coldplay Listening Events |url=https://recordstoreday.com/NewsItem/11389 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924210823/https://recordstoreday.com/NewsItem/11389 |archive-date=24 September 2024 |access-date=24 September 2024 |website=Record Store Day}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 September 2024 |title=Coldplay and Abramorama Team on Theatrical Listening Events for the Band's New Album Moon Music |url=https://deadline.com/2024/09/coldplay-abramorama-theatrical-listening-moon-music-2024-1236103556/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930164908/https://deadline.com/2024/09/coldplay-abramorama-theatrical-listening-moon-music-2024-1236103556/ |archive-date=30 September 2024 |access-date=30 September 2024 |website=Deadline}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 October 2024 |title=Exclusive – Coldplay: When Things Appear Overwhelmingly Positive, That's Often Because It's What the Singer Needs Most |url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002044624/https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |archive-date=2 October 2024 |access-date=2 October 2024 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Coldplay to Celebrate Release Moon Music with Han River Drone Show |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241004050550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006135411/https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241004050550 |archive-date=6 October 2024 |access-date=6 October 2024 |website=The Korea Herald}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 October 2024 |title=Barcelona's Coldplay Shirt Partnership – And Why It Was Meant to Be |url=https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703062511/https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |archive-date=3 July 2025 |access-date=26 October 2024 |website=The Athletic}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Coldplay Launch Exclusive TikTok Moon Music In-App Experience |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201221420/https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |archive-date=1 February 2026 |access-date=21 November 2024 |website=Music Business Worldwide}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 October 2024 |title=Gamefam CEO on Roblox and Fortnite Brand-Building for Barbie, My Hero Academia, New Coldplay Album and More |url=https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001706/https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |archive-date=21 November 2024 |access-date=21 November 2024 |website=Variety}}</ref><ref name="DAMIAN">{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref><ref name="DAMIAN" /><ref name="DAMIAN" /> === Синглүүд === Эхний сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]" 2024 оны 6 дугаар сарын 21-нд гарч, дүрс бичлэгийг Грекийн [[Athens|Афин]] дахь [[Odeon of Herodes Atticus]]-т хийжээ. Орон нутгийн хэвлэлүүд бичлэгийн өртгийг гурван сая евро гэж тооцсон. [[Little Simz]], [[Burna Boy]], [[Elyanna]], [[Tini (singer)|Тини]] нартай хамтарсан хоёр дахь сингл "[[We Pray]]" 8 дугаар сарын 23-нд гарсан. Сингл биш боловч "IAAM" дууг ''[[EA Sports FC 25]]'' тоглоомын хүрээнд 9 дүгээр сарын 27-нд танилцуулжээ. Гурав дахь бөгөөд сүүлчийн сингл "[[All My Love (Coldplay song)|All My Love]]" 10 дугаар сарын 4-нд үгийн дүрс бичлэгтэйгээ гарсан. Крис Мартин үүнийг Coldplay-ийн карьерын сүүлчийн сингл хэмээн мэдэгдсэн. Америкийн жүжигчин [[Dick Van Dyke|Дик Ван Дайк]] тоглосон албан ёсны клипийн найруулагчийн хувилбар 12 дугаар сарын 6-нд, богино хувилбар нь 12 дугаар сарын 13-нд нийтлэгджээ. Бичлэгийг [[Spike Jonze|Спайк Жонз]] болон Мэри Уигмор нар хийсэн.<ref>{{Cite magazine |date=17 June 2024 |title=Coldplay Announce Details for 10th Studio Album, ''Moon Music'' |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-schedules-album-moon-music-1235711033/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617210039/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-schedules-album-moon-music-1235711033/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2024 |title=Coldplay: Όλα Όσα Έγιναν Στο Χθεσινό Γύρισμα Του Μουσικού Τους Βίντεο Στο Ηρώδειο |trans-title=Coldplay: Everything That Happened at Yesterday's Shooting of Their Music Video at Herodion |url=https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612214016/https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |archive-date=12 June 2024 |access-date=12 June 2024 |website=ProtoThema |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2024 |title=Coldplay: Όλα Όσα Έγιναν Στο Χθεσινό Γύρισμα Του Μουσικού Τους Βίντεο Στο Ηρώδειο |trans-title=Coldplay: Everything That Happened at Yesterday's Shooting of Their Music Video at the Herodion |url=https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612214016/https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |archive-date=12 June 2024 |access-date=12 June 2024 |website=[[Proto Thema]] |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 July 2024 |title=Coldplay: Το Υπέροχο Βίντεο Κλιπ Στο Ηρώδειο Για Το Feelslikeimfallinginlove |trans-title=Coldplay: The Wonderful Video Clip in Herodion for Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.tovima.gr/2024/07/02/culture/coldplay-to-yperoxo-vinteo-klip-sto-irodeio-gia-to-feelslikeimfallinginlove/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208003044/https://www.tovima.gr/2024/07/02/culture/coldplay-to-yperoxo-vinteo-klip-sto-irodeio-gia-to-feelslikeimfallinginlove/ |archive-date=8 February 2026 |access-date=16 August 2024 |website=[[To Vima]] |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=23 August 2024 |title=Coldplay, Burna Boy, Little Simz, Elyanna, & Tini Share New Song "We Pray": Listen |url=https://www.stereogum.com/2277348/coldplay-we-pray-feat-burna-boy-little-simz-elyanna-tini/music/ |access-date=27 August 2024 |website=[[Stereogum]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 September 2024 |title=EA Sports FC 25 Soundtrack Released, Featuring Skrillex, Charli XCX, Coldplay and Billie Eilish |url=https://www.nme.com/news/gaming-news/ea-sports-fc-25-soundtrack-released-featuring-skrillex-charli-xcx-coldplay-and-billie-eilish-3794298 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002043145/https://www.nme.com/news/gaming-news/ea-sports-fc-25-soundtrack-released-featuring-skrillex-charli-xcx-coldplay-and-billie-eilish-3794298 |archive-date=2 October 2024 |access-date=2 October 2024 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |last=Trendell |first=Andrew |date=1 October 2024 |title=Exclusive: Coldplay: "When things appear overwhelmingly positive, that's often because it's what the singer needs most" |url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |access-date=6 October 2024 |website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Paul |first=Larisha |date=3 October 2024 |title=Chris Martin: My Life in 10 Songs |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/chris-martin-coldplay-songs-stories-1235113494/yellow-2000-1235113504/ |access-date=6 October 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref><ref name="TAYLOR">{{Cite web |date=6 December 2024 |title=Dick Van Dyke, Approaching 99, Dances in Coldplay's Latest Video |url=https://www.nytimes.com/2024/12/06/arts/music/dick-van-dyke-coldplay-all-my-love-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206223442/https://www.nytimes.com/2024/12/06/arts/music/dick-van-dyke-coldplay-all-my-love-video.html |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |website=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref name="TAYLOR" /> == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == === Шүүмжүүд === {{Music ratings | ADM = 5.2/10<ref name="AnyDecentMusic">{{Cite web |title= Moon Music by Coldplay Reviews and Tracks |url=http://www.anydecentmusic.com/review/14109/Coldplay-Moon-Music.aspx|access-date=7 October 2024|website=AnyDecentMusic?}}</ref> | MC = 58/100<ref name="MC"/> | rev1 = [[AllMusic]] | rev1score = {{Rating|3.5|5}}<ref name="allmusic">{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/moon-music-mw0004311306|title=Moon Music – Coldplay|first=Neil Z.|last=Yeung|publisher=[[AllMusic]]|date=3 October 2024|access-date=6 November 2024}}</ref> | rev2 = ''[[Clash (magazine)|Clash]]'' | rev2score = 8/10<ref name=clash>{{cite magazine|url=https://www.clashmusic.com/reviews/coldplay-moon-music/|newspaper=[[Clash (magazine)|Clash]]|title=Coldplay – Moon Music |date=2 October 2024|first=Emma|last=Harrison|access-date=3 October 2024}}</ref> | rev3 = ''[[The Daily Telegraph]]'' | rev3score = {{Rating|3|5}}<ref name="thedailytelegraph">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/coldplay-moon-music-review/ |title=Coldplay, Moon Music, review: so sickly sweet it could soundtrack a children's birthday party |first=Neil |last=McCormick |newspaper=[[The Daily Telegraph]]|date=8 October 2024 |access-date=12 October 2024 |url-access=subscription}}</ref> | rev4 = ''[[The Guardian]]'' | rev4score = {{Rating|3|5}}<ref name="theguardian">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2024/oct/02/coldplay-moon-music-review|title=Coldplay: ''Moon Music'' review – 'live, laugh, love' in album form|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|newspaper=[[The Guardian]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> | rev5 = ''[[The Independent]]'' | rev5score = {{Rating|1|5}}<ref name="theindependent">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/coldplay-moon-music-album-review-b2622633.html|title=Coldplay, Moon Music review: Chris Martin mangles his metaphors on a suffocatingly banal album about love|first=Louis|last=Chilton|newspaper=[[The Independent]]|date=3 October 2024|access-date=3 October 2024}}</ref> | rev6 = ''[[NME]]'' | rev6score = {{Rating|4|5}}<ref name="nme">{{cite magazine|url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-moon-music-review-3798469|title=Coldplay – ''Moon Music'' review: a love-fuelled exercise in resilience|first=Rhian|last=Daly|magazine=[[NME]]|date=1 October 2024|access-date=1 October 2024}}</ref> | rev7 = ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]'' | rev7score = 6.0/10<ref name="pitchfork">{{cite web|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-moon-music/|title=Coldplay – Moon Music|first=Hannah|last=Jocelyn|publisher=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=10 October 2024|access-date=10 October 2024}}</ref> | rev8 = ''[[Rolling Stone]]'' | rev8score = {{Rating|3.5|5}}<ref name=rollingstone /> | rev9 = ''[[Evening Standard|The Standard]]'' | rev9score = {{Rating|3|5}}<ref name="thestandard">{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/coldplay-moon-music-album-review-chris-martin-b1185484.html|title=Coldplay – ''Moon Music'' album review: sonically all over the place|first=El|last=Hunt|newspaper=[[Evening Standard|The Standard]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> | rev10 = ''[[The Times]]'' | rev10score = {{Rating|3|5}}<ref name="thetimes">{{cite news|url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-moon-music-review-new-album-220t25r98|title=Coldplay: ''Moon Music'' review – uncool, unsubtle and I can't help but like it|first=Will|last=Hodgkinson|newspaper=[[The Times]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> }} ''Moon Music'' хөгжмийн шүүмжлэгчдээс ерөнхийдөө холимог үнэлгээ авчээ. Гол хэвлэлүүдийн үнэлгээг нэгтгэдэг [[Metacritic]] сайтад 13 шүүмжид үндэслэн 100-аас 58 оноо авсан нь «холимог буюу дундаж» гэсэн үнэлгээ юм. ''[[NME]]''-ийн Риан Дэйли цомогт таван одноос дөрвийг өгч, хүнд бэрх үеийг даван туулах сэтгэлгээг бараан эхлэлээс илүү тайван, аз жаргалтай төгсгөл рүү зөөлөн хөтөлдөг гэж тэмдэглэжээ. Түүний үзсэнээр дууны үг, хөгжмийн шийдлүүд нь бүх боломж дууссан мэт санагдах үед ч урагшлах хүч олох тухай өгүүлдэг.<ref>{{Cite web |last=Savage |first=Mark |date=4 October 2024 |title=Coldplay promote latest album Moon Music with QVC appearance |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1m989jg18xo |access-date=5 October 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="MC">{{Cite web |title= Moon Music by Coldplay Reviews and Tracks |url=https://www.metacritic.com/music/moon-music/coldplay |access-date=4 October 2024 |website=[[Metacritic]]}}</ref><ref name="nme">{{cite magazine|url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-moon-music-review-3798469|title=Coldplay – ''Moon Music'' review: a love-fuelled exercise in resilience|first=Rhian|last=Daly|magazine=[[NME]]|date=1 October 2024|access-date=1 October 2024}}</ref><ref name="nme" /> ''[[Clash (magazine)|Clash]]''-ийн Эмма Харрисон ''Moon Music''-ийг хамтлагийн өнөөг хүртэлх хамгийн өргөн цар хүрээтэй, сонирхолтой цомог хэмээн тодорхойлсон. ''[[Rolling Stone]]''-ийн Жон Долан хөгжмийн олон төрлийн өнгө аясыг нь сайшааж, цомог ердөө арван дуутай ч нийгэм, сэтгэлзүй, гүн ухааны олон санааг агуулж буйг онцолжээ. ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Ханна Жоселин дууны үгсийн сэтгэл хөдлөлийг хангалттай гүнзгий илэрхийлээгүй, даган дуулах хэсгүүдийг хэт их ашигласан гэж шүүмжилсэн боловч "[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]" болон "[[Coloratura (song)|Coloratura]]" зэрэг туршилттай бүтээлүүд, мөн «🌈» дууны уран сайхны шийдлийг сайшаасан.<ref name=clash /><ref name="rollingstone" /><ref name="pitchfork" /><ref name="pitchfork" /> ''[[The Guardian]]''-ийн Бен Бомонт-Томас цомгийн сүрлэг дуунууд сэтгэл хөдөлгөх боловч хэт энгийн үгс тэдгээрийн нөлөөг сулруулсан гэж үзжээ. [[AllMusic]]-ийн Нил З. Юнг таван одноос 3.5 оноо өгч, чөлөөт хэлбэрийн туршилт нь ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]''-ийг санагдуулах бол поп өнгө аястай хэсгүүд нь ''[[A Head Full of Dreams]]'', ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' цомгууд руу эргэн очих мэт санагддаг гэжээ. ''[[Evening Standard|The Standard]]''-ийн Эл Хант цомог өмнөх сэдвүүдээ жигд бус хөгжмийн найруулгатайгаар дахин давтсан хэмээн дүгнэсэн.<ref name="theguardian" /><ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/moon-music-mw0004311306|title=Moon Music - Coldplay|first=Neil Z.|last=Yeung|publisher=[[AllMusic]]|date=3 October 2024|access-date=3 October 2024}}</ref><ref name="thestandard" /> === Эрэмбэлэлт === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" |+List of critic rankings ! scope="col" |Хэвлэл ! scope="col" |Тайлбар ! scope="col" |Үр дүн ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! scope="row" |[[Amazon Music]] | style="text-align:left;" |Top Albums of 2024 | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Top Albums of 2024 |url=https://music.amazon.co.uk/genres/UrxvpWCw/1ef87986-bc55-41c6-9346-ee2cf6c31d10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204042132/https://music.amazon.co.uk/genres/UrxvpWCw/1ef87986-bc55-41c6-9346-ee2cf6c31d10 |archive-date=4 December 2024 |access-date=4 December 2024 |publisher=Amazon Music}}</ref> |- ! scope="row" |''[[El Nacional (Catalonia)|El Nacional]]'' | style="text-align:left;" |{{Sort|24 Best Albums of 2024|The 24 Best Albums of 2024}} | 8 | <ref>{{Cite web |date=30 December 2024 |title=Los 24 Mejores Discos del 2024 |trans-title=The 24 Best Albums of 2024 |url=https://www.elnacional.cat/es/cultura/mejores-discos-2024_1336222_102.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241230065041/https://www.elnacional.cat/es/cultura/mejores-discos-2024_1336222_102.html |archive-date=30 December 2024 |access-date=30 December 2024 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |- ! scope="row" |[[KRVM-FM]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Year in Music 2024|The Year in Music 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=2024: The Year in Music |url=https://krvm.org/the-year-in-music-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241216220618/https://krvm.org/the-year-in-music-2024/ |archive-date=16 December 2024 |access-date=16 December 2024 |publisher=KRVM-FM}}</ref> |- ! scope="row" |[[Los 40]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Albums of 2024|The Best Albums of 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=5 December 2024 |title=Los Mejores Discos del 2024: Del Reinado de las Divas del Pop al Regreso de Leyendas de la Música |trans-title=The Best Albums of 2024: From the Reign of Pop Divas to the Return of Music Legends |url=https://los40.com/2024/12/05/los-mejores-discos-del-2024-del-reinado-de-las-divas-del-pop-al-regreso-de-leyendas-de-la-musica/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206172620/https://los40.com/2024/12/05/los-mejores-discos-del-2024-del-reinado-de-las-divas-del-pop-al-regreso-de-leyendas-de-la-musica/ |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Panorama (magazine)|Panorama]]'' | style="text-align:left;" |{{Sort|40 Best International Albums of 2024|The 40 Best International Albums of 2024}} | 30 | <ref>{{Cite web |date=25 November 2024 |title=I 40 Migliori Album Internazionali del 2024 |trans-title=The 40 Best International Albums of 2024 |url=https://www.panorama.it/lifestyle/musica/migliori-album-internazionali-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202170312/https://www.panorama.it/lifestyle/musica/migliori-album-internazionali-2024 |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |website=Parorama |language=it}}</ref> |- ! scope="row" |[[Phoenix FM]] | style="text-align:left;" |{{Sort|32 Best Albums of 2024|The 32 Best Albums of 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=25 December 2024 |title=Our Pick of the 32 Best Albums of 2024 |url=https://www.inyourarea.co.uk/news/phoenix-fm-our-pick-of-the-32-best-albums-of-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615095603/https://www.inyourarea.co.uk/news/phoenix-fm-our-pick-of-the-32-best-albums-of-2024 |archive-date=15 June 2025 |access-date=26 December 2024 |publisher=Phoenix FM}}</ref> |- ! scope="row" |[[Radio X (United Kingdom)|Radio X]] | style="text-align:left;" |{{Sort|25 Best Albums of 2024|The 25 Best Albums of 2024}} | 7 | <ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=The 25 Best Albums of 2024 |url=https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-albums-of-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204185435/https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-albums-of-2024/ |archive-date=4 December 2024 |access-date=4 December 2024 |publisher=Radio X}}</ref> |} == Шагнал ба нэр дэвшилт == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+List of awards and nominations ! scope="col" |Он ! scope="col" |Шагнал гардуулах ёслол ! scope="col" |Төрөл ! scope="col" |Үр дүн ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! rowspan="8" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2025 | [[Clio Awards]] | Design – Sustainability | {{Won|place=Gold}} | style="text-align:center;" |<ref name="ROSS">{{Cite web |date=2025 |title=Making Coldplay's New Album Moon Music as Sustainable as Possible |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=32279 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260103221449/https://clios.com/winners-gallery/details?id=32279 |archive-date=3 January 2026 |access-date=3 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |- | [[Los 40 Music Awards]] | Best International Album | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=16 October 2025 |title=Estos Son Todos los Nominados a Los40 Music Awards Santander 2025 |trans-title=These Are All the Nominees for the Los40 Music Awards Santander 2025 |url=https://los40.com/2025/10/16/nominados-a-los40-music-awards-santander-2025-en-directo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251024160058/https://los40.com/2025/10/16/nominados-a-los40-music-awards-santander-2025-en-directo/ |archive-date=24 October 2025 |access-date=24 October 2025 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref> |- | rowspan="2" |[[Digiday|''Digiday'' Media Awards]] | Best Gaming/Esports Brand Activation (with [[Roblox]]) | {{Won}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=13 May 2025 |title=BBC Studios, NBCUniversal and Genius Are 2025 Digiday Media Awards Winners |url=https://digiday.com/announcement/awards/bbc-studios-nbcuniversal-and-genius-are-2025-digiday-media-awards-winners/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111075415/https://digiday.com/announcement/awards/bbc-studios-nbcuniversal-and-genius-are-2025-digiday-media-awards-winners/ |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |website=Digiday}}</ref> |- | Best Use of Emerging Tech (with [[Roblox]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Adobe, Harvard Business Review and DIsney Advertising Are Among 2025's Digiday Media Awards Finalists |url=https://digiday.com/announcement/awards/adobe-harvard-business-review-and-disney-advertising-are-among-2025s-dma-finalists/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111075025/https://digiday.com/announcement/awards/adobe-harvard-business-review-and-disney-advertising-are-among-2025s-dma-finalists/ |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |website=Digiday}}</ref> |- | [[Music Week|''Music Week'' Awards]] | Music & Brand Partnership (with [[FC Barcelona]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=24 February 2025 |title=Music Week Awards 2025 Finalists Revealed Ahead of Ceremony on May 8 |url=https://www.musicweek.com/media/read/music-week-awards-2025-finalists-revealed-ahead-of-ceremony-on-may-8/091457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250301003512/https://www.musicweek.com/media/read/music-week-awards-2025-finalists-revealed-ahead-of-ceremony-on-may-8/091457 |archive-date=1 March 2025 |access-date=1 March 2025 |website=Music Week}}</ref> |- | rowspan="3" |[[Shorty Awards]] | Industry – Gaming (with [[iHeartMedia]]) | {{Won|place=Honoree}} | rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=21 May 2025 |title=Coldplay Concert Tycoon |url=https://shortyawards.com/17th/coldplay-concert-tycoon |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111071152/https://shortyawards.com/17th/coldplay-concert-tycoon |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |publisher=The Shorty Awards}}</ref> |- | Platforms & Technology – Interactive Content (with [[iHeartMedia]]) | {{Nom}} |- | Platforms & Technology – Immersive (with [[Roblox]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=21 May 2025 |title=Moon Music Lands on Roblox: Coldplay Reels in the Next Generation of Fans |url=https://shortyawards.com/17th/moon-music-lands-on-roblox-coldplay-reels-in-the-next-generation-of-fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111071208/https://shortyawards.com/17th/moon-music-lands-on-roblox-coldplay-reels-in-the-next-generation-of-fans |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |publisher=The Shorty Awards}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2026 | rowspan="2" |[[Clio Awards]] |Experience/Activation – Immersive/New Realities (with [[Roblox]]) | {{Won|place=Silver}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=2026 |title=Moon Music Lands on Roblox: Coldplay Reels in the Next Generation of Fans |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=193817 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260109234638/https://clios.com/winners-gallery/details?id=193817 |archive-date=9 January 2026 |access-date=9 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |- | Experience/Activation – Immersive/New Realities (with Lightroom) | {{Won|place=Bronze}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=2026 |title=Coldplay: A Film for the Future x Lightroom |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=205927 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112193305/https://clios.com/winners-gallery/details?id=205927 |archive-date=12 January 2026 |access-date=9 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |} == Арилжааны амжилт == ''Moon Music'' 16 улсын хөгжмийн чартын нэгдүгээр байрт хүрч, дэлхий даяар эхний долоо хоногт 500 мянга гаруй хувь борлогджээ. Их Британийн [[UK Albums Chart]]-ыг 236,796 нэгжийн борлуулалтаар тэргүүлснээр Coldplay-ийн арав дахь нэгдүгээр байрын цомог болж, 2008 оны ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]''-ээс хойших хамгийн хурдан борлогдсон бүтээл нь болов. Түүнчлэн 2013 онд [[One Direction]]-ийн ''[[Midnight Memories]]'' гарснаас хойш хамтлагийн хамгийн өндөр эхний долоо хоногийн борлуулалтад хүрчээ. Ийнхүү [[the Beatles]], [[the Rolling Stones]], [[U2]], [[ABBA]], [[Queen (band)|Queen]]-ий дараа Их Британид арван цомгоо тэргүүлүүлсэн зургаа дахь хамтлаг болсон. Мөн Британийн уран бүтээлчдийн дунд [[Adele|Адель]]-ийн ''[[30 (album)|30]]'' (2021) цомгоос хойших хамгийн том нээлтийг хийж, жагсаалтын дараагийн 40 цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давжээ. [[Official Charts Company]] үүнийг тухайн арван жилийн хамгийн хурдан борлогдсон CD гэж нэрлэсэн.<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Coldplay Lanzan Su Camiseta Oficial del Barça |trans-title=Coldplay Launch Their Official Barça Jersey |url=https://jenesaispop.com/2024/10/17/484745/coldplay-camiseta-barca/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225000330/https://jenesaispop.com/2024/10/17/484745/coldplay-camiseta-barca/ |archive-date=25 February 2026 |access-date=25 February 2026 |website=Jenesaispop |language=es}}</ref><ref name="ALAN">{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Charts Analysis: Coldplay's Moon Music Tops 235,000 Sales in Week One |url=https://www.musicweek.com/analysis/read/charts-analysis-coldplay-s-moon-music-tops-235-000-sales-in-week-one/090647 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223200345/https://www.musicweek.com/analysis/read/charts-analysis-coldplay-s-moon-music-tops-235-000-sales-in-week-one/090647 |archive-date=23 December 2025 |access-date=11 October 2024 |website=Music Week}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Secure Biggest Week for a UK Act in Three Years with 10th Number 1 Album Moon Music |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-moon-music-number-1-fastest-selling-uk-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241105002114/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-moon-music-number-1-fastest-selling-uk-act/ |archive-date=5 November 2024 |access-date=11 October 2024 |publisher=Official Charts Company}}</ref><ref name="uk chart">{{cite magazine |last=Sexton |first=Paul |date=16 June 2008 |title=New Coldplay Album Sells 300k in Three Days |url=https://www.billboard.com/articles/news/1045067/new-coldplay-album-sells-300k-in-three-days |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140913030330/http://www.billboard.com/articles/news/1045067/new-coldplay-album-sells-300k-in-three-days |archive-date=13 September 2014 |access-date=11 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="ALAN" /><ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Coldplay Joins a Club That Includes The Beatles, Queen and U2 |url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/10/17/coldplay-joins-a-club-that-includes-the-beatles-queen-and-u2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241229160817/https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/10/17/coldplay-joins-a-club-that-includes-the-beatles-queen-and-u2/ |archive-date=29 December 2024 |access-date=17 October 2024 |website=Forbes}}</ref><ref name="bbc12">{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170917/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=10 October 2025 |access-date=11 October 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="PAINE">{{Cite web |date=31 December 2024 |title=BPI: UK Recorded Music Market Up 10% in 2024 with First Increase in Physical Sales for 20 Years |url=https://www.musicweek.com/labels/read/bpi-uk-recorded-music-market-up-10-in-2024-with-first-increase-in-physical-sales-for-20-years/091134 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241231020325/https://www.musicweek.com/labels/read/bpi-uk-recorded-music-market-up-10-in-2024-with-first-increase-in-physical-sales-for-20-years/091134 |archive-date=31 December 2024 |access-date=31 December 2024 |website=Music Week}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 December 2024 |title=The Official Best-Selling CD Albums of 2024 |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-best-selling-cd-albums-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220182344/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-best-selling-cd-albums-2024/ |archive-date=20 February 2025 |access-date=2 March 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> Герман, Итали, Швед, АНУ-д ''Moon Music'' нь 2014 оны ''[[Ghost Stories (Coldplay album)|Ghost Stories]]''-ээс хойш чарт тэргүүлсэн анхны Coldplay цомог болов. АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтад 120,000 цомогтой дүйцэх нэгжээр эхэлсэн нь 2015 оны ''[[A Head Full of Dreams]]''-ээс хойших тус хамтлагийн хамгийн өндөр нээлтийн үзүүлэлт байв. Мөн хамтлаг анх удаа [[Artist 100]] жагсаалтыг тэргүүлж, XXI зуунд АНУ-ын цомгийн жагсаалтад хамгийн олон удаа нэгдүгээр байрт орсон Британийн хөгжмийн хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay-Album Moon Music an Spitze der deutschen Charts |trans-title=Coldplay Album Moon Music Tops the German Charts |url=https://www.fr.de/kultur/musik/coldplay-album-moon-music-an-spitze-der-deutschen-charts-zr-93351004.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130224335/https://www.fr.de/kultur/musik/coldplay-album-moon-music-an-spitze-der-deutschen-charts-zr-93351004.html |archive-date=30 November 2024 |access-date=13 October 2024 |website=Frankfurter Rundschau |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Classifiche, Novità 10 Ottobre: I Coldplay Conquistano la Vetta |trans-title=Charts, News October 10: Coldplay Conquers the Top |url=https://musicbiz.rockol.it/news-747319/classifiche-novita-10-ottobre-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130215955/https://musicbiz.rockol.it/news-747319/classifiche-novita-10-ottobre-coldplay |archive-date=30 November 2024 |access-date=12 October 2024 |website=Rockol |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 October 2024 |title=Sverigetopplistan: Tre Veckor i Topp för Molly och Victor |trans-title=The Swedish Top List: Three Weeks at the Top for Molly and Victor |url=https://www.musikindustrin.se/2024/10/12/sverigetopplistan-tre-veckor-i-topp-for-molly-och-victor/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241107055739/https://www.musikindustrin.se/2024/10/12/sverigetopplistan-tre-veckor-i-topp-for-molly-och-victor/ |archive-date=7 November 2024 |access-date=13 October 2024 |trans-quote=sv}}</ref><ref name="CAULFIELD">{{cite magazine |date=13 October 2024 |title=Coldplay Lands Fifth No. 1 Album on Billboard 200 with Moon Music |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-billboard-200-albums-chart-1235799083/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112002940/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-billboard-200-albums-chart-1235799083/ |archive-date=12 January 2026 |access-date=13 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="CAULFIELD" /><ref>{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Coldplay Hits No. 1 on Artist 100 Chart for the First Time Thanks to Moon Music |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-number-1-artist-100-moon-music-1235801115/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114152251/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-number-1-artist-100-moon-music-1235801115/ |archive-date=14 January 2025 |access-date=15 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="SMITH">{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Coldplay Are the First British Band to Simultaneously Top U.S. and U.K. Album Charts Since 2016 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025040244/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |archive-date=25 October 2025 |access-date=15 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''Moon Music'' нь [[the 1975]] хамтлагийн 2016 оны ''[[I Like It When You Sleep, for You Are So Beautiful yet So Unaware of It]]'' цомгоос хойш Их Британи, АНУ-ын цомгийн чартыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн хамтлагийн анхны бүтээл болжээ. Австралид хоёрдугаар байраар эхэлсэн ч дараагийн сард нэгдүгээрт хүрч, винил цомгийн жагсаалтыг мөн тэргүүлсэн. Францад 19,213 нэгжийн борлуулалтаар гуравдугаарт орсон бөгөөд өмнөх ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' цомгийн борлуулалтаас давсан. Австрид 2008 оны ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ээс хойш анх удаа долоо хоногийн борлуулалтыг тэргүүлжээ. Өмнөд Солонгосын [[Circle Chart]]-д "[[Good Feelings]]" зэрэг олон дуу нь бичигдсэн бол Японд 3,028 биет хувь борлуулж, 15 дугаар байрт эхэлсэн.<ref name="SMITH" /><ref>{{Cite web |date=15 November 2024 |title=Coldplay Come Out On Top |url=https://www.aria.com.au/charts/news/coldplay-come-out-on-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118145307/https://www.aria.com.au/charts/news/coldplay-come-out-on-top |archive-date=18 January 2026 |access-date=15 November 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024 |title=ARIA Top 20 Vinyl Albums for Week of 14 October 2024 |url=https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2024-10-14 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116032829/https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2024-10-14 |archive-date=16 January 2026 |access-date=14 October 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019 |title=ARIA Top 20 Vinyl Albums for Week of 2 December 2019 |url=https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2019-12-02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115025722/https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2019-12-02 |archive-date=15 January 2026 |access-date=14 October 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Top Albums: Coldplay Plus Fort que Kendji Girac? Voici le Classement! |trans-title=Top Albums: Coldplay Stronger Than Kendji Girac? Here Is the Ranking! |url=https://www.chartsinfrance.net/actualite/news-130336.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722231556/https://www.chartsinfrance.net/actualite/news-130336.html |archive-date=22 July 2025 |access-date=15 October 2024 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2024 |title=Coldplay Holen Nach Konzert-Triumph Ihren Dritten Nummer-Eins-Hit |trans-title=Coldplay Score Their Third Number One Hit After Concert Triumph |url=https://www.oe24.at/leute/musik/coldplay-holen-nach-konzert-triumph-ihren-dritten-nummer-eins-hit/609425538 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615095603/https://www.oe24.at/leute/musik/coldplay-holen-nach-konzert-triumph-ihren-dritten-nummer-eins-hit/609425538 |archive-date=15 June 2025 |access-date=26 October 2024 |website=OE24 |language=de}}</ref> * {{cite web |title=BGM Chart – Week 40 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=S1060&targetTime=40&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=1 May 2025 |website=Circle Chart |publisher=Korea Music Content Association |language=ko}}</ref> In Japan, the album debuted at number 15 with 3,028 physical copies sold.<ref name="ORICON">{{Cite web |date= |title= |script-title=ja:2024/10/14 付・週間アルバム |trans-title=Weekly Albums, Dated 14 October 2024 |url=https://ranking.oricon.co.jp/contents/ranking/past_chart/ranking.asp?chart_dt=2024%2F10%2F14&chart_kbn=11A&linkcd=32745718&itemcd=1515865&samecd=1&start_y=2023&start_m=10&start_d=14&end_y=2024&end_m=10&end_d=14&term=w |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902232041/https://ranking.oricon.co.jp/login/index.asp |archive-date=2 September 2026 |access-date=2 September 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> == Нөлөө == [[BBC]]-ийн Марк Сэвэжийн үзсэнээр ''Moon Music''-ийн дахин боловсруулсан материалаар хийсэн хувилбарууд болон [[Music of the Spheres World Tour]] нь Coldplay-ийг рок хөгжмийн салбарыг байгальд ээлтэй болгох хөдөлгөөний тэргүүн эгнээнд гаргажээ. ''[[Spin (magazine)|Spin]]''-ийн Жордан Бассетт экологид ээлтэй винилийн эрэлтийг нэмэгдүүлэхэд тусалсан гэж тэмдэглэсэн. Blood Records-ийн Крэйг Эванс энэ санаачилгыг томоохон алхам хэмээн үнэлсэн. ''[[Music Week]]'' сэтгүүл уг цомгийг 2024 онд Их Британид хамгийн олон CD борлуулсан бүтээл гэж мэдээлжээ. Мөн тогтвортой дизайнаараа [[Clio Awards]]-ын алтан шагнал хүртсэн. Үүний дараа Coldplay өмнөх цомгуудынхаа пянзнуудыг дахин боловсруулсан материалаар дахин гаргасан.<ref>{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay to Make Vinyl Albums from Plastic Bottles |url=https://www.bbc.com/news/articles/cw00dxe38n4o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206032649/https://www.bbc.com/news/articles/cw00dxe38n4o |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="BASSETT">{{Cite web |date=1 January 2025 |title=Are We On the Cusp of a Planet-Saving Vinyl Revolution? Experts Think So |url=https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251017150201/https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |archive-date=17 October 2025 |access-date=2 January 2025 |website=Spin}}</ref><ref name="BASSETT" /><ref name="PAINE" /><ref name="ROSS" /><ref>{{Cite web |date=18 June 2025 |title=Coldplay to Re-Release Back Catalogue as EcoRecords Made from Recycled Plastic Bottles |url=https://www.musicweek.com/labels/read/coldplay-to-re-release-back-catalogue-as-ecorecords-made-from-recycled-plastic-bottles/092157 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618225324/https://www.musicweek.com/labels/read/coldplay-to-re-release-back-catalogue-as-ecorecords-made-from-recycled-plastic-bottles/092157 |archive-date=18 June 2025 |access-date=18 June 2025 |website=Music Week}}</ref> ''Moon Music''-ийг танилцуулах тусгай сонсголын арга хэмжээг зохион байгуулснаас хойш Аргентины [[San Juan Province, Argentina|Сан-Хуан]] мужийн [[Ischigualasto Provincial Park|Валье-де-ла-Луна]] бүс нутагт ирэх хүмүүсийн тоо гурав дахин нэмэгдсэн байна. ''[[Metro (British newspaper)|Metro]]''-ийн Дэнни Скотт ''A Film for the Future'' бүтээл хөгжмийн дүрс бичлэгийн хэлбэрийг орчин үеийн үзэгчдэд нийцүүлэн шинэчилж байна хэмээн дүгнэжээ. ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''-ийн Кайл Денис уг цомог хамтлагийн өмнөх хоёр цомгийн эхний борлуулалтыг давсныг шүтэн бишрэгчдийг шинэ бүтээл худалдан авахад татаж чаддагийн илрэл гэж тайлбарласан.<ref>{{Cite web |date=2 December 2024 |title=El Inesperado Efecto Que Produjo Coldplay en Ischigualasto |trans-title=The Unexpected Effect That Coldplay Produced in Ischigualasto |url=https://www.tiempodesanjuan.com/san-juan/el-inesperado-efecto-que-produjo-coldplay-ischigualasto-n390259 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206034247/https://www.tiempodesanjuan.com/san-juan/el-inesperado-efecto-que-produjo-coldplay-ischigualasto-n390259 |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |website=Tiempo de San Juan |language=es}}</ref><ref name="SCOTT">{{Cite web |date=23 January 2025 |title=Coldplay Are Reinventing Music Videos for a Modern Age with Innovative New Film |url=https://metro.co.uk/2025/01/23/coldplay-reinventing-music-videos-a-modern-age-innovative-new-film-22416869/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123115042/https://metro.co.uk/2025/01/23/coldplay-reinventing-music-videos-a-modern-age-innovative-new-film-22416869/ |archive-date=23 January 2025 |access-date=24 January 2025 |website=Metro}}</ref><ref name="SCOTT" /><ref>{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=How Did Coldplay's Moon Music Become the Band's First Billboard 200 No. 1 Album in 10 Years? |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619010412/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |archive-date=19 June 2025 |access-date=18 June 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Дууны жагсаалт == Coldplay хамтлагийн дуу зохиодог гишүүд нь [[Guy Berryman|Гай Берримэн]], [[Jonny Buckland|Жонни Бакланд]], [[Will Champion|Уилл Чемпион]], [[Chris Martin|Крис Мартин]] нар юм. Дараах мэдээллийг цомгийн хавсралт тэмдэглэлээс авсан.<ref>{{Citation |title=Coldplay - Moon Music |date=2024 |url=https://www.discogs.com/master/3614440-Coldplay-Moon-Music/image/SW1hZ2U6MTE2NjYyMjI5 |access-date=2025-04-28 |publisher=Discogs |language=en}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – үндсэн хувилбарын дууны жагсаалт | extra_column = Producer(s) | title_width = 20% | writing_width = 38% | extra_width = 38% | title1 = Moon Music | note1 = with [[Jon Hopkins]] | writer1 = {{hlist|Coldplay|Hopkins}} | extra1 = {{hlist|Bill Rahko|Dan Green|Hopkins|[[Max Martin]]}} | length1 = 4:36 | title2 = [[Feelslikeimfallinginlove]] | writer2 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|Max Martin|[[Oscar Holter]]|[[Apple Martin]]|[[Tim Rutili]]}} | extra2 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Michael Ilbert|Holter}} | length2 = 3:56 | title3 = [[We Pray]] | note3 = with [[Little Simz]], [[Burna Boy]], [[Elyanna]] and [[Tini (singer)|Tini]] | writer3 = {{hlist|Coldplay|[[Little Simz|Simbiatu Ajikawo]]|[[Jay-Z|Shawn Carter]]|[[Elyanna|Elian Marjieh]]|Max Martin||[[Burna Boy|Damini Ogulu]]|[[Ilya Salmanzadeh]]|[[Tini (singer)|Martina Stoessel]]}} | extra3 = {{hlist|Rahko|Green|[[Ilya Salmanzadeh|Ilya]]|Max Martin|Ilbert}} | length3 = 3:53 | title4 = Jupiter | writer4 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Salmanzadeh|[[Jacob Collier]]|[[Livvi Franc|Olivia Waithe]]|Moses Martin|[[Orlando le Fleming]]}} | extra4 = {{hlist|Rahko|Green|Ilya|Max Martin|Ilbert|[[Stargate (record producers)|Stargate]]{{ref|a|[a]}}}} | length4 = 4:00 | title5 = [[Good Feelings]] | note5 = with [[Ayra Starr]] | writer5 = {{hlist|Coldplay|[[Ayra Starr|Oyinkansola Aderibigbe]]|Alex Pall|Andrew Taggart|[[Nile Rodgers]]}} | extra5 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter|[[The Chainsmokers]]|Hopkins{{ref|a|[a]}}|Tate McDowell{{ref|a|[a]}}}} | length5 = 3:37 | title6 = Alien Hits / Alien Radio | writer6 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|Devin Powers|[[Maya Angelou]]|[[Kaori Muraji]]}} | extra6 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Max Martin|Ilbert}} | length6 = 6:09 | title7 = IAAM | writer7 = {{hlist|Coldplay|Holter|Max Martin}} | extra7 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter|Hopkins{{ref|a|[a]}}}} | length7 = 3:03 | title8 = Aeterna | writer8 = {{hlist|Coldplay|[[Louis Cole]]|Green|Hopkins|José Velazquez}} | extra8 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Max Martin|Ilbert|BabeTruth{{ref|a|[a]}}}} | length8 = 4:13 | title9 = [[All My Love (Coldplay song)|All My Love]] | writer9 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin}} | extra9 = {{hlist|Rahko|Green|Ilya|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length9 = 3:42 | title10 = One World | writer10 = {{hlist|Coldplay|Denise Carite|[[Brian Eno]]|Shaneka Hamilton|A. Martin|[[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]]|Rahko}} | extra10 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert}} | length10 = 6:47 | total_length = 43:57 }} '''Тайлбар''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} нь нэмэлт продюсер гэсэн тэмдэглэгээ юм. * [[Apple Music]] хувилбарт ''A Film for the Future'' бүтээлийн 24 секундийн танилцуулга нэмэлтээр орсон. * Notebook хувилбарт дуу бүрийн зохиогдох явцыг харуулах дуут тэмдэглэл нэмэгдсэн. * "Feelslikeimfallinginlove"-ээс бусад дууны нэрийг том үсгээр бичдэг боловч "i" үсгийг жижиг хэвээр үлдээдэг. "Feelslikeimfallinginlove"-ийг бүхэлд нь [[Letter case#All lowercase|жижиг үсгээр]] бичдэг. * "Alien Hits / Alien Radio" дууны нэрийг "[[File:Twemoji12 1f308.svg|15px]]" хэмээн тэмдэглэдэг бөгөөд дараах хэсгүүдээс бүрдэнэ: "Neon Forest", "Alien Hits / Alien Radio: Opus 5", "Angelsong".{{efn|Эдгээр нь хавсралт тэмдэглэлд бичигдсэн дуунууд юм. Дууны үгийн товхимолд ''Moon Music'' гэсэн долоон хэсгийг дурдсан: "The Karate Kid", "Neon Forest", "Sunshine", "Opus 5" (with Kaori Muraji), "Man in the Moon", "M.U.S.I.C." and "Angelsong".}} * "IAAM" нь "I Am a Mountain" нэрийн товчлол юм. * "One World" дуу 5:07-д дуусч, 5:25-аас Эппл Мартин хамтран зохиосон нэргүй аялгуу эгшиглэдэг. * Зөвхөн [[Tidal (streaming service)|Tidal]]-д зориулсан ''Christmas Moon'' хувилбарт цомогт ороогүй "[[Christmas Lights (song)|Christmas Lights]]" (4:08) сингл нэмэгддэг. '''Ашигласан бичлэгийн хэсгүүд''' * "Moon Music" дуунд Жон Хопкинсийн бичиж, тоглосон "Forever Held" бүтээлийн хэсгийг ашигласан. * "Feelslikeimfallinginlove" дуунд [[Tim Rutili|Тим Рутили]]-гийн бичсэн, [[Sylvan Esso]]-гийн тоглосон "Funeral Singers" дууны бичлэгээс хэсэг ашигласан. * "Neon Forest" дуунд Девин Пауэрсийн бичиж, Sinerider-ийн тоглосон "Drone in C" бүтээлийн хэсгийг ашигласан. * "Angelsong" дуунд [[Oprah Winfrey Network]] сувгийн ''[[Oprah's Master Class]]'' нэвтрүүлгээс [[Maya Angelou|Майя Анжелоу]]гийн ярианы хэсгийг ашигласан. * "Aeterna" дуунд [[Louis Cole|Луис Коул]]-ийн бичиж, тоглосон "Weird Part of the Night" дууны хэсгийг ашигласан. * "One World" дуунд Жон Меткалфийн зохиосон "Root to Leaf" бүтээлийн хэсэг орсон. Энэ нь [[Brian Eno|Брайан Ино]]гийн бичиж, тоглосон "An Ending (Ascent)" бүтээлийн аялгууг дахин найруулан ашигласан байдаг. === Tour хувилбар === [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын үеэр бичигдсэн нэмэлт 10 дуу, 80 хуудастай цахим товхимол агуулна. CD хувилбарыг АНУ-д хязгаарлагдмал хугацаанд тусгайлан худалдаалжээ.<ref name="SALMON">{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Moon Music Out Today – Get the Tour Edition |url=https://www.coldplay.com/moon-music-out-today-get-the-tour-edition/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109223259/https://www.coldplay.com/moon-music-out-today-get-the-tour-edition/ |archive-date=9 November 2024 |access-date=9 November 2024 |publisher=Coldplay}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – Tour хувилбарын нэмэлт дуунууд | title_width = 40% | writing_width = 60% | title1 = Music of the Spheres / [[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]] | note1 = live at [[Estadio River Plate|River Plate]] | writer1 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Rik Simpson|Green|[[Federico Vindver]]|Rahko|Carite}} | length1 = | title2 = [[Adventure of a Lifetime]] | note2 = live at River Plate | writer2 = {{hlist|Coldplay|[[Stargate (record producers)|Stargate]]}} | length2 = | title3 = [[Viva la Vida]] | note3 = live at River Plate | writer3 = Coldplay | length3 = | title4 = [[Let Somebody Go]] | note4 = live at River Plate; with [[H.E.R]] | writer4 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|A. Martin|Waithe|Holter|Rahko|[[Metro Boomin|Leland Wayne]]}} | length4 = | title5 = People of the Pride | note5 = live at River Plate | writer5 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Rahko|[[Derek Dixie]]|[[Sam Sparro|Samuel Falson]]|Jesse Rogg}} | length5 = | title6 = [[My Universe (song)|My Universe]] | note6 = live at River Plate; with [[BTS]] | writer6 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter|Rahko|[[Suga (rapper)|Suga]]|[[J-Hope]]|[[RM (rapper)|RM]]}} | length6 = | title7 = [[A Sky Full of Stars]] | note7 = live at River Plate | writer7 = {{hlist|Coldplay|[[Tim Bergling]]}} | length7 = | title8 = Biutyful | note8 = live at River Plate | writer8 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter|Rossi}} | length8 = | title9 = Feelslikeimfallinginlove | note9 = live 2024 | writer9 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|A. Martin|Max Martin|Rutili}} | length9 = | title10 = All My Love | note10 = live in Dublin | writer10 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin|Metcalfe}} | length10 = | total_length = }} === Full Moon хувилбар === «Blue Moons» хэмээн нэрлэсэн нэмэлт 10 дуутай. CD хувилбарыг АНУ-д хязгаарлагдмал хугацаанд тусгайлан худалдаалжээ.<ref name="THOMAS">{{Cite magazine |date=7 October 2024 |title=Coldplay Drop Deluxe Version of Moon Music Featuring Three New Songs |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-moon-music-new-songs-deluxe-edition-1235794315/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109223244/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-moon-music-new-songs-deluxe-edition-1235794315/ |archive-date=9 November 2024 |access-date=9 November 2024 |magazine=Billboard}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – Full Moon хувилбарын нэмэлт дуунууд | extra_column = Producer(s) | title_width = 20% | writing_width = 38% | extra_width = 38% | title1 = Moon Music (Elodie) | writer1 = Coldplay | length1 = 2:46 | extra1 = Rahko | title2 = Feelslikeimfallinginlive | writer2 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|A. Martin|Max Martin|Rutili}} | extra2 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length2 = 4:36 | title3 = The Karate Kid | writer3 = {{hlist|Coldplay|Metcalfe}} | extra3 = {{hlist|Rahko|[[Matty Healy]]{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:55 | title4 = We Pray (Be Our Guest) | note4 = with Little Simz, Burna Boy, Elyanna and Tini | writer4 = {{hlist|Coldplay|Ajikawo|Carter|Marjieh|Max Martin|Ogulu|Salmanzadeh|Stoessel}} | extra4 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert}} | length4 = 3:53 | title5 = Angelsong | writer5 = {{hlist|Coldplay|Powers|Angelou|Hopkins}} | extra5 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Ilbert}} | length5 = 4:21 | title6 = Jupiter | note6 = single version | writer6 = {{hlist|Coldplay|Rossi|Salmanzadeh|Collier|Max Martin|Moses Martin|Waithe|Fleming}} | extra6 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert|Stargate{{ref|a|[a]}}}} | length6 = 2:53 | title7 = Man in the Moon | writer7 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter}} | extra7 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length7 = 3:54 | title8 = I Am a Mountain | writer8 = {{hlist|Coldplay|Holter|Max Martin}} | length8 = 3:06 | extra8 = {{hlist|Rahko}} | title9 = All My Love | note9 = live in Dublin | writer9 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin|Metcalfe}} | extra9 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length9 = 4:06 | title10 = A Wave | note10 = with Jon Hopkins | writer10 = {{hlist|Coldplay|Hopkins}} | extra10 = {{hlist|Rahko|Hopkins|Ilbert}} | length10 = 2:33 | total_length = 79:00 }} '''Тайлбар''' * "Moon Music (Elodie)" нь найрал хөгжмийн удиртгалгүй, төгөлдөр хуураар тоглосон "Moon Music"-ийн зэмсгийн хувилбар юм. * "Feelslikeimfallinginlive" нь "Feelslikeimfallinginlove" дууны амьд тоглолтын хувилбар бөгөөд ижил бичлэгийн хэв маягтай. * "We Pray (Be Our Guest)" хувилбарын хоёр дахь бадаг нь сонсогч өөрийн санаагаар нөхөхөөр хоосон үлдсэн. Сингл гарах үед "? Version" гэж нэрлэжээ. * "I Am a Mountain" нь "IAAM" дууны акустик хувилбар юм. * "A Wave" дууны нэрийг "[[File:Twemoji12 1f44b.svg|15px]]" гэж дүрсэлдэг. ==Personnel== <!-- Per Tidal and liner notes; no citation is needed per [[WP:PERSONNEL]] and [[WP:AFFILIATE]]. --> '''Coldplay''' * [[Guy Berryman]] – басс гитар (tracks 1–5, 7–10), [[Glockenspiel|хонх]] (4), [[мандолин]] (7) * [[Jonny Buckland]] – гитар (tracks 1–5, 7–10), нэмэлт хоолой (10) * [[Will Champion]] – цохилуур хөгжим (tracks 1–3, 6, 8, 9), бөмбөр (2–5, 7–10), арын хоолой (2, 7, 9), хоолой (6), гитар (7), [[Programming (music)|программчлал]] (8), [[Omnichord]] синтезатор (9) * [[Chris Martin]] – хоолой (all tracks), даралтат хөгжим (tracks 1–8, 10), төгөлдөр хуур (1, 3, 5–7, 9, 10), гитар (2, 4–7, 9), цохилуур хөгжим (4) * [[Phil Harvey (music manager)|Phil Harvey]] '''Нэмэлт хөгжимчид''' {{div col}} * Dan Green – программчлал (tracks 1–5, 8, 9), даралтат хөгжим (2, 8, 9), синтезатор (3) * Bill Rahko – программчлал (tracks 1–3), даралтат хөгжим (4) * [[Max Martin]] – программчлал (tracks 1, 2, 5–7, 9), даралтат хөгжим (2, 4–9), цохилуур хөгжим (2, 3), төгөлдөр хуур (3) * [[Jon Hopkins]] – программчлал (tracks 1, 2, 6, 7), даралтат хөгжим (1, 6, 7), синтезатор (2) * Chris Worsey – [[виолончель]] (tracks 1, 2, 9) * Tony Wollard – виолончель (tracks 1, 2, 9) * Vicky Matthews – виолончель (tracks 1, 2, 9) * Helen Kamminga – [[альт хийл]] (tracks 1, 2, 9) * Everton Nelson – хийл (tracks 1, 2, 9) * Ian Humphries – хийл (tracks 1, 2, 9) * Kate Robinson – хийл (tracks 1, 2, 9) * [[Louisa Fuller]] – хийл (tracks 1, 2, 9) * Marianna Haynes – хийл (tracks 1, 2, 9) * Richard George – хийл (tracks 1, 2, 9) * James Douglas – виолончель (track 1), чавхдаст хөгжим (3) * Patrick Kiernan – хийл (track 1), чавхдаст хөгжим (3) * Daisy Vatalaro – виолончель (track 1) * Will Schofield – виолончель (track 1) * [[Chris Laurence]] – [[контрабасс]] (track 1) * Stacey Walton – контрабасс (track 1) * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 1, 2, 9) * Jenny Goshawk – чавхдаст хөгжим [[orchestration]] (track 1) * Susie Gillis – чавхдаст хөгжмийн оркестровк (track 1) * [[Ólafur Arnalds]] – чавхдаст хөгжим программчлал (track 1) * Kate Musker – альт хийл (track 1) * Peter Lale – альт хийл (track 1) * Reiad Chibah – альт хийл (track 1) * Alison Dods – хийл (track 1) * Cathy Thompson – хийл (track 1) * Raja Halder – хийл (track 1) * [[Rick Koster]] – хийл (track 1) * Sarah Daramy-Williams – хийл (track 1) * [[Oscar Holter]] – программчлал (tracks 2, 5, 7, 9), даралтат хөгжим (2, 7) * Bruce White – альт хийл (tracks 2, 9), чавхдаст хөгжим (3) * Michael Ilbert – программчлал (tracks 2, 8) * Ian Burdge – виолончель (tracks 2, 9) * [[Rik Simpson]] – даралтат хөгжим (track 2) * [[Davide Rossi]] – виолончель, [[contrabassoon]], альт хийл, хийл (track 3); чавхдаст хөгжим (4) * [[Ilya Salmanzadeh]] – цохилуур хөгжим, программчлал (tracks 3, 4, 9); даралтат хөгжим (3, 9) * Bryony James – чавхдаст хөгжим (track 3) * Charles Jenson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Ellie Stanford – чавхдаст хөгжим (track 3) * Emma Owens – чавхдаст хөгжим (track 3) * Hetty Snell – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jenny Sacha – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jessie Ann Richardson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jordan Bergmans – чавхдаст хөгжим (track 3) * Kerenza Peacock – чавхдаст хөгжим (track 3) * Martyn Jackson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Meghan Cassidy – чавхдаст хөгжим (track 3) * Michael Trainor – чавхдаст хөгжим (track 3) * Miles Brett – чавхдаст хөгжим (track 3) * Natalia Bonner – чавхдаст хөгжим (track 3) * Natalie Klouda – чавхдаст хөгжим (track 3) * Richard Pryce – чавхдаст хөгжим (track 3) * Rosie Danvers – чавхдаст хөгжим (track 3) * Sarah Sexton – чавхдаст хөгжим (track 3) * Stephen Morris – чавхдаст хөгжим (track 3) * Tony Woollard – чавхдаст хөгжим (track 3) * Victoria Harrild – чавхдаст хөгжим (track 3) * Zahra Benyounes – чавхдаст хөгжим (track 3) * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 3, 4) * [[Mattias Bylund]] – чавхдаст хөгжим, чавхдаст синтезатор, хийл (track 4) * [[Mikkel Eriksen]] – даралтат хөгжим (track 4) * [[Tor Hermansen]] – даралтат хөгжим (track 4) * Alison Martin – [[гобой]] (track 4) * [[Orlando le Fleming]] – [[контрабасс]] (track 4) * [[Erik Arvinder]] – хийл (track 4) * [[Alex Pall]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 5) * [[Drew Taggart]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 5) * Bateria Vanguarda – цохилуур хөгжим, дууны эффект (track 5) * David Bukovinszky – виолончель (track 4) * [[Nile Rodgers]] – гитар (track 5) * [[Kaori Muraji]] – [[сонгодог гитар]] (track 6) * BabeTruth – даралтат хөгжим (track 8) * [[Brian Eno]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 10) {{div col end}} '''Нэмэлт дуучид''' {{div col}} * [[Apple Martin]] – арын хоолой (track 2) * [[Burna Boy]] – хоолой (track 3) * [[Little Simz]] – хоолой (track 3) * [[Elyanna]] – хоолой (track 3) * [[Tini (singer)|Tini]] – хоолой (track 3) * [[Victoria Canal]] – арын хоолой (tracks 4, 6) * [[H.E.R.]] – арын хоолой (tracks 4, 9) * [[Jacob Collier]] – арын хоолой (track 4) * [[Livvi Franc]] – арын хоолой (track 4) * [[Lous and the Yakuza]] – арын хоолой (track 4) * Moses Martin – арын хоолой (track 4) * [[Ayra Starr]] – хоолой (track 5) * [[Maya Angelou]] – voice (track 6) * Brian Eno – нэмэлт хоолой (track 10) * Bill Rahko – нэмэлт хоолой (tracks 5, 7) * Love Choir – найрал дууны найруулга ба гүйцэтгэл (tracks 3, 4, 5, 8, 10) ** Denise Carite – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** [[Dorian Holley]] – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** Neka Hamilton – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** [[Stevie Mackey]] – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) * Brandon Winbush – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Sharlotte Gibson – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Toni Scruggs – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Mzansi Youth Choir – арын хоолой (track 4) * Antonio Sol – найрал дууны хоолой (track 4) * Baraka May Williams – найрал дууны хоолой (track 4) * David Loucks – найрал дууны хоолой (track 4) * Jarrett Johnson – найрал дууны хоолой (track 4) * Nelson Beato – найрал дууны хоолой (track 4) * Tim Crompton – нэмэлт хоолой (track 7) * Alice Backham – нэмэлт хоолой (track 10) * Arlene Moon – нэмэлт хоолой (track 10) * Byron Schwartz – нэмэлт хоолой (track 10) * Connor Panayi – нэмэлт хоолой (track 10) * Duncan Fuller – нэмэлт хоолой (track 10) * Eme Boucher – нэмэлт хоолой (track 10) * Emma Jane Randall – нэмэлт хоолой (track 10) * Gili Portal – нэмэлт хоолой (track 10) * Jessie Collins – нэмэлт хоолой (track 10) * Kordian Moskala – нэмэлт хоолой (track 10) * Kylie Morris – нэмэлт хоолой (track 10) * Marguerite Nguyen – нэмэлт хоолой (track 10) * Nick Gibbons – нэмэлт хоолой (track 10) * Sam Button – нэмэлт хоолой (track 10) * Tegan Nicholls – нэмэлт хоолой (track 10) * Thomas Fletcher – нэмэлт хоолой (track 10) * Tomas Crow – нэмэлт хоолой (track 10) * Valeska Voiges – нэмэлт хоолой (track 10) {{div col end}} '''Техникийн баг''' {{div col}} * [[Randy Merrill]] – [[Mastering (audio)|мастеринг]] * Michael Ilbert – [[Audio микс (recorded music)|микс]] (all tracks), [[Audio engineer|дууны инженерчлэл]] (tracks 1, 3–10) * Dan Green – дууны инженерчлэл * Bill Rahko – дууны инженерчлэл (tracks 1, 3–10) * Joe Nino-Hernes – дууны инженерчлэл (tracks 1, 6, 9, 10) * Tate McDowell – дууны инженерчлэл (track 1), нэмэлт микс (6), нэмэлт дууны инженер (2–4), дууны инженерийн туслах (7–10) * Rik Simpson – дууны инженерчлэл (track 1), нэмэлт дууны инженер (2) * Jake Jackson – дууны инженерчлэл (track 3) * Rebecca Horden – дууны инженерчлэл (track 3) * Mattias Bylund – чавхдаст хөгжим дууны инженерчлэл, чавхдаст хөгжим [[arrangement]] (track 4) * [[Peter Chilvers (musician)|Peter Chilvers]] – vocal дууны инженерчлэл, нэмэлт дууны инженер (track 10) * Niamh O'Sullivan – нэмэлт дууны инженер (track 2), дууны инженерийн туслах (3–5, 9, 10) * Johnny Drill – нэмэлт дууны инженер (track 5) * Gianluca Massimo – нэмэлт дууны инженер (track 7), дууны инженерийн туслах (1–6, 9, 10) * Eric Eylands – дууны инженерийн туслах * Tomas Crow – дууны инженерийн туслах (tracks 1–5, 7, 8–10) * Matt Latham – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 2, 4, 6–8) * Kai Fujita – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 6) * Eugene Takino – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 6) * Bernd Pfeffer – дууны инженерийн туслах (track 1) * Emma Marks – дууны инженерийн туслах (track 1) * Lewis Jones – дууны инженерийн туслах (track 1) * Matt Cooke – дууны инженерийн туслах (track 1) * Nils Hahmann – дууны инженерийн туслах (track 1) * Ulli Schiller – дууны инженерийн туслах (track 1) * Jed Rimmell – дууны инженерийн туслах (tracks 2–7, 9, 10) * Wil Jones – дууны инженерийн туслах (tracks 2–7, 9, 10) * Fran Edwards – дууны инженерийн туслах (tracks 2–5, 7, 9, 10) * Miguel Lara – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 5, 7, 8) * Bella Corich – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 7, 8) * Maxx Iwamasa – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 7, 8) * Austin Brown – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 7, 9, 10) * Tandra "MixedByLytes" Jhagroo – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 9) * Timothy Kahwa – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 9) * Sam Holland – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 5, 7, 9) * Ettore Gilardoni – дууны инженерийн туслах (track 2) * Roberto Gramegna – дууны инженерийн туслах (track 2) * Ashley Poh – дууны инженерийн туслах (track 3) * Bryant Tan – дууны инженерийн туслах (track 3) * Leonard Soosay – дууны инженерийн туслах (track 3) * Rennie Gomes – дууны инженерийн туслах (track 3) * Connor Panayi – дууны инженерийн туслах (tracks 4, 5, 8, 10) * Duncan Fuller – дууны инженерийн туслах (tracks 4, 5, 8, 10) * Braden Bursteen – дууны инженерийн туслах (track 4) * Bradley Post – дууны инженерийн туслах (track 4) * David Pac Urresta – дууны инженерийн туслах (track 4) * Eva Reistad – дууны инженерийн туслах (track 4) * Mark Aguilar – дууны инженерийн туслах (track 4) * Navneeth Balachanderan – дууны инженерийн туслах (track 4) * Kian Moghaddamzadeh – дууны инженерийн туслах (track 5) * Simon Salabim – дууны инженерийн туслах (track 5) * Kalle Gustafsson Jerneholm – дууны инженерийн туслах (tracks 6, 9) * Aleks Von Korff – дууны инженерийн туслах (track 7) * Nick Valentin – дууны инженерийн туслах (track 8) * Eve Morris – дууны инженерийн туслах (track 9) * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 1, 9, 10) * Davide Rossi – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 3, 4) '''Дүрслэлийн баг''' * Matias Alonso Revelli – цомгийн нүүр зургийн гэрэл зураг * Pilar Zeta – уран сайхны дизайн * Victor Scorrano – туслах ажил {{div col end}} == Чартын үзүүлэлт == {{col-begin}} {{col-2}} === Долоо хоногийн чарт === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Weekly chart performance ! scope="col" | Чарт (2024) ! scope="col" | Peak<br/>position |- ! scope="row"|Argentine Albums ([[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|CAPIF]])<ref>{{Cite web |date=1 December 2024 |url=https://www.diariodecultura.com.ar/rankings/los-discos-mas-vendidos-de-la-semana-3/ |title=Los Discos Más Vendidos de la Semana |trans-title=The Best-Selling Albums of the Week |website=Diario de Cultura |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203164508/https://www.diariodecultura.com.ar/rankings/los-discos-mas-vendidos-de-la-semana-3/ |url-status=dead |archive-date=3 December 2024 |access-date=14 February 2026}}</ref> | 10 |- {{album chart|Australia|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=15 November 2024}} |- {{album chart|Austria|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- {{album chart|Flanders|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- {{album chart|Wallonia|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- {{album chart|BillboardCanada|2|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- ! scope="row"| Croatian International Albums ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{cite web |url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-41-tjedan-2024/|title=Lista prodaje 41. tjedan 2024.|date=September 30, 2024|publisher=[[Top of the Shops|HDU]] |language=hr|access-date=16 October 2024|archive-date=30 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130103648/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-41-tjedan-2024/|url-status=live}}</ref> | 1 |- {{Album chart|Czech|2|year=2024|week=41|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- {{album chart|Denmark|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- {{album chart|Netherlands|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Finland|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|France|3|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- {{album chart|Germany|1|id=541719|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- ! scope="row" | Greek Albums ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpi.gr/charts_el.html|title=Official IFPI Charts: Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 43/2024|publisher=[[IFPI Greece]]|language=el|access-date=30 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241102155014/https://ifpi.gr/charts_el.html|archive-date=2 November 2024|url-status=dead}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Hong Kong Albums ([[List of number-one albums in Hong Kong|HKRMA]])<ref>{{Cite episode|url=https://www.rthk.hk/radio/radio2/programme/madeinhk/episode/985289|archive-url=https://web.archive.org/web/20250110221204/https://www.rthk.hk/radio/radio2/programme/madeinhk/episode/985289 |title=Made in Hong Kong Episode 985289 |series=Made in Hong Kong |network=RTHK |date=1 November 2024 |minutes=28 |archive-date=10 January 2025 |access-date=10 January 2025 |language=yue |url-status=live}}</ref> | 3 |- {{album chart|Hungary|3|year=2024|week=41|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- ! scope="row" | Icelandic Albums ([[Tónlistinn]])<ref>{{cite web|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|title=Streymi, Spilun Og Sala (Viku 41) – Plötur |publisher=Plötutíðindi|language=is|trans-title=Stream, Play and Sales (Week 41) – Albums|access-date=12 October 2024}}</ref> | 7 |- {{album chart|Ireland3|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Italy|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- ! scope="row" | Japanese Albums ([[Oricon]])<ref name="ORICON" /> | 15 |- ! scope="row" | Japanese Combined Albums ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title= |script-title=ja:コールドプレイのランキング情報: 合算ランキング |trans-title=Coldplay Ranking Information: Combined Ranking |url=https://www.oricon.co.jp/prof/68959/rank/coa/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818142206/https://www.oricon.co.jp/prof/68959/rank/coa/ |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> | 26 |- ! scope="row" | Japanese Hot Albums (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{Cite magazine |date=9 October 2024 |title=Hot Albums |url=https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2024&month=10&day=14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818144300/https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2024&month=10&day=14 |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |magazine=Billboard Japan |language=ja}}</ref> | 11 |- ! scope="row" | Lithuanian Albums ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s41-3/|title=2024 41 – Os savaitės Klausomiausi (Top 100)|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|language=lt|date=12 October 2024|access-date=12 October 2024}}</ref> | 7 |- {{album chart|New Zealand|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Norway|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Poland2|4|date=04.10.2024–10.10.2024|rowheader=true|access-date=17 October 2024}} |- {{album chart|Portugal|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=18 October 2024}} |- {{album chart|Scotland|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- ! scope="row" | Slovak Albums ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36|title=Slovak Albums – Top 100.|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]]|access-date=14 October 2024}} '''Note:''' On the chart page, select SK – Albums – Top 100 under the left field and "41. týden 2024" on the field besides the word "Řádkové zobrazení".</ref> | 4 |- ! scope="row"| South Korean Retail Albums ([[Circle Chart|Circle]])<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/search.circle?chartType=Retail+Album&serviceGbn=&searchGbn=2&termGbn=week&hitYear=2024&searchStr=coldplay |title=Retail Albums – Week 43 of 2024 |website=Circle Chart |publisher=Korea Music Content Association |language=ko |access-date=1 May 2025}}</ref> | 95 |- {{album chart|Spain|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=26 January 2025|refname="Spain"}} |- {{album chart|Sweden|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Switzerland|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- ! scope="row" |Taiwanese Albums ([[G-Music|Five Music]])<ref>{{cite web |url=https://www.5music.com.tw/billboard.asp?top=6 |language=zh |title=Week 44 Statistical Time: 2024/10/25 – 2024/10/31 |date=October 2024 |publisher=[[G-Music]] |access-date=9 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109183227/https://www.5music.com.tw/billboard.asp?top=6 |archive-date=9 November 2024 |url-status=dead}}</ref> | 5 |- {{album chart|UK2|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Billboard200|1|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- ! scope="row" | US [[Top Rock & Alternative Albums]] (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/rkc/|title=Coldplay Chart History: Top Rock & Alternative Albums|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=4 February 2026}}</ref> | 1 |} {{col-2}} === Сарын чарт === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Monthly chart performance ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2024) ! scope="col" | Peak<br/>position |- ! scope="row"| Czech Albums (ČNS IFPI)<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId=2932|title=CZ – Albums – Top 100: Měsíc 10/2024|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=4 December 2024|language=cs}}</ref> | 25 |- ! scope="row"| Japanese Albums (Oricon)<ref>{{Cite web |date=October 2024 |title= |script-title=ja:月間 アルバムランキング |trans-title=Monthly Album Ranking |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2024-10/p/5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120035315/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2024-10/p/5/ |archive-date=20 November 2024 |access-date=18 August 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> | 47 |- ! scope="row"| Slovak Albums (ČNS IFPI)<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2932|title=SK – Albums – Top 100: Měsíc 10/2024|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=4 December 2024|language=sk}}</ref> | 20 |} === Жилийн эцсийн чарт === {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Year-end chart performance ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2024) ! scope="col" | Байр |- ! scope="row" | Australian Albums (ARIA)<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/2024/albums-chart|title=ARIA Top 100 Albums Chart for 2024|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|access-date=13 January 2025}}</ref> | 97 |- ! scope="row" | Austrian Albums (Ö3 Austria)<ref>{{cite web|url=https://austriancharts.at/year.asp?cat=a&id=2024|title=Jahreshitparade Alben 2024|website=austriancharts.at|language=de|access-date=3 January 2025}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Belgian Albums (Ultratop Flanders)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2024&cat=a|title=Jaaroverzichten 2024|publisher=Ultratop|language=nl|access-date=1 January 2025}}</ref> | 47 |- ! scope="row" | Belgian Albums (Ultratop Wallonia)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2024&cat=a|title=Rapports Annuels 2024|publisher=Ultratop|language=fr|access-date=1 January 2025}}</ref> | 49 |- ! scope="row" | Dutch Albums (Album Top 100)<ref>{{cite web|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2024&cat=a|title=Jaaroverzichten – Album 2024|website=dutchcharts.nl|language=nl|access-date=3 January 2025}}</ref> | 23 |- ! scope="row" | French Albums (SNEP)<ref>{{cite web|url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-lannee/top-albums-annee/?annee=2024 |title=Tops de l'Année – Top Albums 2024 |publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|language=fr|access-date=9 January 2025}}</ref> | 61 |- ! scope="row" | German Albums (Offizielle Top 100)<ref>{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-2024|title=Top 100 Album-Jahrescharts|publisher=[[GfK Entertainment charts]]|language=de|access-date=9 December 2024}}</ref> | 28 |- ! scope="row" | Hungarian Physical Albums (MAHASZ)<ref>{{cite web|url=https://slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-slagerlistak/album_db/2024|title=Éves összesített slágerlisták – Archívum – Hivatalos magyar slágerlisták – 2024|publisher=Mahasz|language=hu|access-date=29 January 2025}}</ref> | 28 |- ! scope="row" | Italian Albums (FIMI)<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/archivio-classifiche-annuali/archivio-classifiche-per-anno/?tipo=11&anno=2024|title=Classifica annuale 2024 (dal 29.12.2023 al 26.12.2024)|publisher=Federazione Industria Musicale Italiana|language=it|access-date=7 January 2025}}</ref> | 88 |- ! scope="row" | Portuguese Albums (AFP)<ref>{{cite web|url=https://www.audiogest.pt/documents/files/Top%20Trimestral_AFP-AUDIOGEST_Sem01-52_2024_v2.pdf|title=Top 200 Álbuns Fusão YTD – Semanas 1 a 52 de 2024 – De 29/12/2023 a 26/12/2024 |website=Audiogest |page=3 |language=pt |access-date=30 January 2025}}</ref> | 59 |- ! scope="row" | Spanish Albums (Promusicae)<ref>{{cite web|url=https://www.elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2024|title=Top 100 Albums Annual 2024|publisher=[[Productores de Música de España]]|work=El portal de Música|access-date=22 January 2025}}</ref> | 40 |- ! scope="row" | Swedish Physical Albums (Sverigetopplistan)<ref>{{cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/251/?dspy=2024&dspp=1|title=Årslista Album Fysiskt, 2024|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=16 January 2025}}</ref> | 24 |- ! scope="row" | Swiss Albums (Schweizer Hitparade)<ref>{{cite web |url=http://swisscharts.com/charts/jahreshitparade/2024/alben |title=Schweizer Jahreshitparade 2024 |website=hitparade.ch |access-date=29 December 2024 |language=de}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | UK Albums (OCC)<ref name="PAINE" /> | 9 |- ! scope="row" | US Top Alternative Albums (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2024/top-alternative-albums|title=Top Alternative Albums – Year-End 2024|magazine=Billboard|access-date=13 December 2024}}</ref> | 34 |- ! scope="row" | US Top Rock Albums (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2024/top-rock-albums|title=Top Rock Albums – Year-End 2024|magazine=Billboard|access-date=13 December 2024}}</ref> | 37 |} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2025) ! scope="col" | Байр |- ! scope="row"| French Albums (SNEP)<ref>{{cite web|url=https://snepmusique.com/wp-content/uploads/2025/12/202552-200-Albums-YTD-SNEP.xlsx-Top-200-Albums.pdf|title=200 Albums Cumul YTD (27/12/2024 – 25/12/2025)|publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|language=fr|access-date=30 December 2025}}</ref> | 112 |- ! scope="row" | Top Canadian Album Sales (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://ca.billboard.com/charts/year-end-2025/top-canadian-album-sales|title=Top Canadian Album Sales – Year-End 2025|magazine=Billboard|access-date=26 December 2025}}</ref> | 99 |} {{col-end}} == Батламж ба борлуулалт == {{Certification Table Top|caption=Certifications and sales}} {{Certification Table Entry|region=Austria|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2025|access-date=24 September 2025}} {{Certification Table Entry|region=France|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Platinum|relyear=2024|certyear=2026|access-date=17 August 2026}} {{Certification Table Entry|region=Germany|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Gold|relyear=2024|certyear=2026|access-date=30 October 2026}} {{Certification Table Entry|region=Italy|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Gold|relyear=2024|certyear=2025|access-date=13 January 2025}} {{Certification Table Entry|region=Japan|title=Moon Music|artist=Coldplay|type=album|nocert=yes|relyear=2024|salesamount=7,180|salesref={{efn|Japanese physical sales for ''Moon Music'' as of December 2024.<ref>{{Cite web |date= |title= |script-title=ja:アーティスト&楽曲検索: ムーン・ミュージック |trans-title=Artist & Song Search: Moon Music |url=https://ranking.oricon.co.jp/contents/search/ranking_list.asp?itemcd=1515865&samecd=1&chart_kbn=11A&linkcd=32745718 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902232041/https://ranking.oricon.co.jp/login/index.asp |archive-date=2 September 2026 |access-date=2 September 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref>}}}} {{Certification Table Entry|region=New Zealand|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2026|source=radioscope|access-date=16 April 2026}} {{Certification Table Entry|region=Spain|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2025|id=coldplay-moon-music|access-date=27 February 2025}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Platinum|relyear=2024|certyear=2025|access-date=15 February 2025|id=20413-1754-2}} {{Certification Table Bottom|noshipments=true|streaming=true|nosales=true}} == Гарсан түүх == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Release history and formats ! scope="col" | Бүс нутаг ! scope="col" | Огноо ! scope="col" | Формат ! scope="col" | Хувилбар ! scope="col" | Бичлэгийн компани ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|References}} |- ! rowspan="4" scope="row" | Олон улс | rowspan="3" | 4 October 2024 | [[Compact disc|CD]]{{·}}5×[[LP record|LP]]{{·}}[[Music download|digital download]]{{·}}[[Streaming media|streaming]] | Энгийн | rowspan="4" | [[Parlophone]]{{·}}[[Atlantic Records|Atlantic]]{{·}}[[Warner Music]] | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref name="Aswad" /> |- | CD{{·}}LP+CD{{·}}digital download | Notebook |- | CD{{·}}digital download | Tour | style="text-align:center;" | <ref name="SALMON" /> |- | 6 October 2024 | CD{{·}}digital download{{·}}streaming | Full Moon | style="text-align:center;" | <ref name="THOMAS" /> |} == Мөн үзэх == {{col div}} * [[2024 in British music]] * [[List of number-one albums in Norway]] * [[List of Billboard 200 number-one albums of 2024|List of ''Billboard'' 200 number-one albums of 2024]] * [[List of number-one albums of 2024 (Australia)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Belgium)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Ireland)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Portugal)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Spain)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Austria)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Germany)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Italy)]] * [[List of number-one singles and albums in Sweden|List of number-one hits of 2024 (Sweden)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Switzerland)]] * [[List of UK Albums Chart number ones of the 2020s]] {{col div end}} == Тайлбар == {{Notelist}} == Эшлэл == {{Reflist}} == Гадаад холбоос == * {{Discogs master}} * {{Metacritic album}} * {{URL|1=https://web.archive.org/web/20241109050440/https://www.coldplay.com/one-world/|2="One World"}} digital booklet liner notes {{Coldplay}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:Coldplay albums]] [[Ангилал:2020s concept albums]] [[Ангилал:2024 albums]] [[Ангилал:Albums produced by Max Martin]] [[Ангилал:Albums produced by Oscar Holter]] [[Ангилал:Albums produced by Jon Hopkins]] [[Ангилал:Albums produced by Ilya Salmanzadeh]] [[Ангилал:Ambient albums by British artists]] [[Ангилал:Atlantic Records albums]] [[Ангилал:Parlophone albums]] [[Ангилал:Sequel albums]] ml6iw23a893bplsy3vf9yy5o2wr4o1w 876033 876032 2026-11-12T00:13:50Z Esambuu 42335 876033 wikitext text/x-wiki {{Short description|2024 studio album by Coldplay}} {{Use British English|date=June 2024}} {{Use dmy dates|date=October 2024}} {{Инфобокс цомог | name = Moon Music | type = студийн цомог | artist = [[Coldplay]] | cover = Coldplay - Moon Music (Official Album Artwork).png | alt = | caption = Энгийн хувилбарын нүүр зураг | released = {{Start date|df=yes|2024|10|04}} | recorded = 2022–2024 | studio = * Punta Paloma (Tarifa) * The Rainforest (Los Angeles) | language = {{Flatlist| * English * Zulu<!-- Portions of "Jupiter" and "Aeterna". --> }} | genre = [[Pop rock]]<ref name=rollingstone>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-moon-music-review-1235116555/|title=Chris Martin Travels the Cosmos and Finds Himself on Coldplay's ''Moon Music''|first=Jon|last=Dolan|magazine=[[Rolling Stone]]|date=30 September 2024|access-date=30 September 2024}}</ref> | length = 43:57 | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | producer = * Bill Rahko * Dan Green * [[Max Martin]] * Michael Ilbert * [[Jon Hopkins]] * [[Oscar Holter]] * [[Ilya Salmanzadeh|Ilya]] * [[The Chainsmokers]] | prev_title = [[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]] | prev_year = 2021 | next_title = | next_year = | misc = {{Singles | name = Moon Music | type = студийн цомог | single1 = [[Feelslikeimfallinginlove]] | single1date = 21 June 2024 | single2 = [[We Pray]] | single2date = 23 August 2024 | single3 = [[All My Love (Coldplay song)|All My Love]] | single3date = 4 October 2024 }} }} '''''Moon Music''''' (бүтэн нэр: '''''Music of the Spheres Vol. II: Moon Music''''') нь Британийн [[Rock music|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн арав дахь студийн цомог юм. Их Британид [[Parlophone]], АНУ-д [[Atlantic Records|Atlantic]] компани 2024 оны 10 дугаар сарын 4-нд гаргасан бөгөөд тус хамтлагийн ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр дахь хэсэг болжээ. Эхний хэсэг нь 2021 оны ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|From Earth with Love]]'' байв. Цомгийг Notebook, Tour, Full Moon гэсэн гурван хувилбараар гаргасан ба тус бүрт дууны санааны бичлэг, нэмэлт дуунууд зэрэг онцгой агуулга багтсан.<ref name="GROW">{{Cite web |date=8 October 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tour to Return to North American Stadiums in the Spring |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-2025-tour-dates-1235128702/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818131302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-2025-tour-dates-1235128702/ |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> Цомгийн продюсерын үндсэн ажлыг Билл Рахко, Дэн Грин, Майкл Илберт, [[Max Martin|Макс Мартин]] нар гүйцэтгэж, [[Jon Hopkins|Жон Хопкинс]], [[Ilya Salmanzadeh|Илья Салманзаде]], [[Oscar Holter|Оскар Холтер]] болон [[The Chainsmokers]] хамтлаг нэмэлтээр оролцжээ. Түүнчлэн Жон Хопкинс, [[Burna Boy]], [[Little Simz]], [[Elyanna]], [[Tini (singer)|Тини]], [[Ayra Starr]] нар зочин уран бүтээлчээр оролцсон. Цомгийг сурталчлах зорилгоор "[[Feels Like I'm Falling in Love|Feelslikeimfallinginlove]]", "[[We Pray]]", "[[All My Love (Coldplay song)|All My Love]]" синглүүдийг гаргасан бөгөөд дараа нь ''A Film for the Future'' нэртэй [[visual album|дүрст цомог]] бүтээжээ. Хамтлаг ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр цомгоо [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтоор сурталчилсан.<ref name="GROW" /> ''Moon Music'' цомгийн талаар шүүмжлэгчид харилцан адилгүй үнэлгээ өгчээ. Аялгуу, хөгжмийн олон талт байдлыг сайшаасан ч дууны үгсийг шүүмжилсэн байна. Борлуулалтын хувьд 16 улсын чартын тэргүүнд бичигдэж, Их Британид хамтлагийн арав дахь нэгдүгээр байрын цомог болжээ. Эхний долоо хоногт 237 мянга орчим хувь борлогдсон нь энэ арван жилд хамтлагийн тогтоосон хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон. АНУ-ын [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] чартын тэргүүнд 120 мянган цомогтой дүйцэх борлуулалтаар гарч, 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болов. == Түүх == Coldplay-ийн ес дэх студийн цомог ''[[Music of the Spheres]]'' гарсны дараа ''Vol. I: From Earth with Love'' гэсэн дэд нэр хэд хэдэн удаа дурдагдсан нь үргэлжлэл гарахыг илтгэж байв. 2023 оны нэгдүгээр сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын талаар ''[[CityNews]]''-т ярилцлага өгөхдөө [[Chris Martin|Крис Мартин]] дараагийн цомог ''Moon Music'' нэртэй, дуусах шатандаа орсон бөгөөд ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр дахь боть болно гэдгийг мэдэгджээ. Аялан тоглолтын үеэр хамтлаг шинэ цомгийн зарим дууг тоглож байсан.<ref>{{Cite web |last=Kenneally |first=Cerys |date=27 January 2023 |title=Coldplay reveal they've nearly finished an album titled Moon Music |url=https://www.thelineofbestfit.com/news/coldplay-reveal-theyve-nearly-finished-an-album-titled-moon-music |access-date=7 October 2024 |website=[[The Line of Best Fit]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aubrey |first=Elizabeth |date=30 January 2023 |title=Coldplay tease new album 'Moon Music' is nearly finished |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-tease-new-album-moon-music-nearly-finished-3389355 |access-date=7 October 2024 |website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Dolan |first=Jon |date=30 September 2024 |title=Chris Martin Travels the Cosmos and Finds Himself on Coldplay's 'Moon Music' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-moon-music-review-1235116555/ |access-date=7 August 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> 2024 оны 6 дугаар сарын 17-нд Coldplay олон нийтийн сүлжээгээрээ ''Moon Music'' цомгийг 10 дугаар сарын 4-нд гаргахаа зарлав. Мөн 8 дугаар сарын 16-нд дууны жагсаалтыг танилцуулсан. ''[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]'', ''[[Los Angeles Times]]'', ''[[Vulture (website)|Vulture]]'', ''[[To Vima]]'' зэрэг хэвлэл уг цомгийг тухайн жилийн хамгийн их хүлээлт үүсгэсэн цомгуудын нэгээр нэрлэжээ.<ref name="Aswad">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Cingrana">{{Cite web |date=16 August 2024 |title=Coldplay Reveal the Tracklist for Their 10th Album, Moon Music |url=https://www.audacy.com/alt1037dfw/news/coldplay-reveal-the-tracklist-for-10th-album-moon-music |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111175347/https://www.audacy.com/alt1037dfw/news/coldplay-reveal-the-tracklist-for-10th-album-moon-music |archive-date=11 January 2026 |access-date=17 August 2024 |publisher=Audacy}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 September 2024 |title=De Paul McCartney a Jamie XX, Estos Son los 10 Conciertos y Discos Que No Puedes Perderte Este Otoño |trans-title=From Paul McCartney to Jamie XX, These Are the 10 Concerts and Albums You Can't Miss This Fall |url=https://www.elmundo.es/la-lectura/2024/09/06/66d8a7c7e4d4d8d7398b457e.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906005315/https://www.elmundo.es/la-lectura/2024/09/06/66d8a7c7e4d4d8d7398b457e.html |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=El Mundo |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 September 2024 |title=The 19 Albums, Shows and Music Books We're Most Excited About This Fall |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-09-04/the-19-albums-shows-and-books-were-most-excited-about-this-fall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240904102120/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-09-04/the-19-albums-shows-and-books-were-most-excited-about-this-fall |archive-date=4 September 2024 |access-date=4 September 2024 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=34 Albums We Can't Wait to Hear This Fall |url=https://www.vulture.com/article/best-new-music-albums-releases.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902004100/https://www.vulture.com/article/best-new-music-albums-releases.html |archive-date=2 September 2024 |access-date=2 September 2024 |website=Vulture}}</ref><ref>{{Cite web |title=Μουσική: Τα Album Που Περιμένουμε Το Φθινόπωρο |trans-title=Music: The Albums We Are Waiting for in the Fall |url=https://www.tovima.gr/2024/09/01/culture/mousiki-ta-album-pou-perimenoume-to-fthinoporo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901063754/https://www.tovima.gr/2024/09/01/culture/mousiki-ta-album-pou-perimenoume-to-fthinoporo/ |archive-date=1 September 2024 |access-date=1 September 2024 |website=To Vima |date=September 2024 |language=el}}</ref> == Бичлэг ба хөгжмийн зохиомж == Цомгийн зарим бичлэгийг Испанийн [[Tarifa|Тарифа]] дахь Punta Paloma студид хийсэн. Coldplay 2024 оны 7–8 дугаар сард тус газрыг хоёр долоо хоногийн турш үндсэн ажлын баазаа болгон ашиглаж, энэ хугацаанд [[Rome|Ром]], [[Düsseldorf|Дюссельдорф]], [[Helsinki|Хельсинки]] хотуудад тоглолт хийжээ. Цомгийн нэрийн утгыг асуухад Крис Мартин амьдралын янз бүрийн үе шатыг хүлээн зөвшөөрөх, хариу нэхэлгүй гэрлээ түгээх тухай хэмээсэн. ''Moon Music''-ийг голчлон [[pop rock|поп рок]] цомог гэж үздэг бөгөөд [[funk|фанк]], [[afrobeat|афробит]], [[electronic music|электрон хөгжим]]-ийн нөлөөтэй.<ref name="Grande">{{Cite web |date=1 September 2024 |title=Chris Martin y La Banda Coldplay Graban Su Último Disco en Tarifa, En El Estudio de Punta Paloma |trans-title=Chris Martin and the Band Coldplay Record Their Latest Album in Tarifa, at the Punta Paloma Studio |url=https://www.europasur.es/tarifa/chris-martin-coldplay-disco-estudio-punta-paloma_0_2002303117.html |access-date=1 September 2024 |website=Europa Sur |language=es}}</ref><ref name="Grande" /><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=6xt7nTuO85A |title=Coldplay: The Moon Music Interview with Zane Lowe {{!}} Apple Music |date=30 September 2024 |time=46:32 to 47:37 |access-date=30 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930190239/https://www.youtube.com/watch?v=6xt7nTuO85A |archive-date=30 September 2024 |url-status=live |website=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Arnold |first=Chuck |date=4 October 2024 |title=Coldplay's 'Moon Music' features Chris Martin son Moses: review |url=https://nypost.com/2024/10/04/entertainment/coldplays-moon-music-features-chris-martin-son-moses-review/ |access-date=5 October 2024 |website=[[New York Post]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sibilla |first=Gianni |date=1 October 2024 |title="Moon music", il pop massimalista dei Coldplay |url=https://www.rockol.it/recensioni-musicali/album/11211/coldplay-moon-music |access-date=5 October 2024 |website=[[Rockol]] |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ruggieri |first=Melissa |date=1 October 2024 |title=Coldplay delivers reliable dreaminess and sweet emotions on 'Moon Music' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/03/coldplay-moon-music-album-review/75502919007/ |access-date=5 October 2024 |website=[[USA Today]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=McCormick |first=Neil |date=3 October 2024 |title=Coldplay, Moon Music, review: so sickly sweet it could soundtrack a children's birthday party |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/coldplay-moon-music-review/ |access-date=5 October 2024 |work=[[The Daily Telegraph]] |issn=0307-1235 |url-access=subscription}}</ref> {{quote|text="''Moon Music'' бол өглөө сэрэхдээ өөрийгөө болон дэлхий ертөнцийг муугаар мэдэрч, гунигтай, ганцаардмал, тусгаарлагдсан мэт, өөрийнхөөрөө байж чадахгүй байхаас эхлээд өдрийн төгсгөлд үүний яг эсрэг мэдрэмжид хүрэх аялал юм".|author=Крис Мартин, ''Moon Music''-ийн тухай<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496|title=Exclusive: Coldplay: "When things appear overwhelmingly positive, that's often because it's what the singer needs most"|magazine=NME|first=Andrew|last=Trendell|date=October 1, 2024|access-date=October 5, 2024}}</ref>}} == Хавтас ба сав баглаа боодол == Цомгийн нүүр зурагт 2020 онд Аргентины гэрэл зурагчин Матиас Алонсо Ревеллигийн авсан [[moonbow|сарны солонго]] дүрслэгдсэн. Coldplay-ийн баг уг зургийг ашиглахаар түүнтэй шууд холбогдсон бөгөөд тэрээр өөр зургууд санал болгосон ч хамтлаг анхны сонголтоо хадгалжээ. Хавтас болон бусад дүрслэлийн дизайныг олон жилийн хамтрагч [[Pilar Zeta|Пилар Зета]] хийсэн. ''Moon Music''-ийн CD-г 90 хувь дахин боловсруулсан поликарбонатаар, винил пянз бүрийг дахин боловсруулсан есөн PET хуванцар саваар үйлдвэрлэсэн. Хэрэглэсний дараах хаягдлыг дахин ашигласан эдгээр бүтээгдэхүүн нь анхдагч хуванцар үйлдвэрлэх хэрэгцээг 30 гаруй тонноор бууруулсан гэж ''[[Variety (magazine)|Variety]]'' мэдээлжээ.<ref name="Mancini">{{Cite web |date=18 June 2024 |title=El Argentino de 31 Años que Coldplay Contactó para La Tapa de Su Nuevo Álbum: Estoy Sorprendido |trans-title=The 31-Year-Old Argentinian Who Coldplay Contacted for the Cover of Their New Album: I'm Shocked |url=https://www.clarin.com/internacional/argentino-31-anos-coldplay-contacto-tapa-nuevo-album-sorprendido_0_V9A98UaqGb.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618193627/https://www.clarin.com/internacional/argentino-31-anos-coldplay-contacto-tapa-nuevo-album-sorprendido_0_V9A98UaqGb.html |archive-date=18 June 2024 |access-date=18 June 2024 |website=Clarín |language=es}}</ref><ref name="Mancini" /><ref name="Mancini" /><ref name="Aswad" /><ref name="Aswad" /><ref name="Aswad" /> == Сурталчилгаа == === Төсөв === ''Moon Music'' гарахаас өмнө нийтлэгдсэн шүүхийн баримтуудад хамтлагийн хуучин менежер Дэйв Холмс [[Parlophone]] компанитай 35 сая фунт стерлингийн төсвийн урьдчилгааг хэлэлцэн тохиролцсон гэж мэдүүлжээ. Энэ төсөвт бусдын бичлэгээс ашигласан хэсгийн эрхийг шийдвэрлэх, бичлэгийн сесс зохион байгуулах, продюсеруудтай ажиллах, сурталчилгааны зардал багтаж байв. Гэвч Холмсыг дараа нь ажлаас чөлөөлсөн тул бүх төсвийг зарцуулсан эсэх тодорхойгүй байна.<ref name="Smirke">{{Cite magazine |date=11 October 2023 |title=Everything We Know About Coldplay's Lawsuit with Former Manager Dave Holmes |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-lawsuit-former-manager-dave-holmes-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613184141/https://www.billboard.com/pro/coldplay-lawsuit-former-manager-dave-holmes-explained/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="Smirke" /><ref name="Smirke" /> === Маркетинг === Цомгийн нээлтээс өмнө хамтлаг дэлхийн олон оронд цомог сонсох түр арга хэмжээ зохион байгуулжээ. Эдгээр нь 2024 оны 10 дугаар сарын 1–7-нд [[Auckland|Окленд]], [[Berlin|Берлин]], [[Beijing|Бээжин]], [[London|Лондон]], [[Paris|Парис]], [[Toronto|Торонто]] болон Аргентины [[Ischigualasto Provincial Park|Валье-де-ла-Луна]] зэрэг газарт болсон. Түүнчлэн [[Record Store Day]]-тэй хамтран 10 дугаар сарын 1-нд АНУ-ын бие даасан пянзны дэлгүүрүүдэд урьдчилсан сонсгол хийж, дараагийн өдөр нь дэлхийн кино театруудад тусгай арга хэмжээ эхлүүлсэн. "[[Good Feelings]]" дууны бүх орлогыг [[Choose Love (organisation)|Choose Love]] байгууллагад хандивлахаар мэдэгдсэн. Сөүлийн захиргаатай хамтран Хан мөрний эрэгт дроны гэрлэн үзүүлбэр зохион байгуулж, [[FC Barcelona]] болон [[Spotify]]-ийн түншлэлийн хүрээнд тусгай өмсгөл гарган олсон орлогыг [[United Nations High Commissioner for Refugees|НҮБ-ын Дүрвэгсдийн асуудал эрхэлсэн дээд комиссарын газар]]-т зориулжээ. Мөн [[TikTok]], [[Roblox]]-той хамтран ажилласан. 2025 оны 1 дүгээр сарын 22-нд ''A Film for the Future'' бүтээлээ гаргасан ба продюсер Бен Морын удирдлагаар дэлхийн 45 орны 150 гаруй уран бүтээлч оролцжээ. Нээлтийг YouTube-ээр дамжуулж, зарим хотод 360 градусын үзвэр зохион байгуулсан.<ref name="Salmon">{{Cite web |date=24 September 2024 |title=Worldwide Moon Music Listening Experiences |url=https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924203414/https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=24 September 2024 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="Salmon" /><ref>{{Cite web |date=2024 |title=Coldplay Listening Events |url=https://recordstoreday.com/NewsItem/11389 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924210823/https://recordstoreday.com/NewsItem/11389 |archive-date=24 September 2024 |access-date=24 September 2024 |website=Record Store Day}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 September 2024 |title=Coldplay and Abramorama Team on Theatrical Listening Events for the Band's New Album Moon Music |url=https://deadline.com/2024/09/coldplay-abramorama-theatrical-listening-moon-music-2024-1236103556/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930164908/https://deadline.com/2024/09/coldplay-abramorama-theatrical-listening-moon-music-2024-1236103556/ |archive-date=30 September 2024 |access-date=30 September 2024 |website=Deadline}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 October 2024 |title=Exclusive – Coldplay: When Things Appear Overwhelmingly Positive, That's Often Because It's What the Singer Needs Most |url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002044624/https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |archive-date=2 October 2024 |access-date=2 October 2024 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Coldplay to Celebrate Release Moon Music with Han River Drone Show |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241004050550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006135411/https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241004050550 |archive-date=6 October 2024 |access-date=6 October 2024 |website=The Korea Herald}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 October 2024 |title=Barcelona's Coldplay Shirt Partnership – And Why It Was Meant to Be |url=https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703062511/https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |archive-date=3 July 2025 |access-date=26 October 2024 |website=The Athletic}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Coldplay Launch Exclusive TikTok Moon Music In-App Experience |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201221420/https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |archive-date=1 February 2026 |access-date=21 November 2024 |website=Music Business Worldwide}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 October 2024 |title=Gamefam CEO on Roblox and Fortnite Brand-Building for Barbie, My Hero Academia, New Coldplay Album and More |url=https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001706/https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |archive-date=21 November 2024 |access-date=21 November 2024 |website=Variety}}</ref><ref name="DAMIAN">{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref><ref name="DAMIAN" /><ref name="DAMIAN" /> === Синглүүд === Эхний сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]" 2024 оны 6 дугаар сарын 21-нд гарч, дүрс бичлэгийг Грекийн [[Athens|Афин]] дахь [[Odeon of Herodes Atticus]]-т хийжээ. Орон нутгийн хэвлэлүүд бичлэгийн өртгийг гурван сая евро гэж тооцсон. [[Little Simz]], [[Burna Boy]], [[Elyanna]], [[Tini (singer)|Тини]] нартай хамтарсан хоёр дахь сингл "[[We Pray]]" 8 дугаар сарын 23-нд гарсан. Сингл биш боловч "IAAM" дууг ''[[EA Sports FC 25]]'' тоглоомын хүрээнд 9 дүгээр сарын 27-нд танилцуулжээ. Гурав дахь бөгөөд сүүлчийн сингл "[[All My Love]]" 10 дугаар сарын 4-нд үгийн дүрс бичлэгтэйгээ гарсан. Крис Мартин үүнийг Coldplay-ийн карьерын сүүлчийн сингл хэмээн мэдэгдсэн. Америкийн жүжигчин [[Dick Van Dyke|Дик Ван Дайк]] тоглосон албан ёсны клипийн найруулагчийн хувилбар 12 дугаар сарын 6-нд, богино хувилбар нь 12 дугаар сарын 13-нд нийтлэгджээ. Бичлэгийг [[Spike Jonze|Спайк Жонз]] болон Мэри Уигмор нар хийсэн.<ref>{{Cite magazine |date=17 June 2024 |title=Coldplay Announce Details for 10th Studio Album, ''Moon Music'' |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-schedules-album-moon-music-1235711033/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617210039/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-schedules-album-moon-music-1235711033/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2024 |title=Coldplay: Όλα Όσα Έγιναν Στο Χθεσινό Γύρισμα Του Μουσικού Τους Βίντεο Στο Ηρώδειο |trans-title=Coldplay: Everything That Happened at Yesterday's Shooting of Their Music Video at Herodion |url=https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612214016/https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |archive-date=12 June 2024 |access-date=12 June 2024 |website=ProtoThema |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2024 |title=Coldplay: Όλα Όσα Έγιναν Στο Χθεσινό Γύρισμα Του Μουσικού Τους Βίντεο Στο Ηρώδειο |trans-title=Coldplay: Everything That Happened at Yesterday's Shooting of Their Music Video at the Herodion |url=https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612214016/https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |archive-date=12 June 2024 |access-date=12 June 2024 |website=[[Proto Thema]] |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 July 2024 |title=Coldplay: Το Υπέροχο Βίντεο Κλιπ Στο Ηρώδειο Για Το Feelslikeimfallinginlove |trans-title=Coldplay: The Wonderful Video Clip in Herodion for Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.tovima.gr/2024/07/02/culture/coldplay-to-yperoxo-vinteo-klip-sto-irodeio-gia-to-feelslikeimfallinginlove/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208003044/https://www.tovima.gr/2024/07/02/culture/coldplay-to-yperoxo-vinteo-klip-sto-irodeio-gia-to-feelslikeimfallinginlove/ |archive-date=8 February 2026 |access-date=16 August 2024 |website=[[To Vima]] |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=23 August 2024 |title=Coldplay, Burna Boy, Little Simz, Elyanna, & Tini Share New Song "We Pray": Listen |url=https://www.stereogum.com/2277348/coldplay-we-pray-feat-burna-boy-little-simz-elyanna-tini/music/ |access-date=27 August 2024 |website=[[Stereogum]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 September 2024 |title=EA Sports FC 25 Soundtrack Released, Featuring Skrillex, Charli XCX, Coldplay and Billie Eilish |url=https://www.nme.com/news/gaming-news/ea-sports-fc-25-soundtrack-released-featuring-skrillex-charli-xcx-coldplay-and-billie-eilish-3794298 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002043145/https://www.nme.com/news/gaming-news/ea-sports-fc-25-soundtrack-released-featuring-skrillex-charli-xcx-coldplay-and-billie-eilish-3794298 |archive-date=2 October 2024 |access-date=2 October 2024 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |last=Trendell |first=Andrew |date=1 October 2024 |title=Exclusive: Coldplay: "When things appear overwhelmingly positive, that's often because it's what the singer needs most" |url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |access-date=6 October 2024 |website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Paul |first=Larisha |date=3 October 2024 |title=Chris Martin: My Life in 10 Songs |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/chris-martin-coldplay-songs-stories-1235113494/yellow-2000-1235113504/ |access-date=6 October 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref><ref name="TAYLOR">{{Cite web |date=6 December 2024 |title=Dick Van Dyke, Approaching 99, Dances in Coldplay's Latest Video |url=https://www.nytimes.com/2024/12/06/arts/music/dick-van-dyke-coldplay-all-my-love-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206223442/https://www.nytimes.com/2024/12/06/arts/music/dick-van-dyke-coldplay-all-my-love-video.html |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |website=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref name="TAYLOR" /> == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == === Шүүмжүүд === {{Music ratings | ADM = 5.2/10<ref name="AnyDecentMusic">{{Cite web |title= Moon Music by Coldplay Reviews and Tracks |url=http://www.anydecentmusic.com/review/14109/Coldplay-Moon-Music.aspx|access-date=7 October 2024|website=AnyDecentMusic?}}</ref> | MC = 58/100<ref name="MC"/> | rev1 = [[AllMusic]] | rev1score = {{Rating|3.5|5}}<ref name="allmusic">{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/moon-music-mw0004311306|title=Moon Music – Coldplay|first=Neil Z.|last=Yeung|publisher=[[AllMusic]]|date=3 October 2024|access-date=6 November 2024}}</ref> | rev2 = ''[[Clash (magazine)|Clash]]'' | rev2score = 8/10<ref name=clash>{{cite magazine|url=https://www.clashmusic.com/reviews/coldplay-moon-music/|newspaper=[[Clash (magazine)|Clash]]|title=Coldplay – Moon Music |date=2 October 2024|first=Emma|last=Harrison|access-date=3 October 2024}}</ref> | rev3 = ''[[The Daily Telegraph]]'' | rev3score = {{Rating|3|5}}<ref name="thedailytelegraph">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/coldplay-moon-music-review/ |title=Coldplay, Moon Music, review: so sickly sweet it could soundtrack a children's birthday party |first=Neil |last=McCormick |newspaper=[[The Daily Telegraph]]|date=8 October 2024 |access-date=12 October 2024 |url-access=subscription}}</ref> | rev4 = ''[[The Guardian]]'' | rev4score = {{Rating|3|5}}<ref name="theguardian">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2024/oct/02/coldplay-moon-music-review|title=Coldplay: ''Moon Music'' review – 'live, laugh, love' in album form|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|newspaper=[[The Guardian]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> | rev5 = ''[[The Independent]]'' | rev5score = {{Rating|1|5}}<ref name="theindependent">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/coldplay-moon-music-album-review-b2622633.html|title=Coldplay, Moon Music review: Chris Martin mangles his metaphors on a suffocatingly banal album about love|first=Louis|last=Chilton|newspaper=[[The Independent]]|date=3 October 2024|access-date=3 October 2024}}</ref> | rev6 = ''[[NME]]'' | rev6score = {{Rating|4|5}}<ref name="nme">{{cite magazine|url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-moon-music-review-3798469|title=Coldplay – ''Moon Music'' review: a love-fuelled exercise in resilience|first=Rhian|last=Daly|magazine=[[NME]]|date=1 October 2024|access-date=1 October 2024}}</ref> | rev7 = ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]'' | rev7score = 6.0/10<ref name="pitchfork">{{cite web|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-moon-music/|title=Coldplay – Moon Music|first=Hannah|last=Jocelyn|publisher=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=10 October 2024|access-date=10 October 2024}}</ref> | rev8 = ''[[Rolling Stone]]'' | rev8score = {{Rating|3.5|5}}<ref name=rollingstone /> | rev9 = ''[[Evening Standard|The Standard]]'' | rev9score = {{Rating|3|5}}<ref name="thestandard">{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/coldplay-moon-music-album-review-chris-martin-b1185484.html|title=Coldplay – ''Moon Music'' album review: sonically all over the place|first=El|last=Hunt|newspaper=[[Evening Standard|The Standard]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> | rev10 = ''[[The Times]]'' | rev10score = {{Rating|3|5}}<ref name="thetimes">{{cite news|url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-moon-music-review-new-album-220t25r98|title=Coldplay: ''Moon Music'' review – uncool, unsubtle and I can't help but like it|first=Will|last=Hodgkinson|newspaper=[[The Times]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> }} ''Moon Music'' хөгжмийн шүүмжлэгчдээс ерөнхийдөө холимог үнэлгээ авчээ. Гол хэвлэлүүдийн үнэлгээг нэгтгэдэг [[Metacritic]] сайтад 13 шүүмжид үндэслэн 100-аас 58 оноо авсан нь «холимог буюу дундаж» гэсэн үнэлгээ юм. ''[[NME]]''-ийн Риан Дэйли цомогт таван одноос дөрвийг өгч, хүнд бэрх үеийг даван туулах сэтгэлгээг бараан эхлэлээс илүү тайван, аз жаргалтай төгсгөл рүү зөөлөн хөтөлдөг гэж тэмдэглэжээ. Түүний үзсэнээр дууны үг, хөгжмийн шийдлүүд нь бүх боломж дууссан мэт санагдах үед ч урагшлах хүч олох тухай өгүүлдэг.<ref>{{Cite web |last=Savage |first=Mark |date=4 October 2024 |title=Coldplay promote latest album Moon Music with QVC appearance |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1m989jg18xo |access-date=5 October 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="MC">{{Cite web |title= Moon Music by Coldplay Reviews and Tracks |url=https://www.metacritic.com/music/moon-music/coldplay |access-date=4 October 2024 |website=[[Metacritic]]}}</ref><ref name="nme">{{cite magazine|url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-moon-music-review-3798469|title=Coldplay – ''Moon Music'' review: a love-fuelled exercise in resilience|first=Rhian|last=Daly|magazine=[[NME]]|date=1 October 2024|access-date=1 October 2024}}</ref><ref name="nme" /> ''[[Clash (magazine)|Clash]]''-ийн Эмма Харрисон ''Moon Music''-ийг хамтлагийн өнөөг хүртэлх хамгийн өргөн цар хүрээтэй, сонирхолтой цомог хэмээн тодорхойлсон. ''[[Rolling Stone]]''-ийн Жон Долан хөгжмийн олон төрлийн өнгө аясыг нь сайшааж, цомог ердөө арван дуутай ч нийгэм, сэтгэлзүй, гүн ухааны олон санааг агуулж буйг онцолжээ. ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Ханна Жоселин дууны үгсийн сэтгэл хөдлөлийг хангалттай гүнзгий илэрхийлээгүй, даган дуулах хэсгүүдийг хэт их ашигласан гэж шүүмжилсэн боловч "[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]" болон "[[Coloratura (song)|Coloratura]]" зэрэг туршилттай бүтээлүүд, мөн «🌈» дууны уран сайхны шийдлийг сайшаасан.<ref name=clash /><ref name="rollingstone" /><ref name="pitchfork" /><ref name="pitchfork" /> ''[[The Guardian]]''-ийн Бен Бомонт-Томас цомгийн сүрлэг дуунууд сэтгэл хөдөлгөх боловч хэт энгийн үгс тэдгээрийн нөлөөг сулруулсан гэж үзжээ. [[AllMusic]]-ийн Нил З. Юнг таван одноос 3.5 оноо өгч, чөлөөт хэлбэрийн туршилт нь ''[[Everyday Life]]''-ийг санагдуулах бол поп өнгө аястай хэсгүүд нь ''[[A Head Full of Dreams]]'', ''[[Music of the Spheres]]'' цомгууд руу эргэн очих мэт санагддаг гэжээ. ''[[Evening Standard|The Standard]]''-ийн Эл Хант цомог өмнөх сэдвүүдээ жигд бус хөгжмийн найруулгатайгаар дахин давтсан хэмээн дүгнэсэн.<ref name="theguardian" /><ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/moon-music-mw0004311306|title=Moon Music - Coldplay|first=Neil Z.|last=Yeung|publisher=[[AllMusic]]|date=3 October 2024|access-date=3 October 2024}}</ref><ref name="thestandard" /> === Эрэмбэлэлт === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" |+List of critic rankings ! scope="col" |Хэвлэл ! scope="col" |Тайлбар ! scope="col" |Үр дүн ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! scope="row" |[[Amazon Music]] | style="text-align:left;" |Top Albums of 2024 | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Top Albums of 2024 |url=https://music.amazon.co.uk/genres/UrxvpWCw/1ef87986-bc55-41c6-9346-ee2cf6c31d10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204042132/https://music.amazon.co.uk/genres/UrxvpWCw/1ef87986-bc55-41c6-9346-ee2cf6c31d10 |archive-date=4 December 2024 |access-date=4 December 2024 |publisher=Amazon Music}}</ref> |- ! scope="row" |''[[El Nacional (Catalonia)|El Nacional]]'' | style="text-align:left;" |{{Sort|24 Best Albums of 2024|The 24 Best Albums of 2024}} | 8 | <ref>{{Cite web |date=30 December 2024 |title=Los 24 Mejores Discos del 2024 |trans-title=The 24 Best Albums of 2024 |url=https://www.elnacional.cat/es/cultura/mejores-discos-2024_1336222_102.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241230065041/https://www.elnacional.cat/es/cultura/mejores-discos-2024_1336222_102.html |archive-date=30 December 2024 |access-date=30 December 2024 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |- ! scope="row" |[[KRVM-FM]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Year in Music 2024|The Year in Music 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=2024: The Year in Music |url=https://krvm.org/the-year-in-music-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241216220618/https://krvm.org/the-year-in-music-2024/ |archive-date=16 December 2024 |access-date=16 December 2024 |publisher=KRVM-FM}}</ref> |- ! scope="row" |[[Los 40]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Albums of 2024|The Best Albums of 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=5 December 2024 |title=Los Mejores Discos del 2024: Del Reinado de las Divas del Pop al Regreso de Leyendas de la Música |trans-title=The Best Albums of 2024: From the Reign of Pop Divas to the Return of Music Legends |url=https://los40.com/2024/12/05/los-mejores-discos-del-2024-del-reinado-de-las-divas-del-pop-al-regreso-de-leyendas-de-la-musica/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206172620/https://los40.com/2024/12/05/los-mejores-discos-del-2024-del-reinado-de-las-divas-del-pop-al-regreso-de-leyendas-de-la-musica/ |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Panorama (magazine)|Panorama]]'' | style="text-align:left;" |{{Sort|40 Best International Albums of 2024|The 40 Best International Albums of 2024}} | 30 | <ref>{{Cite web |date=25 November 2024 |title=I 40 Migliori Album Internazionali del 2024 |trans-title=The 40 Best International Albums of 2024 |url=https://www.panorama.it/lifestyle/musica/migliori-album-internazionali-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202170312/https://www.panorama.it/lifestyle/musica/migliori-album-internazionali-2024 |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |website=Parorama |language=it}}</ref> |- ! scope="row" |[[Phoenix FM]] | style="text-align:left;" |{{Sort|32 Best Albums of 2024|The 32 Best Albums of 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=25 December 2024 |title=Our Pick of the 32 Best Albums of 2024 |url=https://www.inyourarea.co.uk/news/phoenix-fm-our-pick-of-the-32-best-albums-of-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615095603/https://www.inyourarea.co.uk/news/phoenix-fm-our-pick-of-the-32-best-albums-of-2024 |archive-date=15 June 2025 |access-date=26 December 2024 |publisher=Phoenix FM}}</ref> |- ! scope="row" |[[Radio X (United Kingdom)|Radio X]] | style="text-align:left;" |{{Sort|25 Best Albums of 2024|The 25 Best Albums of 2024}} | 7 | <ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=The 25 Best Albums of 2024 |url=https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-albums-of-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204185435/https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-albums-of-2024/ |archive-date=4 December 2024 |access-date=4 December 2024 |publisher=Radio X}}</ref> |} == Шагнал ба нэр дэвшилт == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+List of awards and nominations ! scope="col" |Он ! scope="col" |Шагнал гардуулах ёслол ! scope="col" |Төрөл ! scope="col" |Үр дүн ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! rowspan="8" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2025 | [[Clio Awards]] | Design – Sustainability | {{Won|place=Gold}} | style="text-align:center;" |<ref name="ROSS">{{Cite web |date=2025 |title=Making Coldplay's New Album Moon Music as Sustainable as Possible |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=32279 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260103221449/https://clios.com/winners-gallery/details?id=32279 |archive-date=3 January 2026 |access-date=3 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |- | [[Los 40 Music Awards]] | Best International Album | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=16 October 2025 |title=Estos Son Todos los Nominados a Los40 Music Awards Santander 2025 |trans-title=These Are All the Nominees for the Los40 Music Awards Santander 2025 |url=https://los40.com/2025/10/16/nominados-a-los40-music-awards-santander-2025-en-directo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251024160058/https://los40.com/2025/10/16/nominados-a-los40-music-awards-santander-2025-en-directo/ |archive-date=24 October 2025 |access-date=24 October 2025 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref> |- | rowspan="2" |[[Digiday|''Digiday'' Media Awards]] | Best Gaming/Esports Brand Activation (with [[Roblox]]) | {{Won}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=13 May 2025 |title=BBC Studios, NBCUniversal and Genius Are 2025 Digiday Media Awards Winners |url=https://digiday.com/announcement/awards/bbc-studios-nbcuniversal-and-genius-are-2025-digiday-media-awards-winners/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111075415/https://digiday.com/announcement/awards/bbc-studios-nbcuniversal-and-genius-are-2025-digiday-media-awards-winners/ |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |website=Digiday}}</ref> |- | Best Use of Emerging Tech (with [[Roblox]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Adobe, Harvard Business Review and DIsney Advertising Are Among 2025's Digiday Media Awards Finalists |url=https://digiday.com/announcement/awards/adobe-harvard-business-review-and-disney-advertising-are-among-2025s-dma-finalists/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111075025/https://digiday.com/announcement/awards/adobe-harvard-business-review-and-disney-advertising-are-among-2025s-dma-finalists/ |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |website=Digiday}}</ref> |- | [[Music Week|''Music Week'' Awards]] | Music & Brand Partnership (with [[FC Barcelona]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=24 February 2025 |title=Music Week Awards 2025 Finalists Revealed Ahead of Ceremony on May 8 |url=https://www.musicweek.com/media/read/music-week-awards-2025-finalists-revealed-ahead-of-ceremony-on-may-8/091457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250301003512/https://www.musicweek.com/media/read/music-week-awards-2025-finalists-revealed-ahead-of-ceremony-on-may-8/091457 |archive-date=1 March 2025 |access-date=1 March 2025 |website=Music Week}}</ref> |- | rowspan="3" |[[Shorty Awards]] | Industry – Gaming (with [[iHeartMedia]]) | {{Won|place=Honoree}} | rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=21 May 2025 |title=Coldplay Concert Tycoon |url=https://shortyawards.com/17th/coldplay-concert-tycoon |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111071152/https://shortyawards.com/17th/coldplay-concert-tycoon |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |publisher=The Shorty Awards}}</ref> |- | Platforms & Technology – Interactive Content (with [[iHeartMedia]]) | {{Nom}} |- | Platforms & Technology – Immersive (with [[Roblox]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=21 May 2025 |title=Moon Music Lands on Roblox: Coldplay Reels in the Next Generation of Fans |url=https://shortyawards.com/17th/moon-music-lands-on-roblox-coldplay-reels-in-the-next-generation-of-fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111071208/https://shortyawards.com/17th/moon-music-lands-on-roblox-coldplay-reels-in-the-next-generation-of-fans |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |publisher=The Shorty Awards}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2026 | rowspan="2" |[[Clio Awards]] |Experience/Activation – Immersive/New Realities (with [[Roblox]]) | {{Won|place=Silver}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=2026 |title=Moon Music Lands on Roblox: Coldplay Reels in the Next Generation of Fans |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=193817 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260109234638/https://clios.com/winners-gallery/details?id=193817 |archive-date=9 January 2026 |access-date=9 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |- | Experience/Activation – Immersive/New Realities (with Lightroom) | {{Won|place=Bronze}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=2026 |title=Coldplay: A Film for the Future x Lightroom |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=205927 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112193305/https://clios.com/winners-gallery/details?id=205927 |archive-date=12 January 2026 |access-date=9 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |} == Арилжааны амжилт == ''Moon Music'' 16 улсын хөгжмийн чартын нэгдүгээр байрт хүрч, дэлхий даяар эхний долоо хоногт 500 мянга гаруй хувь борлогджээ. Их Британийн [[UK Albums Chart]]-ыг 236,796 нэгжийн борлуулалтаар тэргүүлснээр Coldplay-ийн арав дахь нэгдүгээр байрын цомог болж, 2008 оны ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]''-ээс хойших хамгийн хурдан борлогдсон бүтээл нь болов. Түүнчлэн 2013 онд [[One Direction]]-ийн ''[[Midnight Memories]]'' гарснаас хойш хамтлагийн хамгийн өндөр эхний долоо хоногийн борлуулалтад хүрчээ. Ийнхүү [[the Beatles]], [[the Rolling Stones]], [[U2]], [[АББА|ABBA]], [[Queen (band)|Queen]]-ий дараа Их Британид арван цомгоо тэргүүлүүлсэн зургаа дахь хамтлаг болсон. Мөн Британийн уран бүтээлчдийн дунд [[Adele|Адель]]-ийн ''[[30 (album)|30]]'' (2021) цомгоос хойших хамгийн том нээлтийг хийж, жагсаалтын дараагийн 40 цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давжээ. [[Official Charts Company]] үүнийг тухайн арван жилийн хамгийн хурдан борлогдсон CD гэж нэрлэсэн.<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Coldplay Lanzan Su Camiseta Oficial del Barça |trans-title=Coldplay Launch Their Official Barça Jersey |url=https://jenesaispop.com/2024/10/17/484745/coldplay-camiseta-barca/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225000330/https://jenesaispop.com/2024/10/17/484745/coldplay-camiseta-barca/ |archive-date=25 February 2026 |access-date=25 February 2026 |website=Jenesaispop |language=es}}</ref><ref name="ALAN">{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Charts Analysis: Coldplay's Moon Music Tops 235,000 Sales in Week One |url=https://www.musicweek.com/analysis/read/charts-analysis-coldplay-s-moon-music-tops-235-000-sales-in-week-one/090647 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223200345/https://www.musicweek.com/analysis/read/charts-analysis-coldplay-s-moon-music-tops-235-000-sales-in-week-one/090647 |archive-date=23 December 2025 |access-date=11 October 2024 |website=Music Week}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Secure Biggest Week for a UK Act in Three Years with 10th Number 1 Album Moon Music |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-moon-music-number-1-fastest-selling-uk-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241105002114/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-moon-music-number-1-fastest-selling-uk-act/ |archive-date=5 November 2024 |access-date=11 October 2024 |publisher=Official Charts Company}}</ref><ref name="uk chart">{{cite magazine |last=Sexton |first=Paul |date=16 June 2008 |title=New Coldplay Album Sells 300k in Three Days |url=https://www.billboard.com/articles/news/1045067/new-coldplay-album-sells-300k-in-three-days |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140913030330/http://www.billboard.com/articles/news/1045067/new-coldplay-album-sells-300k-in-three-days |archive-date=13 September 2014 |access-date=11 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="ALAN" /><ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Coldplay Joins a Club That Includes The Beatles, Queen and U2 |url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/10/17/coldplay-joins-a-club-that-includes-the-beatles-queen-and-u2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241229160817/https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/10/17/coldplay-joins-a-club-that-includes-the-beatles-queen-and-u2/ |archive-date=29 December 2024 |access-date=17 October 2024 |website=Forbes}}</ref><ref name="bbc12">{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170917/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=10 October 2025 |access-date=11 October 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="PAINE">{{Cite web |date=31 December 2024 |title=BPI: UK Recorded Music Market Up 10% in 2024 with First Increase in Physical Sales for 20 Years |url=https://www.musicweek.com/labels/read/bpi-uk-recorded-music-market-up-10-in-2024-with-first-increase-in-physical-sales-for-20-years/091134 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241231020325/https://www.musicweek.com/labels/read/bpi-uk-recorded-music-market-up-10-in-2024-with-first-increase-in-physical-sales-for-20-years/091134 |archive-date=31 December 2024 |access-date=31 December 2024 |website=Music Week}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 December 2024 |title=The Official Best-Selling CD Albums of 2024 |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-best-selling-cd-albums-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220182344/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-best-selling-cd-albums-2024/ |archive-date=20 February 2025 |access-date=2 March 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> Герман, Итали, Швед, АНУ-д ''Moon Music'' нь 2014 оны ''[[Ghost Stories]]''-ээс хойш чарт тэргүүлсэн анхны Coldplay цомог болов. АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтад 120,000 цомогтой дүйцэх нэгжээр эхэлсэн нь 2015 оны ''[[A Head Full of Dreams]]''-ээс хойших тус хамтлагийн хамгийн өндөр нээлтийн үзүүлэлт байв. Мөн хамтлаг анх удаа [[Artist 100]] жагсаалтыг тэргүүлж, XXI зуунд АНУ-ын цомгийн жагсаалтад хамгийн олон удаа нэгдүгээр байрт орсон Британийн хөгжмийн хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay-Album Moon Music an Spitze der deutschen Charts |trans-title=Coldplay Album Moon Music Tops the German Charts |url=https://www.fr.de/kultur/musik/coldplay-album-moon-music-an-spitze-der-deutschen-charts-zr-93351004.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130224335/https://www.fr.de/kultur/musik/coldplay-album-moon-music-an-spitze-der-deutschen-charts-zr-93351004.html |archive-date=30 November 2024 |access-date=13 October 2024 |website=Frankfurter Rundschau |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Classifiche, Novità 10 Ottobre: I Coldplay Conquistano la Vetta |trans-title=Charts, News October 10: Coldplay Conquers the Top |url=https://musicbiz.rockol.it/news-747319/classifiche-novita-10-ottobre-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130215955/https://musicbiz.rockol.it/news-747319/classifiche-novita-10-ottobre-coldplay |archive-date=30 November 2024 |access-date=12 October 2024 |website=Rockol |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 October 2024 |title=Sverigetopplistan: Tre Veckor i Topp för Molly och Victor |trans-title=The Swedish Top List: Three Weeks at the Top for Molly and Victor |url=https://www.musikindustrin.se/2024/10/12/sverigetopplistan-tre-veckor-i-topp-for-molly-och-victor/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241107055739/https://www.musikindustrin.se/2024/10/12/sverigetopplistan-tre-veckor-i-topp-for-molly-och-victor/ |archive-date=7 November 2024 |access-date=13 October 2024 |trans-quote=sv}}</ref><ref name="CAULFIELD">{{cite magazine |date=13 October 2024 |title=Coldplay Lands Fifth No. 1 Album on Billboard 200 with Moon Music |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-billboard-200-albums-chart-1235799083/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112002940/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-billboard-200-albums-chart-1235799083/ |archive-date=12 January 2026 |access-date=13 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="CAULFIELD" /><ref>{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Coldplay Hits No. 1 on Artist 100 Chart for the First Time Thanks to Moon Music |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-number-1-artist-100-moon-music-1235801115/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114152251/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-number-1-artist-100-moon-music-1235801115/ |archive-date=14 January 2025 |access-date=15 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="SMITH">{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Coldplay Are the First British Band to Simultaneously Top U.S. and U.K. Album Charts Since 2016 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025040244/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |archive-date=25 October 2025 |access-date=15 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''Moon Music'' нь [[the 1975]] хамтлагийн 2016 оны ''[[I Like It When You Sleep, for You Are So Beautiful yet So Unaware of It]]'' цомгоос хойш Их Британи, АНУ-ын цомгийн чартыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн хамтлагийн анхны бүтээл болжээ. Австралид хоёрдугаар байраар эхэлсэн ч дараагийн сард нэгдүгээрт хүрч, винил цомгийн жагсаалтыг мөн тэргүүлсэн. Францад 19,213 нэгжийн борлуулалтаар гуравдугаарт орсон бөгөөд өмнөх ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' цомгийн борлуулалтаас давсан. Австрид 2008 оны ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ээс хойш анх удаа долоо хоногийн борлуулалтыг тэргүүлжээ. Өмнөд Солонгосын [[Circle Chart]]-д "[[Good Feelings]]" зэрэг олон дуу нь бичигдсэн бол Японд 3,028 биет хувь борлуулж, 15 дугаар байрт эхэлсэн.<ref name="SMITH" /><ref>{{Cite web |date=15 November 2024 |title=Coldplay Come Out On Top |url=https://www.aria.com.au/charts/news/coldplay-come-out-on-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118145307/https://www.aria.com.au/charts/news/coldplay-come-out-on-top |archive-date=18 January 2026 |access-date=15 November 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024 |title=ARIA Top 20 Vinyl Albums for Week of 14 October 2024 |url=https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2024-10-14 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116032829/https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2024-10-14 |archive-date=16 January 2026 |access-date=14 October 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019 |title=ARIA Top 20 Vinyl Albums for Week of 2 December 2019 |url=https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2019-12-02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115025722/https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2019-12-02 |archive-date=15 January 2026 |access-date=14 October 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Top Albums: Coldplay Plus Fort que Kendji Girac? Voici le Classement! |trans-title=Top Albums: Coldplay Stronger Than Kendji Girac? Here Is the Ranking! |url=https://www.chartsinfrance.net/actualite/news-130336.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722231556/https://www.chartsinfrance.net/actualite/news-130336.html |archive-date=22 July 2025 |access-date=15 October 2024 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2024 |title=Coldplay Holen Nach Konzert-Triumph Ihren Dritten Nummer-Eins-Hit |trans-title=Coldplay Score Their Third Number One Hit After Concert Triumph |url=https://www.oe24.at/leute/musik/coldplay-holen-nach-konzert-triumph-ihren-dritten-nummer-eins-hit/609425538 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615095603/https://www.oe24.at/leute/musik/coldplay-holen-nach-konzert-triumph-ihren-dritten-nummer-eins-hit/609425538 |archive-date=15 June 2025 |access-date=26 October 2024 |website=OE24 |language=de}}</ref> * {{cite web |title=BGM Chart – Week 40 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=S1060&targetTime=40&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=1 May 2025 |website=Circle Chart |publisher=Korea Music Content Association |language=ko}}</ref> In Japan, the album debuted at number 15 with 3,028 physical copies sold.<ref name="ORICON">{{Cite web |date= |title= |script-title=ja:2024/10/14 付・週間アルバム |trans-title=Weekly Albums, Dated 14 October 2024 |url=https://ranking.oricon.co.jp/contents/ranking/past_chart/ranking.asp?chart_dt=2024%2F10%2F14&chart_kbn=11A&linkcd=32745718&itemcd=1515865&samecd=1&start_y=2023&start_m=10&start_d=14&end_y=2024&end_m=10&end_d=14&term=w |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902232041/https://ranking.oricon.co.jp/login/index.asp |archive-date=2 September 2026 |access-date=2 September 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> == Нөлөө == [[BBC]]-ийн Марк Сэвэжийн үзсэнээр ''Moon Music''-ийн дахин боловсруулсан материалаар хийсэн хувилбарууд болон [[Music of the Spheres World Tour]] нь Coldplay-ийг рок хөгжмийн салбарыг байгальд ээлтэй болгох хөдөлгөөний тэргүүн эгнээнд гаргажээ. ''[[Spin (magazine)|Spin]]''-ийн Жордан Бассетт экологид ээлтэй винилийн эрэлтийг нэмэгдүүлэхэд тусалсан гэж тэмдэглэсэн. Blood Records-ийн Крэйг Эванс энэ санаачилгыг томоохон алхам хэмээн үнэлсэн. ''[[Music Week]]'' сэтгүүл уг цомгийг 2024 онд Их Британид хамгийн олон CD борлуулсан бүтээл гэж мэдээлжээ. Мөн тогтвортой дизайнаараа [[Clio Awards]]-ын алтан шагнал хүртсэн. Үүний дараа Coldplay өмнөх цомгуудынхаа пянзнуудыг дахин боловсруулсан материалаар дахин гаргасан.<ref>{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay to Make Vinyl Albums from Plastic Bottles |url=https://www.bbc.com/news/articles/cw00dxe38n4o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206032649/https://www.bbc.com/news/articles/cw00dxe38n4o |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="BASSETT">{{Cite web |date=1 January 2025 |title=Are We On the Cusp of a Planet-Saving Vinyl Revolution? Experts Think So |url=https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251017150201/https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |archive-date=17 October 2025 |access-date=2 January 2025 |website=Spin}}</ref><ref name="BASSETT" /><ref name="PAINE" /><ref name="ROSS" /><ref>{{Cite web |date=18 June 2025 |title=Coldplay to Re-Release Back Catalogue as EcoRecords Made from Recycled Plastic Bottles |url=https://www.musicweek.com/labels/read/coldplay-to-re-release-back-catalogue-as-ecorecords-made-from-recycled-plastic-bottles/092157 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618225324/https://www.musicweek.com/labels/read/coldplay-to-re-release-back-catalogue-as-ecorecords-made-from-recycled-plastic-bottles/092157 |archive-date=18 June 2025 |access-date=18 June 2025 |website=Music Week}}</ref> ''Moon Music''-ийг танилцуулах тусгай сонсголын арга хэмжээг зохион байгуулснаас хойш Аргентины [[San Juan Province, Argentina|Сан-Хуан]] мужийн [[Ischigualasto Provincial Park|Валье-де-ла-Луна]] бүс нутагт ирэх хүмүүсийн тоо гурав дахин нэмэгдсэн байна. ''[[Metro (British newspaper)|Metro]]''-ийн Дэнни Скотт ''A Film for the Future'' бүтээл хөгжмийн дүрс бичлэгийн хэлбэрийг орчин үеийн үзэгчдэд нийцүүлэн шинэчилж байна хэмээн дүгнэжээ. ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''-ийн Кайл Денис уг цомог хамтлагийн өмнөх хоёр цомгийн эхний борлуулалтыг давсныг шүтэн бишрэгчдийг шинэ бүтээл худалдан авахад татаж чаддагийн илрэл гэж тайлбарласан.<ref>{{Cite web |date=2 December 2024 |title=El Inesperado Efecto Que Produjo Coldplay en Ischigualasto |trans-title=The Unexpected Effect That Coldplay Produced in Ischigualasto |url=https://www.tiempodesanjuan.com/san-juan/el-inesperado-efecto-que-produjo-coldplay-ischigualasto-n390259 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206034247/https://www.tiempodesanjuan.com/san-juan/el-inesperado-efecto-que-produjo-coldplay-ischigualasto-n390259 |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |website=Tiempo de San Juan |language=es}}</ref><ref name="SCOTT">{{Cite web |date=23 January 2025 |title=Coldplay Are Reinventing Music Videos for a Modern Age with Innovative New Film |url=https://metro.co.uk/2025/01/23/coldplay-reinventing-music-videos-a-modern-age-innovative-new-film-22416869/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123115042/https://metro.co.uk/2025/01/23/coldplay-reinventing-music-videos-a-modern-age-innovative-new-film-22416869/ |archive-date=23 January 2025 |access-date=24 January 2025 |website=Metro}}</ref><ref name="SCOTT" /><ref>{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=How Did Coldplay's Moon Music Become the Band's First Billboard 200 No. 1 Album in 10 Years? |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619010412/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |archive-date=19 June 2025 |access-date=18 June 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Дууны жагсаалт == Coldplay хамтлагийн дуу зохиодог гишүүд нь [[Guy Berryman|Гай Берримэн]], [[Jonny Buckland|Жонни Бакланд]], [[Will Champion|Уилл Чемпион]], [[Chris Martin|Крис Мартин]] нар юм. Дараах мэдээллийг цомгийн хавсралт тэмдэглэлээс авсан.<ref>{{Citation |title=Coldplay - Moon Music |date=2024 |url=https://www.discogs.com/master/3614440-Coldplay-Moon-Music/image/SW1hZ2U6MTE2NjYyMjI5 |access-date=2025-04-28 |publisher=Discogs |language=en}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – үндсэн хувилбарын дууны жагсаалт | extra_column = Producer(s) | title_width = 20% | writing_width = 38% | extra_width = 38% | title1 = Moon Music | note1 = with [[Jon Hopkins]] | writer1 = {{hlist|Coldplay|Hopkins}} | extra1 = {{hlist|Bill Rahko|Dan Green|Hopkins|[[Max Martin]]}} | length1 = 4:36 | title2 = [[Feelslikeimfallinginlove]] | writer2 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|Max Martin|[[Oscar Holter]]|[[Apple Martin]]|[[Tim Rutili]]}} | extra2 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Michael Ilbert|Holter}} | length2 = 3:56 | title3 = [[We Pray]] | note3 = with [[Little Simz]], [[Burna Boy]], [[Elyanna]] and [[Tini (singer)|Tini]] | writer3 = {{hlist|Coldplay|[[Little Simz|Simbiatu Ajikawo]]|[[Jay-Z|Shawn Carter]]|[[Elyanna|Elian Marjieh]]|Max Martin||[[Burna Boy|Damini Ogulu]]|[[Ilya Salmanzadeh]]|[[Tini (singer)|Martina Stoessel]]}} | extra3 = {{hlist|Rahko|Green|[[Ilya Salmanzadeh|Ilya]]|Max Martin|Ilbert}} | length3 = 3:53 | title4 = Jupiter | writer4 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Salmanzadeh|[[Jacob Collier]]|[[Livvi Franc|Olivia Waithe]]|Moses Martin|[[Orlando le Fleming]]}} | extra4 = {{hlist|Rahko|Green|Ilya|Max Martin|Ilbert|[[Stargate (record producers)|Stargate]]{{ref|a|[a]}}}} | length4 = 4:00 | title5 = [[Good Feelings]] | note5 = with [[Ayra Starr]] | writer5 = {{hlist|Coldplay|[[Ayra Starr|Oyinkansola Aderibigbe]]|Alex Pall|Andrew Taggart|[[Nile Rodgers]]}} | extra5 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter|[[The Chainsmokers]]|Hopkins{{ref|a|[a]}}|Tate McDowell{{ref|a|[a]}}}} | length5 = 3:37 | title6 = Alien Hits / Alien Radio | writer6 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|Devin Powers|[[Maya Angelou]]|[[Kaori Muraji]]}} | extra6 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Max Martin|Ilbert}} | length6 = 6:09 | title7 = IAAM | writer7 = {{hlist|Coldplay|Holter|Max Martin}} | extra7 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter|Hopkins{{ref|a|[a]}}}} | length7 = 3:03 | title8 = Aeterna | writer8 = {{hlist|Coldplay|[[Louis Cole]]|Green|Hopkins|José Velazquez}} | extra8 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Max Martin|Ilbert|BabeTruth{{ref|a|[a]}}}} | length8 = 4:13 | title9 = [[All My Love (Coldplay song)|All My Love]] | writer9 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin}} | extra9 = {{hlist|Rahko|Green|Ilya|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length9 = 3:42 | title10 = One World | writer10 = {{hlist|Coldplay|Denise Carite|[[Brian Eno]]|Shaneka Hamilton|A. Martin|[[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]]|Rahko}} | extra10 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert}} | length10 = 6:47 | total_length = 43:57 }} '''Тайлбар''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} нь нэмэлт продюсер гэсэн тэмдэглэгээ юм. * [[Apple Music]] хувилбарт ''A Film for the Future'' бүтээлийн 24 секундийн танилцуулга нэмэлтээр орсон. * Notebook хувилбарт дуу бүрийн зохиогдох явцыг харуулах дуут тэмдэглэл нэмэгдсэн. * "Feelslikeimfallinginlove"-ээс бусад дууны нэрийг том үсгээр бичдэг боловч "i" үсгийг жижиг хэвээр үлдээдэг. "Feelslikeimfallinginlove"-ийг бүхэлд нь [[Letter case#All lowercase|жижиг үсгээр]] бичдэг. * "Alien Hits / Alien Radio" дууны нэрийг "[[File:Twemoji12 1f308.svg|15px]]" хэмээн тэмдэглэдэг бөгөөд дараах хэсгүүдээс бүрдэнэ: "Neon Forest", "Alien Hits / Alien Radio: Opus 5", "Angelsong".{{efn|Эдгээр нь хавсралт тэмдэглэлд бичигдсэн дуунууд юм. Дууны үгийн товхимолд ''Moon Music'' гэсэн долоон хэсгийг дурдсан: "The Karate Kid", "Neon Forest", "Sunshine", "Opus 5" (with Kaori Muraji), "Man in the Moon", "M.U.S.I.C." and "Angelsong".}} * "IAAM" нь "I Am a Mountain" нэрийн товчлол юм. * "One World" дуу 5:07-д дуусч, 5:25-аас Эппл Мартин хамтран зохиосон нэргүй аялгуу эгшиглэдэг. * Зөвхөн [[Tidal (streaming service)|Tidal]]-д зориулсан ''Christmas Moon'' хувилбарт цомогт ороогүй "[[Christmas Lights (song)|Christmas Lights]]" (4:08) сингл нэмэгддэг. '''Ашигласан бичлэгийн хэсгүүд''' * "Moon Music" дуунд Жон Хопкинсийн бичиж, тоглосон "Forever Held" бүтээлийн хэсгийг ашигласан. * "Feelslikeimfallinginlove" дуунд [[Tim Rutili|Тим Рутили]]-гийн бичсэн, [[Sylvan Esso]]-гийн тоглосон "Funeral Singers" дууны бичлэгээс хэсэг ашигласан. * "Neon Forest" дуунд Девин Пауэрсийн бичиж, Sinerider-ийн тоглосон "Drone in C" бүтээлийн хэсгийг ашигласан. * "Angelsong" дуунд [[Oprah Winfrey Network]] сувгийн ''[[Oprah's Master Class]]'' нэвтрүүлгээс [[Maya Angelou|Майя Анжелоу]]гийн ярианы хэсгийг ашигласан. * "Aeterna" дуунд [[Louis Cole|Луис Коул]]-ийн бичиж, тоглосон "Weird Part of the Night" дууны хэсгийг ашигласан. * "One World" дуунд Жон Меткалфийн зохиосон "Root to Leaf" бүтээлийн хэсэг орсон. Энэ нь [[Brian Eno|Брайан Ино]]гийн бичиж, тоглосон "An Ending (Ascent)" бүтээлийн аялгууг дахин найруулан ашигласан байдаг. === Tour хувилбар === [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын үеэр бичигдсэн нэмэлт 10 дуу, 80 хуудастай цахим товхимол агуулна. CD хувилбарыг АНУ-д хязгаарлагдмал хугацаанд тусгайлан худалдаалжээ.<ref name="SALMON">{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Moon Music Out Today – Get the Tour Edition |url=https://www.coldplay.com/moon-music-out-today-get-the-tour-edition/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109223259/https://www.coldplay.com/moon-music-out-today-get-the-tour-edition/ |archive-date=9 November 2024 |access-date=9 November 2024 |publisher=Coldplay}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – Tour хувилбарын нэмэлт дуунууд | title_width = 40% | writing_width = 60% | title1 = Music of the Spheres / [[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]] | note1 = live at [[Estadio River Plate|River Plate]] | writer1 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Rik Simpson|Green|[[Federico Vindver]]|Rahko|Carite}} | length1 = | title2 = [[Adventure of a Lifetime]] | note2 = live at River Plate | writer2 = {{hlist|Coldplay|[[Stargate (record producers)|Stargate]]}} | length2 = | title3 = [[Viva la Vida]] | note3 = live at River Plate | writer3 = Coldplay | length3 = | title4 = [[Let Somebody Go]] | note4 = live at River Plate; with [[H.E.R]] | writer4 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|A. Martin|Waithe|Holter|Rahko|[[Metro Boomin|Leland Wayne]]}} | length4 = | title5 = People of the Pride | note5 = live at River Plate | writer5 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Rahko|[[Derek Dixie]]|[[Sam Sparro|Samuel Falson]]|Jesse Rogg}} | length5 = | title6 = [[My Universe (song)|My Universe]] | note6 = live at River Plate; with [[BTS]] | writer6 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter|Rahko|[[Suga (rapper)|Suga]]|[[J-Hope]]|[[RM (rapper)|RM]]}} | length6 = | title7 = [[A Sky Full of Stars]] | note7 = live at River Plate | writer7 = {{hlist|Coldplay|[[Tim Bergling]]}} | length7 = | title8 = Biutyful | note8 = live at River Plate | writer8 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter|Rossi}} | length8 = | title9 = Feelslikeimfallinginlove | note9 = live 2024 | writer9 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|A. Martin|Max Martin|Rutili}} | length9 = | title10 = All My Love | note10 = live in Dublin | writer10 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin|Metcalfe}} | length10 = | total_length = }} === Full Moon хувилбар === «Blue Moons» хэмээн нэрлэсэн нэмэлт 10 дуутай. CD хувилбарыг АНУ-д хязгаарлагдмал хугацаанд тусгайлан худалдаалжээ.<ref name="THOMAS">{{Cite magazine |date=7 October 2024 |title=Coldplay Drop Deluxe Version of Moon Music Featuring Three New Songs |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-moon-music-new-songs-deluxe-edition-1235794315/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109223244/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-moon-music-new-songs-deluxe-edition-1235794315/ |archive-date=9 November 2024 |access-date=9 November 2024 |magazine=Billboard}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – Full Moon хувилбарын нэмэлт дуунууд | extra_column = Producer(s) | title_width = 20% | writing_width = 38% | extra_width = 38% | title1 = Moon Music (Elodie) | writer1 = Coldplay | length1 = 2:46 | extra1 = Rahko | title2 = Feelslikeimfallinginlive | writer2 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|A. Martin|Max Martin|Rutili}} | extra2 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length2 = 4:36 | title3 = The Karate Kid | writer3 = {{hlist|Coldplay|Metcalfe}} | extra3 = {{hlist|Rahko|[[Matty Healy]]{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:55 | title4 = We Pray (Be Our Guest) | note4 = with Little Simz, Burna Boy, Elyanna and Tini | writer4 = {{hlist|Coldplay|Ajikawo|Carter|Marjieh|Max Martin|Ogulu|Salmanzadeh|Stoessel}} | extra4 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert}} | length4 = 3:53 | title5 = Angelsong | writer5 = {{hlist|Coldplay|Powers|Angelou|Hopkins}} | extra5 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Ilbert}} | length5 = 4:21 | title6 = Jupiter | note6 = single version | writer6 = {{hlist|Coldplay|Rossi|Salmanzadeh|Collier|Max Martin|Moses Martin|Waithe|Fleming}} | extra6 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert|Stargate{{ref|a|[a]}}}} | length6 = 2:53 | title7 = Man in the Moon | writer7 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter}} | extra7 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length7 = 3:54 | title8 = I Am a Mountain | writer8 = {{hlist|Coldplay|Holter|Max Martin}} | length8 = 3:06 | extra8 = {{hlist|Rahko}} | title9 = All My Love | note9 = live in Dublin | writer9 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin|Metcalfe}} | extra9 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length9 = 4:06 | title10 = A Wave | note10 = with Jon Hopkins | writer10 = {{hlist|Coldplay|Hopkins}} | extra10 = {{hlist|Rahko|Hopkins|Ilbert}} | length10 = 2:33 | total_length = 79:00 }} '''Тайлбар''' * "Moon Music (Elodie)" нь найрал хөгжмийн удиртгалгүй, төгөлдөр хуураар тоглосон "Moon Music"-ийн зэмсгийн хувилбар юм. * "Feelslikeimfallinginlive" нь "Feelslikeimfallinginlove" дууны амьд тоглолтын хувилбар бөгөөд ижил бичлэгийн хэв маягтай. * "We Pray (Be Our Guest)" хувилбарын хоёр дахь бадаг нь сонсогч өөрийн санаагаар нөхөхөөр хоосон үлдсэн. Сингл гарах үед "? Version" гэж нэрлэжээ. * "I Am a Mountain" нь "IAAM" дууны акустик хувилбар юм. * "A Wave" дууны нэрийг "[[File:Twemoji12 1f44b.svg|15px]]" гэж дүрсэлдэг. ==Personnel== <!-- Per Tidal and liner notes; no citation is needed per [[WP:PERSONNEL]] and [[WP:AFFILIATE]]. --> '''Coldplay''' * [[Гай Бэрримэн|Guy Berryman]] – басс гитар (tracks 1–5, 7–10), [[Glockenspiel|хонх]] (4), [[мандолин]] (7) * [[Жонни Баклэнд|Jonny Buckland]] – гитар (tracks 1–5, 7–10), нэмэлт хоолой (10) * [[Вилл Чэмпион|Will Champion]] – цохилуур хөгжим (tracks 1–3, 6, 8, 9), бөмбөр (2–5, 7–10), арын хоолой (2, 7, 9), хоолой (6), гитар (7), [[Programming (music)|программчлал]] (8), [[Omnichord]] синтезатор (9) * [[Крис Мартин|Chris Martin]] – хоолой (all tracks), даралтат хөгжим (tracks 1–8, 10), төгөлдөр хуур (1, 3, 5–7, 9, 10), гитар (2, 4–7, 9), цохилуур хөгжим (4) * [[Phil Harvey (music manager)|Phil Harvey]] '''Нэмэлт хөгжимчид''' {{div col}} * Dan Green – программчлал (tracks 1–5, 8, 9), даралтат хөгжим (2, 8, 9), синтезатор (3) * Bill Rahko – программчлал (tracks 1–3), даралтат хөгжим (4) * [[Max Martin]] – программчлал (tracks 1, 2, 5–7, 9), даралтат хөгжим (2, 4–9), цохилуур хөгжим (2, 3), төгөлдөр хуур (3) * [[Jon Hopkins]] – программчлал (tracks 1, 2, 6, 7), даралтат хөгжим (1, 6, 7), синтезатор (2) * Chris Worsey – [[виолончель]] (tracks 1, 2, 9) * Tony Wollard – виолончель (tracks 1, 2, 9) * Vicky Matthews – виолончель (tracks 1, 2, 9) * Helen Kamminga – [[альт хийл]] (tracks 1, 2, 9) * Everton Nelson – хийл (tracks 1, 2, 9) * Ian Humphries – хийл (tracks 1, 2, 9) * Kate Robinson – хийл (tracks 1, 2, 9) * [[Louisa Fuller]] – хийл (tracks 1, 2, 9) * Marianna Haynes – хийл (tracks 1, 2, 9) * Richard George – хийл (tracks 1, 2, 9) * James Douglas – виолончель (track 1), чавхдаст хөгжим (3) * Patrick Kiernan – хийл (track 1), чавхдаст хөгжим (3) * Daisy Vatalaro – виолончель (track 1) * Will Schofield – виолончель (track 1) * [[Chris Laurence]] – [[контрабасс]] (track 1) * Stacey Walton – контрабасс (track 1) * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 1, 2, 9) * Jenny Goshawk – чавхдаст хөгжим [[orchestration]] (track 1) * Susie Gillis – чавхдаст хөгжмийн оркестровк (track 1) * [[Ólafur Arnalds]] – чавхдаст хөгжим программчлал (track 1) * Kate Musker – альт хийл (track 1) * Peter Lale – альт хийл (track 1) * Reiad Chibah – альт хийл (track 1) * Alison Dods – хийл (track 1) * Cathy Thompson – хийл (track 1) * Raja Halder – хийл (track 1) * [[Rick Koster]] – хийл (track 1) * Sarah Daramy-Williams – хийл (track 1) * [[Oscar Holter]] – программчлал (tracks 2, 5, 7, 9), даралтат хөгжим (2, 7) * Bruce White – альт хийл (tracks 2, 9), чавхдаст хөгжим (3) * Michael Ilbert – программчлал (tracks 2, 8) * Ian Burdge – виолончель (tracks 2, 9) * [[Rik Simpson]] – даралтат хөгжим (track 2) * [[Davide Rossi]] – виолончель, [[contrabassoon]], альт хийл, хийл (track 3); чавхдаст хөгжим (4) * [[Ilya Salmanzadeh]] – цохилуур хөгжим, программчлал (tracks 3, 4, 9); даралтат хөгжим (3, 9) * Bryony James – чавхдаст хөгжим (track 3) * Charles Jenson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Ellie Stanford – чавхдаст хөгжим (track 3) * Emma Owens – чавхдаст хөгжим (track 3) * Hetty Snell – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jenny Sacha – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jessie Ann Richardson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jordan Bergmans – чавхдаст хөгжим (track 3) * Kerenza Peacock – чавхдаст хөгжим (track 3) * Martyn Jackson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Meghan Cassidy – чавхдаст хөгжим (track 3) * Michael Trainor – чавхдаст хөгжим (track 3) * Miles Brett – чавхдаст хөгжим (track 3) * Natalia Bonner – чавхдаст хөгжим (track 3) * Natalie Klouda – чавхдаст хөгжим (track 3) * Richard Pryce – чавхдаст хөгжим (track 3) * Rosie Danvers – чавхдаст хөгжим (track 3) * Sarah Sexton – чавхдаст хөгжим (track 3) * Stephen Morris – чавхдаст хөгжим (track 3) * Tony Woollard – чавхдаст хөгжим (track 3) * Victoria Harrild – чавхдаст хөгжим (track 3) * Zahra Benyounes – чавхдаст хөгжим (track 3) * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 3, 4) * [[Mattias Bylund]] – чавхдаст хөгжим, чавхдаст синтезатор, хийл (track 4) * [[Mikkel Eriksen]] – даралтат хөгжим (track 4) * [[Tor Hermansen]] – даралтат хөгжим (track 4) * Alison Martin – [[гобой]] (track 4) * [[Orlando le Fleming]] – [[контрабасс]] (track 4) * [[Erik Arvinder]] – хийл (track 4) * [[Alex Pall]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 5) * [[Drew Taggart]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 5) * Bateria Vanguarda – цохилуур хөгжим, дууны эффект (track 5) * David Bukovinszky – виолончель (track 4) * [[Nile Rodgers]] – гитар (track 5) * [[Kaori Muraji]] – [[сонгодог гитар]] (track 6) * BabeTruth – даралтат хөгжим (track 8) * [[Brian Eno]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 10) {{div col end}} '''Нэмэлт дуучид''' {{div col}} * [[Apple Martin]] – арын хоолой (track 2) * [[Burna Boy]] – хоолой (track 3) * [[Little Simz]] – хоолой (track 3) * [[Elyanna]] – хоолой (track 3) * [[Tini (singer)|Tini]] – хоолой (track 3) * [[Victoria Canal]] – арын хоолой (tracks 4, 6) * [[H.E.R.]] – арын хоолой (tracks 4, 9) * [[Jacob Collier]] – арын хоолой (track 4) * [[Livvi Franc]] – арын хоолой (track 4) * [[Lous and the Yakuza]] – арын хоолой (track 4) * Moses Martin – арын хоолой (track 4) * [[Ayra Starr]] – хоолой (track 5) * [[Maya Angelou]] – voice (track 6) * Brian Eno – нэмэлт хоолой (track 10) * Bill Rahko – нэмэлт хоолой (tracks 5, 7) * Love Choir – найрал дууны найруулга ба гүйцэтгэл (tracks 3, 4, 5, 8, 10) ** Denise Carite – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** [[Dorian Holley]] – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** Neka Hamilton – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** [[Stevie Mackey]] – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) * Brandon Winbush – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Sharlotte Gibson – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Toni Scruggs – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Mzansi Youth Choir – арын хоолой (track 4) * Antonio Sol – найрал дууны хоолой (track 4) * Baraka May Williams – найрал дууны хоолой (track 4) * David Loucks – найрал дууны хоолой (track 4) * Jarrett Johnson – найрал дууны хоолой (track 4) * Nelson Beato – найрал дууны хоолой (track 4) * Tim Crompton – нэмэлт хоолой (track 7) * Alice Backham – нэмэлт хоолой (track 10) * Arlene Moon – нэмэлт хоолой (track 10) * Byron Schwartz – нэмэлт хоолой (track 10) * Connor Panayi – нэмэлт хоолой (track 10) * Duncan Fuller – нэмэлт хоолой (track 10) * Eme Boucher – нэмэлт хоолой (track 10) * Emma Jane Randall – нэмэлт хоолой (track 10) * Gili Portal – нэмэлт хоолой (track 10) * Jessie Collins – нэмэлт хоолой (track 10) * Kordian Moskala – нэмэлт хоолой (track 10) * Kylie Morris – нэмэлт хоолой (track 10) * Marguerite Nguyen – нэмэлт хоолой (track 10) * Nick Gibbons – нэмэлт хоолой (track 10) * Sam Button – нэмэлт хоолой (track 10) * Tegan Nicholls – нэмэлт хоолой (track 10) * Thomas Fletcher – нэмэлт хоолой (track 10) * Tomas Crow – нэмэлт хоолой (track 10) * Valeska Voiges – нэмэлт хоолой (track 10) {{div col end}} '''Техникийн баг''' {{div col}} * [[Randy Merrill]] – [[Mastering (audio)|мастеринг]] * Michael Ilbert – [[Audio микс (recorded music)|микс]] (all tracks), [[Audio engineer|дууны инженерчлэл]] (tracks 1, 3–10) * Dan Green – дууны инженерчлэл * Bill Rahko – дууны инженерчлэл (tracks 1, 3–10) * Joe Nino-Hernes – дууны инженерчлэл (tracks 1, 6, 9, 10) * Tate McDowell – дууны инженерчлэл (track 1), нэмэлт микс (6), нэмэлт дууны инженер (2–4), дууны инженерийн туслах (7–10) * Rik Simpson – дууны инженерчлэл (track 1), нэмэлт дууны инженер (2) * Jake Jackson – дууны инженерчлэл (track 3) * Rebecca Horden – дууны инженерчлэл (track 3) * Mattias Bylund – чавхдаст хөгжим дууны инженерчлэл, чавхдаст хөгжим [[arrangement]] (track 4) * [[Peter Chilvers (musician)|Peter Chilvers]] – vocal дууны инженерчлэл, нэмэлт дууны инженер (track 10) * Niamh O'Sullivan – нэмэлт дууны инженер (track 2), дууны инженерийн туслах (3–5, 9, 10) * Johnny Drill – нэмэлт дууны инженер (track 5) * Gianluca Massimo – нэмэлт дууны инженер (track 7), дууны инженерийн туслах (1–6, 9, 10) * Eric Eylands – дууны инженерийн туслах * Tomas Crow – дууны инженерийн туслах (tracks 1–5, 7, 8–10) * Matt Latham – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 2, 4, 6–8) * Kai Fujita – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 6) * Eugene Takino – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 6) * Bernd Pfeffer – дууны инженерийн туслах (track 1) * Emma Marks – дууны инженерийн туслах (track 1) * Lewis Jones – дууны инженерийн туслах (track 1) * Matt Cooke – дууны инженерийн туслах (track 1) * Nils Hahmann – дууны инженерийн туслах (track 1) * Ulli Schiller – дууны инженерийн туслах (track 1) * Jed Rimmell – дууны инженерийн туслах (tracks 2–7, 9, 10) * Wil Jones – дууны инженерийн туслах (tracks 2–7, 9, 10) * Fran Edwards – дууны инженерийн туслах (tracks 2–5, 7, 9, 10) * Miguel Lara – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 5, 7, 8) * Bella Corich – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 7, 8) * Maxx Iwamasa – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 7, 8) * Austin Brown – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 7, 9, 10) * Tandra "MixedByLytes" Jhagroo – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 9) * Timothy Kahwa – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 9) * Sam Holland – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 5, 7, 9) * Ettore Gilardoni – дууны инженерийн туслах (track 2) * Roberto Gramegna – дууны инженерийн туслах (track 2) * Ashley Poh – дууны инженерийн туслах (track 3) * Bryant Tan – дууны инженерийн туслах (track 3) * Leonard Soosay – дууны инженерийн туслах (track 3) * Rennie Gomes – дууны инженерийн туслах (track 3) * Connor Panayi – дууны инженерийн туслах (tracks 4, 5, 8, 10) * Duncan Fuller – дууны инженерийн туслах (tracks 4, 5, 8, 10) * Braden Bursteen – дууны инженерийн туслах (track 4) * Bradley Post – дууны инженерийн туслах (track 4) * David Pac Urresta – дууны инженерийн туслах (track 4) * Eva Reistad – дууны инженерийн туслах (track 4) * Mark Aguilar – дууны инженерийн туслах (track 4) * Navneeth Balachanderan – дууны инженерийн туслах (track 4) * Kian Moghaddamzadeh – дууны инженерийн туслах (track 5) * Simon Salabim – дууны инженерийн туслах (track 5) * Kalle Gustafsson Jerneholm – дууны инженерийн туслах (tracks 6, 9) * Aleks Von Korff – дууны инженерийн туслах (track 7) * Nick Valentin – дууны инженерийн туслах (track 8) * Eve Morris – дууны инженерийн туслах (track 9) * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 1, 9, 10) * Davide Rossi – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 3, 4) '''Дүрслэлийн баг''' * Matias Alonso Revelli – цомгийн нүүр зургийн гэрэл зураг * Pilar Zeta – уран сайхны дизайн * Victor Scorrano – туслах ажил {{div col end}} == Чартын үзүүлэлт == {{col-begin}} {{col-2}} === Долоо хоногийн чарт === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Weekly chart performance ! scope="col" | Чарт (2024) ! scope="col" | Peak<br/>position |- ! scope="row"|Argentine Albums ([[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|CAPIF]])<ref>{{Cite web |date=1 December 2024 |url=https://www.diariodecultura.com.ar/rankings/los-discos-mas-vendidos-de-la-semana-3/ |title=Los Discos Más Vendidos de la Semana |trans-title=The Best-Selling Albums of the Week |website=Diario de Cultura |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203164508/https://www.diariodecultura.com.ar/rankings/los-discos-mas-vendidos-de-la-semana-3/ |url-status=dead |archive-date=3 December 2024 |access-date=14 February 2026}}</ref> | 10 |- {{album chart|Australia|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=15 November 2024}} |- {{album chart|Austria|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- {{album chart|Flanders|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- {{album chart|Wallonia|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- {{album chart|BillboardCanada|2|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- ! scope="row"| Croatian International Albums ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{cite web |url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-41-tjedan-2024/|title=Lista prodaje 41. tjedan 2024.|date=September 30, 2024|publisher=[[Top of the Shops|HDU]] |language=hr|access-date=16 October 2024|archive-date=30 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130103648/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-41-tjedan-2024/|url-status=live}}</ref> | 1 |- {{Album chart|Czech|2|year=2024|week=41|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- {{album chart|Denmark|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- {{album chart|Netherlands|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Finland|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|France|3|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- {{album chart|Germany|1|id=541719|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- ! scope="row" | Greek Albums ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpi.gr/charts_el.html|title=Official IFPI Charts: Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 43/2024|publisher=[[IFPI Greece]]|language=el|access-date=30 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241102155014/https://ifpi.gr/charts_el.html|archive-date=2 November 2024|url-status=dead}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Hong Kong Albums ([[List of number-one albums in Hong Kong|HKRMA]])<ref>{{Cite episode|url=https://www.rthk.hk/radio/radio2/programme/madeinhk/episode/985289|archive-url=https://web.archive.org/web/20250110221204/https://www.rthk.hk/radio/radio2/programme/madeinhk/episode/985289 |title=Made in Hong Kong Episode 985289 |series=Made in Hong Kong |network=RTHK |date=1 November 2024 |minutes=28 |archive-date=10 January 2025 |access-date=10 January 2025 |language=yue |url-status=live}}</ref> | 3 |- {{album chart|Hungary|3|year=2024|week=41|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- ! scope="row" | Icelandic Albums ([[Tónlistinn]])<ref>{{cite web|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|title=Streymi, Spilun Og Sala (Viku 41) – Plötur |publisher=Plötutíðindi|language=is|trans-title=Stream, Play and Sales (Week 41) – Albums|access-date=12 October 2024}}</ref> | 7 |- {{album chart|Ireland3|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Italy|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- ! scope="row" | Japanese Albums ([[Oricon]])<ref name="ORICON" /> | 15 |- ! scope="row" | Japanese Combined Albums ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title= |script-title=ja:コールドプレイのランキング情報: 合算ランキング |trans-title=Coldplay Ranking Information: Combined Ranking |url=https://www.oricon.co.jp/prof/68959/rank/coa/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818142206/https://www.oricon.co.jp/prof/68959/rank/coa/ |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> | 26 |- ! scope="row" | Japanese Hot Albums (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{Cite magazine |date=9 October 2024 |title=Hot Albums |url=https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2024&month=10&day=14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818144300/https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2024&month=10&day=14 |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |magazine=Billboard Japan |language=ja}}</ref> | 11 |- ! scope="row" | Lithuanian Albums ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s41-3/|title=2024 41 – Os savaitės Klausomiausi (Top 100)|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|language=lt|date=12 October 2024|access-date=12 October 2024}}</ref> | 7 |- {{album chart|New Zealand|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Norway|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Poland2|4|date=04.10.2024–10.10.2024|rowheader=true|access-date=17 October 2024}} |- {{album chart|Portugal|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=18 October 2024}} |- {{album chart|Scotland|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- ! scope="row" | Slovak Albums ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36|title=Slovak Albums – Top 100.|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]]|access-date=14 October 2024}} '''Note:''' On the chart page, select SK – Albums – Top 100 under the left field and "41. týden 2024" on the field besides the word "Řádkové zobrazení".</ref> | 4 |- ! scope="row"| South Korean Retail Albums ([[Circle Chart|Circle]])<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/search.circle?chartType=Retail+Album&serviceGbn=&searchGbn=2&termGbn=week&hitYear=2024&searchStr=coldplay |title=Retail Albums – Week 43 of 2024 |website=Circle Chart |publisher=Korea Music Content Association |language=ko |access-date=1 May 2025}}</ref> | 95 |- {{album chart|Spain|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=26 January 2025|refname="Spain"}} |- {{album chart|Sweden|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Switzerland|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- ! scope="row" |Taiwanese Albums ([[G-Music|Five Music]])<ref>{{cite web |url=https://www.5music.com.tw/billboard.asp?top=6 |language=zh |title=Week 44 Statistical Time: 2024/10/25 – 2024/10/31 |date=October 2024 |publisher=[[G-Music]] |access-date=9 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109183227/https://www.5music.com.tw/billboard.asp?top=6 |archive-date=9 November 2024 |url-status=dead}}</ref> | 5 |- {{album chart|UK2|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Billboard200|1|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- ! scope="row" | US [[Top Rock & Alternative Albums]] (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/rkc/|title=Coldplay Chart History: Top Rock & Alternative Albums|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=4 February 2026}}</ref> | 1 |} {{col-2}} === Сарын чарт === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Monthly chart performance ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2024) ! scope="col" | Peak<br/>position |- ! scope="row"| Czech Albums (ČNS IFPI)<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId=2932|title=CZ – Albums – Top 100: Měsíc 10/2024|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=4 December 2024|language=cs}}</ref> | 25 |- ! scope="row"| Japanese Albums (Oricon)<ref>{{Cite web |date=October 2024 |title= |script-title=ja:月間 アルバムランキング |trans-title=Monthly Album Ranking |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2024-10/p/5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120035315/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2024-10/p/5/ |archive-date=20 November 2024 |access-date=18 August 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> | 47 |- ! scope="row"| Slovak Albums (ČNS IFPI)<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2932|title=SK – Albums – Top 100: Měsíc 10/2024|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=4 December 2024|language=sk}}</ref> | 20 |} === Жилийн эцсийн чарт === {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Year-end chart performance ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2024) ! scope="col" | Байр |- ! scope="row" | Australian Albums (ARIA)<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/2024/albums-chart|title=ARIA Top 100 Albums Chart for 2024|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|access-date=13 January 2025}}</ref> | 97 |- ! scope="row" | Austrian Albums (Ö3 Austria)<ref>{{cite web|url=https://austriancharts.at/year.asp?cat=a&id=2024|title=Jahreshitparade Alben 2024|website=austriancharts.at|language=de|access-date=3 January 2025}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Belgian Albums (Ultratop Flanders)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2024&cat=a|title=Jaaroverzichten 2024|publisher=Ultratop|language=nl|access-date=1 January 2025}}</ref> | 47 |- ! scope="row" | Belgian Albums (Ultratop Wallonia)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2024&cat=a|title=Rapports Annuels 2024|publisher=Ultratop|language=fr|access-date=1 January 2025}}</ref> | 49 |- ! scope="row" | Dutch Albums (Album Top 100)<ref>{{cite web|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2024&cat=a|title=Jaaroverzichten – Album 2024|website=dutchcharts.nl|language=nl|access-date=3 January 2025}}</ref> | 23 |- ! scope="row" | French Albums (SNEP)<ref>{{cite web|url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-lannee/top-albums-annee/?annee=2024 |title=Tops de l'Année – Top Albums 2024 |publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|language=fr|access-date=9 January 2025}}</ref> | 61 |- ! scope="row" | German Albums (Offizielle Top 100)<ref>{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-2024|title=Top 100 Album-Jahrescharts|publisher=[[GfK Entertainment charts]]|language=de|access-date=9 December 2024}}</ref> | 28 |- ! scope="row" | Hungarian Physical Albums (MAHASZ)<ref>{{cite web|url=https://slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-slagerlistak/album_db/2024|title=Éves összesített slágerlisták – Archívum – Hivatalos magyar slágerlisták – 2024|publisher=Mahasz|language=hu|access-date=29 January 2025}}</ref> | 28 |- ! scope="row" | Italian Albums (FIMI)<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/archivio-classifiche-annuali/archivio-classifiche-per-anno/?tipo=11&anno=2024|title=Classifica annuale 2024 (dal 29.12.2023 al 26.12.2024)|publisher=Federazione Industria Musicale Italiana|language=it|access-date=7 January 2025}}</ref> | 88 |- ! scope="row" | Portuguese Albums (AFP)<ref>{{cite web|url=https://www.audiogest.pt/documents/files/Top%20Trimestral_AFP-AUDIOGEST_Sem01-52_2024_v2.pdf|title=Top 200 Álbuns Fusão YTD – Semanas 1 a 52 de 2024 – De 29/12/2023 a 26/12/2024 |website=Audiogest |page=3 |language=pt |access-date=30 January 2025}}</ref> | 59 |- ! scope="row" | Spanish Albums (Promusicae)<ref>{{cite web|url=https://www.elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2024|title=Top 100 Albums Annual 2024|publisher=[[Productores de Música de España]]|work=El portal de Música|access-date=22 January 2025}}</ref> | 40 |- ! scope="row" | Swedish Physical Albums (Sverigetopplistan)<ref>{{cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/251/?dspy=2024&dspp=1|title=Årslista Album Fysiskt, 2024|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=16 January 2025}}</ref> | 24 |- ! scope="row" | Swiss Albums (Schweizer Hitparade)<ref>{{cite web |url=http://swisscharts.com/charts/jahreshitparade/2024/alben |title=Schweizer Jahreshitparade 2024 |website=hitparade.ch |access-date=29 December 2024 |language=de}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | UK Albums (OCC)<ref name="PAINE" /> | 9 |- ! scope="row" | US Top Alternative Albums (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2024/top-alternative-albums|title=Top Alternative Albums – Year-End 2024|magazine=Billboard|access-date=13 December 2024}}</ref> | 34 |- ! scope="row" | US Top Rock Albums (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2024/top-rock-albums|title=Top Rock Albums – Year-End 2024|magazine=Billboard|access-date=13 December 2024}}</ref> | 37 |} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2025) ! scope="col" | Байр |- ! scope="row"| French Albums (SNEP)<ref>{{cite web|url=https://snepmusique.com/wp-content/uploads/2025/12/202552-200-Albums-YTD-SNEP.xlsx-Top-200-Albums.pdf|title=200 Albums Cumul YTD (27/12/2024 – 25/12/2025)|publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|language=fr|access-date=30 December 2025}}</ref> | 112 |- ! scope="row" | Top Canadian Album Sales (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://ca.billboard.com/charts/year-end-2025/top-canadian-album-sales|title=Top Canadian Album Sales – Year-End 2025|magazine=Billboard|access-date=26 December 2025}}</ref> | 99 |} {{col-end}} == Батламж ба борлуулалт == {{Certification Table Top|caption=Certifications and sales}} {{Certification Table Entry|region=Austria|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2025|access-date=24 September 2025}} {{Certification Table Entry|region=France|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Platinum|relyear=2024|certyear=2026|access-date=17 August 2026}} {{Certification Table Entry|region=Germany|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Gold|relyear=2024|certyear=2026|access-date=30 October 2026}} {{Certification Table Entry|region=Italy|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Gold|relyear=2024|certyear=2025|access-date=13 January 2025}} {{Certification Table Entry|region=Japan|title=Moon Music|artist=Coldplay|type=album|nocert=yes|relyear=2024|salesamount=7,180|salesref={{efn|Japanese physical sales for ''Moon Music'' as of December 2024.<ref>{{Cite web |date= |title= |script-title=ja:アーティスト&楽曲検索: ムーン・ミュージック |trans-title=Artist & Song Search: Moon Music |url=https://ranking.oricon.co.jp/contents/search/ranking_list.asp?itemcd=1515865&samecd=1&chart_kbn=11A&linkcd=32745718 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902232041/https://ranking.oricon.co.jp/login/index.asp |archive-date=2 September 2026 |access-date=2 September 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref>}}}} {{Certification Table Entry|region=New Zealand|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2026|source=radioscope|access-date=16 April 2026}} {{Certification Table Entry|region=Spain|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2025|id=coldplay-moon-music|access-date=27 February 2025}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Platinum|relyear=2024|certyear=2025|access-date=15 February 2025|id=20413-1754-2}} {{Certification Table Bottom|noshipments=true|streaming=true|nosales=true}} == Гарсан түүх == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Release history and formats ! scope="col" | Бүс нутаг ! scope="col" | Огноо ! scope="col" | Формат ! scope="col" | Хувилбар ! scope="col" | Бичлэгийн компани ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|References}} |- ! rowspan="4" scope="row" | Олон улс | rowspan="3" | 4 October 2024 | [[Compact disc|CD]]{{·}}5×[[LP record|LP]]{{·}}[[Music download|digital download]]{{·}}[[Streaming media|streaming]] | Энгийн | rowspan="4" | [[Parlophone]]{{·}}[[Atlantic Records|Atlantic]]{{·}}[[Warner Music]] | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref name="Aswad" /> |- | CD{{·}}LP+CD{{·}}digital download | Notebook |- | CD{{·}}digital download | Tour | style="text-align:center;" | <ref name="SALMON" /> |- | 6 October 2024 | CD{{·}}digital download{{·}}streaming | Full Moon | style="text-align:center;" | <ref name="THOMAS" /> |} == Мөн үзэх == {{col div}} * [[2024 in British music]] * [[List of number-one albums in Norway]] * [[List of Billboard 200 number-one albums of 2024|List of ''Billboard'' 200 number-one albums of 2024]] * [[List of number-one albums of 2024 (Australia)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Belgium)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Ireland)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Portugal)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Spain)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Austria)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Germany)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Italy)]] * [[List of number-one singles and albums in Sweden|List of number-one hits of 2024 (Sweden)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Switzerland)]] * [[List of UK Albums Chart number ones of the 2020s]] {{col div end}} == Тайлбар == {{Notelist}} == Эшлэл == {{Reflist}} == Гадаад холбоос == * {{Discogs master}} * {{Metacritic album}} * {{URL|1=https://web.archive.org/web/20241109050440/https://www.coldplay.com/one-world/|2="One World"}} digital booklet liner notes {{Coldplay}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:Coldplay albums]] [[Ангилал:2020s concept albums]] [[Ангилал:2024 albums]] [[Ангилал:Albums produced by Max Martin]] [[Ангилал:Albums produced by Oscar Holter]] [[Ангилал:Albums produced by Jon Hopkins]] [[Ангилал:Albums produced by Ilya Salmanzadeh]] [[Ангилал:Ambient albums by British artists]] [[Ангилал:Atlantic Records albums]] [[Ангилал:Parlophone albums]] [[Ангилал:Sequel albums]] akm87plzmkmp74tm243mt0jrfq1uj85 876034 876033 2026-11-12T00:14:15Z Esambuu 42335 876034 wikitext text/x-wiki {{Short description|2024 studio album by Coldplay}} {{Use British English|date=June 2024}} {{Use dmy dates|date=October 2024}} {{Инфобокс цомог | name = Moon Music | type = студийн цомог | artist = [[Coldplay]] | cover = Coldplay - Moon Music (Official Album Artwork).png | alt = | caption = Энгийн хувилбарын нүүр зураг | released = {{Start date|df=yes|2024|10|04}} | recorded = 2022–2024 | studio = * Punta Paloma (Tarifa) * The Rainforest (Los Angeles) | language = {{Flatlist| * English * Zulu<!-- Portions of "Jupiter" and "Aeterna". --> }} | genre = [[Pop rock]]<ref name=rollingstone>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-moon-music-review-1235116555/|title=Chris Martin Travels the Cosmos and Finds Himself on Coldplay's ''Moon Music''|first=Jon|last=Dolan|magazine=[[Rolling Stone]]|date=30 September 2024|access-date=30 September 2024}}</ref> | length = 43:57 | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | producer = * Bill Rahko * Dan Green * [[Max Martin]] * Michael Ilbert * [[Jon Hopkins]] * [[Oscar Holter]] * [[Ilya Salmanzadeh|Ilya]] * [[The Chainsmokers]] | prev_title = [[Music of the Spheres]] | prev_year = 2021 | next_title = | next_year = | misc = {{Singles | name = Moon Music | type = студийн цомог | single1 = [[Feelslikeimfallinginlove]] | single1date = 21 June 2024 | single2 = [[We Pray]] | single2date = 23 August 2024 | single3 = [[All My Love]] | single3date = 4 October 2024 }} }} '''''Moon Music''''' (бүтэн нэр: '''''Music of the Spheres Vol. II: Moon Music''''') нь Британийн [[Rock music|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн арав дахь студийн цомог юм. Их Британид [[Parlophone]], АНУ-д [[Atlantic Records|Atlantic]] компани 2024 оны 10 дугаар сарын 4-нд гаргасан бөгөөд тус хамтлагийн ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр дахь хэсэг болжээ. Эхний хэсэг нь 2021 оны ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|From Earth with Love]]'' байв. Цомгийг Notebook, Tour, Full Moon гэсэн гурван хувилбараар гаргасан ба тус бүрт дууны санааны бичлэг, нэмэлт дуунууд зэрэг онцгой агуулга багтсан.<ref name="GROW">{{Cite web |date=8 October 2024 |title=Coldplay's Music of the Spheres Tour to Return to North American Stadiums in the Spring |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-2025-tour-dates-1235128702/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818131302/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-2025-tour-dates-1235128702/ |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> Цомгийн продюсерын үндсэн ажлыг Билл Рахко, Дэн Грин, Майкл Илберт, [[Max Martin|Макс Мартин]] нар гүйцэтгэж, [[Jon Hopkins|Жон Хопкинс]], [[Ilya Salmanzadeh|Илья Салманзаде]], [[Oscar Holter|Оскар Холтер]] болон [[The Chainsmokers]] хамтлаг нэмэлтээр оролцжээ. Түүнчлэн Жон Хопкинс, [[Burna Boy]], [[Little Simz]], [[Elyanna]], [[Tini (singer)|Тини]], [[Ayra Starr]] нар зочин уран бүтээлчээр оролцсон. Цомгийг сурталчлах зорилгоор "[[Feels Like I'm Falling in Love|Feelslikeimfallinginlove]]", "[[We Pray]]", "[[All My Love (Coldplay song)|All My Love]]" синглүүдийг гаргасан бөгөөд дараа нь ''A Film for the Future'' нэртэй [[visual album|дүрст цомог]] бүтээжээ. Хамтлаг ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр цомгоо [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтоор сурталчилсан.<ref name="GROW" /> ''Moon Music'' цомгийн талаар шүүмжлэгчид харилцан адилгүй үнэлгээ өгчээ. Аялгуу, хөгжмийн олон талт байдлыг сайшаасан ч дууны үгсийг шүүмжилсэн байна. Борлуулалтын хувьд 16 улсын чартын тэргүүнд бичигдэж, Их Британид хамтлагийн арав дахь нэгдүгээр байрын цомог болжээ. Эхний долоо хоногт 237 мянга орчим хувь борлогдсон нь энэ арван жилд хамтлагийн тогтоосон хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон. АНУ-ын [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] чартын тэргүүнд 120 мянган цомогтой дүйцэх борлуулалтаар гарч, 2016 оноос хойш Их Британи болон АНУ-ын цомгийн жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн анхны Британийн хамтлаг болов. == Түүх == Coldplay-ийн ес дэх студийн цомог ''[[Music of the Spheres]]'' гарсны дараа ''Vol. I: From Earth with Love'' гэсэн дэд нэр хэд хэдэн удаа дурдагдсан нь үргэлжлэл гарахыг илтгэж байв. 2023 оны нэгдүгээр сард [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын талаар ''[[CityNews]]''-т ярилцлага өгөхдөө [[Chris Martin|Крис Мартин]] дараагийн цомог ''Moon Music'' нэртэй, дуусах шатандаа орсон бөгөөд ''Music of the Spheres'' төслийн хоёр дахь боть болно гэдгийг мэдэгджээ. Аялан тоглолтын үеэр хамтлаг шинэ цомгийн зарим дууг тоглож байсан.<ref>{{Cite web |last=Kenneally |first=Cerys |date=27 January 2023 |title=Coldplay reveal they've nearly finished an album titled Moon Music |url=https://www.thelineofbestfit.com/news/coldplay-reveal-theyve-nearly-finished-an-album-titled-moon-music |access-date=7 October 2024 |website=[[The Line of Best Fit]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aubrey |first=Elizabeth |date=30 January 2023 |title=Coldplay tease new album 'Moon Music' is nearly finished |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-tease-new-album-moon-music-nearly-finished-3389355 |access-date=7 October 2024 |website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Dolan |first=Jon |date=30 September 2024 |title=Chris Martin Travels the Cosmos and Finds Himself on Coldplay's 'Moon Music' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/coldplay-moon-music-review-1235116555/ |access-date=7 August 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> 2024 оны 6 дугаар сарын 17-нд Coldplay олон нийтийн сүлжээгээрээ ''Moon Music'' цомгийг 10 дугаар сарын 4-нд гаргахаа зарлав. Мөн 8 дугаар сарын 16-нд дууны жагсаалтыг танилцуулсан. ''[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]'', ''[[Los Angeles Times]]'', ''[[Vulture (website)|Vulture]]'', ''[[To Vima]]'' зэрэг хэвлэл уг цомгийг тухайн жилийн хамгийн их хүлээлт үүсгэсэн цомгуудын нэгээр нэрлэжээ.<ref name="Aswad">{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay's 10th Album, Moon Music, Due in October |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617130650/https://variety.com/2024/music/news/coldplay-10th-album-moon-music-october-1236039848/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Cingrana">{{Cite web |date=16 August 2024 |title=Coldplay Reveal the Tracklist for Their 10th Album, Moon Music |url=https://www.audacy.com/alt1037dfw/news/coldplay-reveal-the-tracklist-for-10th-album-moon-music |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111175347/https://www.audacy.com/alt1037dfw/news/coldplay-reveal-the-tracklist-for-10th-album-moon-music |archive-date=11 January 2026 |access-date=17 August 2024 |publisher=Audacy}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 September 2024 |title=De Paul McCartney a Jamie XX, Estos Son los 10 Conciertos y Discos Que No Puedes Perderte Este Otoño |trans-title=From Paul McCartney to Jamie XX, These Are the 10 Concerts and Albums You Can't Miss This Fall |url=https://www.elmundo.es/la-lectura/2024/09/06/66d8a7c7e4d4d8d7398b457e.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906005315/https://www.elmundo.es/la-lectura/2024/09/06/66d8a7c7e4d4d8d7398b457e.html |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |website=El Mundo |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 September 2024 |title=The 19 Albums, Shows and Music Books We're Most Excited About This Fall |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-09-04/the-19-albums-shows-and-books-were-most-excited-about-this-fall |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240904102120/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-09-04/the-19-albums-shows-and-books-were-most-excited-about-this-fall |archive-date=4 September 2024 |access-date=4 September 2024 |website=Los Angeles Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=34 Albums We Can't Wait to Hear This Fall |url=https://www.vulture.com/article/best-new-music-albums-releases.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902004100/https://www.vulture.com/article/best-new-music-albums-releases.html |archive-date=2 September 2024 |access-date=2 September 2024 |website=Vulture}}</ref><ref>{{Cite web |title=Μουσική: Τα Album Που Περιμένουμε Το Φθινόπωρο |trans-title=Music: The Albums We Are Waiting for in the Fall |url=https://www.tovima.gr/2024/09/01/culture/mousiki-ta-album-pou-perimenoume-to-fthinoporo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901063754/https://www.tovima.gr/2024/09/01/culture/mousiki-ta-album-pou-perimenoume-to-fthinoporo/ |archive-date=1 September 2024 |access-date=1 September 2024 |website=To Vima |date=September 2024 |language=el}}</ref> == Бичлэг ба хөгжмийн зохиомж == Цомгийн зарим бичлэгийг Испанийн [[Tarifa|Тарифа]] дахь Punta Paloma студид хийсэн. Coldplay 2024 оны 7–8 дугаар сард тус газрыг хоёр долоо хоногийн турш үндсэн ажлын баазаа болгон ашиглаж, энэ хугацаанд [[Rome|Ром]], [[Düsseldorf|Дюссельдорф]], [[Helsinki|Хельсинки]] хотуудад тоглолт хийжээ. Цомгийн нэрийн утгыг асуухад Крис Мартин амьдралын янз бүрийн үе шатыг хүлээн зөвшөөрөх, хариу нэхэлгүй гэрлээ түгээх тухай хэмээсэн. ''Moon Music''-ийг голчлон [[pop rock|поп рок]] цомог гэж үздэг бөгөөд [[funk|фанк]], [[afrobeat|афробит]], [[electronic music|электрон хөгжим]]-ийн нөлөөтэй.<ref name="Grande">{{Cite web |date=1 September 2024 |title=Chris Martin y La Banda Coldplay Graban Su Último Disco en Tarifa, En El Estudio de Punta Paloma |trans-title=Chris Martin and the Band Coldplay Record Their Latest Album in Tarifa, at the Punta Paloma Studio |url=https://www.europasur.es/tarifa/chris-martin-coldplay-disco-estudio-punta-paloma_0_2002303117.html |access-date=1 September 2024 |website=Europa Sur |language=es}}</ref><ref name="Grande" /><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=6xt7nTuO85A |title=Coldplay: The Moon Music Interview with Zane Lowe {{!}} Apple Music |date=30 September 2024 |time=46:32 to 47:37 |access-date=30 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930190239/https://www.youtube.com/watch?v=6xt7nTuO85A |archive-date=30 September 2024 |url-status=live |website=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Arnold |first=Chuck |date=4 October 2024 |title=Coldplay's 'Moon Music' features Chris Martin son Moses: review |url=https://nypost.com/2024/10/04/entertainment/coldplays-moon-music-features-chris-martin-son-moses-review/ |access-date=5 October 2024 |website=[[New York Post]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sibilla |first=Gianni |date=1 October 2024 |title="Moon music", il pop massimalista dei Coldplay |url=https://www.rockol.it/recensioni-musicali/album/11211/coldplay-moon-music |access-date=5 October 2024 |website=[[Rockol]] |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ruggieri |first=Melissa |date=1 October 2024 |title=Coldplay delivers reliable dreaminess and sweet emotions on 'Moon Music' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2024/10/03/coldplay-moon-music-album-review/75502919007/ |access-date=5 October 2024 |website=[[USA Today]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=McCormick |first=Neil |date=3 October 2024 |title=Coldplay, Moon Music, review: so sickly sweet it could soundtrack a children's birthday party |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/coldplay-moon-music-review/ |access-date=5 October 2024 |work=[[The Daily Telegraph]] |issn=0307-1235 |url-access=subscription}}</ref> {{quote|text="''Moon Music'' бол өглөө сэрэхдээ өөрийгөө болон дэлхий ертөнцийг муугаар мэдэрч, гунигтай, ганцаардмал, тусгаарлагдсан мэт, өөрийнхөөрөө байж чадахгүй байхаас эхлээд өдрийн төгсгөлд үүний яг эсрэг мэдрэмжид хүрэх аялал юм".|author=Крис Мартин, ''Moon Music''-ийн тухай<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496|title=Exclusive: Coldplay: "When things appear overwhelmingly positive, that's often because it's what the singer needs most"|magazine=NME|first=Andrew|last=Trendell|date=October 1, 2024|access-date=October 5, 2024}}</ref>}} == Хавтас ба сав баглаа боодол == Цомгийн нүүр зурагт 2020 онд Аргентины гэрэл зурагчин Матиас Алонсо Ревеллигийн авсан [[moonbow|сарны солонго]] дүрслэгдсэн. Coldplay-ийн баг уг зургийг ашиглахаар түүнтэй шууд холбогдсон бөгөөд тэрээр өөр зургууд санал болгосон ч хамтлаг анхны сонголтоо хадгалжээ. Хавтас болон бусад дүрслэлийн дизайныг олон жилийн хамтрагч [[Pilar Zeta|Пилар Зета]] хийсэн. ''Moon Music''-ийн CD-г 90 хувь дахин боловсруулсан поликарбонатаар, винил пянз бүрийг дахин боловсруулсан есөн PET хуванцар саваар үйлдвэрлэсэн. Хэрэглэсний дараах хаягдлыг дахин ашигласан эдгээр бүтээгдэхүүн нь анхдагч хуванцар үйлдвэрлэх хэрэгцээг 30 гаруй тонноор бууруулсан гэж ''[[Variety (magazine)|Variety]]'' мэдээлжээ.<ref name="Mancini">{{Cite web |date=18 June 2024 |title=El Argentino de 31 Años que Coldplay Contactó para La Tapa de Su Nuevo Álbum: Estoy Sorprendido |trans-title=The 31-Year-Old Argentinian Who Coldplay Contacted for the Cover of Their New Album: I'm Shocked |url=https://www.clarin.com/internacional/argentino-31-anos-coldplay-contacto-tapa-nuevo-album-sorprendido_0_V9A98UaqGb.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240618193627/https://www.clarin.com/internacional/argentino-31-anos-coldplay-contacto-tapa-nuevo-album-sorprendido_0_V9A98UaqGb.html |archive-date=18 June 2024 |access-date=18 June 2024 |website=Clarín |language=es}}</ref><ref name="Mancini" /><ref name="Mancini" /><ref name="Aswad" /><ref name="Aswad" /><ref name="Aswad" /> == Сурталчилгаа == === Төсөв === ''Moon Music'' гарахаас өмнө нийтлэгдсэн шүүхийн баримтуудад хамтлагийн хуучин менежер Дэйв Холмс [[Parlophone]] компанитай 35 сая фунт стерлингийн төсвийн урьдчилгааг хэлэлцэн тохиролцсон гэж мэдүүлжээ. Энэ төсөвт бусдын бичлэгээс ашигласан хэсгийн эрхийг шийдвэрлэх, бичлэгийн сесс зохион байгуулах, продюсеруудтай ажиллах, сурталчилгааны зардал багтаж байв. Гэвч Холмсыг дараа нь ажлаас чөлөөлсөн тул бүх төсвийг зарцуулсан эсэх тодорхойгүй байна.<ref name="Smirke">{{Cite magazine |date=11 October 2023 |title=Everything We Know About Coldplay's Lawsuit with Former Manager Dave Holmes |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-lawsuit-former-manager-dave-holmes-explained/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613184141/https://www.billboard.com/pro/coldplay-lawsuit-former-manager-dave-holmes-explained/ |archive-date=13 June 2024 |access-date=13 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="Smirke" /><ref name="Smirke" /> === Маркетинг === Цомгийн нээлтээс өмнө хамтлаг дэлхийн олон оронд цомог сонсох түр арга хэмжээ зохион байгуулжээ. Эдгээр нь 2024 оны 10 дугаар сарын 1–7-нд [[Auckland|Окленд]], [[Berlin|Берлин]], [[Beijing|Бээжин]], [[London|Лондон]], [[Paris|Парис]], [[Toronto|Торонто]] болон Аргентины [[Ischigualasto Provincial Park|Валье-де-ла-Луна]] зэрэг газарт болсон. Түүнчлэн [[Record Store Day]]-тэй хамтран 10 дугаар сарын 1-нд АНУ-ын бие даасан пянзны дэлгүүрүүдэд урьдчилсан сонсгол хийж, дараагийн өдөр нь дэлхийн кино театруудад тусгай арга хэмжээ эхлүүлсэн. "[[Good Feelings]]" дууны бүх орлогыг [[Choose Love (organisation)|Choose Love]] байгууллагад хандивлахаар мэдэгдсэн. Сөүлийн захиргаатай хамтран Хан мөрний эрэгт дроны гэрлэн үзүүлбэр зохион байгуулж, [[FC Barcelona]] болон [[Spotify]]-ийн түншлэлийн хүрээнд тусгай өмсгөл гарган олсон орлогыг [[United Nations High Commissioner for Refugees|НҮБ-ын Дүрвэгсдийн асуудал эрхэлсэн дээд комиссарын газар]]-т зориулжээ. Мөн [[TikTok]], [[Roblox]]-той хамтран ажилласан. 2025 оны 1 дүгээр сарын 22-нд ''A Film for the Future'' бүтээлээ гаргасан ба продюсер Бен Морын удирдлагаар дэлхийн 45 орны 150 гаруй уран бүтээлч оролцжээ. Нээлтийг YouTube-ээр дамжуулж, зарим хотод 360 градусын үзвэр зохион байгуулсан.<ref name="Salmon">{{Cite web |date=24 September 2024 |title=Worldwide Moon Music Listening Experiences |url=https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924203414/https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=24 September 2024 |publisher=Coldplay}}</ref><ref name="Salmon" /><ref>{{Cite web |date=2024 |title=Coldplay Listening Events |url=https://recordstoreday.com/NewsItem/11389 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924210823/https://recordstoreday.com/NewsItem/11389 |archive-date=24 September 2024 |access-date=24 September 2024 |website=Record Store Day}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 September 2024 |title=Coldplay and Abramorama Team on Theatrical Listening Events for the Band's New Album Moon Music |url=https://deadline.com/2024/09/coldplay-abramorama-theatrical-listening-moon-music-2024-1236103556/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930164908/https://deadline.com/2024/09/coldplay-abramorama-theatrical-listening-moon-music-2024-1236103556/ |archive-date=30 September 2024 |access-date=30 September 2024 |website=Deadline}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 October 2024 |title=Exclusive – Coldplay: When Things Appear Overwhelmingly Positive, That's Often Because It's What the Singer Needs Most |url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002044624/https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |archive-date=2 October 2024 |access-date=2 October 2024 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Coldplay to Celebrate Release Moon Music with Han River Drone Show |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241004050550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006135411/https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20241004050550 |archive-date=6 October 2024 |access-date=6 October 2024 |website=The Korea Herald}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 October 2024 |title=Barcelona's Coldplay Shirt Partnership – And Why It Was Meant to Be |url=https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703062511/https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |archive-date=3 July 2025 |access-date=26 October 2024 |website=The Athletic}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Coldplay Launch Exclusive TikTok Moon Music In-App Experience |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201221420/https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |archive-date=1 February 2026 |access-date=21 November 2024 |website=Music Business Worldwide}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 October 2024 |title=Gamefam CEO on Roblox and Fortnite Brand-Building for Barbie, My Hero Academia, New Coldplay Album and More |url=https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001706/https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |archive-date=21 November 2024 |access-date=21 November 2024 |website=Variety}}</ref><ref name="DAMIAN">{{Cite web |date=22 January 2025 |title=Watch Coldplay's A Film for the Future – A 45 Minute Companion Movie for Moon Music |url=https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194443/https://www.nme.com/news/music/watch-coldplay-a-film-for-the-future-companion-movie-moon-music-3831169 |archive-date=22 January 2025 |access-date=22 January 2025 |website=NME}}</ref><ref name="DAMIAN" /><ref name="DAMIAN" /> === Синглүүд === Эхний сингл "[[Feelslikeimfallinginlove]]" 2024 оны 6 дугаар сарын 21-нд гарч, дүрс бичлэгийг Грекийн [[Athens|Афин]] дахь [[Odeon of Herodes Atticus]]-т хийжээ. Орон нутгийн хэвлэлүүд бичлэгийн өртгийг гурван сая евро гэж тооцсон. [[Little Simz]], [[Burna Boy]], [[Elyanna]], [[Tini (singer)|Тини]] нартай хамтарсан хоёр дахь сингл "[[We Pray]]" 8 дугаар сарын 23-нд гарсан. Сингл биш боловч "IAAM" дууг ''[[EA Sports FC 25]]'' тоглоомын хүрээнд 9 дүгээр сарын 27-нд танилцуулжээ. Гурав дахь бөгөөд сүүлчийн сингл "[[All My Love]]" 10 дугаар сарын 4-нд үгийн дүрс бичлэгтэйгээ гарсан. Крис Мартин үүнийг Coldplay-ийн карьерын сүүлчийн сингл хэмээн мэдэгдсэн. Америкийн жүжигчин [[Dick Van Dyke|Дик Ван Дайк]] тоглосон албан ёсны клипийн найруулагчийн хувилбар 12 дугаар сарын 6-нд, богино хувилбар нь 12 дугаар сарын 13-нд нийтлэгджээ. Бичлэгийг [[Spike Jonze|Спайк Жонз]] болон Мэри Уигмор нар хийсэн.<ref>{{Cite magazine |date=17 June 2024 |title=Coldplay Announce Details for 10th Studio Album, ''Moon Music'' |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-schedules-album-moon-music-1235711033/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240617210039/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-schedules-album-moon-music-1235711033/ |archive-date=17 June 2024 |access-date=17 June 2024 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2024 |title=Coldplay: Όλα Όσα Έγιναν Στο Χθεσινό Γύρισμα Του Μουσικού Τους Βίντεο Στο Ηρώδειο |trans-title=Coldplay: Everything That Happened at Yesterday's Shooting of Their Music Video at Herodion |url=https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612214016/https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |archive-date=12 June 2024 |access-date=12 June 2024 |website=ProtoThema |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2024 |title=Coldplay: Όλα Όσα Έγιναν Στο Χθεσινό Γύρισμα Του Μουσικού Τους Βίντεο Στο Ηρώδειο |trans-title=Coldplay: Everything That Happened at Yesterday's Shooting of Their Music Video at the Herodion |url=https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612214016/https://www.protothema.gr/culture/article/1507920/coldplay-ola-osa-eginan-sto-hthesino-gurisma-tou-mousikou-tous-video-sto-irodeio/ |archive-date=12 June 2024 |access-date=12 June 2024 |website=[[Proto Thema]] |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 July 2024 |title=Coldplay: Το Υπέροχο Βίντεο Κλιπ Στο Ηρώδειο Για Το Feelslikeimfallinginlove |trans-title=Coldplay: The Wonderful Video Clip in Herodion for Feelslikeimfallinginlove |url=https://www.tovima.gr/2024/07/02/culture/coldplay-to-yperoxo-vinteo-klip-sto-irodeio-gia-to-feelslikeimfallinginlove/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208003044/https://www.tovima.gr/2024/07/02/culture/coldplay-to-yperoxo-vinteo-klip-sto-irodeio-gia-to-feelslikeimfallinginlove/ |archive-date=8 February 2026 |access-date=16 August 2024 |website=[[To Vima]] |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=23 August 2024 |title=Coldplay, Burna Boy, Little Simz, Elyanna, & Tini Share New Song "We Pray": Listen |url=https://www.stereogum.com/2277348/coldplay-we-pray-feat-burna-boy-little-simz-elyanna-tini/music/ |access-date=27 August 2024 |website=[[Stereogum]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 September 2024 |title=EA Sports FC 25 Soundtrack Released, Featuring Skrillex, Charli XCX, Coldplay and Billie Eilish |url=https://www.nme.com/news/gaming-news/ea-sports-fc-25-soundtrack-released-featuring-skrillex-charli-xcx-coldplay-and-billie-eilish-3794298 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002043145/https://www.nme.com/news/gaming-news/ea-sports-fc-25-soundtrack-released-featuring-skrillex-charli-xcx-coldplay-and-billie-eilish-3794298 |archive-date=2 October 2024 |access-date=2 October 2024 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |last=Trendell |first=Andrew |date=1 October 2024 |title=Exclusive: Coldplay: "When things appear overwhelmingly positive, that's often because it's what the singer needs most" |url=https://www.nme.com/features/music-interviews/coldplay-chris-martin-exclusive-nme-interview-moon-music-3798496 |access-date=6 October 2024 |website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Paul |first=Larisha |date=3 October 2024 |title=Chris Martin: My Life in 10 Songs |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/chris-martin-coldplay-songs-stories-1235113494/yellow-2000-1235113504/ |access-date=6 October 2024 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref><ref name="TAYLOR">{{Cite web |date=6 December 2024 |title=Dick Van Dyke, Approaching 99, Dances in Coldplay's Latest Video |url=https://www.nytimes.com/2024/12/06/arts/music/dick-van-dyke-coldplay-all-my-love-video.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206223442/https://www.nytimes.com/2024/12/06/arts/music/dick-van-dyke-coldplay-all-my-love-video.html |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |website=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref name="TAYLOR" /> == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == === Шүүмжүүд === {{Music ratings | ADM = 5.2/10<ref name="AnyDecentMusic">{{Cite web |title= Moon Music by Coldplay Reviews and Tracks |url=http://www.anydecentmusic.com/review/14109/Coldplay-Moon-Music.aspx|access-date=7 October 2024|website=AnyDecentMusic?}}</ref> | MC = 58/100<ref name="MC"/> | rev1 = [[AllMusic]] | rev1score = {{Rating|3.5|5}}<ref name="allmusic">{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/moon-music-mw0004311306|title=Moon Music – Coldplay|first=Neil Z.|last=Yeung|publisher=[[AllMusic]]|date=3 October 2024|access-date=6 November 2024}}</ref> | rev2 = ''[[Clash (magazine)|Clash]]'' | rev2score = 8/10<ref name=clash>{{cite magazine|url=https://www.clashmusic.com/reviews/coldplay-moon-music/|newspaper=[[Clash (magazine)|Clash]]|title=Coldplay – Moon Music |date=2 October 2024|first=Emma|last=Harrison|access-date=3 October 2024}}</ref> | rev3 = ''[[The Daily Telegraph]]'' | rev3score = {{Rating|3|5}}<ref name="thedailytelegraph">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/coldplay-moon-music-review/ |title=Coldplay, Moon Music, review: so sickly sweet it could soundtrack a children's birthday party |first=Neil |last=McCormick |newspaper=[[The Daily Telegraph]]|date=8 October 2024 |access-date=12 October 2024 |url-access=subscription}}</ref> | rev4 = ''[[The Guardian]]'' | rev4score = {{Rating|3|5}}<ref name="theguardian">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2024/oct/02/coldplay-moon-music-review|title=Coldplay: ''Moon Music'' review – 'live, laugh, love' in album form|first=Ben|last=Beaumont-Thomas|newspaper=[[The Guardian]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> | rev5 = ''[[The Independent]]'' | rev5score = {{Rating|1|5}}<ref name="theindependent">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/coldplay-moon-music-album-review-b2622633.html|title=Coldplay, Moon Music review: Chris Martin mangles his metaphors on a suffocatingly banal album about love|first=Louis|last=Chilton|newspaper=[[The Independent]]|date=3 October 2024|access-date=3 October 2024}}</ref> | rev6 = ''[[NME]]'' | rev6score = {{Rating|4|5}}<ref name="nme">{{cite magazine|url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-moon-music-review-3798469|title=Coldplay – ''Moon Music'' review: a love-fuelled exercise in resilience|first=Rhian|last=Daly|magazine=[[NME]]|date=1 October 2024|access-date=1 October 2024}}</ref> | rev7 = ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]'' | rev7score = 6.0/10<ref name="pitchfork">{{cite web|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/coldplay-moon-music/|title=Coldplay – Moon Music|first=Hannah|last=Jocelyn|publisher=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=10 October 2024|access-date=10 October 2024}}</ref> | rev8 = ''[[Rolling Stone]]'' | rev8score = {{Rating|3.5|5}}<ref name=rollingstone /> | rev9 = ''[[Evening Standard|The Standard]]'' | rev9score = {{Rating|3|5}}<ref name="thestandard">{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/coldplay-moon-music-album-review-chris-martin-b1185484.html|title=Coldplay – ''Moon Music'' album review: sonically all over the place|first=El|last=Hunt|newspaper=[[Evening Standard|The Standard]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> | rev10 = ''[[The Times]]'' | rev10score = {{Rating|3|5}}<ref name="thetimes">{{cite news|url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-moon-music-review-new-album-220t25r98|title=Coldplay: ''Moon Music'' review – uncool, unsubtle and I can't help but like it|first=Will|last=Hodgkinson|newspaper=[[The Times]]|date=2 October 2024|access-date=2 October 2024}}</ref> }} ''Moon Music'' хөгжмийн шүүмжлэгчдээс ерөнхийдөө холимог үнэлгээ авчээ. Гол хэвлэлүүдийн үнэлгээг нэгтгэдэг [[Metacritic]] сайтад 13 шүүмжид үндэслэн 100-аас 58 оноо авсан нь «холимог буюу дундаж» гэсэн үнэлгээ юм. ''[[NME]]''-ийн Риан Дэйли цомогт таван одноос дөрвийг өгч, хүнд бэрх үеийг даван туулах сэтгэлгээг бараан эхлэлээс илүү тайван, аз жаргалтай төгсгөл рүү зөөлөн хөтөлдөг гэж тэмдэглэжээ. Түүний үзсэнээр дууны үг, хөгжмийн шийдлүүд нь бүх боломж дууссан мэт санагдах үед ч урагшлах хүч олох тухай өгүүлдэг.<ref>{{Cite web |last=Savage |first=Mark |date=4 October 2024 |title=Coldplay promote latest album Moon Music with QVC appearance |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1m989jg18xo |access-date=5 October 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="MC">{{Cite web |title= Moon Music by Coldplay Reviews and Tracks |url=https://www.metacritic.com/music/moon-music/coldplay |access-date=4 October 2024 |website=[[Metacritic]]}}</ref><ref name="nme">{{cite magazine|url=https://www.nme.com/reviews/album/coldplay-moon-music-review-3798469|title=Coldplay – ''Moon Music'' review: a love-fuelled exercise in resilience|first=Rhian|last=Daly|magazine=[[NME]]|date=1 October 2024|access-date=1 October 2024}}</ref><ref name="nme" /> ''[[Clash (magazine)|Clash]]''-ийн Эмма Харрисон ''Moon Music''-ийг хамтлагийн өнөөг хүртэлх хамгийн өргөн цар хүрээтэй, сонирхолтой цомог хэмээн тодорхойлсон. ''[[Rolling Stone]]''-ийн Жон Долан хөгжмийн олон төрлийн өнгө аясыг нь сайшааж, цомог ердөө арван дуутай ч нийгэм, сэтгэлзүй, гүн ухааны олон санааг агуулж буйг онцолжээ. ''[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]''-ийн Ханна Жоселин дууны үгсийн сэтгэл хөдлөлийг хангалттай гүнзгий илэрхийлээгүй, даган дуулах хэсгүүдийг хэт их ашигласан гэж шүүмжилсэн боловч "[[Arabesque (Coldplay song)|Arabesque]]" болон "[[Coloratura (song)|Coloratura]]" зэрэг туршилттай бүтээлүүд, мөн «🌈» дууны уран сайхны шийдлийг сайшаасан.<ref name=clash /><ref name="rollingstone" /><ref name="pitchfork" /><ref name="pitchfork" /> ''[[The Guardian]]''-ийн Бен Бомонт-Томас цомгийн сүрлэг дуунууд сэтгэл хөдөлгөх боловч хэт энгийн үгс тэдгээрийн нөлөөг сулруулсан гэж үзжээ. [[AllMusic]]-ийн Нил З. Юнг таван одноос 3.5 оноо өгч, чөлөөт хэлбэрийн туршилт нь ''[[Everyday Life]]''-ийг санагдуулах бол поп өнгө аястай хэсгүүд нь ''[[A Head Full of Dreams]]'', ''[[Music of the Spheres]]'' цомгууд руу эргэн очих мэт санагддаг гэжээ. ''[[Evening Standard|The Standard]]''-ийн Эл Хант цомог өмнөх сэдвүүдээ жигд бус хөгжмийн найруулгатайгаар дахин давтсан хэмээн дүгнэсэн.<ref name="theguardian" /><ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/moon-music-mw0004311306|title=Moon Music - Coldplay|first=Neil Z.|last=Yeung|publisher=[[AllMusic]]|date=3 October 2024|access-date=3 October 2024}}</ref><ref name="thestandard" /> === Эрэмбэлэлт === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" |+List of critic rankings ! scope="col" |Хэвлэл ! scope="col" |Тайлбар ! scope="col" |Үр дүн ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! scope="row" |[[Amazon Music]] | style="text-align:left;" |Top Albums of 2024 | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=Top Albums of 2024 |url=https://music.amazon.co.uk/genres/UrxvpWCw/1ef87986-bc55-41c6-9346-ee2cf6c31d10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204042132/https://music.amazon.co.uk/genres/UrxvpWCw/1ef87986-bc55-41c6-9346-ee2cf6c31d10 |archive-date=4 December 2024 |access-date=4 December 2024 |publisher=Amazon Music}}</ref> |- ! scope="row" |''[[El Nacional (Catalonia)|El Nacional]]'' | style="text-align:left;" |{{Sort|24 Best Albums of 2024|The 24 Best Albums of 2024}} | 8 | <ref>{{Cite web |date=30 December 2024 |title=Los 24 Mejores Discos del 2024 |trans-title=The 24 Best Albums of 2024 |url=https://www.elnacional.cat/es/cultura/mejores-discos-2024_1336222_102.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241230065041/https://www.elnacional.cat/es/cultura/mejores-discos-2024_1336222_102.html |archive-date=30 December 2024 |access-date=30 December 2024 |website=El Nacional |language=es}}</ref> |- ! scope="row" |[[KRVM-FM]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Year in Music 2024|The Year in Music 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=2024: The Year in Music |url=https://krvm.org/the-year-in-music-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241216220618/https://krvm.org/the-year-in-music-2024/ |archive-date=16 December 2024 |access-date=16 December 2024 |publisher=KRVM-FM}}</ref> |- ! scope="row" |[[Los 40]] | style="text-align:left;" |{{Sort|Best Albums of 2024|The Best Albums of 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=5 December 2024 |title=Los Mejores Discos del 2024: Del Reinado de las Divas del Pop al Regreso de Leyendas de la Música |trans-title=The Best Albums of 2024: From the Reign of Pop Divas to the Return of Music Legends |url=https://los40.com/2024/12/05/los-mejores-discos-del-2024-del-reinado-de-las-divas-del-pop-al-regreso-de-leyendas-de-la-musica/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206172620/https://los40.com/2024/12/05/los-mejores-discos-del-2024-del-reinado-de-las-divas-del-pop-al-regreso-de-leyendas-de-la-musica/ |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Panorama (magazine)|Panorama]]'' | style="text-align:left;" |{{Sort|40 Best International Albums of 2024|The 40 Best International Albums of 2024}} | 30 | <ref>{{Cite web |date=25 November 2024 |title=I 40 Migliori Album Internazionali del 2024 |trans-title=The 40 Best International Albums of 2024 |url=https://www.panorama.it/lifestyle/musica/migliori-album-internazionali-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202170312/https://www.panorama.it/lifestyle/musica/migliori-album-internazionali-2024 |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |website=Parorama |language=it}}</ref> |- ! scope="row" |[[Phoenix FM]] | style="text-align:left;" |{{Sort|32 Best Albums of 2024|The 32 Best Albums of 2024}} | Жагсаалтад багтсан | <ref>{{Cite web |date=25 December 2024 |title=Our Pick of the 32 Best Albums of 2024 |url=https://www.inyourarea.co.uk/news/phoenix-fm-our-pick-of-the-32-best-albums-of-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615095603/https://www.inyourarea.co.uk/news/phoenix-fm-our-pick-of-the-32-best-albums-of-2024 |archive-date=15 June 2025 |access-date=26 December 2024 |publisher=Phoenix FM}}</ref> |- ! scope="row" |[[Radio X (United Kingdom)|Radio X]] | style="text-align:left;" |{{Sort|25 Best Albums of 2024|The 25 Best Albums of 2024}} | 7 | <ref>{{Cite web |date=4 December 2024 |title=The 25 Best Albums of 2024 |url=https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-albums-of-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204185435/https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-albums-of-2024/ |archive-date=4 December 2024 |access-date=4 December 2024 |publisher=Radio X}}</ref> |} == Шагнал ба нэр дэвшилт == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+List of awards and nominations ! scope="col" |Он ! scope="col" |Шагнал гардуулах ёслол ! scope="col" |Төрөл ! scope="col" |Үр дүн ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! rowspan="8" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2025 | [[Clio Awards]] | Design – Sustainability | {{Won|place=Gold}} | style="text-align:center;" |<ref name="ROSS">{{Cite web |date=2025 |title=Making Coldplay's New Album Moon Music as Sustainable as Possible |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=32279 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260103221449/https://clios.com/winners-gallery/details?id=32279 |archive-date=3 January 2026 |access-date=3 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |- | [[Los 40 Music Awards]] | Best International Album | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=16 October 2025 |title=Estos Son Todos los Nominados a Los40 Music Awards Santander 2025 |trans-title=These Are All the Nominees for the Los40 Music Awards Santander 2025 |url=https://los40.com/2025/10/16/nominados-a-los40-music-awards-santander-2025-en-directo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251024160058/https://los40.com/2025/10/16/nominados-a-los40-music-awards-santander-2025-en-directo/ |archive-date=24 October 2025 |access-date=24 October 2025 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref> |- | rowspan="2" |[[Digiday|''Digiday'' Media Awards]] | Best Gaming/Esports Brand Activation (with [[Roblox]]) | {{Won}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=13 May 2025 |title=BBC Studios, NBCUniversal and Genius Are 2025 Digiday Media Awards Winners |url=https://digiday.com/announcement/awards/bbc-studios-nbcuniversal-and-genius-are-2025-digiday-media-awards-winners/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111075415/https://digiday.com/announcement/awards/bbc-studios-nbcuniversal-and-genius-are-2025-digiday-media-awards-winners/ |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |website=Digiday}}</ref> |- | Best Use of Emerging Tech (with [[Roblox]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Adobe, Harvard Business Review and DIsney Advertising Are Among 2025's Digiday Media Awards Finalists |url=https://digiday.com/announcement/awards/adobe-harvard-business-review-and-disney-advertising-are-among-2025s-dma-finalists/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111075025/https://digiday.com/announcement/awards/adobe-harvard-business-review-and-disney-advertising-are-among-2025s-dma-finalists/ |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |website=Digiday}}</ref> |- | [[Music Week|''Music Week'' Awards]] | Music & Brand Partnership (with [[FC Barcelona]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=24 February 2025 |title=Music Week Awards 2025 Finalists Revealed Ahead of Ceremony on May 8 |url=https://www.musicweek.com/media/read/music-week-awards-2025-finalists-revealed-ahead-of-ceremony-on-may-8/091457 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250301003512/https://www.musicweek.com/media/read/music-week-awards-2025-finalists-revealed-ahead-of-ceremony-on-may-8/091457 |archive-date=1 March 2025 |access-date=1 March 2025 |website=Music Week}}</ref> |- | rowspan="3" |[[Shorty Awards]] | Industry – Gaming (with [[iHeartMedia]]) | {{Won|place=Honoree}} | rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=21 May 2025 |title=Coldplay Concert Tycoon |url=https://shortyawards.com/17th/coldplay-concert-tycoon |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111071152/https://shortyawards.com/17th/coldplay-concert-tycoon |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |publisher=The Shorty Awards}}</ref> |- | Platforms & Technology – Interactive Content (with [[iHeartMedia]]) | {{Nom}} |- | Platforms & Technology – Immersive (with [[Roblox]]) | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=21 May 2025 |title=Moon Music Lands on Roblox: Coldplay Reels in the Next Generation of Fans |url=https://shortyawards.com/17th/moon-music-lands-on-roblox-coldplay-reels-in-the-next-generation-of-fans |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111071208/https://shortyawards.com/17th/moon-music-lands-on-roblox-coldplay-reels-in-the-next-generation-of-fans |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |publisher=The Shorty Awards}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2026 | rowspan="2" |[[Clio Awards]] |Experience/Activation – Immersive/New Realities (with [[Roblox]]) | {{Won|place=Silver}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=2026 |title=Moon Music Lands on Roblox: Coldplay Reels in the Next Generation of Fans |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=193817 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260109234638/https://clios.com/winners-gallery/details?id=193817 |archive-date=9 January 2026 |access-date=9 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |- | Experience/Activation – Immersive/New Realities (with Lightroom) | {{Won|place=Bronze}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=2026 |title=Coldplay: A Film for the Future x Lightroom |url=https://clios.com/winners-gallery/details?id=205927 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112193305/https://clios.com/winners-gallery/details?id=205927 |archive-date=12 January 2026 |access-date=9 January 2026 |publisher=The Clios}}</ref> |} == Арилжааны амжилт == ''Moon Music'' 16 улсын хөгжмийн чартын нэгдүгээр байрт хүрч, дэлхий даяар эхний долоо хоногт 500 мянга гаруй хувь борлогджээ. Их Британийн [[UK Albums Chart]]-ыг 236,796 нэгжийн борлуулалтаар тэргүүлснээр Coldplay-ийн арав дахь нэгдүгээр байрын цомог болж, 2008 оны ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]''-ээс хойших хамгийн хурдан борлогдсон бүтээл нь болов. Түүнчлэн 2013 онд [[One Direction]]-ийн ''[[Midnight Memories]]'' гарснаас хойш хамтлагийн хамгийн өндөр эхний долоо хоногийн борлуулалтад хүрчээ. Ийнхүү [[the Beatles]], [[the Rolling Stones]], [[U2]], [[АББА|ABBA]], [[Queen (band)|Queen]]-ий дараа Их Британид арван цомгоо тэргүүлүүлсэн зургаа дахь хамтлаг болсон. Мөн Британийн уран бүтээлчдийн дунд [[Adele|Адель]]-ийн ''[[30 (album)|30]]'' (2021) цомгоос хойших хамгийн том нээлтийг хийж, жагсаалтын дараагийн 40 цомгийн нийлбэр борлуулалтаас давжээ. [[Official Charts Company]] үүнийг тухайн арван жилийн хамгийн хурдан борлогдсон CD гэж нэрлэсэн.<ref>{{Cite web |date=9 December 2024 |title=Coldplay Dévoile le Clip le Plus Déchirant de L'Hiver, Avec Un Célèbre Acteur! |trans-title=Coldplay Unveils the Most Heartbreaking Video of the Winter, with a Famous Actor! |url=https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104053533/https://www.chartsinfrance.net/Coldplay/news-130891.html |archive-date=4 January 2025 |access-date=4 January 2025 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Coldplay Lanzan Su Camiseta Oficial del Barça |trans-title=Coldplay Launch Their Official Barça Jersey |url=https://jenesaispop.com/2024/10/17/484745/coldplay-camiseta-barca/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225000330/https://jenesaispop.com/2024/10/17/484745/coldplay-camiseta-barca/ |archive-date=25 February 2026 |access-date=25 February 2026 |website=Jenesaispop |language=es}}</ref><ref name="ALAN">{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Charts Analysis: Coldplay's Moon Music Tops 235,000 Sales in Week One |url=https://www.musicweek.com/analysis/read/charts-analysis-coldplay-s-moon-music-tops-235-000-sales-in-week-one/090647 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223200345/https://www.musicweek.com/analysis/read/charts-analysis-coldplay-s-moon-music-tops-235-000-sales-in-week-one/090647 |archive-date=23 December 2025 |access-date=11 October 2024 |website=Music Week}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Secure Biggest Week for a UK Act in Three Years with 10th Number 1 Album Moon Music |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-moon-music-number-1-fastest-selling-uk-act/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241105002114/https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-moon-music-number-1-fastest-selling-uk-act/ |archive-date=5 November 2024 |access-date=11 October 2024 |publisher=Official Charts Company}}</ref><ref name="uk chart">{{cite magazine |last=Sexton |first=Paul |date=16 June 2008 |title=New Coldplay Album Sells 300k in Three Days |url=https://www.billboard.com/articles/news/1045067/new-coldplay-album-sells-300k-in-three-days |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140913030330/http://www.billboard.com/articles/news/1045067/new-coldplay-album-sells-300k-in-three-days |archive-date=13 September 2014 |access-date=11 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="ALAN" /><ref>{{Cite web |date=17 October 2024 |title=Coldplay Joins a Club That Includes The Beatles, Queen and U2 |url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/10/17/coldplay-joins-a-club-that-includes-the-beatles-queen-and-u2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241229160817/https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/10/17/coldplay-joins-a-club-that-includes-the-beatles-queen-and-u2/ |archive-date=29 December 2024 |access-date=17 October 2024 |website=Forbes}}</ref><ref name="bbc12">{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay Album Outsells the Rest of the Top 40 Combined |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251010170917/https://www.bbc.com/news/articles/c4gl42e1gljo |archive-date=10 October 2025 |access-date=11 October 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="PAINE">{{Cite web |date=31 December 2024 |title=BPI: UK Recorded Music Market Up 10% in 2024 with First Increase in Physical Sales for 20 Years |url=https://www.musicweek.com/labels/read/bpi-uk-recorded-music-market-up-10-in-2024-with-first-increase-in-physical-sales-for-20-years/091134 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241231020325/https://www.musicweek.com/labels/read/bpi-uk-recorded-music-market-up-10-in-2024-with-first-increase-in-physical-sales-for-20-years/091134 |archive-date=31 December 2024 |access-date=31 December 2024 |website=Music Week}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 December 2024 |title=The Official Best-Selling CD Albums of 2024 |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-best-selling-cd-albums-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220182344/https://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-best-selling-cd-albums-2024/ |archive-date=20 February 2025 |access-date=2 March 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> Герман, Итали, Швед, АНУ-д ''Moon Music'' нь 2014 оны ''[[Ghost Stories]]''-ээс хойш чарт тэргүүлсэн анхны Coldplay цомог болов. АНУ-ын [[Billboard 200]] жагсаалтад 120,000 цомогтой дүйцэх нэгжээр эхэлсэн нь 2015 оны ''[[A Head Full of Dreams]]''-ээс хойших тус хамтлагийн хамгийн өндөр нээлтийн үзүүлэлт байв. Мөн хамтлаг анх удаа [[Artist 100]] жагсаалтыг тэргүүлж, XXI зуунд АНУ-ын цомгийн жагсаалтад хамгийн олон удаа нэгдүгээр байрт орсон Британийн хөгжмийн хамтлаг болжээ.<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Coldplay-Album Moon Music an Spitze der deutschen Charts |trans-title=Coldplay Album Moon Music Tops the German Charts |url=https://www.fr.de/kultur/musik/coldplay-album-moon-music-an-spitze-der-deutschen-charts-zr-93351004.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130224335/https://www.fr.de/kultur/musik/coldplay-album-moon-music-an-spitze-der-deutschen-charts-zr-93351004.html |archive-date=30 November 2024 |access-date=13 October 2024 |website=Frankfurter Rundschau |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Classifiche, Novità 10 Ottobre: I Coldplay Conquistano la Vetta |trans-title=Charts, News October 10: Coldplay Conquers the Top |url=https://musicbiz.rockol.it/news-747319/classifiche-novita-10-ottobre-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130215955/https://musicbiz.rockol.it/news-747319/classifiche-novita-10-ottobre-coldplay |archive-date=30 November 2024 |access-date=12 October 2024 |website=Rockol |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 October 2024 |title=Sverigetopplistan: Tre Veckor i Topp för Molly och Victor |trans-title=The Swedish Top List: Three Weeks at the Top for Molly and Victor |url=https://www.musikindustrin.se/2024/10/12/sverigetopplistan-tre-veckor-i-topp-for-molly-och-victor/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241107055739/https://www.musikindustrin.se/2024/10/12/sverigetopplistan-tre-veckor-i-topp-for-molly-och-victor/ |archive-date=7 November 2024 |access-date=13 October 2024 |trans-quote=sv}}</ref><ref name="CAULFIELD">{{cite magazine |date=13 October 2024 |title=Coldplay Lands Fifth No. 1 Album on Billboard 200 with Moon Music |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-billboard-200-albums-chart-1235799083/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112002940/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-billboard-200-albums-chart-1235799083/ |archive-date=12 January 2026 |access-date=13 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="CAULFIELD" /><ref>{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Coldplay Hits No. 1 on Artist 100 Chart for the First Time Thanks to Moon Music |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-number-1-artist-100-moon-music-1235801115/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114152251/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-number-1-artist-100-moon-music-1235801115/ |archive-date=14 January 2025 |access-date=15 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="SMITH">{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Coldplay Are the First British Band to Simultaneously Top U.S. and U.K. Album Charts Since 2016 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025040244/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |archive-date=25 October 2025 |access-date=15 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Түүнчлэн ''Moon Music'' нь [[the 1975]] хамтлагийн 2016 оны ''[[I Like It When You Sleep, for You Are So Beautiful yet So Unaware of It]]'' цомгоос хойш Их Британи, АНУ-ын цомгийн чартыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн хамтлагийн анхны бүтээл болжээ. Австралид хоёрдугаар байраар эхэлсэн ч дараагийн сард нэгдүгээрт хүрч, винил цомгийн жагсаалтыг мөн тэргүүлсэн. Францад 19,213 нэгжийн борлуулалтаар гуравдугаарт орсон бөгөөд өмнөх ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]'' цомгийн борлуулалтаас давсан. Австрид 2008 оны ''Viva la Vida or Death and All His Friends''-ээс хойш анх удаа долоо хоногийн борлуулалтыг тэргүүлжээ. Өмнөд Солонгосын [[Circle Chart]]-д "[[Good Feelings]]" зэрэг олон дуу нь бичигдсэн бол Японд 3,028 биет хувь борлуулж, 15 дугаар байрт эхэлсэн.<ref name="SMITH" /><ref>{{Cite web |date=15 November 2024 |title=Coldplay Come Out On Top |url=https://www.aria.com.au/charts/news/coldplay-come-out-on-top |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118145307/https://www.aria.com.au/charts/news/coldplay-come-out-on-top |archive-date=18 January 2026 |access-date=15 November 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024 |title=ARIA Top 20 Vinyl Albums for Week of 14 October 2024 |url=https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2024-10-14 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116032829/https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2024-10-14 |archive-date=16 January 2026 |access-date=14 October 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019 |title=ARIA Top 20 Vinyl Albums for Week of 2 December 2019 |url=https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2019-12-02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115025722/https://www.aria.com.au/charts/vinyl-albums-chart/2019-12-02 |archive-date=15 January 2026 |access-date=14 October 2024 |publisher=Australian Recording Industry Association}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Top Albums: Coldplay Plus Fort que Kendji Girac? Voici le Classement! |trans-title=Top Albums: Coldplay Stronger Than Kendji Girac? Here Is the Ranking! |url=https://www.chartsinfrance.net/actualite/news-130336.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722231556/https://www.chartsinfrance.net/actualite/news-130336.html |archive-date=22 July 2025 |access-date=15 October 2024 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 October 2024 |title=Coldplay Holen Nach Konzert-Triumph Ihren Dritten Nummer-Eins-Hit |trans-title=Coldplay Score Their Third Number One Hit After Concert Triumph |url=https://www.oe24.at/leute/musik/coldplay-holen-nach-konzert-triumph-ihren-dritten-nummer-eins-hit/609425538 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615095603/https://www.oe24.at/leute/musik/coldplay-holen-nach-konzert-triumph-ihren-dritten-nummer-eins-hit/609425538 |archive-date=15 June 2025 |access-date=26 October 2024 |website=OE24 |language=de}}</ref> * {{cite web |title=BGM Chart – Week 40 of 2024 |url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=S1060&targetTime=40&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3 |access-date=1 May 2025 |website=Circle Chart |publisher=Korea Music Content Association |language=ko}}</ref> In Japan, the album debuted at number 15 with 3,028 physical copies sold.<ref name="ORICON">{{Cite web |date= |title= |script-title=ja:2024/10/14 付・週間アルバム |trans-title=Weekly Albums, Dated 14 October 2024 |url=https://ranking.oricon.co.jp/contents/ranking/past_chart/ranking.asp?chart_dt=2024%2F10%2F14&chart_kbn=11A&linkcd=32745718&itemcd=1515865&samecd=1&start_y=2023&start_m=10&start_d=14&end_y=2024&end_m=10&end_d=14&term=w |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902232041/https://ranking.oricon.co.jp/login/index.asp |archive-date=2 September 2026 |access-date=2 September 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> == Нөлөө == [[BBC]]-ийн Марк Сэвэжийн үзсэнээр ''Moon Music''-ийн дахин боловсруулсан материалаар хийсэн хувилбарууд болон [[Music of the Spheres World Tour]] нь Coldplay-ийг рок хөгжмийн салбарыг байгальд ээлтэй болгох хөдөлгөөний тэргүүн эгнээнд гаргажээ. ''[[Spin (magazine)|Spin]]''-ийн Жордан Бассетт экологид ээлтэй винилийн эрэлтийг нэмэгдүүлэхэд тусалсан гэж тэмдэглэсэн. Blood Records-ийн Крэйг Эванс энэ санаачилгыг томоохон алхам хэмээн үнэлсэн. ''[[Music Week]]'' сэтгүүл уг цомгийг 2024 онд Их Британид хамгийн олон CD борлуулсан бүтээл гэж мэдээлжээ. Мөн тогтвортой дизайнаараа [[Clio Awards]]-ын алтан шагнал хүртсэн. Үүний дараа Coldplay өмнөх цомгуудынхаа пянзнуудыг дахин боловсруулсан материалаар дахин гаргасан.<ref>{{Cite web |date=17 June 2024 |title=Coldplay to Make Vinyl Albums from Plastic Bottles |url=https://www.bbc.com/news/articles/cw00dxe38n4o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206032649/https://www.bbc.com/news/articles/cw00dxe38n4o |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="BASSETT">{{Cite web |date=1 January 2025 |title=Are We On the Cusp of a Planet-Saving Vinyl Revolution? Experts Think So |url=https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251017150201/https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |archive-date=17 October 2025 |access-date=2 January 2025 |website=Spin}}</ref><ref name="BASSETT" /><ref name="PAINE" /><ref name="ROSS" /><ref>{{Cite web |date=18 June 2025 |title=Coldplay to Re-Release Back Catalogue as EcoRecords Made from Recycled Plastic Bottles |url=https://www.musicweek.com/labels/read/coldplay-to-re-release-back-catalogue-as-ecorecords-made-from-recycled-plastic-bottles/092157 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618225324/https://www.musicweek.com/labels/read/coldplay-to-re-release-back-catalogue-as-ecorecords-made-from-recycled-plastic-bottles/092157 |archive-date=18 June 2025 |access-date=18 June 2025 |website=Music Week}}</ref> ''Moon Music''-ийг танилцуулах тусгай сонсголын арга хэмжээг зохион байгуулснаас хойш Аргентины [[San Juan Province, Argentina|Сан-Хуан]] мужийн [[Ischigualasto Provincial Park|Валье-де-ла-Луна]] бүс нутагт ирэх хүмүүсийн тоо гурав дахин нэмэгдсэн байна. ''[[Metro (British newspaper)|Metro]]''-ийн Дэнни Скотт ''A Film for the Future'' бүтээл хөгжмийн дүрс бичлэгийн хэлбэрийг орчин үеийн үзэгчдэд нийцүүлэн шинэчилж байна хэмээн дүгнэжээ. ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''-ийн Кайл Денис уг цомог хамтлагийн өмнөх хоёр цомгийн эхний борлуулалтыг давсныг шүтэн бишрэгчдийг шинэ бүтээл худалдан авахад татаж чаддагийн илрэл гэж тайлбарласан.<ref>{{Cite web |date=2 December 2024 |title=El Inesperado Efecto Que Produjo Coldplay en Ischigualasto |trans-title=The Unexpected Effect That Coldplay Produced in Ischigualasto |url=https://www.tiempodesanjuan.com/san-juan/el-inesperado-efecto-que-produjo-coldplay-ischigualasto-n390259 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206034247/https://www.tiempodesanjuan.com/san-juan/el-inesperado-efecto-que-produjo-coldplay-ischigualasto-n390259 |archive-date=6 December 2024 |access-date=6 December 2024 |website=Tiempo de San Juan |language=es}}</ref><ref name="SCOTT">{{Cite web |date=23 January 2025 |title=Coldplay Are Reinventing Music Videos for a Modern Age with Innovative New Film |url=https://metro.co.uk/2025/01/23/coldplay-reinventing-music-videos-a-modern-age-innovative-new-film-22416869/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123115042/https://metro.co.uk/2025/01/23/coldplay-reinventing-music-videos-a-modern-age-innovative-new-film-22416869/ |archive-date=23 January 2025 |access-date=24 January 2025 |website=Metro}}</ref><ref name="SCOTT" /><ref>{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=How Did Coldplay's Moon Music Become the Band's First Billboard 200 No. 1 Album in 10 Years? |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619010412/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |archive-date=19 June 2025 |access-date=18 June 2025 |magazine=Billboard}}</ref> == Дууны жагсаалт == Coldplay хамтлагийн дуу зохиодог гишүүд нь [[Guy Berryman|Гай Берримэн]], [[Jonny Buckland|Жонни Бакланд]], [[Will Champion|Уилл Чемпион]], [[Chris Martin|Крис Мартин]] нар юм. Дараах мэдээллийг цомгийн хавсралт тэмдэглэлээс авсан.<ref>{{Citation |title=Coldplay - Moon Music |date=2024 |url=https://www.discogs.com/master/3614440-Coldplay-Moon-Music/image/SW1hZ2U6MTE2NjYyMjI5 |access-date=2025-04-28 |publisher=Discogs |language=en}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – үндсэн хувилбарын дууны жагсаалт | extra_column = Producer(s) | title_width = 20% | writing_width = 38% | extra_width = 38% | title1 = Moon Music | note1 = with [[Jon Hopkins]] | writer1 = {{hlist|Coldplay|Hopkins}} | extra1 = {{hlist|Bill Rahko|Dan Green|Hopkins|[[Max Martin]]}} | length1 = 4:36 | title2 = [[Feelslikeimfallinginlove]] | writer2 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|Max Martin|[[Oscar Holter]]|[[Apple Martin]]|[[Tim Rutili]]}} | extra2 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Michael Ilbert|Holter}} | length2 = 3:56 | title3 = [[We Pray]] | note3 = with [[Little Simz]], [[Burna Boy]], [[Elyanna]] and [[Tini (singer)|Tini]] | writer3 = {{hlist|Coldplay|[[Little Simz|Simbiatu Ajikawo]]|[[Jay-Z|Shawn Carter]]|[[Elyanna|Elian Marjieh]]|Max Martin||[[Burna Boy|Damini Ogulu]]|[[Ilya Salmanzadeh]]|[[Tini (singer)|Martina Stoessel]]}} | extra3 = {{hlist|Rahko|Green|[[Ilya Salmanzadeh|Ilya]]|Max Martin|Ilbert}} | length3 = 3:53 | title4 = Jupiter | writer4 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Salmanzadeh|[[Jacob Collier]]|[[Livvi Franc|Olivia Waithe]]|Moses Martin|[[Orlando le Fleming]]}} | extra4 = {{hlist|Rahko|Green|Ilya|Max Martin|Ilbert|[[Stargate (record producers)|Stargate]]{{ref|a|[a]}}}} | length4 = 4:00 | title5 = [[Good Feelings]] | note5 = with [[Ayra Starr]] | writer5 = {{hlist|Coldplay|[[Ayra Starr|Oyinkansola Aderibigbe]]|Alex Pall|Andrew Taggart|[[Nile Rodgers]]}} | extra5 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter|[[The Chainsmokers]]|Hopkins{{ref|a|[a]}}|Tate McDowell{{ref|a|[a]}}}} | length5 = 3:37 | title6 = Alien Hits / Alien Radio | writer6 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|Devin Powers|[[Maya Angelou]]|[[Kaori Muraji]]}} | extra6 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Max Martin|Ilbert}} | length6 = 6:09 | title7 = IAAM | writer7 = {{hlist|Coldplay|Holter|Max Martin}} | extra7 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter|Hopkins{{ref|a|[a]}}}} | length7 = 3:03 | title8 = Aeterna | writer8 = {{hlist|Coldplay|[[Louis Cole]]|Green|Hopkins|José Velazquez}} | extra8 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Max Martin|Ilbert|BabeTruth{{ref|a|[a]}}}} | length8 = 4:13 | title9 = [[All My Love (Coldplay song)|All My Love]] | writer9 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin}} | extra9 = {{hlist|Rahko|Green|Ilya|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length9 = 3:42 | title10 = One World | writer10 = {{hlist|Coldplay|Denise Carite|[[Brian Eno]]|Shaneka Hamilton|A. Martin|[[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]]|Rahko}} | extra10 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert}} | length10 = 6:47 | total_length = 43:57 }} '''Тайлбар''' * {{sup|{{note|a|[a]}}}} нь нэмэлт продюсер гэсэн тэмдэглэгээ юм. * [[Apple Music]] хувилбарт ''A Film for the Future'' бүтээлийн 24 секундийн танилцуулга нэмэлтээр орсон. * Notebook хувилбарт дуу бүрийн зохиогдох явцыг харуулах дуут тэмдэглэл нэмэгдсэн. * "Feelslikeimfallinginlove"-ээс бусад дууны нэрийг том үсгээр бичдэг боловч "i" үсгийг жижиг хэвээр үлдээдэг. "Feelslikeimfallinginlove"-ийг бүхэлд нь [[Letter case#All lowercase|жижиг үсгээр]] бичдэг. * "Alien Hits / Alien Radio" дууны нэрийг "[[File:Twemoji12 1f308.svg|15px]]" хэмээн тэмдэглэдэг бөгөөд дараах хэсгүүдээс бүрдэнэ: "Neon Forest", "Alien Hits / Alien Radio: Opus 5", "Angelsong".{{efn|Эдгээр нь хавсралт тэмдэглэлд бичигдсэн дуунууд юм. Дууны үгийн товхимолд ''Moon Music'' гэсэн долоон хэсгийг дурдсан: "The Karate Kid", "Neon Forest", "Sunshine", "Opus 5" (with Kaori Muraji), "Man in the Moon", "M.U.S.I.C." and "Angelsong".}} * "IAAM" нь "I Am a Mountain" нэрийн товчлол юм. * "One World" дуу 5:07-д дуусч, 5:25-аас Эппл Мартин хамтран зохиосон нэргүй аялгуу эгшиглэдэг. * Зөвхөн [[Tidal (streaming service)|Tidal]]-д зориулсан ''Christmas Moon'' хувилбарт цомогт ороогүй "[[Christmas Lights (song)|Christmas Lights]]" (4:08) сингл нэмэгддэг. '''Ашигласан бичлэгийн хэсгүүд''' * "Moon Music" дуунд Жон Хопкинсийн бичиж, тоглосон "Forever Held" бүтээлийн хэсгийг ашигласан. * "Feelslikeimfallinginlove" дуунд [[Tim Rutili|Тим Рутили]]-гийн бичсэн, [[Sylvan Esso]]-гийн тоглосон "Funeral Singers" дууны бичлэгээс хэсэг ашигласан. * "Neon Forest" дуунд Девин Пауэрсийн бичиж, Sinerider-ийн тоглосон "Drone in C" бүтээлийн хэсгийг ашигласан. * "Angelsong" дуунд [[Oprah Winfrey Network]] сувгийн ''[[Oprah's Master Class]]'' нэвтрүүлгээс [[Maya Angelou|Майя Анжелоу]]гийн ярианы хэсгийг ашигласан. * "Aeterna" дуунд [[Louis Cole|Луис Коул]]-ийн бичиж, тоглосон "Weird Part of the Night" дууны хэсгийг ашигласан. * "One World" дуунд Жон Меткалфийн зохиосон "Root to Leaf" бүтээлийн хэсэг орсон. Энэ нь [[Brian Eno|Брайан Ино]]гийн бичиж, тоглосон "An Ending (Ascent)" бүтээлийн аялгууг дахин найруулан ашигласан байдаг. === Tour хувилбар === [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын үеэр бичигдсэн нэмэлт 10 дуу, 80 хуудастай цахим товхимол агуулна. CD хувилбарыг АНУ-д хязгаарлагдмал хугацаанд тусгайлан худалдаалжээ.<ref name="SALMON">{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Moon Music Out Today – Get the Tour Edition |url=https://www.coldplay.com/moon-music-out-today-get-the-tour-edition/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109223259/https://www.coldplay.com/moon-music-out-today-get-the-tour-edition/ |archive-date=9 November 2024 |access-date=9 November 2024 |publisher=Coldplay}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – Tour хувилбарын нэмэлт дуунууд | title_width = 40% | writing_width = 60% | title1 = Music of the Spheres / [[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]] | note1 = live at [[Estadio River Plate|River Plate]] | writer1 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Rik Simpson|Green|[[Federico Vindver]]|Rahko|Carite}} | length1 = | title2 = [[Adventure of a Lifetime]] | note2 = live at River Plate | writer2 = {{hlist|Coldplay|[[Stargate (record producers)|Stargate]]}} | length2 = | title3 = [[Viva la Vida]] | note3 = live at River Plate | writer3 = Coldplay | length3 = | title4 = [[Let Somebody Go]] | note4 = live at River Plate; with [[H.E.R]] | writer4 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|A. Martin|Waithe|Holter|Rahko|[[Metro Boomin|Leland Wayne]]}} | length4 = | title5 = People of the Pride | note5 = live at River Plate | writer5 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Rahko|[[Derek Dixie]]|[[Sam Sparro|Samuel Falson]]|Jesse Rogg}} | length5 = | title6 = [[My Universe (song)|My Universe]] | note6 = live at River Plate; with [[BTS]] | writer6 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter|Rahko|[[Suga (rapper)|Suga]]|[[J-Hope]]|[[RM (rapper)|RM]]}} | length6 = | title7 = [[A Sky Full of Stars]] | note7 = live at River Plate | writer7 = {{hlist|Coldplay|[[Tim Bergling]]}} | length7 = | title8 = Biutyful | note8 = live at River Plate | writer8 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter|Rossi}} | length8 = | title9 = Feelslikeimfallinginlove | note9 = live 2024 | writer9 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|A. Martin|Max Martin|Rutili}} | length9 = | title10 = All My Love | note10 = live in Dublin | writer10 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin|Metcalfe}} | length10 = | total_length = }} === Full Moon хувилбар === «Blue Moons» хэмээн нэрлэсэн нэмэлт 10 дуутай. CD хувилбарыг АНУ-д хязгаарлагдмал хугацаанд тусгайлан худалдаалжээ.<ref name="THOMAS">{{Cite magazine |date=7 October 2024 |title=Coldplay Drop Deluxe Version of Moon Music Featuring Three New Songs |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-moon-music-new-songs-deluxe-edition-1235794315/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109223244/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-moon-music-new-songs-deluxe-edition-1235794315/ |archive-date=9 November 2024 |access-date=9 November 2024 |magazine=Billboard}}</ref> {{Track listing | headline = ''Moon Music'' – Full Moon хувилбарын нэмэлт дуунууд | extra_column = Producer(s) | title_width = 20% | writing_width = 38% | extra_width = 38% | title1 = Moon Music (Elodie) | writer1 = Coldplay | length1 = 2:46 | extra1 = Rahko | title2 = Feelslikeimfallinginlive | writer2 = {{hlist|Coldplay|Hopkins|A. Martin|Max Martin|Rutili}} | extra2 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length2 = 4:36 | title3 = The Karate Kid | writer3 = {{hlist|Coldplay|Metcalfe}} | extra3 = {{hlist|Rahko|[[Matty Healy]]{{ref|a|[a]}}}} | length3 = 2:55 | title4 = We Pray (Be Our Guest) | note4 = with Little Simz, Burna Boy, Elyanna and Tini | writer4 = {{hlist|Coldplay|Ajikawo|Carter|Marjieh|Max Martin|Ogulu|Salmanzadeh|Stoessel}} | extra4 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert}} | length4 = 3:53 | title5 = Angelsong | writer5 = {{hlist|Coldplay|Powers|Angelou|Hopkins}} | extra5 = {{hlist|Rahko|Green|Hopkins|Ilbert}} | length5 = 4:21 | title6 = Jupiter | note6 = single version | writer6 = {{hlist|Coldplay|Rossi|Salmanzadeh|Collier|Max Martin|Moses Martin|Waithe|Fleming}} | extra6 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert|Stargate{{ref|a|[a]}}}} | length6 = 2:53 | title7 = Man in the Moon | writer7 = {{hlist|Coldplay|Max Martin|Holter}} | extra7 = {{hlist|Rahko|Green|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length7 = 3:54 | title8 = I Am a Mountain | writer8 = {{hlist|Coldplay|Holter|Max Martin}} | length8 = 3:06 | extra8 = {{hlist|Rahko}} | title9 = All My Love | note9 = live in Dublin | writer9 = {{hlist|Coldplay|Moses Martin|Metcalfe}} | extra9 = {{hlist|Rahko|Green|Salmanzadeh|Max Martin|Ilbert|Holter}} | length9 = 4:06 | title10 = A Wave | note10 = with Jon Hopkins | writer10 = {{hlist|Coldplay|Hopkins}} | extra10 = {{hlist|Rahko|Hopkins|Ilbert}} | length10 = 2:33 | total_length = 79:00 }} '''Тайлбар''' * "Moon Music (Elodie)" нь найрал хөгжмийн удиртгалгүй, төгөлдөр хуураар тоглосон "Moon Music"-ийн зэмсгийн хувилбар юм. * "Feelslikeimfallinginlive" нь "Feelslikeimfallinginlove" дууны амьд тоглолтын хувилбар бөгөөд ижил бичлэгийн хэв маягтай. * "We Pray (Be Our Guest)" хувилбарын хоёр дахь бадаг нь сонсогч өөрийн санаагаар нөхөхөөр хоосон үлдсэн. Сингл гарах үед "? Version" гэж нэрлэжээ. * "I Am a Mountain" нь "IAAM" дууны акустик хувилбар юм. * "A Wave" дууны нэрийг "[[File:Twemoji12 1f44b.svg|15px]]" гэж дүрсэлдэг. ==Personnel== <!-- Per Tidal and liner notes; no citation is needed per [[WP:PERSONNEL]] and [[WP:AFFILIATE]]. --> '''Coldplay''' * [[Гай Бэрримэн|Guy Berryman]] – басс гитар (tracks 1–5, 7–10), [[Glockenspiel|хонх]] (4), [[мандолин]] (7) * [[Жонни Баклэнд|Jonny Buckland]] – гитар (tracks 1–5, 7–10), нэмэлт хоолой (10) * [[Вилл Чэмпион|Will Champion]] – цохилуур хөгжим (tracks 1–3, 6, 8, 9), бөмбөр (2–5, 7–10), арын хоолой (2, 7, 9), хоолой (6), гитар (7), [[Programming (music)|программчлал]] (8), [[Omnichord]] синтезатор (9) * [[Крис Мартин|Chris Martin]] – хоолой (all tracks), даралтат хөгжим (tracks 1–8, 10), төгөлдөр хуур (1, 3, 5–7, 9, 10), гитар (2, 4–7, 9), цохилуур хөгжим (4) * [[Phil Harvey (music manager)|Phil Harvey]] '''Нэмэлт хөгжимчид''' {{div col}} * Dan Green – программчлал (tracks 1–5, 8, 9), даралтат хөгжим (2, 8, 9), синтезатор (3) * Bill Rahko – программчлал (tracks 1–3), даралтат хөгжим (4) * [[Max Martin]] – программчлал (tracks 1, 2, 5–7, 9), даралтат хөгжим (2, 4–9), цохилуур хөгжим (2, 3), төгөлдөр хуур (3) * [[Jon Hopkins]] – программчлал (tracks 1, 2, 6, 7), даралтат хөгжим (1, 6, 7), синтезатор (2) * Chris Worsey – [[виолончель]] (tracks 1, 2, 9) * Tony Wollard – виолончель (tracks 1, 2, 9) * Vicky Matthews – виолончель (tracks 1, 2, 9) * Helen Kamminga – [[альт хийл]] (tracks 1, 2, 9) * Everton Nelson – хийл (tracks 1, 2, 9) * Ian Humphries – хийл (tracks 1, 2, 9) * Kate Robinson – хийл (tracks 1, 2, 9) * [[Louisa Fuller]] – хийл (tracks 1, 2, 9) * Marianna Haynes – хийл (tracks 1, 2, 9) * Richard George – хийл (tracks 1, 2, 9) * James Douglas – виолончель (track 1), чавхдаст хөгжим (3) * Patrick Kiernan – хийл (track 1), чавхдаст хөгжим (3) * Daisy Vatalaro – виолончель (track 1) * Will Schofield – виолончель (track 1) * [[Chris Laurence]] – [[контрабасс]] (track 1) * Stacey Walton – контрабасс (track 1) * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 1, 2, 9) * Jenny Goshawk – чавхдаст хөгжим [[orchestration]] (track 1) * Susie Gillis – чавхдаст хөгжмийн оркестровк (track 1) * [[Ólafur Arnalds]] – чавхдаст хөгжим программчлал (track 1) * Kate Musker – альт хийл (track 1) * Peter Lale – альт хийл (track 1) * Reiad Chibah – альт хийл (track 1) * Alison Dods – хийл (track 1) * Cathy Thompson – хийл (track 1) * Raja Halder – хийл (track 1) * [[Rick Koster]] – хийл (track 1) * Sarah Daramy-Williams – хийл (track 1) * [[Oscar Holter]] – программчлал (tracks 2, 5, 7, 9), даралтат хөгжим (2, 7) * Bruce White – альт хийл (tracks 2, 9), чавхдаст хөгжим (3) * Michael Ilbert – программчлал (tracks 2, 8) * Ian Burdge – виолончель (tracks 2, 9) * [[Rik Simpson]] – даралтат хөгжим (track 2) * [[Davide Rossi]] – виолончель, [[contrabassoon]], альт хийл, хийл (track 3); чавхдаст хөгжим (4) * [[Ilya Salmanzadeh]] – цохилуур хөгжим, программчлал (tracks 3, 4, 9); даралтат хөгжим (3, 9) * Bryony James – чавхдаст хөгжим (track 3) * Charles Jenson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Ellie Stanford – чавхдаст хөгжим (track 3) * Emma Owens – чавхдаст хөгжим (track 3) * Hetty Snell – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jenny Sacha – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jessie Ann Richardson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Jordan Bergmans – чавхдаст хөгжим (track 3) * Kerenza Peacock – чавхдаст хөгжим (track 3) * Martyn Jackson – чавхдаст хөгжим (track 3) * Meghan Cassidy – чавхдаст хөгжим (track 3) * Michael Trainor – чавхдаст хөгжим (track 3) * Miles Brett – чавхдаст хөгжим (track 3) * Natalia Bonner – чавхдаст хөгжим (track 3) * Natalie Klouda – чавхдаст хөгжим (track 3) * Richard Pryce – чавхдаст хөгжим (track 3) * Rosie Danvers – чавхдаст хөгжим (track 3) * Sarah Sexton – чавхдаст хөгжим (track 3) * Stephen Morris – чавхдаст хөгжим (track 3) * Tony Woollard – чавхдаст хөгжим (track 3) * Victoria Harrild – чавхдаст хөгжим (track 3) * Zahra Benyounes – чавхдаст хөгжим (track 3) * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 3, 4) * [[Mattias Bylund]] – чавхдаст хөгжим, чавхдаст синтезатор, хийл (track 4) * [[Mikkel Eriksen]] – даралтат хөгжим (track 4) * [[Tor Hermansen]] – даралтат хөгжим (track 4) * Alison Martin – [[гобой]] (track 4) * [[Orlando le Fleming]] – [[контрабасс]] (track 4) * [[Erik Arvinder]] – хийл (track 4) * [[Alex Pall]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 5) * [[Drew Taggart]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 5) * Bateria Vanguarda – цохилуур хөгжим, дууны эффект (track 5) * David Bukovinszky – виолончель (track 4) * [[Nile Rodgers]] – гитар (track 5) * [[Kaori Muraji]] – [[сонгодог гитар]] (track 6) * BabeTruth – даралтат хөгжим (track 8) * [[Brian Eno]] – даралтат хөгжим, программчлал (track 10) {{div col end}} '''Нэмэлт дуучид''' {{div col}} * [[Apple Martin]] – арын хоолой (track 2) * [[Burna Boy]] – хоолой (track 3) * [[Little Simz]] – хоолой (track 3) * [[Elyanna]] – хоолой (track 3) * [[Tini (singer)|Tini]] – хоолой (track 3) * [[Victoria Canal]] – арын хоолой (tracks 4, 6) * [[H.E.R.]] – арын хоолой (tracks 4, 9) * [[Jacob Collier]] – арын хоолой (track 4) * [[Livvi Franc]] – арын хоолой (track 4) * [[Lous and the Yakuza]] – арын хоолой (track 4) * Moses Martin – арын хоолой (track 4) * [[Ayra Starr]] – хоолой (track 5) * [[Maya Angelou]] – voice (track 6) * Brian Eno – нэмэлт хоолой (track 10) * Bill Rahko – нэмэлт хоолой (tracks 5, 7) * Love Choir – найрал дууны найруулга ба гүйцэтгэл (tracks 3, 4, 5, 8, 10) ** Denise Carite – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** [[Dorian Holley]] – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** Neka Hamilton – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) ** [[Stevie Mackey]] – choir vocals (tracks 4, 5), vocals (10) * Brandon Winbush – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Sharlotte Gibson – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Toni Scruggs – найрал дууны хоолой (tracks 4, 5), хоолой (10) * Mzansi Youth Choir – арын хоолой (track 4) * Antonio Sol – найрал дууны хоолой (track 4) * Baraka May Williams – найрал дууны хоолой (track 4) * David Loucks – найрал дууны хоолой (track 4) * Jarrett Johnson – найрал дууны хоолой (track 4) * Nelson Beato – найрал дууны хоолой (track 4) * Tim Crompton – нэмэлт хоолой (track 7) * Alice Backham – нэмэлт хоолой (track 10) * Arlene Moon – нэмэлт хоолой (track 10) * Byron Schwartz – нэмэлт хоолой (track 10) * Connor Panayi – нэмэлт хоолой (track 10) * Duncan Fuller – нэмэлт хоолой (track 10) * Eme Boucher – нэмэлт хоолой (track 10) * Emma Jane Randall – нэмэлт хоолой (track 10) * Gili Portal – нэмэлт хоолой (track 10) * Jessie Collins – нэмэлт хоолой (track 10) * Kordian Moskala – нэмэлт хоолой (track 10) * Kylie Morris – нэмэлт хоолой (track 10) * Marguerite Nguyen – нэмэлт хоолой (track 10) * Nick Gibbons – нэмэлт хоолой (track 10) * Sam Button – нэмэлт хоолой (track 10) * Tegan Nicholls – нэмэлт хоолой (track 10) * Thomas Fletcher – нэмэлт хоолой (track 10) * Tomas Crow – нэмэлт хоолой (track 10) * Valeska Voiges – нэмэлт хоолой (track 10) {{div col end}} '''Техникийн баг''' {{div col}} * [[Randy Merrill]] – [[Mastering (audio)|мастеринг]] * Michael Ilbert – [[Audio микс (recorded music)|микс]] (all tracks), [[Audio engineer|дууны инженерчлэл]] (tracks 1, 3–10) * Dan Green – дууны инженерчлэл * Bill Rahko – дууны инженерчлэл (tracks 1, 3–10) * Joe Nino-Hernes – дууны инженерчлэл (tracks 1, 6, 9, 10) * Tate McDowell – дууны инженерчлэл (track 1), нэмэлт микс (6), нэмэлт дууны инженер (2–4), дууны инженерийн туслах (7–10) * Rik Simpson – дууны инженерчлэл (track 1), нэмэлт дууны инженер (2) * Jake Jackson – дууны инженерчлэл (track 3) * Rebecca Horden – дууны инженерчлэл (track 3) * Mattias Bylund – чавхдаст хөгжим дууны инженерчлэл, чавхдаст хөгжим [[arrangement]] (track 4) * [[Peter Chilvers (musician)|Peter Chilvers]] – vocal дууны инженерчлэл, нэмэлт дууны инженер (track 10) * Niamh O'Sullivan – нэмэлт дууны инженер (track 2), дууны инженерийн туслах (3–5, 9, 10) * Johnny Drill – нэмэлт дууны инженер (track 5) * Gianluca Massimo – нэмэлт дууны инженер (track 7), дууны инженерийн туслах (1–6, 9, 10) * Eric Eylands – дууны инженерийн туслах * Tomas Crow – дууны инженерийн туслах (tracks 1–5, 7, 8–10) * Matt Latham – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 2, 4, 6–8) * Kai Fujita – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 6) * Eugene Takino – дууны инженерийн туслах (tracks 1, 6) * Bernd Pfeffer – дууны инженерийн туслах (track 1) * Emma Marks – дууны инженерийн туслах (track 1) * Lewis Jones – дууны инженерийн туслах (track 1) * Matt Cooke – дууны инженерийн туслах (track 1) * Nils Hahmann – дууны инженерийн туслах (track 1) * Ulli Schiller – дууны инженерийн туслах (track 1) * Jed Rimmell – дууны инженерийн туслах (tracks 2–7, 9, 10) * Wil Jones – дууны инженерийн туслах (tracks 2–7, 9, 10) * Fran Edwards – дууны инженерийн туслах (tracks 2–5, 7, 9, 10) * Miguel Lara – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 5, 7, 8) * Bella Corich – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 7, 8) * Maxx Iwamasa – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 3, 7, 8) * Austin Brown – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 7, 9, 10) * Tandra "MixedByLytes" Jhagroo – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 9) * Timothy Kahwa – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 4, 9) * Sam Holland – дууны инженерийн туслах (tracks 2, 5, 7, 9) * Ettore Gilardoni – дууны инженерийн туслах (track 2) * Roberto Gramegna – дууны инженерийн туслах (track 2) * Ashley Poh – дууны инженерийн туслах (track 3) * Bryant Tan – дууны инженерийн туслах (track 3) * Leonard Soosay – дууны инженерийн туслах (track 3) * Rennie Gomes – дууны инженерийн туслах (track 3) * Connor Panayi – дууны инженерийн туслах (tracks 4, 5, 8, 10) * Duncan Fuller – дууны инженерийн туслах (tracks 4, 5, 8, 10) * Braden Bursteen – дууны инженерийн туслах (track 4) * Bradley Post – дууны инженерийн туслах (track 4) * David Pac Urresta – дууны инженерийн туслах (track 4) * Eva Reistad – дууны инженерийн туслах (track 4) * Mark Aguilar – дууны инженерийн туслах (track 4) * Navneeth Balachanderan – дууны инженерийн туслах (track 4) * Kian Moghaddamzadeh – дууны инженерийн туслах (track 5) * Simon Salabim – дууны инженерийн туслах (track 5) * Kalle Gustafsson Jerneholm – дууны инженерийн туслах (tracks 6, 9) * Aleks Von Korff – дууны инженерийн туслах (track 7) * Nick Valentin – дууны инженерийн туслах (track 8) * Eve Morris – дууны инженерийн туслах (track 9) * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 1, 9, 10) * Davide Rossi – чавхдаст хөгжмийн найруулга (tracks 3, 4) '''Дүрслэлийн баг''' * Matias Alonso Revelli – цомгийн нүүр зургийн гэрэл зураг * Pilar Zeta – уран сайхны дизайн * Victor Scorrano – туслах ажил {{div col end}} == Чартын үзүүлэлт == {{col-begin}} {{col-2}} === Долоо хоногийн чарт === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Weekly chart performance ! scope="col" | Чарт (2024) ! scope="col" | Peak<br/>position |- ! scope="row"|Argentine Albums ([[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|CAPIF]])<ref>{{Cite web |date=1 December 2024 |url=https://www.diariodecultura.com.ar/rankings/los-discos-mas-vendidos-de-la-semana-3/ |title=Los Discos Más Vendidos de la Semana |trans-title=The Best-Selling Albums of the Week |website=Diario de Cultura |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203164508/https://www.diariodecultura.com.ar/rankings/los-discos-mas-vendidos-de-la-semana-3/ |url-status=dead |archive-date=3 December 2024 |access-date=14 February 2026}}</ref> | 10 |- {{album chart|Australia|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=15 November 2024}} |- {{album chart|Austria|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- {{album chart|Flanders|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- {{album chart|Wallonia|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- {{album chart|BillboardCanada|2|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- ! scope="row"| Croatian International Albums ([[Top of the Shops|HDU]])<ref>{{cite web |url=https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-41-tjedan-2024/|title=Lista prodaje 41. tjedan 2024.|date=September 30, 2024|publisher=[[Top of the Shops|HDU]] |language=hr|access-date=16 October 2024|archive-date=30 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130103648/https://www.top-lista.hr/www/lista-prodaje-strano-41-tjedan-2024/|url-status=live}}</ref> | 1 |- {{Album chart|Czech|2|year=2024|week=41|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- {{album chart|Denmark|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- {{album chart|Netherlands|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Finland|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|France|3|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- {{album chart|Germany|1|id=541719|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- ! scope="row" | Greek Albums ([[IFPI Greece|IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpi.gr/charts_el.html|title=Official IFPI Charts: Top-75 Albums Sales Chart (Combined) – Εβδομάδα: 43/2024|publisher=[[IFPI Greece]]|language=el|access-date=30 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241102155014/https://ifpi.gr/charts_el.html|archive-date=2 November 2024|url-status=dead}}</ref> | 16 |- ! scope="row" | Hong Kong Albums ([[List of number-one albums in Hong Kong|HKRMA]])<ref>{{Cite episode|url=https://www.rthk.hk/radio/radio2/programme/madeinhk/episode/985289|archive-url=https://web.archive.org/web/20250110221204/https://www.rthk.hk/radio/radio2/programme/madeinhk/episode/985289 |title=Made in Hong Kong Episode 985289 |series=Made in Hong Kong |network=RTHK |date=1 November 2024 |minutes=28 |archive-date=10 January 2025 |access-date=10 January 2025 |language=yue |url-status=live}}</ref> | 3 |- {{album chart|Hungary|3|year=2024|week=41|rowheader=true|access-date=16 October 2024}} |- ! scope="row" | Icelandic Albums ([[Tónlistinn]])<ref>{{cite web|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|title=Streymi, Spilun Og Sala (Viku 41) – Plötur |publisher=Plötutíðindi|language=is|trans-title=Stream, Play and Sales (Week 41) – Albums|access-date=12 October 2024}}</ref> | 7 |- {{album chart|Ireland3|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Italy|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- ! scope="row" | Japanese Albums ([[Oricon]])<ref name="ORICON" /> | 15 |- ! scope="row" | Japanese Combined Albums ([[Oricon]])<ref>{{Cite web |title= |script-title=ja:コールドプレイのランキング情報: 合算ランキング |trans-title=Coldplay Ranking Information: Combined Ranking |url=https://www.oricon.co.jp/prof/68959/rank/coa/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818142206/https://www.oricon.co.jp/prof/68959/rank/coa/ |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> | 26 |- ! scope="row" | Japanese Hot Albums (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{Cite magazine |date=9 October 2024 |title=Hot Albums |url=https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2024&month=10&day=14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260818144300/https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=hot_albums&year=2024&month=10&day=14 |archive-date=18 August 2026 |access-date=18 August 2026 |magazine=Billboard Japan |language=ja}}</ref> | 11 |- ! scope="row" | Lithuanian Albums ([[AGATA (organization)|AGATA]])<ref>{{cite web|url=https://www.agata.lt/lt/naujienos/s41-3/|title=2024 41 – Os savaitės Klausomiausi (Top 100)|publisher=[[AGATA (organization)|AGATA]]|language=lt|date=12 October 2024|access-date=12 October 2024}}</ref> | 7 |- {{album chart|New Zealand|2|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Norway|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Poland2|4|date=04.10.2024–10.10.2024|rowheader=true|access-date=17 October 2024}} |- {{album chart|Portugal|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=18 October 2024}} |- {{album chart|Scotland|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- ! scope="row" | Slovak Albums ([[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36|title=Slovak Albums – Top 100.|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry|ČNS IFPI]]|access-date=14 October 2024}} '''Note:''' On the chart page, select SK – Albums – Top 100 under the left field and "41. týden 2024" on the field besides the word "Řádkové zobrazení".</ref> | 4 |- ! scope="row"| South Korean Retail Albums ([[Circle Chart|Circle]])<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/search.circle?chartType=Retail+Album&serviceGbn=&searchGbn=2&termGbn=week&hitYear=2024&searchStr=coldplay |title=Retail Albums – Week 43 of 2024 |website=Circle Chart |publisher=Korea Music Content Association |language=ko |access-date=1 May 2025}}</ref> | 95 |- {{album chart|Spain|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=26 January 2025|refname="Spain"}} |- {{album chart|Sweden|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{album chart|Switzerland|1|artist=Coldplay|album=Moon Music|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- ! scope="row" |Taiwanese Albums ([[G-Music|Five Music]])<ref>{{cite web |url=https://www.5music.com.tw/billboard.asp?top=6 |language=zh |title=Week 44 Statistical Time: 2024/10/25 – 2024/10/31 |date=October 2024 |publisher=[[G-Music]] |access-date=9 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109183227/https://www.5music.com.tw/billboard.asp?top=6 |archive-date=9 November 2024 |url-status=dead}}</ref> | 5 |- {{album chart|UK2|1|date=20241011|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{album chart|Billboard200|1|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=14 October 2024}} |- ! scope="row" | US [[Top Rock & Alternative Albums]] (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/rkc/|title=Coldplay Chart History: Top Rock & Alternative Albums|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=4 February 2026}}</ref> | 1 |} {{col-2}} === Сарын чарт === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Monthly chart performance ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2024) ! scope="col" | Peak<br/>position |- ! scope="row"| Czech Albums (ČNS IFPI)<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/14?weekId=2932|title=CZ – Albums – Top 100: Měsíc 10/2024|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=4 December 2024|language=cs}}</ref> | 25 |- ! scope="row"| Japanese Albums (Oricon)<ref>{{Cite web |date=October 2024 |title= |script-title=ja:月間 アルバムランキング |trans-title=Monthly Album Ranking |url=https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2024-10/p/5/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120035315/https://www.oricon.co.jp/rank/ja/m/2024-10/p/5/ |archive-date=20 November 2024 |access-date=18 August 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref> | 47 |- ! scope="row"| Slovak Albums (ČNS IFPI)<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/36?weekId=2932|title=SK – Albums – Top 100: Měsíc 10/2024|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=4 December 2024|language=sk}}</ref> | 20 |} === Жилийн эцсийн чарт === {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Year-end chart performance ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2024) ! scope="col" | Байр |- ! scope="row" | Australian Albums (ARIA)<ref>{{cite web|url=https://www.aria.com.au/charts/2024/albums-chart|title=ARIA Top 100 Albums Chart for 2024|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|access-date=13 January 2025}}</ref> | 97 |- ! scope="row" | Austrian Albums (Ö3 Austria)<ref>{{cite web|url=https://austriancharts.at/year.asp?cat=a&id=2024|title=Jahreshitparade Alben 2024|website=austriancharts.at|language=de|access-date=3 January 2025}}</ref> | 6 |- ! scope="row" | Belgian Albums (Ultratop Flanders)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2024&cat=a|title=Jaaroverzichten 2024|publisher=Ultratop|language=nl|access-date=1 January 2025}}</ref> | 47 |- ! scope="row" | Belgian Albums (Ultratop Wallonia)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2024&cat=a|title=Rapports Annuels 2024|publisher=Ultratop|language=fr|access-date=1 January 2025}}</ref> | 49 |- ! scope="row" | Dutch Albums (Album Top 100)<ref>{{cite web|url=https://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2024&cat=a|title=Jaaroverzichten – Album 2024|website=dutchcharts.nl|language=nl|access-date=3 January 2025}}</ref> | 23 |- ! scope="row" | French Albums (SNEP)<ref>{{cite web|url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-lannee/top-albums-annee/?annee=2024 |title=Tops de l'Année – Top Albums 2024 |publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|language=fr|access-date=9 January 2025}}</ref> | 61 |- ! scope="row" | German Albums (Offizielle Top 100)<ref>{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/album-jahr/for-date-2024|title=Top 100 Album-Jahrescharts|publisher=[[GfK Entertainment charts]]|language=de|access-date=9 December 2024}}</ref> | 28 |- ! scope="row" | Hungarian Physical Albums (MAHASZ)<ref>{{cite web|url=https://slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-slagerlistak/album_db/2024|title=Éves összesített slágerlisták – Archívum – Hivatalos magyar slágerlisták – 2024|publisher=Mahasz|language=hu|access-date=29 January 2025}}</ref> | 28 |- ! scope="row" | Italian Albums (FIMI)<ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/archivio-classifiche-annuali/archivio-classifiche-per-anno/?tipo=11&anno=2024|title=Classifica annuale 2024 (dal 29.12.2023 al 26.12.2024)|publisher=Federazione Industria Musicale Italiana|language=it|access-date=7 January 2025}}</ref> | 88 |- ! scope="row" | Portuguese Albums (AFP)<ref>{{cite web|url=https://www.audiogest.pt/documents/files/Top%20Trimestral_AFP-AUDIOGEST_Sem01-52_2024_v2.pdf|title=Top 200 Álbuns Fusão YTD – Semanas 1 a 52 de 2024 – De 29/12/2023 a 26/12/2024 |website=Audiogest |page=3 |language=pt |access-date=30 January 2025}}</ref> | 59 |- ! scope="row" | Spanish Albums (Promusicae)<ref>{{cite web|url=https://www.elportaldemusica.es/lists/top-100-albums/2024|title=Top 100 Albums Annual 2024|publisher=[[Productores de Música de España]]|work=El portal de Música|access-date=22 January 2025}}</ref> | 40 |- ! scope="row" | Swedish Physical Albums (Sverigetopplistan)<ref>{{cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/251/?dspy=2024&dspp=1|title=Årslista Album Fysiskt, 2024|publisher=[[Sverigetopplistan]]|access-date=16 January 2025}}</ref> | 24 |- ! scope="row" | Swiss Albums (Schweizer Hitparade)<ref>{{cite web |url=http://swisscharts.com/charts/jahreshitparade/2024/alben |title=Schweizer Jahreshitparade 2024 |website=hitparade.ch |access-date=29 December 2024 |language=de}}</ref> | 4 |- ! scope="row" | UK Albums (OCC)<ref name="PAINE" /> | 9 |- ! scope="row" | US Top Alternative Albums (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2024/top-alternative-albums|title=Top Alternative Albums – Year-End 2024|magazine=Billboard|access-date=13 December 2024}}</ref> | 34 |- ! scope="row" | US Top Rock Albums (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2024/top-rock-albums|title=Top Rock Albums – Year-End 2024|magazine=Billboard|access-date=13 December 2024}}</ref> | 37 |} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col" style="width:21em;" | Чарт (2025) ! scope="col" | Байр |- ! scope="row"| French Albums (SNEP)<ref>{{cite web|url=https://snepmusique.com/wp-content/uploads/2025/12/202552-200-Albums-YTD-SNEP.xlsx-Top-200-Albums.pdf|title=200 Albums Cumul YTD (27/12/2024 – 25/12/2025)|publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|language=fr|access-date=30 December 2025}}</ref> | 112 |- ! scope="row" | Top Canadian Album Sales (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://ca.billboard.com/charts/year-end-2025/top-canadian-album-sales|title=Top Canadian Album Sales – Year-End 2025|magazine=Billboard|access-date=26 December 2025}}</ref> | 99 |} {{col-end}} == Батламж ба борлуулалт == {{Certification Table Top|caption=Certifications and sales}} {{Certification Table Entry|region=Austria|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2025|access-date=24 September 2025}} {{Certification Table Entry|region=France|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Platinum|relyear=2024|certyear=2026|access-date=17 August 2026}} {{Certification Table Entry|region=Germany|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Gold|relyear=2024|certyear=2026|access-date=30 October 2026}} {{Certification Table Entry|region=Italy|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Gold|relyear=2024|certyear=2025|access-date=13 January 2025}} {{Certification Table Entry|region=Japan|title=Moon Music|artist=Coldplay|type=album|nocert=yes|relyear=2024|salesamount=7,180|salesref={{efn|Japanese physical sales for ''Moon Music'' as of December 2024.<ref>{{Cite web |date= |title= |script-title=ja:アーティスト&楽曲検索: ムーン・ミュージック |trans-title=Artist & Song Search: Moon Music |url=https://ranking.oricon.co.jp/contents/search/ranking_list.asp?itemcd=1515865&samecd=1&chart_kbn=11A&linkcd=32745718 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902232041/https://ranking.oricon.co.jp/login/index.asp |archive-date=2 September 2026 |access-date=2 September 2026 |publisher=Oricon |language=ja}}</ref>}}}} {{Certification Table Entry|region=New Zealand|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2026|source=radioscope|access-date=16 April 2026}} {{Certification Table Entry|region=Spain|artist=Coldplay|title=Moon Music|award=Gold|type=album|relyear=2024|certyear=2025|id=coldplay-moon-music|access-date=27 February 2025}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|artist=Coldplay|title=Moon Music|type=album|award=Platinum|relyear=2024|certyear=2025|access-date=15 February 2025|id=20413-1754-2}} {{Certification Table Bottom|noshipments=true|streaming=true|nosales=true}} == Гарсан түүх == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Release history and formats ! scope="col" | Бүс нутаг ! scope="col" | Огноо ! scope="col" | Формат ! scope="col" | Хувилбар ! scope="col" | Бичлэгийн компани ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|References}} |- ! rowspan="4" scope="row" | Олон улс | rowspan="3" | 4 October 2024 | [[Compact disc|CD]]{{·}}5×[[LP record|LP]]{{·}}[[Music download|digital download]]{{·}}[[Streaming media|streaming]] | Энгийн | rowspan="4" | [[Parlophone]]{{·}}[[Atlantic Records|Atlantic]]{{·}}[[Warner Music]] | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref name="Aswad" /> |- | CD{{·}}LP+CD{{·}}digital download | Notebook |- | CD{{·}}digital download | Tour | style="text-align:center;" | <ref name="SALMON" /> |- | 6 October 2024 | CD{{·}}digital download{{·}}streaming | Full Moon | style="text-align:center;" | <ref name="THOMAS" /> |} == Мөн үзэх == {{col div}} * [[2024 in British music]] * [[List of number-one albums in Norway]] * [[List of Billboard 200 number-one albums of 2024|List of ''Billboard'' 200 number-one albums of 2024]] * [[List of number-one albums of 2024 (Australia)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Belgium)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Ireland)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Portugal)]] * [[List of number-one albums of 2024 (Spain)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Austria)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Germany)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Italy)]] * [[List of number-one singles and albums in Sweden|List of number-one hits of 2024 (Sweden)]] * [[List of number-one hits of 2024 (Switzerland)]] * [[List of UK Albums Chart number ones of the 2020s]] {{col div end}} == Тайлбар == {{Notelist}} == Эшлэл == {{Reflist}} == Гадаад холбоос == * {{Discogs master}} * {{Metacritic album}} * {{URL|1=https://web.archive.org/web/20241109050440/https://www.coldplay.com/one-world/|2="One World"}} digital booklet liner notes {{Coldplay}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:Coldplay albums]] [[Ангилал:2020s concept albums]] [[Ангилал:2024 albums]] [[Ангилал:Albums produced by Max Martin]] [[Ангилал:Albums produced by Oscar Holter]] [[Ангилал:Albums produced by Jon Hopkins]] [[Ангилал:Albums produced by Ilya Salmanzadeh]] [[Ангилал:Ambient albums by British artists]] [[Ангилал:Atlantic Records albums]] [[Ангилал:Parlophone albums]] [[Ангилал:Sequel albums]] 7t0iarqlbgpzxk6q2qrl27yywqzd50d 0 138473 875972 875635 2026-11-11T13:25:31Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875972 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} '''Хар-Булг''' бол [[Халимаг]]ийн Бүгд Найрамдах Улсын Хар-Булук тосгоны баруун талд Палагиада - Элиста гол шугам дээр байрладаг Хойд Кавказын төмөр замын Минеральные Воды бүсийн зогсоол (уулзвар) юм. == Өгүүллэг == Энэ нь 1967 онд Дивное-Элиста хөөргөх талбайн нэг хэсэг болгон ашиглалтад орсон<ref>{{Cite web |url=http://www.tuapsinka.ajp.ru/skzd/index.html |title=Хронология Северо-Кавказской железной дороги<!-- Заголовок добавлен ботом --> |lang=ru |access-date=2015-08-10 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120114/http://www.tuapsinka.ajp.ru/skzd/index.html |url-status=dead }}</ref>. 1969 онд фельдшерийн газар нээгдэв<ref>{{Cite web |url=http://rzdpol.ru/about/ |title=О поликлинике — НУЗ "Узловая поликлиника на ст. Ставрополь ОАО «РЖД»<!-- Заголовок добавлен ботом --> |lang=ru |access-date=2015-08-10 |archive-date=2016-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160118060916/http://rzdpol.ru/about/ |url-status=dead }}</ref>. == Эшлэл == {{Reflist}} [[Ангилал:Оросын өртөө]] [[Ангилал:Халимаг]] {{stub}} lkjwc2zfkny8lwy4z3dh3xzsy7s7bxz 0 138636 876049 873604 2026-11-12T04:53:09Z Avirmed Batsaikhan 53733 876049 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Israel.svg|thumb|Израилын төрийн далбаа]] '''Израил Улсын төрийн далбааг''' ({{langx|he|דֶּגֶל יִשְׂרָאֵל}} {{Transliteration|he|deḡel Jiśrāʾēl}}; {{langx|ar|عَلَم إِسْرَائِيل}} {{Transliteration|ar|ʿalam ʾIsrāʾīl}}) 1948 оны 10-р сарын 28-нд буюу [[Израилын Тусгаар Тогтнолын Тунхаглал]]аас хойш 5 сарын дараа баталсан. Цагаан дэвсгэр дээр голд нь цэнхэр [[Давидын од]], дээд ба доод захаар хэвтээ хоёр цэнхэр судалтай. Израилийн төрийн далбааны хууль тогтоомжид албан ёсны хэмжилтийг 160 × 220 см гэж заасан байдаг. Тиймээс албан ёсны харьцаа нь 8:11 байна. Хувилбарууд нь 2:3-ийн харьцаатай нийтлэг харьцаатай өргөн хүрээний харьцаатай байж болно. ==Дүрслэл== [[File:Flag-of-Israel-4-Zachi-Evenor.jpg|thumb|Израилын далбааг харуулсан орчин үеийн зураг|left]] {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 200 | footer = | image1 = Flag of Israel (construction sheet).svg | alt1 = | caption1 = Далбааны [[техникийн зураг зүй]] | image2 = Flag of Israel (construction sheet D66).svg | alt2 = | caption2 = Хэрэв диаметрийг 66 нэгж гэж үзвэл зургаан хошуутай одыг изометрийн сүлжээгээр барьж болно. }} Израилын төрийн далбааг тунхаглах Төрийн түр зөвлөл:<ref name=history>Israel Ministry of Foreign Affairs publication [http://www.mfa.gov.il/MFA/History/Modern%20History/Israel%20at%2050/The%20Flag%20and%20the%20Emblem The Flag and the Emblem] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070417210153/http://www.mfa.gov.il/MFA/History/Modern%20History/Israel%20at%2050/The%20Flag%20and%20the%20Emblem|date=2007-04-17}} by art historian Alec Mishory, wherein he quotes "The Provisional Council of State Proclamation of the Flag of the State of Israel" made on 28 October 1948 by Joseph Sprinzak, Speaker.</ref> {{quote|Далбаа нь 220 см урт, 160 см өргөн. Арын дэвсгэр нь цагаан, дээр нь тугийн бүхэл бүтэн уртын дагуу, дээд ба доод талаас 15 см зайд 25 см өргөн, хар хөх өнгийн хоёр судалтай байна. Цагаан дэвсгэрийн голд, хоёр хөх зураасны хооронд, зураас тус бүрээс ижил зайд 5.5 см өргөн, хоёр тэгш талт гурвалжныг үүсгэдэг зургаан хар тэнгэрийн хөх өнгийн судалтай Давидын одыг дүрсэлсэн бөгөөд тэдгээрийн суурь нь хоёр хэвтээ судлуудтай зэрэгцээ.}} Хэдийгээр зураасыг "хар тэнгэрийн хөх", [[Давидын бамбай]]г зүгээр л "тэнгэр хөх" гэж тодорхойлсон ч тугны хоёр элемент бараг үргэлж ижил сүүдэртэй байдаг. ===Өнгө=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ![[File:Flag of Israel.svg|30px]]<br>Өнгөний схем ! style="background:#0038b8; color:white; width:200px" | Цэнхэр ! style="background:#FFFFFF; color:black; width:200px"| Цагаан |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[Пантон]]''' | <code>286 C</code> || <code>White</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[RGB өнгөт загвар|RGB]]''' | <code>0/56/184</code> || <code>255/255/255</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[Hexadecimal]]''' | <code>#0038b8</code> || <code>#FFFFFF</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" |'''[[CMYK өнгөт загвар|CMYK]]''' | <code>100/70/0/28</code> || <code>0/0/0/0</code> |} ==Эшлэл== {{reflist|30em}} ==External links== {{commons category|National flag of Israel|Израилын төрийн далбаа}} * [https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/isflag.html Израилын далбаа] ([[Еврей виртуал номын сан]]) {{Израилын талаарх сэдвүүд}} [[Ангилал:Төрийн далбаа]] [[Ангилал:Израилын төрийн далбаа| ]] hzc3vjuvm8y96y4ah9okw13bysqbc6s 0 140396 876006 862288 2026-11-11T15:37:51Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876006 wikitext text/x-wiki '''Эрдэнэцогтын Сонинтогос''' нь [[Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн|Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн]], Монголын [[сэтгүүлч]] юм. == Намтар == Эрдэнэцогтын Сонинтогос нь 1959 онд төржээ. === Боловсрол === * [[1977 он|1977]] онд [[нийслэл]]<nowiki/>ийн [[33 дугаар сургууль|33-р сургуулийн]] 10В ангийг төгссөн. * 1977–1982 онд [[Ленинград]]<nowiki/>ын Улсын Их Сургуульд [[сэтгүүлч]] мэргэжлээр бакалаврын зэрэг хамгаалж төгссөн. * [[2009 он|2009]] онд Ленинградын Улсын Их Сургуульд магистрын зэрэг хамгаалсан. * [[2011 он|2011]] оны [[6 сарын 8|6 сарын 08]]-нд "Телевизийн зар сурталчилгааны хэлний онцлог" сэдвээр докторын зэргээ хамгаалсан. === Ажилласан байдал === * "Хөдөлмөр" сонины орлогч эрхлэгч * РТМУС-д захирал * 2010-2025 он [[Соёл Урлагийн Их Сургууль|СУИС]]-д захирал == Гавьяа шагнал == * 2024 оны 2 сарын 09-нд [[Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн|Соёлын гавьяат зүтгэлтэн]] цол тэмдэг == Гадаад холбоос == *[https://news.mn/r/16956/ СУИС-ийг Э.Сонинтогос удирдана]{{Dead link|date=Долдугаар сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://ubn.mn/p/75371 СУИС-ийн захирал Э.Сонинтогос: Бид нийгмийг соён гэгээрүүлэх асар том хариуцлагатай учраас энэ чиглэлд анхаардаг] *[https://eguur.mn/486749/ СУИС-ийн захирал Э.Сонинтогос: Дээрэлхэлтээс болж маш олон хүүхэд сургуулиас хөөгдсөн] *[https://ubn.mn/p/80967 СУИС-ийн захирал Э.Сонинтогос тэтгэвэртээ гарч, Ч.Бат-Эрдэнэ түр орлон гүйцэтгэгчээр нь томилогджээ] *[https://zuv.mn/n/83a СУИС-ийн захирал Э.Сонинтогос, Ч.Алтанцэцэг нарын балаг...] {{Dead link|date=Арван нэгдүгээр сар 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{DEFAULTSORT:Сонинтогос, Эрдэнэцогтын}} [[Ангилал:Монголын сэтгүүлч]] [[Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн]] [[Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн хүн]] [[Ангилал:Монголчууд]] [[Ангилал:1959 онд төрсөн]] iahepmhnzpmv8r8ew86x0w0b97tw6ny 0 140402 875991 862261 2026-11-11T14:45:43Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875991 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Чимэгэ Системс ХХК | type = Хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани | traded_as = | industry = {{hlist|Мэдээллийн технологи|Программ хангамж|Хиймэл оюун ухаан}} | foundation = 2019 | founder = {{plainlist| * С. Бадрал * Э. Төгөлдөр }} | location_city = Улаанбаатар | location_country = Монгол Улс | services = {{hlist|Програм хангамжийн хөгжүүлэлт|Вэб апп хөгжүүлэлт|Хиймэл оюун ухаан|Өгөгдлийн шинжилгээ}} | operating_income = | net_income = | assets = | equity = | owner = | num_employees = 70+ (2025) | parent = | divisions = | subsid = | homepage = https://chimege.com/mn/ }} '''Чимэгэ системс ХХК''' нь 2019 онд үүсгэн байгуулагдаж (үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал С.Бадрал), хиймэл оюунд суурилан хүний хэлний суурь технологиудыг амжилттай хөгжүүлж  буй Монголын стартап төдийгүй [[хиймэл оюун ухаан]]ы тусламжтайгаар компьютерын системүүд [[монгол хэл]]ээр чөлөөтэй харилцах боломжийг бүрдүүлсэн дэлхийн анхдагч компаниудын нэг юм. Анхны бүтээгдэхүүнүүдийн нэг нь “Чимэгэ бичээч” нэртэй яриаг текст болгон хөрвүүлэх систем байв. Энэ нь монгол хэлээр ярьж буй хүний яриаг автоматаар бичвэрт буулгах чадвартай анхны AI суурьтай бүтээгдэхүүнүүдийн нэг болсон юм. Уг бүтээгдэхүүн нь хэвлэл мэдээлэл, боловсрол, хууль эрх зүйн салбаруудад өргөнөөр ашиглагдаж эхэлсэн. == Бүтээгдэхүүн ба үйлчилгээ == * [https://writer.chimege.com/home '''Chimege Writer'''] - Чимэгэ бичээч нь дуу болон дүрс бичлэгийн монгол яриаг бичвэрт буулгах систем юм. Их хэмжээний текст шивэх, ном зохиол бичих, ярилцлагыг текст рүү буулгахад тохиромжтой. * '''[https://reader.chimege.com/home Chimege Reader]''' - Чимэгэ уншигч бол таны хүссэн бичвэрийг хиймэл оюунаар боловсруулж, амьд мэт хоолойгоор уншдаг систем юм. Мэдээ, хурал зөвлөгөөн хөтлөх, ном зохиол, кино, контентын тайлбар унших, илтгэл тавих зэргээр дуу оруулах ажлуудыг 8 төрлийн дуу хоолойноос сонгон контентоо бүтээх боломжтой. * [https://duudan.chimege.com/login '''Chimege Duudan'''] - Дуудан бол яриаг шууд бичвэрт буулгах систем юм. Гар утсаа микрофон болгон ашиглах бөгөөд таныг ярьж байхтай зэрэгцэн веб буюу компьютерын дэлгэц дээр яриа бичвэр болон хөрвүүлэгдэх юм. * [https://web.archive.org/web/20250622135056/http://keyboard.chimege.mn/ '''Chimege Keyboard'''] - Монголд анхдагчаар дуу яриагаар бичдэг гар утасны гар (keyboard) юм. Энэхүү гарыг ашиглан гар утасны бичих бүх хэсэгт шивэхгүй яриагаараа бичнэ. * [https://protocol.chimege.com/landing '''Chimege Potocol'''] - Чимэгэ протокол бол хиймэл оюунд суурилсан хурлын систем. Өдөр тутамд хурлын тэмдэглэл хөтлөх ажлаа хөнгөвчлөх, бүтээмжээ нэмэх сонирхолтой албан байгууллагад тохиромжтой. * [https://sub.chimege.com/landing '''Chimege Sub'''] - Төрөл бүрийн маркетингийн контент, сургалтын видео, лекц, телевизийн нэвтрүүлэг дээр монгол, англи, орос, монгол бичгээр хадмал үүсгэх, орчуулга хийхэд ашиглаглах боломжтой. * [https://web.archive.org/web/20250615173155/https://sonur.chimege.com/ '''Chimege Sonur'''] [https://www.mlsp.gov.mn/ Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгаалалын яам], [https://www.adb.org/mn/publications/mongolia-urban-sector-fact-sheet Азийн хөгжлийн банк]- тай хамтарч харааны бэрхшээлтэй иргэдэд зориулан монголоор дэлгэц уншигч системийг бүтээв. Монгол хүмүүс Windows™, MacOS™, Linux™ бүхий компьютерүүд, Android™, iOS™ бүхий гар утас таблетуудыг чөлөөтэй ашиглах боломжтой болж байна. Уг төсөл хэрэгжсэнээр 12053 иргэд сурч боловсрох, төрийн үйлчилгээ чөлөөтэй ямар нэгэн саадгүйгээр авах боломжтой болсон. * [https://iva.mn/ '''IVA'''] - Хиймэл оюунт ажилтан. Хэрэглэгчдээ түргэн шуурхай үйлчлэх, 24/7 хариу өгөх, ажилтнуудын сэтгэл ханамжийг өсгөх, бүтээмжтэй ажиллахыг хүссэн байгууллага, жижиг дунд үйлдвэр эрхлэгчдэд зориулан бүтээв. == Хэрэгжүүлсэн төслүүд == * [https://web.archive.org/web/20250416224020/https://govagent.mn/ '''GovAgent''']- [https://web.archive.org/web/20250612184850/https://cabinet.gov.mn/ Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын] захиалгаар засгийн газрын хэрэгжүүлж буй төсөл хөтөлбөрүүдийн талаар иргэд олон нийт нээлттэй мэдээлэл авах, танилцах процессыг хиймэл оюунд суурилан автоматжуулсан. Төслийн үр дүнд Монгол Улсын хэмжээнд 1,990,473 хэрэглэгчид хүрч, 87 байгууллагын 1,263 төрлийн үйлчилгээний мэдээлэл GovAgent-аар дамжуулан иргэдэд хүрч байна. * '''Мeduuleg AI''' '''-''' [https://mojha.gov.mn/ Хууль зүйн дотоод хэргийн яам], [https://police.gov.mn/o/29 Цагдаагийн ерөнхий газрын Мөрдөн байцаах албаны] захиалгаар мөрдөн шалгах ажиллагааг сайжруулах, иргэдэд үзүүлэх үйлчилгээг түргэн шуурхай, үр дүнтэй болгоход чиглэсэн. Төслийн үр дүнд 2024.01.01-ээс Монгол улсын хэмжээнд 120 мөрдөгч Meduuleg AI системийг ашиглан мэдүүлэг авах үеийн тэмдэглэл хөтлөх үйл ажиллагааг хөнгөвчлөн иргэдэд хурдан шуурхай үйлчилгээ үзүүлж байна. * '''TenderEval-''' [[Эрдэнэт үйлдвэр|Эрдэнэт Үйлдвэр ТӨҮГ]]-ын захиалгаар худалдан авах үйл ажиллагааг илүү үр ашигтай, ил тод, найдвартай болгох зорилгоор хэрэгжүүлсэн төсөл юм. Худалдан авах үйл явцыг автоматжуулж, хүний оролцоо болон субъектив нөлөөллийг багасгах, тендерийн үнэлгээний процессыг хурдасгаж, цаг хугацаа, зардлыг бууруулах, тендерт оролцогчдын материалыг нарийвчлан шалгаж, шалгуурт нийцсэн, чанартай саналуудыг сонгох, ил тод байдлыг нэмэгдүүлж, авлига, ашиг сонирхлын зөрчлөөс сэргийлэх, худалдан авах үйл ажиллагааны үр ашгийг дээшлүүлж захиалгч талд эерэг нөлөө үзүүлэх зорилготой. Төслийн үр дүнд жилд 5000 байгууллагын 1000 тендерийг үнэлэх ажлыг 100% автоматжуулан хиймэл оюунаар үнэлгээ хийснээр үйл ажиллагаа тасалдалгүй, ил тод нээлттэй байх, хүнээс хамаарсан алдаа багасгаж эерэг нөлөө үзүүлсэн. == Шагнал == * 2019 он - "STARTUP CONTEST" - Winner * 2021 он - "WSA" - Global Winner * 2021 он - "Hello Tomorrow" - Deep tech Pioneer * 2021 он - "ITU DIGITAL WORLD 21" - ITU Finalist * 2021 он - "STARTUP WORLD CUP" - Regional Winner 2021 == Холбоосууд == * [https://chimege.com/en/ Албан ёсны вэбсайт] * [https://www.linkedin.com/company/chimegesystems/?originalSubdomain=mn LinkedIn] * [https://www.facebook.com/chimegesystems Facebook] * [https://www.instagram.com/chimege.systems/ Instagram] [[Ангилал:Монголын компани]] q4qrspprinwywu1b9a63nj3u3da92mq 0 140560 875986 862257 2026-11-11T14:26:30Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875986 wikitext text/x-wiki '''Цэнддоогийн Хулан''' нь [[англи хэл]]<nowiki/>ний сургалттай [[Кингс кидс сургууль|Кингс Кидс сургуулийн]] захирал. == Намтар == Ардын боловсролын тэргүүний ажилтан [[Доржийн Цэнддоо]], Монгол улсын гавьяат багш [[Жумбын Мягмарсүрэн]] нарын охин болж төрсөн. === Боловсрол === * 2010 он [[:en:Tongji_University|Тонгжи Их Сургууль]]- [[Олон улсын харилцаа]], [[Хятад хэл]] ([[Шанхай]], [[Хятад]]) * 2018 он [https://ihworld.com/learn/study-abroad/canada/ International House] - CELTA (Cambridge) - ([[Канад]]) * 2021 он [[:en:University_of_Exeter|University of Exeter]] - Боловсролын Удирдлага магистрант (Англи) === Ажилласан байдал === Ц.Хулан нь [[хүүхэд]] байхдаа [[Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевиз|Монголын үндэсний телевиз]]<nowiki/>ээр анх удаа "[[:en:Muzzy_in_Gondoland|Muzzy in Gondoland]]" буюу [[Маззи (Muzzy)|Маззи]] нэрээр хоногшсон [[Хүүхэлдэйн кино|хүүхэлдэй]]<nowiki/>н дүрслэлтэй англи хэлний хичээл зааж байснаараа олонд танигдсан бөгөөд 26 ажлын туршлагатай. == Кингс Кидс сургууль == Хулан өдгөө 2000 онд байгуулагдсан [[англи хэл]]<nowiki/>ний сургалттай “Кингс Кидс" бүрэн дунд сургуулийн захирлаар ажиллаж байна. Тус сургууль нь 2017-2018 оны хичээлийн жилээс эхлэн [[Их Британи|Их Британийн]] IPC ([[:en:International_Primary_Curriculum|International Primary Curriculum]]), IMYC ([https://internationalcurriculum.com/international-curriculum/middle-years International Middle Years Curriculum]) буюу Олон Улсын Бага, Дунд ангийн хөтөлбөрүүдийг сургуульдаа хэрэгжүүлж эхэлжээ. == Гавьяа Шагнал == * Боловсролын Тэргүүний Ажилтан == Гадаад холбоос == [https://web.archive.org/web/20250620020728/https://news.mn/r/209989/ Ц.Хулан англи хэл сурсан туршлагаа хуваалцана] {{DEFAULTSORT:Хулан, Цэнддоогийн}} [[Ангилал:Монголын багш]] rda79jlfu8ozcxijy5qeciqdrfzwkam 0 144349 875961 875297 2026-11-11T12:26:33Z Avirmed Batsaikhan 53733 875961 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс хүн | name = Жеффри Эпштейн | image = Jeffrey Epstein mug shot.jpg | caption = Шоронгийн бүртгэлийн зураг, 2006 | birth_name = Жеффри Эдвард Эпштейн | birth_date = {{birth date|1953|1|20}} | birth_place = АНУ, [[Нью-Йорк хот]], Брүүклин | death_date = {{death date and age|2019|8|10|1953|1|20}} | death_cause = Дүүжилж амиа хорлосон | death_place = Нью-Йорк хотын Метрополитан хорих төв | occupation = {{hlist|Санхүүч|[[Брокер]]|Сурган хүмүүжүүлэгч}} | title = | criminal_penalty = 13 сарын хорих ял (2008) | apprehended = | website = | signature = EpsteinSigSVG.svg }} '''Жеффри Эдвард Эпштейн''' ({{lang-en|Jeffrey Edward Epstein}}, 1953 оны 1-р сарын 20-нд Нью-Йорк хотын Брүклин дүүрэгт төрсөн - 2019 оны 8-р сарын 10-нд Нью-Йорк хотын Метрополитан хорих төвд өөрийгөө дүүжилж үхсэн) - Америкийн эдийн засагч бөгөөд [[Хүүхдийн эсрэг хүчирхийлэл#Хүүхдийн эсрэг бэлгийн хүчирхийлэл|хүүхдийн эсрэг бэлгийн хүчирхийлэгч]], хүний наймаа зэрэг гэмт хэрэгт буруутгагдан ял шийтгэгдсэн этгээд.<ref name="US-Atty-SDNY-2019">{{Cite press release |url=https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/jeffrey-epstein-charged-manhattan-federal-court-sex-trafficking-minors |title=Jeffrey Epstein Charged in Manhattan Federal Court With Sex Trafficking of Minors |date=July 8, 2019 |publisher=US Attorney's Office for the Southern District of New York |access-date=July 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190708184612/https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/jeffrey-epstein-charged-manhattan-federal-court-sex-trafficking-minors |archive-date=July 8, 2019 |url-status=live}}</ref><ref name="Lewis 2015">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/us-news/2015/jan/02/jeffrey-epstein-rise-and-fall-of-teacher-turned-tycoon |last=Lewis |first=Paul |title=Jeffrey Epstein: The rise and fall of teacher turned tycoon |work=The Guardian |date=January 4, 2015 |access-date=November 7, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161126103523/https://www.theguardian.com/us-news/2015/jan/02/jeffrey-epstein-rise-and-fall-of-teacher-turned-tycoon |archive-date=November 26, 2016}}</ref> Мэргэжлийн гараагаа Далтон сургуулийн багшаар эхэлсэн. 1976 онд тус сургуулиас халагдсаны дараа банк, санхүүгийн салбарт орж, Bear Stearns компанид ажиллаж байгаад өөрийн компанийг байгуулсан. Эпштейн дээдсийн хүрээлэл бий болгож<ref name="Colyar 2019">{{cite web |authorlink=Brock Colyar |last1=Colyar |first1=Brock |last2=Hurwitz |first2=Kelsey |last3=Klein |first3=Charlotte |last4=Kweku |first4=Ezekiel |last5=Larocca |first5=Amy |last6=Martins |first6=Yinka |last7=Raymond |first7=Adam K. |last8=Schneier |first8=Matthew |last9=Stieb |first9=Matt |last10=Walsh |first10=James D. |date=July 22, 2019 |title=Who Was Jeffrey Epstein Calling? A close study of his circle—social, professional, transactional—reveals a damning portrait of elite New York |url=https://nymag.com/intelligencer/2019/07/jeffrey-epstein-high-society-contacts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190914004217/http://nymag.com/intelligencer/2019/07/jeffrey-epstein-high-society-contacts.html |archive-date=September 14, 2019 |access-date=July 25, 2019 |work=[[New York (magazine)|New York]] |url-access=limited}}</ref>, хамсаатнуудтайгаа нийлж олон эмэгтэй, охидын биеийг үнэлүүүлж хүчирхийлэл үйлдсэн.<ref>{{Cite news |url=https://www.motherjones.com/politics/2019/10/an-actual-conspiracy-kept-jeffrey-epsteins-accomplices-out-of-prison/ |title=An Actual Conspiracy Kept Jeffrey Epstein's Accomplices out of Prison |last=Nally |first=Leland |date=October 1, 2019 |work=Mother Jones |access-date=October 1, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191001195543/https://www.motherjones.com/politics/2019/10/an-actual-conspiracy-kept-jeffrey-epsteins-accomplices-out-of-prison/ |archive-date=October 1, 2019 |url-status=live}}</ref> 2005 онд [[Флорида]] мужийн Палм-Бич хотын цагдаагийн хэлтэс нэгэн эцэг эх 14 настай охиныг нь бэлгийн хүчирхийлэл үйлдсэн гэж мэдээлсний дараа Эпштейнийг шалгаж эхэлсэн. Улмаар 14 наснаас дээш нийт 36 охинд бэлгийн хүчирхийлэл үйлдсэн байж болзошгүй болохыг тогтоосон.<ref name="Brown-2018">{{Cite news |url=https://www.miamiherald.com/news/local/article221404845.html |title=For years, Jeffrey Epstein abused teen girls, police say. A timeline of his case |last=Brown |first=Julie K. |author-link=Julie K. Brown |date=November 28, 2018 |work=[[Miami Herald]] |access-date=August 2, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190815165036/https://www.miamiherald.com/news/local/article221404845.html |archive-date=August 15, 2019 |url-status=live}}</ref> 2008 онд Флорида мужийн шүүхэд насанд хүрээгүй хүүхдийн биеэ үнэлсэн хэргээ хүлээн, 13 сарын ял шийтгэгдсэн. Тэрээр 2019 оны 7-р сарын 6-нд насанд хүрээгүй хүүхдийн бэлгийн мөлжлөгийн наймааны хэргээр дахин баривчлагдсан.<ref name="Dealbook 2007">{{cite news |title=More Bad News for Jeff Epstein? |date=July 11, 2007 |url=https://archive.nytimes.com/dealbook.nytimes.com/2007/07/11/more-bad-news-for-jeff-epstein/ |url-access=limited}}</ref><ref name="Cohan-2009">{{cite web |last=Cohan |first=William D. |author-link=William D. Cohan |date=March 3, 2009 |title=Inside the Bear Stearns boiler room |url=https://money.cnn.com/2009/03/02/magazines/fortune/cohan_houseofcards_full.fortune/index.htm?postversion=2009030306 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090307125431/https://money.cnn.com/2009/03/02/magazines/fortune/cohan_houseofcards_full.fortune/index.htm?postversion=2009030306 |archive-date=March 7, 2009 |work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]}}</ref> 2019 оны 8-р сарын 10-нд шоронд байхдаа өөрийгөө дүүжилж нас барсан. Ж.Эпштейн нь залуу охидыг өөрт олж өгдөг байсан Гислейн Максвеллтэй хэдэн арван жилийн турш холбоотой байсан бөгөөд тэрээр 2021 онд бэлгийн наймаа, охидыг элсүүлэхэд нь тусалсан хуйвалдааны хэргээр холбооны шүүхээс ял явсан. [[The New York Times]] сонины мэдээлснээр Эпштейн ихэнх хөрөнгөө тэрбумтнуудад татвар, өв хөрөнгийн үйлчилгээ үзүүлэх замаар олсон<ref>{{cite news |last1=Goldstein |first1=Matthew |title=Jeffrey Epstein's Associates Could Reap Benefit of a Big Tax Refund |url=https://www.nytimes.com/2025/01/15/business/jeffrey-epstein-estate-tax-refund.html |date=15 January 2025}}</ref> ба бизнес эрхлэгчид, язгууртнууд, улс төрчид, эрдэмтдийг багтаасан өргөн танилын хүрээтэй байв. Эдгээр алдартнуудаас дурьдвал [[Эндрю Виндсор]], [[Дональд Трамп|Доналд Трамп]], [[Билл Клинтон]] [[Питер Тиль]], [[Элон Маск]], [[Билл Гэйтс]], [[Ларри Саммерс]], [[Стив Бэннон]] нар болно.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Zac |title=Democrats release Epstein records mentioning Musk, Bannon, Thiel, Prince Andrew |url=https://www.usatoday.com/story/news/politics/2025/09/26/elon-musk-peter-thiel-steve-bannon-epstein-documents/86370319007/ |access-date=2025-09-27 |website=USA TODAY |language=en-US}}</ref> 2026 оны 1-р сард Эпштейний хэргүүдэд [[Эхуд Барак]], Ховард Лутник, Норвегийн гүнж Метте-Марит нартай өргөн хүрээтэй харилцаатай байсан тухай шинэ баримтууд нийтлэгджээ. ==Эшлэл== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Эпштейн, Жеффри}} [[Ангилал:1953 онд төрсөн]] [[Ангилал:2019 онд өнгөрсөн]] [[Ангилал:АНУ-ын бизнесмен]] [[Ангилал:АНУ-ын гэмт хэрэгтэн]] [[Ангилал:Харвардын их сургуулийн хүн]] [[Ангилал:АНУ-ын еврей хүн]] t541d8008792zqlgavc7nk9h0lgmqze 0 145158 876087 847942 2026-11-12T10:39:21Z Paldirvamma 108982 876087 wikitext text/x-wiki {{Short description|Казахстаны Алматы хотын гадны хурдны тэшүүр болон бөмбөгтэй хоккейн гулгуурын талбай}} {{Инфобокс цэнгэлдэх хүрээлэн |name = Медеу |logo_image = |image = [[File:Медеу, Алматы, 2023 жылғы қаңтар (1).jpg|300px]] |caption = Медеу мөсөн гулгуурын талбай |location = [[Алматы]], [[Казахстан]] |coordinates = {{coord|43|09|27|N|77|03|31|E|type:landmark|display=inline,title}} |broke_ground = |built = 1949–1951 |opened = 1951 |renovated = 1972, 2003, 2009 |owner = [[Алматы]] хот |former_names = |tenants = |construction_cost = [[File:Kazakhstani tenge symbol.svg|8px]] 19.4 тэрбум тенге (ойролц. 131.8 сая [[Америкийн доллар|$]]) |seating_capacity = 8 500 }} '''Медеу''' ({{langx|kk|Медеу}} {{IPA|kk|mʲedʲéw|}}) нь Казахстаны [[Алматы]] хот дахь гадны [[хурдны тэшүүр]] болон [[бөмбөгтэй хоккей]]н гулгуурын талбай. [[File:Bandy in Medeu Kazakhstan.JPG|thumb|centre|280px|Бөмбөгтэй хоккей, Азийн өвлийн наадам, Монгол - Казахстан]] == Гадны холбоос == {{commons category|Medeu}} * {{Official website|http://medey.kz/}} {{stub}} [[Ангилал:Алматын спорт]] 03mr2zhjegil030fzk3j29o95dw037c 0 148213 876013 868268 2026-11-11T16:13:39Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 876013 wikitext text/x-wiki '''''Өргөст улаагана (Латин : Ribes aciculare)''''' буюу хуучин нэршлээр өргөст тошлой нь Сэрдэгийн ([[Улаагана|Grossulariacea]]) овогт хамаарах цэцэгт ургамал юм. Төв болон Хойд Азын уугуул ургамал бөгөөд Алтай, Казахстан, Красноярск, Монгол, Тува, Баруун Сибирь, Шинжаан зэрэг газруудад тархацтай. <ref name="Plants of the World Online">{{Cite web |title=Ribes aciculare |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:792527-1 |access-date=12 September 2021 |website=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |language=English |archive-url=https://web.archive.org/web/20210912135244/http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:792527-1 |archive-date=12 Есдүгээр сар 2021 |url-status=dead}}</ref> Ургах орчин нь чулуурхаг толгод, уулын энгэрээс эхлээд ойн зах, шугуй хүртэл янз бүр байдаг. Хойд Хятадад энэ нь 1500-2100 метрийн өндөрт ч олдсон. Энэ ургамал нь маш хүйтэнд тэсвэртэй бөгөөд ичмэл үед (ихэвчлэн өвлийн саруудад) -20°C хүртэлх температурыг тэсвэрлэдэг. <ref name="PFAF Ribes aciculare">{{Cite web |title=Ribes aciculare |url=https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Ribes+aciculare |access-date=14 September 2021 |website=pfaf.org |publisher=Plants for a Future |language=English}}</ref> <ref name="Useful Temperate Plants - Ribes aciculare"/> Ихэвчлэн нэг метр ба түүнээс дээш өндөртэй бут сөөг хэлбэрээр ургана. Бутны мөчир нь нүцгэн бөгөөд мөчрийн зангилаа дээр 3-7 өргөс үүсдэг. Энэ нь ерөнхийдөө хагас сүүдэрхэг (багахан ой модтой) эсвэл сүүдэргүй газарт ургадаг бөгөөд хүчиллэг, саармаг эсвэл суурьлаг (шүлтлэг) байж болох хөнгөн (элсэрхэг), дунд (шороо) болон хүнд (шаварлаг) хөрсөнд ургах чадвартай. Энэ нь чийглэг боловч сайн нэвчүүлдэг хөрсөнд хамгийн сайн ургадаг бөгөөд сүүдэргүй газар илүү их жимс суух хандлагатай байдаг. Цэцэглэлт 5-р сараас 6-р сар хүртэл үргэлжилнэ. Энэ ургамал нь хос бэлэгтэй бөгөөд цэцэг нь шавьжаар тоос хүртдэг. Энэ төрлийн бусад зүйлтэй төстэй 15мм хүртэл диаметртэй улаан бөмбөлөг хэлбэртэй жимс нь 7-р сараас 8-р сар хүртэл боловсорно. Жимс нь түүхий болон болгож аль аль ч байдлаар хэрэглэж болох бөгөөд амтлаг, тааламжтай амттай. Жимсийг орон нутгийн хэрэгцээнд зориулж зэрлэг ургамлаас хурааж авдаг бөгөөд заримдаа Оросын зарим хэсэгт жимсний зориулалтаар тариалдаг. Үүнийг тариалдаг газруудад нэршиж заншсан хэд хэдэн сорт байдаг бөгөөд тэдгээрийн зарим нь ердийн тошлойтой ( ''Ribes uva-crispa'' ) эрлийзжүүлсэн сортууд байж болно эрлийзжүүлсэн байж болно. <ref name="Plants of the World Online"/> <ref name="PFAF Ribes aciculare"/> <ref name="Useful Temperate Plants - Ribes aciculare"/> Бусад ''[[Улаагана|Ribes]]'' зүйлийн нэгэн адил ''R. aciculare'' нь зөгийн балны мөөгөнцөрт (honey fungus) онцгой өртөмтгий байдаг. Мөн энэ ургамал нь цагаан нарсны цэврүүт зэв ( ''Cronartium ribicola'' )-р халдварлагдаж магадлалтай. Энэхүү зэвний мөөгөнцөр амьдралын мөчлөг нь өөр өөр эзэн ургамал дамждаг улааганы (''Ribes)'' төрлийн ургамлыг зайлшгүй шаардлагат хоёрдогч эзэн болгон халдварлуулдаг байна. <ref name="Useful Temperate Plants - Ribes aciculare">{{Cite web |title=Ribes aciculare |url=http://temperate.theferns.info/plant/Ribes+aciculare |access-date=15 September 2021 |website=temperate.theferns.info |publisher=Useful Temperate Plants |language=English}}</ref> l8f80nqhyxrv6txhx89lnarmozdpm5g 0 148749 875998 872382 2026-11-11T15:08:09Z InternetArchiveBot 70653 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 875998 wikitext text/x-wiki '''Шивээхүрэн–Сэхээ боомтын хил дамнасан төмөр зам''' нь Монгол Улсын Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутаг дахь Шивээхүрэн боомтыг Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орны Алшаа аймгийн Эзнээ хошуун дахь Сэхээ боомттой холбох хил дамнасан төмөр замын төсөл юм. Тус төмөр зам нь Нарийнсухайтын бүлэг ордоос олборлох нүүрс болон уул уурхайн бусад бүтээгдэхүүнийг авто тээврээс төмөр замын тээвэрт шилжүүлэн экспортлох, боомтын нэвтрүүлэх хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх зорилготой. == Байршил == Монголын талын Шивээхүрэн боомт нь Өмнөговь аймгийн Гурвантэс суманд байрладаг. Хятадын талын Сэхээ боомт нь Өвөр Монголын Алшаа аймгийн Эзнээ хошуунд оршино. Хоёр боомт нь Монгол–Хятадын хилийн баруун өмнөд хэсэгт, Нарийнсухайтын нүүрсний бүлэг ордын экспортын гол чиглэлд байрладаг. Шивээхүрэн боомт нь Монгол Улсын нүүрсний экспортын чухал гарцуудын нэг бөгөөд Гашуунсухайт–Ганцмод, Ханги–Мандал зэрэг боомтуудын хамт өмнөд чиглэлийн уул уурхайн тээврийн сүлжээний бүрэлдэхүүнд багтдаг. == Түүх == Шивээхүрэн авто замын боомт нь 1992 оны 11-р сарын 1-нд байгуулагдсан гэж Монгол–Хятадын хилийн боомтын мэдээлэлд дурдагддаг. Тус боомт нь БНХАУ-ын Сэхээ боомттой хиллэдэг бөгөөд Монголын уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг Хятадын зах зээлд гаргах нэг гол суваг болж ирсэн.<ref name="border">{{cite web |title=Монгол-Хятадын хил |url=https://mn.wikipedia.org/wiki/Монгол-Хятадын_хил |access-date=2026-10-02 |publisher=Википедиа |language=mn}}</ref> Хоёр боомтыг төмөр замаар холбох санаачилга олон жил яригдсан боловч төсөл удаан хугацаанд хэрэгжихгүй байсан. 2023 оны 5-р сарын 27-нд Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Шивээхүрэн–Сэхээ боомтын хил дамнасан төмөр замын барилгын ажлын нээлтэд оролцсон гэж Зам, тээврийн хөгжлийн яам мэдээлсэн.<ref name="mrt2024">{{cite web |title=Шивээхүрэн-Сэхээ боомтын хил дамнасан төмөр замыг байнгын ашиглалтад орууллаа |url=https://mrt.gov.mn/i/4347 |access-date=2026-10-02 |publisher=Монгол Улсын Зам, тээврийн хөгжлийн яам |language=mn}}</ref> == Бүтээн байгуулалт == Монгол Улсын Засгийн газрын 2023 оны 186 дугаар тогтоолоор “Шивээхүрэн–Сэхээ” боомтын хил дамнасан төмөр замын төслийг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд барьж байгуулах эрхийг “Нарийн сухайтын төмөр зам” ХХК-д олгосон байна.<ref name="mrt2024" /> Төслийн үндсэн төмөр замын уртыг 6.9 км гэж албан мэдээлэлд дурдсан. Зарим эх сурвалжид гол төмөр зам 6.9 км, салбар замуудтайгаа нийлээд дэлгэмэл урт нь 20 км орчим гэж мэдээлжээ.<ref name="ubn2024">{{cite web |title=ТОМИЛОЛТ: Шивээхүрэн-Сэхээ боомтын хил дамнасан төмөр замын бүтээн байгуулалт дууслаа |url=https://ubn.mn/p/62028 |access-date=2026-10-02 |publisher=UBN.mn |language=mn}}</ref> 2024 онд уг төмөр замын бүтээн байгуулалт дууссан тухай Монголын төрийн болон хэвлэл мэдээллийн эх сурвалжууд мэдээлсэн. Төслийг улсын төсвөөс санхүүжүүлэхгүй, хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжүүлсэн гэж танилцуулсан байдаг.<ref name="bayalag">{{cite web |title=Шивээхүрэн төмөр зам |url=https://bayalag-er.mn/шивээхүрэн-боомтын-төмөр-зам-ашиглал/ |access-date=2026-10-02 |publisher=Баялаг Энержи Ресурс ХХК |language=mn |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311222946/https://bayalag-er.mn/%D1%88%D0%B8%D0%B2%D1%8D%D1%8D%D1%85%D2%AF%D1%80%D1%8D%D0%BD-%D0%B1%D0%BE%D0%BE%D0%BC%D1%82%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D3%A9%D0%BC%D3%A9%D1%80-%D0%B7%D0%B0%D0%BC-%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%BB/ |archive-date=2026-03-11 |url-status=dead}}</ref> == Эдийн засгийн ач холбогдол == Шивээхүрэн–Сэхээ төмөр замын гол ач холбогдол нь Нарийнсухайтын бүлэг ордын нүүрсийг төмөр замаар тээвэрлэн экспортлох боломж бүрдүүлсэн явдал юм. Өмнө нь тус чиглэлээр нүүрсийг голчлон авто машинаар тээвэрлэж, хил дээр дараалал үүсэх, тээврийн өртөг нэмэгдэх, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал болон байгаль орчны эрсдэл нэмэгдэх зэрэг хүндрэл гардаг байв. Төмөр зам ашиглалтад орсноор боомтын нэвтрүүлэх хүчин чадал 10 сая тонноор нэмэгдэх боломжтой гэж Монголын Зам, тээврийн хөгжлийн яам болон хэвлэл мэдээллийн эх сурвалжууд мэдээлсэн.<ref name="mrt2024" /><ref name="ubn-capacity">{{cite web |title=Шивээхүрэн-Сэхээ боомтын 6.9 км төмөр замын суурь бүтцийг барьж байгуулснаар хилийн боомтын нэвтрүүлэх хүчин чадал 10 сая тонноор нэмэгдэнэ |url=https://ubn.mn/p/61993 |access-date=2026-10-02 |publisher=UBN.mn |language=mn}}</ref> == Тээврийн сүлжээнд эзлэх байр == Шивээхүрэн–Сэхээ чиглэл нь Монгол Улсын өмнөд бүсийн уул уурхайн экспортын сүлжээнд багтана. Энэ чиглэл нь Гашуунсухайт–Ганцмод, Ханги–Мандал зэрэг бусад боомттой хамт Монгол Улсын нүүрс, төмрийн хүдэр болон бусад эрдэс бүтээгдэхүүний экспортыг төрөлжүүлэх зорилготой. Хятадын талд Сэхээ боомт нь Линьхэ–Сэхээгийн төмөр замтай холбогдох боломжтой. Энэ нь Өвөр Монголын баруун хэсэг, Ганьсу болон Хятадын бусад төмөр замын сүлжээтэй ачаа тээврийг холбох суурь нөхцөл болдог.<ref name="ceke">{{cite web |title=Сэхээ боомт |url=https://mn.wikipedia.org/wiki/Сэхээ_боомт |access-date=2026-10-02 |publisher=Википедиа |language=mn}}</ref> == Нийгэм, байгаль орчны нөлөө == Авто тээврээс төмөр замын тээвэрт шилжсэнээр хил орчмын авто замын ачаалал, нүүрс тээврийн машины дараалал, жолооч нарын хил дээр удаан хугацаагаар саатах нөхцөл буурах боломжтой. Мөн тоосжилт, түлшний хэрэглээ, ослын эрсдэл, хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын асуудлыг тодорхой хэмжээгээр багасгах боломжтой гэж төсөл хэрэгжүүлэгчид тайлбарладаг. Гэвч боомтын хүчин чадал бодитоор нэмэгдэх эсэх нь төмөр замын тогтмол ашиглалт, хилийн шалган нэвтрүүлэх зохион байгуулалт, гаалийн бүрдүүлэлт, Хятадын талын хүлээн авах хүчин чадал, зах зээлийн эрэлт зэргээс хамаарна. == Цаашдын хөгжил == Шивээхүрэн–Сэхээ төмөр зам нь Монгол Улсын “Боомтын сэргэлт” бодлогын хүрээнд хилийн боомтын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх нэг төсөл юм. Цаашид Нарийнсухайтын ордын олборлолт, нүүрсний зах зээлийн эрэлт, Монгол–Хятадын худалдааны зохицуулалт, төмөр замын тариф, хил дамнасан тээврийн гэрээ хэлэлцээр зэрэг хүчин зүйлс уг төмөр замын ашиглалт, эдийн засгийн өгөөжид нөлөөлөх юм. == Мөн үзэх == * [[Сэхээ боомт]] * [[Монгол-Хятадын хил]] * [[Өмнөговь аймаг]] * [[Гурвантэс сум]] * [[Нарийнсухайтын орд]] * [[Гашуунсухайт боомт]] * [[Ганцмод боомт]] * [[Ханги–Мандал боомт]] == Эшлэл == {{reflist}} rg5ia285dq54kiima4hajdnc5c6q4x7 10 148919 876014 874676 2026-11-11T22:13:54Z Enkhsaihan2005 64429 876014 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{инфобокс|child=yes | subheaderstyle = background: {{If empty |{{{color|}}} |{{{colour|}}} |#DEDEE2 }}; {{#if: {{{color|}}}{{{colour|}}} |color: {{Greater color contrast ratio|{{If empty |{{{color|}}} |{{{colour|}}} }}|black|white }};|color:inherit; }} | subheader = {{{Header|}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{Image}}}|size={{{Image_size|}}}|sizedefault=frameless|border={{#if:{{{Noborder|}}}||yes}}|alt={{{Alt|}}}}} | caption = {{{Imagetext|Flag of {{{Article}}} {{{Name}}}}}} | label1 = {{#if:{{{Morenicks|}}}|Other names|}} | data1 = {{#if:{{{Nickname|}}}|{{{Nickname}}}{{#if:{{{Morenicks|}}}|, {{{Morenicks}}}|}} }} | label2 = [[Далбаа судлалын тэмдэг|Хэрэглээ]] | data2 = {{#if:{{{Use|}}}|{{#switch: {{{Use}}} | 000000 = Бусад | 000001 = [[Тэнгисийн цэргийн далбаа]] | 000010 = [[Төрийн албаны тэнгисийн далбаа]] | 000011 = [[Төрийн албаны тэнгисийн далбаа|Төрийн албаны]] болон [[тэнгисийн цэргийн далбаа]] | 000100 = [[Худалдааны далбаа]] | 000101 = [[Худалдааны далбаа|Худалдааны]] болон [[тэнгисийн цэргийн далбаа]] | 000110 = [[Худалдааны далбаа|Худалдааны]] болон [[төрийн албаны тэнгисийн далбаа]] | 000111 = [[Төрийн тэнгисийн далбаа]] | 001000 = [[Дайны далбаа]] | 001001 = [[Дайны далбаа|Дайны]] болон [[тэнгисийн цэргийн далбаа]] | 001010 = [[Дайны далбаа|Дайны]] болон [[төрийн албаны тэнгисийн далбаа]] | 001011 = [[Дайны далбаа|Дайны]], [[төрийн албаны тэнгисийн далбаа|төрийн албаны]] болон [[тэнгисийн цэргийн далбаа]] | 001100 = [[War flag]] and [[civil ensign]] | 001101 = [[War flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[naval ensign]] | 001110 = [[War flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[state ensign]] | 001111 = [[War flag]] and [[national ensign]] | 010000 = [[Төрийн албаны далбаа]] | 010001 = [[State flag]] and [[naval ensign]] | 010010 = [[State flag]] and [[State ensign|ensign]] | 010011 = [[State flag]], [[State ensign|state]] and [[naval ensign]] | 010100 = [[State flag]] and [[civil ensign]] | 010101 = [[State flag]], [[civil ensign|civil]] and [[naval ensign]] | 010110 = [[State flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[state ensign]] | 010111 = [[State flag]] and [[national ensign]] | 011000 = [[State flag|State]] and [[war flag]] | 011001 = [[State flag|State]] and [[war flag]], [[naval ensign]] | 011010 = [[State flag|State flag]] and [[state ensign|ensign]], [[war flag]] | 011011 = [[Төрийн албаны далбаа|Төрийн албаны]] ба [[дайны далбаа]], [[Төрийн албаны далбаа|төрийн албаны]] ба [[тэнгисийн цэргийн далбаа]] | 011100 = [[State flag|State]] and [[war flag]], [[civil ensign]] | 011101 = [[State flag|State]] and [[war flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[naval ensign]] | 011110 = [[State flag|State]] and [[war flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[state ensign]] | 011111 = [[State flag|State]] and [[war flag]], [[national ensign]] | 100000 = [[Иргэний далбаа]] | 100001 = [[Civil flag]] and [[naval ensign]] | 100010 = [[Civil flag]] and [[state ensign]] | 100011 = [[Civil flag]], [[state ensign|state]] and [[naval ensign]] | 100100 = [[Иргэний далбаа|Иргэний]] ба [[худалдааны далбаа]] | 100101 = [[Civil flag]], [[civil ensign|civil]] and [[naval ensign]] | 100110 = [[Civil flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[state ensign]] | 100111 = [[Civil flag]] and [[national ensign]] | 101000 = [[Civil flag|Civil]] and [[war flag]] | 101001 = [[Civil flag|Civil]] and [[war flag]], [[naval ensign]] | 101010 = [[Civil flag|Civil]] and [[war flag]], [[state ensign]] | 101011 = [[Civil flag|Civil]] and [[war flag]], [[State ensign|state]] and [[naval ensign]] | 101100 = [[Civil flag|Civil]] and [[war flag]], [[civil ensign]] | 101101 = [[Civil flag|Civil]] and [[war flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[naval ensign]] | 101110 = [[Civil flag|Civil]] and [[war flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[state ensign]] | 101111 = [[Civil flag|Civil]] and [[war flag]], [[national ensign]] | 110000 = [[Civil flag|Civil]] and [[state flag]] | 110001 = [[Civil flag|Civil]] and [[state flag]], [[naval ensign]] | 110010 = [[Civil flag|Civil]] and [[state flag]], [[state ensign]] | 110011 = [[Civil flag|Civil]] and [[state flag]], [[State ensign|state]] and [[naval ensign]] | 110100 = [[Иргэний далбаа|Иргэний]] ба [[төрийн албаны далбаа]], [[худалдааны далбаа]] | 110101 = [[Civil flag|Civil]] and [[state flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[naval ensign]] | 110110 = [[Civil flag|Civil]] and [[state flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[state ensign]] | 110111 = [[Civil flag|Civil]] and [[state flag]], [[national ensign]] | 111000 = [[Төрийн далбаа]] | 111001 = [[National flag]] and [[naval ensign]] | 111010 = [[National flag]] and [[state ensign]] | 111011 = [[National flag]] and [[State ensign|state]] and [[naval ensign]] | 111100 = [[National flag]] and [[civil ensign]] | 111101 = [[National flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[naval ensign]] | 111110 = [[National flag]], [[Civil ensign|civil]] and [[state ensign]] | 111111 = [[National flag]] and [[National ensign|ensign]] | {{{Use}}} }} {{{Symbol|}}} }} | label3 = Харьцаа | data3 = {{{Proportion|}}} | label4 = Баталсан | data4 = {{{Adoption|}}} | label5 = Орхигдсон | data5 = {{{Relinquished|}}} | label6 = Загвар | data6 = {{{Design|}}} | label7 = Зохион&nbsp;бүтээсэн | data7 = {{{Designer|}}} }}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> isaqmw2vz0hso9a6xuqjafm9f88xwmp 0 149091 876056 875815 2026-11-12T06:37:45Z Zorigt 49 876056 wikitext text/x-wiki {{Short description|Британийн Coldplay хамтлагийн нийтийн соёлд үзүүлсэн нөлөө}} [[File:ColdplayMTY22032022 (cropped).jpg|thumb|upright=1.3|2022 онд Мексикийн [[Монтеррей]] хотод бүтээгдсэн Coldplay-ийн ханын зураг]] Британийн [[рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]] нь [[Coldplay-ийн дискографи|хөгжим]], уран бүтээл, дүр төрх, [[Coldplay-ийн амьд тоглолтуудын жагсаалт|тоглолт]] болон дэлхий даяарх арилжааны амжилтаараа [[нийтийн соёл]]д томоохон нөлөө үзүүлжээ. Тус хамтлагийг [[Лондон]] хотод [[Крис Мартин]] (гоцлол дуучин, төгөлдөр хуур), [[Жонни Баклэнд]] (гоцлол гитар), [[Гай Берриман]] (басс гитар), [[Уилл Чемпион]] (бөмбөр, цохивор хөгжим), мөн менежментийн үүрэг гүйцэтгэсэн [[Фил Харви]] нар үүсгэн байгуулсан. 1999 онд [[Parlophone]] дуу бичлэгийн компанитай гэрээ байгуулж, дараа жил нь ''[[Parachutes (Coldplay цомог)|Parachutes]]'' цомгийг гаргасны дараа тэдний нэр хүнд, амжилт, олон нийтийн сонирхол карьерынх нь туршид өсөн нэмэгдэж, хамтлаг соёлын бэлгэ тэмдэг, XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий уран бүтээлчдийн нэг болсон. Түүнчлэн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн байр сууринд [[U2]]-ийг залгамжлагч хэмээн олонтаа тодорхойлдог.<ref>{{Cite web |date=26 February 2018 |title=They Played a Tiny Café... There Were Four People in the Audience |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/they-played-a-tiny-cafe-there-were-four-people-in-the-audience/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122080835/https://www.musicbusinessworldwide.com/they-played-a-tiny-cafe-there-were-four-people-in-the-audience/ |archive-date=22 November 2021 |access-date=7 January 2022 |website=Music Business Worldwide}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Coldplay/Under 1 Roof – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181219/https://www.theguardian.com/music/2013/dec/20/coldplay-under-1-roof-apollo-review |archive-date=4 August 2023 |access-date=4 August 2023 |website=The Guardian}}</ref><ref name="GORDON">{{Cite news |date=10 March 2016 |title=25 Songs That Tell Us Where Music Is Going |work=The New York Times Magazine |url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |url-status=live |access-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227022848/https://www.nytimes.com/interactive/2016/03/10/magazine/25-songs-that-tell-us-where-music-is-going.html |archive-date=27 December 2021 |issn=0362-4331 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 November 2019 |title=Premature Evaluation: Coldplay Everyday Life |url=https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206050443/https://www.stereogum.com/2064318/coldplay-everyday-life-review/reviews/premature-evaluation/ |archive-date=6 December 2023 |access-date=4 August 2023 |website=Stereogum}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 June 2008 |title=Coldplay Review: The Old Ones Are Still the Best |url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |url-status=live |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804181213/https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/2141900/Coldplay-review-the-old-ones-are-still-the-best.html |archive-date=4 August 2023 |access-date=8 March 2026 |website=The Telegraph}}</ref> Британийн хөгжим өөрийн өнгө төрхийг тодорхойлоход бэрхшээлтэй байсан үед тус хамтлаг дуу зохиох шинэ өнгө аясыг авчирч, түгээмэл рок хөгжмийн дуугаралтыг илүү зөөлөн, уянгалаг чиглэлд өөрчилсөн гэж үнэлэгддэг. Хөгжмийн хэв маягаа байнга шинэчилсэн нь цомгийн эрин үеийн дараах, стриминг үйлчилгээ давамгайлсан зах зээлд амжилтаа хадгалах, өөрсдөөс нь урам зориг авсан уран бүтээлчдийн хүрээг тэлэх, олон төрлийн хөгжмийг хамарсан баялаг өв үлдээхэд нөлөөлжээ. Энэ нөлөөг Бразилын [[сертанежу хөгжим|сертанежу]] хөгжмийн дуу зохиол, [[хип хоп]] уран бүтээлчдийн Coldplay-ийн хөгжмөөс дээж авч ашиглах, бүтээлийг нь дурдах явдлаас харж болно.<ref name="JAVERI">{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Twenty Years On, Coldplay Refuses to Take Its Voice Seriously |url=https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183903/https://www.firstpost.com/entertainment/twenty-years-on-coldplay-refuses-to-take-its-voice-seriously-their-versatility-and-collabs-have-kept-the-band-alive-10067761.html |archive-date=16 July 2022 |access-date=9 March 2026 |website=Firstpost}}</ref> Coldplay-ийн хүмүүсийг талцуулдаг дүр төрхийг олон хэвлэлд шинжилсэн бөгөөд энэ нь ижил төрлийн уран бүтээлчдэд зам нээсэн гэж үздэг. Мөн тэд цэнгэлдэх хүрээлэнгийн рок тоглолтын үзэгчдийг үзүүлбэрийн гол хэсэг болгож, үзэгчдийн зүүдэг интерактив [[Xyloband|LED бугуйвч]] болон хүртээмжийг дэмжих арга хэмжээг нэвтрүүлсэн. ''[[Music of the Spheres World Tour]]'' (2022–2025) аялан тоглолтоороо амьд хөгжмийн салбар дахь тогтвортой хөгжлийн санаачилгыг манлайлж, өмнөх аялан тоглолттойгоо харьцуулахад [[хүлэмжийн хийн ялгаруулалт|CO₂ ялгаруулалтыг]] 59 хувиар бууруулжээ. Үүний үр дүнд ''[[Time (сэтгүүл)|Time]]'' тэднийг уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг үйл ажиллагаанд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн удирдагчдын нэгээр нэрлэсэн. Coldplay-ийн арилжааны амжилт хөгжмийн үйлдвэрлэл дэх эдийн засгийн нөлөөг нь нэмэгдүүлж, Британийн хөгжмийн экспортыг дэмжин, [[хөгжмийн стриминг үйлчилгээ]]ний үр ашигтай холбоотой маргаан өрнүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан. Тэдний сурталчилгааны арга барил, ялангуяа XXI зууны эхэн үед интернэтийг ашигласан байдал шинэлэг гэж үнэлэгддэг. Coldplay-ийн нөлөөгөөр тэдэнд зориулсан олон хүндэтгэлийн цомог, арга хэмжээ, хамтлагууд бий болжээ. == Хөгжмийн ур чадвар == === Рок хөгжмийг өөрчилсөн нь === {{Quote box | quote = «[[Yellow (Coldplay дуу)|Yellow]]» зэрэг хит дуу, идэвхтэй аялан тоглолтын ачаар Coldplay Их Британитай адил АНУ-д ч асар алдартай болжээ. Ингэснээр хоёр улсын урлагийн нийтлэг талбарыг сэргээж, түгээмэл рок хөгжмийг ширүүн, гажуудсан дуугаралтаас илүү зөөлөн, уянгалаг чиглэлд ойртуулсан. Үүний дараа томоохон дуу бичлэгийн компаниуд шинэ [[Nirvana]] эсвэл [[Radiohead]] бус, шинэ Coldplay-г эрж хайх болсон.» | author = —{{Hair space}}''Spectrum Culture'', 2020<ref name="NIERENBERG">{{Cite web |date=22 July 2020 |title=Holy Hell! Parachutes Turns 20 |url=https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106153105/https://spectrumculture.com/2020/07/22/holy-hell-parachutes-turns-20/ |archive-date=6 January 2023 |access-date=6 January 2023 |website=Spectrum Culture}}</ref> | align = right | width = 24em | salign = right }} Coldplay-г XXI зууны хамгийн нөлөө бүхий хамтлагуудын нэг гэж үздэг. ''[[Forbes]]''-ийн Стив Балтины тэмдэглэснээр тэд орчин үеийн альтернатив урсгалын жишиг болж, тогтмол өндөр чанартай тоглолт, бүтээлч эрэл хайгуулынхаа ачаар амьд хөгжмийн шилдэг хамтлагуудын нэг болон хөгжжээ. ''[[Afisha]]''-гийн Сергей Степанов тэднийг альтернатив рокийг нийтийн урсгал болгох чадварыг [[U2]]-оос өвлөсөн гэж үзэж, хит дуу туурвих авьяас, нөлөөлөх хүчээр нь «XXI зууны [[The Beatles]]» хэмээн нэрлэсэн. ''[[Paste (сэтгүүл)|Paste]]''-ийн Лиззи Манно Coldplay жижиг танхимаас том цэнгэлдэх хүрээлэн хүртэл өссөн нь 2010, 2020-иод оны хамтлагуудын хувьд төсөөлөхөд бэрх амжилт болсон гэж бичжээ.<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=The Most Influential Bands of the Last 20 Years |url=https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901150950/https://www.xsnoize.com/the-most-influential-bands-of-the-last-20-years/ |archive-date=1 September 2025 |access-date=1 September 2025 |website=XS Noize}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 January 2022 |title=Coldplay and Avril Lavigne Lead a Stacked Alternative Scene at iHeart's Alter Ego Show in Los Angeles |url=https://www.forbes.com/sites/stevebaltin/2022/01/16/coldplay-and-avril-lavigne-lead-a-stacked-alternative-scene-at-ihearts-alter-ego-show-in-la |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117041456/https://www.forbes.com/sites/stevebaltin/2022/01/16/coldplay-and-avril-lavigne-lead-a-stacked-alternative-scene-at-ihearts-alter-ego-show-in-la/ |archive-date=17 November 2023 |access-date=17 January 2022 |website=Forbes}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=20 Лет A Rush of Blood to the Head: Сергей Степанов – О Главном Aльбоме Coldplay |trans-title=20 Years of A Rush of Blood to the Head: Sergey Stepanov – About the Main Album of Coldplay |url=https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826161918/https://daily.afisha.ru/music/23944-20-let-a-rush-of-blood-to-the-head-sergey-stepanov-o-glavnom-albome-coldplay/ |archive-date=26 August 2022 |access-date=26 August 2022 |website=Afisha |language=ru}}</ref><ref name="MANNO">{{Cite web |date=10 July 2020 |title=Coldplay's Parachutes Turns 20: How This Quiet Avalanche Turned Them Into International Rock Stars |url=https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-parachutes-turns-20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818224640/https://www.pastemagazine.com/music/coldplay/coldplay-parachutes-turns-20/ |archive-date=18 August 2022 |access-date=15 December 2021 |website=Paste}}</ref> Манно мөн тэднийг радиогоор эгшиглэдэг рок хөгжимд удаан хугацааны том нөлөө үзүүлж, улмаар [[поп рок]]ийн дараагийн давалгаанд түлхэц өгсөн гэж дүгнэсэн. Үүний жишээнд [[Bastille]], [[Civil Twilight]], [[Hozier]], [[Keane]], [[Kodaline]], [[The Script]] хамтлагуудыг дурдсан. ''[[The Guardian]]''-д рок хөгжмийн түүхийн гол үйл явдлуудыг бичсэн [[Китти Эмпайр]] британийн хөгжим [[бритпоп]]ийн үе төгссөний дараа чиг баримжаагаа олоход бэрхшээлтэй байхад Coldplay гуниг, тэмүүллийг өөдрөг мэдрэмжтэй хослуулсан дуу зохиох шинэ өнгө төрхийг авчирсан гэжээ. Тэд шинэ мянганы үед төгөлдөр хуурт тулгуурласан [[софт рок]] хөгжмийг түгээн дэлгэрүүлсэн гэж мөн үнэлэгддэг.<ref name="MANNO" /> While discussing key events in the genre's history for ''[[The Guardian]]'', [[Kitty Empire]] stated that British music "struggled to define itself" with the end of [[britpop]] until Coldplay ushered in a "fresh timbre of songwriting" which had "yearning melancholy, buoyed by a sense of uplift".<ref>{{Cite web |date=11 June 2011 |title=Coldplay Set the Direction of Mainstream Rock |url=http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914232901/http://www.theguardian.com/music/2011/jun/12/coldplay-direction-mainstream-rock |archive-date=14 September 2015 |access-date=16 January 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref name="LOCK">{{Cite web |date=15 September 2021 |title=Coldplay: A Superstar Rock Band That Never Let Go of Their Ideals |url=https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-live-new-york-city/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114115507/https://www.globalcitizen.org/en/content/coldplay-global-citizen-live-new-york-city/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=31 July 2023 |publisher=Global Citizen}}</ref> [[Recording Academy]]-ийн Жон О'Брайен ''[[Parachutes]]'' (2000) цомгийн 20 жилийн ойн шүүмждээ уг бүтээл даруу, намуухан гитарын хамтлагуудын шинэ давалгааг эхлүүлж, рок одын уламжлалт хэв маягийг баримталдаггүй уран бүтээлчдэд боломж нээсэн гэж бичсэн. Тэрээр [[The Fray]], [[OneRepublic]] зэрэг хамтлагуудад нөлөөлснийг онцолж, Coldplay-ээс өмнө байгуулагдсан [[Snow Patrol]] зэрэг хамтлагууд ч төстэй гитарын найруулга ашиглах болсныг тэмдэглэжээ. ''[[The Telegraph]]''-ийн [[Нил Маккормик]] Coldplay-г технологи, хөгжмийн хэв маяг, сэтгэл хөдлөл, нийгмийн өөрчлөлтөд дасан зохицсон орчин үеийн рокийн дүр төрх хэмээн тодорхойлсон. ''[[Stereogum]]''-ийн Том Брейхан [[ню-метал]], [[пост-гранж]] хөгжмийн нөлөө буурсны дараах хуваагдмал орчныг нэгтгэхэд тэд хувь нэмэр оруулсан гэж үнэлсэн.<ref name="BRIEN">{{Cite web |date=10 July 2020 |title=How Coldplay's Parachutes Ushered in a New Wave of Mild-Mannered Guitar Bands |url=https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326134839/https://www.grammy.com/news/how-coldplays-parachutes-ushered-new-wave-mild-mannered-guitar-bands |archive-date=26 March 2022 |access-date=11 January 2023 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref name="BRIEN" /> Commenting on their impact and the shifts British rock music has experienced, ''[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]''{{'s}} [[Neil McCormick]] mentioned the band are "what rock looks like when it has evolved to meet the needs of a new musical era, adapting to technological and stylistic change and emotional and sociological shifts, creating rock that is empathic, inclusive and in tune with the social constructs of post-millennial youth culture".<ref>{{Cite web |date=11 August 2022 |title=British Rock Is Now Dominated by Bedwetters – And That's a Good Thing |url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811065425/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/british-rock-now-dominated-bedwetters-good-thing/ |archive-date=11 August 2022 |access-date=31 July 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 August 2022 |title=A Rush of Blood to the Head Turns 20 |url=https://www.stereogum.com/2197535/coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head-turns-20/reviews/the-anniversary/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725201009/https://www.stereogum.com/2197535/coldplay-a-rush-of-blood-to-the-head-turns-20/reviews/the-anniversary/ |archive-date=25 July 2025 |access-date=31 July 2023 |website=Stereogum}}</ref> === Олон төрлийн хөгжмийн сонсогчдод хүрсэн нь === Coldplay олон жилийн турш [[Coldplay#Musical and lyrical style|хөгжмийн олон төрөл]]д хүч сорьж, шүүмжлэгчдээс харилцан адилгүй үнэлгээ авч иржээ. Зарим хэвлэл тэдний нэр хүнд удаан хадгалагдсаныг дуугаралтаа туршилтаар баяжуулж, орчин үеийн элементүүдийг нэвтрүүлэхийн зэрэгцээ сүрлэг цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тоглолтын онцлогоо алдаагүйтэй холбодог. Хөгжмийн энэ олон талт байдал нь тэднийг альтернатив рок хамтлагуудад нийтлэг тохиолддог хязгаараас давж, стримингийн эринд худалдааны амжилтаа үргэлжлүүлэхэд тусалсан гэжээ. ''[[El País]]''-ийн Чарльз Маркосын үзсэнээр хамтлаг ''Parachutes''-ийн хэв маягийг өөрчлөлгүй давтсан бол мартагдах байсан. ''[[Firstpost]]''-ийн Лакшми Говиндражан Жавери тэдний дуугаралтыг нэг төрлөөр тодорхойлоход хэцүү бөгөөд янз бүрийн хөгжмийн орчинд хувирах чадвар нь олон урсгал дамнасан өвийг бүрдүүлсэн гэж дүгнэсэн. ''[[Falter]]''-ийн Барбара Фукс тэднийг түр зуурын чиг хандлагаас ангид орчин үеийн поп хөгжмийн дүр төрхийг тодорхойлсон гэж үзжээ.<ref name="CARLOS">{{Cite web |date=24 May 2023 |title=Diez Razones para Amar a Coldplay Sin Avergonzarse Ni Un Gramo |trans-title=Ten Reasons to Love Coldplay Without a Gram of Shame |url=https://elpais.com/cultura/2023-05-24/diez-razones-para-amar-a-coldplay-sin-avergonzarse-ni-un-gramo.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524053126/https://elpais.com/cultura/2023-05-24/diez-razones-para-amar-a-coldplay-sin-avergonzarse-ni-un-gramo.html |archive-date=24 May 2023 |access-date=31 July 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref><ref name="LOCK" /> This musical heterogeneity is also said to have allowed them to "transcend the trappings" of most [[alternative rock]] outfits and enjoy further commercial success in the [[Album era#2010s–present: post-album era and the streaming age|post-album era and the streaming age]].<ref>{{Cite web |date=2 March 2022 |title=How Coldplay Became the Biggest Band in the World |url=https://www.thisisdig.com/feature/coldplay-music-history-influence-legacy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230801171636/https://www.thisisdig.com/feature/coldplay-music-history-influence-legacy/ |archive-date=1 August 2023 |access-date=1 August 2023 |website=Dig!}}</ref><ref name="CARLOS" /> Writing for ''[[Firstpost]]'', Lakshmi Govindrajan Javeri stressed it is difficult to explain Coldplay's sound and concluded their ability to "morph into different soundscapes" forged a multi-genre legacy.<ref name="JAVERI" /> Barbara Fuchs opined that they "shaped contemporary pop music beyond all short-lived trends" on ''[[Falter]]''.<ref>{{Cite web |date=13 August 2024 |title=Coldplay im Wiener Happel-Stadion: Eine Würdigung in 13 Songs |trans-title=Coldplay at Vienna's Happel-Stadion: A Tribute in 13 Songs |url=https://www.falter.at/zeitung/20240813/coldplay-eine-wuerdigung-in-13-songs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829154022/https://www.falter.at/zeitung/20240813/coldplay-eine-wuerdigung-in-13-songs |archive-date=29 August 2024 |access-date=29 August 2024 |website=Falter |language=de}}</ref> [[File:Luan 5.jpg|thumb|alt=A dark haired man wearing a striped shirt extends his arms to the crowd while performing with a microphone|[[Luan Santana]] (pictured in 2016) is among the [[sertanejo music|sertanejo]] acts influenced by Coldplay in Brazil]] Coldplay өөрсдийн тоглосон төрлүүдээс гадна Бразилын [[сертанежу хөгжим|сертанежу]] хөгжмийн зарим урсгалыг өөрчлөхөд чухал үүрэгтэй байсан талаар [[G1]]-ийн Карол Прадо мэдээлжээ. Тэрээр [[Луан Сантана]]г жишээ болгон, хамтлагийн үгийг сунгаж дуулах, цэнгэлдэх хүрээлэнгээр хамтран дуулахад тохиромжтой хүчтэй дахилтууд тухайн төрөлд тодорхой нөлөө үзүүлснийг онцолсон. Поп рок өнгө аяс бүхий сертанежу уран бүтээлчдийн хувьд Coldplay гол үлгэр жишээ болжээ. [[Лукас Лукко]], [[Matheus & Kauan]] нар Coldplay-г нөлөөлсөн уран бүтээлчээр нэрлэсэн бол [[Victor & Leo]]-гийн «Caminhos Diferentes» дууны найруулга тэдний бүтээлээс шууд санаа авсан байж болзошгүй гэж үзсэн.<ref name="PRADO">{{Cite web |date=20 September 2022 |title=Coldplay Faz Tanto Sucesso no Brasil que Inspirou Até Sertanejos |trans-title=Coldplay Are So Successful in Brazil They Inspired Even Sertanejos |url=https://g1.globo.com/pop-arte/musica/noticia/2022/09/20/coldplay-faz-tanto-sucesso-no-brasil-que-inspirou-ate-sertanejos-afinal-o-que-a-banda-tem.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921042050/https://g1.globo.com/pop-arte/musica/noticia/2022/09/20/coldplay-faz-tanto-sucesso-no-brasil-que-inspirou-ate-sertanejos-afinal-o-que-a-banda-tem.ghtml |archive-date=21 September 2022 |access-date=21 September 2022 |website=G1 |language=pt}}</ref><ref name="PRADO" /><ref name="PRADO" /><ref name="PRADO" /> Рок дууны хэсгийг хип хоп хөгжимд ашиглах тухай өгүүлэхдээ ''[[Pitchfork]]'' Coldplay-г рэп дуучдын онцгойлон хайрладаг рок хамтлагуудын нэг болсон гэж бичсэн. ''[[BuzzFeed News]]''-ийн Кристина Ли үүнийг Крис Мартины [[Канье Уэст]], [[Jay-Z]] нартай хамтарсан дуунуудтай холбосон боловч [[Swizz Beatz]] өмнө нь тэдний хөгжмөөс хэсэг авч ашиглаж байсан. 2013 онд [[Mike Will Made It]] [[Майли Сайрус]]ын «My Darlin» бүтээлийг Coldplay-г санагдуулам сүрлэг дуугаралттай болгохыг зорьсноо ярьсан. [[Future]] «[[Paradise (Coldplay дуу)|Paradise]]»-ийг дуртай дуунуудынхаа нэгээр нэрлэж, Мартин үгээ аялгуугаар илэрхийлдэг аргаас урам авдгаа хэлжээ. ''[[Grantland]]''-ийн Амос Баршад Coldplay-ийн амжилтыг рэп уран бүтээлчид тэдний дууг хэр их ашигладгаар хэмжиж болно гэж үзсэн.<ref>{{Cite web |date=7 July 2010 |title=Band of Horses Announce Fall Tour |url=https://pitchfork.com/news/39377-band-of-horses-announce-fall-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212151540/https://pitchfork.com/news/39377-band-of-horses-announce-fall-tour/ |archive-date=12 December 2024 |access-date=26 May 2023 |website=Pitchfork}}</ref><ref name="LEE">{{Cite web |date=18 September 2017 |title=Kanye West Is Why Rappers Love Coldplay |url=https://www.buzzfeednews.com/article/minaannlee/kanye-west-graduation-rappers-love-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806042827/https://www.buzzfeednews.com/article/minaannlee/kanye-west-graduation-rappers-love-coldplay |archive-date=6 August 2025 |access-date=18 May 2021 |website=BuzzFeed News}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 December 2013 |title=Mike Will Make It Through This Year If It Kills Him (and It Almost Killed Him) |url=https://www.vice.com/en/article/mike-will-made-it-2013-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225042542/https://www.vice.com/en/article/mike-will-made-it-2013-interview/ |archive-date=25 February 2025 |access-date=3 August 2023 |website=Vice}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 November 2014 |title=Future Does Not Have Sex to His Own Beats |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/future-interview-ciara-rapper-honest |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114055427/https://www.gq-magazine.co.uk/article/future-interview-ciara-rapper-honest |archive-date=14 November 2025 |access-date=4 August 2023 |website=GQ}}</ref><ref name="BARSHAD">{{Cite web |date=3 November 2011 |title=Hip Hop's Best Coldplay Samples |url=https://grantland.com/hollywood-prospectus/hip-hops-best-coldplay-samples/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520200757/https://grantland.com/hollywood-prospectus/hip-hops-best-coldplay-samples/ |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=Grantland}}</ref> Тэдний хөгжмөөс хэсэг авч ашигласан Америкийн уран бүтээлчдэд [[Black Cobain]], [[B.o.B]], [[Joe Budden]], [[Chance the Rapper]], [[eMC]], [[Pac Div]], [[Rockie Fresh]], [[Shawty Lo]], [[Trae tha Truth]] нар багтдаг. 2009 онд Канадын рэп дуучин [[Drake]] «[[Viva la Vida]]» дууны элементүүдийг «Congratulations» бүтээлдээ ашигласан. Францын [[Disiz]] болон [[La Fouine]] нар тус тус «Auto-Dance» («Death and All His Friends»), «Papa» («[[Lost!]]») дуунд Coldplay-ийн хөгжмийг оруулсан. Тэдний бүтээл [[кантри хөгжим|кантри]] ([[Keith Urban]]), [[электрон хөгжим|электрон]] ([[Girl Talk]]), [[поп хөгжим|поп]] ([[Lizzo]]) төрөлд ч ашиглагдсан. ''[[Defector]]'' хэвлэл XXI зууны [[R&B]] хөгжим [[Radiohead]], Coldplay, [[My Bloody Valentine]] зэрэг альтернатив хамтлагуудын бүрхэг, уур амьсгаллаг дуугаралтаас нөлөө авсныг тэмдэглэжээ. [[Brandy]] «[[Sparks (Coldplay дуу)|Sparks]]» дууны аялгууг хувирган ашиглаж, «[[Clocks]]»-ийн хэсгийг ''[[Afrodisiac]]'' (2004) цомогт оруулсан. [[Frank Ocean]] «[[Strawberry Swing]]» дууны өөр хувилбарыг ''[[Nostalgia, Ultra]]'' (2011) анхны микстейпдээ бичжээ.<ref>{{Cite web |date=2 March 2012 |title=Hip Hop's Coldplay Obsession |url=https://www.bet.com/photo-gallery/fy1eyn/hip-hop-s-coldplay-obsession/ohpemu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530213517/https://www.bet.com/photo-gallery/fy1eyn/hip-hop-s-coldplay-obsession/ohpemu |archive-date=30 May 2023 |access-date=27 May 2023 |publisher=BET}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 December 2013 |title=Hear Two Previously Unreleased Chance the Rapper Mixtapes Dating from 2009 |url=https://www.factmag.com/2013/12/11/hear-two-previously-unreleased-chance-the-rapper-mixtapes-dating-from-2009/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520191906/https://www.factmag.com/2013/12/11/hear-two-previously-unreleased-chance-the-rapper-mixtapes-dating-from-2009/ |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=Fact}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 February 2014 |title=Spun a Web |url=https://www.hotnewhiphop.com/554107-emc-spun-a-web-prod-by-david-e-beats-new-song |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521193457/https://www.hotnewhiphop.com/554107-emc-spun-a-web-prod-by-david-e-beats-new-song |archive-date=21 May 2023 |access-date=21 May 2023 |website=HotNewHipHop}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 March 2012 |title=Indie Review: Rockie Fresh – Driving 88 |url=https://www.indiehiphop.net/indie-review-rocky-fresh-driving-88/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604222527/http://www.indiehiphop.net/indie-review-rocky-fresh-driving-88/ |archive-date=4 June 2012 |access-date=20 May 2023 |website=IndieHipHop}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 December 2013 |title=Review: Trae tha Truth's I Am King |url=https://www.hotnewhiphop.com/20692-review-trae-tha-truth-s-i-am-king-news |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520223333/https://www.hotnewhiphop.com/20692-review-trae-tha-truth-s-i-am-king-news |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=HotNewHipHop}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 February 2019 |title=Drake's So Far Gone Is Now Out on Streaming Services |url=https://www.thetriangle.org/entertainment/drakes-so-far-gone-is-now-out-on-streaming-services/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527163624/https://www.thetriangle.org/entertainment/drakes-so-far-gone-is-now-out-on-streaming-services/ |archive-date=27 May 2023 |access-date=27 May 2023 |website=The Triangle}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 July 2017 |title=Disiz la Peste: Je Voulais Illustrer des Émotions de la Manière la Plus Pure Possible |trans-title=Disiz la Peste: I Wanted to Illustrate Emotions in the Purest Way Possible |url=http://lerapenfrance.fr/voulais-illustrer-emotions-de-maniere-plus-pure-possible/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520205723/http://lerapenfrance.fr/voulais-illustrer-emotions-de-maniere-plus-pure-possible/ |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=Le Rap en France |language=fr}} * {{Cite web |date=24 May 2011 |title=La Fouine en Interview |trans-title=La Fouine in Interview |url=https://www.chartsinfrance.net/actualite/interview-49323.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520195831/https://www.chartsinfrance.net/actualite/interview-49323.html |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=Pure Charts |language=fr}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=3 May 2018 |title=Keith Urban Breaks Down 3 Graffiti U Tracks, Including One Inspired by Nicole Kidman |url=https://ew.com/music/2018/05/03/keith-urban-nicole-kidman-graffiti-u/ |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504154124/https://ew.com/music/2018/05/03/keith-urban-nicole-kidman-graffiti-u/ |archive-date=4 May 2023 |access-date=4 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 May 2006 |title=Unstoppable Review by Stewart Mason |url=https://www.allmusic.com/album/unstoppable-mw0000734593 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170910024926/http://www.allmusic.com/album/unstoppable-mw0000734593 |archive-date=10 September 2017 |access-date=21 May 2023 |website=AllMusic}}</ref><ref name="PAUL">{{Cite magazine |date=15 July 2022 |title=Song You Need to Know: Lizzo's Coldplay |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/lizzo-song-you-need-to-know-coldplay-1383653/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228003851/https://www.rollingstone.com/music/music-features/lizzo-song-you-need-to-know-coldplay-1383653/ |archive-date=28 February 2026 |access-date=27 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=R&B Wants to Make Pop Music Fun Again |url=https://defector.com/rb-wants-to-make-pop-music-fun-again |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260413034617/https://defector.com/rb-wants-to-make-pop-music-fun-again |archive-date=13 April 2026 |access-date=13 April 2026 |website=Defector}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=5 July 2004 |title=Afrodisiac |url=https://ew.com/article/2004/07/05/afrodisiac/ |url-status=live |magazine=Entertainment Weekly |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416232201/https://ew.com/article/2004/07/05/afrodisiac/ |archive-date=16 April 2025 |access-date=20 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 February 2021 |title=The Story of Frank Ocean's Nostalgia, Ultra, Ten Years On |url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/frank-ocean-nostalgia-ultra |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321074242/https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/frank-ocean-nostalgia-ultra |archive-date=21 March 2023 |access-date=20 May 2023 |website=GQ}}</ref> === Цол, шагнал, үнэлгээ === {{See also|List of awards and nominations received by Coldplay}} [[File:Coldplay at NPG.jpg|left|thumb|upright=0.8|alt=Coldplay facing to the right in profile position with a dark background behind them|Coldplay (2005 оны зураг), [[National Portrait Gallery, London|National Portrait Gallery]]]] Хөгжмийн салбарт үзүүлсэн нөлөөгөөрөө олон шагнал, хүндэтгэл хүртсэн Coldplay-г дэлхийн хамгийн том хамтлагийн хувьд U2-ийн залгамжлагч гэж олонтаа нэрлэдэг. ''[[The Plain Dealer]]'', ''[[Parade]]'', [[Radio X]] зэрэг хэвлэл мэдээллийн байгууллага тэднийг хөгжмийн түүхийн шилдэг хамтлагуудын нэгээр тодруулсан. Мэргэжилтнүүдийн санал асуулгад үндэслэсэн [[VH1]]-ийн ''Бүх цаг үеийн хамгийн агуу 100 уран бүтээлч'' жагсаалтад ч багтжээ. 2005 онд хамтлагийн хөрөг Британийн түүхэн чухал хүмүүсийн дүрийг хадгалдаг [[Лондонгийн Үндэсний хөрөг зургийн галерей]]н цуглуулгад орсон. Дөрвөн жилийн дараа тэд [[NRJ Music Award]]-ийн хүндэтгэлийн шагнал хүртэв. 2016 онд ''[[NME]]'' тэдэнд хөгжмийн салбарын анхдагчдад олгодог ''Godlike Genius Award'' шагналыг гардуулжээ.<ref>{{Cite web |date=20 April 2020 |title=The Best Rock Band in the World, Every Year Since 1969 |url=https://www.cleveland.com/life-and-culture/j66j-2020/04/a6a87615be2164/the-best-rock-band-in-the-worl.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722053635/https://www.cleveland.com/life-and-culture/j66j-2020/04/a6a87615be2164/the-best-rock-band-in-the-worl.html |archive-date=22 July 2025 |access-date=19 November 2022 |website=Cleveland}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=The 100 Best Rock Bands of All Time |url=https://parade.com/1020922/jessicasager/best-rock-bands-of-all-time/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110091650/https://parade.com/1020922/jessicasager/best-rock-bands-of-all-time/ |archive-date=10 January 2022 |access-date=14 December 2021 |website=Parade}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 January 2019 |title=The Best Bands of All Time |url=https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-bands-of-all-time/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221008134619/https://www.radiox.co.uk/features/x-lists/best-bands-of-all-time/ |archive-date=8 October 2022 |access-date=19 November 2022 |publisher=Radio X}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 August 2010 |title=Michael Jackson, The Beatles, Bob Dylan, Led Zeppelin and The Rolling Stones Top VH1's 100 Greatest Music Artists of All Time List |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/michael-jackson-the-beatles-bob-dylan-led-zeppelin-and-the-rolling-stones-top-vh1s-100-greatest-music-artists-of-all-time-list-101454764.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103054038/https://www.prnewswire.com/news-releases/michael-jackson-the-beatles-bob-dylan-led-zeppelin-and-the-rolling-stones-top-vh1s-100-greatest-music-artists-of-all-time-list-101454764.html |archive-date=3 January 2022 |access-date=24 April 2021 |website=Cision PR Newswire}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 April 2005 |title=Coldplay (Chris Martin; Guy Berryman; Will Champion; Jonny Buckland) |url=https://www.npg.org.uk/collections/search/portrait/mw112977/Coldplay-Chris-Martin-Guy-Berryman-Will-Champion-Jonny-Buckland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230505130750/https://www.npg.org.uk/collections/search/portrait/mw112977/Coldplay-Chris-Martin-Guy-Berryman-Will-Champion-Jonny-Buckland |archive-date=5 May 2023 |access-date=2 March 2026 |publisher=National Portrait Gallery}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2009 |title=French Kisses for Magnifique Stars |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7835900.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317053455/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7835900.stm |archive-date=17 March 2022 |access-date=27 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2016 |title=NME Just Gave Coldplay Their Godlike Genius Award and Not Everyone Is Happy About It |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211224222337/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/nme-awards-2016-coldplay-crowned-godlike-genius-to-a-mixed-response-a6819686.html |archive-date=24 December 2021 |access-date=28 December 2021 |website=The Independent}}</ref> Хамтлагийн гишүүдийг тус тусад нь ч үнэлсэн байдаг. ''[[The Independent]]'' болон ''[[Evening Standard]]'' Крис Мартиныг энтертайнмент салбарын нөлөө бүхий хүмүүсийн нэгээр нэрлэсэн бол Уилл Чемпион [[Саутхэмптоны их сургууль]]иас хөгжмийн хүндэт докторын зэрэг хүртсэн. ''[[Q]]'' сэтгүүл ''Parachutes'' (2000), ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002), ''[[X&Y]]'' (2005), ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008), ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011) цомгуудыг XXI зууны шилдэг цомгуудын тоонд оруулсан. ''A Rush of Blood to the Head'' нь [[Royal Mail]]-ийн дурсгалын шуудангийн марк дээр дүрслэгдэж, [[Рок-н-роллын алдрын танхим]] болон ''[[Rolling Stone]]''-ийн нэр хүндтэй жагсаалтуудад багтжээ.<ref>{{Cite web |date=29 June 2004 |title=The Music Industry's 100 Most Influential People |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/the-music-industry-s-100-most-influential-people-5355761.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241219033009/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/the-music-industry-s-100-most-influential-people-5355761.html |archive-date=19 December 2024 |access-date=6 June 2022 |website=The Independent}} * {{Cite web |date=8 November 2012 |title=London's 1000 Most Influential People 2012: Music Makers, Rock and Pop |url=https://www.standard.co.uk/news/the1000/londons-1000-most-influential-people-2012-music-makers-rock-and-pop-8293577.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230033906/https://www.standard.co.uk/news/the1000/londons-1000-most-influential-people-2012-music-makers-rock-and-pop-8293577.html |archive-date=30 December 2023 |access-date=30 December 2023 |website=Evening Standard}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 January 2023 |title=Coldplay Drummer Will Champion Awarded Southampton Honorary Doctorate |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-hampshire-64380094 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260221212643/https://www.bbc.com/news/uk-england-hampshire-64380094 |archive-date=21 February 2026 |access-date=23 January 2023 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=January 2016 |title=The Greatest Albums of the Last 30 Years: 476 Modern Classics |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808030114/https://www.rocklistmusic.co.uk/qcollection.htm |archive-date=8 August 2022 |access-date=4 August 2023 |magazine=Q |issue=361}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 January 2010 |title=Coldplay Album Gets Stamp of Approval from Royal Mail |url=http://www.theguardian.com/music/2010/jan/08/coldplay-album-stamp-approval |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141106134232/http://www.theguardian.com/music/2010/jan/08/coldplay-album-stamp-approval |archive-date=6 November 2014 |access-date=9 April 2022 |website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 April 2007 |title=Definitive 200 |url=http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090919000041/http://www.rockhall.com/pressroom/definitive-200 |archive-date=19 September 2009 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}} * {{Cite magazine |date=31 December 2023 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419024622/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-albums-of-all-time-1062063/stevie-wonder-music-of-my-mind-2-1062883 |archive-date=19 April 2024 |access-date=9 March 2026 |magazine=Rolling Stone}}</ref> ''[[Rolling Stone]]'' сэтгүүл «Бүх цаг үеийн шилдэг 500 дуу» жагсаалтдаа анх «Clocks»-ийг 490-р байрт оруулсан боловч 2020-иод оны шинэчилсэн хувилбарт «[[Fix You]]»-г 392-р байрт жагсаасан. ''[[NME]]'' ижил нэртэй жагсаалтдаа «[[The Scientist]]» (448), «[[Yellow]]» (420) дууг оруулсан. «Yellow» нь Рок-н-роллын алдрын танхимын ''Рок-н-роллыг төлөвшүүлсэн дуунууд'' үзэсгэлэнд багтжээ. Арван жилийн шилдэг бүтээлүүдийг нэрлэсэн жагсаалтуудад «[[Viva la Vida]]», «[[Every Teardrop Is a Waterfall]]», «[[Paradise]]», «[[A Sky Full of Stars]]» багтсан. Coldplay мөн [[Миннеаполис]] хотын [[First Avenue]] клубын одтой болсон бөгөөд ''The Telegraph'', [[Yardbarker]] хэвлэлүүд тэднийг [[Glastonbury Festival|Glastonbury]], [[Coachella]] наадмын шилдэг гол оролцогчдын нэг гэж үнэлсэн. 2024 онд [[BBC]]-ийн Дориан Лински Coldplay-г XXI зууныг тодорхойлсон хамтлаг гэж тайлбарласан нийтлэл бичжээ.<ref>{{Cite magazine |date=11 December 2003 |title=500 Greatest Songs of All Time (2004) |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-songs-of-all-time-151127/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128193812/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-songs-of-all-time-151127/ |archive-date=28 November 2021 |access-date=16 February 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=16 February 2024 |title=The 500 Greatest Songs of All Time |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-of-all-time-1224767/coldplay-fix-you-1224946/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216220205/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-of-all-time-1224767/coldplay-fix-you-1224946/ |archive-date=16 February 2024 |access-date=16 February 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 January 2014 |title=The 500 Greatest Songs of All Time |url=https://www.nme.com/photos/the-500-greatest-songs-of-all-time-500-401-1421945 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908202223/http://www.nme.com/photos/the-500-greatest-songs-of-all-time-500-401-1421945 |archive-date=8 September 2017 |access-date=5 August 2023 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 June 2011 |title=Experience The Music: One Hit Wonders and The Songs That Shaped Rock and Roll |url=http://rockhall.com/exhibits/one-hit-wonders-songs-that-shaped-rock-and-roll/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628094517/http://rockhall.com/exhibits/one-hit-wonders-songs-that-shaped-rock-and-roll/ |archive-date=28 June 2011 |access-date=21 April 2021 |publisher=Rock and Roll Hall of Fame}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=17 June 2011 |title=100 Best Songs of the 2000s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-best-songs-of-the-2000s-153056/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227063358/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-best-songs-of-the-2000s-153056/ |archive-date=27 December 2021 |access-date=16 January 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=4 December 2019 |title=The 100 Best Songs of the 2010s |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-best-songs-of-the-2010s-917532/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819120806/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/the-100-best-songs-of-the-2010s-917532/ |archive-date=19 August 2022 |access-date=28 August 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=December 2019 |title=The Songs of the Decade |url=https://www.rocklistmusic.co.uk/q1010songs.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240421235919/https://www.rocklistmusic.co.uk/q1010songs.htm |archive-date=21 April 2024 |access-date=8 March 2026 |magazine=Q}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 November 2019 |title=30 Alternative Rock Songs That Defined the 2010s |url=https://www.iheart.com/content/2019-11-22-30-alternative-rock-songs-that-defined-the-2010s/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808031317/https://www.iheart.com/content/2019-11-22-30-alternative-rock-songs-that-defined-the-2010s/ |archive-date=8 August 2022 |access-date=23 June 2021 |publisher=iHeartRadio}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=The Stars |url=https://first-avenue.com/about/the-stars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240315010310/https://first-avenue.com/about/the-stars/ |archive-date=15 March 2024 |access-date=28 July 2024 |website=First Avenue}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2022 |title=Glastonbury Headliners Ranked from Worst to Best – Did Bowie Beat Adele? |url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/glastonbury-headliners-best-worst-ranked-adele-bowie-ratings-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126023511/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/glastonbury-headliners-best-worst-ranked-adele-bowie-ratings-2022/ |archive-date=26 January 2024 |access-date=6 November 2023 |website=The Telegraph |url-access=subscription}} * {{Cite web |date=5 April 2023 |title=The Best Coachella Headliners Ever |url=https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_best_coachella_headliners_ever/s1__38663272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405174349/https://www.yardbarker.com/entertainment/articles/the_best_coachella_headliners_ever/s1__38663272 |archive-date=5 April 2023 |access-date=2 March 2026 |website=Yardbarker}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Glastonbury 2024: The Reason Coldplay Are the 21st Century's Defining Band |url=https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240728050702/https://www.bbc.com/culture/article/20240624-the-reason-coldplay-are-the-21st-centurys-most-loved-band |archive-date=28 July 2024 |access-date=28 July 2024 |publisher=BBC News}}</ref> === Уран бүтээлд үзүүлсэн нөлөө === {{Gallery | align = center | footer = {{Align|center|'''Coldplay олон үеийн, олон төрлийн хөгжим болон энтертайнментийн уран бүтээлчдэд нөлөөлжээ'''}} | style = text-align:center; font-size:small; | height = 126 | width = 84 | mode = packed | whitebg = no | Jon Chu - Wicked.jpg | [[Jon M. Chu]] | BillieEilishO2160622 (11 of 45) (52152972296) (cropped 2).jpg | [[Billie Eilish]] | Finneas O'Connell 2019 by Glenn Francis.jpg | [[Finneas O'Connell|Finneas]] | Beyoncé at The Lion King European Premiere 2019.png | [[Beyoncé]] | Adarsh Gourav at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg | [[Adarsh Gourav]] | Halsey September 2019.jpg | [[Halsey (singer)|Halsey]] | ‘LG Q7 BTS 에디션’ 예약 판매 시작 (42773472410) (cropped).jpg | [[BTS]] | H.E.R. Coachella18W1-25 (cropped).jpg | [[H.E.R.]] | Imagine Dragons, Roundhouse, London (35390234536) (cropped).jpg | [[Imagine Dragons]] | Avril Lavigne @ The Greek 09 18 2019 (49311431362).jpg | [[Avril Lavigne]] | Glasto24 28 300624 (259 of 545) (53838014719) (cropped).jpg | [[Dua Lipa]] | Bruno Mars b&w (cropped).jpg | [[Bruno Mars]] | Taylor Swift at the 2012 MTV Video Music Awards.jpg | [[Taylor Swift]] | Shawn Mendes at The Queen's Birthday Party (cropped 2).jpg | [[Shawn Mendes]] | Victoria Monét WHTA 2023.png | [[Victoria Monét]] | Olivia Rodrigo at Vice President's West Wing office (2).jpg | [[Olivia Rodrigo]] | Harry Styles Wembley June 2022 (cropped).jpg | [[Harry Styles]] | Glaston2024 2806 300624 (158 of 173) (53836776232) (cropped).jpg | [[SZA]] | Justin Timberlake Cannes 2016.jpg | [[Justin Timberlake]] | Jodie Whittaker (52552604082).jpg | [[Jodie Whittaker]] }} Америкийн дуучин [[Halsey]] Coldplay-ийг цомог бүрт тусдаа ертөнц, дүрслэл бий болгоход нь нөлөөлсөн уран бүтээлчдийн нэг гэж дурдсан. Түүний хэлснээр цомог бүрийн нүүрэнд тухайн үеийг төлөөлөх зураг, өнгө, үсгийн хэв байгааг ажиглаж болдог бөгөөд тэрээр шүтэн бишрэгчдэдээ ийм туршлага мэдрүүлэхийг хүсдэг ажээ. [[Jay-Z]] [[CBS News]]-д ярилцлага өгөхдөө 2008 онд хип хоп уран бүтээлч Glastonbury-г тэргүүлэхийг эсэргүүцсэн шүүмжлэлээс болж оролцохоо болихоор бодож байхад Крис Мартин түүнийг шийдвэрээ өөрчлөхөд нөлөөлснийг хэлсэн. [[Beyoncé]] 2011 оны Glastonbury тоглолтын дууны жагсаалтаа Мартинд илгээж, саналыг нь авснаа ярьжээ. Шотландын хөгжмийн зохиолч [[John Lunn]] ''[[Downton Abbey]]'' (2010) цувралын хөгжмөө Coldplay-тэй зүйрлэсэн. Өмнөд Солонгосын хөгжмийн найруулагч Ли Жи Су ''[[In Our Prime]]'' (2022) киноны хөгжмийг зохиохдоо «[[Life in Technicolor II]]»-оос санаа авсан. Жүжигчин [[Jodie Whittaker]] [[Арван гуравдугаар Доктор]]ын хувцасны загварт Coldplay-ийн цомгийн нүүрний нөлөө хэсэгчлэн туссаныг хэлсэн. Филиппиний жүжигчин [[John Prats]] тэдний тоглолтыг үзсэнээр концертын найруулагч болохоор шийдсэнээ мэдэгджээ. Хамтлагийг нөлөө үзүүлсэн уран бүтээлч, дуртай хамтлаг хэмээн нэрлэсэн эсвэл хэвлэлд бүтээлийг нь Coldplay-тэй харьцуулсан бусад хүмүүсийг доор жагсаав:<ref>{{Cite web |date=15 April 2018 |title=Why Creating Hopeless Fountain Kingdom Nearly Broke Halsey |url=https://www.stuff.co.nz/entertainment/music/102949210/why-creating-hopeless-fountain-kingdom-nearly-broke-halsey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127211626/https://www.stuff.co.nz/entertainment/music/102949210/why-creating-hopeless-fountain-kingdom-nearly-broke-halsey |archive-date=27 November 2024 |access-date=12 May 2022 |website=Stuff}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 October 2023 |title=Jay-Z Reflects on Career Milestones, and Shares Family Stories During Book of HOV Exhibit Walkthrough |url=https://www.cbsnews.com/news/jay-z-reflects-career-milestones-book-of-hov-exhibit-walkthrough/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810051542/https://www.cbsnews.com/news/jay-z-reflects-career-milestones-book-of-hov-exhibit-walkthrough/ |archive-date=10 August 2025 |access-date=6 November 2023 |publisher=CBS News}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 June 2011 |title=Beyoncé Says Glastonbury Performance Career Highlight |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-13927416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205223638/https://www.bbc.com/news/newsbeat-13927416 |archive-date=5 December 2024 |access-date=5 December 2024 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 September 2019 |title=The Music of Downton Abbey Is Basically Coldplay, According to Its Composer |url=https://www.classicfm.com/discover-music/periods-genres/film-tv/downton-abbey-music-coldplay-john-lunn/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419032506/https://www.classicfm.com/discover-music/periods-genres/film-tv/downton-abbey-music-coldplay-john-lunn/ |archive-date=19 April 2025 |access-date=19 April 2025 |website=Classic FM}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 March 2022 |title='수학자' 음악감독 "방탄소년단·콜드플레이 곡에서 아이디어" |trans-title=Mathematician Music Director Ideas from BTS and Coldplay Songs |url=https://v.kakao.com/v/E8a9GLwqev |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324221838/https://v.kakao.com/v/20220324092202185 |archive-date=24 March 2022 |access-date=25 March 2022 |website=JTBC |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 October 2018 |title=Jodie Whittaker Reveals the Inspiration Behind Her Doctor Who Costume |url=https://www.radiotimes.com/tv/sci-fi/jodie-whittaker-reveals-inspiration-behind-doctor-who-costume/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114143135/https://www.radiotimes.com/tv/sci-fi/jodie-whittaker-reveals-inspiration-behind-doctor-who-costume/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=2 May 2023 |website=Radio Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 January 2024 |title=How Coldplay Inspired John Prats to Direct Concerts |url=https://www.philstar.com/entertainment/2024/01/24/2327962/how-coldplay-inspired-john-prats-direct-concerts |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125194153/https://www.philstar.com/entertainment/2024/01/24/2327962/how-coldplay-inspired-john-prats-direct-concerts |archive-date=25 January 2024 |access-date=25 January 2024 |website=The Philippine Star}}</ref> {{Columns-list|colwidth=14em| <!-- Do not include acts who already were named in the article before, unless they were not the main focus. --> * [[5 Seconds of Summer]]<ref>{{Cite web |date=20 September 2016 |title=5SOS Star Thinks Coldplay Are One of the Most Innovative Bands Around |url=https://www.pressparty.com/pg/newsdesk/5SecondsOfSummer/view/158715/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928120052/https://www.pressparty.com/pg/newsdesk/5SecondsOfSummer/view/158715/ |archive-date=28 September 2023 |access-date=13 September 2023 |website=Pressparty}}</ref> * [[Alok (DJ)|Alok]]<ref>{{Cite web |date=18 December 2020 |title=Alok Se Apega à Música e Fé Após Mulher Grávida Se Recuperar de Covid-19 |trans-title=Alok Gets Attached to Music and Faith After Pregnant Wife Recovers from Covid-19 |url=https://oglobo.globo.com/cultura/alok-se-apega-musica-a-fe-apos-mulher-gravida-se-recuperar-de-covid-19-que-forcou-parto-prematuro-milagre-24802083 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217082950/https://oglobo.globo.com/cultura/alok-se-apega-musica-a-fe-apos-mulher-gravida-se-recuperar-de-covid-19-que-forcou-parto-prematuro-milagre-24802083 |archive-date=17 February 2022 |access-date=16 June 2021 |website=O Globo |language=pt}}</ref> * [[American Authors]]<ref>{{Cite web |date=6 April 2015 |title=An Interview with American Authors Drummer Matt Sanchez |url=https://music.allaccess.com/an-interview-with-american-authors-drummer-matt-sanchez/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609112822/https://music.allaccess.com/an-interview-with-american-authors-drummer-matt-sanchez/ |archive-date=9 June 2023 |access-date=18 May 2021 |website=All Access Music}}</ref> * [[Baby Queen]]<ref>{{Cite web |date=24 September 2020 |title=Get To Know: Baby Queen |url=https://www.mtv.co.uk/news/mo73jj/get-to-know-baby-queen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212153953/https://www.mtv.co.uk/news/mo73jj/get-to-know-baby-queen |archive-date=12 December 2024 |access-date=5 August 2023 |publisher=MTV News UK}}</ref> * [[James Bay (singer)|James Bay]]<ref>{{Cite web |date=6 February 2023 |title=James Bay Is Digging Deep to Write New Songs Following the Success of Leap |url=https://www.distractify.com/p/james-bay-leap-new-music |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030235103/https://www.distractify.com/p/james-bay-leap-new-music |archive-date=30 October 2023 |access-date=30 October 2023 |website=Distractify}}</ref> * [[Andrew Belle]]<ref>{{Cite web |date=2 September 2013 |title=Andrew Belle |url=https://americansongwriter.com/andrew-belle/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804185801/https://americansongwriter.com/andrew-belle/ |archive-date=4 August 2022 |access-date=4 August 2022 |website=American Songwriter}}</ref> * [[Jon Bellion]]<ref>{{Cite web |date=6 October 2014 |title=Artist Interview – Jon Bellion |url=http://songrevelation.com/2011/12/artists-bands/up-and-coming-artists/artist-interview-jon-bellion/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006100439/http://songrevelation.com/2011/12/artists-bands/up-and-coming-artists/artist-interview-jon-bellion/ |archive-date=6 October 2014 |access-date=25 May 2021 |website=Song Revelation}}</ref> * [[BTS]]<ref>{{Cite web |date=16 April 2021 |title=BTS: This Clue Suggests a Collab with Coldplay Is on the Way |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/bts-coldplay-collab-clue.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228044358/https://www.cheatsheet.com/entertainment/bts-coldplay-collab-clue.html/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=18 May 2021 |website=Showbiz Cheat Sheet}}</ref> * [[Burna Boy]]<ref>{{Cite web |date=15 July 2025 |title=Burna Boy Apologises for Distancing Himself from Afrobeats |url=https://www.bbc.com/news/articles/cd0vpdk0zejo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250715181558/https://www.bbc.com/news/articles/cd0vpdk0zejo |archive-date=15 July 2025 |access-date=15 July 2025 |publisher=BBC News}}</ref> * [[Mattias Bylund]]<ref>{{Cite web |date=17 February 2016 |title=The Oral History of Taylor Swift's 1989 |url=https://www.grammy.com/grammys/news/oral-history-taylor-swifts-1989 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603050923/https://www.grammy.com/grammys/news/oral-history-taylor-swifts-1989 |archive-date=3 June 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=The Recording Academy}}</ref> * [[Lewis Capaldi]]<ref>{{Cite web |date=18 May 2023 |title=Lewis Capaldi: Broken By Desire to Be Heavenly Sent Review – Hits and Grit from the New Pope of Mope |url=https://www.theguardian.com/music/2023/may/18/lewis-capaldi-broken-by-desire-to-be-heavenly-sent-review-hits-and-grit-from-the-new-pope-of-mope |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230909000231/https://www.theguardian.com/music/2023/may/18/lewis-capaldi-broken-by-desire-to-be-heavenly-sent-review-hits-and-grit-from-the-new-pope-of-mope |archive-date=9 September 2023 |access-date=9 September 2023 |website=The Guardian}}</ref> * [[Manuel Carrasco (singer)|Manuel Carrasco]]<ref>{{Cite web |date=26 November 2022 |title=El Misterio de Manuel Carrasco: Cómo Salir de Una Barriada de Pescadores y Acabar Siendo Un Cantante que Llena Estadios |trans-title=The Mystery of Manuel Carrasco: How to Leave a Fishing Neighborhood and End Up Being a Singer Who Fills Stadiums |url=https://elpais.com/eps/2022-11-26/el-misterio-de-manuel-carrasco-como-salir-de-una-barriada-de-pescadores-y-acabar-siendo-un-cantante-que-llena-estadios.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124225325/https://elpais.com/eps/2022-11-26/el-misterio-de-manuel-carrasco-como-salir-de-una-barriada-de-pescadores-y-acabar-siendo-un-cantante-que-llena-estadios.html |archive-date=24 November 2023 |access-date=11 September 2023 |website=El País |language=es |url-access=subscription}}</ref> * [[The Chainsmokers]]<ref>{{Cite web |date=16 December 2016 |title=Interview: The Chainsmokers Set Pop Music Ablaze in 2016 (and Might in 2017 Too) |url=https://ralphieaversa.com/2016/12/interview-the-chainsmokers-set-pop-music-ablaze-in-2016-and-might-in-2017-too/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112175830/https://ralphieaversa.com/2016/12/interview-the-chainsmokers-set-pop-music-ablaze-in-2016-and-might-in-2017-too/ |archive-date=12 January 2026 |access-date=19 May 2021 |website=Ralphie Aversa}}</ref> * [[Rachel Chinouriri]]<ref>{{Cite web |date=12 October 2023 |title=Rachel Chinouriri: I've Always Been Super Dark As a Person |url=https://thefortyfive.com/interviews/rachel-chinouriri-interview-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240503214348/https://thefortyfive.com/interviews/rachel-chinouriri-interview-coldplay/ |archive-date=3 May 2024 |access-date=3 May 2024 |website=The Forty-Five}}</ref> * [[Jon M. Chu]]<ref>{{Cite web |date=28 August 2018 |title=Ross King: Crazy, Rich and Amazin' Director Jon M. Chu Was Inspired by Coldplay Song Yellow |url=https://www.sundaypost.com/fp/ross-king-crazy-rich-and-amazin-director-jon-m-chu-was-inspired-by-coldplay-song-yellow/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425041856/https://www.sundaypost.com/fp/ross-king-crazy-rich-and-amazin-director-jon-m-chu-was-inspired-by-coldplay-song-yellow/ |archive-date=25 April 2024 |access-date=25 April 2024 |website=The Sunday Post}}</ref> * [[Peter Cincotti]]<ref>{{Cite web |date=11 March 2024 |title=Society for the Preservation of the Great American Songbook Dedicates Gala to Brian Mulroney |url=https://www.broadwayworld.com/miami/article/Society-for-the-Preservation-of-the-Great-American-Songbook-Dedicates-Gala-to-Brian-Mulroney-20240311 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312161336/https://www.broadwayworld.com/miami/article/Society-for-the-Preservation-of-the-Great-American-Songbook-Dedicates-Gala-to-Brian-Mulroney-20240311 |archive-date=12 March 2024 |access-date=12 March 2024 |website=BroadwayWorld}}</ref> * [[Jacob Collier]]<ref>{{Cite web |date=14 August 2020 |title=Jacob Collier Gives a Track by Track Breakdown of New Album Djesse Vol. 3 |url=https://consequence.net/2020/08/jacob-collier-track-by-track-djesse-vol-3-stream/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220429204007/https://consequence.net/2020/08/jacob-collier-track-by-track-djesse-vol-3-stream/ |archive-date=29 April 2022 |access-date=22 May 2021 |website=Consequence}}</ref> * [[Miley Cyrus]]<ref>{{Cite tweet|number=192724224094388225|user=MileyCyrus|title=Coldplay is still and probably always will be my favorite band. Every album is fantastic|author=Miley Cyrus|date=18 April 2012|access-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308234603/https://twitter-thread.com/t/192724224094388225|archive-date=8 March 2026|url-status=live}}</ref> * [[Diljit Dosanjh]]<ref>{{Cite web |date=1 July 2024 |title=History in the Making: Diljit Dosanjh Takes the Stadium Stage, Sets Records with North America Tour |url=https://news.pollstar.com/2024/07/01/history-in-the-making-diljit-dosanjh-takes-the-stadium-stage-sets-records-with-north-america-tour-cover-story/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240709005703/https://news.pollstar.com/2024/07/01/history-in-the-making-diljit-dosanjh-takes-the-stadium-stage-sets-records-with-north-america-tour-cover-story/ |archive-date=9 July 2024 |access-date=9 July 2024 |website=Pollstar}}</ref> * [[Billie Eilish]]<ref name="MARTOCCIO">{{Cite magazine |date=24 April 2024 |title=Billie Eilish Would Like to Reintroduce Herself |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/billie-eilish-hit-me-hard-and-soft-mental-health-fame-1235003585/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424131905/https://www.rollingstone.com/music/music-features/billie-eilish-hit-me-hard-and-soft-mental-health-fame-1235003585/ |archive-date=24 April 2024 |access-date=24 April 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[Elyanna]]<ref>{{Cite web |date=20 September 2024 |title=Exclusive: Elyanna on Her Dream Collaboration with Coldplay on We Pray |url=https://en.vogue.me/culture/elyanna-coldplay-we-pray-collaboration-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240921001926/https://en.vogue.me/culture/elyanna-coldplay-we-pray-collaboration-interview/ |archive-date=21 September 2024 |access-date=21 September 2024 |website=Vogue Arabia}}</ref> * [[Finneas O'Connell|Finneas]]<ref name="MARTOCCIO" /> * [[Fools Garden]]<ref>{{Cite web |date=4 October 2018 |title=Fools Garden, Meer Dan Alleen Lemon Tree |trans-title=Fools Garden, More Than Just Lemon Tree |url=https://www.maxazine.nl/2018/10/04/fools-garden-meer-dan-alleen-lemon-tree/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211220544/https://www.maxazine.nl/2018/10/04/fools-garden-meer-dan-alleen-lemon-tree/ |archive-date=11 December 2024 |access-date=30 July 2024 |website=Maxazine |language=nl}}</ref> * [[Adarsh Gourav]]<ref>{{Cite web |date=23 May 2024 |title=Adarsh Gourav Takes Inspiration from Indie Rock Icons of 1990s, Early 2000s for Music Debut |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/adarsh-gourav-takes-inspiration-from-indie-rock-icons-of-1990s-early-2000s-for-music-debut |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524053839/https://www.outlookindia.com/art-entertainment/adarsh-gourav-takes-inspiration-from-indie-rock-icons-of-1990s-early-2000s-for-music-debut |archive-date=24 May 2024 |access-date=24 May 2024 |website=Outlook}}</ref> * [[The Graduate (band)|The Graduate]]<ref>{{Cite web |title=The Graduate Biography by Stewart Mason |url=https://www.allmusic.com/artist/the-graduate-mn0001754354 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241201195953/https://www.allmusic.com/artist/the-graduate-mn0001754354 |archive-date=1 December 2024 |access-date=11 August 2024 |website=AllMusic}}</ref> * [[David Guetta]]<ref>{{Cite web |date=14 January 2026 |title=David Guetta: A Set Has to Be a Collective Experience |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/david-guetta-exclusive-interview-1235494554/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312042357/https://www.rollingstone.com/music/music-features/david-guetta-exclusive-interview-1235494554/ |archive-date=12 March 2026 |access-date=17 January 2026 |website=Rolling Stone}}</ref> * [[Lewis Hamilton]]<ref>{{Cite magazine |date=5 September 2024 |title=Lewis Hamilton Wants to Make Music. But First, He Wants to Make the World a Better Place |url=https://www.rollingstone.com/product-recommendations/lifestyle/lewis-hamilton-marriott-bonvoy-1235094453/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240906001643/https://www.rollingstone.com/product-recommendations/lifestyle/lewis-hamilton-marriott-bonvoy-1235094453/ |archive-date=6 September 2024 |access-date=6 September 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[H.E.R.]]<ref name="JAVERI" /> * [[Faith Hill]]<ref name="BARGH">{{Cite web |date=22 December 2010 |title=Tim McGraw Is a Big Fan of Coldplay |url=https://extratv.com/2010/12/23/tim-mcgraw-is-a-big-fan-of-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811231719/https://extratv.com/2010/12/23/tim-mcgraw-is-a-big-fan-of-coldplay/ |archive-date=11 August 2024 |access-date=11 August 2024 |website=Extra}}</ref> * [[Ice Spice]]<ref>{{Cite magazine |date=23 November 2022 |title=With Her My Life in 10 Songs, Ice Spice Remains Unapologetically Herself |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/with-her-emmy-life-in-10-songs-em-ice-spice-remains-unapologetically-1234635618/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226022737/https://www.rollingstone.com/music/music-news/with-her-emmy-life-in-10-songs-em-ice-spice-remains-unapologetically-1234635618/ |archive-date=26 December 2025 |access-date=4 November 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[Imagine Dragons]]<ref>{{Cite magazine |date=8 May 2013 |title=Imagine Dragons Go Radioactive on the Charts |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/imagine-dragons-go-radioactive-on-the-charts-80895/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311054650/https://www.rollingstone.com/music/music-news/imagine-dragons-go-radioactive-on-the-charts-80895/ |archive-date=11 March 2026 |access-date=11 September 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[J Balvin]]<ref>{{Cite web |date=21 October 2021 |title=J Balvin on His New Album Jose, the Future of Reggaeton & Getting Back on Stage |url=https://www.grammy.com/news/j-balvin-interview-new-album-jose-2021-latin-grammys-reggaeton |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304165820/https://www.grammy.com/news/j-balvin-interview-new-album-jose-2021-latin-grammys-reggaeton |archive-date=4 March 2022 |access-date=9 November 2021 |publisher=The Recording Academy}}</ref> * [[Jonas Brothers]]<ref>{{Cite web |date=20 October 2025 |title=The Jonas Brothers Know Exactly Whose Career They Want to Emulate |url=https://www.esquire.com/entertainment/music/a69093227/jonas-brothers-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251020204003/https://www.esquire.com/entertainment/music/a69093227/jonas-brothers-coldplay/ |archive-date=20 October 2025 |access-date=20 October 2025 |website=Esquire}}</ref> * [[The Killers]]<ref>{{Cite web |date=16 August 2023 |title=Artist Icons Collection – For Fans of The Killers |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p0g72hjj |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811210311/https://www.bbc.co.uk/programmes/p0g72hjj |archive-date=11 August 2024 |access-date=11 August 2024 |publisher=BBC Programmes}}</ref> * [[LANY]]<ref>{{Cite web |date=29 September 2023 |title=LANY on Personal Lyrics, Parenthood, and Getting Flipped Off by Pearl Jam Fans |url=https://consequence.net/2023/09/lany-a-beautiful-blur-kyle-meredith/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230930012836/https://consequence.net/2023/09/lany-a-beautiful-blur-kyle-meredith/ |archive-date=30 September 2023 |access-date=30 September 2023 |website=Consequence}}</ref> * [[Lauv]]<ref>{{Cite web |date=5 May 2020 |title=Lauv Loves Coldplay Almost as Much as He Loves Drake |url=https://www.interviewmagazine.com/music/lauv-how-im-feeling-drake-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114222859/https://www.interviewmagazine.com/music/lauv-how-im-feeling-drake-coldplay |archive-date=14 November 2025 |access-date=18 May 2021 |website=Interview}}</ref> * [[Avril Lavigne]]<ref>{{Cite web |date=27 December 2002 |title=Avril Lavigne: Teen Rocker of 2002 |url=http://edition.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Music/12/20/mroom.lavigne/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250827215206/https://edition.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Music/12/20/mroom.lavigne/ |archive-date=27 August 2025 |access-date=2 May 2023 |publisher=CNN}}</ref> * [[Leona Lewis]]<ref name="JAVERI" /> * [[Lil Yachty]]<ref name="LEE" /> * [[Dua Lipa]]<ref>{{Cite web |date=9 May 2017 |title=Dua Lipa Dishes on Her Undying Love for Troye Sivan |url=https://teenage.com.sg/entertainment/dua-lipa-dishes-on-her-undying-love-for-troye-sivan/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228044359/https://teenage.com.sg/entertainment/dua-lipa-dishes-on-her-undying-love-for-troye-sivan/ |archive-date=28 December 2021 |access-date=23 August 2021 |website=Teenage}}</ref> * [[London Grammar]]<ref>{{Cite web |date=7 December 2021 |title=Backstage with London Grammar |url=https://www.wonderlandmagazine.com/2021/12/07/backstage-with-london-grammar/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713014536/https://www.wonderlandmagazine.com/2021/12/07/backstage-with-london-grammar/ |archive-date=13 July 2022 |access-date=12 July 2022 |website=Wonderland}}</ref> * [[Michael Marcagi]]<ref>{{Cite web |date=10 April 2024 |title=Entrevista a Michael Marcagi, El Artista Que Ha Llevado Su Scared to Start de Ohio al Mundo |trans-title=Interview with Michael Marcagi, the Artist Who Has Taken Scared to Start from Ohio to the World |url=https://los40.com/2024/04/10/entrevista-a-michael-marcagi-el-artista-que-ha-llevado-su-scared-to-start-de-ohio-al-mundo-iba-a-rendirme/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240411004446/https://los40.com/2024/04/10/entrevista-a-michael-marcagi-el-artista-que-ha-llevado-su-scared-to-start-de-ohio-al-mundo-iba-a-rendirme/ |archive-date=11 April 2024 |access-date=11 April 2024 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref> * [[Bruno Mars]]<ref>{{Cite web |date=25 September 2023 |title=Coldplay Inspirou Bruno Mars em Shows e Vídeo Feitos no Brasil, Diz Gravadora |trans-title=Coldplay Inspired Bruno Mars in Shows and Video made in Brazil, Says Record Label |url=https://oglobo.globo.com/cultura/musica/noticia/2023/09/25/coldplay-inspirou-bruno-mars-em-shows-e-video-feitos-no-brasil-diz-gravadora.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925211038/https://oglobo.globo.com/cultura/musica/noticia/2023/09/25/coldplay-inspirou-bruno-mars-em-shows-e-video-feitos-no-brasil-diz-gravadora.ghtml |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |website=O Globo |language=pt}}</ref> * [[John Mayer]]<ref>{{Cite web |date=6 November 2017 |title=John Mayer Faz Q&A no Twitter Sobre o Álbum Born & Raised |trans-title=John Mayer Does a Q&A on Twitter About New Album Born & Raised |url=https://www.midiorama.com/john-mayer-faz-um-qa-no-twitter-sobre-o-album-born-raised |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209192951/https://www.midiorama.com/john-mayer-faz-um-qa-no-twitter-sobre-o-album-born-raised |archive-date=9 December 2025 |access-date=5 July 2021 |website=Midiorama}}</ref> * [[Tim McGraw]]<ref name="BARGH" /> * [[Shawn Mendes]]<ref>{{Cite magazine |date=14 March 2022 |title=Shawn Mendes Gets Spiritual as He Embarks on His Biggest Tour Yet |url=https://www.billboard.com/music/features/shawn-mendes-billboard-sxsw-cover-story-2022-interview-1235042577/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20250731115422/https://www.billboard.com/music/features/shawn-mendes-billboard-sxsw-cover-story-2022-interview-1235042577/ |archive-date=31 July 2025 |access-date=14 March 2022}}</ref> * [[Kylie Minogue]]<ref>{{Cite web |date=22 September 2023 |title=Kylie Minogue – Tension Review: Up There with Her Best |url=https://www.nme.com/en_au/reviews/album/kylie-minogue-tension-review-lyrics-tracklist-3502212 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231018161122/https://www.nme.com/en_au/reviews/album/kylie-minogue-tension-review-lyrics-tracklist-3502212 |archive-date=18 October 2023 |access-date=23 September 2023 |website=NME}}</ref> * [[Victoria Monét]]<ref>{{Cite web |date=9 August 2020 |title=My Music Moments: Victoria Monét Shares the Soundtrack to Her Life |url=https://www.eonline.com/news/1177585/my-music-moments-victoria-monet-shares-the-soundtrack-to-her-life |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240228041651/https://www.eonline.com/news/1177585/my-music-moments-victoria-monet-shares-the-soundtrack-to-her-life |archive-date=28 February 2024 |access-date=28 February 2024 |website=E! Online}}</ref> * [[Morat (band)|Morat]]<ref>{{Cite news |date=7 October 2021 |title=How the Colombian Band Morat Is Winning Over a Global Audience |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/10/07/arts/music/morat-a-donde-vamos.html |url-access=subscription |access-date=14 December 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20251004011511/https://www.nytimes.com/2021/10/07/arts/music/morat-a-donde-vamos.html |archive-date=4 October 2025 |issn=0362-4331}}</ref> * [[Takahiro Moriuchi]]<ref>{{Cite web |date=4 October 2011 |title=One Ok Rock |url=https://gekirock.com/interview/2011/10/one_ok_rock_2.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250712234617/https://gekirock.com/interview/2011/10/one_ok_rock_2.php |archive-date=12 July 2025 |access-date=12 July 2025 |website=Gekirock |language=ja}}</ref> * [[Maren Morris]]<ref>{{Cite web |date=8 March 2019 |title=Maren Morris Breaks Down Our Favorite Tracks from Her New Album |url=https://toofab.com/2019/03/08/maren-morris-breaks-down-favorite-tracks-new-album-girl/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603131212/https://toofab.com/2019/03/08/maren-morris-breaks-down-favorite-tracks-new-album-girl/ |archive-date=3 June 2022 |access-date=24 December 2021 |website=Toofab}}</ref> * [[Mumford & Sons]]<ref>{{Cite web |date=20 November 2018 |title=Mumford & Sons – Delta |url=https://pitchfork.com/reviews/albums/mumford-and-sons-delta/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306150616/https://pitchfork.com/reviews/albums/mumford-and-sons-delta/ |archive-date=6 March 2026 |access-date=18 May 2021 |website=Pitchfork}}</ref> * [[The National (band)|The National]]<ref>{{Cite web |date=29 April 2023 |title=Americana Coldplay: The National's First Two Pages of Frankenstein Reviewed |url=https://www.spectator.co.uk/article/americana-coldplay-the-nationals-first-two-pages-of-frankenstein-reviewed/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230502095937/https://www.spectator.co.uk/article/americana-coldplay-the-nationals-first-two-pages-of-frankenstein-reviewed/ |archive-date=2 May 2023 |access-date=2 May 2023 |website=The Spectator}}</ref> * [[Ne-Yo]]<ref>{{Cite web |date=27 June 2009 |title=Ne-Yo Is Inspired by Coldplay |url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30416507.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425041905/https://www.irishexaminer.com/lifestyle/arid-30416507.html |archive-date=25 April 2024 |access-date=25 April 2024 |website=Irish Examiner}}</ref> * [[Wes Nelson]]<ref>{{Cite magazine |last=Earls |first=John |display-authors=et al |date=6 February 2025 |title=Record Collector Presents... Coldplay |magazine=[[Record Collector]] |publisher=Diamond |location=London |page=98}}</ref> * [[Nidji]]<ref>{{Cite web |date=19 April 2019 |title=KL Jamm Malaysia's Music Festival Boasts Asia-Focused Lineup |url=https://www.musicpressasia.com/2019/04/19/kl-jamm-malaysias-music-festival-boasts-asia-focused-lineup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240411015204/https://www.musicpressasia.com/2019/04/19/kl-jamm-malaysias-music-festival-boasts-asia-focused-lineup/ |archive-date=11 April 2024 |access-date=11 April 2024 |website=Music Press Asia}}</ref> * [[Frank Ocean]]<ref>{{Cite web |date=22 August 2016 |title=Detangling Frank Ocean's Blonde: What It Is and Isn't |url=https://www.npr.org/sections/therecord/2016/08/22/490918270/detangling-frank-oceans-blonde-what-it-is-and-isnt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007080514/https://www.npr.org/sections/therecord/2016/08/22/490918270/detangling-frank-oceans-blonde-what-it-is-and-isnt |archive-date=7 October 2016 |access-date=9 September 2023 |publisher=NPR}}</ref> * [[One Direction]]<ref>{{Cite web |date=13 November 2015 |title=Matching Up One Direction's Made in the A.M. with Its Classic-Rock Counterparts |url=https://www.vulture.com/2015/11/one-direction-made-in-the-am-classic-rock-counterparts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317114429/https://www.vulture.com/2015/11/one-direction-made-in-the-am-classic-rock-counterparts.html |archive-date=17 March 2025 |access-date=5 May 2023 |website=Vulture}}</ref> * [[Paramore]]<ref>{{Cite web |date=28 September 2009 |title=Paramore, Brand New Eyes (Fueled by Ramen) |url=https://www.spin.com/2009/09/paramore-brand-new-eyes-fueled-ramen/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220716183910/https://www.spin.com/2009/09/paramore-brand-new-eyes-fueled-ramen/ |archive-date=16 July 2022 |access-date=16 July 2022 |website=Spin}}</ref> * [[María Parrado]]<ref>{{Cite web |date=18 April 2024 |title=El Guiño de María Parrado a Coldplay en Vinilo |trans-title=María Parrado's Nod to Coldplay in Vinilo |url=https://www.cadena100.es/musica/noticias/guino-maria-parrado-coldplay-vinilo-estreno-exclusivo-del-videoclip-cadena100es-20240418_3252496 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240419035933/https://www.cadena100.es/musica/noticias/guino-maria-parrado-coldplay-vinilo-estreno-exclusivo-del-videoclip-cadena100es-20240418_3252496 |archive-date=19 April 2024 |access-date=19 April 2024 |website=Cadena 100 |language=es}}</ref> * [[Pink (singer)|P!nk]]<ref>{{Cite web |date=10 August 2017 |title=P!nk Se Aproxima a Los Últimos Coldplay en What About Us |trans-title=P!nk Draws from the Latest Coldplay in What About Us |url=https://jenesaispop.com/2017/08/10/305452/pnk-se-arrima-los-ultimos-coldplay-what-about-us-primer-single-beautiful-drama/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225203807/https://jenesaispop.com/2017/08/10/305452/pnk-se-arrima-los-ultimos-coldplay-what-about-us-primer-single-beautiful-drama/ |archive-date=25 February 2025 |access-date=19 November 2022 |website=Jenesaispop |language=es}}</ref> * [[Pinguini Tattici Nucleari]]<ref>{{Cite web |date=3 December 2022 |title=Pinguini Tattici Nucleari: Coldplay? Ci Hanno Cambiato la Vita |trans-title=Pinguini Tattici Nucleari: Coldplay? They Changed Our Lives |url=https://www.rockol.it/news-733732/pinguini-tattici-nucleari-i-dischi-preferiti-da-faber-ai-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203131415/https://www.rockol.it/news-733732/pinguini-tattici-nucleari-i-dischi-preferiti-da-faber-ai-coldplay |archive-date=3 December 2022 |access-date=9 September 2023 |website=Rockol |language=it}}</ref> * [[Porridge Radio]]<ref>{{Cite web |date=22 February 2022 |title=Porridge Radio Announce New Album, Share Back to the Radio: Stream |url=https://consequence.net/2022/02/porridge-radio-new-album-back-to-the-radio-stream/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220807231120/https://consequence.net/2022/02/porridge-radio-new-album-back-to-the-radio-stream/ |archive-date=7 August 2022 |access-date=7 August 2022 |website=Consequence}}</ref> * [[Rammstein]]<ref>{{Cite web |date=13 October 2005 |title=Rammstein Admit They Listen to Coldplay |url=https://www.gigwise.com/news/9326/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803190309/https://www.gigwise.com/news/9326/ |archive-date=3 August 2021 |access-date=4 August 2021 |website=Gigwise}}</ref> * [[Anirudh Ravichander]]<ref>{{Cite web |date=20 September 2022 |title=Indian Rockstar Anirudh Enthralls Malaysian Fans with Coldplay Inspired Concert, Entertains Guests at Aha App Launch |url=https://www.malaymail.com/news/showbiz/2022/09/20/indian-rockstar-anirudh-enthralls-malaysian-fans-with-coldplay-inspired-concert-entertains-guests-at-aha-app-launch/29162 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921035038/https://www.malaymail.com/news/showbiz/2022/09/20/indian-rockstar-anirudh-enthralls-malaysian-fans-with-coldplay-inspired-concert-entertains-guests-at-aha-app-launch/29162 |archive-date=21 September 2022 |access-date=21 September 2022 |website=Malay Mail}}</ref> * [[Bebe Rexha]]<ref>{{Cite web |date=21 March 2014 |title=Song Premiere: Bebe Rexha |url=https://www.nylon.com/articles/bebe-rexha-i-can%27t-stop-drinking-about-you |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805194417/https://www.nylon.com/articles/bebe-rexha-i-can't-stop-drinking-about-you |archive-date=5 August 2024 |access-date=21 January 2025 |website=Nylon}}</ref> * [[Olivia Rodrigo]]<ref>{{Cite magazine |date=12 September 2023 |title=Olivia Rodrigo Is So Over Heartbreak |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/olivia-rodrigo-guts-vampire-lyrics-meaning-1234819181/ |url-status=dead |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20260131064509/https://www.rollingstone.com/music/music-features/olivia-rodrigo-guts-vampire-lyrics-meaning-1234819181/ |archive-date=31 January 2026 |access-date=12 September 2023}}</ref> * [[The Rose (band)|The Rose]]<ref>{{Cite web |date=28 September 2023 |title=The Rose: We Now Have More Freedom to Express Ourselves |url=https://www.rollingstone.co.uk/music/features/the-rose-dual-new-album-k-pop-33029/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928203246/https://www.rollingstone.co.uk/music/features/the-rose-dual-new-album-k-pop-33029/ |archive-date=28 September 2023 |access-date=28 September 2023 |website=Rolling Stone UK}}</ref> * [[Sandy (Brazilian singer)|Sandy]]<ref>{{Cite web |date=27 April 2010 |title=Sandy Diz Que Discutiu Com Terapeuta Melhor Caminho para Novo Disco |trans-title=Sandy Says She Discussed the Best Path for a New Album with Her Therapist |url=https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2010/04/726454-sandy-diz-que-discutiu-com-terapeuta-melhor-caminho-para-novo-disco.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627001813/https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2010/04/726454-sandy-diz-que-discutiu-com-terapeuta-melhor-caminho-para-novo-disco.shtml |archive-date=27 June 2022 |access-date=11 September 2023 |website=Folha de S.Paulo |language=pt}}</ref> * [[Travis Scott]]<ref>{{Cite magazine |date=25 September 2017 |title=On Tour with Travis Scott, Hip-Hop's King of Chaos |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/travis-scott-hip-hops-king-of-chaos-205650/ |url-status=dead |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204203505/https://www.rollingstone.com/music/music-features/travis-scott-hip-hops-king-of-chaos-205650/ |archive-date=4 December 2025 |access-date=7 June 2021}}</ref> * [[The Script]]<ref name="JAVERI" /> * [[Self Esteem (musician)|Self Esteem]]<ref>{{Cite web |date=17 April 2025 |title=Self Esteem on Her New Album: I've Made It for Stadiums |url=https://www.nme.com/news/music/self-esteem-on-new-album-ive-made-it-for-stadiums-i-think-of-those-songwriting-bands-like-coldplay-or-biffy-clyro-3855874 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417175415/https://www.nme.com/news/music/self-esteem-on-new-album-ive-made-it-for-stadiums-i-think-of-those-songwriting-bands-like-coldplay-or-biffy-clyro-3855874 |archive-date=17 April 2025 |access-date=17 April 2025 |website=NME}}</ref> * [[Ed Sheeran]]<ref>{{Cite web |date=26 January 2016 |title=Ed Sheeran Takes Inspiration from Coldplay |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/ed-sheeran-takes-inspiration-from-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327025011/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/ed-sheeran-takes-inspiration-from-coldplay/ |archive-date=27 March 2023 |access-date=27 March 2023 |website=The Indian Express}}</ref> * [[Sheppard (band)|Sheppard]]<ref name="JAVERI" /> * [[Sigrid (singer)|Sigrid]]<ref>{{Cite web |date=6 August 2021 |title=Sigrid: There's a Part of Me That Comes Out When I Play Live – It's My Superpower |url=https://www.nme.com/big-reads/sigrid-cover-interview-2021-mirror-sucker-punch-3011985 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205105740/https://www.nme.com/big-reads/sigrid-cover-interview-2021-mirror-sucker-punch-3011985 |archive-date=5 February 2026 |access-date=5 August 2023 |website=NME}}</ref> * [[Slow Pulp]]<ref>{{Cite web |date=2 October 2023 |title=Slow Pulp Is One of 2023's Best Young Indie Rock Bands |url=https://uproxx.com/indie/slow-pulp-yard-emily-massey-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002153600/https://uproxx.com/indie/slow-pulp-yard-emily-massey-interview/ |archive-date=2 October 2023 |access-date=3 October 2023 |website=Uproxx}}</ref> * [[Harry Styles]]<ref>{{Cite magazine |date=7 April 2017 |title=Harry Styles' Biggest Sign of the Times Influences: From Bowie to Pink Floyd & Coldplay |url=https://www.billboard.com/music/pop/harry-styles-sign-of-the-times-influences-bowie-pink-floyd-7752445/ |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20170408140014/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/7752445/harry-styles-sign-of-the-times-influences-bowie-pink-floyd |archive-date=8 April 2017 |url-status=live |access-date=21 October 2023}}</ref> * [[Stromae]]<ref>{{Cite web |date=4 April 2025 |title=Coldplay Featured on New Version of League of Legends Arcane Song Ma Meilleure Ennemie |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplay-featured-new-version-arcane-ma-meilleure-ennemie-1236181340/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250404205314/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplay-featured-new-version-arcane-ma-meilleure-ennemie-1236181340/ |archive-date=4 April 2025 |access-date=4 April 2025 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> * [[Swedish House Mafia]]<ref>{{Cite news |date=26 June 2011 |title=Swedish House Mafia on Coldplay Collaboration |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-14288631 |url-status=live |access-date=15 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819140734/https://www.bbc.com/news/newsbeat-14288631 |archive-date=19 August 2022}}</ref> * [[Ian Sweet]]<ref>{{Cite web |date=25 March 2021 |title=Artist Spotlight: Ian Sweet |url=https://ourculturemag.com/2021/03/25/artist-spotlight-ian-sweet/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819234841/https://ourculturemag.com/2021/03/25/artist-spotlight-ian-sweet/ |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=Our Culture}}</ref> * [[Taylor Swift]]<ref>{{Cite web |date=22 May 2014 |title=Ingrid Michaelson Brings in Lots of Voices for Bigger-Sounding Lights Out |url=https://www.post-gazette.com/ae/music/2014/05/22/Ingrid-Michaelson-brings-in-lots-of-voices-for-bigger-sounding-Lights-Out/stories/201405220132 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208022351/https://www.post-gazette.com//music/2014/05/22/Ingrid-Michaelson-brings-in-lots-of-voices-for-bigger-sounding-Lights-Out/stories/201405220132 |archive-date=8 December 2023 |access-date=30 November 2023 |website=Pittsburgh Post-Gazette}}</ref> * [[SZA]]<ref>{{Cite web |date=7 May 2022 |title=Was blessed beyond measure to open for a band that truly shaped my artistry and my mind as a kid |url=https://www.facebook.com/sza/photos/a.426581687402094/699472166779710/ |url-status=live |archive-url=https://archive.org/details/archive-today-files |archive-date=14 March 2026 |access-date=22 October 2023 |publisher=SZA |via=[[Facebook]]}}</ref> * [[Faizal Tahir]]<ref>{{Cite web |date=23 June 2023 |title=#Showbiz: Faizal Tahir Marks 17th Year in Showbiz with Concert |url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2023/06/923664/showbiz-faizal-tahir-marks-17th-year-showbiz-concert |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240411013529/https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2023/06/923664/showbiz-faizal-tahir-marks-17th-year-showbiz-concert |archive-date=11 April 2024 |access-date=11 April 2024 |website=New Straits Times}}</ref> * [[Tinie Tempah]]<ref>{{Cite web |date=3 May 2012 |title=Tinie Tempah: Coldplay's Chris Martin Has Been a Big Influence on My New Album |url=https://www.nme.com/news/music/tinie-tempah-24-1272750 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119082750/https://www.nme.com/news/music/tinie-tempah-24-1272750 |archive-date=19 November 2025 |access-date=26 May 2023 |website=NME}}</ref> * [[Alfie Templeman]]<ref>{{Cite web |date=26 May 2022 |title=Alfie Templeman: Mellow Moon Review – Teenage Adulation Awaits |url=https://www.theguardian.com/music/2022/may/26/alfie-templeman-mellow-moon-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526150103/https://www.theguardian.com/music/2022/may/26/alfie-templeman-mellow-moon-review |archive-date=26 May 2022 |access-date=22 February 2023 |website=The Guardian}}</ref> * [[Justin Timberlake]]<ref>{{Cite web |date=9 February 2007 |title=Road to the Grammys: Justin Wanted to Channel Coldplay on FutureSex/LoveSounds |url=http://www.mtv.com/news/articles/1552019/20070208/timberlake_justin.jhtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070211012513/http://www.mtv.com/news/articles/1552019/20070208/timberlake_justin.jhtml |archive-date=11 February 2007 |access-date=19 March 2026 |publisher=MTV News}}</ref> * [[Twenty One Pilots]]<ref>{{Cite web |date=16 January 2022 |title=Watch Twenty One Pilots Call Coldplay 'Big Influences on Us' and Cover Yellow |url=https://www.nme.com/news/music/watch-twenty-one-pilots-call-coldplay-big-influences-on-us-and-cover-yellow-3138456 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230211220522/https://www.nme.com/news/music/watch-twenty-one-pilots-call-coldplay-big-influences-on-us-and-cover-yellow-3138456 |archive-date=11 February 2023 |access-date=11 February 2023 |website=NME}}</ref> * [[Alberto Urso]]<ref>{{Cite web |date=8 January 2024 |title=Alberto Urso Ritorna con Mille Domande |trans-title=Alberto Urso Returns with Mille Domande |url=https://messina.gazzettadelsud.it/articoli/musica/2024/01/08/alberto-urso-ritorna-con-mille-domande-il-nuovo-tour-parte-da-messina-il-16-gennaio-d815c52d-64e6-4393-b7c2-13bd2f7b182e/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121070452/https://messina.gazzettadelsud.it/articoli/musica/2024/01/08/alberto-urso-ritorna-con-mille-domande-il-nuovo-tour-parte-da-messina-il-16-gennaio-d815c52d-64e6-4393-b7c2-13bd2f7b182e/ |archive-date=21 November 2025 |access-date=9 January 2024 |website=Gazzetta del Sud |language=it}}</ref> * [[Vagabon]]<ref>{{Cite web |date=29 September 2023 |title=Cover Story {{!}} How Vagabon Built Her Fantasy |url=https://www.pastemagazine.com/music/vagabon/cover-story-how-vagabon-sorry-i-havent-called |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114232810/https://www.pastemagazine.com/music/vagabon/cover-story-how-vagabon-sorry-i-havent-called |archive-date=14 November 2025 |access-date=30 September 2023 |website=Paste}}</ref> * [[Victor Vernicos]]<ref>{{Cite web |date=1 May 2023 |title=Eurovision 2023: Victor Vernicos Left for Liverpool |url=https://greekcitytimes.com/2023/05/01/eurovision-victor-vernicos-left/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230502004431/https://greekcitytimes.com/2023/05/01/eurovision-victor-vernicos-left/ |archive-date=2 May 2023 |access-date=2 May 2023 |website=Greek City Times}}</ref> * [[Hana Vu]]<ref>{{Cite web |date=4 May 2024 |title=Hana Vu, the LA Singer Making Sad Music Feel Alive |url=https://www.dazeddigital.com/music/article/62535/1/hana-vu-is-the-artist-making-sad-music-romanticism-interview |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240505212917/https://www.dazeddigital.com/music/article/62535/1/hana-vu-is-the-artist-making-sad-music-romanticism-interview |archive-date=5 May 2024 |access-date=5 May 2024 |website=Dazed}}</ref> * [[Mimi Webb]]<ref>{{Cite magazine |date=17 February 2023 |title=Mimi Webb Wants to Absolutely Smash It in America |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/mimi-webb-new-album-amelia-details-2023-coldplay-collaboration-1234681815/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217175847/https://www.rollingstone.com/music/music-features/mimi-webb-new-album-amelia-details-2023-coldplay-collaboration-1234681815/ |archive-date=17 February 2023 |access-date=15 October 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> * [[Kanye West]]<ref>{{Cite magazine |date=8 September 2005 |title=Late Registration |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/late-registration-205149/ |url-status=dead |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129104611/https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/late-registration-205149/ |archive-date=29 January 2022 |access-date=18 May 2021}}</ref> * [[Wild Youth (band)|Wild Youth]]<ref>{{Cite news |date=7 May 2023 |title=Eurovision 2023: Everything You Need to Know About Ireland's Attempt to Win a Record Eighth Time |newspaper=The Irish Times |url=https://www.irishtimes.com/culture/music/2023/05/07/eurovision-2023-everything-you-need-to-know-about-irelands-attempt-to-win-a-record-eighth-time/ |url-status=live |access-date=7 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260218133216/https://www.irishtimes.com/culture/music/2023/05/07/eurovision-2023-everything-you-need-to-know-about-irelands-attempt-to-win-a-record-eighth-time/ |archive-date=18 February 2026}}</ref> }} == Олон нийтийн дүр төрх == === Шүүмжлэл === Coldplay бол олон нийтийн санаа бодлыг хоёр хуваадаг [[соёлын бэлгэ тэмдэг]]үүдийн нэг юм. ''[[Daily Mirror]]''-ийн Их Британид хамгийн их таалагддаг болон таалагддаггүй уран бүтээлчдийн санал асуулгад тэд хоёр жагсаалтын аль алинд нь хамгийн олон санал авсан 20 уран бүтээлчийн дунд багтжээ. Ийм үр дүн үзүүлсэн бусад хамтлаг нь [[ABBA]] болон [[U2]] байв. ''[[Consequence]]''-ийн Жефф Нелсон Coldplay-г хүмүүс хүчтэй хайрлаж, бас үзэн яддаг өвөрмөц байр суурьтай гэж дүгнэсэн. Түүний үзсэнээр тэдний хөгжим сонсогчдод танил дуугаралт, олны хэрэглээнд зориулан дахин боловсруулсан гоо зүйн хэв маягийг толилуулж, татагдах болон дургүйцэх мэдрэмжийг зэрэг төрүүлдэг. Нелсон хамтлаг олон нийтийн чиг хандлагыг эргүүлэн харуулах чадвартай гэж тайлбарлажээ. 2000 онд [[Alan McGee]] тэдний хөгжмийг доромжилсон үгээр нэрлэхэд Жонни Баклэнд өөрсдийнхөөрөө байхыг хичээдэг, зориуд этгээд дүр эсгэх нь гунигтай хэрэг болно гэж хариулсан.<ref name="NELSON">{{Cite web |date=2 December 2015 |title=We Are All Coldplay |url=https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114065845/https://consequence.net/2015/12/we-are-all-coldplay/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=25 December 2021 |website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 November 2021 |title=Rock Band Queen Voted 'Coolest' Artists |url=https://www.mirror.co.uk/lifestyle/going-out/music/all-coolest-uncoolest-music-artists-25546070 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250826205352/https://www.mirror.co.uk/lifestyle/going-out/music/all-coolest-uncoolest-music-artists-25546070 |archive-date=26 August 2025 |access-date=25 December 2021 |website=Daily Mirror}}</ref><ref name="NELSON" /> He then concluded they have the "power to throw trends back at us" by rendering them "meaningless", becoming the "final word in cultural discourse" because "once Coldplay does it, it isn't a thing anymore".<ref name="NELSON" /> In 2000, [[Alan McGee]] referred to the group as "bedwetters music", to which Buckland answered: "We are trying to be who we are, [you know]. But that's about it. Pretending to be 'a bit mad' would just be sad".<ref>{{Cite web |date=16 March 2020 |title=Alan McGee: I Do Regret Calling Coldplay Bedwetters... A Bit |url=https://www.nme.com/news/music/alan-mcgee-i-do-regret-calling-coldplay-bedwetters-a-bit-2626077 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115163433/https://www.nme.com/news/music/alan-mcgee-i-do-regret-calling-coldplay-bedwetters-a-bit-2626077 |archive-date=15 November 2025 |access-date=6 August 2023 |website=NME}}</ref> ''[[The New York Times]]''-ийн [[Jon Pareles]] тэднийг тухайн арван жилийн хамгийн тэвчихэд бэрх хамтлаг хэмээн нэрлэж, ''[[X&Y]]'' (2005) цомог нь хүний сул талын өчүүхэн шинжийг ч арилгасан, төгс байдлаараа дутагдалтай бүтээл гэж шүүмжилсэн. ''[[The Independent]]''-ийн Энди Гилл хамтлагийг хатсан бууцайтай дүйцэх дуугаралтаар чартыг эзэлж, Британийн рок хөгжмийн бүтэн нэг үеийг хордуулсан хэмээн хурцаар шүүмжилжээ. Тэднийг нэг л хэв загварыг хадгалахыг оролддог гэж буруутгаж байсан бол ''[[The New Yorker]]''-ийн Аманда Петрусич дууны үгийг нь улиг болсон, хэт чамин гэж тодорхойлсон. 2016 онд ''[[Vice]]''-ийн Райан Бассил Крис Мартины тайзны хөдөлгөөн, хязгааргүй өөдрөг байдлыг шүүмжилжээ. Түүнчлэн ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'' (2005), ''[[Peep Show]]'' (2005), ''[[Family Guy]]'' (2008) зэрэг кино, телевизийн бүтээлд Coldplay-г сөргөөр дурдсан тохиолдол бий.<ref>{{Cite news |date=6 June 2005 |title=The Case Against Coldplay |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/06/05/arts/music/the-case-against-coldplay.html |url-status=live |access-date=25 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712214657/https://www.nytimes.com/2005/06/05/arts/music/the-case-against-coldplay.html |archive-date=12 July 2022 |issn=0362-4331 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2008 |title=Andy Gill: Why I Hate Coldplay |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/andy-gill-why-i-hate-coldplay-844190.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230807022203/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/andy-gill-why-i-hate-coldplay-844190.html |archive-date=7 August 2023 |access-date=7 August 2023 |website=The Independent}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 January 2020 |title=Coldplay Goes Experimental |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/coldplay-goes-experimental/article30588766.ece |url-status=live |access-date=26 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114154441/https://www.thehindu.com/entertainment/music/coldplay-goes-experimental/article30588766.ece |archive-date=14 November 2025|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=10 December 2015 |title=Can We Escape the Diabolical Clichés of Coldplay? |url=https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/can-we-escape-the-diabolical-cliches-of-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301032825/https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/can-we-escape-the-diabolical-cliches-of-coldplay |archive-date=1 March 2026 |access-date=7 August 2023 |magazine=The New Yorker}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 February 2016 |title=Why Do We Hate Coldplay? |url=https://www.vice.com/en/article/why-do-we-hate-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308125115/https://www.vice.com/en/article/6w8v44/why-do-we-hate-coldplay |archive-date=8 March 2024 |access-date=7 August 2023 |website=Vice}}</ref><ref name="MALITZ">{{Cite news |date=25 October 2011 |title=A Brief History of Coldplay Insults |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/click-track/post/a-brief-history-of-coldplay-insults/2011/10/25/gIQAdH9FGM_blog.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419175854/https://www.washingtonpost.com/blogs/click-track/post/a-brief-history-of-coldplay-insults/2011/10/25/gIQAdH9FGM_blog.html |archive-date=19 April 2022 |access-date=7 August 2023 |newspaper=The Washington Post}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 November 2015 |title=Peep Show: The 10 Most Profound Truths |url=https://www.independent.co.uk/news/media/tv-radio/peep-show-the-10-most-profound-truths-a6728901.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251201223710/https://www.independent.co.uk/news/media/tv-radio/peep-show-the-10-most-profound-truths-a6728901.html |archive-date=1 December 2025 |access-date=7 August 2023 |website=The Independent}}</ref><ref name="MALITZ" /> === Эерэг үнэлгээ === [[File:Ed Sheeran-6886 (cropped).jpg|left|thumb|upright=0.72|alt=A red-haired man wearing glasses, a black shirt and a light blue jacket sits on a conference table|[[Ed Sheeran]] (pictured in 2018) has been cited as an example of a public figure Coldplay paved the way for]] ''[[The Ringer]]''-ийн Майкл Бауманны үзсэнээр Coldplay илэн далангүй, аюулгүй, хүн бүрт ойлгомжтой дүр төрхтэйгээр алдартай болсон нь хипстер соёл, рок хөгжмийг бусдаас дээгүүр тавих хандлага болон поп панк оргилдоо хүрсэн үед цаг үеийнхээ эсрэг шинжтэй байжээ. Тиймээс тэрээр хамтлагийн өвийг дахин үнэлэх шаардлагатай гэж үзсэн. ''[[Idolator]]''-ийн Карл Уиллиотт ''X&Y''-ийн арван жилийн ойгоор бичихдээ төгс төгөлдөрт тэмүүлэх нь эхэндээ улиг мэт санагдавч бүтээлийн найруулга, дуу зохиох ур чадвар, авьяас нь цаг хугацааны шалгуурыг давсан үед үнэлэгддэг гэжээ. ''[[Uproxx]]''-ийн Филип Косорес Coldplay өөрсдийн дүр төрх, онцлогоосоо ухралгүйгээр хөгжмийн ертөнцийг өөртөө татаж чадсан нь тэдний чин сэтгэлийн хандлагыг улам таатай болгосон гэж тэмдэглэсэн.<ref name="BAUMANN">{{cite web |date=2 December 2021 |title=Coldplay – and Especially Fix You – Deserve a Better Legacy |url=https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007184611/https://www.theringer.com/music/2021/12/2/22813020/coldplay-fix-you-revisited-legacy |archive-date=7 October 2024 |access-date=4 August 2023 |website=The Ringer}}</ref><ref name="BAUMANN" /> Writing a 10th anniversary piece for ''X&Y'' (2005) on ''[[MRC (company)#SpinMedia|Idolator]]'', Carl Williott opined that despite perfectionism being seen as corny, it can later earn prestige because the production values, songcraft and talent stood the test of time.<ref>{{Cite web |date=5 June 2015 |title=In Defense of Coldplay's X&Y |url=https://www.idolator.com/7594323/coldplay-x-y-anniversary-ten-in-defense-of?view-all |url-status=dead |archive-url=https://archive.org/details/archive-today-files |archive-date=14 March 2026 |access-date=25 December 2021 |website=Idolator}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 September 2023 |title=The Sustainability of Coldplay |url=https://uproxx.com/indie/coldplay-concert-review-music-of-the-spheres-tour-san-diego-snapdragon-sustainability/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230930014519/https://uproxx.com/indie/coldplay-concert-review-music-of-the-spheres-tour-san-diego-snapdragon-sustainability/ |archive-date=30 September 2023 |access-date=30 September 2023 |website=Uproxx}}</ref> Зарим хөгжмийн шүүмжлэгч Coldplay өөрийн хэв маягийг бүрэн орхиогүй ч олон төрөлд хүч сорьсныг сайшаасан. ''[[The Guardian]]''-ийн Бен Бомонт-Томас [[Brian Eno]], [[Beyoncé]] зэрэгтэй хамтран ажилласан, олон төрлийг хамарсан цомгуудыг нь жишээ татан хүмүүсийн боддогоос илүү эрс шинэчлэл хийдэг хамтлаг гэж үзсэн. Түүний дүгнэлтээр Coldplay хөгжмийн хамтлагт тогтсон зарим хэм хэмжээг өөрийн замаар сорьжээ.<ref>{{Cite web |date=1 March 2019 |title=I'll Admit It: I Still Like Coldplay |url=https://twostorymelody.com/ill-admit-it-i-still-like-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206041927/https://twostorymelody.com/ill-admit-it-i-still-like-coldplay/ |archive-date=6 December 2022 |access-date=25 December 2021 |website=Two Story Melody}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 November 2019 |title=No More Mellow Yellow: Why Coldplay Are Pop's Weirdest Band |url=http://www.theguardian.com/music/2019/nov/15/no-more-mellow-yellow-coldplay-weirdest-band-in-pop |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115202822/https://www.theguardian.com/music/2019/nov/15/no-more-mellow-yellow-coldplay-weirdest-band-in-pop |archive-date=15 November 2019 |access-date=26 December 2021 |website=The Guardian}}</ref> Жереми Гордон ''The New York Times''-д бичихдээ Coldplay-ийн замнал [[Phil Collins]]-ийнхтай төстэй болж, анхны дүр төрх нь мартагдсан ч дуунууд нь үлдэж болохыг дурдсан. ''[[El País]]''-д Крис Мартины тухай бичсэн Ланре Бакаре түүнийг үзэгчидтэй сэтгэл хөдлөлийн түвшинд холбогддог шинэ төрлийн поп од хэмээн тодорхойлж, энэ нь [[Lewis Capaldi]], [[Ed Sheeran]] зэрэг уран бүтээлчдэд зам нээсэн гэж үзсэн. Зохиолч [[Steven Hyden]] Coldplay соёлын ач холбогдолгүй байсан бол ийм их маргаан төрүүлэхгүй байсан гэж онцолж, загварлаг бөгөөд алдартай байх нь уран бүтээлийн замналд хугацааны хязгаар тогтоож болох ч загварлаг бус атал алдартай байх нь удаан орших нөхцөл болдог гэж бичжээ.<ref name="GORDON" /> Discussing opinions about Martin as a celebrity for ''[[El País]]'', Lanre Bakare said that he is a new type of pop star who connects on an emotional level, which benefited [[Lewis Capaldi]], [[Ed Sheeran]] and other musicians of similar profile.<ref name="MARCOS">{{Cite web |date=28 September 2022 |title=Coldplay: Why Such An Irritating Band Can Fill More Venues Than Any Other on the Planet |url=https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230244/https://english.elpais.com/culture/2022-09-28/coldplay-why-such-an-irritating-band-can-fill-more-venues-than-any-other-on-the-planet.html |archive-date=10 August 2023 |access-date=9 March 2026 |website=El País |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 July 2019 |title=Ask a Music Critic: What Is the Best Album of 1999? |url=https://uproxx.com/indie/ask-a-music-critic-what-is-the-best-album-of-1999/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204023827/https://uproxx.com/indie/ask-a-music-critic-what-is-the-best-album-of-1999/ |archive-date=4 December 2024 |access-date=27 December 2021 |website=Uproxx}}</ref> 2022 онд ''[[The Times]]''-ийн Марк Бомонт ''[[Music of the Spheres World Tour]]'' нь Coldplay-д хандах хандлагыг өөрчилж, гайхамшигтай тоглолтынхоо ачаар тэд хүндлэл, итгэлийг дахин олж авсан гэж ажигласан. ''[[Süddeutsche Zeitung]]''-ийн Давид Пфайфер хамтлаг тоглолтоороо поп хөгжмийн сонгодог өвд байр сууриа эзэлж, үзүүлбэрээ үргэлж хөдөлгөөнтэй байлгах чадвараа харуулсан гэжээ. ''[[Billboard]]''-ийн Кэти Аткинсон амьд тоглолтууд нь шүтэн бишрэгчдийн хүрээ, сонирхлыг хадгалж ирсэн гэж үзсэн. Кайл Денис ч олон жил уран бүтээл туурвисан атлаа шинэ бүтээлийг нь худалдаж авахад сонсогчдыг татсаар байгааг онцолсон. Glastonbury наадмыг тав дахь удаагаа тэргүүлэхээр болсны дараа Бомонт ''The Independent''-д Coldplay-ийн бүтээл өөрчлөгдөөгүй, харин өмнө нь ч сайн байсныг хүлээн зөвшөөрөх нь нийтээр зөвшөөрөгдөх болсон гэж бичсэн. ''[[Esquire Greece]]'', ''[[La Repubblica]]'', ''[[Mint]]'' зэрэг хэвлэлүүд [[Z үе]]ийн сонсогчид хүртэл хамтлагийг сонирхдог нь олон үеийг хамарсан нөлөөг нь харуулж байна гэж тэмдэглэжээ.<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=How It Became Cool to Like Coldplay |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604035730/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-stadium-tour-how-they-became-cool-928dd6n93 |archive-date=4 June 2024 |access-date=2 April 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 May 2024 |title=Alle Zusammen, An Diesem Ort, Zu Dieser Zeit |trans-title=All Together, in This Place, at This Time |url=https://www.sueddeutsche.de/leben/coldplay-die-aerzte-taylor-swift-1.7115891 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529230313/https://www.sueddeutsche.de/leben/coldplay-die-aerzte-taylor-swift-1.7115891 |archive-date=29 May 2024 |access-date=19 March 2026 |website=Süddeutsche Zeitung |language=de |url-access=subscription}}</ref><ref name="ATKINSON">{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=How Did Coldplay's Moon Music Become the Band's First Billboard 200 No. 1 Album in 10 Years? |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619010412/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-number-one-five-burning-questions-1235801383/ |archive-date=19 June 2025 |access-date=18 June 2025 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="ATKINSON" /> Following the announcement of their record fifth headline set at [[Glastonbury Festival|Glastonbury]], Beaumont wrote on ''The Independent'' that Coldplay's work had not changed, it just became acceptable to recognise it was excellent all along.<ref>{{Cite web |date=29 June 2024 |title=Coldplay Have Always Been Cool, and It's Ludicrous to Claim Otherwise |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/coldplay-glastonbury-set-chris-martin-cool-b2571152.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714040133/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/coldplay-glastonbury-set-chris-martin-cool-b2571152.html |archive-date=14 July 2024 |access-date=14 July 2024 |website=The Independent}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 June 2024 |title=Κι Αν Οι Coldplay Είναι Ό,Τι Καλύτερο Είδαμε Μέχρι Σήμερα |trans-title=What If Coldplay Are the Best We've Seen Yet? |url=https://esquire.com.gr/culture/events/31636/ki-an-oi-coldplay-einai-oti-kalutero-eidame-mexri-simera |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715002155/https://esquire.com.gr/culture/events/31636/ki-an-oi-coldplay-einai-oti-kalutero-eidame-mexri-simera |archive-date=15 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=Esquire Greece |language=el}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 July 2024 |title=Boomer, Figli e Nipoti: Uno Stadio e Tre Generazioni Che Cantano i Coldplay |trans-title=Boomers, Children and Grandchildren: One Stadium and Three Generations Singing Coldplay |url=https://www.repubblica.it/spettacoli/musica/2024/07/12/news/concerto_coldplay_roma_pubblico_olimpico-423393026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240713014445/https://www.repubblica.it/spettacoli/musica/2024/07/12/news/concerto_coldplay_roma_pubblico_olimpico-423393026/ |archive-date=13 July 2024 |access-date=15 July 2024 |website=La Repubblica |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 January 2025 |title=Gen-Z's Coldplay Crush: How India's Western Music Fans Are Facing a Generational Shift |url=https://www.livemint.com/news/coldplay-concert-mumbai-chris-martin-traffic-bookmyshow-dy-patil-stadium-ahmedabad-hotel-rate-tickets-millennial-gen-z-11737280409211.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260310145607/https://www.livemint.com/news/coldplay-concert-mumbai-chris-martin-traffic-bookmyshow-dy-patil-stadium-ahmedabad-hotel-rate-tickets-millennial-gen-z-11737280409211.html |archive-date=10 March 2026 |access-date=20 January 2025 |website=Mint}}</ref> == Аялан тоглолтууд == === Хүртээмж, оролцоо === {{See also|Xyloband|SubPac (company)|l2=SubPac}} ''[[Veja]]''-гийн Фелипе Бранку Круз [[Pink Floyd]], [[Queen]] хамтлагууд цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тоглолтыг хөгжүүлж, [[U2]] хөгжмөөс давсан сүрлэг үзүүлбэр бий болгосон бол Coldplay үзэгчдийг зүгээр нэг харагч бус, тоглолтын салшгүй хэсэг болгосноор цэнгэлдэхийн рок тоглолтын ойлголтыг шинэчилсэн гэж тайлбарласан. Тэд энэ уламжлалыг үргэлжлүүлж буй орчин үеийн цөөн хамтлагийн нэг ажээ.<ref name="CRUZ">{{Cite web |date=11 September 2022 |title=Com Show no Rock in Rio, Coldplay Reinventa o Conceito de Rock de Arena |trans-title=With Rock in Rio Show, Coldplay Reinvents the Concept of Arena Rock |url=https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911111809/https://veja.abril.com.br/cultura/com-show-no-rock-in-rio-coldplay-reinventa-o-conceito-de-rock-de-arena/ |archive-date=11 September 2022 |access-date=11 September 2022 |website=Veja |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2020 |title=Coldplay em Coimbra. E Se Nos Desligássemos, para nos Encontrarmos na Imensidão das Luzes? |trans-title=Coldplay in Coimbra. What If We Disconnected, to Find Ourselves in the Vastness of the Lights? |url=https://cnnportugal.iol.pt/coldplay/coimbra/coldplay-em-coimbra-e-se-nos-desligassemos-para-nos-encontrarmos-na-imensidao-da-luz/20230518/646579b3d34ea91b0aac9fbc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260212194748/https://cnnportugal.iol.pt/coldplay/coimbra/coldplay-em-coimbra-e-se-nos-desligassemos-para-nos-encontrarmos-na-imensidao-da-luz/20230518/646579b3d34ea91b0aac9fbc |archive-date=12 February 2026 |access-date=30 May 2023 |publisher=CNN Portugal |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 June 2023 |title=I Coldplay alla Scala del Pop (con l'Aiuto di Zucchero) |trans-title=Coldplay at the Ladder of Pop (with Help from Zucchero) |url=https://www.rockol.it/news-738149/coldplay-a-san-siro-zucchero-duetto-recensione-scaletta-video |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114060914/https://www.rockol.it/news-738149/coldplay-a-san-siro-zucchero-duetto-recensione-scaletta-video |archive-date=14 November 2025 |access-date=27 June 2023 |website=Rockol |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209135008/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=9 December 2025 |access-date=25 September 2023 |website=Pollstar}}</ref><ref name="HALL">{{Cite news |date=5 August 2024 |title=How Glowing Wristbands Transformed Live Music – And How They Work |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/taylor-swift-wristbands-coldplay-how-they-work/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805163742/https://www.telegraph.co.uk/music/news/taylor-swift-wristbands-coldplay-how-they-work/ |archive-date=5 August 2024 |access-date=5 August 2024 |work=The Telegraph |issn=0307-1235 |url-access=subscription}}</ref><ref name="HALL" /> Artists who followed the trend include [[Bad Bunny]],<ref>{{Cite web |date=27 April 2024 |title=Bad Bunny Brought a Live Horse, An Orchestra and Puerto Rican Pride to Austin Concert |url=https://www.statesman.com/story/entertainment/music/2024/04/27/review-bad-bunny-flexed-superstar-swagger-at-austins-moody-center-puerto-rican-rapper-reggaeton/73389035007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427183737/https://www.statesman.com/story/entertainment/music/2024/04/27/review-bad-bunny-flexed-superstar-swagger-at-austins-moody-center-puerto-rican-rapper-reggaeton/73389035007/ |archive-date=27 April 2024 |access-date=27 April 2024 |website=Austin American-Statesman}}</ref><ref>{{Cite press release |date=8 February 2017 |title=Lady Gaga's Show Featured Audience Lighting Effects Made Famous by Coldplay |url=https://www.newswire.com/news/super-bowl-half-time-lights-up-audience-with-led-effects-18752735 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809112454/https://www.newswire.com/news/super-bowl-half-time-lights-up-audience-with-led-effects-18752735 |archive-date=9 August 2022 |access-date=9 August 2022 |website=Newswire}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 May 2025 |title=Shakira Brings Stadium Magic to Little Caesars Arena at Detroit Tour Stop |url=https://www.detroitnews.com/story/entertainment/music/2025/05/23/shakira-brings-stadium-magic-to-little-caesars-arena-in-detroit/83766464007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523060302/https://www.detroitnews.com/story/entertainment/music/2025/05/23/shakira-brings-stadium-magic-to-little-caesars-arena-in-detroit/83766464007/ |archive-date=23 May 2025 |access-date=23 May 2025 |website=The Detroit News}}</ref> Мөн хамтлаг [[KultureCity]] байгууллагатай хамтран сонсголын болон харааны бэрхшээлтэй шүтэн бишрэгчдэд [[дохионы хэл]]ний орчуулагч, [[SubPac]] чичиргээ мэдрүүлэх хантааз, мэдрэхүйн ачаалал багатай амрах хэсэг, тайзны эд зүйлст хүрч танилцах аялал зэргийг санал болгосноор хүртээмжийг нэмэгдүүлж байгаа нь сайшаагдсан. Тэд ердийн тасалбарын үнийг төлөх боломжгүй хүмүүст 20 ам.долларын ''Infinity Tickets'' хөтөлбөрийг нэвтрүүлжээ. 2023 оны есдүгээр сард [[Ванкувер]] хотын тоглолтын үеэр [[Musqueam]], [[Squamish]], [[Tsleil-Waututh]] уугуул үндэстний төлөөлөгчид [[BC Place]] цэнгэлдэх хүрээлэнд газар нутгийг хүндэтгэн хүлээн зөвшөөрөх ёслол анх удаа үйлдсэн. Хэдэн сарын дараа ''[[The West Australian]]''-ийн Эмма Гарлетт хамтлаг уугуул австраличуудын хээ бүхий бараа худалдаалж, [[Перт]] хотын [[Optus Stadium]]-д [[Richard Walley]]-г ижил ёслол үйлдэхээр урьсныг сайшаажээ. Coldplay хөгжмийн салбарын эмэгтэй мэргэжилтнүүдийг сургалт, дадлагын хөтөлбөрөөр ажилд авч, жендэрийн эрх тэгш байдлыг дэмждэг. 2024 оны байдлаар тэдний аялан тоглолтын багт мужаанаас хувийн хамгаалалт хүртэлх чиглэлээр 40 гаруй эмэгтэй ажиллаж байв.<ref>{{Cite web |date=19 November 2023 |title=Coldplay, Menyebarkan Misi Perbaiki Bumi Lewat Entakan Musik |trans-title=Coldplay, Spreading the Mission to Repair the Earth Through Music |url=https://www.kompas.id/baca/riset/2023/11/19/coldplay-menyebarkan-misi-perbaiki-bumi-lewat-entakkan-musik |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317045119/https://www.kompas.id/baca/riset/2023/11/19/coldplay-menyebarkan-misi-perbaiki-bumi-lewat-entakkan-musik |archive-date=17 March 2024 |access-date=17 March 2024 |website=Kompas |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 November 2024 |title=Coldplay Announce $20 Infinity Tickets for Abu Dhabi Shows |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/11/22/coldplay-abu-dhabi-infinity-tickets/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701025719/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music-stage/2024/11/22/coldplay-abu-dhabi-infinity-tickets/ |archive-date=1 July 2025 |access-date=1 July 2025 |website=The National}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 September 2023 |title=History Made at Coldplay Show as Three First Nations Shared Land Acknowledgement at BC Place |url=https://dailyhive.com/canada/coldplay-land-acknowledgement-video |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317012113/https://dailyhive.com/canada/coldplay-land-acknowledgement-video |archive-date=17 March 2024 |access-date=17 March 2024 |website=Daily Hive}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 November 2023 |title=Emma Garlett: Coldplay's Perth Concerts a Masterclass in Indigenous Inclusivity |url=https://thewest.com.au/opinion/emma-garlett/emma-garlett-coldplays-perth-concerts-a-masterclass-in-indigenous-inclusivity-c-12615566 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318032806/https://thewest.com.au/opinion/emma-garlett/emma-garlett-coldplays-perth-concerts-a-masterclass-in-indigenous-inclusivity-c-12615566 |archive-date=18 March 2024 |access-date=18 March 2024 |website=The West Australian}}</ref><ref name="HENDERSON">{{Cite web |date=8 March 2024 |title=Women on the Road |url=https://www.iq-mag.net/2024/03/women-on-the-road/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317033241/https://www.iq-mag.net/2024/03/women-on-the-road/ |archive-date=17 March 2024 |access-date=17 March 2024 |website=IQ}}</ref><ref name="HENDERSON" /> === Тогтвортой хөгжил === {{Main|Music of the Spheres аялан тоглолтын нөлөөлөл}} [[File:Coldplay_MOTS_World_Tour_Press_Release_Photo_1.png|thumb|alt=Martin singing with a microphone as the stage behind him release numerous fireworks|Coldplay's [[Music of the Spheres World Tour]] (pictured in 2022) reshaped green practices for live performances and brought more attention to the topic]] Coldplay амьд тоглолтын салбарын тогтвортой хөгжлийн манлайлагчдын нэг гэж тооцогддог. ''[[Le Soir]]''-ийн Дидье Захари тэдний санал болгосон экологийн төлөвлөгөө цэнгэлдэх хүрээлэнгийн аялан тоглолтын хэмжээнд урьд өмнө байгаагүй зүйл гэжээ. 2022 онд тогтвортой хөгжлийн захирал Люси Август-Перна тэд [[Live Nation]]-ийн өмнөх таван жил боловсруулж байсан тогтолцоонд дэмжлэг үзүүлсэн бөгөөд компани хамтлагийн хамгийн үр дүнтэй аргачлалуудыг бусдад хүртээмжтэй болгохоор ажиллаж буйг дурдсан. Улмаар хэвлэлүүд [[Billie Eilish]], [[Shawn Mendes]] нарын тоглолтод энэ нөлөө туссаныг тэмдэглэж, Kappa FuturFestival мөн төстэй байгальд ээлтэй арга хэмжээ авчээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 June 2025 |title=Can Touring Truly Go Green? Five Takeways from SXSW London |url=https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116034628/https://www.billboard.com/lists/can-touring-go-green-sustainability-takeways-sxsw-london/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=6 May 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 August 2022 |title=La Tournée de Coldplay Est-Elle Vraiment Écologique? |trans-title=Is the Coldplay Tour Really Eco-Friendly? |url=https://www.lesoir.be/457640/article/2022-08-02/la-tournee-de-coldplay-est-elle-vraiment-ecologique |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804140948/https://www.lesoir.be/457640/article/2022-08-02/la-tournee-de-coldplay-est-elle-vraiment-ecologique |archive-date=4 August 2022 |access-date=5 August 2022 |website=Le Soir |language=fr}}</ref><ref name="LUCY">{{Cite magazine |date=22 April 2022 |title=Touring Returned from the Pandemic Greener Than Ever |url=https://www.billboard.com/pro/concerts-green-touring-pandemic-coldplay-billie-eilish/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309165853/https://www.billboard.com/pro/concerts-green-touring-pandemic-coldplay-billie-eilish/ |archive-date=9 March 2026 |access-date=26 April 2022 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 June 2022 |title=From Coldplay to Billie Eilish, Summer Tours are Putting a Focus on Sustainability |url=https://uproxx.com/music/summer-tour-sustainability-coldplay-shawn-mendes-billie-eilish/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623150452/https://uproxx.com/music/summer-tour-sustainability-coldplay-shawn-mendes-billie-eilish/ |archive-date=23 June 2025 |access-date=27 June 2022 |website=Uproxx}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 June 2023 |title=Non Solo UK, Ora Anche L'Italia fa Eventi Musicali Eco-Friendly: Ma a Guidare Sono Sempre i Coldplay |trans-title=Not Only the UK, Now Italy Too Is Hosting Eco-Friendly Music Events: But Coldplay Is Always Leading the Way |url=https://www.repubblica.it/spettacoli/musica/2023/06/13/news/eventi_musicali_sempre_piu_eco-friendly-403944163/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102034921/https://www.repubblica.it/spettacoli/musica/2023/06/13/news/eventi_musicali_sempre_piu_eco-friendly-403944163/ |archive-date=2 January 2026 |access-date=16 June 2023 |website=La Repubblica |language=it}}</ref> Үүнээс гадна Coldplay Worldwide Sales-ийн Жон Уайзман, PRG Projects-ийн Фредерик Опсомер нартай хамтран тайзны цоо шинэ [[гэрэл ялгаруулах диод|LED]] төхөөрөмжүүдийг бүтээжээ. Опсомер ''[[Music of the Spheres World Tour]]'' (2022–2025)-т зориулсан технологи нь ирээдүйн жишиг болно гэж үзэж, энэ санаачилгад хамтлагт талархсан. Үүнтэй холбоотойгоор ''[[Time]]'' тэднийг дэлхийн уур амьсгалын үйл ажиллагааны хамгийн нөлөө бүхий манлайлагчдын нэгээр шалгаруулсан. 2024 оны нэгдүгээр сард Coldplay амьд хөгжмийн салбарыг бүхэлд нь хамарсан шийдэл боловсруулах судалгааг хамтран санхүүжүүлэхээр болсон тухай мэдээлсэн. [[OVO Energy]]-ийн судалгаагаар Их Британийн хүмүүсийн 52 хувь нь хамтлагийн үйл ажиллагааны үр дүнд байгаль орчны асуудлыг илүү сайн ойлгодог болсон гэжээ.<ref name="PEARL">{{Cite web |date=27 July 2022 |title=Executive Profile: PRG Lights Up Coldplay's Music of the Spheres Stadium Tour |url=https://news.pollstar.com/2022/07/27/executive-profile-prg-lights-up-coldplays-music-of-the-spheres-stadium-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251110075041/https://news.pollstar.com/2022/07/27/executive-profile-prg-lights-up-coldplays-music-of-the-spheres-stadium-tour/ |archive-date=10 November 2025 |access-date=30 July 2022 |website=Pollstar}}</ref><ref name="PEARL" /> They have reduced [[carbon footprint]] by 59% in comparison to [[A Head Full of Dreams Tour|their previous tour]],<ref>{{Cite web |date=3 June 2024 |title=Coldplay Praised for Setting a New Standard as They Share Update on Tour Emission Success |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-setting-a-new-standard-following-update-on-tour-emission-success-3761992 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240604021819/https://www.nme.com/news/music/coldplay-setting-a-new-standard-following-update-on-tour-emission-success-3761992 |archive-date=4 June 2024 |access-date=4 June 2024 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=16 November 2023 |title=The 100 Most Influential Climate Leaders in Business 2023 |url=https://time.com/collection/time100-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116151051/https://time.com/collection/time100-climate/ |archive-date=16 November 2023 |access-date=16 November 2023 |magazine=Time}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 January 2024 |title=Coldplay, Live Nation and More Co-Sign on Sustainability Study |url=https://www.iq-mag.net/2024/01/coldplay-live-nation-co-sign-sustainability-study/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915010347/https://www.iq-mag.net/2024/01/coldplay-live-nation-co-sign-sustainability-study/ |archive-date=15 September 2025 |access-date=2 February 2024 |website=IQ}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 August 2024 |title=Billie Eilish and The 1975 Inspire Half of Brits to Go Green – But Fears Over Costs |url=https://www.express.co.uk/celebrity-news/1936607/billie-eilish-green-environment-musicians |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115024601/https://www.express.co.uk/celebrity-news/1936607/billie-eilish-green-environment-musicians |archive-date=15 November 2025 |access-date=17 August 2024 |website=Daily Express}}</ref> == Хөгжмийн үйлдвэрлэл == === Эдийн засгийн нөлөө === {{See also|Impact of the Music of the Spheres World Tour#Economy}} Coldplay-ийн цомог гарах хүлээлт, борлуулалт хөгжмийн салбарын эдийн засагт олон удаа нөлөөлжээ. 2002 онд ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' цомог [[EMI]] компанийн нийт дуу бичлэгийн борлуулалтын 3 хувийг бүрдүүлсэн. Харин ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн гарах хугацаа хойшилсноор компанийн жилийн ашиг 13 хувиар буурч, хувьцааны үнэ мэдэгдэхүйц унажээ. Цомог худалдаанд гарсны дараа л орлого нь сайжирсан. Coldplay мөн уран бүтээлчдийн хөдөлмөрийг хэрхэн үнэлж, төлбөр олгох тухай асуулт тавин, ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011), ''[[Ghost Stories]]'' (2014), ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомгоо [[Spotify]] зэрэг платформд хожуу оруулснаар [[хөгжмийн стриминг үйлчилгээ]]ний эдийн засгийн үр ашигтай холбоотой хэлэлцүүлгийг өрнүүлсэн. Тэднийг энэ маргаанд [[Taylor Swift]]-тэй зэрэгцэн тэргүүлсэн гэж үздэг. ''[[Music of the Spheres]]'' (2021) Их Британийн CD борлуулалтыг нэмэгдүүлсэн бол тухайн аялан тоглолт нь дэлхийн хотуудын эдийн засагт түлхэц өгчээ. Уг цомгийг [[Warner Music Group]]-ийн томоохон борлуулалттай бүтээгдэхүүн гэж дурдсан. 2024 онд ''[[Moon Music]]'' цомог Британийн стримингийн зах зээлийг 11 хувиар өсгөхөд хувь нэмэр оруулж, нийт хэрэглээ 2.4 тэрбум фунт стерлингийн дээд амжилтад хүрсэн. Мөн тогтвортой үйлдвэрлэлийн аргаар хийсэн винил пянзны эрэлтийг өсгөсөн гэж үнэлэгддэг.<ref name="MILMO">{{Cite web |date=15 July 2005 |title=EMI Shareholders Warm to Coldplay |url=https://www.theguardian.com/media/2005/jul/15/business.citynews |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821154243/https://www.theguardian.com/media/2005/jul/15/business.citynews |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 June 2005 |title=EMI Banking on Coldplay Success |url=http://edition.cnn.com/2005/SHOWBIZ/Music/06/06/coldplay.kapur/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821144613/http://edition.cnn.com/2005/SHOWBIZ/Music/06/06/coldplay.kapur/ |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |publisher=CNN International}}</ref><ref name="MILMO" /> In 2008, ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' helped reduce the declining record sales of the United States.<ref>{{Cite web |date=25 June 2008 |title=Coldplay's Strong Sales Buck Industry Trend |url=https://www.nytimes.com/2008/06/25/arts/music/25viva.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821170450/https://www.nytimes.com/2008/06/25/arts/music/25viva.html |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=The New York Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 May 2014 |title=Coldplay Coup No Defensive Tactic from Apple – It's an Aggressive Move on the Market |url=https://theconversation.com/coldplay-coup-no-defensive-tactic-from-apple-its-an-aggressive-move-on-the-market-27132 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116020557/https://theconversation.com/coldplay-coup-no-defensive-tactic-from-apple-its-an-aggressive-move-on-the-market-27132 |archive-date=16 November 2025 |access-date=21 August 2023 |website=The Conversation}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 October 2011 |title=Coldplay's Mylo Xyloto Avoiding Streaming Services Spotify, Rhapsody |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplays-mylo-xyloto-avoiding-streaming-254998/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821190236/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplays-mylo-xyloto-avoiding-streaming-254998/ |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 May 2014 |title=Coldplay Album Ignites Apple and Spotify Digital Music Battle |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplay-album-ignites-apple-and-spotify-digital-music-battle-9412346.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140525014144/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/coldplay-album-ignites-apple-and-spotify-digital-music-battle-9412346.html |archive-date=25 May 2014 |access-date=21 August 2023 |website=The Independent}}</ref><ref name="DREDGE">{{Cite web |date=4 December 2015 |title=Coldplay Hold Back A Head Full of Dreams Album from Spotify |url=https://www.theguardian.com/technology/2015/dec/04/coldplay-a-head-full-of-dreams-spotify-apple-music |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821210750/https://www.theguardian.com/technology/2015/dec/04/coldplay-a-head-full-of-dreams-spotify-apple-music |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=The Guardian}}</ref><ref name="DREDGE" /> Streaming earnings in the United Kingdom grew by £83 million after ''A Head Full of Dreams'' became available for consumption.<ref>{{Cite web |date=12 September 2016 |title=Adele, Coldplay Albums Boost Spotify and Apple Music Streaming Revenue to £251M |url=https://www.ibtimes.co.uk/adele-coldplay-albums-boost-spotify-apple-music-streaming-revenue-251m-1580851 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818174226/https://www.ibtimes.co.uk/adele-coldplay-albums-boost-spotify-apple-music-streaming-revenue-251m-1580851 |archive-date=18 August 2023 |access-date=18 August 2023 |website=International Business Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 December 2021 |title=ABBA, Adele and Ed Sheeran Cause 15 Per Cent Increase in CD Sales |url=https://www.nme.com/news/music/abba-adele-and-ed-sheeran-cause-15-per-cent-increase-in-cd-sales-3113086 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818134922/https://www.nme.com/news/music/abba-adele-and-ed-sheeran-cause-15-per-cent-increase-in-cd-sales-3113086 |archive-date=18 August 2023 |access-date=21 August 2023 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 June 2023 |title=Coldplay Concert: Malaysia Missed Economic Lottery, Says Muar MP |url=https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217171208/https://www.nst.com.my/news/politics/2023/06/922432/coldplay-concert-malaysia-missed-economic-lottery-says-muar-mp |archive-date=17 February 2026 |access-date=22 August 2023 |website=New Straits Times}}</ref><ref>{{Cite press release |title=Warner Music Group Corp. Reports Results for Fiscal First Quarter Ended December 31, 2021 |url=https://investors.wmg.com/news-releases/news-release-details/warner-music-group-corp-reports-results-fiscal-first-quarter-10 |publisher=Warner Music Group |date=2 February 2022 |access-date=20 October 2023 |archive-date=20 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231020184024/https://investors.wmg.com/news-releases/news-release-details/warner-music-group-corp-reports-results-fiscal-first-quarter-10 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=31 December 2024 |title=Charli XCX and Taylor Swift Help Lift UK Music Streams to Record High – But Proposed AI Regulations Threaten Growth |url=https://www.billboard.com/pro/uk-music-streams-songs-albums-bpi-ai-copyright-regulations/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114064107/https://www.billboard.com/pro/uk-music-streams-songs-albums-bpi-ai-copyright-regulations/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=8 March 2025 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 January 2025 |title=Music Is Back As Sales Hit a 20-Year High |url=https://www.bbc.com/news/articles/cg7rl3z3jmzo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223002900/https://www.bbc.com/news/articles/cg7rl3z3jmzo |archive-date=23 February 2025 |access-date=8 March 2025 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 January 2025 |title=Are We on the Cusp of a Planet-Saving Vinyl Revolution? Experts Think So |url=https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250103031041/https://www.spin.com/2025/01/are-we-on-the-cusp-of-a-planet-saving-vinyl-revolution-experts-think-so/ |archive-date=3 January 2025 |access-date=8 March 2025 |website=Spin}}</ref> === Британийн хөгжмийн экспорт === ''[[The Independent]]''-ийн Жеймс Мур Coldplay-г Их Британийн хамгийн их экспортын орлого бий болгодог уран бүтээлчид, соёлын үнэт хөрөнгийн нэг гэж нэрлэсэн. [[British Phonographic Industry]] (BPI) байгууллага тэдний дэлхий дахины амжилт нь улсын гадаад худалдааны орлогод хувь нэмэр оруулсныг жилийн тайлангуудаа давтан дурдсан.<ref>{{Cite web |date=21 September 2025 |title=For Coldplay's Finances, the Stars Have Truly Aligned |url=https://www.independent.co.uk/voices/coldplay-music-spheres-concert-tickets-tour-b2829814.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217003246/https://www.independent.co.uk/voices/coldplay-music-spheres-concert-tickets-tour-b2829814.html |archive-date=17 February 2026 |access-date=27 October 2025 |website=The Independent}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 September 2017 |title=British Music Exports Up 11% in 2016 |url=https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170440/https://www.musicweek.com/labels/read/british-music-exports-up-11-in-2016/069710 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |website=Music Week}} * {{Cite web |date=16 June 2021 |title=British Music Exports Reach a Record High |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170443/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-57486272 |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=BBC News}}</ref><ref name="JAVERI" /> ''[[El País]]'',<ref name="MARCOS" /> and [[the Recording Academy]].<ref>{{Cite web |date=20 August 2025 |title=Songbook: Coldplay's Diverse Musical Styles That Made Them a Global Force |url=https://www.grammy.com/news/coldplay-albums-musical-styles-discography-songbook-tour |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251112170859/https://www.grammy.com/news/coldplay-albums-musical-styles-discography-songbook-tour |archive-date=12 November 2025 |access-date=12 November 2025 |publisher=The Recording Academy}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 July 2008 |title=Coldplay No. 1 in 36 Countries |url=https://www.clashmusic.com/news/coldplay-no-1-in-36-countries/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815172259/https://www.clashmusic.com/news/coldplay-no-1-in-36-countries/ |archive-date=15 August 2023 |access-date=2 March 2026 |website=Clash}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 July 2012 |title=Coldplay to Launch Mylo Xyloto Comics |url=https://www.theguardian.com/music/2012/jul/11/coldplay-mylo-xyloto-comic-books/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260127174950/https://www.theguardian.com/music/2012/jul/11/coldplay-mylo-xyloto-comic-books/ |archive-date=27 January 2026 |access-date=27 January 2026 |newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=26 September 2014 |title=Q4 2014 {{!}} Parlophone |url=https://worldradiohistory.com/UK/Music-Week/2014/2014-09-27-Music%20Week.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240228225700/https://worldradiohistory.com/UK/Music-Week/2014/2014-09-27-Music%20Week.pdf |archive-date=28 February 2024 |access-date=27 January 2026 |magazine=Music Week |page=31}}</ref><ref name="HDD">{{Cite web |date=17 November 2011 |title=A Look Back at EMI |url=https://hitsdailydouble.com/news&id=281266 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209080816/https://hitsdailydouble.com/news&id=281266 |archive-date=9 December 2024 |access-date=30 October 2023 |website=Hits Daily Double}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 November 2011 |title=Coldplay Breaks iTunes Record by Selling 500,000 Digital Albums in a Week |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplay-breaks-itunes-record-by-257231/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527164324/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/coldplay-breaks-itunes-record-by-257231/ |archive-date=27 May 2025 |access-date=15 August 2023 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2013 |title=Coldplay Most Influential British Celebrities |url=https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211228042430/https://www.itv.com/news/2013-06-26/coldplay-most-influential-british-celebrities-in-new-forbes-list |archive-date=28 December 2021 |access-date=16 January 2022 |publisher=ITV News}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=28 January 2016 |title=Coldplay Announces 2016 U.S. Tour Dates |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-2016-tour-dates-united-states-live-ticket-sale/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129024958/https://www.billboard.com/pro/coldplay-2016-tour-dates-united-states-live-ticket-sale/ |archive-date=29 January 2026 |access-date=29 January 2026 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 June 2023 |title=Coldplay Smash Singapore Records |url=https://www.iq-mag.net/2023/06/coldplay-smash-singapore-records/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621224254/https://www.iq-mag.net/2023/06/coldplay-smash-singapore-records/ |archive-date=21 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=IQ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 September 2023 |title=Coldplay é a Banda que Mais Influencia as Pessoas a Aprenderem Inglês |trans-title=Coldplay Are the Band That Influence People to Learn English the Most |url=https://www.terra.com.br/diversao/musica/coldplay-e-a-banda-que-mais-influencia-as-pessoas-a-aprenderem-ingles,99cb80f915b73185e06b8a8f041f9b8cuof8oqvv.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212144020/https://www.terra.com.br/diversao/musica/coldplay-e-a-banda-que-mais-influencia-as-pessoas-a-aprenderem-ingles,99cb80f915b73185e06b8a8f041f9b8cuof8oqvv.html |archive-date=12 December 2024 |access-date=3 September 2023 |publisher=Terra |language=pt}}</ref> Тэд тухайн үед Британийн залуу рок хамтлагуудад арилжааны амжилт олоход маш хэцүү байсан Америкийн хөгжмийн зах зээлд нэвтэрсэн гэдгээрээ онцгой үнэлэгджээ. Иймээс Coldplay Их Британи, АНУ-ын хооронд соёлын нийтлэг талбарыг дахин бэхжүүлэхэд тусалсан гэж үздэг. 2008 оны зургаадугаар сард «[[Viva la Vida]]» нь [[Род Стюарт]]ын «[[Maggie May]]» (1971)-аас хойш [[UK Singles Chart]] болон [[Billboard Hot 100]] жагсаалтыг нэгэн зэрэг тэргүүлсэн Британийн уран бүтээлчийн анхны дуу болсон. ''Billboard'' Coldplay-г 2000-аад оны жагсаалтын хамгийн амжилттай Британийн уран бүтээлчээр, 2010-аад онд зургаа дахь амжилттай уран бүтээлчээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite news |date=5 May 2005 |title=Coldplay's Slow-Burning Success |publisher=BBC News |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/2780109.stm |url-status=live |access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805124727/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2780109.stm |archive-date=5 August 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 April 2023 |title=The Number Ones: Coldplay's Viva la Vida |url=https://www.stereogum.com/2220106/the-number-ones-coldplays-viva-la-vida/columns/the-number-ones/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260221214318/https://stereogum.com/2220106/the-number-ones-coldplays-viva-la-vida/columns/the-number-ones |archive-date=21 February 2026 |access-date=14 August 2023 |website=Stereogum}}</ref><ref name="NIERENBERG" /> ''[[NME]]''{{'s}} Emily Barker observed that instead of having an exponential rise, their [[Fandom|fan base]] was garnered slowly in the region.<ref>{{Cite web |date=6 October 2014 |title=From The Beatles to Alt-J, 25 Plucky British Artists Who've Stormed to Success in America |url=https://www.nme.com/photos/from-the-beatles-to-alt-j-25-plucky-british-artists-who-ve-stormed-to-success-in-america-1408126 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115011220/https://www.nme.com/photos/from-the-beatles-to-alt-j-25-plucky-british-artists-who-ve-stormed-to-success-in-america-1408126 |archive-date=15 November 2025 |access-date=14 August 2023 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 June 2008 |title=Coldplay Top Singles and Albums Charts in a Week of Firsts |url=https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251229120214/https://www.thetimes.com/world/us-world/article/coldplay-top-singles-and-albums-charts-in-a-week-of-firsts-pwfxfmqfswh |archive-date=29 December 2025 |access-date=15 September 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=2009 |title=Artists of the Decade – 2000s |url=http://www.billboard.biz/bbbiz/charts/decadeendcharts/2009/artists-of-the-decade |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110045242/http://www.billboard.biz/bbbiz/charts/decadeendcharts/2009/artists-of-the-decade |archive-date=10 November 2012 |access-date=11 May 2021 |magazine=Billboard}} * {{Cite magazine |date=11 May 2021 |title=Top Artists – Decade-End {{!}} 2010s |url=https://www.billboard.com/charts/decade-end/top-artists |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511155014/https://www.billboard.com/charts/decade-end/top-artists |archive-date=11 May 2021 |access-date=11 May 2021 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="HDD" /> the first group from the United Kingdom to debut atop the Hot 100,<ref>{{Cite magazine |date=22 November 2021 |title=Here Are All the Hits That Have Debuted at No. 1 on the Hot 100 |url=https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101200543/https://www.billboard.com/photos/billboard-hot-100-number-1-song-debuts-426225/23-22-taylor-swift/ |archive-date=1 January 2022 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="SMITH">{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Coldplay Are the First British Band to Simultaneously Top U.S. and U.K. Album Charts Since 2016 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241031113542/https://www.billboard.com/music/chart-beat/coldplay-moon-music-top-charts-us-uk-1235800872/ |archive-date=31 October 2024 |access-date=15 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref> === Сурталчилгаа, маркетингийн арга барил === Coldplay-г олон улсын маркетингийг ухаалгаар ашиглахын тод жишээ гэж үздэг. ''[[Obscure Sound]]''-ийн Крис тэднийг ирээдүйг харсан стратеги, бүтээлч сурталчилгаагаар нь магтаж, XXI зууны эхэн үед интернэтийг зар сурталчилгаанд ашигласан байдал нь хувьсгалт алхам байсныг онцолжээ. Тэд [[Facebook]]-ийн нийтлэл товлох үйлдлийг ашигласан анхны хөгжимчид, мөн дэлхийн аялан тоглолтынхоо өдөр тутмыг [[Snapchat]]-аар хуваалцаж уг платформын анхны өсөлтийг үр ашигтай ашигласан уран бүтээлчид гэж үнэлэгддэг. 2026 оны байдлаар Coldplay нь [[Twitter]] болон [[Instagram]] дахь хамгийн олон дагагчтай рок хамтлаг юм.<ref>{{Cite web |date=21 March 2012 |title=Coldplay's Lessons for Global Marketing |url=https://www.mdgsolutions.com/learn-about-multi-location-marketing/coldplays-lessons-for-global-marketing/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816013219/https://www.mdgsolutions.com/learn-about-multi-location-marketing/coldplays-lessons-for-global-marketing/ |archive-date=16 August 2023 |access-date=16 August 2023 |website=MDG Solutions}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Why Coldplay Is One of the Most Successful UK Bands |url=https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629124539/https://www.obscuresound.com/2023/02/why-coldplay-is-one-of-the-most-successful-uk-bands/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=15 August 2023 |website=Obscure Sound}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 September 2022 |title=Coldplay & Marketing: The Recipe for a Successful Strategy |url=https://eosmarketing.it/en/coldplay-marketing-the-recipe-for-a-successful-strategy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211161922/https://eosmarketing.it/en/coldplay-marketing-the-recipe-for-a-successful-strategy/ |archive-date=11 December 2023 |access-date=16 August 2023 |website=EOS Marketing & Communications}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 August 2010|title=Most Popular Celebs on Twitter|url=https://www.reuters.com/news/picture/most-popular-celebs-on-twitter-idJPRTR29VGN/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260629220120/https://www.reuters.com/news/picture/most-popular-celebs-on-twitter-idJPRTR29VGN/|archive-date=29 June 2026|access-date=29 June 2026|website=Reuters}} * {{Cite web |date=6 December 2021 |title=From BTS to Coldplay, 11 Bands with the Most Instagram Followers |url=https://www.newsweek.com/artists-bands-most-instagram-followers-1656419 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828180625/https://www.newsweek.com/artists-bands-most-instagram-followers-1656419 |archive-date=28 August 2024 |access-date=26 December 2021 |website=Newsweek}}</ref><ref name="CASTRO">{{Cite web |date=21 September 2022 |title=Trends: O Que Podemos Aprender Assistindo ao Coldplay |trans-title=Trends: What We Can Learn Watching Coldplay |url=https://exame.com/bussola/trends-o-que-podemos-aprender-assistindo-ao-coldplay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922003300/https://exame.com/bussola/trends-o-que-podemos-aprender-assistindo-ao-coldplay/ |archive-date=22 September 2022 |access-date=16 August 2023 |website=Exame |language=pt}}</ref><ref name="CASTRO" /> {{Quote box | quote = «[[Крис Мартин]] задгай талбайд үзэгчдийн нэгэн адил бороонд норж, салхи сөрөн, тухайн улсын хэлээр дууны дахилтыг дуулахдаа үзэгчидтэй онцгой холбоо үүсгэдэг. Цэвэр маркетинг уу? Энэ нь чухал биш. Гол нь хамтлаг шинэлэг зүйл хийдэг бөгөөд бид бүгд тэгэх учиртай.» | author = —{{Hair space}}''Exame'', 2022<ref name="CASTRO" /> | align = left | width = 18em | salign = right }} ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' (2002), ''[[X&Y]]'' (2005) цомгийн үед тэд цахим шуудангаар бүртгүүлсэн хүмүүст гурван сар тутам [[цахим сэтгүүл]] илгээдэг байв. Тэдний цахим хуудсанд ''The Oracle'', ''Roadie #42'' зэрэг булан байсан бөгөөд эхнийх нь хамтлагтай холбоотой асуултад хариулж, хоёр дахь нь студийн ажил болон аялан тоглолтын дотоод амьдралын тухай нийтлэл бичдэг байжээ. Мөн хамтлаг Anchorman нэртэй администраторыг ажиллуулж, тэр нь шууд блог шинэчлэх, хамтлагийн бусад гишүүд ашиглахгүй үед олон нийтийн сүлжээний хуудсуудыг хөтлөх үүрэгтэй байв. 2014 онд ''[[Ghost Stories]]'' цомгийн гар бичмэл дууны үгийг дэлхийн номын сангуудад нуусан эрэл хайгуул зохион байгуулж, олсон шүтэн бишрэгчдэд [[Royal Albert Hall]] дахь тоглолтыг үзэх боломж олгожээ.<ref>{{Cite web |date=17 February 2005 |title=The Ticking Clocks: New Coldplay Album Pushed Back |url=https://www.mtv.com/news/p22bqf/the-ticking-clocks-new-coldplay-album-pushed-back |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030232733/https://www.mtv.com/news/p22bqf/the-ticking-clocks-new-coldplay-album-pushed-back |archive-date=30 October 2023 |access-date=30 October 2023 |website=MTV News}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 March 2013 |title=New Mobile Site Launches |url=https://www.coldplay.com/new-mobile-site-launches/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030232426/https://www.coldplay.com/new-mobile-site-launches/ |archive-date=30 October 2023 |access-date=30 October 2023 |publisher=Coldplay}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=How to Make Your Social Media Skills Pay |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2C02hsbtJR63sTkcKwvg45Q/how-to-make-your-social-media-skills-pay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250307190532/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2C02hsbtJR63sTkcKwvg45Q/how-to-make-your-social-media-skills-pay |archive-date=7 March 2025 |access-date=17 August 2023 |publisher=BBC Radio 1}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 April 2014 |title=Coldplay Announce Lyric Sheet Treasure Hunt for Ghost Stories Album |url=https://www.theguardian.com/music/2014/apr/29/coldplay-announce-lyric-sheet-treasure-hunt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817152611/https://www.theguardian.com/music/2014/apr/29/coldplay-announce-lyric-sheet-treasure-hunt |archive-date=17 August 2023 |access-date=17 August 2023 |website=The Guardian}}</ref> ''[[A Head Full of Dreams]]'' (2015) цомгийг сурталчлахдаа үзэгчдээс гэрийн видео бичлэг авч, тэдгээрийг «Amazing Day» дууны клипэнд ашигласан. Тэр жилийн эхээр хамтлаг ''Coldplay Timeline'' нэртэй, түүх, олон төрлийн мультимедиа материал, тоглолтын жагсаалтыг харуулдаг интерактив цахим хуудас нээсэн. 2019 онд ''[[Everyday Life]]'' цомгийг фэнүүддээ машинаар бичсэн захидал илгээн зарлаж, дууны жагсаалтыг дэлхийн олон орны сонины жижиг зарын буланд нийтэлсэн. Хоёр жилийн дараа ''[[Music of the Spheres]]'' (2021)-ийг ''Alien Radio FM'' хэмээх зохиомол радио станцаар дамжуулан танилцуулсан. ''[[Moon Music]]'' (2024)-ийн сурталчилгаанд Аргентины [[Сан-Хуан муж]]ийн [[Валье-де-ла-Луна]] зэрэг газарт зохион байгуулсан орчинд автуулах хөгжмийн сонсголын арга хэмжээ, мөн [[TikTok]], [[Roblox]], [[FC Barcelona]]-тай хийсэн хамтын ажиллагаа багтжээ.<ref>{{Cite magazine |date=4 January 2017 |title=Coldplay Travel the World for an Amazing Day with Moving Fan-Sourced Video |url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-amazing-day-world-fan-video-7647012/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817172835/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-amazing-day-world-fan-video-7647012/ |archive-date=17 August 2023 |access-date=17 August 2023 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=13 May 2015 |title=Explore Coldplay's History with Interactive Career Timeline |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/explore-coldplays-history-with-interactive-career-timeline-65932/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241212153130/https://www.rollingstone.com/music/music-news/explore-coldplays-history-with-interactive-career-timeline-65932/ |archive-date=12 December 2024 |access-date=18 August 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 October 2019 |title=Coldplay Fans Were Elated After Receiving Typed Letters from the Band Announcing Their New Album |url=https://www.insider.com/coldplay-fans-react-personal-letter-from-band-announcing-new-album-2019-10 |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/AdqoB |archive-date=19 March 2026 |access-date=27 December 2021 |website=Business Insider}}</ref><ref name="KAUFMAN">{{Cite magazine |date=27 April 2021 |title=Coldplay Fans Think They've Deciphered the Alien Radio Album Tease Mystery |url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-alien-radio-album-tease-9563672/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627155417/https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-alien-radio-album-tease-9563672/ |archive-date=27 June 2022 |access-date=18 August 2023 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="Salmon2">{{Cite web |date=24 September 2024 |title=Worldwide Moon Music Listening Experiences |url=https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240924203414/https://www.coldplay.com/worldwide-moon-music-listening-experiences/ |archive-date=24 September 2024 |access-date=24 September 2024 |publisher=Coldplay}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2024 |title=Coldplay Launch Exclusive TikTok Moon Music In-App Experience |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001701/https://www.musicbusinessworldwide.com/coldplay-launch-exclusive-tiktok-moon-music-in-app-experience/ |archive-date=21 November 2024 |access-date=21 November 2024 |website=Music Business Worldwide}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 October 2024 |title=Gamefam CEO on Roblox and Fortnite Brand-Building for Barbie, My Hero Academia, New Coldplay Album and More |url=https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241121001706/https://variety.com/2024/gaming/news/gamefam-roblox-fortnite-barbie-my-hero-academia-new-coldplay-album-1236179028/ |archive-date=21 November 2024 |access-date=21 November 2024 |website=Variety}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 October 2024 |title=Barcelona's Coldplay Shirt Partnership – And Why It Was Meant to Be |url=https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703062511/https://www.nytimes.com/athletic/5872673/2024/10/26/barcelona-coldplay-el-clasico-shirt/ |archive-date=3 July 2025 |access-date=26 October 2024 |website=The Athletic}}</ref> == Нийтийн соёл дахь дүрслэл == === Дахин дуулсан хувилбар болон дурдсан бүтээлүүд === {{See also|List of cover versions of Coldplay songs}} Дэлхийн олон хөгжимчин Coldplay-ийн дуунуудыг өөрийн хувилбараар дахин дуулсан. [[BBC]]-ийн мэдээлснээр тэд [[BBC Radio 1]]-ийн уран бүтээлчид бусдын дууг дахин дуулдаг ''[[Live Lounge]]'' буланд хамгийн олон удаа дахин дуулагдсан хамтлаг юм. ''[[Billboard]]'', ''[[Bustle]]'', ''[[Stereogum]]'' зэрэг сэтгүүл, цахим хэвлэл тэдний дууны шилдэг дахин найруулгуудыг жагсаасан нийтлэлүүд гаргаж байв. Зарим дууг өөр хэл, өөр хөгжмийн төрлөөр шинэчлэн бүтээжээ.<ref>{{Cite web |date=2 September 2015 |title=The 10 Most-Covered Artists in the Live Lounge |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/36RjSq5Ly4D0WSgmSKjDqQt/the-10-most-covered-artists-in-the-live-lounge |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522222227/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/36RjSq5Ly4D0WSgmSKjDqQt/the-10-most-covered-artists-in-the-live-lounge |archive-date=22 May 2023 |access-date=22 May 2023 |publisher=BBC Music}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=10 March 2021 |title=6 Best Coldplay Covers: BTS, Ed Sheeran, Sam Smith & More |url=https://www.billboard.com/music/pop/best-coldplay-covers-9537704/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519173254/https://www.billboard.com/music/pop/best-coldplay-covers-9537704/ |archive-date=19 May 2022 |access-date=17 November 2021 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=Best Covers of Fix You by Coldplay |url=https://www.bustle.com/articles/87356-best-covers-of-fix-you-by-coldplay-because-even-10-years-later-the-song-moves-us |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522231517/https://www.bustle.com/articles/87356-best-covers-of-fix-you-by-coldplay-because-even-10-years-later-the-song-moves-us |archive-date=22 May 2023 |access-date=22 May 2023 |website=Bustle}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 October 2011 |title=The 10 Best Coldplay Covers |url=https://www.stereogum.com/858202/download-the-10-best-coldplay-covers/lists/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126211838/https://www.stereogum.com/858202/download-the-10-best-coldplay-covers/lists/ |archive-date=26 January 2021 |access-date=23 May 2023 |website=Stereogum}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 August 2018 |title=Crazy Rich Asians: Read the Letter That Convinced Coldplay to Allow Yellow in the Movie |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251103092907/https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/read-crazy-rich-asians-director-s-letter-coldplay-yellow-1135826/ |archive-date=3 November 2025 |access-date=6 January 2022 |website=The Hollywood Reporter}} * {{Cite web |date=1 December 2019 |title=Balancing Classic and Contemporary: The Piano Guys |url=https://www.unothegateway.com/balancing-classic-and-contemporary-the-piano-guys/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525214211/https://www.unothegateway.com/balancing-classic-and-contemporary-the-piano-guys/ |archive-date=25 May 2023 |access-date=25 May 2023 |website=The Gateway}}</ref><ref name="BARSHAD" /> [[Calle 13 (band)|Calle 13]],<ref>{{Cite web |date=5 April 2014 |title=Calle 13, On Being Loved and Hated in Latin America |url=https://www.npr.org/2014/04/05/299180900/calle-13-on-being-loved-and-hated-in-latin-america |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116124813/https://www.npr.org/2014/04/05/299180900/calle-13-on-being-loved-and-hated-in-latin-america |archive-date=16 November 2025 |access-date=19 August 2023 |website=NPR}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 August 2010 |title=Check Out: Lupe Fiasco – Go to Sleep |url=https://consequence.net/2010/08/check-out-lupe-fiasco-go-to-sleep/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114234015/https://consequence.net/2010/08/check-out-lupe-fiasco-go-to-sleep/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=19 August 2023 |website=Consequence}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 September 2018 |title=Jason Derulo Review – Full-Beam Charisma Machine Comes on Strong |url=https://www.theguardian.com/music/2018/sep/24/jason-derulo-review-glasgow-hydro |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603115107/https://www.theguardian.com/music/2018/sep/24/jason-derulo-review-glasgow-hydro |archive-date=3 June 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 May 2014 |title=Lil Wayne and Drake's 9 Most Unforgettable Lines from Believe Me |url=https://www.mtv.com/news/rugfob/lil-wayne-and-drakes-most-unforgettable-lines-from-believe-me |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819224548/https://www.mtv.com/news/rugfob/lil-wayne-and-drakes-most-unforgettable-lines-from-believe-me |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=MTV News}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=28 July 2017 |title=Hear Thomas Rhett Tell His Own Love Story in New Song Unforgettable |url=https://www.rollingstone.com/music/music-country/hear-thomas-rhett-tell-his-own-love-story-in-new-song-unforgettable-196496/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115015520/https://www.rollingstone.com/music/music-country/hear-thomas-rhett-tell-his-own-love-story-in-new-song-unforgettable-196496/ |archive-date=15 November 2025 |access-date=19 August 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Tell Me You Love Me |author=Demi Lovato |type=CD liner notes |publisher=Island |year=2017 |location=Europe |id=00602557986877}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 January 2019 |title=Listen to Lauv and Troye Sivan's Lorde and Coldplay-Referencing Collaboration I'm So Tired... |url=https://www.nme.com/news/music/listen-lauv-troye-sivan-lorde-coldplay-referencing-collaboration-im-so-tired-2438021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114161136/https://www.nme.com/news/music/listen-lauv-troye-sivan-lorde-coldplay-referencing-collaboration-im-so-tired-2438021 |archive-date=14 November 2025 |access-date=2 May 2023 |website=NME}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 December 2019 |title=Stormzy: Heavy Is the Head Review – A Regal Gift from the Grime King |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/stormzy-heavy-is-the-head-review-a-regal-gift-from-the-grime-king-2pt82fv3v |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251229183712/https://www.thetimes.com/culture/music/article/stormzy-heavy-is-the-head-review-a-regal-gift-from-the-grime-king-2pt82fv3v |archive-date=29 December 2025 |access-date=20 August 2023 |website=The Times |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Chilombo |author=Jhené Aiko |type=CD liner notes |publisher=Def Jam Recordings |year=2020 |location=United States |id=B0031915-02}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 November 2024 |title=Travis Scott Shows Love to Coldplay After They Tease Goosebumps Cover on Tour |url=https://people.com/travis-scott-loves-coldplay-goosebumps-cover-8743914 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115204153/https://people.com/travis-scott-loves-coldplay-goosebumps-cover-8743914 |archive-date=15 November 2025 |access-date=15 November 2025 |website=People}}</ref><ref name="PAUL" /> While not a remake, [[Tegan and Sara]]'s "Yellow" echoed the Coldplay song through its music video, filmed in July 2022 at [[Vancouver]]'s [[Locarno Beach]].<ref>{{Cite web |date=12 July 2022 |title=Tegan and Sara Pay Homage to Coldplay in the Video for Their New Single Yellow – Which Is Not a Coldplay Cover |url=https://floodmagazine.com/112867/watch-tegan-and-sara-yellow/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114200106/https://floodmagazine.com/112867/watch-tegan-and-sara-yellow/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=16 July 2022 |website=Flood}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 October 2023 |title=Rachel Chinouriri Returns with New Single, The Hills |url=https://www.thelineofbestfit.com/news/rachel-chinouriri-returns-with-new-single-the-hills |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016015911/https://www.thelineofbestfit.com/news/rachel-chinouriri-returns-with-new-single-the-hills |archive-date=16 October 2023 |access-date=12 October 2023 |website=The Line of Best Fit}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2023 |title=Viva la Vida in Coldplaystraat |trans-title=Viva la Vida in Coldplay Street |url=https://www.nrc.nl/nieuws/2023/02/06/viva-la-vida-in-de-coldplaystraat-a4156309 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115231306/https://www.nrc.nl/nieuws/2023/02/06/viva-la-vida-in-de-coldplaystraat-a4156309 |archive-date=15 November 2025 |access-date=15 November 2025 |website=NRC |language=nl}}</ref> === Хүндэтгэлийн төслүүд === {{See also|Impact of the Music of the Spheres World Tour#Tributes and honours}} [[File:Coldplace in 2018.jpg|thumb|alt=A man sings with a microphone on the stage while another one plays the bass, the background has blue and red lights, while confetti is being released as well|Coldplace (2018 оны зураг) нь Coldplay-д зориулсан хамгийн эртний хүндэтгэлийн хамтлаг юм]] Дэлхийн олон оронд Coldplay-д зориулсан хүндэтгэлийн төсөл хэрэгжсэн. [[Vitamin String Quartet]] тэдний дуунуудыг [[сонгодог хөгжим]] хэлбэрээр найруулсан таван цомог гаргасан. ''[[Pickin' On]]'' (2005), ''[[Rockabye Baby!]]'' (2006) ч мөн тэдний бүтээлд хүндэтгэл үзүүлжээ. Үүний дараа [[Royal Philharmonic Orchestra]]-гийн 2013 онд гаргасан ''Symphonic Coldplay'' цомог зэрэг бүтээл гарсан. [[Orquestra Petrobras Sinfônica]] 2022 оны тоглолтдоо ижил нэр ашиглажээ.<ref>{{Cite web |title=Search – Coldplay |url=https://www.vitaminstringquartet.com/search?type=product&q=Coldplay |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/8lmXi |archive-date=12 December 2024 |access-date=20 August 2023 |publisher=Vitamin String Quartet}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 January 2005 |title=Pickin' On Coldplay: A Bluegrass Tribute – Pickin' On {{!}} Overview |url=https://www.allmusic.com/album/pickin-on-coldplay-a-bluegrass-tribute-mw0000369171 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114100357/https://www.allmusic.com/album/pickin-on-coldplay-a-bluegrass-tribute-mw0000369171 |archive-date=14 November 2025 |access-date=13 November 2023 |website=AllMusic}} * {{Cite web |date=29 August 2006 |title=Rockabye Baby! Lullaby Renditions of Coldplay Review by Andy Kellman |url=https://www.allmusic.com/album/rockabye-baby%21-lullaby-renditions-of-coldplay-mw0000573521 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230820210428/https://www.allmusic.com/album/rockabye-baby!-lullaby-renditions-of-coldplay-mw0000573521 |archive-date=20 August 2023 |access-date=20 August 2023 |website=AllMusic}}</ref><ref>{{Cite web |date=31 October 2008 |title=Jay-Z and Coldplay Mixtape: Viva la Hova |url=https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528000250/https://beatsperminute.com/jay-z-and-coldplay-mixtape-viva-la-hova/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=9 March 2026 |website=Beats Per Minute}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Paradise ''[Tribute to Coldplay]'' |author=Gavin Mikhail |year=2011 |publisher=Tower Window |location=United Kingdom |type=digital liner notes |id=465575326 |via=[[Apple Music]]}} * {{Cite AV media |title=Every Teardrop Is a Waterfall ''[Coldplay Covers]'' |author=Gavin Mikhail |year=2012 |publisher=Tower Window |location=United Kingdom |type=digital liner notes |id=501873380 |via=[[Apple Music]]}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Symphonic Coldplay |author=Royal Philharmonic Orchestra |year=2013 |publisher=Parlophone |location=United Kingdom |type=digital liner notes |id=734878758 |via=[[Apple Music]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 August 2022 |title=Orquestra Petrobras Sinfônica Apresenta Concerto Inédito com Hits da Banda Coldplay |trans-title=Orquestra Petrobras Sinfônica Perform Brand New Concert with Hits from the Band Coldplay |url=https://oglobo.globo.com/rio/bairros/barra/noticia/2022/08/orquestra-petrobras-sinfonica-apresenta-concerto-inedito-com-hits-da-banda-coldplay.ghtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114185314/https://oglobo.globo.com/rio/bairros/barra/noticia/2022/08/orquestra-petrobras-sinfonica-apresenta-concerto-inedito-com-hits-da-banda-coldplay.ghtml |archive-date=14 November 2025 |access-date=20 August 2023 |website=O Globo |language=pt}}</ref> [[Niels Geusebroek]] дараа жил нь [[Лелистад]] хотын Agora театрт Coldplay-д зориулсан тоглолт хийжээ. Мөн [[Милуокигийн симфони найрал хөгжим]] болон [[Манилагийн симфони найрал хөгжим]] тусгай тоглолтууд зохион байгуулсан.<ref>{{Cite web |date=30 November 2023 |title=Niels Geusebroek Brengt Ode Aan Coldplay in Lelystad |trans-title=Niels Geusebroek Pays Tribute to Coldplay in Lelystad |url=https://flevopost.nl/uit/Niels-Geusebroek-brengt-ode-aan-Coldplay-in-Lelystad-28778677.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207235849/https://flevopost.nl/uit/Niels-Geusebroek-brengt-ode-aan-Coldplay-in-Lelystad-28778677.html |archive-date=7 December 2023 |access-date=30 November 2023 |website=Flevopost |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2024 |title=A Chat with Steve Hackman, the Mad Maestro Behind the MSO's Beethoven x Coldplay |url=https://onmilwaukee.com/articles/beethoven-coldplay-steve-hackman-mso |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240203231049/https://onmilwaukee.com/articles/beethoven-coldplay-steve-hackman-mso |archive-date=3 February 2024 |access-date=3 February 2024 |website=OnMilwaukee}} * {{Cite web |date=1 March 2024 |title=98-Year-Old Manila Symphony Orchestra Performs Coldplay, Rivermaya Hits |url=https://www.philstar.com/entertainment/music/2024/03/01/2336845/98-year-old-manila-symphony-orchestra-performs-coldplay-rivermaya-hits |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240323001028/https://www.philstar.com/entertainment/music/2024/03/01/2336845/98-year-old-manila-symphony-orchestra-performs-coldplay-rivermaya-hits |archive-date=23 March 2024 |access-date=23 March 2024 |website=The Philippine Star}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=The Coldplay Experience |url=https://www.mos.org/planetarium/the-coldplay-experience |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230515060156/https://www.mos.org/planetarium/the-coldplay-experience |archive-date=15 May 2023 |access-date=2 May 2023 |website=Museum of Science}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 November 2025 |title=New Planetarium Show at CMNH Explores Universe with Coldplay |url=https://www.cleveland.com/entertainment/2025/11/new-planetarium-show-at-cmnh-explores-universe-with-coldplay.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111235126/https://www.cleveland.com/entertainment/2025/11/new-planetarium-show-at-cmnh-explores-universe-with-coldplay.html |archive-date=11 January 2026 |access-date=11 January 2026 |website=Cleveland}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2021 |title=Coldplay: A Sky Full of Stars |url=https://astro.umaine.edu/event/coldplay-a-sky-full-of-stars/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114181221/https://astro.umaine.edu/event/coldplay-a-sky-full-of-stars/ |archive-date=14 November 2025 |access-date=28 May 2023 |website=The University of Maine}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 May 2023 |title=Queen en Bogotá: Durante Este Mes el Planetario Hará un Musical Visual de la Banda |trans-title=Queen in Bogotá: The Planetarium Will Make a Visual Musical of the Band This Month |url=https://www.elespectador.com/bogota/queen-en-bogota-durante-este-mes-el-planetario-hara-un-musical-visual-de-la-banda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230514201430/https://www.elespectador.com/bogota/queen-en-bogota-durante-este-mes-el-planetario-hara-un-musical-visual-de-la-banda/ |archive-date=14 May 2023 |access-date=29 May 2023 |website=El Espectador |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 August 2023 |title=Coldplay por El Universo: Revisa las Fechas de las Funciones y los Precios de las Entradas al Panorama de Planetario Chile |trans-title=Coldplay Across the Universe: Check Out the Event's Dates and the Prices of the Tickets to the Panorama of Planetario Chile |url=https://los40.cl/2023/coldplay-por-el-universo-revisa-las-fechas-de-las-funciones-y-los-precios-de-las-entradas-al-panorama-de-planetario-chile-163401.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230820223640/https://los40.cl/2023/coldplay-por-el-universo-revisa-las-fechas-de-las-funciones-y-los-precios-de-las-entradas-al-panorama-de-planetario-chile-163401.html |archive-date=20 August 2023 |access-date=20 August 2023 |publisher=Los 40 |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 November 2016 |title=Meet Leading Coldplay Tribute Band, Coldplace |url=https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819125306/https://www.thejakartapost.com/life/2016/11/29/meet-leading-coldplay-tribute-band-coldplace.html |archive-date=19 August 2023 |access-date=19 August 2023 |website=The Jakarta Post}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 November 2022 |title=Coldplayers, Cover da Banda Inglesa Coldplay, Se Apresenta em Santos |trans-title=Coldplayers, Cover of English Band Coldplay, Perform in Santos |url=https://www.atribuna.com.br/variedades/atrevista/coldplayers-cover-da-banda-inglesa-coldplay-se-apresenta-em-santos- |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230517033146/https://www.atribuna.com.br/variedades/atrevista/coldplayers-cover-da-banda-inglesa-coldplay-se-apresenta-em-santos- |archive-date=17 May 2023 |access-date=17 May 2023 |website=A Tribuna |language=pt}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 July 2022 |title=Goldplay Sorgt für Eindrucksvollen Auftakt |trans-title=Goldplay Provide an Impressive Start |url=https://www.wn.de/muensterland/kreis-steinfurt/kreisseite-steinfurt/goldplay-sorgt-fur-eindrucksvollen-auftakt-2597249 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821000708/https://www.wn.de/amp/muensterland/kreis-steinfurt/kreisseite-steinfurt/goldplay-sorgt-fur-eindrucksvollen-auftakt-2597249 |archive-date=21 August 2023 |access-date=20 August 2023 |website=Westfälische Nachrichten |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 May 2022 |title=Dunkerque: Coldplayed, Tribute Band de Coldplay, Enflammera le Kursaal Vendredi 13 |trans-title=Dunkerque: Coldplayed, Coldplay Tribute Band, Will Ignite the Kursaal on Friday 13 |url=https://www.lavoixdunord.fr/1175294/article/2022-05-05/dunkerque-coldplayed-tribute-band-de-coldplay-enflammera-le-kursaal-vendredi-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522012308/https://www.lavoixdunord.fr/1175294/article/2022-05-05/dunkerque-coldplayed-tribute-band-de-coldplay-enflammera-le-kursaal-vendredi-13 |archive-date=22 May 2023 |access-date=22 May 2023 |website=La Voix du Nord |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 January 2022 |title=The Weird, Wild and Wonderful Life of Music Tributes – and How They're Keeping London's Venues Alive |url=https://www.standard.co.uk/culture/music/music-tribute-acts-london-2022-ultimate-coldplay-smyths-totally-tina-clone-roses-b978995.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521223108/https://www.standard.co.uk/culture/music/music-tribute-acts-london-2022-ultimate-coldplay-smyths-totally-tina-clone-roses-b978995.html |archive-date=21 May 2023 |access-date=21 May 2023 |website=Evening Standard}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 April 2023 |title=Com Vocalista Que é a Cara do Chris Martin, Tributo ao Coldplay Chega ao Teatro do Bourbon Country |trans-title=With a Singer Who Looks Just Like Chris Martin, Coldplay Tribute Arrive at the Bourbon Country Theater |url=https://gauchazh.clicrbs.com.br/cultura-e-lazer/musica/noticia/2023/04/com-vocalista-que-e-a-cara-do-chris-martin-tributo-ao-coldplay-chega-ao-teatro-do-bourbon-country-clge549p6001c014o137ic4b0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230820235944/https://gauchazh.clicrbs.com.br/cultura-e-lazer/musica/noticia/2023/04/com-vocalista-que-e-a-cara-do-chris-martin-tributo-ao-coldplay-chega-ao-teatro-do-bourbon-country-clge549p6001c014o137ic4b0.html |archive-date=20 August 2023 |access-date=20 August 2023 |website=Zero Hora |language=pt}}</ref> == Мөн үзэх == * [[List of people associated with University College London]] * [[List of British Grammy winners and nominees]] * [[List of best-selling music artists]] * [[List of highest-grossing live music artists]] * [[List of artists who reached number one on the UK Singles Chart]] == Тайлбар == {{Notelist}} == Эшлэл == {{Reflist|3}} == Гадаад холбоос == * {{URL|1=https://coldplay.com/|2=Coldplay Official Website}} * {{AllMusic|id=mn0000775877|title=Coldplay}} {{Coldplay}} [[Category:Coldplay|Cultural impact]] [[Category:2000s in music]] [[Category:2010s in music]] [[Category:2020s in music]] [[Category:Cultural impact by musician|Coldplay]] <!-- Англи эх: https://en.wikipedia.org/wiki/Cultural_impact_of_Coldplay ; Англи Википедиагийн зохиогчдын хувь нэмрийг нийтлэлийн түүхээс үзнэ үү. CC BY-SA. --> fpch8s2uvdntetb82tfmwecv9tf3woy 0 149145 876043 875913 2026-11-12T03:12:10Z Zorigt 49 876043 wikitext text/x-wiki [[Файл:«Тусгаар Тогтнол Бошиг сахигч».jpg|thumb|right|300px|«Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч» уран сайхны киноны албан ёсны постер.]] '''Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч''' нь 2026 онд нээлтээ хийсэн Монголын түүхэн уран сайхны кино юм. Тус киног [[Бат-Өлзийн Тамир]] найруулж, Тодко Самсон буюу Түмэн-Өлзийн Мягмартогтох зохиолыг нь бичжээ. Кинонд Монгол Улсын тусгаар тогтнолын үндэс суурь бүрэлдсэн түүхэн үе, тухайн цагийн төрийн зүтгэлтнүүдийн сонголт, эх орныхоо төлөөх тэмцэл, золиосыг уран сайхны хэлбэрээр өгүүлдэг. Уг бүтээл 2026 оны 3 дугаар сарын 6-нд кино театруудаар нээлтээ хийсэн бөгөөд Үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөний 115 жилийн ойд зориулан бүтээжээ.<ref name="Ikon">{{cite web |url=https://ikon.mn/n/3lz6 |title=СКАЙмедиа корпорацийн хөрөнгө оруулсан “Тусгаар тогтнол” бошиг сахигч түүхэн УСК нээлтээ хийлээ |publisher=Ikon.mn |date=2026-03-12 |access-date=2026-11-05}}</ref> == Үйл явдал == Киноны үйл явдал Монгол Улсын тусгаар тогтнолын үндэс суурь тавигдаж байсан түүхэн цаг үед өрнөнө. Бүтээлийн гол сэдэв нь Монголын төр, нийгмийн зүтгэлтнүүд улс орныхоо ирээдүйн төлөө гаргасан шийдвэр, тэдний хоорондын харилцаа, улс төрийн нөхцөл байдал, тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцэл юм. Киноны албан ёсны танилцуулгад тухайн үеийн Монголын ноёд, язгууртнуудын дунд “өргөмөл хөвүүн”-тэй болох явдал түгээмэл байсан шалтгаан, түүний цаадах нууц, уг үйл явдалтай холбоотой золиосыг хөндөн харуулсан гэжээ.<ref name="Tiko">{{cite web |url=https://www.tiko.mn/film/tusgaartogtnolboshigsahigch |title=Тусгаар Тогтнол Бошиг Сахигч |publisher=Tiko |access-date=2026-11-05}}</ref> == Бүтээсэн түүх == === Зохиолын эх сурвалж === Киноны зохиолыг Тодко Самсон хэмээх уран бүтээлийн нэрээр танигдсан Түмэн-Өлзийн Мягмартогтох бичсэн байна. Тус кино нь түүний ''Үр хөврөл'' зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн уран сайхны бүтээл юм. Зохиолд Монголын тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцэл, тухайн үеийн төрийн зүтгэлтнүүдийн хувь заяа, улс орны ирээдүйд нөлөөлсөн шийдвэрүүдийг голлон тусгасан байна.<ref name="Unuudur">{{cite web |url=https://www.unuudur.mn/a/280728 |title=Түүхээр “тоглож” болохгүйг “Тусгаар тогтнол” харуулав |publisher=Өнөөдөр |date=2026-03-16 |access-date=2026-11-05}}</ref> === Найруулга ба үйлдвэрлэл === Киноны найруулагчаар Бат-Өлзийн Тамир ажилласан бөгөөд тэрээр мөн кинонд жүжигчний дүр бүтээжээ. Киноны төслийг ''Made by Tamir'' продакшнтай холбон танилцуулсан байна.<ref name="Kinosan">{{cite web |url=https://kinosan.mn/movie/2984 |title=Тусгаар Тогтнол Бошиг Сахигч |publisher=Кино сан |access-date=2026-11-05}}</ref> Тус киноны бүтээлд СКАЙмедиа корпораци хөрөнгө оруулсан. Мөн Кино урлагийг дэмжих сангаас 158,786,301 төгрөгийн эргэн төлөх нөхцөлгүй санхүүжилт олгох гэрээг 2025 оны 12 дугаар сарын 4-нд байгуулсан тухай мэдээлжээ. Гэрээний санхүүжилтийн 80 хувь болох 127,029,040 төгрөгийг урьдчилан олгож, үлдсэн хэсгийг гэрээний хэрэгжилтийг дүгнэсний дараа олгохоор тусгасан байна.<ref name="Reelnews">{{cite web |url=https://www.reelnews.mn/a/3957 |title=“Тусгаар Тогтнол” бошиг сахигч киног бүтээхэд 157.8 сая төгрөгийн санхүүжилт олгожээ |publisher=Reelnews.mn |date=2026-03-09 |access-date=2026-11-05}}</ref> == Дүрүүд ба жүжигчид == Кинонд Монголын театр, кино урлагийн салбарын олон үеийн жүжигчид оролцсон. Гол дүрүүдэд дараах жүжигчид тогложээ:<ref name="Khumuun">{{cite web |url=https://www.khumuun.mn/a/2403 |title=“Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч” кино зөвхөн SkyMedia-д байршина |publisher=Khumuun.mn |date=2026-09-26 |access-date=2026-11-05}}</ref> *Бат-Өлзийн Тамир — ''[[Төгс-Очирын Намнансүрэн|Сайн ноён хан Намнансүрэн]]'' *[[Ганболдын Эрдэнэбилэг]] — ''[[Минжиддоржийн Ханддорж|Эрдэнэ дайчин хошой чин ван Ханддорж]]'' *Сүрэнгийн Сарантуяа *Нямын Сувд *Б.Одончимэг *[[Алтангинжийн Ганчимэг|А.Ганчимэг]] *Э.Тодгэрэл *Ц.Төмөрхуяг == Нээлт ба түгээлт == Кино 2026 оны 3 дугаар сарын 6-нд Монголын кино театруудаар нээлтээ хийсэн. Киноны үргэлжлэх хугацаа 154 минут бөгөөд түүхэн, драмын төрөлд багтдаг.<ref name="Soyombo">{{cite web |url=https://soyombo.mn/film/tusgaartogtnolboshigsahigch |title=Тусгаар Тогтнол Бошиг Сахигч |publisher=Соёмбо кино театр |access-date=2026-11-05}}</ref> 2026 оны 9 дүгээр сард уг киног SkyMedia платформоор дамжуулан үзэгчдэд хүргэхээр болсон тухай мэдээлсэн байна. Ингэснээр кино театрын үзвэрээс гадна цахим платформоор дамжуулан илүү өргөн хүрээний үзэгчдэд хүрэх боломж бүрджээ.<ref name="Urlag">{{cite web |url=https://urlag.mn/post/158604 |title=“Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч” түүхэн уран сайхны кино зөвхөн “Skymedia”-д байршина |publisher=Урлаг.мн |date=2026-09-25 |access-date=2026-11-05}}</ref> == Сэдэв, ач холбогдол == === Түүхэн агуулга === Кино нь Монголын үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн, 1911 оны тусгаар тогтнолын үйл явцтай холбоотой түүхэн сэдвийг уран сайхны аргаар үзүүлдэг. Тухайн үеийн улс төрийн нөхцөл байдал, төрийн зүтгэлтнүүдийн байр суурь, улс орны тусгаар тогтнолын төлөө хийсэн сонголт, золиосыг гол сэдвээ болгосон байна. === Үзэгчдийн хүрээ === Киноны сэдэв, агуулгаас үзэхэд Монголын түүх, үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн, тусгаар тогтнолын түүхийг сонирхдог үзэгчид, түүхэн уран сайхны кино сонирхогчид, залуу үеийнхэнд чиглэсэн бүтээл юм. Бүтээлийг санаачлагчдын зүгээс шинэ үеийн залууст Монголын түүхийг таниулах, тусгаар тогтнолын үнэ цэнийг ойлгуулах зорилгыг онцолсон байна.<ref name="Ikon" /> === Соёлын нөлөө === ''Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч'' нь үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөний 115 жилийн ойд зориулан бүтээгдсэнээрээ Монголын түүхэн ой, үндэсний ухамсар, тусгаар тогтнолын үнэ цэнийг кино урлагийн хэлээр олон нийтэд хүргэх зорилготой бүтээл юм. Түүхэн хүмүүсийн дүрийг дэлгэцээр сэргээн харуулж, тухайн үеийн улс төр, нийгмийн үйл явдлыг өргөн хүрээний үзэгчдэд сонирхолтой хэлбэрээр хүргэхийг зорьжээ.<ref name="Unuudur" /> == Олон улсын кино наадам ба Оскарын сонгон шалгаруулалт == 2026 онд Монголын Үндэсний кино урлагийн зөвлөлөөс уг киног 99 дэх удаагийн Академийн шагнал гардуулах ёслолын ''Олон улсын шилдэг бүрэн хэмжээний кино'' төрөлд Монгол Улсыг төлөөлөн оролцуулах бүтээлээр сонгосон байна. Энэ нь Монгол Улсаас Оскарын тухайн төрөлд илгээх үндэсний сонголт бөгөөд Академийн шагналд албан ёсоор нэр дэвшсэн гэсэн үг биш юм.<ref name="UnuudurOscar">{{cite web |url=https://www.unuudur.mn/a/284140 |title=“Оскар”-ын урьдчилсан шалгаруулалтад “Тусгаар тогтнол: Бошиг сахигч” киног сонгожээ |publisher=Өнөөдөр |access-date=2026-11-05}}</ref> Мөн уг кино 2026 оны Asian World Film Festival-ийн хөтөлбөрт Монгол Улсын Оскарын олон улсын шилдэг бүрэн хэмжээний киноны төрөлд илгээсэн бүтээл хэмээн танилцуулагдсан байна.<ref name="AWFF">{{cite web |url=https://www.asianworldfilmfest.org/2026-festival-lineup |title=2026 Festival Lineup & Tickets |publisher=Asian World Film Festival |access-date=2026-11-05}}</ref> == Эшлэл == <references /> [[Ангилал:Монгол кинонууд]] [[Ангилал:2026 оны кино]] 6p3vii7clvoe3kv371i5x4vmfrpggg5 0 149151 876044 874980 2026-11-12T03:15:21Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[«НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенц»]] to [[НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенц]] without leaving a redirect 874980 wikitext text/x-wiki '''Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенц''' ({{lang-en|United Nations Convention to Combat Desertification}}, товчоор '''UNCCD''') нь цөлжилт, газрын доройтол, гангийн нөлөөллийг бууруулах, газрын нөөцийг тогтвортой ашиглах зорилготой олон талт олон улсын гэрээ юм. Тус конвенцыг 1994 оны 6 дугаар сарын 17-нд Францын Парис хотод баталж, 1996 оны 12 дугаар сарын 26-нд хүчин төгөлдөр болгосон. Энэ нь цөлжилттэй тэмцэх асуудлыг олон улсын эрх зүйн хүрээнд зохицуулсан заавал биелүүлэх шинжтэй үндсэн баримт бичиг юм.<ref name="UNCCDHistory">{{cite web |url=https://www.unccd.int/convention/history-unccd |title=The history of UNCCD |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> Конвенц нь хуурай, хагас хуурай болон хуурайвтар чийглэг бүс нутагт үүсэх газрын доройтол, цөлжилт, гангийн үр дагаврыг бууруулахад чиглэдэг. Үүний хүрээнд улс орнууд үндэсний үйл ажиллагааны хөтөлбөр боловсруулж хэрэгжүүлэх, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, шинжлэх ухааны мэдээлэл, технологи, санхүүжилтийг ашиглах үүрэг хүлээдэг.<ref name="UNCCDOverview">{{cite web |url=https://www.unccd.int/convention/overview |title=Convention |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> Монгол Улс тус конвенцод 1996 оны 3 дугаар сарын 9-нд нэгдэн орсон бөгөөд Азийн бүс нутгийн хэрэгжилтийн хавсралтад багтдаг.<ref name="Mongolia">{{cite web |url=https://www.unccd.int/our-work-impact/country-profiles/mongolia |title=Mongolia |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> 2026 онд Конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17) Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод зохион байгуулагдсан.<ref name="COP17">{{cite web |url=https://www.un.int/mongolia/news/цөлжилттэй-тэмцэх-тухай-нүб-ын-конвенцын-талуудын-17-дугаар-бага-хурал-unccd-cop17-ын-0 |title=Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын талуудын 17 дугаар бага хурлын нээлтийн арга хэмжээ Улаанбаатар хотноо боллоо |publisher=United Nations in Mongolia |date=2026-08-17 |access-date=2026-11-06}}</ref> == Түүх == === Үүсэл, олон улсын хэлэлцээрийн эхлэл === Цөлжилт, газрын доройтлын асуудлыг НҮБ-ын түвшинд 1970-аад оноос хэлэлцэж эхэлсэн. 1977 онд Кени улсын Найроби хотод болсон НҮБ-ын Цөлжилтийн асуудлаарх бага хурлаар Цөлжилттэй тэмцэх үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг баталсан байна. Гэвч дараагийн жилүүдэд газрын доройтол олон бүс нутагт үргэлжилж, олон улсын хамтын ажиллагааны илүү үр дүнтэй эрх зүйн зохицуулалт шаардлагатай болсон.<ref name="UNCCDHistory" /> 1992 онд Бразилын Рио-де-Жанейро хотод болсон НҮБ-ын Байгаль орчин ба хөгжлийн бага хурлаар цөлжилт, гангийн асуудлыг тогтвортой хөгжлийн хүрээнд авч үзэж, энэ чиглэлээр олон улсын конвенц боловсруулахыг дэмжсэн. Үүний дараа НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей 1992 оны 12 дугаар сарын 22-нд 47/188 дугаар тогтоолыг баталж, Цөлжилттэй тэмцэх конвенц боловсруулах Засгийн газар хоорондын хэлэлцээний хороог байгуулжээ.<ref name="UNCCDHistory" /> === Батлагдсан ба хүчин төгөлдөр болсон нь === Конвенцын төслийг боловсруулах хэлэлцээний явцад улс орнууд цөлжилт, газрын доройтлын шалтгаан, үр дагавар, тэдгээртэй тэмцэх арга замыг хэлэлцсэн. Конвенцыг 1994 оны 6 дугаар сарын 17-нд Парис хотод баталж, мөн оны 10 дугаар сарын 14–15-нд гарын үсэг зурахад нээсэн. Гарын үсэг зурах хугацаа 1995 оны 10 дугаар сарын 13-нд дууссан.<ref name="UNTreaty">{{cite web |url=https://treaties.un.org/pages/ViewDetails.aspx?chapter=27&clang=_en&mtdsg_no=XXVII-10&src=TREATY |title=United Nations Convention to Combat Desertification |publisher=United Nations Treaty Collection |access-date=2026-11-06}}</ref> Конвенц 1996 оны 12 дугаар сарын 26-нд хүчин төгөлдөр болсон. НҮБ-ын Гэрээний сангийн бүртгэлд уг конвенцыг 33480 дугаартайгаар бүртгэсэн байна.<ref name="UNTreaty" /> == Зорилго == Конвенцын үндсэн зорилго нь хуурай, хагас хуурай болон хуурайвтар чийглэг бүс нутгийн газрын доройтлыг бууруулах, цөлжилттэй тэмцэх, гангийн нөлөөллийг сааруулах замаар тогтвортой хөгжлийг дэмжихэд оршино. Үндсэн зорилтууд нь: Газрын доройтлоос урьдчилан сэргийлэх, доройтсон газрыг нөхөн сэргээх; Хөрс, ус, бэлчээр болон бусад байгалийн нөөцийг зохистой ашиглах; Гангийн эрсдэлийг үнэлэх, бэлэн байдлыг сайжруулах; Нөлөөлөлд өртсөн орон нутгийн иргэдийн амьжиргаа, хүнсний аюулгүй байдлыг хамгаалах; Шинжлэх ухаан, технологи, судалгааны үр дүнг ашиглах; Улс орнуудын хамтын ажиллагаа, санхүүгийн болон техникийн дэмжлэгийг нэмэгдүүлэх.<ref name="UNCCDOverview" /> == Конвенцын үндсэн зарчим == Конвенцын хэрэгжилт нь оролцоо, түншлэл, төвлөрлийг сааруулах зарчимд тулгуурладаг. Үүнд төрийн байгууллага, орон нутгийн иргэд, эрдэм шинжилгээний байгууллага, хувийн хэвшил болон иргэний нийгмийн байгууллагуудын хамтын ажиллагаа чухал байр суурь эзэлдэг.<ref name="UNCDDFaq">{{cite web |url=https://www.unccd.int/unccd-faq |title=UNCCD FAQ |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> Конвенц нь газрын доройтлыг зөвхөн байгаль орчны асуудал гэж үзэхгүй бөгөөд эдийн засаг, нийгэм, хүн амын амьжиргаа, ядуурлыг бууруулахтай холбоотой асуудал гэж авч үздэг. == Бүтэц, хэрэгжилт == === Талуудын бага хурал === Конвенцын Талуудын бага хурал ({{lang-en|Conference of the Parties}}, COP) нь конвенцын хэрэгжилтийг хянах, бодлого боловсруулах, хамтын ажиллагааны чиглэлийг тодорхойлох дээд байгууллага юм. Тус бага хуралд конвенцод нэгдэн орсон талууд оролцдог. Талуудын бага хурал нь конвенцын хэрэгжилтийн явцыг үнэлэх, шийдвэр гаргах, санхүүжилт болон шинжлэх ухаан, технологийн хамтын ажиллагааны асуудлыг хэлэлцэх үүрэгтэй. Анхны бага хурал 1997 оны 10 дугаар сард Италийн Ром хотод болсон.<ref name="UNCCDHistory" /> === Нарийн бичгийн дарга нарын газар === Конвенцын Нарийн бичгийн дарга нарын газар нь хэрэгжилтийг зохицуулах, Талуудын бага хурлын үйл ажиллагааг зохион байгуулах, улс орнуудын хамтын ажиллагааг дэмжих чиг үүрэгтэй. Тус байгууллага нь конвенцын хүрээнд мэдээлэл солилцох, тайлан боловсруулах, хэрэгжилтийн явцыг нэгтгэхэд оролцдог.<ref name="UNCCDReport">{{cite web |url=https://www.un.org/en/auditors/board/pdfs/UNCCD_report_ended_31Dec2022.pdf |title=United Nations Convention to Combat Desertification: Report for the year ended 31 December 2022 |publisher=United Nations |access-date=2026-11-06}}</ref> === Бүс нутгийн хэрэгжилтийн хавсралтууд === Конвенцын хэрэгжилтийг бүс нутгийн онцлогт нийцүүлэх зорилгоор таван бүс нутгийн хавсралт баталсан. Үүнд: Африк; Ази; Латин Америк ба Карибын тэнгисийн бүс; Хойд Газар дундын тэнгис; Төв ба Зүүн Европ. Эдгээр хавсралтад тухайн бүс нутгийн газрын доройтол, цөлжилт, гангийн онцлог нөхцөлд тохирсон хамтын ажиллагаа, үйл ажиллагааны чиглэлийг тусгасан байдаг.<ref name="UNCCDLibrary">{{cite web |url=https://www.unccd.int/resources/unccd-library/about-unccd-convention-united-nations-convention-combat-desertification |title=About UNCCD convention: United Nations Convention to Combat Desertification |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> == Гол чиглэлүүд == === Цөлжилттэй тэмцэх === Цөлжилт нь хуурай, хагас хуурай болон хуурайвтар чийглэг бүс нутгийн газрын доройтлын үйл явц юм. Энэ нь уур амьсгалын өөрчлөлт, байгалийн хэлбэлзэл болон хүний үйл ажиллагааны нөлөөгөөр үүсэж болно. Конвенцын хүрээнд хөрсний элэгдэл, ургамлын бүрхэвчийн доройтол, бэлчээрийн хэт ашиглалт зэрэг асуудлыг бууруулах арга хэмжээг дэмждэг.<ref name="UNDesert">{{cite web |url=https://www.un.org/esa/dsd/susdevtopics/sdt_desedrou.shtml |title=Desertification & Drought |publisher=United Nations |access-date=2026-11-06}}</ref> === Газрын доройтлыг бууруулах === Газрын доройтол нь хөрсний үржил шим, биологийн бүтээмж, экосистемийн үйл ажиллагаа муудах үйл явц юм. Конвенц нь доройтсон газрыг нөхөн сэргээх, газрын бүтээмжийг хадгалах, тогтвортой газар ашиглалтыг нэвтрүүлэхэд чиглэдэг. === Гантай тэмцэх === Ган нь усны хомсдол, ургацын бууралт, бэлчээрийн доройтол, мал аж ахуйн эрсдэл, хүн амын амьжиргаанд нөлөөлдөг. Конвенцын хүрээнд гангийн эрсдэлийг урьдчилан үнэлэх, эрт сэрэмжлүүлэх тогтолцоог хөгжүүлэх, бэлэн байдлыг сайжруулах, нөлөөллийг бууруулах арга хэмжээг дэмждэг.<ref name="UNCCDOverview" /> === Тогтвортой газрын менежмент === Тогтвортой газрын менежмент нь хөрс, ус, ургамал, биологийн олон янз байдлыг хамгаалж, газрын нөөцийг урт хугацаанд үр ашигтай ашиглахад чиглэнэ. Энэ нь хөдөө аж ахуй, мал аж ахуй, ойн аж ахуй болон орон нутгийн хөгжлийн бодлоготой уялддаг. == Оролцогч талууд == НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцод улс орнууд болон бүс нутгийн эдийн засгийн интеграцын байгууллагууд нэгдэн ордог. 2026 оны байдлаарх НҮБ-ын мэдээллээр конвенц 197 талтай бөгөөд үүнд 196 улс болон Европын Холбоо багтдаг.<ref name="UNCCDOverview" /> == Монгол Улс ба конвенц == Монгол Улс цөлжилт, газрын доройтол, гангийн эрсдэлтэй холбоотой асуудлаар конвенцын хүрээнд хамтран ажилладаг. Монгол Улс 1996 оны 3 дугаар сарын 9-нд конвенцод нэгдэн орж, Азийн бүс нутгийн хэрэгжилтийн хавсралтад багтсан.<ref name="Mongolia" /> Монгол Улсын хувьд газрын доройтол, бэлчээрийн даац, хөрсний элэгдэл, усны нөөцийн хомсдол, гангийн эрсдэл зэрэг асуудал нь байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, мал аж ахуйн салбарт чухал ач холбогдолтой юм. Конвенцын хүрээнд үндэсний бодлого, үйл ажиллагааны хөтөлбөр, олон улсын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх замаар эдгээр асуудлыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн арга хэмжээ авч хэрэгжүүлдэг. === COP17 Монгол Улсад === Конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17) 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод болсон. Хурлыг “Эх байгалиа сэргээж, итгэл найдвараа бадраая” ({{lang-en|Restoring Land. Restoring Hope.}}) уриан дор зохион байгуулжээ.<ref name="COP17" /> Тус хуралд конвенцын талуудын төлөөлөгчид, олон улсын байгууллага, эрдэмтэн судлаачид, төрийн болон төрийн бус байгууллагууд оролцож, газрын доройтол, цөлжилт, гангийн эрсдэл, газрын нөхөн сэргээлт, тогтвортой газрын менежментийн асуудлыг хэлэлцсэн байна.<ref name="COP17" /> == Олон улсын ач холбогдол == НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенц нь байгаль орчны хамгаалал, тогтвортой хөгжил, хүнсний аюулгүй байдал, ядуурлыг бууруулах зорилтуудыг хооронд нь уялдуулдаг олон улсын эрх зүйн механизм юм. Тус конвенц нь Тогтвортой хөгжлийн зорилгуудын 15 дугаар зорилго буюу хуурай газрын экосистемийг хамгаалах, нөхөн сэргээх, газрын доройтлыг бууруулах зорилттой шууд холбоотой.<ref name="UNCCDHistory" /> Конвенцын үйл ажиллагаа нь улс орнуудын газрын нөөцийг хамгаалах бодлого, шинжлэх ухааны судалгаа, орон нутгийн оролцоо, олон улсын санхүүжилт, технологийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чиглэдэг. == Эшлэл == <references /> 4kxrv3gc180ycvntc10yops6vvwb845 876045 876044 2026-11-12T03:16:29Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенц]] to [[Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенц]] 874980 wikitext text/x-wiki '''Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенц''' ({{lang-en|United Nations Convention to Combat Desertification}}, товчоор '''UNCCD''') нь цөлжилт, газрын доройтол, гангийн нөлөөллийг бууруулах, газрын нөөцийг тогтвортой ашиглах зорилготой олон талт олон улсын гэрээ юм. Тус конвенцыг 1994 оны 6 дугаар сарын 17-нд Францын Парис хотод баталж, 1996 оны 12 дугаар сарын 26-нд хүчин төгөлдөр болгосон. Энэ нь цөлжилттэй тэмцэх асуудлыг олон улсын эрх зүйн хүрээнд зохицуулсан заавал биелүүлэх шинжтэй үндсэн баримт бичиг юм.<ref name="UNCCDHistory">{{cite web |url=https://www.unccd.int/convention/history-unccd |title=The history of UNCCD |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> Конвенц нь хуурай, хагас хуурай болон хуурайвтар чийглэг бүс нутагт үүсэх газрын доройтол, цөлжилт, гангийн үр дагаврыг бууруулахад чиглэдэг. Үүний хүрээнд улс орнууд үндэсний үйл ажиллагааны хөтөлбөр боловсруулж хэрэгжүүлэх, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, шинжлэх ухааны мэдээлэл, технологи, санхүүжилтийг ашиглах үүрэг хүлээдэг.<ref name="UNCCDOverview">{{cite web |url=https://www.unccd.int/convention/overview |title=Convention |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> Монгол Улс тус конвенцод 1996 оны 3 дугаар сарын 9-нд нэгдэн орсон бөгөөд Азийн бүс нутгийн хэрэгжилтийн хавсралтад багтдаг.<ref name="Mongolia">{{cite web |url=https://www.unccd.int/our-work-impact/country-profiles/mongolia |title=Mongolia |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> 2026 онд Конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17) Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод зохион байгуулагдсан.<ref name="COP17">{{cite web |url=https://www.un.int/mongolia/news/цөлжилттэй-тэмцэх-тухай-нүб-ын-конвенцын-талуудын-17-дугаар-бага-хурал-unccd-cop17-ын-0 |title=Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын талуудын 17 дугаар бага хурлын нээлтийн арга хэмжээ Улаанбаатар хотноо боллоо |publisher=United Nations in Mongolia |date=2026-08-17 |access-date=2026-11-06}}</ref> == Түүх == === Үүсэл, олон улсын хэлэлцээрийн эхлэл === Цөлжилт, газрын доройтлын асуудлыг НҮБ-ын түвшинд 1970-аад оноос хэлэлцэж эхэлсэн. 1977 онд Кени улсын Найроби хотод болсон НҮБ-ын Цөлжилтийн асуудлаарх бага хурлаар Цөлжилттэй тэмцэх үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг баталсан байна. Гэвч дараагийн жилүүдэд газрын доройтол олон бүс нутагт үргэлжилж, олон улсын хамтын ажиллагааны илүү үр дүнтэй эрх зүйн зохицуулалт шаардлагатай болсон.<ref name="UNCCDHistory" /> 1992 онд Бразилын Рио-де-Жанейро хотод болсон НҮБ-ын Байгаль орчин ба хөгжлийн бага хурлаар цөлжилт, гангийн асуудлыг тогтвортой хөгжлийн хүрээнд авч үзэж, энэ чиглэлээр олон улсын конвенц боловсруулахыг дэмжсэн. Үүний дараа НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей 1992 оны 12 дугаар сарын 22-нд 47/188 дугаар тогтоолыг баталж, Цөлжилттэй тэмцэх конвенц боловсруулах Засгийн газар хоорондын хэлэлцээний хороог байгуулжээ.<ref name="UNCCDHistory" /> === Батлагдсан ба хүчин төгөлдөр болсон нь === Конвенцын төслийг боловсруулах хэлэлцээний явцад улс орнууд цөлжилт, газрын доройтлын шалтгаан, үр дагавар, тэдгээртэй тэмцэх арга замыг хэлэлцсэн. Конвенцыг 1994 оны 6 дугаар сарын 17-нд Парис хотод баталж, мөн оны 10 дугаар сарын 14–15-нд гарын үсэг зурахад нээсэн. Гарын үсэг зурах хугацаа 1995 оны 10 дугаар сарын 13-нд дууссан.<ref name="UNTreaty">{{cite web |url=https://treaties.un.org/pages/ViewDetails.aspx?chapter=27&clang=_en&mtdsg_no=XXVII-10&src=TREATY |title=United Nations Convention to Combat Desertification |publisher=United Nations Treaty Collection |access-date=2026-11-06}}</ref> Конвенц 1996 оны 12 дугаар сарын 26-нд хүчин төгөлдөр болсон. НҮБ-ын Гэрээний сангийн бүртгэлд уг конвенцыг 33480 дугаартайгаар бүртгэсэн байна.<ref name="UNTreaty" /> == Зорилго == Конвенцын үндсэн зорилго нь хуурай, хагас хуурай болон хуурайвтар чийглэг бүс нутгийн газрын доройтлыг бууруулах, цөлжилттэй тэмцэх, гангийн нөлөөллийг сааруулах замаар тогтвортой хөгжлийг дэмжихэд оршино. Үндсэн зорилтууд нь: Газрын доройтлоос урьдчилан сэргийлэх, доройтсон газрыг нөхөн сэргээх; Хөрс, ус, бэлчээр болон бусад байгалийн нөөцийг зохистой ашиглах; Гангийн эрсдэлийг үнэлэх, бэлэн байдлыг сайжруулах; Нөлөөлөлд өртсөн орон нутгийн иргэдийн амьжиргаа, хүнсний аюулгүй байдлыг хамгаалах; Шинжлэх ухаан, технологи, судалгааны үр дүнг ашиглах; Улс орнуудын хамтын ажиллагаа, санхүүгийн болон техникийн дэмжлэгийг нэмэгдүүлэх.<ref name="UNCCDOverview" /> == Конвенцын үндсэн зарчим == Конвенцын хэрэгжилт нь оролцоо, түншлэл, төвлөрлийг сааруулах зарчимд тулгуурладаг. Үүнд төрийн байгууллага, орон нутгийн иргэд, эрдэм шинжилгээний байгууллага, хувийн хэвшил болон иргэний нийгмийн байгууллагуудын хамтын ажиллагаа чухал байр суурь эзэлдэг.<ref name="UNCDDFaq">{{cite web |url=https://www.unccd.int/unccd-faq |title=UNCCD FAQ |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> Конвенц нь газрын доройтлыг зөвхөн байгаль орчны асуудал гэж үзэхгүй бөгөөд эдийн засаг, нийгэм, хүн амын амьжиргаа, ядуурлыг бууруулахтай холбоотой асуудал гэж авч үздэг. == Бүтэц, хэрэгжилт == === Талуудын бага хурал === Конвенцын Талуудын бага хурал ({{lang-en|Conference of the Parties}}, COP) нь конвенцын хэрэгжилтийг хянах, бодлого боловсруулах, хамтын ажиллагааны чиглэлийг тодорхойлох дээд байгууллага юм. Тус бага хуралд конвенцод нэгдэн орсон талууд оролцдог. Талуудын бага хурал нь конвенцын хэрэгжилтийн явцыг үнэлэх, шийдвэр гаргах, санхүүжилт болон шинжлэх ухаан, технологийн хамтын ажиллагааны асуудлыг хэлэлцэх үүрэгтэй. Анхны бага хурал 1997 оны 10 дугаар сард Италийн Ром хотод болсон.<ref name="UNCCDHistory" /> === Нарийн бичгийн дарга нарын газар === Конвенцын Нарийн бичгийн дарга нарын газар нь хэрэгжилтийг зохицуулах, Талуудын бага хурлын үйл ажиллагааг зохион байгуулах, улс орнуудын хамтын ажиллагааг дэмжих чиг үүрэгтэй. Тус байгууллага нь конвенцын хүрээнд мэдээлэл солилцох, тайлан боловсруулах, хэрэгжилтийн явцыг нэгтгэхэд оролцдог.<ref name="UNCCDReport">{{cite web |url=https://www.un.org/en/auditors/board/pdfs/UNCCD_report_ended_31Dec2022.pdf |title=United Nations Convention to Combat Desertification: Report for the year ended 31 December 2022 |publisher=United Nations |access-date=2026-11-06}}</ref> === Бүс нутгийн хэрэгжилтийн хавсралтууд === Конвенцын хэрэгжилтийг бүс нутгийн онцлогт нийцүүлэх зорилгоор таван бүс нутгийн хавсралт баталсан. Үүнд: Африк; Ази; Латин Америк ба Карибын тэнгисийн бүс; Хойд Газар дундын тэнгис; Төв ба Зүүн Европ. Эдгээр хавсралтад тухайн бүс нутгийн газрын доройтол, цөлжилт, гангийн онцлог нөхцөлд тохирсон хамтын ажиллагаа, үйл ажиллагааны чиглэлийг тусгасан байдаг.<ref name="UNCCDLibrary">{{cite web |url=https://www.unccd.int/resources/unccd-library/about-unccd-convention-united-nations-convention-combat-desertification |title=About UNCCD convention: United Nations Convention to Combat Desertification |publisher=United Nations Convention to Combat Desertification |access-date=2026-11-06}}</ref> == Гол чиглэлүүд == === Цөлжилттэй тэмцэх === Цөлжилт нь хуурай, хагас хуурай болон хуурайвтар чийглэг бүс нутгийн газрын доройтлын үйл явц юм. Энэ нь уур амьсгалын өөрчлөлт, байгалийн хэлбэлзэл болон хүний үйл ажиллагааны нөлөөгөөр үүсэж болно. Конвенцын хүрээнд хөрсний элэгдэл, ургамлын бүрхэвчийн доройтол, бэлчээрийн хэт ашиглалт зэрэг асуудлыг бууруулах арга хэмжээг дэмждэг.<ref name="UNDesert">{{cite web |url=https://www.un.org/esa/dsd/susdevtopics/sdt_desedrou.shtml |title=Desertification & Drought |publisher=United Nations |access-date=2026-11-06}}</ref> === Газрын доройтлыг бууруулах === Газрын доройтол нь хөрсний үржил шим, биологийн бүтээмж, экосистемийн үйл ажиллагаа муудах үйл явц юм. Конвенц нь доройтсон газрыг нөхөн сэргээх, газрын бүтээмжийг хадгалах, тогтвортой газар ашиглалтыг нэвтрүүлэхэд чиглэдэг. === Гантай тэмцэх === Ган нь усны хомсдол, ургацын бууралт, бэлчээрийн доройтол, мал аж ахуйн эрсдэл, хүн амын амьжиргаанд нөлөөлдөг. Конвенцын хүрээнд гангийн эрсдэлийг урьдчилан үнэлэх, эрт сэрэмжлүүлэх тогтолцоог хөгжүүлэх, бэлэн байдлыг сайжруулах, нөлөөллийг бууруулах арга хэмжээг дэмждэг.<ref name="UNCCDOverview" /> === Тогтвортой газрын менежмент === Тогтвортой газрын менежмент нь хөрс, ус, ургамал, биологийн олон янз байдлыг хамгаалж, газрын нөөцийг урт хугацаанд үр ашигтай ашиглахад чиглэнэ. Энэ нь хөдөө аж ахуй, мал аж ахуй, ойн аж ахуй болон орон нутгийн хөгжлийн бодлоготой уялддаг. == Оролцогч талууд == НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцод улс орнууд болон бүс нутгийн эдийн засгийн интеграцын байгууллагууд нэгдэн ордог. 2026 оны байдлаарх НҮБ-ын мэдээллээр конвенц 197 талтай бөгөөд үүнд 196 улс болон Европын Холбоо багтдаг.<ref name="UNCCDOverview" /> == Монгол Улс ба конвенц == Монгол Улс цөлжилт, газрын доройтол, гангийн эрсдэлтэй холбоотой асуудлаар конвенцын хүрээнд хамтран ажилладаг. Монгол Улс 1996 оны 3 дугаар сарын 9-нд конвенцод нэгдэн орж, Азийн бүс нутгийн хэрэгжилтийн хавсралтад багтсан.<ref name="Mongolia" /> Монгол Улсын хувьд газрын доройтол, бэлчээрийн даац, хөрсний элэгдэл, усны нөөцийн хомсдол, гангийн эрсдэл зэрэг асуудал нь байгаль орчин, хөдөө аж ахуй, мал аж ахуйн салбарт чухал ач холбогдолтой юм. Конвенцын хүрээнд үндэсний бодлого, үйл ажиллагааны хөтөлбөр, олон улсын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх замаар эдгээр асуудлыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн арга хэмжээ авч хэрэгжүүлдэг. === COP17 Монгол Улсад === Конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17) 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод болсон. Хурлыг “Эх байгалиа сэргээж, итгэл найдвараа бадраая” ({{lang-en|Restoring Land. Restoring Hope.}}) уриан дор зохион байгуулжээ.<ref name="COP17" /> Тус хуралд конвенцын талуудын төлөөлөгчид, олон улсын байгууллага, эрдэмтэн судлаачид, төрийн болон төрийн бус байгууллагууд оролцож, газрын доройтол, цөлжилт, гангийн эрсдэл, газрын нөхөн сэргээлт, тогтвортой газрын менежментийн асуудлыг хэлэлцсэн байна.<ref name="COP17" /> == Олон улсын ач холбогдол == НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенц нь байгаль орчны хамгаалал, тогтвортой хөгжил, хүнсний аюулгүй байдал, ядуурлыг бууруулах зорилтуудыг хооронд нь уялдуулдаг олон улсын эрх зүйн механизм юм. Тус конвенц нь Тогтвортой хөгжлийн зорилгуудын 15 дугаар зорилго буюу хуурай газрын экосистемийг хамгаалах, нөхөн сэргээх, газрын доройтлыг бууруулах зорилттой шууд холбоотой.<ref name="UNCCDHistory" /> Конвенцын үйл ажиллагаа нь улс орнуудын газрын нөөцийг хамгаалах бодлого, шинжлэх ухааны судалгаа, орон нутгийн оролцоо, олон улсын санхүүжилт, технологийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чиглэдэг. == Эшлэл == <references /> 4kxrv3gc180ycvntc10yops6vvwb845 0 149154 876047 875735 2026-11-12T03:20:18Z Zorigt 49 876047 wikitext text/x-wiki '''Шахрисабз''' ([[Узбек хэл|узбек.]] ''Shahrisabz / Шаҳрисабз'') — [[Узбекистан|Узбекистаны]] Кашкадарья мужийн хот. Дундад Азийн хамгийн эртний хотуудын нэг бөгөөд 16-р зуунаас өмнө Кеш гэж нэртэй байсан. 2026 оны 1-р сарын 1-ний байдлаар тус хот 152,700 байнгын оршин суугчтай байжээ. Хүн амын дийлэнх нь [[Узбекчүүд]] юм. Тус хотод "Китаб" нисэх онгоцны буудал, төмөр замын өртөө байдаг. == Хотын нэр == Эрт дээр үеэс 14-р зуун хүртэл Шахрисабз хотыг "Кеш" гэж нэрлэдэг байжээ. МЭ-ийн эхний зуунуудад хамаарах хамгийн эртний [[Согд хэл|Согдын]] бичээсүүдэд Кеш гэдэг нэр байдаг. Шахрисабз гэдэг нэр нь перс (shahr) "хот" болон (sabz) "ногоон" гэсэн үгнээс гаралтай бөгөөд шууд утгаараа "Ногоон хот" гэж орчуулагдана. Энэ нэр нь 15-р зуунаас хойш хоттой холбоотой болсон. 15-р зуунаас өмнө энэ хотыг Согдын Кеш ([[Согд хэл|согд:]] Kəš) гэдэг нэрээр нэрлэдэг байсан бөгөөд энэ нь "орон сууц, байшин, суурин" гэсэн утгатай байв. "Бабурын ном" (15-р зуун - 16-р зууны эхэн үе) бүтээлд тус хотыг Шахрисабз болон Кеш гэх нэрүүдийг аль алийг нь хэрэглэсэн байдаг ажээ. == Түүх == Зарим эх сурвалжийн мэдээгээр энэ хот МЭӨ 8-р зууны үед байгуулагдсан. Эрт дээр үед энэ хотыг Кеш гэж нэрлэдэг байжээ. Хотын эртний оршин суугчид болох Кешчүүд гар урлал, худалдаа, өндөр соёлоороо алдартай байжээ. МЭ-ийн эхний зуунд хамаарах хамгийн эртний Согдын бичээсүүд нь одоогийн Өмнөд Казахстаны нутаг дэвсгэрт орших Култобе суурингаас олдсон бөгөөд Кеш гэдэг нэртэй уг суурингийн захирагчид [[Сырдарья|Сырдарья мөрний]] бүс нутагт хотыг байгуулсан ажээ. Энэ хот нь [[Зороастризм]] шашны, хожим нь Несторианизмын шашны төвүүдийн нэг байсан ажээ. МЭӨ 329 онд Кеш хотыг [[Македоны Александр|Македоны Александрын]] цэргүүд эзэлж, Эллинист соёлын нөлөөнд автсан байна. 8-р зуунд хотыг арабууд эзлэн авчээ. Арабын довтолгооны үеэр Кашкадарийн хөндий, ялангуяа Кеш хот нь түүхэнд "Цагаан хувцастай хүмүүсийн бослого" гэгддэг Муканнагийн удирдсан Арабын эсрэг болон Исламын эсрэг чөлөөлөх хөдөлгөөний голомт болсон юм. Эцэст нь энэхүү эсэргүүцэл нь нийслэл хотын уналтад хүргэсэн. 701-704 оны хооронд Несеф, Кешийн ойролцоо Түрэг, Арабын хооронд тулаан болжээ. 14-р зуунаас хойш энэ хотыг Шахрисабз гэж нэрлэж ирсэн. Энэ үеэс тухайн үеийн зоосон дээр хотын уг нэр гарч ирсэн. 1336 онд зүүн Анатолиас зүүн Энэтхэг хүртэл үргэлжилсэн өөрийн үеийн хамгийн том, хамгийн хүчирхэг эзэнт гүрнүүдийн нэгийг байгуулсан Амир Төмөр ([[Доголон Төмөр]]) Шахрисабз хотын захад орших Хожа Илгар тосгонд мэндэлсэн байна. k3mm4gh3ovqm7rl5kaxa1mqbztb3nmk 0 149160 876058 875740 2026-11-12T06:41:18Z Zorigt 49 876058 wikitext text/x-wiki '''Мөнхчулууны Энхцэцэг''' (1977 оны 2-р сарын 8-нд [[Архангай аймаг|Архангай аймгийн]] [[Тариат сум|Тариат суманд]] төрсөн) нь эрчим хүчний инженер бөгөөд эрчим хүчний чиглэлээр докторын зэрэг хамгаалсан ба 2024 оноос хойш [[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын]] гишүүнээр ажиллаж байгаа.<ref name="parliament">{{Cite web |title=Мөнхчулууны Энхцэцэг – Намтар |url=https://parliament.mn/member/123|website=Монгол Улсын Их Хурал |language=mn |access-date=2026-11-08}}</ref> Тэрбээр [[2024 оны Улсын Их Хурлын сонгууль]]<nowiki/>д [[Монгол Ардын Нам]]<nowiki/>ын пропорциональ төлөөлөл жагсаалтаар нэр дэвшин сонгогдсон байна. == Боловсрол == * 1995 онд [[Эрдэнэт]] хот 4-р 10 жилийн Ерөнхий боловсролын сургууль, * 2000 онд [[ШУТИС]], ЭХИС-ийг цахилгаан системийн автоматжуулалтын инженерийн бакалавр, * 2005 онд [[ШУТИС]], ЭХИС-ийг цахилгаан системийн автоматжуулалтын инженерийн магистр, * 2017 онд Австралийн RMIT их сургуулийг цахилгааны инженер магистр, * 2022 онд Австралийн RMIT их сургуулийг эрчим хүчний доктор<ref name="parliament" /> == Намтар == * 2000–2001 онд Эрдэнэт-Булганы цахилгаан шугам сүлжээний газарт горим тооцооны инженер * 2001–2006 онд Төвийн бүсийн цахилгаан дамжуулах сүлжээний Эрдэнэт-Хархорины салбарт горим тооцооны инженер * 2000–2006 онд Орхон технологийн их сургуульд цагийн багш * 2006–2014 онд Цахилгаан дамжуулах үндэсний сүлжээ компанийн инженерийн албанд горим тооцооны инженер, ахлах инженер * 2020–2024 онд Австралийн Middleton Group компанид эрчим хүчний системийн загварчлал, шинжилгээний инженер, ахлах инженер * 2024 оноос Монгол Улсын Их Хурлын Гишүүн<ref name="parliament" /> == Эх сурвалж == <references/> {{DEFAULTSORT:Энхцэцэг, Мөнхчулууны}} [[Ангилал:Улсын Их Хурлын гишүүн]] [[Ангилал:Тариатын хүн]] [[Ангилал:Монголын инженер]] [[Ангилал:Монголын улс төрч]] [[Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн]] [[Ангилал:1977 онд төрсөн]] [[Ангилал:Монголчууд]] hgbncb3tn1m3gtxcd34i30uwgjcorf0 876059 876058 2026-11-12T06:41:31Z Zorigt 49 876059 wikitext text/x-wiki '''Мөнхчулууны Энхцэцэг''' (1977 оны 2-р сарын 8-нд [[Архангай аймаг|Архангай аймгийн]] [[Тариат сум|Тариат суманд]] төрсөн) нь эрчим хүчний инженер бөгөөд эрчим хүчний чиглэлээр докторын зэрэг хамгаалсан ба 2024 оноос хойш [[Улсын Их Хурал|Монгол Улсын Их Хурлын]] гишүүнээр ажиллаж байгаа.<ref name="parliament">{{Cite web |title=Мөнхчулууны Энхцэцэг – Намтар |url=https://parliament.mn/member/123|website=Монгол Улсын Их Хурал |language=mn |access-date=2026-11-08}}</ref> Тэрбээр [[2024 оны Улсын Их Хурлын сонгууль]]<nowiki/>д [[Монгол Ардын Нам]]<nowiki/>ын пропорциональ төлөөлөл жагсаалтаар нэр дэвшин сонгогдсон байна. == Боловсрол == * 1995 онд [[Эрдэнэт]] хот 4-р 10 жилийн Ерөнхий боловсролын сургууль, * 2000 онд [[ШУТИС]], ЭХИС-ийг цахилгаан системийн автоматжуулалтын инженерийн бакалавр, * 2005 онд [[ШУТИС]], ЭХИС-ийг цахилгаан системийн автоматжуулалтын инженерийн магистр, * 2017 онд Австралийн RMIT их сургуулийг цахилгааны инженер магистр, * 2022 онд Австралийн RMIT их сургуулийг эрчим хүчний доктор<ref name="parliament" /> == Намтар == * 2000–2001 онд Эрдэнэт-Булганы цахилгаан шугам сүлжээний газарт горим тооцооны инженер * 2001–2006 онд Төвийн бүсийн цахилгаан дамжуулах сүлжээний Эрдэнэт-Хархорины салбарт горим тооцооны инженер * 2000–2006 онд Орхон технологийн их сургуульд цагийн багш * 2006–2014 онд Цахилгаан дамжуулах үндэсний сүлжээ компанийн инженерийн албанд горим тооцооны инженер, ахлах инженер * 2020–2024 онд Австралийн Middleton Group компанид эрчим хүчний системийн загварчлал, шинжилгээний инженер, ахлах инженер * 2024 оноос Монгол Улсын Их Хурлын Гишүүн<ref name="parliament" /> == Эх сурвалж == <references/> {{DEFAULTSORT:Энхцэцэг, Мөнхчулууны}} [[Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн]] [[Ангилал:Тариатын хүн]] [[Ангилал:Монголын инженер]] [[Ангилал:Монголын улс төрч]] [[Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн]] [[Ангилал:1977 онд төрсөн]] [[Ангилал:Монголчууд]] mbvips1c46nn0cpkgl98xcc8aa2pi3b 0 149163 876063 875764 2026-11-12T06:53:41Z Zorigt 49 876063 wikitext text/x-wiki [[Файл:Боом.jpg|thumb|alt=Боом рашаан]] '''Боомын рашаан төст булаг''' нь [[Хөвсгөл аймаг|Хөвсгөл аймгийн]] [[Рэнчинлхүмбэ сум]]ын Хөндий 1 дүгээр багийн нутагт, Доод Цахир уулын зүүн үзүүрт далайн түвшнээс дээш 1545 м өндөрт байрладаг. Байршлын солбицол нь N 51°07′43.97″, E 99°23′42.89″ болно. Нутгийн иргэд болон ойролцоох сумдын иргэд, амрагчид тус булгийг эрт дээр үеэс дотор эрхтэнд сайн хэмээн уламжлалт ойлголтоор хэрэглэж, ууж ирсэн түүхтэй. Рашаанд амрагчид жил бүрийн 6 дугаар сарын сүүлээс 8 дугаар сар хүртэлх хугацаанд ирж амардаг байна. Тус булаг нь ойролцоогоор 200 м урсаж, Дүүрэн нуурт цутгадаг бөгөөд өвлийн улиралд ч хөлдөхгүй, харзалж урсдаг онцлогтой. Ус нь цэнгэг бөгөөд хүхэрт нэгдлийн өвөрмөц үнэртэй. Булгийн усанд хийсэн физик-химийн анхан шатны хэмжилтийн үзүүлэлтүүд: {| class="wikitable" !Үзүүлэлт !Хэмжилтийн дүн |- |pH |8.2 |- |Цахилгаан дамжуулах чанар (EC) |198 |- |Нийт ууссан бодис (TDS) |98 |- |Усны температур (T) |5,5°C |} r1injrvrffhfi5iy8lt11mfwgyd7ho1 0 149164 876064 875766 2026-11-12T06:54:48Z Zorigt 49 876064 wikitext text/x-wiki [[Файл:Дүүрэн нуур.jpg|thumb|alt=Дүүрэн нуур]] '''Дүүрэн нуур''' нь [[Хөвсгөл аймаг|Хөвсгөл аймгийн]] [[Рэнчинлхүмбэ сум]]ын Хөндий 1 дүгээр багт, Доод Цахир уулын урд, Жаргалант уулын ар талд байрладаг цэнгэг уст нуур юм. [[Дархадын хотгор]]ын 2000 гаруй нуур, тойрмын нэг юм. Нуур нь далайн түвшнээс дээш 1538 метрийн өндөрт оршдог бөгөөд газар зүйн солбицол нь 51°05′54.51″ хойд өргөрөг, 99°24′43.95″ зүүн уртраг болно. Дүүрэн нуур нь зэвэг, хадран, цагаан загас зэрэг загасны нөөцтэй. [[Ангилал:Хөвсгөл аймгийн нуур]] exd7o8zcvwakyn70zkx3agezmvz82bz 0 149165 876065 875768 2026-11-12T06:55:34Z Zorigt 49 876065 wikitext text/x-wiki '''Жарайн гол''' нь [[Хөвсгөл аймаг|Хөвсгөл аймгийн]] [[Рэнчинлхүмбэ сум]]ын 3 дугаар багийн нутагт орших гол юм. Ламбишдэг уулын баруун урдаас эх авч, Сайхан өвстийн нурууны зүүн талаар урсан, нийт 55 км зам туулж, Хараацайн булангаас дээш Шаргын голд цутгадаг. Голын эх орчим далайн түвшнээс дээш 1550 метрийн өндөрт байрладаг. Голын өргөн дунджаар 15 метр, гүн нь 0.6–0.9 метр, урсгалын хурд дунджаар 2.4 м/с байна. Жарайн голд нийт 24 жижиг гол, горхи цутгадаг. == Ус зүйн үзүүлэлт == {| class="wikitable" !Үзүүлэлт !Хэмжээ |- |Байршил |Хөвсгөл аймаг, Рэнчинлхүмбэ сум, 3 дугаар баг |- |Эх авдаг газар |Ламбишдэг уулын баруун жура |- |Урсгалын чиглэл |Сайхан өвстийн нурууны зүүн талаар |- |Нийт урт |55 км |- |Цутгах гол |Шаргын гол |- |Цутгал гол, горхины тоо |24 |- |Далайн түвшнээс дээших өндөр |1550 м |- |Голын дундаж өргөн |15 м |- |Голын гүн |0.6–0.9 м |- |Урсгалын дундаж хурд |2.4 м/с |} == Усны физик-химийн үзүүлэлт == Шишхэд голын усны нөөцийн нэгдсэн менежментийн судалгааны хүрээнд 2017 оны 8 дугаар сард хийсэн хэмжилтийн мэдээллээр Жарайн голын усны физик-химийн үзүүлэлт дараах байдалтай байжээ. {| class="wikitable" !Үзүүлэлт !Хэмжилтийн дүн |- |Устөрөгчийн ионы илтгэгч (pH) |7.0 |- |Цахилгаан дамжуулах чанар (EC) |177 |- |Ууссан нийт бодис (TDS) |106 |- |Булингаршил |1.8 |} rl9w1xh567stu5po89jjqrlhgbf85f8 0 149167 876066 875775 2026-11-12T06:58:41Z Zorigt 49 876066 wikitext text/x-wiki [[Файл:Urgench banner.jpg|thumb|518x518px]] '''Ургенч''' ([[Узбек хэл|узбек.]] ''Urganch / Урганч'') — Узбекистаны баруун хойд хэсэгт орших хот бөгөөд Хорезм мужийн нийслэл юм. [[Амударья]] мөрний өмнөд эрэг дээр, баянбүрд бүсэд, эртний Куня-Ургенч хотын ойролцоо (одоогийн Туркменистанд) байрладаг энэ хот нь тус бүс нутгийн тээвэр, аж үйлдвэр, соёл, боловсролын чухал төв юм. Ургенч хот нь 30 км-ийн зайд орших ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад багтсан эртний '''[[Хива]]''' руу аялах жуулчдын гол хаалга болдог. Тус хотоор хурдны зам, төмөр зам дайран өнгөрдөг бөгөөд олон улсын нисэх онгоцны буудалтай аж. Польш гаралтай алдар дуучин [[Анна Герман]] энэ хотод төрсөн байна. [[Ангилал:Узбекистаны суурин]] 387t3tcz6h1qbs5daofcmnk1noccy9h 0 149168 876067 875778 2026-11-12T06:59:26Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Узбекистаны Олий Мажлис]] to [[Олий Мажлис]] 875778 wikitext text/x-wiki [[Файл:Logo of Oliy Majlis.png|thumb]] '''Узбекистаны Олий Мажлис''' ([[Узбек хэл|узбек.]] ''Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi'') - Бүгд Найрамдах Узбекистан Улсын парламент бөгөөд төрийн эрх мэдлийн төлөөллийн болон хууль тогтоох байгууллага юм. 2002 оны 1-р сарын 27-ны өдөр болсон улс даяар болсон Үндсэн хуулийн бүх нийтийн санал асуулгын дүнгээр Узбекистан Улсын Олий Мажлис нь хоёр танхимаас бүрддэг болсон. Узбекистан Улсын Олий Мажлисын Сенат (дээд танхим) болон Узбекистан Улсын Олий Мажлисын Хууль тогтоох танхим (доод танхим). 1994 онд байгуулагдсанаас хойш бүх нийтийн санал асуулга явуулах хүртэл Узбекистан Улсын Олий Мажлис нэг танхимтай байсан. Хоёр танхимын бүрэн эрхийн хугацаа 5 жил байдаг. Узбекистан Улсын Олий Мажлисын өмнөх байгууллага нь 1938-1994 онуудад оршин тогтнож байсан ЗХУ-ын Зөвлөлт Узбекистан Улсын нэг танхимтай Дээд Зөвлөл байжээ. == Олий Мажлисын Хууль тогтоох танхим (Доод танхим) == Хууль тогтоох танхим нь хуулийн дагуу сонгогдсон 150 депутатаас бүрддэг. Хууль тогтоох танхимын тэргүүн нь Олий Мажлисын Хууль тогтоох танхимын дарга юм. Энэ албан тушаалыг одоогоор шинээр сонгогдсон Нуриддин Муйдинхонович Исмоилов хашиж байна. Доод танхимд 150 депутат байдаг бөгөөд тэдний 135 нь шууд ерөнхий сонгуулиар сонгогдсон бөгөөд 15 суудал нь Узбекистаны эрдэмтдээс бүрдсэн Экологийн хөдөлгөөнд зориулагдсан байдаг аж. Хууль тогтоох танхимын үйл ажиллагааны журмыг Узбекистаны Бүгд Найрамдах Улсын Үндсэн хууль, "Узбекистаны Бүгд Найрамдах Улсын Олий Мажлисын Хууль тогтоох танхимын тухай" хууль болон бусад хууль тогтоомжийн актуудаар тодорхойлдог. 2019-2020 оны сонгуулиас хойш Экологийн хөдөлгөөнд суудал олгохоо больсон. 2023 оны 11-р сараас хойш холимог сонгуулийн системд шилжсэн бөгөөд үүний дагуу 150 депутатын 75 нь ерөнхий сонгуулиар, үлдсэн 75 депутат нь мажоритар систем (нэр дэвшигчийн төлөө санал өгөх) ашиглан нэг мандаттай тойргоос сонгогддог байна. == Сенат (Дээд танхим) == Сенат нь нутаг дэвсгэрийн төлөөллийн танхим бөгөөд 65 сенаторуудаас бүрддэг байна. Олий Мажлисын Сенатын гишүүдийг Каракалпакстан Бүгд Найрамдах Улс, бүс нутаг, Ташкент хотоос тэнцүү тооны буюу тус бүр 4 гишүүнээр сонгоно. Каракалпакстан Бүгд Найрамдах Улсын Жокарги Кенес болон бүс нутаг, дүүрэг, хотын төрийн эрх мэдлийн төлөөллийн байгууллагуудын холбогдох хамтарсан хуралдаанд нууц санал хураалтаар эдгээр депутатуудын дундаас сонгоно. Узбекистан Улсын Олий Мажлисын Сенатын есөн гишүүнийг Узбекистан Улсын Ерөнхийлөгч шинжлэх ухаан, урлаг, утга зохиол, үйлдвэрлэл болон төрийн болон олон нийтийн үйл ажиллагааны бусад салбарт өргөн хүрээтэй практик туршлага, онцгой амжилт гаргасан хамгийн нэр хүндтэй иргэдийн дундаас томилдог байна. Сонгуулийн өдөр гэхэд 25 нас хүрсэн Узбекистан Улсын иргэн Хууль тогтоох танхимын депутат, мөн Сенатын гишүүнээр ажиллаж болно. ie2tgktx48ms8fm7slcaqj9bwtc3ke1 876069 876067 2026-11-12T07:00:31Z Zorigt 49 876069 wikitext text/x-wiki [[Файл:Logo of Oliy Majlis.png|thumb]] '''Бүгд Найрамдах Узбекистан Улсын Олий Мажлис''' ([[Узбек хэл|узбек.]] ''Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi'') - [[Узбекистан|Бүгд Найрамдах Узбекистан Улсын]] парламент бөгөөд төрийн эрх мэдлийн төлөөллийн болон хууль тогтоох байгууллага юм. 2002 оны 1-р сарын 27-ны өдөр болсон улс даяар болсон Үндсэн хуулийн бүх нийтийн санал асуулгын дүнгээр Узбекистан Улсын Олий Мажлис нь хоёр танхимаас бүрддэг болсон. Узбекистан Улсын Олий Мажлисын Сенат (дээд танхим) болон Узбекистан Улсын Олий Мажлисын Хууль тогтоох танхим (доод танхим). 1994 онд байгуулагдсанаас хойш бүх нийтийн санал асуулга явуулах хүртэл Узбекистан Улсын Олий Мажлис нэг танхимтай байсан. Хоёр танхимын бүрэн эрхийн хугацаа 5 жил байдаг. Узбекистан Улсын Олий Мажлисын өмнөх байгууллага нь 1938-1994 онуудад оршин тогтнож байсан ЗХУ-ын Зөвлөлт Узбекистан Улсын нэг танхимтай Дээд Зөвлөл байжээ. == Олий Мажлисын Хууль тогтоох танхим (Доод танхим) == Хууль тогтоох танхим нь хуулийн дагуу сонгогдсон 150 депутатаас бүрддэг. Хууль тогтоох танхимын тэргүүн нь Олий Мажлисын Хууль тогтоох танхимын дарга юм. Энэ албан тушаалыг одоогоор шинээр сонгогдсон Нуриддин Муйдинхонович Исмоилов хашиж байна. Доод танхимд 150 депутат байдаг бөгөөд тэдний 135 нь шууд ерөнхий сонгуулиар сонгогдсон бөгөөд 15 суудал нь Узбекистаны эрдэмтдээс бүрдсэн Экологийн хөдөлгөөнд зориулагдсан байдаг аж. Хууль тогтоох танхимын үйл ажиллагааны журмыг Узбекистаны Бүгд Найрамдах Улсын Үндсэн хууль, "Узбекистаны Бүгд Найрамдах Улсын Олий Мажлисын Хууль тогтоох танхимын тухай" хууль болон бусад хууль тогтоомжийн актуудаар тодорхойлдог. 2019-2020 оны сонгуулиас хойш Экологийн хөдөлгөөнд суудал олгохоо больсон. 2023 оны 11-р сараас хойш холимог сонгуулийн системд шилжсэн бөгөөд үүний дагуу 150 депутатын 75 нь ерөнхий сонгуулиар, үлдсэн 75 депутат нь мажоритар систем (нэр дэвшигчийн төлөө санал өгөх) ашиглан нэг мандаттай тойргоос сонгогддог байна. == Сенат (Дээд танхим) == Сенат нь нутаг дэвсгэрийн төлөөллийн танхим бөгөөд 65 сенаторуудаас бүрддэг байна. Олий Мажлисын Сенатын гишүүдийг Каракалпакстан Бүгд Найрамдах Улс, бүс нутаг, Ташкент хотоос тэнцүү тооны буюу тус бүр 4 гишүүнээр сонгоно. Каракалпакстан Бүгд Найрамдах Улсын Жокарги Кенес болон бүс нутаг, дүүрэг, хотын төрийн эрх мэдлийн төлөөллийн байгууллагуудын холбогдох хамтарсан хуралдаанд нууц санал хураалтаар эдгээр депутатуудын дундаас сонгоно. Узбекистан Улсын Олий Мажлисын Сенатын есөн гишүүнийг Узбекистан Улсын Ерөнхийлөгч шинжлэх ухаан, урлаг, утга зохиол, үйлдвэрлэл болон төрийн болон олон нийтийн үйл ажиллагааны бусад салбарт өргөн хүрээтэй практик туршлага, онцгой амжилт гаргасан хамгийн нэр хүндтэй иргэдийн дундаас томилдог байна. Сонгуулийн өдөр гэхэд 25 нас хүрсэн Узбекистан Улсын иргэн Хууль тогтоох танхимын депутат, мөн Сенатын гишүүнээр ажиллаж болно. d7ufsukkpu6nyvzaca28qbiel66kabq 0 149169 876070 875781 2026-11-12T07:00:57Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Ташкентийн олон улсын нисэх буудал]] to [[Ташкентын олон улсын нисэх буудал]] without leaving a redirect 875781 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tashkent Airport Wallner.jpg|thumb]] '''Ислам Каримовын нэрэмжит Ташкентийн олон улсын нисэх буудал''' ([[Узбек хэл|узбек.]] ''Islom Karimov nomidagi «Toshkent» xalqaro aeroporti / Ислом Каримов номидаги «Тошкент» халқаро аэропорти''; [[Англи хэл|англи.]] ''Islam Karimov Tashkent International Airport'') -Узбекистаны хамгийн том нисэх онгоцны буудал бөгөөд Ташкент хотод байрладаг. Энэ нь үндэсний агаарын тээврийн компани болох Uzbekistan Airways компанийн гол төв юм. Тус онгоцны буудал нь Ташкент хотын төвөөс зүүн өмнө зүгт таван километрийн зайд орших Сергели дүүрэгт байрладаг. Энэ нь Узбекистан болон Төв Азийн хамгийн ууган нисэх онгоцны буудлуудын нэг юм. 2017 оны 1-р сард Узбекистаны анхны ерөнхийлөгч [[Ислом Каримов|Ислам Каримовын]] нэрэмжит болсон байна. == Ерөнхий мэдээлэл == Ташкентийн олон улсын нисэх онгоцны буудал нь Төв Азийн хамгийн том нисэхийн байгууламж бөгөөд олон улсын түвшинд зорчигч, ачаа тээвэр, нисэх онгоцонд газрын үйлчилгээ үзүүлдэг олон тооны байгууламжийг багтаасан байдаг. Энэ нь ICAO-ийн 2-р ангиллын стандартыг хангасан, бүх төрлийн онгоц хөөрч буух 2 зурвастай. 100 га талбай бүхий талбайд урт болон дунд зайн нисэх онгоцонд зориулсан 110 зогсоол байдаг. Ташкентийн олон улсын нисэх онгоцны буудал нь газарзүйн хувьд их тохиромжтой байршилтай бөгөөд ТУХН болон Европоос Зүүн Өмнөд, Өмнөд, Зүүн Ази руу болон буцах чиглэлийн агаарын замын уулзвар дээр, мөн Европ, Азийн хоорондох замын уулзвар дээр байрладаг байна. Нисэх онгоцны буудал нь дэлхийн олон томоохон хотууд, мөн Узбекистаны бараг бүх бүс нутгийн төвүүдтэй агаарын замаар холбогддог. Нисэх онгоцны буудлыг хэд хэдэн удаа сэргээн засварлаж, өргөтгөсөн бөгөөд одоогоор хоёр зорчигчийн терминалтай. 61grpxv5klj1h24w1eyx72exfg0o0wm 876071 876070 2026-11-12T07:01:48Z Zorigt 49 876071 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tashkent Airport Wallner.jpg|thumb]] '''Ислам Каримовын нэрэмжит Ташкентын олон улсын нисэх буудал''' ([[Узбек хэл|узбек.]] ''Islom Karimov nomidagi «Toshkent» xalqaro aeroporti / Ислом Каримов номидаги «Тошкент» халқаро аэропорти''; [[Англи хэл|англи.]] ''Islam Karimov Tashkent International Airport'') - [[Узбекистан]]ы хамгийн том нисэх онгоцны буудал бөгөөд [[Ташкент]] хотод байрладаг. Энэ нь үндэсний агаарын тээврийн компани болох Uzbekistan Airways компанийн гол төв юм. Тус онгоцны буудал нь Ташкент хотын төвөөс зүүн өмнө зүгт таван километрийн зайд орших Сергели дүүрэгт байрладаг. Энэ нь Узбекистан болон Төв Азийн хамгийн ууган нисэх онгоцны буудлуудын нэг юм. 2017 оны 1-р сард Узбекистаны анхны ерөнхийлөгч [[Ислом Каримов|Ислам Каримовын]] нэрэмжит болсон байна. == Ерөнхий мэдээлэл == Ташкентын олон улсын нисэх онгоцны буудал нь Төв Азийн хамгийн том нисэхийн байгууламж бөгөөд олон улсын түвшинд зорчигч, ачаа тээвэр, нисэх онгоцонд газрын үйлчилгээ үзүүлдэг олон тооны байгууламжийг багтаасан байдаг. Энэ нь ICAO-ийн 2-р ангиллын стандартыг хангасан, бүх төрлийн онгоц хөөрч буух 2 зурвастай. 100 га талбай бүхий талбайд урт болон дунд зайн нисэх онгоцонд зориулсан 110 зогсоол байдаг. Ташкентын олон улсын нисэх онгоцны буудал нь газар зүйн хувьд их тохиромжтой байршилтай бөгөөд ТУХН болон Европоос Зүүн Өмнөд, Өмнөд, Зүүн Ази руу болон буцах чиглэлийн агаарын замын уулзвар дээр, мөн Европ, Азийн хоорондох замын уулзвар дээр байрладаг. Нисэх онгоцны буудал нь дэлхийн олон томоохон хотууд, мөн Узбекистаны бараг бүх бүс нутгийн төвүүдтэй агаарын замаар холбогддог. Нисэх онгоцны буудлыг хэд хэдэн удаа сэргээн засварлаж, өргөтгөсөн бөгөөд одоогоор хоёр зорчигчийн терминалтай. s4ci5acc1p2qwwc8fp281gf4hy63iwa 0 149170 876082 875783 2026-11-12T07:27:30Z Avirmed Batsaikhan 53733 876082 wikitext text/x-wiki [[Файл:Sam Altman speaking at TED (cropped).jpg|thumb]] '''Сэмүэл Харрис Альтман''' ([[Англи хэл|англи.]] ''Samuel Harris Altman'', 1985 оны 4-р сарын 22-нд АНУ-ын [[Иллиной]] мужийн [[Чикаго]] хотод төрсөн) — америкийн бизнес эрхлэгч, хөрөнгө оруулагч, программист болон блогер. 2014 оноос 2016 онд "Y Combinator"-ийн ерөнхийлөгч байсан. Дараа нь [[OpenAI]] -ийн ерөнхий захирал болсон. 2025 оны 12-р сард америкийн [[Time (сэтгүүл)|Time]] [[Time (сэтгүүл)|сэтгүүл]] түүнийг хиймэл оюуны тогтолцоог боловсруулсан хүний нэг гэж түүнийг "Оны хүн"-ээр нэрлэсэн байна. == Намтар == Сэм Альтман АНУ-ын [[Миссури]] мужийн [[Сент-Луис]] хотод еврей гэр бүлд төрж өссөн бөгөөд түүний эх нь арьсны эмч байжээ. Тэрээр 8 настайдаа анхны компьютертай болсон байна. Тэрээр "Жон Берроуз ахлах сургууль"-д сурч, 2005 онд сургуулиа орхих хүртлээ Стэнфордын их сургуульд компьютерийн шинжлэх ухааны чиглэлээр суралцжээ. 2017 онд тэрээр Ватерлоогийн их сургуулиас хүндэт зэрэг хүртжээ. 2005 онд, 19 насандаа Сэм байршилд тогтооход суурилсан сошиал медиа аппликейшн болох Loopt-ийг хамтран үүсгэн байгуулж, гүйцэтгэх захирал болжээ. Гүйцэтгэх захирлын хувьд тэрээр 30 сая гаруй ам.долларын хөрөнгө босгосон боловч Loopt хангалттай тооны хэрэглэгчтэй болж чадаагүй юм. Хожим нь "Green Dot" корпораци уг бизнесийг 43.4 сая ам.доллараар худалдаж авсан юм. 2011 онд тэрээр "Y Combinator"-д цагийн түншээр элсэн орсон. 2014 оны 2-р сард Сэм Альтманыг хамтран үүсгэн байгуулагч Пол Грэм "Y Combinator"-ийн ерөнхийлөгчөөр томилсон. Түүний анхны хөрөнгө оруулалтын шатанд Loopt багтсан. 2014 оны блог нийтлэлдээ тэрээр Y Combinator компаниудын нийт үнэлгээ 65 тэрбум ам.доллараас давсан бөгөөд үүнд Airbnb, Dropbox, Zenefits, Stripe зэрэг алдартай компаниуд багтсан гэж мэдэгджээ. 2016 оны 9-р сард Альтман Y Combinator болон бусад хэлтсүүдийг багтаасан YC Group-ийн ерөнхийлөгч болно гэж зарласан. 2015 оны 7-р сард Сэм жилд 1000 шинэ компанийг санхүүжүүлэхийн тулд Y Combinator-г өргөжүүлэхийг хүсч байгаагаа хэлсэн. Тэрээр мөн YC-ийн санхүүжилтийн төрлийг, ялангуяа "хатуу технологийн" компаниудыг өргөжүүлэхийг эрмэлзэж байжээ. 2015 оны 10-р сард тэрээр 700 сая долларын өсөлтийн үе шаттай хувьцааны сан болох YC Continuity-г зарласан. Тус сан нь YC компаниудад хөрөнгө оруулалт хийдэг. Мөн 2015 оны 10-р сард тэрээр ашгийн бус Y Combinator Research судалгааны лабораторийг байгуулснаа зарлаж, тус бүлэгт 10 сая доллар хандивласан. Одоогийн байдлаар YC Research нь үндсэн орлого, тооцооллын ирээдүй, боловсрол, шинэ хотуудыг барих чиглэлээр судалгаагаа зарласан байна. 2019 оны 3-р сард YC нь OpenAI-д илүү анхаарлаа хандуулахын тулд Сэмийг даргын албан тушаалд шилжүүлснээ зарласан. Энэ шийдвэрийг YC төв байраа Сан Франциско руу нүүлгэж байгаагаа зарласны дараахан гаргасан. 2020 оны эхээр тэрээр YC-тэй холбоогүй болсон юм. Сэм бол '''[[OpenAI]]'''-ийн хамтран үүсгэн байгуулагч бөгөөд гүйцэтгэх захирал юм. OpenAI нь хүн төрөлхтөнд бүхэлд нь ашиг тустай, хор хөнөөлгүй аргаар хиймэл оюун ухааныг хөгжүүлэх зорилготой ашгийн хязгаарлагдмал судалгааны компани юм. Тус байгууллагыг анх Альтман, Брокман, [[Элон Маск]], [[Жессика Ливингстон]], Питер Тиел, Amazon Web Services, Infosys, YC Research компаниуд санхүүжүүлж байжээ. 2015 онд байгуулагдсанаасаа хойш тус компани гадны ивээн тэтгэгчдээс нийт 1 тэрбум доллар цуглуулж чаджээ. 2023 оны 5-р сарын 16-нд тэрээр [[АНУ-ын Сенат|АНУ-ын Сенатын]] Хууль зүйн дэд хорооны өмнө хиймэл оюун ухааны хяналтын талаар мэдүүлэг өгсөн юм. == Хувийн амьдрал == Бага наснаасаа цагаан хоолтон байсан тэрээр мөн ижил хүйстэн бөгөөд Loopt-ийн хамтран үүсгэн байгуулагч Ник Сивотой 9 жил уулздаг байсан. Тэд 2012 онд компанийг худалдаж авсны дараахан салсан. 2023 оны байдлаар тэрээр одоогоор Австралийн програм хангамжийн инженер Оливер Мулхеринтэй хамтран ажиллаж байна. Тэрээр [[Сан-Франциско|Сан-Францискогийн]] Рашн Хилл /орчуулга. Орос дов/ хороололд амьдардаг бөгөөд Калифорни мужийн Напа хотод өөр нэг байшинтай юм. 2024 оны 1-р сарын 10-нд Сэм Алтман Хавайд Оливер Мулхеринтэй гэрлэжээ. 2025 оны 2-р сарын 22-нд Альтман хүүтэй болсон гэж зарлав. ag8mgqvk6h74f2qz3jvkj1ohtb7rco7 0 149173 876080 875793 2026-11-12T07:26:30Z Avirmed Batsaikhan 53733 876080 wikitext text/x-wiki [[Файл:Bulgaarse minister buitenlandse zaken Petar Mladenof in Nederland gearriveerd i, Bestanddeelnr 928-5307 (cropped).jpg|thumb|Пётр Младенов, 1976 он.]] '''Пётр Младенов''' ([[Болгар хэл|болгар:]] ''Петър Тошев Младенов''; 1936 оны 8-р сарын 22-нд Болгарын Урбабинцы тосгонд төрсөн – 2000 оны 5-р сарын 31-нд [[Софи]] хотод нас барсан) - Болгарын Коммунист Нам (БКН, 1990 оны 4-р сараас хойш Болгарын Социалист Нам, БСП)-ын гишүүн, Болгарын улс төрч, төрийн зүтгэлтэн. 1971-1989 онд Болгарын Гадаад хэргийн сайдаар ажиллаж байжээ. Болгарын Төрийн Зөвлөлийн сүүлчийн дарга (1989–1990), Болгарын анхны Ерөнхийлөгч (1990). == Намтар == Пётр Младенов 1936 онд Болгарын Видинскогийн Урбабинцы тосгонд тариачны гэр бүлд төрсөн. Түүний эцэг Тошо Младенов нь партизан, "Георгий Бенковскийн партизан отряд"-ын дэд командлагч байсан бөгөөд 1944 онд тулалдаанд амь үрэгджээ. Түүний эх Стойна Герговска 2006 онд нас баржээ. Тэрээр 1949 оноос хойш Димитровын Коммунист Залуучуудын Холбооны (DKMS) гишүүн байжээ. П.Младенов 1954 онд Софи дахь Суворовын цэргийн сургуулийг төгсөж, дараа нь [[Софиа Их Сургууль|Софийн Их Сургуулийн]] Философийн факультетэд суралцжээ. 1963 онд [[Зөвлөлт Холбоот Улс|ЗХУ]]-ын Олон улсын харилцааны дээд сургуулийг Олон улсын харилцааны мэргэжлээр төгссөн. Болгар руу буцаж ирснийхээ дараа тэрээр Дмитровын Залуучуудын Эвлэлийн Видин дүүргийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга (1963–1966), дараа нь ДЗЭ-ийн Төв хорооны нарийн бичгийн дарга (1966–1969), Видин хотын БКН-ын дүүргийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга (1969–1971)-аар ажиллаж байжээ. Тэрээр 1964 оноос Болгарын Коммунист намын гишүүн, 1971 оноос БКН-ын Төв хорооны гишүүн, 1974 оноос БКН-ын Төв хорооны Улс төрийн Товчооны нэр дэвшигч, 1977 оноос БКН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн байв. 1971 онд 35 насандаа Гадаад хэргийн сайд болж, 1989 он хүртэл дөрвөн засгийн газрын турш энэ албан тушаалд ажилласан. Тэрээр Болгарын хамгийн удаан хугацаанд Гадаад хэргийн сайдаар ажиллаж байсан хүн юм. 1989 оны 10-р сарын 24-нд тэрээр нам болон улс орны тэргүүн [[Тодор Живков|Тодор Живковтой]] утсаар ширүүн яриа өрнүүлсний дараа (АНУ-ын элчин сайдтай хийх уулзалтын талаар, Живков шаардлагагүй гэж үзсэн) огцорсон байна. Улс төрийн товчоонд илгээсэн захидалдаа П.Младенов Живковын өөрт нь хандах хандлагыг огцрох шалтгаан болгон дурдаж, түүнийг "улс орныг эдийн засаг, санхүү, улс төрийн гүн хямралд хүргэсэн" гэж буруутгажээ. Т.Живковыг 1989 оны 11-р сарын 10-нд БКН-ын удирдлагаас чөлөөлсний дараа тэрээр БКН-ын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар (нэг эсрэг саналтай) сонгогдож, 1990 оны 4-р сард намыг БКН болгон өөрчлөх хүртэл энэ албан тушаалыг хашиж байжээ. 1990 оны 2-р сард БКН-ын 14-р ээлжит бус их хурлаар тэрээр БКН-ын Дээд Намын Зөвлөлийн гишүүнээр сонгогджээ. 1989 оны 12-р сарын 17-нд тэрээр Тодор Живковын оронд Төрийн Зөвлөлийн дарга болсон. 1990 оны 4-р сарын 3-нд Үндсэн хуулийн өөрчлөлт хийсний дараа Төрийн зөвлөлийг татан буулгаж, П.Младеновыг Болгарын дарга (Ерөнхийлөгч)-ээр сонгов. Үүний дараа "дууны бичлэг" задарсантай холбогдуулж оюутнуудын эсэргүүцлийн жагсаалын улмаас тэрээр ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа огцорч, улс төрөөс бүрэн холдсон байна. Тэрээр орос, франц хэлээр ярьдаг байв. Пётр Младенов 2000 оны 5-р сарын 31-нд зүрхний өвчний улмаас нас баржээ. Тухайн үеийн Ерөнхийлөгч [[Пётр Стоянов|Пётр Стояновын]] зарлигаар П.Младеновыг төрийн тэргүүн асан хүний ​​​​хувьд төрийн хүндэтгэл үзүүлж оршуулжээ. cct49yxws5frblbrno5ma4opof1dizv 0 149174 876073 875795 2026-11-12T07:16:46Z Zorigt 49 876073 wikitext text/x-wiki [[Файл:N pavlovic assen.jpg|thumb|I Иван Асень]] '''I Иван Асень''' (мөн ''Белгун'' — «цэцэн» гэдэг хочтой байсан) 1190—1195 онуудад Болгарын хаан, Болгарын IV Теодор-Пётр хаан болон Калоян нарын дүү. 1185-1190 онуудад IV Пётрын хамтран хаан ширээнд суусан. II Иван Асень хааны эцэг. Ах дүү Асень нарын удирдлага дор Болгар улс Византын эрх мэдлээс салсан. [[Файл:Second Bulgarian Empire (1185-1196).png|thumb|I Иван Асень хааны үеийн Болгар улс]] Иван Асень хааныг идэвхтэй, шийдэмгий, дайчин хүн гэж түүхэнд тодорхойлсон байдаг. Түүний төрийн зүтгэлтэн хүний ​​авьяас чадварын асуудал нь Хоёрдугаар Болгарын хаант улсын тусгаар тогтнолыг сэргээсэнтэй холбоотой юм. Хувийн шинж чанараараа тэрээр ах Калоянтайгаа маш төстэй байв. Иван Асений амьдралын талаарх олон баримт Византын түүхч Никетас Хониатесийн бүтээлүүдэд гардаг. Түүний бичсэнээр, гайхалтай тактикч Иван Асень дайснууддаа өршөөлгүй ханддаг байжээ. Гэсэн хэдий ч Хониатес түүнийг бардам, өөртөө итгэлтэй, уур уцаартай хүн гэж тодорхойлсон нь эцэстээ энэхүү гайхалтай Болгарын захирагчийг үхэлд хүргэсэн юм. == Болгар улсыг сэргээсэн нь == 1185 онд Иван Асень болон түүний ах Теодор (IV Петр) нар Византын засаглалын эсрэг бослого гаргасан. Никетас Хониатесийн бичсэнээр бослогыг Византын Эзэн хаан II Исаак Гэгээн Болгарт татвар нэмэгдүүлснээс үүдэлтэй гэжээ. 1185 оны намар, 1186 оны эхээр босогчид ихээхэн амжилтанд хүрсэн. Эзэн хаан Болгарын эсрэг аян дайн эхлүүлсэн. 1187 онд Византийнхан Ловеч цайзыг бүслэн авсны дараа II Исаак энх тайвныг тогтоохоос өөр аргагүй болсон аж. Энэ нь бараг хоёр зууны турш Византийн засаглалын дараа Болгарын улсын тусгаар тогтнолыг сэргээсэн байна. mikdqu1dss2wrocej10fur83lae2pmj 0 149178 876078 875893 2026-11-12T07:21:58Z Zorigt 49 876078 wikitext text/x-wiki [[Файл:Министр обороны Украины Рустем Умеров (cropped).jpg|thumb]] '''Рустем Умеров''' ([[Татар хэл|татар:]] ''Rüstem Enver oğlu Ümerov'', [[Украин хэл|укр:]] ''Рустем Енверович Умєров''; 1982 оны 4-р сарын 19-нд ЗХУ-ын Зөвлөлт [[Узбекистан|Узбекистаны]] [[Самарканд|Самарканд мужийн]] Булунгур хотод төрсөн) - Крымын татар гаралтай Украины төрийн зүтгэлтэн, улс төрч, бизнес эрхлэгч юм. Тэрээр "Холос" намаас 9-р хурлын (2019–2022) Украины Ардын депутат байсан бөгөөд Украины Төрийн өмчийн сангийн даргаар (2022–2023) ажилласан. Р.Умеров мөн Украины Батлан ​​​​хамгаалахын сайд (2023–2025) байсан. Тэрээр мөн Украины Үндэсний аюулгүй байдал, батлан ​​​​хамгаалах зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга (2025–2026)-аар ажиллаж байв. 2026 оны 8-р сарын 3-наас хойш тэрээр Украины Гадаад тагнуулын албаны даргаар ажиллаж байна. == Намтар == Рустем Умеров 1993-1998 онд Танковое тосгонд байрлах Крымын авьяаслаг хүүхдүүдийн гимназид сурч төгсөөд АНУ-ын Төрийн Департаментын хэрэгжүүлдэг Ирээдүйн удирдагчдын солилцоо ([[Англи хэл|англи.]] ''Future Leaders Exchange,'' FLEX) хөтөлбөрийн хүрээнд АНУ-д дадлага хийсэн. Украинд буцаж ирээд Үндэсний Менежментийн Академийг Санхүү, зээлийн мэргэжлээр, эдийн засгийн чиглэлээр төгссөн байна. Тэрээр ажлын гараагаа Туркийн оператор Turkcell-ийн эзэмшдэг Украины үүрэн холбооны оператор болох lifecell-ээс эхэлж, 2004-2010 онуудад янз бүрийн удирдах албан тушаал хашиж байжээ. * 2010–2011 — "ICG Investments" компанийн гүйцэтгэх захирал; * 2011–2013 — "iCapital" компанийн гүйцэтгэх захирал; * 2013–2019 — "ASTEM" компанийн гүйцэтгэх захирал. ASTEM нь харилцаа холбоо, мэдээллийн технологи, дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтыг удирддаг. 2020 онд тэрээр Крымийг эзлэн түрэмгийллээс гаргах стратеги боловсруулах Украины Үндэсний аюулгүй байдал, батлан ​​​​хамгаалах зөвлөлийн ажлын хэсэгт орсон. 2022 оны 7-р сард тэрээр Дайны үеийн үед олон улсын материал, техникийн тусламж хүлээн авах, ашиглахыг хянах парламентын түр тусгай комиссыг даргалсан. 2022 оны хавар Оросын довтолгооны үеэр тэрээр Украины төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнд Оростой хийсэн хэлэлцээрийн хэд хэдэн үе шатанд оролцсон. Тэрээр хоригдлуудыг солилцох хэлэлцээрт оролцсон. 3-р сарын 28-нд Умеров, Роман Абрамович нар хордлогын шинж тэмдэг илэрсэн гэж мэдээлсэн. 2022 оны 9-р сард тэрээр Азовын батальоны хэдэн зуун цэргийн хоригдлыг улс төрч Виктор Медведчукаар солиход оролцсон байна. [[The New York Times|Нью Йорк Таймс]] сонины мэдээлснээр Умеров нь бүрэн хэмжээний довтолгооны эхний саруудад Украины Оростой хийсэн хэлэлцээрийн гол оролцогчдын нэг байжээ. Түүнийг 2023 оны 9-р сарын 6-нд Украины Батлан ​​​​хамгаалахын сайдаар баталсан бөгөөд парламентын 338 гишүүн түүнийг томилохыг дэмжиж санал өгсөн. Ингэснээр Р.Умеров мусульман болон Крымын Татар гаралтай анхны Украины сайд болсон юм. 2025 оны 7-р сарын 16-нд [[Украины Дээд Рада]] Шмыхалын засгийн газрыг огцруулахаар 261 санал (шаардлагатай 226 саналаас) авч Умеров шинэ засгийн газарт сайдын албан тушаал хашиж чадаагүй. 2025 оны 7-р сарын 18-нд Украины Ерөнхийлөгч [[Володимир Зеленський|Володимир Зеленськийн]] зарлигаар түүнийг Украины Үндэсний аюулгүй байдал, батлан ​​​​хамгаалах зөвлөлийн нарийн бичгийн даргаар томилсон юм. 2026 оны 8-р сарын 3-нд Рустем Умеровыг Украины Гадаад тагнуулын албаны даргаар албан ёсоор баталсан. 2q6p2i6cileq290rent9rqgqmwre56d 0 149180 875973 2026-11-11T13:26:14Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "'''АНУ-ын Ерөнхий прокурор''' ([[Англи хэл|англи.]] ''United States Attorney General'') - АНУ-ын Хууль зүйн яамны тэргүүн бөгөөд АНУ даяар АНУ-ын Үндсэн хууль, холбооны хуулиудын хэрэгжилтийг хянах, АНУ-ын Холбооны Засгийн газрын холбооны агентлагууд болон тагнуулын байгуулл..." 875973 wikitext text/x-wiki '''АНУ-ын Ерөнхий прокурор''' ([[Англи хэл|англи.]] ''United States Attorney General'') - АНУ-ын Хууль зүйн яамны тэргүүн бөгөөд АНУ даяар АНУ-ын Үндсэн хууль, холбооны хуулиудын хэрэгжилтийг хянах, АНУ-ын Холбооны Засгийн газрын холбооны агентлагууд болон тагнуулын байгууллагуудын үйл ажиллагааг хянах үүрэгтэй албан тушаал юм. Ерөнхий прокурорыг [[АНУ-ын Ерөнхийлөгч]] томилж, [[АНУ-ын Сенат]] баталгаажуулдаг бөгөөд түүнийг Ерөнхийлөгч огцруулж болно. Бусад албан тушаалтны нэгэн адил түүнийг Ерөнхийлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр ноцтой гэмт хэрэг үйлдсэн тохиолдолд Төлөөлөгчдийн танхимаас гаргасан ялын дагуу Сенатаас огцруулах үндсэн хуулийн журмын дагуу албан тушаалаас нь чөлөөлж болно. Энэ албан тушаалыг 1789 оны Шүүхийн тухай хуулиар ([[Англи хэл|англи.]] ''Judiciary Act of 1789'') анх бий болгосон. Эхэндээ түүний үүрэг нь холбооны эрх баригчдын өмнөөс Дээд шүүхэд очиж, Ерөнхийлөгч болон холбооны яам, агентлагуудын дарга нарт зөвлөгөө өгөхөөр хязгаарлагдаж байв. Ерөнхий прокурорын газар буюу АНУ-ын Хууль зүйн яам нь 1870 онд байгуулагдсан байна. Бусад эрх мэдлийн зэрэгцээ тэрээр [[АНУ-ын Холбооны мөрдөх товчоо]] болон бусад зарим агентлагуудад ерөнхий хяналт тавьдаг. == АНУ-ын Ерөнхий прокуроруудын жагсаалт == {| class="wikitable" !№ !Нэр !Муж ! colspan="2" |Албан тушаалын хугацаа !АНУ-ын Ерөнхийлөгч |- |1 |Эдмунд Рандольф |[[Виржини]] |1789.09.26 |1794.01.26 | rowspan="2" |[[Жорж Вашингтон]] |- |2 |Уильям Брэдфорд |[[Пеннсилвани]] |1794 |1795 |- |3 |Чарльз Ли |[[Виржини]] |1795 |1801 |Жорж Вашингтон, [[Жон Адамс]] |- |4 |Леви Линкольн |[[Массачусеттс]] |1801 |1805 | rowspan="2" |[[Томас Жефферсон]] |- |5 |Жон Брекинриж |[[Кентакки]] |1805 |1806 |- |6 |С. А. Родни |[[Делавэр]] |1807 |1811 |Томас Жефферсон, Жеймс Мэдисон |- |7 |Уильям Пинкни |[[Мэрилэнд]] |1811 |1814 | rowspan="2" |[[Жеймс Мэдисон|Жэймс Мэдисон]] |- |8 |Ричард Раш |[[Пеннсилвани]] |1814 |1817 |- |9 |Уильям Вирт |[[Виржини]] |1817 |1829 |[[Жеймс Монро|Жеймс Монро,]] [[Жон Куинси Адамс]] |- |10 |Жон Макферсон Берриен |[[Жоржиа]] |1829 |1831 | rowspan="2" |[[Эндрю Жексон]] |- |11 |Рожер Тони |Мэриленд |1831 |1833 |- |12 |Бенжамин Франклин Батлер |Нью-Йорк |1833 |1838 |Эндрю Жексон, Мартин ван Бюрен |- |13 |Феликс Гранди |[[Теннесси]] |1838 |1840 | rowspan="2" |[[Мартин Ван Бюрен|Мартин ван Бюрен]] |- |14 |Генри Жилпин |[[Пеннсилвани]] |1840 |1841 |- |15 |Жон Криттенден |[[Кентакки]] |1841 |1841 |[[Уильям Харрисон]], Жон Тайлер |- |16 |Хью Суинтон Лагри |[[Өмнөд Каролина]] |1841 |1843 | rowspan="2" |[[Жон Тайлер]] |- |17 |Жон Нельсон |Мэриленд |1843 |1845 |- |18 |Жон Мейсон |Виржини |1845 |1846 | rowspan="3" |[[Жеймс Нокс Полк|Жеймс Полк]] |- |19 |Натан Клиффорд |Мэн |1846 |1848 |- |20 |Исаак Туси |[[Коннектикут]] |1848 |1849 |- |21 |Реверди Жонсон |Мэриленд |1849 |1850 |[[Закари Тейлор]] |- |22 |Жон Криттенден |Кентакки |1850 |1853 |Миллард Филлмор |- |23 |Калеб Кушинг |Массачусеттс |1853 |1857 |[[Франклин Пирс]] |- |24 |Жеремайя Блэк |Пенсилвани |1857 |1860 | rowspan="2" |Жеймс Бьюкенен |- |25 |Эдавин Стэнтон |[[Охайо]] |1860 |1861 |- |26 |Эдвард Бэйтс |[[Миссури]] |1861 |1864 |[[Абрахам Линкольн]] |- |27 |Жеймс Спид |[[Кентакки]] |1864 |1866 |Абрахам Линкольн, [[Эндрю Жонсон (Ерөнхийлөгч)|Эндрю Жонсон]] |- |28 |Хенри Стэнбери |Огхайо |1866 |1868 | rowspan="2" |Эндрю Жонсон |- |29 |Уильям Максвелл Эварнс |Нью-Йорк |1868 |1869 |- |30 |Эбинизер Хор |Массачусеттс |1869 |1870 | rowspan="5" |[[Улисс Грант]] |- |31 |Амос Акерман |Жоржиа |1870 |1871 |- |32 |Жорж Хенри Уильямс |[[Орегон]] |1871 |1875 |- |33 |Эдвардс Пьерпонт |Нью-Йорк |1875 |1876 |- |34 |Альфонсо Тафт |Охайо |1876 |1877 |- |35 |Чарльз Дивенс |Массачусеттс |1877 |1881 |Резерфорд Хейз |- |36 |Вейн Маквей |Пенсилвани |1881 |1881 |[[Жеймс Харфилд,|Жеймс Гарфилд,]] Честер Алан Артур |- |37 |Бенжамин Брюстер |Пенсилвани |1881 |1885 |[[Честер Артур|Честер Алан Артур]] |- |38 |Харланд, Август Хилл |[[Арканзас]] |1885 |1889 |Стивен Гровер Кливленд |- |39 |Вильям Миллер |[[Индиана]] |1889 |1893 |[[Бенжамин Харрисон]] |- |40 |Ричард Олни |Массачусеттс |1893 |1895 | rowspan="2" |[[Гровер Кливленд|Стивен Гровер Кливленд]] |- |41 |Жадсон Хармон |Охайо |1895 |1897 |- |42 |Жозеф Макенна |[[Калифорни]] |1897 |1898 | rowspan="2" |[[Уильям Мак-Кинли]] |- |43 |Жон Уильям Григгс |[[Нью-Жерси]] |1898 |1901 |- |44 |Филандер Чейз Нокс |Пенсилвани |1901 |1904 |Уильям Мак-Кинли, Теодор Рузвельт |- |45 |Уильям Генри Муди |Массачусеттс |1904 |1906 | rowspan="2" |[[Теодор Рузвельт]] |- |46 |Чарлз Жозеф Бонапарт |Мэриленд |1906 |1909 |- |47 |Жорж Вудвард Викершам |Нью-Йорк |1909 |1913 |[[Уильям Тафт]] |- |48 |Жеймс Кларк Мак-Рейнольдс |Нью-Йорк |1913 |1914 | rowspan="3" |[[Вудро Вилсон]] |- |49 |Томас Уатт Грегори |[[Техас]] |1914 |1919 |- |- |50 |Александр Митчелл Палмер |Пенсилвани |1919 |1921 |- |51 |Харри Догерти |Охайо |1921 |1924 |[[Уоррен Хардинг|Уоррен]] [[Уоррен Хардинг|Хардинг]], Калвин Кулиж |- |52 |Харлан Фиск Стоун |Нью-Йорк |1924 |1925 | rowspan="2" |Калвин Кулиж |- |53 |Жон Гарибальди Саржент |[[Вермонт]] |7 марта 1925 |4 марта 1929 |- |54 |Уильям Митчелл |[[Миннесота]] |4 марта 1929 |4 марта 1933 |[[Херберт Хувер]] |- |55 |Хомер Стилль Камингс |Коннектикут |4 марта 1933 |1 января 1939 | rowspan="3" |[[Франклин Рузвельт]] |- |56 |Фрэнк Мерфи |[[Мичиган]] |2 января 1939 |18 января 1940 |- |57 |Роберт Жексон |Нью-Йорк |18 января 1940 |25 августа 1941 |- |58 |Фрэнсис Биддл |Пенсилвани |26 августа 1941 |26 июня 1945 |Франклин Рузвельт, [[Харри Трумэн]] |- |59 |Томас Кларк |Техас |27 июня 1945 |26 июля 1949 | rowspan="3" |Харри Трумэн |- |60 |Жеймс Мак-Грат |[[Рөүд-Айленд]] |27 июля 1949 |3 апреля 1952 |- |61 |Жеймс Мак-Грэнери |Пенсилвани |4 апреля 1952 |20 января 1953 |- |62 |Херберт Браунэл |Нью-Йорк |21 января, 1953 |23 октября 1957 | rowspan="2" |[[Дуайт Эйзенхауэр]] |- |63 |Уильям Рожерс |Нью-Йорк |23 октября 1957 |20 января 1961 |- |64 |[[Роберт Кеннеди|Роберт Фрэнсис Кеннеди]] |Массачусеттс, Нью-Йорк |20 января 1961 |3 сентября 1964 |[[Жон Фицжеральд Кеннеди|Жон Кеннеди]], Линдон Жонсон |- | rowspan="2" |65 | rowspan="2" |Николас Катценбах | rowspan="2" |[[Иллиной]] |4 сентября 1964 |28 января 1965 | rowspan="4" |[[Линдон Жонсон]] |- |28 января 1965 |28 ноября 1966 |- | rowspan="2" |66 | rowspan="2" |Рэмси Кларк | rowspan="2" |Техас |28 ноября 1966 |10 марта 1967 |- |10 марта 1967 |20 января 1969 |- |67 |Жон Ньютон Митчелл |Нью-Йорк |20 января 1969 |15 февраля 1972 | rowspan="4" |[[Ричард Никсон]] |- |68 |Ричард Клейнденст |[[Аризона]] |15 февраля 1972 |25 мая 1973 |- |69 |Элиот Ричардсон |Массачусеттс |25 мая 1973 |20 октября 1973 |- | - |Роберт Борк |Пенсилвани |20 октября 1973 |4 января 1974 |- |70 |Уильям Саксби |Охайо |4 января 1974 |14 января 1975 |Ричард Никсон, [[Жеральд Форд]] |- |71 |Эдвард Леви |Иллиной |14 января 1975 |20 января 1977 |Жеральд Форд |- | - |Дик Торнберг |Пенсильвани |20 января 1977 |26 января 1977 | rowspan="3" |[[Жимми Картер]] |- |72 |Гриффин Белл |Жоржиа |26 января 1977 |16 августа 1979 |- |73 |Бенжамин Сивилетти |Мэриленд |16 августа 1979 |19 января 1981 |- |74 |Уильям Смит |[[Калифорни]] |23 января 1981 |25 февраля 1985 | rowspan="2" |[[Роналд Рейган]] |- |75 |Эдвин Миз |Калифорния |25 февраля 1985 |12 августа 1988 |- |76 |Дик Торнберг |Пенсилвани |12 августа 1988 |15 августа 1991 |Роналд Рейган, [[Жорж Херберт Уокер Буш]] |- | rowspan="2" |77 | rowspan="2" |Уильям Барр | rowspan="2" |Нью-Йорк |16 августа 1991 |26 ноября 1991 | rowspan="2" |Жорж Херберт Уокер Буш |- |26 ноября 1991 |20 января 1993 |- | - |Стюарт Жерсон |[[Вашингтон (муж)|Вашингтон]] |20 января 1993 |12 марта 1993 | rowspan="2" |[[Билл Клинтон]] |- |78 |Жэнет Рино |[[Флорида]] |12 марта 1993 |20 января 2001 |- | - |Эрик Холдер |Вашингтон |20 января 2001 |2 февраля 2001 | rowspan="6" |[[Жорж Буш|Жорж Уокер Буш]] |- |79 |Жон Эшкрофт |Миссури |2 февраля 2001 |2 февраля 2005 |- |80 |Альберто Хонсалес |Техас |3 февраля 2005 |17 сентября 2007 |- | - |Пол Клемент |Вашингтон |17 сентября 2007 |18 сентября 2007 |- | - |Питер Кайзер |[[Вашингтон (муж)|Вашингтон]] |18 сентября 2007 |9 ноября 2007 |- |81 |Майкл Мьюкейзи |[[Нью-Йорк (муж)|Нью-Йорк]] |2007 |2009 |- | - |Марк Филип |[[Иллиной]] |2009.01 |2009.02 | rowspan="3" |[[Барак Обама]] |- |82 |Эрик Холдер |Вашингтон |2009 |2015 |- |83 |Лоретта Линч |Нью-Йорк |2015 |2017 |- | - |Салли Йейтс |[[Жоржиа]] |2017.01 |2017.01.30 | rowspan="6" |[[Доналд Трамп]] |- | - |Дана Жеймс Бенте |[[Виржини]] |2017.01.30 |2017.02.09 |- |84 |Жефф Сешнс |[[Алабама]] |2017 |2018 |- | - |Мэтью Уитакер |[[Айова]] |2018 |2019 |- |85 |Уильям Барр |[[Нью-Йорк (муж)|Нью-Йорк]] |2019 |2020 |- | - |Жеффри Розен |[[Массачусеттс]] |2020 |2021 |- | - |Монти Уилкинсон |Вашингтон |2021.01 |2021.03 | rowspan="2" |[[Жозеф Байден]] |- |86 |Меррик Гарланд |Мэриленд |2021 |2025 |- |87 |Памела Бонди |Флорида |2025 |2026 | rowspan="3" |[[Доналд Трамп]] |- | - |[[Тодд Бланш]] |[[Колорадо]] |2026.04.02 |2026.08.10 |- |88 |[[Тодд Бланш]] |Колорадо |2026.08.10 | - |- |} hugg9s4bbxpb0h6efgegy7pxi2y92c8 0 149181 875983 2026-11-11T14:21:30Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "'''1750 оны Лхасын бослого''' -Төвөдийн нийслэл [[Лхас]] хотод болсон, Чин гүрний мэдэлд байх үед хэдэн өдөр үргэлжилсэн бослого. Энэхүү бослого нь 1750 оны 11-р сарын 11-нд Төвөдийн шинэ захирагч Гюрме Намгьялыг хоёр Хятадын дипломатч буюу амбан хөнөөсний дараа эх..." 875983 wikitext text/x-wiki '''1750 оны Лхасын бослого''' -Төвөдийн нийслэл [[Лхас]] хотод болсон, Чин гүрний мэдэлд байх үед хэдэн өдөр үргэлжилсэн бослого. Энэхүү бослого нь 1750 оны 11-р сарын 11-нд Төвөдийн шинэ захирагч Гюрме Намгьялыг хоёр Хятадын дипломатч буюу амбан хөнөөсний дараа эхэлсэн юм. Үүний үр дүнд хоёр амбан алагдаж, бослогын үеэр Чин улсын 51 цэрэг, 77 Хятадын иргэн амиа алджээ. Жилийн дараа бослогын удирдагч Лобсан Траши болон бусад 14 босогчийг Чингийн түшмэд цаазаар авчээ. Төвөдийн захирагч Фолханас 1747 оны 2-р сард нас барсан бөгөөд түүнийг албан тушаал хашиж байх хугацаанд улс орон харьцангуй тайван байсан ч [[Далай лам|Далай ламтай]] санал зөрөлдөж, энэ тухай мэдээ 1745 оноос хойш Бээжинд хүрч байжээ. Амбан нар эдгээр зөрчлийн заримыг зуучилсан боловч тэдний хоорондын харилцаа хурцадмал хэвээр байв. 1746 онд Далай лам Фолханас өөрт нь хэрхэн хандаж байгаа талаар эзэн хаанд гомдоллохоор Бээжин рүү нууцаар элч илгээсэн байна. Фолханас нас барсны дараа түүний хоёр дахь хүү Гюрме Намгял захирагчаар томилогджээ. Шинэ захирагч мөн Далай ламтай муу харилцаатай хэвээр байсан бөгөөд тэрээр Далай ламын эцгийнх нь дурсгалд зориулсан оршуулгын ёслолд судар дуулах саналыг хүртэл няцаасан юм. Фучин зуучилж, хунтайж хожим нь Далай ламын саналыг зөвшөөрсөн. Манжууд Төвөдийн хунтайж Далай ламыг дагалдагчдаасаа тусгаарлахын зэрэгцээ Чин улсын оролцоог цэргийн аргаар урьдчилан сэргийлэхээр бэлтгэж байна гэж сэжиглэж байсан тул Чин улстай харилцаа муудсан. Гюрмэ Намгял бүр Чин улсыг илүү дэмждэг ах Гюмэй Цэтэнийг хөнөөсөн. Манж нар хунтайж Төвдийн Чин улсын хяналттай өрсөлдөгч Зүүнгаруудад элч илгээсэн гэж үздэг байв. === Гюрме Намгьялыг хөнөөсөн хэрэг === Фүчин, Лабдон нарын Элч нар хунтайж бослого гаргах боломж гарахаас өмнө арга хэмжээ авахаар шийджээ. Эзэн хаан Лхасын цэргийн ангийг эргүүлэн татсан нь тэднийг эрх мэдлээ хэрэгжүүлэх боломж гарсан гэж үзээд тэд зоригтой төлөвлөгөө гаргахаар шийджээ. 1750 оны 11-р сарын 11-нд ханхүү Лхасад буцаж ирсэн бөгөөд Элч нар түүнийг Төвөдийн сүүлчийн Дээд монголын Хошуут хаан Лха-бзан хааны оршин суудаг байсан байшинд нь түүнийг алуулахаар хуралд дууджээ. Гюрме Намгьялыг алахад танхимын гишүүн Лобсанг Траши жижиг тусдаа өрөөнд байсан боловч юу болсныг сонссон. Регентийг алсны дараа бүх харуулууд Гюрме Намгьялын хүрээллийн гишүүдийг хайж байсан боловч Лобсанг Траши цонхоор үсрэн зугтаж чаджээ. Хүн амины хэрэг гарсны дараахан элч нар сайд Гаши Пандитад элч илгээж, түүнийг Төвөдийн засгийн газрын тэргүүнээр томилохыг хүссэн байна. Сайд гайхсан харагдсан ч эхлээд Далай ламаас зөвлөгөө авав. Төвдийн засгийн газар хэлэлцэж байх зуур Лхасын гудамжинд үймээн самуун дэгдэж эхэлжээ. === Үймээн === Амбануудын өргөөнөөс зугтсан даруйдаа Лобсан Траши захирагчийн аллагын тухай мэдээг тараав. Удалгүй хотын мянга гаруй зэвсэглэсэн эрчүүд амбануудын өргөөний гадна маш их баярлан цугларав. Гаши Бандита Лхасад Төвөдийн байнгын цэргүүд байгаагүй тул хөндлөнгөөс оролцох боломжгүй байв. Далай лам хэдэн нарийн бичгийн дарга нараа олон түмэн рүү илгээж, тэднийг тайвширч, хүчирхийлэл үйлдэхээс зайлсхийхийг уриалав. Гэлугийн тэргүүн түшмэл Ретинг Ринбүүче Нгаван Чокден олон түмнийг биечлэн зогсоохыг оролдсон ч дэмий хоосон байв. Олон түмэн амбануудын өргөөг бүслэн шатаажээ. Олон удаа хутгалуулж шархадсан Фучин амиа хорложээ. Лабдон босогчидтой тулалдаж байхдаа нас баржээ. Өргөөг хамгаалж байсан 49 Чин цэрэг, хоёр офицер мөн алагджээ. Дараа нь олон түмэн Чин армийн сан хөмрөгийг онилж, 85,000 жин мөнгө олзлов. Үүний дараа олон түмний уур хилэн Лхас хотод амьдардаг Хятад иргэдийн эсрэг чиглэж, тэдний гарт 77 нь амиа алджээ. Үлдсэн 200 орчим Хятад хүмүүс [[Будала ордон]] руу зугтаж, тэнд тэдэнд хоргодох газар, тусламж үзүүлжээ. === Үймээний төгсгөл === Энэхүү үймээн гарсан шигээ гэнэт дуусав. Босогчид Төвөдийн язгууртнууд болон засгийн газрын гишүүдээс дэмжлэг аваагүй. Хоёр бүлэг хоёулаа Гюрме Намгьялын бодлогыг эсэргүүцэж, Манжийг эсэргүүцэх нь зөвхөн цэргийн сүйрэлд хүргэнэ гэж үзэж байв. Гэлүг ламыг тэргүүлж байсан Далай лам зүүн Төвөд, Монгол дахь өөрийн ламын олон Төвөдийн хийдүүдтэй харьцсаар байв. Түүний санаа зовоосон асуудал нь юуны түрүүнд шашны байгууллагуудын асуудал байсан бөгөөд хүчирхэг Манжийн эзэн хаадууд Төвөдийн Бурханы шашныг ивээн тэтгэгчид байжээ. Гюрме Намгял болон түүний амбан нар нас барснаас хойш хоёр хоногийн дараа буюу 11-р сарын 13-нд Далай лам өөрийн сайд Гаши Бандитаг түр захирагчаар томилсон. Түүнийг засгийн газраас эзэн хааны эцсийн зарлигийг хэрэгжүүлэх ажлыг удирдан явуулахыг хүссэн. Үүний зэрэгцээ тэрээр бүх Төвөдийн иргэд Траши Лобсанг болон түүний дэмжигчдийг дэмжихийг хориглосон тунхаглал гаргасан байна. Лобсанг Траши өөрийн дагалдагчдын хамт Дзжоенгарижегийн суурьшуулах мөнгийг авахын тулд Лхас руу зугтжээ. 1750 оны 11-р сарын 21-нд Гаши Бандита Далай лам Лобсанг Траши руу зугтаж, түүний 14 дагалдагчийг буулган авчээ. Үүнтэй адилаар дээрэмдсэн мөнгөний ихэнхийг буцааж авсан юм. 11-р сарын 22-нд нөхцөл байдал нам гүм болсон тул Хятад дүрвэгчид гэрт нь Лхас руу буцаж очих боломжтой болсон аж. h35vjzjkmyp13f45pp7kgchmr82o8u3 0 149182 875990 2026-11-11T14:39:48Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "'''Чин улсын засаглалын үеийн Төвөд''' ([[Англи хэл|англи.]] ''Tibet under Qing rule'') Манжийн удирдсан [[Чин улс|Чин]] [[Чин улс|улс]] 1720-1912 онуудад Төвөдийг захирч байжээ. Чин гүрэн Төвөдийг фанбу, фанбанг эсвэл фаншу гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд үүнийг ихэвчлэн "вассал", "ва..." 875990 wikitext text/x-wiki '''Чин улсын засаглалын үеийн Төвөд''' ([[Англи хэл|англи.]] ''Tibet under Qing rule'') Манжийн удирдсан [[Чин улс|Чин]] [[Чин улс|улс]] 1720-1912 онуудад Төвөдийг захирч байжээ. Чин гүрэн Төвөдийг фанбу, фанбанг эсвэл фаншу гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд үүнийг ихэвчлэн "вассал", "вассал улс" эсвэл "хилийн нутаг" гэж орчуулдаг бөгөөд энэ нь Дотоод Азийн бусад олон нутаг дэвсгэртэй хамт хэрэглэгддэг. Өмнөх Монголчуудын удирдсан [[Юань гүрэн|Юань гүрний]] нэгэн адил Чин гүрэн Төвдөд тодорхой хэмжээний улс төрийн бие даасан байдлыг олгож байхдаа цэргийн болон захиргааны хяналтыг хэрэгжүүлж байв. Тус бүс нутаг дахь хяналт нь улс төрийн мэтгэлцээний сэдэв байсаар ирсэн. 1642 он гэхэд Хошут хаант улсын Гүши хаан Төвөдийг Гэлүг сургуулийн [[5-р Далай лам|5-р Далай ламын]] оюун санааны болон материаллаг эрх мэдлийн дор нэгтгэж, Ганден Фодранг гэгддэг иргэний засаг захиргааг байгуулжээ. 1653 онд Далай лам Чин гүрний ордонд төрийн айлчлал хийж, Бээжинд хүлээн авч, "Чин гүрний оюун санааны эрх мэдэл" гэж хүлээн зөвшөөрөгдсөн. [[Зүүнгарын Хаант Улс|Зүүнгарын хаант улс]] 1717 онд Төвөд рүү довтлон боловч 1720 онд Чин улс тэднийг хөөж гаргасан байна. Дараа нь Чингийн эзэн хаадууд Төвдөд амбан гэгддэг эзэнт гүрний төлөөлөгчийг томилсон бөгөөд тэдний ихэнх нь Манж үндэстэн байсан бөгөөд тэд эзэнт гүрний хил хязгаарыг хянадаг Чин улсын засгийн газрын байгууллага болох Лифан Юань-д харьяалагддаг байв. Чингийн үед [[Лхас|Лхаса]] [[Лхас|хот]] нь Далай лам буюу регентүүдийн удирдлага дор улс төрийн хувьд хагас автономит улс байв. Чингийн эрх баригчид Төвдөд үе үе цэргийн оролцоо хийж, Төвөдийн хил хязгаарыг хамгаалах ажилд оролцож, алба гувчуур цуглуулж, цэргүүд байрлуулж, "Алтан хайрцаг"-аар дамжуулан хойд дүрийг тодруулахад нөлөөлж байсан. Төвдийн газар нутгийн тал хувь нь Лхасын засаг захиргаанаас чөлөөлөгдөж, хөрш зэргэлдээ Хятадын мужуудад нэгтгэгдсэн боловч ихэнх нь зөвхөн нэр төдий байдлаар Бээжинд захирагдаж байв. [[19-р зуун|19-р зууны]] сүүлч гэхэд Хятадын Төвөд дэх ноёрхол зөвхөн нэр төдий оршин тогтнож байв. Их Британи 1903-1904 онд Төвөд рүү довтлов. Орос улс мөн Төвөдөд нөлөө үзүүлэхийн төлөө өрсөлдөж байсан бөгөөд хоёр гүрэн 1907 онд Англи-Оросын конвенцид гарын үсэг зурж, Төвөдийн Чин улсын эрх мэдлийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч Чин улс өөрийн байр суурийг тодорхойлохдоо "бүрэн эрхт байдал" гэсэн нэр томъёог ашиглаж, дараа нь 1910 онд шууд засаглал тогтоохын тулд Төвөд рүү арми илгээжээ. 1911-1912 онд Чин улсад хувьсгалчид уг гүрнийг түлхэн унагав. [[13-р Далай лам]] 1913 онд Лхаст буцаж ирээд 1933 онд нас барах хүртлээ бодит бие даасан Төвдийг захирч байжээ. htq9ae2a0ydnmumvhbbpsclx9xtekuk 875993 875990 2026-11-11T14:48:47Z Avirmed Batsaikhan 53733 875993 wikitext text/x-wiki '''Чин улсын засаглалын үеийн Төвөд''' ([[Англи хэл|англи.]] ''Tibet under Qing rule'') Манжийн удирдсан [[Чин улс|Чин]] [[Чин улс|улс]] 1720-1912 онуудад Төвөдийг захирч байжээ. Чин гүрэн Төвөдийг фанбу, фанбанг эсвэл фаншу гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд үүнийг ихэвчлэн "вассал", "вассал улс" эсвэл "хилийн нутаг" гэж орчуулдаг бөгөөд энэ нь Дотоод Азийн бусад олон нутаг дэвсгэртэй хамт хэрэглэгддэг. Өмнөх Монголчуудын удирдсан [[Юань гүрэн|Юань гүрний]] нэгэн адил Чин гүрэн Төвдөд тодорхой хэмжээний улс төрийн бие даасан байдлыг олгож байхдаа цэргийн болон захиргааны хяналтыг хэрэгжүүлж байв. Тус бүс нутаг дахь хяналт нь улс төрийн мэтгэлцээний сэдэв байсаар ирсэн. 1642 он гэхэд [[Хошуудын хант улс|Хошуудын хант улсын]] [[Гүш хаан|Гүүш хаан]] Төвөдийг Гэлүг сургуулийн [[5-р Далай лам|5-р Далай ламын]] оюун санааны болон материаллаг эрх мэдлийн дор нэгтгэж, Ганден Фодранг гэгддэг иргэний засаг захиргааг байгуулжээ. 1653 онд Далай лам Чин гүрний ордонд төрийн айлчлал хийж, Бээжинд хүлээн авч, "Чин гүрний оюун санааны эрх мэдэл" гэж хүлээн зөвшөөрөгдсөн. [[Зүүнгарын Хаант Улс|Зүүнгарын хаант улс]] [[Зүүнгарын Төвөдийг байлдан дагуулсан нь|1717 онд Төвөд рүү довтлон]] боловч 1720 онд Чин улс тэднийг хөөж гаргасан байна. Дараа нь Чингийн эзэн хаадууд Төвдөд амбан гэгддэг эзэнт гүрний төлөөлөгчийг томилсон бөгөөд тэдний ихэнх нь Манж үндэстэн байсан бөгөөд тэд эзэнт гүрний хил хязгаарыг хянадаг Чин улсын засгийн газрын байгууллага болох Лифан Юань-д харьяалагддаг байв. Чингийн үед [[Лхас|Лхаса]] [[Лхас|хот]] нь Далай лам буюу регентүүдийн удирдлага дор улс төрийн хувьд хагас автономит улс байв. Чингийн эрх баригчид Төвдөд үе үе цэргийн оролцоо хийж, Төвөдийн хил хязгаарыг хамгаалах ажилд оролцож, алба гувчуур цуглуулж, цэргүүд байрлуулж, "Алтан хайрцаг"-аар дамжуулан хойд дүрийг тодруулахад нөлөөлж байсан. Төвдийн газар нутгийн тал хувь нь Лхасын засаг захиргаанаас чөлөөлөгдөж, хөрш зэргэлдээ Хятадын мужуудад нэгтгэгдсэн боловч ихэнх нь зөвхөн нэр төдий байдлаар Бээжинд захирагдаж байв. [[19-р зуун|19-р зууны]] сүүлч гэхэд Хятадын Төвөд дэх ноёрхол зөвхөн нэр төдий оршин тогтнож байв. Их Британи 1903-1904 онд Төвөд рүү довтлов. Орос улс мөн Төвөдөд нөлөө үзүүлэхийн төлөө өрсөлдөж байсан бөгөөд хоёр гүрэн 1907 онд Англи-Оросын конвенцид гарын үсэг зурж, Төвөдийн Чин улсын эрх мэдлийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч Чин улс өөрийн байр суурийг тодорхойлохдоо "бүрэн эрхт байдал" гэсэн нэр томъёог ашиглаж, дараа нь 1910 онд шууд засаглал тогтоохын тулд Төвөд рүү арми илгээжээ. 1911-1912 онд Чин улсад хувьсгалчид уг гүрнийг түлхэн унагав. [[13-р Далай лам]] 1913 онд Лхаст буцаж ирээд 1933 онд нас барах хүртлээ бодит бие даасан Төвдийг захирч байжээ. 83hvn2cc0wum1gkzkqpmt79m5douhqj 0 149183 876000 2026-11-11T15:18:21Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "'''Юань улсын мэдэлд байсан Төвөд''' гэдэг нь ойролцоогоор 1270-1354 оны хооронд Монголчуудын удирдсан Юань гүрний Төвдийг захирч байсан үеийг хэлнэ. Юань гүрний үед Төвөдийг Юань улсын ордонд бүтэц, цэрэг, захиргааны хувьд захирагддаг байгууллага удирддаг ба..." 876000 wikitext text/x-wiki '''Юань улсын мэдэлд байсан Төвөд''' гэдэг нь ойролцоогоор 1270-1354 оны хооронд Монголчуудын удирдсан Юань гүрний Төвдийг захирч байсан үеийг хэлнэ. Юань гүрний үед Төвөдийг Юань улсын ордонд бүтэц, цэрэг, захиргааны хувьд захирагддаг байгууллага удирддаг байв. 1240 онд Дорд Дархан цолтой жанжны удирдсан Монголчууд Төвөдийг эзэлж, 1244 онд Сакья Бандита Монголчуудын тусламжтайгаар Төвөдийг захирч эхэлсний дараа Монголын засаглал тогтжээ. Энэ үе болон засаглалыг Төвөдийн Буддизмын Сакья урсгалын нэрээр Сакья улс ([[Төвөд хэл|төвөд]]: ས་སྐྱ་, Уайли: са скя, [[Хятад хэл|хятад]]: 薩迦王朝; [[пиньинь]]: Сажиа Ванччао) гэж нэрлэдэг. Тус бүс нутаг нь Төвөдийн хууль ёсны тэргүүн, ламтан болон ивээн тэтгэгчийн харилцааны дор Монголын эзэнт гүрний оюун санааны удирдагч байсан Сакья ламын удирдлага дор улс төрийн тодорхой хэмжээний бие даасан байдлыг хадгалж үлдсэн. Гэсэн хэдий ч Төвөдийн засаг захиргаа, цэргийн засаглал нь Буддын шашин, Төвөдийн хэргийн товчоо (Сюаньжэн Юань) гэгддэг Юань улсын засгийн газрын агентлагийн мэдэл дор хэвээр байсан бөгөөд энэ нь бусад Юань мужуудаас тусдаа дээд түвшний захиргааны хэлтэс боловч Юань гүрний захиргаанд шууд харьяалагддаг байв. Төвөд шашин, улс төрийн асуудлаарх нэрлэсэн эрх мэдлээ хадгалж үлдсэн бол Юань гүрэн ховор тохиолддог цэргийн оролцоогоор бэхжсэн бүс нутгийн бүтцийн болон захиргааны засаглалыг удирдаж байв. Энэ нь Юань эзэн хааны үед "хоёр талт бүтэц" хэлбэрээр оршин тогтнож, эрх мэдэл нь голчлон монголчуудын талд байв. Тус хэлтсийн нэг зорилго нь Төвөдийн бодит захирагч, эзэн хааны төлөөлөгч дпон-ченийг сонгох явдал байв. Үүнийг ихэвчлэн лам томилж, Даду (орчин үеийн Бээжин)-д Юань эзэн хаан баталгаажуулдаг байжээ. == Түүх == Төвөдийг 1240, 1244 онд Монголын эзэнт гүрэн эзэлсэн юм. Эхний довтолгоог Чингис хааны ач хүү, Өгөдэй хааны хүү Көдөн буюу Годан хунтайж хийсэн байна. [[Мөнх хаан|Мөнх хааны]] хоёр дахь довтолгооны үр дүнд тус бүс нутаг бүхэлдээ Монголын мэдэлд орсон. [[Хубилай хаан]] тус бүс нутгийг хожим нь байгуулсан Юань гүрний бүрэлдэхүүнд оруулсан боловч хууль эрх зүйн тогтолцоог хэвээр үлдээжээ. [[Пагва лам|Пагва лам Лодойжанцан]] Хубилай хааны шашны багш болж, Хубилай түүнийг тус бүс нутгийн нэрлэсэн тэргүүн болгосон. Юань гүрний үед эрх мэдэлтэй болсон Төвөдүүд бүгд бурханы шашны зүтгэлтнүүд байсан. Юань улсын түүхэнд Төвөдийн овгийн удирдагчдыг дурдахдаа тэднийг Юань гүрний байнгын бөгөөд шууд засгийн газрын нэг хэсэг гэж тодорхойлоогүй байдаг. Монголчууд 1260-аад оноос эхлэн Төвдөд засаг захиргааны нэгжүүдийг байгуулсан: 1264 онд монголчууд 18 Төвөд овгоос Анси мужийг байгуулж, 1268 онд Анси мужийг Туосима зам (Амдо)-д, 1269 онд Номхон далайн алба, Төвд болон бусад газрын цэргийн ерөнхий командлалыг Шаньси мужийн салбар нарийн бичгийн дарга нарын газар, дараа нь Буддын шашин, Төвдийн хэргийн товчоонд (Сюаньчжэн Юань) харьяалуулсан. Бусад засаг захиргааны бүтцийг түүхийн номд мэддэг байсан ч редакторууд эдгээр бүтцийн талаарх мэдээлэл дутмаг байсныг тэмдэглэжээ. "Да Мин И Тонг Жи" (''Da Ming Yi Tong Zhi'' ) сударт Хубилай хаан Төвдөд Эзэн хааны номлогч [[Пагва лам|Пагва ламын]] ерөнхий эрх мэдэлд байсан орон нутгийн засаг захиргааны доод шатыг байгуулсан гэж бичсэн байдаг. Эзэн хааны шашны номлогч нь анх 1260 онд Хубилай хаан [[Пагва лам|Пагва ламыг]] Улсын шашны номлогч (Гүүш) нэртэйгээр байгуулагдсан улс төрийн албан тушаал бөгөөд хожим 1269 оны сүүлээр Эзэн хааны шашны номлогч (Диши) болж өөрчлөгдсөн юм. Түүний оршин тогтнох хугацаанд Эзэн хааны шашны номлогч гэсэн 9 хүн байсан бөгөөд тэд бүгд Төвөдийн Буддизмын Сакья сургуулийнхан, 5 нь Сакьягийн Хөн овгийнхон байв. Эзэн хааны шашны номлогч нь Юань улсын нийслэл Ханбалик (Бээжин) хотод байрлаж, Метог ра-ба хийдийн эзэн хааны ордонд амьдарч байжээ. Эзэн хааны шашны номлогч нь Буддын шашин, Төвдийн хэргийн товчооны тэргүүлэх зүтгэлтнүүдийн нэг бөгөөд удирдлагад нь асар их нөлөө үзүүлжээ. Тэрээр Төвдөд эзэн хааны өмнөөс үйл ажиллагаа явуулж, түүний нэрээр зарлиг гаргажээ. Пагва ламын дараа Сакьягийн хамба лам болон Эзэн хааны шашны номлогч гэсэн албан тушаалыг салгасан. Эзэн хааны бүх номлогчдыг залуу насанд нь томилсон нь эдгээр томилгоо нь төлөвшил, хүнд байдлаасаа илүүтэй голчлон улс төрийн шинж чанартай байсныг харуулдаг байна. * Пагва лам 1270-1274 * Ринчен Гялтсен 1274-1282 * Дхармапала Раксита 1282-1286 * Еше Ринчен 1286-1291 * Дракпа Одзер 1291-1303 * Жамьян Ринчен Гялтсен 1304-1305 * Сангье Пал 1305-1314 * Кунга Лотро Гялтсен 1314-1327 * Кунга Лекпа Жунгне Гялтсен 1328-1330 * Ринчен Траши 1329-1330 * Кунга Гялтсен 1331-1358 * Сонам ​​Лотро Гялтсен 1361-1362 '''Ванчин''' (хятад: 本欽; пиньинь: ''Běnqīn''), үгчилбэл "их эрх мэдэлтэн" буюу "их захирагч" гэдэг нь Юань гүрний үед Сажа хийдэд төвлөрөн сууж байсан '''Төвдийн ерөнхий захирагч''' юм. Энэхүү албан тушаалыг 1260-аад онд байгуулсан бөгөөд Юань гүрний хааны ордонд үйл ажиллагаа явуулдаг байсан Сажагийн Улсын багш (''Диши'')-аас ялгаатай нь Юань гүрний эзэн хаадад үйлчлэх Төвдийн орон нутгийн засгийн газрын үүргийг гүйцэтгэж байжээ. Юань гүрэн Дайду (өнөөгийн Бээжин) хотноо Буддын шашны лам хуврагуудыг хянах, Төвдийн газар нутгийг захирах үүрэг бүхий Буддын шашин ба Төвдийн хэргийг эрхлэх хүрээлэн хэмээх төрийн дээд шатны засаг захиргааны байгууллагыг байгуулжээ. Тус байгууллагын нэг зорилго нь Сажа лам (жишээлбэл, Дрогон Чойжал Пагва лам) эзгүй байх үед Төвдийг захирах ''дпон-чен''-ийг сонгон томилох явдал байв. ''Дпон-чен'' нь эрх баригч Сажа ламын санал болгож, төр барьж буй эзэн хааны батламжилсан төвд хүн байх ёстой байв. Түүний үүрэг нь Сажагийн засгийн газрын гүйцэтгэх дээд удирдлага байхаас гадна 13 түмт тус бүрд ''трипон'' (түмтийн ноён) томилох, мөн Юань гүрний засгийн газар болон Төвдийн хоорондын холбогчоор ажиллах явдал байв. Гэсэн хэдий ч энэхүү тогтолцоо нь Сажагийн удирдагчид болон ''дпон-чен''-үүдийн хооронд зөрчил мөргөлдөөн үүсэхэд ч хүргэж байлаа. ''Дпон-чен''-үүд Сажад өөрийн гэсэн багахан цэрэгтэй байсан хэдий ч дотоодын бослого эсвэл гадны халдлага гарсан тохиолдолд цэргийн гол дэмжлэгийг Юань гүрний хааны ордноос авдаг байв. Гэвч XIV зууны дунд үед Юань гүрэн доройтох үед Төвдөд Тай Ситу Чанчуб Гялцэн Сажагийн засаглалыг түлхэн унагаж, Пагмодрупагийн удмыг үндэслэснээр ''дпон-чен''-ий тогтолцоо эцэс болжээ. souyy2m7hcja9n46qbkniuspekpid6o 876001 876000 2026-11-11T15:22:18Z Avirmed Batsaikhan 53733 876001 wikitext text/x-wiki '''Юань улсын мэдэлд байсан Төвөд''' гэдэг нь ойролцоогоор 1270-1354 оны хооронд Монголчуудын удирдсан Юань гүрний Төвдийг захирч байсан үеийг хэлнэ. Юань гүрний үед Төвөдийг Юань улсын ордонд бүтэц, цэрэг, захиргааны хувьд захирагддаг байгууллага удирддаг байв. 1240 онд Дорд Дархан цолтой жанжны удирдсан Монголчууд Төвөдийг эзэлж, 1244 онд Сакья Бандита Монголчуудын тусламжтайгаар Төвөдийг захирч эхэлсний дараа Монголын засаглал тогтжээ. Энэ үе болон засаглалыг Төвөдийн Буддизмын Сакья урсгалын нэрээр Сакья улс ([[Төвөд хэл|төвөд]]: ས་སྐྱ་, Уайли: са скя, [[Хятад хэл|хятад]]: 薩迦王朝; [[пиньинь]]: Сажиа Ванччао) гэж нэрлэдэг. Тус бүс нутаг нь Төвөдийн хууль ёсны тэргүүн, ламтан болон ивээн тэтгэгчийн харилцааны дор Монголын эзэнт гүрний оюун санааны удирдагч байсан Сакья ламын удирдлага дор улс төрийн тодорхой хэмжээний бие даасан байдлыг хадгалж үлдсэн. Гэсэн хэдий ч Төвөдийн засаг захиргаа, цэргийн засаглал нь Буддын шашин, Төвөдийн хэргийн товчоо (Сюаньжэн Юань) гэгддэг Юань улсын засгийн газрын агентлагийн мэдэл дор хэвээр байсан бөгөөд энэ нь бусад Юань мужуудаас тусдаа дээд түвшний захиргааны хэлтэс боловч Юань гүрний захиргаанд шууд харьяалагддаг байв. Төвөд шашин, улс төрийн асуудлаарх нэрлэсэн эрх мэдлээ хадгалж үлдсэн бол Юань гүрэн ховор тохиолддог цэргийн оролцоогоор бэхжсэн бүс нутгийн бүтцийн болон захиргааны засаглалыг удирдаж байв. Энэ нь Юань эзэн хааны үед "хоёр талт бүтэц" хэлбэрээр оршин тогтнож, эрх мэдэл нь голчлон монголчуудын талд байв. Тус хэлтсийн нэг зорилго нь Төвөдийн бодит захирагч, эзэн хааны төлөөлөгч дпон-ченийг сонгох явдал байв. Үүнийг ихэвчлэн лам томилж, Даду (орчин үеийн Бээжин)-д Юань эзэн хаан баталгаажуулдаг байжээ. == Түүх == Төвөдийг 1240, 1244 онд Монголын эзэнт гүрэн эзэлсэн юм. Эхний довтолгоог Чингис хааны ач хүү, Өгөдэй хааны хүү Көдөн буюу Годан хунтайж хийсэн байна. [[Мөнх хаан|Мөнх хааны]] хоёр дахь довтолгооны үр дүнд тус бүс нутаг бүхэлдээ Монголын мэдэлд орсон. [[Хубилай хаан]] тус бүс нутгийг хожим нь байгуулсан Юань гүрний бүрэлдэхүүнд оруулсан боловч хууль эрх зүйн тогтолцоог хэвээр үлдээжээ. [[Пагва лам|Пагва лам Лодойжанцан]] Хубилай хааны шашны багш болж, Хубилай түүнийг тус бүс нутгийн нэрлэсэн тэргүүн болгосон. Юань гүрний үед эрх мэдэлтэй болсон Төвөдүүд бүгд бурханы шашны зүтгэлтнүүд байсан. Юань улсын түүхэнд Төвөдийн овгийн удирдагчдыг дурдахдаа тэднийг Юань гүрний байнгын бөгөөд шууд засгийн газрын нэг хэсэг гэж тодорхойлоогүй байдаг. Монголчууд 1260-аад оноос эхлэн Төвдөд засаг захиргааны нэгжүүдийг байгуулсан: 1264 онд монголчууд 18 Төвөд овгоос Анси мужийг байгуулж, 1268 онд Анси мужийг Туосима зам (Амдо)-д, 1269 онд Номхон далайн алба, Төвд болон бусад газрын цэргийн ерөнхий командлалыг Шаньси мужийн салбар нарийн бичгийн дарга нарын газар, дараа нь Буддын шашин, Төвдийн хэргийн товчоонд (Сюаньчжэн Юань) харьяалуулсан. Бусад засаг захиргааны бүтцийг түүхийн номд мэддэг байсан ч редакторууд эдгээр бүтцийн талаарх мэдээлэл дутмаг байсныг тэмдэглэжээ. "Да Мин И Тонг Жи" (''Da Ming Yi Tong Zhi'' ) сударт Хубилай хаан Төвдөд Эзэн хааны номлогч [[Пагва лам|Пагва ламын]] ерөнхий эрх мэдэлд байсан орон нутгийн засаг захиргааны доод шатыг байгуулсан гэж бичсэн байдаг. Эзэн хааны шашны номлогч нь анх 1260 онд Хубилай хаан [[Пагва лам|Пагва ламыг]] Улсын шашны номлогч (Гүүш) нэртэйгээр байгуулагдсан улс төрийн албан тушаал бөгөөд хожим 1269 оны сүүлээр Эзэн хааны шашны номлогч (Диши) болж өөрчлөгдсөн юм. Түүний оршин тогтнох хугацаанд Эзэн хааны шашны номлогч гэсэн 9 хүн байсан бөгөөд тэд бүгд Төвөдийн Буддизмын Сакья сургуулийнхан, 5 нь Сакьягийн Хөн овгийнхон байв. Эзэн хааны шашны номлогч нь Юань улсын нийслэл Ханбалик (Бээжин) хотод байрлаж, Метог ра-ба хийдийн эзэн хааны ордонд амьдарч байжээ. Эзэн хааны шашны номлогч нь Буддын шашин, Төвдийн хэргийн товчооны тэргүүлэх зүтгэлтнүүдийн нэг бөгөөд удирдлагад нь асар их нөлөө үзүүлжээ. Тэрээр Төвдөд эзэн хааны өмнөөс үйл ажиллагаа явуулж, түүний нэрээр зарлиг гаргажээ. Пагва ламын дараа Сакьягийн хамба лам болон Эзэн хааны шашны номлогч гэсэн албан тушаалыг салгасан. Эзэн хааны бүх номлогчдыг залуу насанд нь томилсон нь эдгээр томилгоо нь төлөвшил, хүнд байдлаасаа илүүтэй голчлон улс төрийн шинж чанартай байсныг харуулдаг байна. * Пагва лам 1270-1274 * Ринчен Гялтсен 1274-1282 * Дхармапала Раксита 1282-1286 * Еше Ринчен 1286-1291 * Дракпа Одзер 1291-1303 * Жамьян Ринчен Гялтсен 1304-1305 * Сангье Пал 1305-1314 * Кунга Лотро Гялтсен 1314-1327 * Кунга Лекпа Жунгне Гялтсен 1328-1330 * Ринчен Траши 1329-1330 * Кунга Гялтсен 1331-1358 * Сонам ​​Лотро Гялтсен 1361-1362 '''Ванчин''' (хятад: 本欽; пиньинь: ''Běnqīn''), үгчилбэл "их эрх мэдэлтэн" буюу "их захирагч" гэдэг нь Юань гүрний үед Сажа хийдэд төвлөрөн сууж байсан '''Төвдийн ерөнхий захирагч''' юм. Энэхүү албан тушаалыг 1260-аад онд байгуулсан бөгөөд Юань гүрний хааны ордонд үйл ажиллагаа явуулдаг байсан Сажагийн Улсын багш (''Диши'')-аас ялгаатай нь Юань гүрний эзэн хаадад үйлчлэх Төвөдийн орон нутгийн засгийн газрын үүргийг гүйцэтгэж байжээ. Юань гүрэн Дайду (өнөөгийн Бээжин) хотноо Буддын шашны лам хуврагуудыг хянах, Төвдийн газар нутгийг захирах үүрэг бүхий Буддын шашин ба Төвдийн хэргийг эрхлэх хүрээлэн хэмээх төрийн дээд шатны засаг захиргааны байгууллагыг байгуулжээ. Тус байгууллагын нэг зорилго нь Сажа лам (жишээлбэл, Пагва лам) эзгүй байх үед Төвдийг захирах Ванчинг сонгон томилох явдал байв. Ванчин нь эрх баригч Сажа ламын санал болгож, төр барьж буй эзэн хааны батламжилсан төвд хүн байх ёстой байв. Түүний үүрэг нь Сажагийн засгийн газрын гүйцэтгэх дээд удирдлага байхаас гадна 13 түмт тус бүрд ''трипон'' (түмтийн ноён) томилох, мөн Юань гүрний засгийн газар болон Төвөдийн хоорондын холбогчоор ажиллах явдал байв. Гэсэн хэдий ч энэхүү тогтолцоо нь Сажагийн удирдагчид болон ''дпон-чен''-үүдийн хооронд зөрчил мөргөлдөөн үүсэхэд ч хүргэж байлаа. Ванчингууд Сажад өөрийн гэсэн багахан цэрэгтэй байсан хэдий ч дотоодын бослого эсвэл гадны халдлага гарсан тохиолдолд цэргийн гол дэмжлэгийг Юань гүрний хааны ордноос авдаг байв. Гэвч 14-р зууны дунд үед Юань гүрэн доройтох үед Төвдөд Тай Ситу Чанчуб Гялцэн Сажагийн засаглалыг түлхэн унагаж, Пагва ламын удмыг үндэслэснээр Ванчингийн тогтолцоо эцэс болжээ. '''Төвдийн лам нарын онцгой эрх''' Төвд лам нар заримдаа зэвсэг биедээ авч явдаг байсан бөгөөд энэ зуршлыг 1276 онд хоригложээ. 1278 онд Жэньдин дэх шашны баярт оролцохоор явж байсан төвд лам нар албаны хүмүүсийг үхтэл нь зодож, өртөө улааны албыг хэтрүүлэн, хууль бусаар ашигласан тухай мэдээлэгдсэн байдаг. Энэ нь маш түгээмэл үзэгдэл байсан тул Юань гүрний эрх баригчид төвд лам нарыг ард иргэдийг дарамтлах болон аялахдаа эрх олгосон пайзыг хууль бусаар ашиглахаа зогсоохыг удаа дараа зарлигдаж байв. Төвд лам нар хувийн эд зүйлсээ тээвэрлэхийн тулд Юань гүрний шуудан өртөөний албыг ихэвчлэн ашигладаг байжээ. Төвд лам нарын талаарх өөр нэг түгээмэл гомдол нь тэдний шүүх, хууль цаазын хэрэгт хөндлөнгөөс оролцдог явдал байв. Амьд амьтдад эрх чөлөө олгох нь буддын шашинтнуудын дунд буян хураах үйлдэлд тооцогддог байсан бөгөөд энэ нь хоригдлуудыг өршөөн суллах хэлбэрээр илэрдэг байжээ. Түүхэн сурвалжид тэмдэглэснээр, хууль зөрчсөн эрх мэдэл бүхий хүмүүс өөрсдийгөө суллуулахын тулд төвд лам нарт хахууль өгдөг байв. Төвд лам нар хоригдлуудыг суллаж, сайн сайхныг ерөөсөн буддын зан үйл үйлддэг байжээ. Тэд хатны дээл өмсөхийг гуйж, шар үхэр унан ордны хаалгаар гарч, хоригдлуудыг сулладаг байв. Хянан байцаах яамны түшмэд энэ асуудлыг 1313 онд дэвшүүлэн тавьжээ. 1326 онд Төв бичгийн мужийн түшмэд төвд лам нарын энэхүү үйл ажиллагаа нь Цагаан сар зэрэг баяр ёслолын үеэр хүртэл өргөжиж, үүгээр шалтаглан хоригдлуудыг суллах болсныг мэдээлж байв. Төвд лам нар гэмт хэрэгтнүүдэд энэрэнгүй ханддаг байсны эсрэгээр, Буддын шашин ба Төвдийн хэргийг эрхлэх хүрээлэнгийн төвд санваартнууд өөрсдийн дайснуудад харгис хэрцгий ханддаг байлаа. 1309 онд тус хүрээлэнгээс төвд лам нар болон энгийн иргэдийн хооронд зодоон гарсан тохиолдолд ламыг зодсон хүний гарыг нь тасдаж, ламыг доромжилсон хүний хэлийг нь огтолж байх зарлиг гаргажээ. Гэвч эзэн хаан энэхүү зарлигийг Юань гүрний хууль цаазад харшилж байна хэмээн эсэргүүцсэн тул удалгүй хүчингүй болгосон байна. 5obfe8odvpk9s74f28r39or8ipow7yq 876002 876001 2026-11-11T15:25:41Z Avirmed Batsaikhan 53733 876002 wikitext text/x-wiki '''Юань улсын мэдэлд байсан Төвөд''' гэдэг нь ойролцоогоор 1270-1354 оны хооронд Монголчуудын удирдсан Юань гүрний Төвдийг захирч байсан үеийг хэлнэ. Юань гүрний үед Төвөдийг Юань улсын ордонд бүтэц, цэрэг, захиргааны хувьд захирагддаг байгууллага удирддаг байв. 1240 онд Дорд Дархан цолтой жанжны удирдсан Монголчууд Төвөдийг эзэлж, 1244 онд Сакья Бандита Монголчуудын тусламжтайгаар Төвөдийг захирч эхэлсний дараа Монголын засаглал тогтжээ. Энэ үе болон засаглалыг Төвөдийн Буддизмын Сакья урсгалын нэрээр Сакья улс ([[Төвөд хэл|төвөд]]: ས་སྐྱ་, Уайли: са скя, [[Хятад хэл|хятад]]: 薩迦王朝; [[пиньинь]]: Сажиа Ванччао) гэж нэрлэдэг. Тус бүс нутаг нь Төвөдийн хууль ёсны тэргүүн, ламтан болон ивээн тэтгэгчийн харилцааны дор Монголын эзэнт гүрний оюун санааны удирдагч байсан Сакья ламын удирдлага дор улс төрийн тодорхой хэмжээний бие даасан байдлыг хадгалж үлдсэн. Гэсэн хэдий ч Төвөдийн засаг захиргаа, цэргийн засаглал нь Буддын шашин, Төвөдийн хэргийн товчоо (Сюаньжэн Юань) гэгддэг Юань улсын засгийн газрын агентлагийн мэдэл дор хэвээр байсан бөгөөд энэ нь бусад Юань мужуудаас тусдаа дээд түвшний захиргааны хэлтэс боловч Юань гүрний захиргаанд шууд харьяалагддаг байв. Төвөд шашин, улс төрийн асуудлаарх нэрлэсэн эрх мэдлээ хадгалж үлдсэн бол Юань гүрэн ховор тохиолддог цэргийн оролцоогоор бэхжсэн бүс нутгийн бүтцийн болон захиргааны засаглалыг удирдаж байв. Энэ нь Юань эзэн хааны үед "хоёр талт бүтэц" хэлбэрээр оршин тогтнож, эрх мэдэл нь голчлон монголчуудын талд байв. Тус хэлтсийн нэг зорилго нь Төвөдийн бодит захирагч, эзэн хааны төлөөлөгч дпон-ченийг сонгох явдал байв. Үүнийг ихэвчлэн лам томилж, Даду (орчин үеийн Бээжин)-д Юань эзэн хаан баталгаажуулдаг байжээ. == Түүх == Төвөдийг 1240, 1244 онд Монголын эзэнт гүрэн эзэлсэн юм. Эхний довтолгоог Чингис хааны ач хүү, Өгөдэй хааны хүү Көдөн буюу Годан хунтайж хийсэн байна. [[Мөнх хаан|Мөнх хааны]] хоёр дахь довтолгооны үр дүнд тус бүс нутаг бүхэлдээ Монголын мэдэлд орсон. [[Хубилай хаан]] тус бүс нутгийг хожим нь байгуулсан Юань гүрний бүрэлдэхүүнд оруулсан боловч хууль эрх зүйн тогтолцоог хэвээр үлдээжээ. [[Пагва лам|Пагва лам Лодойжанцан]] Хубилай хааны шашны багш болж, Хубилай түүнийг тус бүс нутгийн нэрлэсэн тэргүүн болгосон. Юань гүрний үед эрх мэдэлтэй болсон Төвөдүүд бүгд бурханы шашны зүтгэлтнүүд байсан. Юань улсын түүхэнд Төвөдийн овгийн удирдагчдыг дурдахдаа тэднийг Юань гүрний байнгын бөгөөд шууд засгийн газрын нэг хэсэг гэж тодорхойлоогүй байдаг. Монголчууд 1260-аад оноос эхлэн Төвдөд засаг захиргааны нэгжүүдийг байгуулсан: 1264 онд монголчууд 18 Төвөд овгоос Анси мужийг байгуулж, 1268 онд Анси мужийг Туосима зам (Амдо)-д, 1269 онд Номхон далайн алба, Төвд болон бусад газрын цэргийн ерөнхий командлалыг Шаньси мужийн салбар нарийн бичгийн дарга нарын газар, дараа нь Буддын шашин, Төвдийн хэргийн товчоонд (Сюаньчжэн Юань) харьяалуулсан. Бусад засаг захиргааны бүтцийг түүхийн номд мэддэг байсан ч редакторууд эдгээр бүтцийн талаарх мэдээлэл дутмаг байсныг тэмдэглэжээ. "Да Мин И Тонг Жи" (''Da Ming Yi Tong Zhi'' ) сударт Хубилай хаан Төвдөд Эзэн хааны номлогч [[Пагва лам|Пагва ламын]] ерөнхий эрх мэдэлд байсан орон нутгийн засаг захиргааны доод шатыг байгуулсан гэж бичсэн байдаг. Эзэн хааны шашны номлогч нь анх 1260 онд Хубилай хаан [[Пагва лам|Пагва ламыг]] Улсын шашны номлогч (Гүүш) нэртэйгээр байгуулагдсан улс төрийн албан тушаал бөгөөд хожим 1269 оны сүүлээр Эзэн хааны шашны номлогч (Диши) болж өөрчлөгдсөн юм. Түүний оршин тогтнох хугацаанд Эзэн хааны шашны номлогч гэсэн 9 хүн байсан бөгөөд тэд бүгд Төвөдийн Буддизмын Сакья сургуулийнхан, 5 нь Сакьягийн Хөн овгийнхон байв. Эзэн хааны шашны номлогч нь Юань улсын нийслэл Ханбалик (Бээжин) хотод байрлаж, Метог ра-ба хийдийн эзэн хааны ордонд амьдарч байжээ. Эзэн хааны шашны номлогч нь Буддын шашин, Төвдийн хэргийн товчооны тэргүүлэх зүтгэлтнүүдийн нэг бөгөөд удирдлагад нь асар их нөлөө үзүүлжээ. Тэрээр Төвдөд эзэн хааны өмнөөс үйл ажиллагаа явуулж, түүний нэрээр зарлиг гаргажээ. Пагва ламын дараа Сакьягийн хамба лам болон Эзэн хааны шашны номлогч гэсэн албан тушаалыг салгасан. Эзэн хааны бүх номлогчдыг залуу насанд нь томилсон нь эдгээр томилгоо нь төлөвшил, хүнд байдлаасаа илүүтэй голчлон улс төрийн шинж чанартай байсныг харуулдаг байна. * Пагва лам 1270-1274 * Ринчен Гялтсен 1274-1282 * Дхармапала Раксита 1282-1286 * Еше Ринчен 1286-1291 * Дракпа Одзер 1291-1303 * Жамьян Ринчен Гялтсен 1304-1305 * Сангье Пал 1305-1314 * Кунга Лотро Гялтсен 1314-1327 * Кунга Лекпа Жунгне Гялтсен 1328-1330 * Ринчен Траши 1329-1330 * Кунга Гялтсен 1331-1358 * Сонам ​​Лотро Гялтсен 1361-1362 '''Ванчин''' (хятад: 本欽; пиньинь: ''Běnqīn''), үгчилбэл "их эрх мэдэлтэн" буюу "их захирагч" гэдэг нь Юань гүрний үед Сажа хийдэд төвлөрөн сууж байсан '''Төвдийн ерөнхий захирагч''' юм. Энэхүү албан тушаалыг 1260-аад онд байгуулсан бөгөөд Юань гүрний хааны ордонд үйл ажиллагаа явуулдаг байсан Сажагийн Улсын багш (''Диши'')-аас ялгаатай нь Юань гүрний эзэн хаадад үйлчлэх Төвөдийн орон нутгийн засгийн газрын үүргийг гүйцэтгэж байжээ. Юань гүрэн Дайду (өнөөгийн Бээжин) хотноо Буддын шашны лам хуврагуудыг хянах, Төвдийн газар нутгийг захирах үүрэг бүхий Буддын шашин ба Төвдийн хэргийг эрхлэх хүрээлэн хэмээх төрийн дээд шатны засаг захиргааны байгууллагыг байгуулжээ. Тус байгууллагын нэг зорилго нь Сажа лам (жишээлбэл, Пагва лам) эзгүй байх үед Төвдийг захирах Ванчинг сонгон томилох явдал байв. Ванчин нь эрх баригч Сажа ламын санал болгож, төр барьж буй эзэн хааны батламжилсан төвд хүн байх ёстой байв. Түүний үүрэг нь Сажагийн засгийн газрын гүйцэтгэх дээд удирдлага байхаас гадна 13 түмт тус бүрд ''трипон'' (түмтийн ноён) томилох, мөн Юань гүрний засгийн газар болон Төвөдийн хоорондын холбогчоор ажиллах явдал байв. Гэсэн хэдий ч энэхүү тогтолцоо нь Сажагийн удирдагчид болон ''дпон-чен''-үүдийн хооронд зөрчил мөргөлдөөн үүсэхэд ч хүргэж байлаа. Ванчингууд Сажад өөрийн гэсэн багахан цэрэгтэй байсан хэдий ч дотоодын бослого эсвэл гадны халдлага гарсан тохиолдолд цэргийн гол дэмжлэгийг Юань гүрний хааны ордноос авдаг байв. Гэвч 14-р зууны дунд үед Юань гүрэн доройтох үед Төвдөд Тай Ситу Чанчуб Гялцэн Сажагийн засаглалыг түлхэн унагаж, Пагва ламын удмыг үндэслэснээр Ванчингийн тогтолцоо эцэс болжээ. '''Төвдийн лам нарын онцгой эрх''' Төвөд лам нар заримдаа зэвсэг биедээ авч явдаг байсан бөгөөд энэ явдлыг 1276 онд хоригложээ. 1278 онд Жэньдин дэх шашны баярт оролцохоор явж байсан төвөд лам нар албаны хүмүүсийг үхтэл нь зодож, өртөө улааны албыг хэтрүүлэн, хууль бусаар ашигласан тухай мэдээлэгдсэн байдаг. Энэ нь маш түгээмэл үзэгдэл байсан тул Юань гүрний эрх баригчид төвөд лам нарыг ард иргэдийг дарамтлах болон аялахдаа эрх олгосон пайзыг хууль бусаар ашиглахаа зогсоохыг удаа дараа зарлигдаж байв. Төвд лам нар хувийн эд зүйлсээ тээвэрлэхийн тулд Юань гүрний шуудан өртөөний албыг ихэвчлэн ашигладаг байжээ. Төвөд лам нарын талаарх өөр нэг түгээмэл гомдол нь тэдний шүүх, хууль цаазын хэрэгт хөндлөнгөөс оролцдог явдал байв. Амьд амьтдад эрх чөлөө олгох нь буддын шашинтнуудын дунд буян хураах үйлдэлд тооцогддог байсан бөгөөд энэ нь хоригдлуудыг өршөөн суллах хэлбэрээр илэрдэг байжээ. Түүхэн сурвалжид тэмдэглэснээр, хууль зөрчсөн эрх мэдэл бүхий хүмүүс өөрсдийгөө суллуулахын тулд төвд лам нарт хахууль өгдөг байв. Төвд лам нар хоригдлуудыг суллаж, сайн сайхныг ерөөсөн буддын зан үйл үйлддэг байжээ. Тэд хатны дээл өмсөхийг гуйж, шар үхэр унан ордны хаалгаар гарч, хоригдлуудыг сулладаг байв. Хянан байцаах яамны түшмэд энэ асуудлыг 1313 онд дэвшүүлэн тавьжээ. 1326 онд Төв бичгийн мужийн түшмэд төвөд лам нарын энэхүү үйл ажиллагаа нь Цагаан сар зэрэг баяр ёслолын үеэр хүртэл өргөжиж, үүгээр шалтаглан хоригдлуудыг суллах болсныг мэдээлж байв. Төвөд лам нар гэмт хэрэгтнүүдэд энэрэнгүй ханддаг байсны эсрэгээр, Буддын шашин ба Төвөдийн хэргийг эрхлэх хүрээлэнгийн төвд санваартнууд өөрсдийн дайснуудад харгис хэрцгий ханддаг байжээ. 1309 онд тус хүрээлэнгээс төвөд лам нар болон энгийн иргэдийн хооронд зодоон гарсан тохиолдолд ламыг зодсон хүний гарыг нь тасдаж, ламыг доромжилсон хүний хэлийг нь огтолж байх зарлиг гаргаж байжээ. Гэвч эзэн хаан энэхүү зарлигийг Юань гүрний хууль цаазад харшилж байна хэмээн эсэргүүцсэн тул удалгүй хүчингүй болгосон түүхтэй. c78atdl6hn32k4jp2ysj6goqbfx8fwu 0 149184 876017 2026-11-11T22:14:21Z Enkhsaihan2005 64429 Enkhsaihan2005 moved page [[Болгарын төрийн далбаа]] to [[Болгарын далбаа]] 876017 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Болгарын далбаа]] 95uv5oatlnlof2zb3x5lxqsk92xum60 0 149185 876019 2026-11-11T23:46:38Z Esambuu 42335 Хуудас үүсгэв: "{{Short description|Coldplay хамтлагийн 2008–2010 оны аялан тоглолт}} {{Infobox concert | concert_tour_name = Viva la Vida Tour | artist = [[Coldplay]] | image = Viva la Vida Tour Ensignia.png | image_size = 220 | image_caption = Сурталчилгааны бэлгэдэл | location = {{Flatlist| * Ази * Европ * Хойд Америк * Өмнөд Америк * Номхон дала..." 876019 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн 2008–2010 оны аялан тоглолт}} {{Infobox concert | concert_tour_name = Viva la Vida Tour | artist = [[Coldplay]] | image = Viva la Vida Tour Ensignia.png | image_size = 220 | image_caption = Сурталчилгааны бэлгэдэл | location = {{Flatlist| * Ази * Европ * Хойд Америк * Өмнөд Америк * Номхон далайн орнууд }} | albums = {{Plainlist| * ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' * ''[[Prospekt's March]]'' }} | start_date = {{Start date|df=yes|2008|07|14}} | end_date = {{End date|df=yes|2010|03|14}} | number_of_shows = 165 | producer = [[Live Nation (events promoter)|Live Nation]]<ref>{{Cite web |date=15 March 2009 |title=Coldplay Extend Viva la Vida North American Tour |url=https://www.catchdesmoines.com/articles/post/coldplay-extend-viva-la-vida-north-american-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923125347/https://www.catchdesmoines.com/articles/post/coldplay-extend-viva-la-vida-north-american-tour/ |archive-date=23 September 2020 |access-date=30 December 2023 |website=Catch Des Moines}}</ref> | attendance = 3.02 сая | gross = $222.2 сая{{efn|${{Formatnum:{{Inflation|US|222.2|r=2|2010}}}} million in {{Inflation-year|US}} dollars.{{Inflation-fn|US}}}} | website = {{URL|coldplay.com/live}} | last_tour = [[Twisted Logic Tour]]<br/>(2005–2007) | this_tour = '''Viva la Vida Tour'''<br/>(2008–2010) | next_tour = [[Mylo Xyloto Tour]]<br/>(2011–2012) }} '''Viva la Vida Tour''' нь Их Британийн [[рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн дөрөв дэх [[тоглолтын аялан тоглолт]] юм. Тус аялан тоглолтыг хамтлагийн дөрөв дэх студийн цомог ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008)-ийг сурталчлах зорилгоор зохион байгуулсан бөгөөд арилжааны болон шүүмжлэгчдийн үнэлгээний хувьд томоохон амжилт олжээ. Аялан тоглолт Европ, Ази, Номхон далайн орнууд, Хойд болон Өмнөд Америкийг хамарч, Coldplay-г дэлхийн хамгийн алдартай аялан тоглолт хийдэг хамтлагуудын нэг гэдгийг улам бататгасан.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/life/music/news/2008-06-23-coldplay-postcard_N.htm|title=A free concert, with benefits, compliments of Coldplay|date=24 June 2008|access-date=24 June 2008|last=Gardner|first=Elysa|work=USA Today}}</ref> Тайзны зохион байгуулалт нь энгийн үндсэн тайз болон үзэгчдийн дундуур сунан гарсан хоёр тавцангаас бүрдэж байв. Coldplay мөн танхимын арын хэсэгт үзэгчдийн дунд тусгай акустик тоглолт хийдэг байжээ. Тайзан дээр нэг том видео дэлгэц байрлуулахын оронд дүрс, бичлэг, амьд дамжуулалтын ойрын кадрыг харуулдаг зургаан аварга бөмбөрцөг өлгөжээ. Гоцлол дуучин [[Крис Мартин]] эдгээрийг «ид шидийн бөмбөлгүүд» хэмээн нэрлэсэн байна. Хамтлаг тайзанд гарахаас өмнө [[Иоганн Штраус II]]-ын «[[Цэнхэр Дунай]]» зохиол эгшиглэдэг байв. Аялан тоглолт доторх талбай болон цэнгэлдэх хүрээлэнгийн гэсэн хоёр үе шаттай байжээ. Тухайлбал, Лондонд 2008 онд [[The O2 Arena]]-д, 2009 онд [[Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн]]д тоглосон бөгөөд сүүлчийн тоглолтын тайз хагас бөмбөгөр хэлбэртэй байв.<ref name="STEVENSON">{{Cite web |url=http://jam.canoe.com/Music/Artists/C/Coldplay/ConcertReviews/2008/06/24/5966931-sun.html |archive-url=https://archive.org/details/archive-today-files |url-status=usurped |archive-date=14 March 2026 |title=Madison Square Garden, New York – June 23, 2008 |publisher=Canoe |date=24 June 2008 |access-date=20 March 2026 |website=Jam! Showbiz}}</ref><ref name="STEVENSON" /> Lead singer [[Chris Martin]] dubbed the fixtures as their "magic balls".<ref>{{cite web|title=Coldplay's Butterfly Balls|url=http://www.itv.com/Entertainment/celebrity/Articles/Coldplays-butterfly-balls-9872589.html|access-date=24 June 2008|publisher=ITV}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=13 March 2017 |title=Coldplay Backstage (Viva Show) |url=https://www.youtube.com/watch?v=d0YXv4swlac |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/d0YXv4swlac |archive-date=6 December 2021 |access-date=20 March 2026 |via=[[YouTube]]}}</ref><ref>{{Cite AV media |date=24 September 2009 |title=Coldplay – Intro + Life In Technicolor |url=https://www.youtube.com/watch?v=wMhoQMBhDdo |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/wMhoQMBhDdo |archive-date=18 May 2021 |access-date=20 March 2026 |via=[[YouTube]]}}</ref> Аялан тоглолтын турш [[Oxfam]] байгууллага Coldplay-тай хамтран ажиллажээ. Тоглолт бүрийн талбайд сайн дурын ажилтнууд ядуурлыг бууруулах арга замын талаар үзэгчдэд мэдээлэл өгч, байгууллагын лого болон цахим хаягийг гэрэлт бөмбөрцгийн нэг дээр харуулдаг байв. 2008 оны долоодугаар сарын 23-нд тус хамтлаг Чикагогийн [[United Center]]-т хоёр тоглолтынхоо хоёр дахь тоглолтыг хийжээ. Тэд тоглолт бүр дээр «[[Lost!]]» дууг хоёр удаа дуулж, клипний бичлэг хийсэн байна. 2008 оны есдүгээр сарын 19-нд Ослогийн [[Oslo Spektrum]] дахь тоглолтын нэмэлт хэсэгт [[A-ha]] хамтлагийн даралтат хөгжимчин [[Магне Фурухольмен]] Крис Мартинтай хамтран A-ha-гийн «Hunting High and Low» дууг шинэчилсэн хувилбараар тоглосон.<ref>{{Cite web |title=Oxfam Coldplay Tour Blog 2008 |url=http://www.oxfamblogs.org/coldplay/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20080912214257/http://www.oxfamblogs.org/coldplay/ |url-status=dead |archive-date=12 September 2008 |publisher=Oxfam |date=15 July 2008}}</ref> == Дүрслэл ба тайзны шийдэл == [[File:Coldplay Live on their Viva La Vida Tour in Dallas, Texas.jpg|thumb|Техас мужийн Даллас хот дахь Viva la Vida Tour]] Тоглолтын эхлэлд сансрын дүрслэл гарч, дараа нь Дэлхий рүү ойртох байдлаар тив, улс, хот, эцэст нь тоглолт болох цэнгэлдэх хүрээлэнг дээрээс нь харуулдаг байв. Энэ нь тоглолт бүрийг аялан тоглолтын ээлжит нэг зогсоол бус, өөрийн гэсэн өвөрмөц үзүүлбэр болгох зорилготой байжээ. Сансрын сэдэв «[[Speed of Sound (song)|Speed of Sound]]» болон «[[Glass of Water]]» дуунуудад ч үргэлжилж, одод нүдний дүрс үүсгэн улмаар супернова болон дэлбэрч, дэлгэцийг дөл бүрхсэн нарны аймгаар үзэгчдийг аялуулдаг байв. Харин тоглолтын бусад хэсгүүд өөр өөр дүрслэлтэй байжээ. «[[Lovers in Japan]]» дууны үеэр тайзны арын дэлгэцээр архивын бичлэг, хөдөлгөөнт дүрс үзүүлж, төгсгөлд нь эрвээхэй хэлбэртэй цаасан чимэглэл танхим даяар асгардаг байв. Тоглолтын төгсгөлийн «[[Life in Technicolor II]]» дууны үеэр ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' цомгийн зурагт зориулан бүтээсэн зургуудыг проекцын эффекттэй хослуулан өнгөлөг, үзэгчийг бүрэн автуулах дүрслэл болгосон байна. Хөгжмийн зэмсэг болон сурталчилгааны материалд ашигласан аялан тоглолтын бэлгэдлийг хамтлагийн гишүүд хамтран зохиож, хожим бөмбөрчин [[Уилл Чемпион]] [[The Bakery (recording studio)|The Bakery]] студийн хананд зуржээ.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalartsonline.co.uk/features/index.cfm?FeatureID=1900&pn=1|title=Coldplay goes interstellar|work=Digital Arts}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 April 2009 |title=How did the idea for the Viva logo come up? Was it first painted on Chris' piano or used as the site's logo? Who's the mastermind behind it? |url=http://www.coldplay.com/oracledetail.php?id=621&page=870 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708174633/http://www.coldplay.com/oracledetail.php?id=621&page=870 |archive-date=8 July 2011 |access-date=8 March 2025 |publisher=Coldplay}}</ref> == Нээлтийн тоглолтын уран бүтээлчид == Энэ аялан тоглолтод нийт 34 уран бүтээлч, хамтлаг нээлтийн тоглолт хийсэн. Тэдгээр нь: * {{Cite web |date=28 May 2008 |title=Coldplay to Play Europe |url=https://www.ign.com/articles/2008/05/28/coldplay-to-play-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129042635/https://www.ign.com/articles/2008/05/28/coldplay-to-play-europe |archive-date=29 January 2023 |access-date=29 January 2023 |website=IGN}} * {{Cite web |date=12 August 2008 |title=Coldplay Tour Adds Four US Concert Dates |url=https://www.ticketnews.com/2008/08/coldplay-tour-adds-four-u-s-concert-dates/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126004940/https://www.ticketnews.com/2008/08/coldplay-tour-adds-four-u-s-concert-dates/ |archive-date=26 November 2020 |access-date=28 January 2023 |website=Ticket News}} * {{Cite web |date=24 November 2008 |title=Jay-Z to Join Coldplay on Tour |url=https://pitchfork.com/news/34109-jay-z-to-join-coldplay-on-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130161923/https://pitchfork.com/news/34109-jay-z-to-join-coldplay-on-tour/ |archive-date=30 November 2024 |access-date=29 January 2023 |website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web |date=2009 |title=Coldplay Concert Schedule (February & March) |url=http://pollstar.com/resultsArtist.aspx?ID=68411&SortBy=Date |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210123752/http://pollstar.com/resultsArtist.aspx?ID=68411&SortBy=Date |archive-date=10 February 2009 |access-date=16 February 2023 |website=Pollstar}} * {{Cite web |date=9 February 2009 |title=Hong Kong, Singapore and Abu Dhabi Shows Announced |url=https://www.coldplay.com/hong-kong-singapore-and-abu-dhabi-shows-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008064444/https://www.coldplay.com/hong-kong-singapore-and-abu-dhabi-shows-announced/ |archive-date=8 October 2025 |access-date=29 January 2023 |publisher=Coldplay}} * {{Cite magazine |date=17 March 2009 |title=Coldplay's Summer Tour Dates Revealed |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-summer-tour-dates-revealed-269192/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501003401/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplays-summer-tour-dates-revealed-269192/ |archive-date=1 May 2025 |access-date=29 January 2023}} * {{Cite web |date=6 February 2009 |title=Coldplay Reveal North American Summer Tour |url=https://pitchfork.com/news/34560-coldplay-reveal-north-american-summer-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228093447/https://pitchfork.com/news/34560-coldplay-reveal-north-american-summer-tour/ |archive-date=28 December 2025 |access-date=29 January 2023 |website=Pitchfork}}</ref><ref>{{Cite web |date=2010 |title=Live (Latin America) |url=http://www.coldplay.com/live.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100221081604/http://www.coldplay.com/live.php |archive-date=21 February 2010 |access-date=16 February 2023 |publisher=Coldplay}}</ref> They are: {{col-begin}} {{col-2}} *[[Jon Hopkins]] <small>(Хойд Америк&mdash;1-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref>{{cite web |url=https://www.oklahoman.com/story/entertainment/music/2008/11/14/no-longer-lost-coldplay-set-to-rock-oklahoma-city/61509632007/|title=No longer 'Lost,' Coldplay set to rock Oklahoma City |date=14 November 2008 |access-date=5 November 2022|work=The Oklahoman}}</ref> *[[Shearwater (band)|Shearwater]] <small>(Хойд Америк&mdash;1-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref>{{cite web |url=http://blogs.ocweekly.com/heardmentality/last-night-reviews/last-night-coldplay-the-forum/ |title=Last Night: Coldplay, Shearwater, Jon Hopkins @ The Forum |author=Segal, Dave |date=15 July 2008 |work=OC Weekly |access-date=26 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325012241/http://blogs.ocweekly.com/heardmentality/last-night-reviews/last-night-coldplay-the-forum/ |archive-date=25 March 2012 |url-status=dead}}</ref><ref name="cos">{{cite web |url=https://consequence.net/2008/06/coldplay-recruits-shearwater-santogold-for-tour/ |title=Coldplay recruits Shearwater, Santogold for tour |author=Young, Alex |date=19 June 2008 |work=Consequence |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[Santigold]] <small>(Хойд Америк&mdash;1-р хэсэг, зарим өдөр) (Япон&mdash;February 2009)</small><ref name="cos"/><ref name="pitchfork">{{cite web |url=http://pitchfork.com/news/34560-coldplay-reveal-north-american-summer-tour/ |title=Coldplay Reveal North American Summer Tour |author=Breihan, Tom |date=6 February 2009 |work=Pitchfork Media |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[Sleepercar]] <small>(Хойд Америк&mdash;1-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref>{{cite web |url=http://www.deseretnews.com/article/705265400/Coldplay-keeps-crowd-guessing.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119014910/http://www.deseretnews.com/article/705265400/Coldplay-keeps-crowd-guessing.html |url-status=dead |archive-date=19 January 2012 |title=Coldplay keeps crowd guessing |author=Iwasaki, Scott |date= 23 November 2008|work=Deseret News |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[Duffy (singer)|Duffy]] <small>(Хойд Америк&mdash;2-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref>{{cite web |url=http://www.spin.com/reviews/duffy-unveils-us-tour-plus-dates-coldplay |title=Duffy Unveils U.S. Tour, Plus Dates With Coldplay |author=Coscarelli, Joe |date=8 October 2008 |work=Spin |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[Snow Patrol]] <small>(Хойд Америк&mdash;3-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref name="album"/> *[[Howling Bells]] <small>(Хойд Америк&mdash;3-р хэсэг, зарим өдөр) (Европ&mdash;3-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref name="album"/><ref name="opening acts"/> *[[Pete Yorn]] <small>(Хойд Америк&mdash;3-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref name="album"/><ref name="wpb">{{cite magazine |url=https://www.rollingstone.com/music/news/coldplay-kick-off-new-viva-la-vida-tour-with-grand-gestures-20090518 |title=Coldplay Kick Off New "Viva la Vida" Tour With Grand Gestures |date=18 May 2009 |magazine=Rolling Stone |access-date=26 February 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE5326IS20090403?sp=true|title=Coldplay taps Pete Yorn for tour opener|date=3 April 2009|access-date=7 April 2009|last=Prince|first=David J.|author2=Sheri Linden |work=Reuters|publisher=Thomson Reuters}}</ref> *[[Amadou & Mariam]] <small>(Хойд Америк&mdash;4-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref name="pitchfork"/><ref name="album"/> *[[Kitty, Daisy & Lewis]] <small>(Хойд Америк&mdash;4-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref name="pitchfork"/><ref name="album"/> *[[Elbow (band)|Elbow]] <small>(Хойд Америк&mdash;4-р хэсэг, зарим өдөр) (Ирланд&mdash;September 2009)</small><ref name="pitchfork"/><ref name="album">{{cite web |url=http://www.mtv.com/news/articles/1610460/coldplay-give-away-free-live-album.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629171958/http://www.mtv.com/news/articles/1610460/coldplay-give-away-free-live-album.jhtml |url-status=dead |archive-date=29 June 2011 |title=Coldplay Give Away Free Live Album |author=Kaufman, Gil |date=1 May 2009 |work=MTV News |access-date=26 February 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nme.com/news/elbow/44641 |title=Elbow to join Coldplay on North American jaunt |date=13 May 2009 |work=NMEf |access-date=26 February 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.independent.ie/entertainment/music/mercury-is-rising-for-our-sensitive-songbird-1840253.html |title=Mercury is rising for our sensitive songbird |author=Powers, Ed |date=25 July 2009 |work=Irish Independent|access-date=26 February 2011}}</ref> *[[Albert Hammond Jr]] <small>(Европ&mdash;1-р хэсэг)</small><ref>{{cite web |url=http://www.laregion.es/noticia/67950/BARCELONA/ |title=Coldplay actúa en Barcelona y en Madrid |trans-title=Coldplay performs in Barcelona and Madrid |date=6 September 2008 |work=La Región |access-date=26 February 2011 |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720141756/http://www.laregion.es/noticia/67950/BARCELONA/ |archive-date=20 July 2011 |url-status=dead}}</ref> *The High Wire <small>(Европ&mdash;2-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref>{{cite web |url=http://www.spinner.com/2009/11/24/band-of-the-week-the-high-wire/ |title=Band of the Week: The High Wire |author=Dowling, Stephen |date=24 November 2009 |work=Spinner |publisher=AOL |access-date=26 February 2011 |archive-date=16 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716120246/http://www.spinner.com/2009/11/24/band-of-the-week-the-high-wire/ |url-status=dead}}</ref> *[[Eugene Francis Jnr|Eugene Francis Jnr and the Juniors]] and the Juniors <small>(Англи&mdash;December 2008)</small><ref>{{cite web |url=http://pitchfork.com/news/34867-sxsw-thu-pains-of-being-pure-at-heart-matt-and-kim-suckers-primal-scream-eugene-francis-jnr-and-the-juniors/ |title=SXSW Thu: The Pains of Being Pure at Heart, Matt and Kim, Suckers, Primal Scream, Eugene Francis Jnr and the Juniors |author=Dombal, Ryan |date=20 March 2009 |work=Pitchfork |access-date=26 February 2011 |archive-date=20 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110220083522/http://pitchfork.com/news/34867-sxsw-thu-pains-of-being-pure-at-heart-matt-and-kim-suckers-primal-scream-eugene-francis-jnr-and-the-juniors/ |url-status=dead}}</ref> *[[The Domino State]] <small>(Лондон&mdash;14 December 2008)</small><ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/local/sussex/hi/people_and_places/music/newsid_8937000/8937898.stm |title=The Domino State album launch |author= Kamara, Rachael|date=23 August 2010 |work=BBC Online |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[Kilians]] <small>(Европ&mdash;3-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref name="opening acts"/><ref>{{cite web |url=http://www.focus.de/kultur/musik/musik-chris-martin-steht-auf-die-kilians_aid_410604.html |title=Chris Martin steht auf die Kilians |trans-title=Chris Martin on the Kilians |date=23 June 2009 |work=Focus |access-date=26 February 2011 |language=de |archive-date=19 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719022811/http://www.focus.de/kultur/musik/musik-chris-martin-steht-auf-die-kilians_aid_410604.html |url-status=dead}}</ref> {{col-2}} *[[Bat For Lashes]] <small>(Европ&mdash;3-р хэсэг, зарим өдөр) (Өмнөд Америк)</small><ref name="southamerica">{{cite web |date=6 October 2009 |title=Coldplay Picks Bat for Lashes to Open 2010 Latin America Tour |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/coldplay-picks-bat-for-lashes-to-open-2010-latin-america-tour-1798364.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091009202335/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/coldplay-picks-bat-for-lashes-to-open-2010-latin-america-tour-1798364.html |archive-date=9 October 2009 |access-date=29 January 2023 |work=The Independent}} * {{Cite web |date=8 November 2015 |title=Vienen Grandes Grupos |trans-title=Big Groups are Coming |url=https://www.noroeste.com.mx/entretenimiento/espectaculos/vienen-grandes-grupos-ODNO209241 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250530220430/https://www.noroeste.com.mx/entretenimiento/espectaculos/vienen-grandes-grupos-ODNO209241 |archive-date=30 May 2025|access-date=29 January 2023 |website=Noroeste |language=es}} * {{cite web |date=5 January 2010 |title=Vanguart Abrirá Shows do Coldplay no Brasil |trans-title=Vanguart Will Open Coldplay's Shows in Brazil |url=http://www.rollingstone.com.br/secoes/novas/noticias/7235/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706154215/http://www.rollingstone.com.br/secoes/novas/noticias/7235/ |archive-date=6 July 2011 |access-date=29 January 2023 |work=Rolling Stone Brasil |language=pt}}</ref><ref name="opening acts"/> *[[The Flaming Lips]] <small>(Европ&mdash;3-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref name="opening acts"/> *[[White Lies (band)|White Lies]] <small>(Европ&mdash;3-р хэсэг, зарим өдөр)</small><ref name="opening acts"/><ref>{{cite web |url=http://www.citylife.co.uk/news_and_reviews/news/14130_coldplay_support_slot_for_white_lies |title=Coldplay support slot for White Lies |date=28 July 2009 |work=City Life |access-date=26 February 2011}}</ref><ref name="udine">{{cite web |url=http://www.ilgiornaledelfriuli.net/udine-cron/i-coldplay-e-live-nation-scelgono-i-ministri-per-aprire-la-data-di-udine/ |title=I COLDPLAY e LIVE NATION scelgono i MINISTRI per aprire la data di Udine |author=Bergomas, Stefano |date=27 August 2009 |work=Il Giornale del Friuli Libero |access-date=26 February 2011 |language=it |trans-title=Coldplay and Live Nation choose Ministri to open date in Udine |archive-url=https://web.archive.org/web/20110723154221/http://www.ilgiornaledelfriuli.net/udine-cron/i-coldplay-e-live-nation-scelgono-i-ministri-per-aprire-la-data-di-udine/ |archive-date=23 July 2011 |url-status=dead}}</ref> *[[Moi Caprice]] <small>(Дани&mdash;August 2009)</small><ref name="opening acts"/><ref>{{cite web|url=http://gaffa.dk/nyhed/33235|title=White Lies og moi Caprice supporter Coldplay|trans-title=Whites and Moi Caprice support Coldplay|date=23 June 2009|work=Gaffa|access-date=26 February 2011|language=da|author=Svidt, Ole Rosenstand|archive-date=19 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719124043/http://gaffa.dk/nyhed/33235|url-status=dead}}</ref> *[[Datarock]] <small>(Норвеги&mdash;August 2009)</small><ref name="opening acts"/> *Ministri <small>(Итали&mdash;August 2009)</small><ref name="opening acts"/><ref name="udine"/> *[[:de:Pegasus (Band)|Pegasus]] <small>(Швейцар&mdash;September 2009)</small><ref name="opening acts"/> *[[:es:The Sunday Drivers|The Sunday Drivers]] <small>(Испани&mdash;September 2009)</small><ref name="opening acts"/> *Miss Montreal <small>(Нидерланд&mdash;September 2009)</small><ref name="opening acts"/><ref>{{cite web |url=http://3voor12.vpro.nl/artikelen/artikel//42565827 |title=Miss Montreal: Amerikaans goed! |trans-title=Miss Montreal: Good American! |date=6 October 2009 |publisher=3voor12 |access-date=26 February 2011 |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724172143/http://3voor12.vpro.nl/artikelen/artikel//42565827 |archive-date=24 July 2011 |url-status=dead}}</ref> *[[Girls Aloud]] <small>(Их Британи (Шотланд and Англи)&mdash;September 2009)</small><ref name="pitchfork"/><ref name="opening acts">{{cite web |url=http://www.stereoboard.com/content/view/86260/9 |title=Coldplay Announce Stadium Tour Support Acts |author=Staff Writer |date=23 June 2009 |work=Stereoboard |access-date=26 February 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.mirror.co.uk/celebs/2008/12/03/girls-aloud-confirmed-as-coldplay-support-for-their-new-wembley-date-115875-20943208/ |title=Girls Aloud confirmed as Coldplay support for their new Wembley date |author=Thompson, Jody |date=3 December 2008 |work=Daily Mirror |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[Jay-Z]] <small>(Их Британи (Шотланд and Англи)&mdash;September 2009)</small><ref name="pitchfork"/><ref name="opening acts"/><ref>{{cite web |url=http://www.mtv.co.uk/artists/jay-z/news/90771-jay-z-to-support-coldplay |archive-url=https://web.archive.org/web/20090517081749/http://www.mtv.co.uk/artists/jay-z/news/90771-jay-z-to-support-coldplay |url-status=dead |archive-date=17 May 2009 |title=Jay Z To Support Coldplay |date=25 November 2008 |publisher=MTV News |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[La Roux]] <small>(Англи&mdash;December 2009)</small><ref>{{cite web |url=http://www.westernmorningnews.co.uk/Lily-cancels-gig/story-11466370-detail/story.html |title=Lily cancels charity gig |date=19 December 2009 |work=Western Morning News |access-date=13 August 2015}}</ref> *[[Decoder Ring]] <small>(Австрали)</small><ref>{{cite web |url=https://www.theage.com.au/entertainment/music/decoder-ring-deliver-double-20090717-ge7zq9.html |title=Decoder Ring deliver double |author=Murfett, Andrew |date=17 July 2009 |work=The Age |access-date=26 February 2011}}</ref><ref name="ozdates">{{cite web |url=http://www.undercover.fm/news/7420-decoder-ring-to-play-with-coldplay |title=Decoder Ring To Play With Coldplay |author=Chasmere, Paul |date=1 February 2009 |work=Undercover FM |access-date=26 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403043052/http://www.undercover.fm/news/7420-decoder-ring-to-play-with-coldplay |archive-date=3 April 2012 |url-status=dead}}</ref> *[[Hollie Smith]] <small>(Шинэ Зеланд) </small><ref name="nzpress">{{cite press release |title=Mercury Rev Confirmed To Support Coldplay |url=http://www.scoop.co.nz/stories/CU0902/S00325.htm |publisher=Blackout Music Management |date=19 February 2009 |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[Mercury Rev]] <small>(Австрали) (Шинэ Зеланд) (Ази&mdash;March 2009)</small><ref name="nzpress"/><ref>{{cite web |url=http://www.undercover.fm/news/7560-mercury-rev-to-support-coldplay |title=Mercury Rev To Support Coldplay |author=Chasmere, Paul |date=17 February 2009 |work=Undercover FM |access-date=26 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403043101/http://www.undercover.fm/news/7560-mercury-rev-to-support-coldplay |archive-date=3 April 2012 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.timeoutdubai.com/nightlife/features/7918-abu-dhabi-weekend |title=We Look Back at Abu Dhabi's Hottest Weekend to Date... |date=29 March 2009 |work=Time Out |access-date=26 February 2011}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mtvasia.com/News/200902/10017506.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213144115/http://www.mtvasia.com/News/200902/10017506.html |url-status=dead |archive-date=13 February 2009 |title=Coldplay's Viva la Vida Tour Comes to Singapore on March 23! |date=10 February 2009 |publisher=MTV Asia |access-date=26 February 2011}}</ref> *[[The Ting Tings]] <small>(Япон&mdash;February 2009)</small> *[[:pt:Vanguart|Vanguart]] <small>(Бразил)</small><ref>{{cite web |url=https://www.rollingstone.com.br/secoes/novas/noticias/7235/ |title=Vanguart abrirá shows do Coldplay no Brasil |date=5 January 2010 |work=Rolling Stone Brasil |access-date=26 February 2011 |language=pt |trans-title=Vanguart opens for Coldplay concerts in Brazil |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706154215/http://www.rollingstone.com.br/secoes/novas/noticias/7235/ |archive-date=6 July 2011 |url-status=dead}}</ref> {{col-end}} == Үр дүн, үнэлгээ == Аялан тоглолтын үеэр нийт 3,022,635 тасалбар борлуулж, 222,256,153 ам.долларын орлого олжээ. Coldplay мөн Сидней хотын [[Sydney SuperDome|Acer Arena]]-д нэг аялан тоглолтын хүрээнд хамгийн олон буюу 58,943 тасалбар борлуулсан дээд амжилт тогтоосон. Хожим тэд Вашингтон мужийн Рижфилд дэх [[RV Inn Style Resorts Amphitheater|Amphitheater at Clark County]]-д бүх тасалбараа борлуулсан тоглолт хийсэн анхны уран бүтээлч болжээ. 2025 онд ''[[Consequence (publication)|Consequence]]'' хэвлэл Viva la Vida Tour-ийг бүх цаг үеийн шилдэг 100 аялан тоглолтын жагсаалтын 82 дугаарт эрэмбэлсэн байна.<ref>{{Cite web |date=25 September 2025 |title=Inside Coldplay's Rise to Billion-Pound Band |url=https://uk.finance.yahoo.com/news/member-coldplay-richest-2024-183000041.html |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/Ah0Ag |archive-date=20 March 2026 |access-date=20 March 2026 |website=Yahoo! Finance}}</ref><ref name="BRANDLE">{{Cite magazine |date=17 March 2009 |title=Coldplay Breaks Record Down Under |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-breaks-record-down-under-1273134/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303211151/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-breaks-record-down-under-1273134/ |archive-date=3 March 2025 |access-date=3 March 2025 |magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 June 2009 |title=Amphitheater at Clark County Still Racks Up Losses |url=https://www.oregonlive.com/business/2009/06/vancouver_ever_since_its.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520054457/https://www.oregonlive.com/business/2009/06/vancouver_ever_since_its.html |archive-date=20 May 2025 |access-date=20 May 2025 |website=The Oregonian}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 September 2025 |title=The 100 Best Tours of All Time |url=https://consequence.net/list/100-best-tours-of-all-time/coldplay-viva-la-vida-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916134158/https://consequence.net/list/100-best-tours-of-all-time/ |archive-date=16 September 2025 |access-date=16 September 2025 |website=Consequence}}</ref> == Шагнал, нэр дэвшил == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+Шагнал ба нэр дэвшлийн жагсаалт ! scope="col" |Он ! scope="col" |Шагнал гардуулах ёслол ! scope="col" |Төрөл ! scope="col" |Үр дүн ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! rowspan="2" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2008 | [[LOS40 Music Awards|Los40 Music Awards]] | Best Tour | Нэр дэвшсэн | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=9 October 2008 |title=Conoce los Nominados a los Premios 40 Principales 2008 |trans-title=Meet the Nominees for the 40 Principales Awards 2008 |url=https://www.popelera.net/conoce-los-nominados-a-los-premios-40-principales-2008/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221128213204/https://www.popelera.net/conoce-los-nominados-a-los-premios-40-principales-2008/ |archive-date=28 November 2022 |access-date=2 December 2022 |website=Popelera |language=es}}</ref> |- | [[Parnelli Awards]] | Tour Manager of the Year (Andy Franks) | Нэр дэвшсэн | style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web |date=8 September 2008 |title=8th Edition Voting Page |url=http://www.parnelliawards.com/vote/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915201451/http://www.parnelliawards.com/vote.php |archive-date=15 September 2008 |access-date=29 May 2025 |publisher=Timeless Communications}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2009 | [[Helpmann Awards]] | Best International Contemporary Concert | Нэр дэвшсэн | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite magazine |date=30 June 2009 |title=Sound Relief Concerts Up for Helpmann Award |url=https://www.billboard.com/music/music-news/sound-relief-concerts-up-for-helpmann-award-1268671/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627152258/https://www.billboard.com/music/music-news/sound-relief-concerts-up-for-helpmann-award-1268671/ |archive-date=27 June 2024 |access-date=27 June 2024 |magazine=Billboard}}</ref> |- | rowspan="3" |[[Parnelli Awards]] | Lighting Company of the Year (Upstaging) | Нэр дэвшсэн | rowspan="3" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=1 October 2009 |title=9th Edition Voting Page |url=http://www.parnelliawards.com/vote/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091009110343/http://www.parnelliawards.com/vote.php |archive-date=9 October 2009 |access-date=29 May 2025 |publisher=Timeless Communications}}</ref> |- | Lighting Designer of the Year (Paul Normandale) | Нэр дэвшсэн |- | Tour Manager of the Year (Andy Franks) | Нэр дэвшсэн |- | rowspan="2" |[[Pollstar|''Pollstar'' Awards]] | rowspan="2" |Оны томоохон аялан тоглолт | Нэр дэвшсэн | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=31 January 2009 |title=Pollstar Awards Archive – 2008 |url=http://www.pollstarpro.com/PCIA-Static/awards2008.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708045813/http://www.pollstarpro.com/PCIA-Static/awards2008.htm |archive-date=8 July 2015 |access-date=3 December 2022 |website=Pollstar Awards Archive}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2010 | Нэр дэвшсэн | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=17 February 2010 |title=Pollstar Awards Archive – 2009 |url=http://www.pollstarpro.com/PCIA-Static/awards2009.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708040541/http://www.pollstarpro.com/PCIA-Static/awards2009.htm |archive-date=8 July 2015 |access-date=3 December 2022 |website=Pollstar Awards Archive}}</ref> |} == Дууны жагсаалт == {{hidden | headercss = background: #CCCCFF; font-size: 100%; width: 65%; | contentcss = text-align: left; font-size: 100%; width: 75%; | header = United Center, Чикаго, 2008 оны 7 сарын 23 | content = Source: ''[[Hartford Courant]]''.<ref>{{cite web|url=http://blogs.courant.com/eric_danton_sound_check/2008/08/review-coldplay-in-hartford.html|title=Review: Coldplay in Hartford|work=Hartford Courant|date=3 August 2008|access-date=6 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20120105084336/http://blogs.courant.com/eric_danton_sound_check/2008/08/review-coldplay-in-hartford.html|archive-date=5 January 2012|url-status=dead}}</ref> {{div col}} '''Үндсэн тайз''' #"Life in Technicolor" #"[[Violet Hill (song)|Violet Hill]]" #"[[Clocks (song)|Clocks]]" #"[[In My Place]]" #"[[Viva la Vida]]" #"[[Yes (Coldplay song)|Yes]]" #"42" #"[[Fix You]]" #"[[Strawberry Swing]]" '''B тайз''' #<li value="10">"Chinese Sleep Chant" #"[[God Put a Smile upon Your Face]]" #"[[Speed of Sound (song)|Speed of Sound]]" #"[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" #"[[Lost!]]" #"Lost!" {{small|(for the music video)}} '''C тайз''' #<li value="16">"[[The Scientist (song)|The Scientist]]" #"Death Will Never Conquer" '''Нэмэлт тоглолт''' #<li value="18">"[[Politik (song)|Politik]]" #"[[Lovers in Japan]]" #"[[Death and All His Friends]]" #"The Dubliners" #"Green Eyes" {{div col end}} }} {{hidden | headercss = background: #CCCCFF; font-size: 100%; width: 65%; | contentcss = text-align: left; font-size: 100%; width: 75%; | header = Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэн, 2009 оны 9 сарын 18–19 | content = Source:{{citation needed|date=June 2023}} {{div col}} '''Үндсэн тайз''' #"Life in Technicolor" #"Violet Hill" #"Clocks" #"In My Place" #"[[Glass of Water (song)|Glass of Water]]" #"Yellow" #"[[Cemeteries of London]]" #"42" #"Fix You" #"Strawberry Swing" '''B тайз''' #<li value="11">"God Put a Smile Upon Your Face" / "Talk" #"[[The Hardest Part (Coldplay song)|The Hardest Part]]" / "Postcards from Far Away" #"Viva la Vida" #"Lost+" {{small|(with [[Jay-Z]])}} '''C тайз''' #<li value="15">"Rhyming Song" #"Death Will Never Conquer" #"[[Trouble (Coldplay song)|Trouble]]" #"[[Billie Jean]]" {{small|([[Michael Jackson]] cover)}} '''Нэмэлт тоглолт''' #<li value="19">"[[Politik (song)|Politik]]" #"Lovers in Japan" #"Death and All His Friends" #"The Scientist" #"[[Life in Technicolor ii]]" {{div col end}} }} {{hidden | headercss = background: #CCCCFF; font-size: 100%; width: 65%; | contentcss = text-align: left; font-size: 100%; width: 75%; | header = Estadio Monumental, Буэнос-Айрес, 2010 оны 2 сарын 26 | content = Source: {{Citation needed|date=March 2011}} {{div col}} '''Үндсэн тайз''' #"Life in Technicolor" #"Violet Hill" #"Clocks" #"In My Place" #"Parachutes" #"Yellow" #"Glass of Water" #"42" #"Fix You" #"Strawberry Swing" '''B тайз''' #<li value="11">"God Put a Smile Upon Your Face" / "Talk" #"The Hardest Part" / "Postcards from far Away" #"Viva La Vida" #"Lost!" '''C тайз''' #<li value="15">"Death Will Never Conquer" #"Billie Jean" #"Don Quixote" '''Нэмэлт тоглолт''' #<li value="18">"[[Politik (song)|Politik]]" #"Lovers in Japan" #"Death and All His Friends" #"The Scientist" #"Life in Technicolor ii" {{div col end}} }} == Аялан тоглолтын хуваарь == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+2008 оны тоглолтууд<ref name="BONGIOVANNI">{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> ! scope="col" style="width:12em;" |Огноо (2008) ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:10em;" |Улс ! scope="col" style="width:16em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:11em;" |Нээлтийн уран бүтээлчид ! scope="col" style="width:10em;" |Үзэгчдийн тоо ! scope="col" style="width:10em;" |Орлого |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 14 | rowspan="2" |[[Inglewood, California|Inglewood]]{{efn-lr|Labelled as [[Los Angeles]] in promotional material.}} | rowspan="7" |Америкийн Нэгдсэн Улс | rowspan="2" |[[Kia Forum|The Forum]] | rowspan="2" |Shearwater | rowspan="2" |30,085 / 30,438 | rowspan="2" |$2,487,994 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 18{{efn|The concert in San Jose on 18 July 2008 was originally planned for 24 July 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES">{{Cite magazine |date=9 May 2008 |title=Coldplay Announce First Leg of Viva la Vida Tour |url=http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2008/05/09/coldplay-announce-first-leg-of-viva-la-vida-tour/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510181232/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2008/05/09/coldplay-announce-first-leg-of-viva-la-vida-tour/ |archive-date=10 May 2008 |access-date=15 January 2023 |magazine=Rolling Stone}} * {{Cite web |date=11 June 2008 |title=Coldplay Reschedules Concert Tour Dates |url=https://www.ticketnews.com/2008/06/coldplay-reschedules-concert-tour-dates/?amp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230115163833/https://www.ticketnews.com/2008/06/coldplay-reschedules-concert-tour-dates/?amp |archive-date=15 January 2023 |access-date=15 January 2023 |website=Ticket News}}</ref>}} | [[San Jose, California|San Jose]] | [[SAP Center|HP Pavilion]] | rowspan="5" |Jon Hopkins | 15,325 / 15,838 | $1,219,849 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 19 | [[Paradise, Nevada|Paradise]]{{efn-lr|Labelled as [[Las Vegas]] in promotional material.}} | [[MGM Grand Garden Arena]] | 14,058 / 14,058 | $1,262,926 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 22 | rowspan="2" |[[Chicago]] | rowspan="2" |[[United Center]] | rowspan="2" |29,815 / 31,056 | rowspan="2" |$2,425,592 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 23{{efn|The concert in Chicago on 23 July 2008 was originally planned for 4 August 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 25{{efn|The concert in Philadelphia on 25 July 2008 was originally planned for 29 June 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Philadelphia]] | [[Wachovia Center (Philadelphia)|Wachovia Center]] | 16,738 / 16,738 | $1,395,623 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 27{{efn|The concert in Pemberton on 27 July 2008 was part of the [[Pemberton Festival]].<ref>{{Cite web |date=14 March 2008 |title=Coldplay, Jay-Z to Headline Massive Summer Music Fest in Small B.C. Town |url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/coldplay-jay-z-to-headline-massive-summer-music-fest-in-small-b-c-town-1.731114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114212754/https://www.cbc.ca/news/entertainment/coldplay-jay-z-to-headline-massive-summer-music-fest-in-small-b-c-town-1.731114 |archive-date=14 November 2025 |access-date=15 January 2023 |publisher=CBC News}}</ref>}} | [[Pemberton, British Columbia|Pemberton]] | rowspan="4" |Канад | [[Mount Currie (British Columbia)|Mount Currie]] | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 29{{efn|The concert in Montreal on 29 July 2008 was originally planned for 20 October 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Montréal]] | [[Bell Centre]] | Jon Hopkins | 17,259 / 17,259 | $1,415,268 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 30{{efn|name=YYZ|The concerts in Toronto on 30 and 31 July 2008 were originally planned for 29 and 30 October 2008, but they were rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | rowspan="2" |[[Toronto]] | rowspan="2" |[[Scotiabank Arena|Air Canada Centre]] | rowspan="2" |Shearwater | rowspan="2" |33,908 / 33,908 | rowspan="2" |$2,954,646 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 31{{efn|name=YYZ}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 2{{efn|The concert in Hartford on 2 August 2008 was originally planned for 3 July 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Hartford, Connecticut|Hartford]] | rowspan="3" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[XL Center]] | rowspan="3" |Jon Hopkins | 12,589 / 12,589 | $993,924 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 3{{efn|The concert in Washington, D.C. on 3 August 2008 was originally planned for 2 July 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Washington, D.C.]] | [[Capital One Arena|Verizon Center]] | 15,760 / 15,760 | $1,354,878 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 4{{efn|The concert in Boston on 4 August 2008 was originally planned for 3 November 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Boston]] | [[TD Garden|TD Banknorth Garden]] | 14,445 / 14,445 | $1,229,417 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 9{{efn|name=KIX|The concerts in Osaka and Chiba on 9 and 10 August 2008 were part of the [[Summer Sonic Festival]].<ref>{{Cite web |date=2023 |title=History – 2008 |url=https://www.summersonic.com/history/2008.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129075547/https://www.summersonic.com/history/2008.html |archive-date=29 January 2023 |access-date=29 January 2023 |publisher=Summer Sonic |language=ja}}</ref>}} | [[Osaka]] | rowspan="2" |Япон | [[Maishima Sports Island]] | rowspan="2" {{n/a}} | rowspan="2" {{n/a}} | rowspan="2" {{n/a}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 10{{efn|name=KIX}} | [[Chiba (city)|Chiba]]{{efn-lr|name=HND|Labelled as [[Tokyo]] in promotional material.}} | [[Zozo Marine Stadium|Chiba Marine Stadium]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 1 | [[Strasbourg]] | Франц | [[Zénith de Strasbourg]] | rowspan="23" |High Wire<br/>[[Albert Hammond Jr.]] | 11,074 / 11,074 | $673,108 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 2 | [[Mannheim]] | Герман | [[SAP Arena]] | 12,441 / 12,441 | $906,935 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 4 | [[Lyon]] | Франц | [[Halle Tony Garnier]] | 16,648 / 16,648 | $1,038,147 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 6 | [[Barcelona]] | rowspan="2" |Испани | [[Palau Sant Jordi]] | 17,828 / 17,960 | $1,221,409 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 7 | [[Madrid]] | [[Palacio de Deportes de la Comunidad de Madrid|Palacio de Deportes]] | 15,499 / 15,548 | $1,058,986 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 9 | rowspan="2" |[[Paris]] | rowspan="2" |Франц | rowspan="2" |[[Accor Arena|Palais Omnisports de Paris-Bercy]] | rowspan="2" |32,800 / 32,800 | rowspan="2" |$2,298,435 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 12 | [[Cologne]] | rowspan="3" |Герман | [[Lanxess Arena|Kölnarena]] | 16,105 / 16,105 | $1,180,183 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 14 | [[Hamburg]] | [[Barclays Arena|Color Line Arena]] | 12,558 / 12,558 | $918,045 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 15 | [[Berlin]] | [[Mercedes-Benz Arena (Berlin)|O2 World]] | 14,362 / 14,362 | $1,034,744 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 17 | rowspan="2" |[[Stockholm]] | rowspan="2" |Швед | rowspan="2" |[[Avicii Arena|Stockholm Globe Arena]] | rowspan="2" |28,043 / 28,510 | rowspan="2" |$1,873,058 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 18 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 19 | [[Oslo]] | Норвеги | [[Oslo Spektrum]] | 8,064 / 8,213 | $671,173 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 22 | [[Prague]] | Чех | [[O2 Arena (Prague)|O2 Arena]] | 14,889 / 15,000 | $905,311 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 23 | [[Budapest]] | Унгар | [[László Papp Budapest Sports Arena|Budapest Sports Arena]] | 11,159 / 11,466 | $780,851 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 24 | [[Vienna]] | Австри | [[Wiener Stadthalle]] | 13,340 / 13,340 | $960,526 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 26{{efn|The concert in Munich on 26 September 2008 was broadcast on radio by [[Absolute Radio]].<ref>{{Cite web |date=29 September 2008 |title=Newsreel: Munich Gig to Air on Wed |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=141&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081001152043/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=141&page=0 |archive-date=1 October 2008 |access-date=29 January 2023 |publisher=Coldplay}}</ref>}} | [[Munich]] | Герман | [[Olympiahalle]] | 11,805 / 11,805 | $910,652 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 28 | [[Zürich]] | Швейцар | [[Hallenstadion]] | rowspan="2" {{Unknown}} | rowspan="2" {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 29 | [[Bologna]] | rowspan="2" |Итали | [[Unipol Arena|PalaMalaguti]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 30 | [[Assago]]{{efn-lr|Labelled as [[Milan]] in promotional material.}} | [[Mediolanum Forum|DatchForum]] | 11,218 / 11,218 | $700,365 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 2 | rowspan="2" |[[Rotterdam]] | rowspan="2" |Нидерланд | rowspan="2" |[[Rotterdam Ahoy|Ahoy Rotterdam]] | rowspan="2" |21,600 / 21,600 | rowspan="2" |$1,355,736 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 4 | [[Antwerp]] | Бельги | [[Sportpaleis]] | 16,774 / 16,774 | $949,556 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 20{{efn|The concert in Ottawa on 20 October 2008 was originally planned for 21 October 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Ottawa]] | Канад | [[Canadian Tire Centre|Scotiabank Place]] | rowspan="12" |Snow Patrol | 12,121 / 15,082 | $943,317 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 21{{efn|The concert in Cleveland on 21 October 2008 was originally planned for 6 July 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Cleveland]] | rowspan="20" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[Rocket Mortgage FieldHouse|Quicken Loans Arena]] | {{Unknown}} | {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 26 | rowspan="2" |[[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]] | rowspan="2" |[[Meadowlands Arena|Izod Center]] | rowspan="2" |32,460 / 32,460 | rowspan="2" |$1,382,442 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 27 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 29 | Boston | TD Banknorth Garden | 14,559 / 14,559 | $1,256,599 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |аравдугаар сарын 31 | Washington, D.C. | Verizon Center | 14,158 / 14,158 | $1,188,903 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 1 | Philadelphia | Wachovia Center | 16,068 / 16,068 | $1,299,252 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 3{{efn|The concert in Auburn Hills on 3 November 2008 was originally planned for 5 July 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Auburn Hills, Michigan|Auburn Hills]]{{efn-lr|name=DTW|Labelled as [[Detroit]] in promotional material.}} | [[The Palace of Auburn Hills]] | 13,330 / 13,330 | $1,015,289 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 5 | [[Atlanta]] | [[State Farm Arena|Philips Arena]] | 28,648 / 28,648{{efn|name=ATL|The concerts in Atlanta on 5 and 11 November 2008 had their data combined into a single boxscore.<ref name="BONGIOVANNI" />}} | $2,266,353{{efn|name=ATL}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 7 | [[Orlando, Florida|Orlando]] | [[Amway Arena]] | {{Unknown}} | {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 9 | [[Sunrise, Florida|Sunrise]]{{efn-lr|Labelled as [[Fort Lauderdale, Florida|Fort Lauderdale]] in promotional material.}} | [[Amerant Bank Arena|BankAtlantic Center]] | 15,096 / 15,096 | $1,258,098 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 11 | Atlanta | Philips Arena | {{efn|name=ATL}} | {{efn|name=ATL}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 13{{efn|The concert in Kansas City on 13 November 2008 was originally planned for 9 July 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Kansas City, Missouri|Kansas City]] | [[T-Mobile Center|Sprint Center]] | rowspan="9" |Pete Yorn | {{Unknown}} | {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 14{{efn|The concert in Saint Paul on 14 November 2008 was originally planned for 8 July 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Saint Paul, Minnesota|Saint Paul]] | [[Xcel Energy Center]] | 14,922 / 16,010 | $1,245,529 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 16{{efn|The concert in Oklahoma City on 16 November 2008 was originally planned for 10 July 2008, but it was rescheduled due to logistical reasons.<ref name="VIVADATES" />}} | [[Oklahoma City]] | [[Paycom Center|Ford Center]] | {{Unknown}} | {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 18 | [[Houston]] | [[Toyota Center]] | 13,981 / 13,981 | $1,192,576 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 19 | [[Dallas]] | [[American Airlines Center]] | 15,483 / 16,430 | $1,308,581 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 21 | [[Denver]] | [[Ball Arena|Pepsi Center]] | 11,656 / 11,656 | $1,019,790 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 22 | [[Salt Lake City]] | [[Delta Center|EnergySolutions Arena]] | 11,598 / 11,598 | $935,607 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 25 | [[Anaheim, California|Anaheim]] | [[Honda Center]] | 13,649 / 13,649 | $1,115,426 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 26 | [[Glendale, Arizona|Glendale]]{{efn-lr|Labelled as [[Phoenix, Arizona|Phoenix]] in promotional material.}} | [[Desert Diamond Arena|Jobing.com Arena]] | 13,257 / 13,257 | $1,010,272 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван нэгдүгээр сарын 29{{efn|The concert in Sheffield on 29 November 2008 was originally planned for 7 December 2008, but it was rescheduled due to "reasons beyond Coldplay's control".<ref name="UKMOVE">{{Cite web |date=3 October 2008 |title=Four UK Shows Moved |url=https://www.coldplay.com/four-uk-shows-moved/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115175759/https://www.coldplay.com/four-uk-shows-moved/ |archive-date=15 November 2025 |access-date=28 January 2023 |publisher=Coldplay}}</ref>}} | [[Sheffield]] | rowspan="4" |Англи | [[Sheffield Arena]] | rowspan="4" |Bat for Lashes<br/>Kilians | rowspan="7" {{Unknown}} | rowspan="7" {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 1 | rowspan="3" |[[Birmingham]] | rowspan="3" |[[Arena Birmingham|National Indoor Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 6 | [[Glasgow]] | Шотланд | [[SEC Centre]] | rowspan="3" |White Lies |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 7{{efn|The concert in Liverpool on 7 December 2008 was originally planned for 10 December 2008, but it was rescheduled due to "reasons beyond Coldplay's control".<ref name="UKMOVE" />}} | [[Liverpool]] | Англи | [[Liverpool Arena|Echo Arena Liverpool]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 9{{efn|The concert in Glasgow on 9 December 2008 was originally planned for 5 December 2008, but it was rescheduled due to "reasons beyond Coldplay's control".<ref name="UKMOVE" />}} | Glasgow | Шотланд | SEC Centre |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 11 | rowspan="2" |[[Manchester]] | rowspan="5" |Англи | rowspan="2" |[[Manchester Arena|Manchester Evening News Arena]] | rowspan="2" |Eugene Francis Jnr | rowspan="2" |30,798 / 31,136 | rowspan="2" |$1,926,622 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 12 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 14 | rowspan="3" |[[London]] | rowspan="3" |[[The O2 Arena]] | [[The Domino State]] | rowspan="3" |51,294 / 52,500 | rowspan="3" |$2,967,477 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 15 | rowspan="2" |Eugene Francis Jnr |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 16 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 19 | [[Belfast]] | Умард Ирланд | [[Odyssey Place|Odyssey Arena]] | rowspan="4" |[[The Flaming Lips]] | 8,400 / 8,532 | $542,752 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 21 | rowspan="2" |[[Dublin]] | rowspan="2" |Ирланд | rowspan="2" |[[3Arena (Dublin)|O₂ Dublin]] | rowspan="2" |16,280 / 16,280 | rowspan="2" |$1,087,926 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 22 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арван хоёрдугаар сарын 23{{efn|The concert in Belfast on 23 December 2008 was originally planned for 18 December 2008, but it was rescheduled due to "reasons beyond Coldplay's control".<ref name="UKMOVE" />}} | Belfast | Умард Ирланд | Odyssey Centre | {{Unknown}} | {{Unknown}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+2009 оны тоглолтууд<ref name="BONGIOVANNI" /> ! scope="col" style="width:12em;" |Огноо (2009) ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:10em;" |Улс ! scope="col" style="width:16em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:11em;" |Нээлтийн уран бүтээлчид ! scope="col" style="width:10em;" |Үзэгчдийн тоо ! scope="col" style="width:10em;" |Орлого |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 11 | rowspan="2" |[[Saitama (city)|Saitama]]{{efn-lr|name=HND}} | rowspan="4" |Япон | rowspan="2" |[[Saitama Super Arena]] | rowspan="4" |Santigold<br/>[[The Ting Tings]] | rowspan="2" |33,000 / 36,000 | rowspan="2" |$2,571,030 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 12{{efn|The concert in Saitama on 12 February 2009 was broadcast on television by [[MTV]].<ref>{{Cite web |date=26 February 2009 |title=Tokyo Show on MTV Tomorrow |url=http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=333 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228210357/http://www.coldplay.com/newsdetail.php?id=333 |archive-date=28 February 2009 |access-date=2 March 2023 |publisher=Coldplay}}</ref>}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 14 | rowspan="2" |[[Kobe]]{{efn-lr|Labelled as [[Osaka]] in promotional material.}} | rowspan="2" |Kobe World Kinen Hall | rowspan="2" |12,000 / 12,000 | rowspan="2" |$1,202,040 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 27 | rowspan="2" |[[Perth]] | rowspan="11" |Австрали | rowspan="2" |[[Burswood Dome]] | rowspan="11" |[[Decoder Ring]]<br/>[[Mercury Rev]] | rowspan="2" |29,004 / 32,908 | rowspan="2" |$2,519,941 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 28 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 3 | rowspan="3" |[[Melbourne]] | rowspan="3" |[[Rod Laver Arena]] | rowspan="3" |37,385 / 38,901 | rowspan="3" |$3,244,512 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 5 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 8 | rowspan="2" |[[Brisbane]] | rowspan="2" |[[Brisbane Entertainment Centre]] | rowspan="2" |22,692 / 22,950 | rowspan="2" |$1,940,206 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 9 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 11 | rowspan="4" |[[Sydney]] | rowspan="4" |[[Sydney SuperDome|Acer Arena]] | rowspan="4" |59,391 / 60,852 | rowspan="4" |$5,013,032 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 12 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 14 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 18 | rowspan="2" |[[Auckland]] | rowspan="2" |Шинэ Зеланд | rowspan="2" |[[Spark Arena|Vector Arena]] | rowspan="2" |[[Hollie Smith]]<br/>Mercury Rev | rowspan="2" |20,808 / 21,562 | rowspan="2" |$1,701,308 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 19 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 23 | colspan="2" |[[Singapore]] | [[Singapore Indoor Stadium]] | rowspan="3" |Mercury Rev | 9,474 / 9,503 | $1,162,883 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 25 | [[Hong Kong]] | Хятад | [[AsiaWorld–Arena]] | 11,371 / 11,550 | $1,430,719 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |гуравдугаар сарын 28 | [[Abu Dhabi]] | Арабын Нэгдсэн Эмират Улс | [[Emirates Palace Mandarin Oriental, Abu Dhabi|Emirates Palace]] | rowspan="2" {{Unknown}} | rowspan="2" {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 15 | [[West Palm Beach, Florida|West Palm Beach]] | rowspan="18" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[ITHINK Financial Amphitheatre|Cruzan Amphitheatre]] | rowspan="23" |N/A |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 17 | Atlanta | [[Cellairis Amphitheatre|Lakewood Amphitheatre]] | 14,071 / 18,658 | $801,194 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 18 | [[Pelham, Alabama|Pelham]]{{efn-lr|Labelled as [[Birmingham, Alabama|Birmingham]] in promotional material.}} | [[Oak Mountain Amphitheatre|Verizon Wireless Music Center]] | 8,230 / 10,259 | $650,881 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 20 | [[Virginia Beach, Virginia|Virginia Beach]] | [[Veterans United Home Loans Amphitheater|Verizon Wireless Amphitheater]] | 15,877 / 20,055 | $447,086 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 21 | [[Bristow, Virginia|Bristow]]{{efn-lr|Labelled as [[Washington, D.C.]] in promotional material.}} | [[Jiffy Lube Live|Nissan Pavilion]] | 14,157 / 23,241 | $624,814 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 23 | Hartford | [[Xfinity Theatre|Comcast Theatre]] | 13,877 / 24,713 | $705,687 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 24 | [[Hershey, Pennsylvania|Hershey]] | [[Hersheypark Stadium]] | 10,414 / 13,530 | $755,940 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 26 | [[Camden, New Jersey|Camden]]{{efn-lr|Labelled as [[Philadelphia]] in promotional material.}} | [[Freedom Mortgage Pavilion|Susquehanna Bank Center]] | 13,741 / 25,317 | $902,234 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 30 | [[Burgettstown, Pennsylvania|Burgettstown]]{{efn-lr|Labelled as [[Pittsburgh]] in promotional material.}} | [[The Pavilion at Star Lake|Post-Gazette Pavilion]] | 13,084 / 23,214 | $565,068 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 1 | [[Darien, New York|Darien]]{{efn-lr|Labelled as [[Buffalo, New York|Buffalo]] in promotional material.}} | [[Darien Lake Performing Arts Center]] | 12,481 / 21,193 | $691,814 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 2 | [[Clarkston, Michigan|Clarkston]]{{efn-lr|name=DTW}} | [[Pine Knob Music Theatre|DTE Energy Music Theatre]] | 13,797 / 15,202 | $801,754 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 4 | [[Cincinnati]] | [[Riverbend Music Center]] | 15,375 / 20,383 | $812,638 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 5 | [[Noblesville, Indiana|Noblesville]]{{efn-lr|Labelled as [[Indianapolis]] in promotional material.}} | [[Ruoff Music Center|Verizon Wireless Music Center]] | 19,825 / 24,680 | $1,021,922 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 6 | [[Nashville, Tennessee|Nashville]] | [[Bridgestone Arena|Sommet Center]] | 13,130 / 13,130 | $1,242,039 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 9 | [[New Orleans]] | [[Smoothie King Center|New Orleans Arena]] | 11,574 / 12,247 | $898,682 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 10 | [[San Antonio]] | [[Frost Bank Center|AT&T Center]] | 13,152 / 13,152 | $964,467 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 12 | [[Des Moines, Iowa|Des Moines]] | [[Wells Fargo Arena (Des Moines, Iowa)|Wells Fargo Arena]] | 10,749 / 10,751 | $616,158 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 13 | [[Omaha, Nebraska|Omaha]] | [[CHI Health Center Omaha|Qwest Center Omaha]] | 9,629 / 10,636 | $748,532 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 15 | [[Winnipeg]] | rowspan="5" |Канад | [[Canada Life Centre|MTS Centre]] | 12,619 / 12,619 | $1,002,900 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 17 | [[Calgary]] | [[Scotiabank Saddledome|Pengrowth Saddledome]] | 13,841 / 13,841 | $1,146,083 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 18 | [[Edmonton]] | [[Northlands Coliseum|Rexall Place]] | 14,413 / 14,413 | $1,126,333 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 20 | rowspan="2" |[[Vancouver]] | rowspan="2" |[[Rogers Arena|General Motors Place]] | rowspan="2" |29,923 / 29,923 | rowspan="2" |$2,382,026 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 21 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 2{{efn|The concert in Arras on 2 July 2009 was part of the [[Main Square Festival]].<ref>{{Cite web |date=30 January 2009 |title=Coldplay to Play France's Main Square Festival |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=290&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202062548/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=290&page=0 |archive-date=2 February 2009 |access-date=24 April 2023 |publisher=Coldplay}}</ref>}} | [[Arras]] | Франц | Grand-Place d'Arras | rowspan="3" {{n/a}} | rowspan="3" {{n/a}} | rowspan="3" {{n/a}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 3{{efn|The concert in Werchter on 3 July 2009 was part of the [[Rock Werchter]] festival.<ref>{{Cite web |date=28 January 2009 |title=Werchter and Roskilde Slots Announced |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=284&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090131222835/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=284&page=0 |archive-date=31 January 2009 |access-date=24 April 2023 |publisher=Coldplay}}</ref>}} | [[Werchter]] | Бельги | Festivalpark Werchter |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 5{{efn|The concert in Roskilde on 5 July 2009 was part of the [[Roskilde Festival]].<ref>{{Cite web |date=30 January 2009 |title=Roskilde Performance Date |url=http://coldplay.com/newsdetail.php?id=291&page=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202062723/http://coldplay.com/newsdetail.php?id=291&page=0 |archive-date=2 February 2009 |access-date=24 April 2023 |publisher=Coldplay}}</ref>}} | [[Roskilde]] | Дани | Roskilde Dyrskueplads |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 10 | [[Ridgefield, Washington|Ridgefield]]{{efn-lr|Labelled as [[Portland, Oregon|Portland]] in promotional material.}} | rowspan="12" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[RV Inn Style Resorts Amphitheater|Amphitheater at Clark County]] | rowspan="10" |Amadou and Mariam<br/>Kitty, Daisy & Lewis | 17,526 / 17,526 | $1,030,852 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 11 | [[George, Washington|George]] | [[The Gorge Amphitheatre]] | 21,939 / 21,939 | $1,166,654 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 13 | [[Mountain View, California|Mountain View]]{{efn-lr|Labelled as [[San Francisco]] in promotional material.}} | [[Shoreline Amphitheatre]] | 22,052 / 22,325 | $1,103,165 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 14 | [[Wheatland, California|Wheatland]]{{efn-lr|Labelled as [[Sacramento, California|Sacramento]] in promotional material.}} | [[Toyota Amphitheatre|Sleep Train Amphitheatre]] | 13,339 / 18,500 | $543,960 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 16 | [[Chula Vista, California|Chula Vista]]{{efn-lr|Labelled as [[San Diego]] in promotional material.}} | [[North Island Credit Union Amphitheatre|Cricket Wireless Amphitheatre]] | 19,588 / 19,588 | $1,186,216 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 18 | [[Carson, California|Carson]] | [[Dignity Health Sports Park|The Home Depot Center]] | 26,341 / 27,404 | $2,105,859 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 19 | [[Irvine, California|Irvine]] | [[Irvine Meadows Amphitheatre|Verizon Wireless Amphitheatre]] | 14,885 / 14,885 | $1,020,168 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 21 | Dallas | [[Dos Equis Pavilion|SuperPages.com Center]] | 19,878 / 19,938 | $1,109,879 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 22 | [[The Woodlands, Texas|The Woodlands]]{{efn-lr|Labelled as [[Houston]] in promotional material.}} | [[Cynthia Woods Mitchell Pavilion]] | 16,430 / 16,430 | $917,266 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 24 | [[Maryland Heights, Missouri|Maryland Heights]] | [[Hollywood Casino Amphitheatre (Maryland Heights, Missouri)|Verizon Wireless Amphitheater]] | 19,055 / 21,000 | $997,943 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 25 | [[East Troy, Wisconsin|East Troy]] | [[Alpine Valley Music Theatre]] | rowspan="3" |Kitty, Daisy & Lewis<br/>Elbow | 27,123 / 34,883 | $1,300,838 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 27{{efn|The concert in Saratoga Springs on 27 July 2009 was originally planned for 27 May 2009, but it was rescheduled due to illness.<ref name="SARJON">{{Cite web |date=29 May 2009 |title=Saratoga Springs / Jones Beach Shows News |url=https://www.coldplay.com/saratoga-springs-jones-beach-shows-news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220605034434/http://coldplay.com/saratoga-springs-jones-beach-shows-news/ |archive-date=5 June 2022 |access-date=24 June 2022 |publisher=Coldplay}}</ref>}} | [[Saratoga Springs, New York|Saratoga Springs]] | [[Saratoga Performing Arts Center]] | 15,200 / 25,277 | $816,097 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 30 | Toronto | rowspan="2" |Канад | [[Rogers Centre]] | 45,116 / 45,116 | $3,231,201 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 1{{efn|The concert in Montreal on 1 August 2009 was part of the [[Osheaga Festival]].<ref>{{Cite web |date=1 April 2009 |title=Coldplay to Headline Osheaga Festival |url=https://www.coldplay.com/coldplay-to-headline-osheaga-festival/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118232817/https://www.coldplay.com/coldplay-to-headline-osheaga-festival/ |archive-date=18 January 2026 |access-date=28 January 2023 |publisher=Coldplay}}</ref>}} | Montreal | [[Parc Jean-Drapeau]] | rowspan="2" {{n/a}} | rowspan="2" {{n/a}} | rowspan="2" {{n/a}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 2{{efn|The concert in Jersey City on 2 August 2009 was part of the [[All Points West Music & Arts Festival]].<ref>{{Cite web |date=30 March 2009 |title=Coldplay to Headline All Points West |url=https://www.coldplay.com/coldplay-to-headline-all-points-west/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129021543/https://www.coldplay.com/coldplay-to-headline-all-points-west/ |archive-date=29 January 2023 |access-date=28 January 2023 |publisher=Coldplay}}</ref>}} | [[Jersey City, New Jersey|Jersey City]] | rowspan="4" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[Liberty State Park]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 3 | [[Mansfield, Massachusetts|Mansfield]] | [[Xfinity Center (Mansfield, Massachusetts)|Comcast Center]] | rowspan="3" |Kitty, Daisy & Lewis<br/>Elbow | 19,846 / 19,953 | $1,509,579 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 6 | [[Raleigh, North Carolina|Raleigh]] | [[Coastal Credit Union Music Park|Time Warner Cable Music Pavilion]] | 19,422 / 19,422 | $905,170 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 7 | [[Charlotte, North Carolina|Charlotte]] | [[PNC Music Pavilion|Verizon Wireless Amphitheatre]] | 18,830 / 18,830 | $1,109,275 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 16 | [[Herning]] | Дани | [[Messecenter Herning|MCH Outdoor Arena]] | White Lies<br/>Moi Caprice | 33,737 / 40,000 | $3,247,607 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 19 | [[Bergen]] | Норвеги | [[Koengen]] | White Lies<br/>Datarock | 21,945 / 21,945 | $2,418,699 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 22 | Stockholm | Швед | [[Stockholm Olympic Stadium]] | White Lies | 32,651 / 33,137 | $2,335,422 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 25 | [[Hanover]] | rowspan="3" |Герман | [[Niedersachsenstadion|AWD-Arena]] | White Lies<br/>Killians | 35,007 / 39,118 | $2,605,296 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 27 | [[Düsseldorf]] | [[Merkur Spiel-Arena|LTU Arena]] | rowspan="2" |Howling Bells<br/>Killians | 41,859 / 44,991 | $3,494,278 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 29 | Munich | [[Riding Facility, Riem|Olympia-Reitstadion Riem]] | 30,000 / 30,000 | $2,228,420 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 31 | [[Udine]] | Итали | [[Stadio Friuli]] | White Lies<br/>Ministri | 41,042 / 42,549 | $2,350,340 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 2 | [[Bern]] | Швейцар | [[Stadion Wankdorf|Stade de Suisse]] | Howling Bells<br/>Pegasus | {{Unknown}} | {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 4 | Barcelona | Испани | [[Estadi Olímpic Lluís Companys]] | Flaming Lips<br/>The Sunday Drivers | 63,306 / 64,376 | $4,562,424 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 7 | Paris | Франц | [[Parc des Princes]] | rowspan="2" |Flaming Lips<br/>Bat For Lashes | 50,335 / 51,241 | $4,246,798 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 9 | rowspan="2" |[[Nijmegen]] | rowspan="2" |Нидерланд | rowspan="2" |[[Goffertpark]] | rowspan="3" {{Unknown}} | rowspan="3" {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 10 | White Lies<br/>Miss Montreal |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 12 | Manchester | Англи | [[Old Trafford Cricket Ground]] | rowspan="3" |Jay-Z<br/>White Lies |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 14 | Dublin | Ирланд | [[Phoenix Park]] | 34,372 / 35,000 | $3,441,696 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 16 | Glasgow | Шотланд | [[Hampden Park]] | 35,011 / 35,011 | $2,452,358 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 18 | rowspan="2" |London | rowspan="3" |Англи | rowspan="2" |[[Wembley Stadium]] | rowspan="2" |Jay-Z<br/>Girls Aloud<br/>White Lies | rowspan="2" {{Unknown}} | rowspan="2" {{Unknown}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 19 |- |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+2010 оны тоглолтууд<ref name="BONGIOVANNI" /> ! scope="col" style="width:12em;" |Огноо (2010) ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:10em;" |Улс ! scope="col" style="width:16em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:11em;" |Нээлтийн уран бүтээлчид ! scope="col" style="width:10em;" |Үзэгчдийн тоо ! scope="col" style="width:10em;" |Орлого |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 26 | [[Buenos Aires]] | Аргентин | [[Estadio Monumental (Buenos Aires)|Estadio River Plate]] | Bat for Lashes<br/>Banda de Turistas<br/>Rosal | 53,708 / 59,266 | $3,265,556 |- !scope="row" style="text-align:center;" |28 February | [[Rio de Janeiro]] | rowspan="2" |Бразил | [[Praça da Apoteose]] | rowspan="2" |Bat for Lashes<br/>Vanguart | 26,821 / 34,960 | $2,947,627 |- !scope="row" style="text-align:center;" |2 March | [[São Paulo]] | [[Estádio do Morumbi]] | 53,060 / 63,842 | $5,257,415 |- !scope="row" style="text-align:center;" |4 March | [[Bogotá]] | Колумб | [[Simón Bolívar Park]] | Bat for Lashes<br/>Estados Alterados | 32,356 / 33,000 | $3,458,594 |- !scope="row" style="text-align:center;" |6 March | rowspan="2" |[[Mexico City]] | rowspan="4" |Мексик | rowspan="2" |[[Foro Sol]] | rowspan="4" |Bat for Lashes<br/>Le Baron | rowspan="2" |94,005 / 112,320 | rowspan="2" |$5,400,944 |- !scope="row" style="text-align:center;" |7 March |- !scope="row" style="text-align:center;" |9 March | [[Zapopan]]{{efn-lr|Labelled as [[Guadalajara]] in promotional material.}} | [[Estadio Tres de Marzo]] | 27,557 / 28,772 | $2,040,743 |- !scope="row" style="text-align:center;" |11 March | [[San Nicolás de los Garza|San Nicolás]]{{efn-lr|Labelled as [[Monterrey]] in promotional material.}} | [[Estadio Universitario (UANL)|Estadio Universitario]] | 34,091 / 37,766 | $2,414,466 |- ! colspan="5" |Нийт ! 2,247,811 / 2,440,817 (92%) ! $179,056,876 |} == Цуцлагдсан тоглолтууд == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+Цуцлагдсан тоглолтууд ! scope="col" style="width:12em;" |Огноо (2009) ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:10em;" |Улс ! scope="col" style="width:16em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:29.95em;" |Шалтгаан ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 29 | [[Scranton, Pennsylvania|Scranton]] | rowspan="3" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[The Pavilion (Scranton, Pennsylvania)|Toyota Pavilion]] | rowspan="2" |Хуваарийн давхцал | <ref>{{Cite web |date=3 April 2009 |title=Scranton, PA Show Cancelled |url=https://www.coldplay.com/scranton-pa-show-cancelled/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206122209/https://www.coldplay.com/scranton-pa-show-cancelled/ |archive-date=6 December 2025 |access-date=29 January 2023 |publisher=Coldplay}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долоодугаар сарын 27 | [[Wantagh, New York|Wantagh]]{{efn-lr|Labelled as [[Jones Beach State Park|Jones Beach]] in promotional material.}} | [[Jones Beach Theater]] | {{efn|Tickets for the concert in Wantagh on 27 July 2009 never went on sale.<ref name="SARJON"/>}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 9 | [[Tampa, Florida|Tampa]] | [[MidFlorida Credit Union Amphitheatre|Ford Amphitheatre]] | Illness | <ref>{{cite web |date=10 August 2009 |title=Coldplay Apologise for Cancelling Tampa Show |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-332-1305717 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250605044954/https://www.nme.com/news/music/coldplay-332-1305717 |archive-date=5 June 2025 |access-date=24 June 2022 |work=NME}}</ref> |} == Оролцсон хүмүүс == Оролцогчдын мэдээллийг хамтлагийн албан ёсны аялан тоглолтын номоос авсан бөгөөд уг номыг зөвхөн тоглолтын бараа бүтээгдэхүүний лангуу болон цахим дэлгүүрээр худалдаалж байжээ.<ref>{{Cite book |last1=Marvel |first1=Wendy |title=Viva la Vida Tour |last2= Wagner |first2=Eric |publisher=Hill Shorter |year=2009 |location=England}}</ref> {{div col|colwidth=25em|small=yes}} '''Тайзнаа тоглосон гишүүд''' * [[Chris Martin]] – гоцлол хоолой, төгөлдөр хуур, даралтат хөгжим, ритм гитар * [[Jonny Buckland]] – гоцлол гитар, арын хоолой, даралтат хөгжим * [[Guy Berryman]] – басс гитар, арын хоолой, даралтат хөгжим, цохилуур хөгжим * [[Will Champion]] – бөмбөр, арын хоолой, цохилуур хөгжим '''Үндсэн баг''' * Dave Holmes – менежер * Andy Franks – аялан тоглолтын менежер * [[Phil Harvey (music manager)|Phil Harvey]] – бүтээлч захирал * Vicki Taylor – уран бүтээлчийн туслах and хөгжмийн зэмсгийн зураг чимэглэл * Emma Jane McDonald – уран бүтээлчийн туслах * Paul Normandale – тайз, бүтээлийн дизайнер * Craig Finley – бүтээлийн менежер * Dan Green – FoH sound * Fraser Elisha – гэрэлтүүлгийн удирдагч * Chris Wood – тайзны мониторын инженер * Yasmine Kotb – аялан тоглолтын нягтлан бодогч * Kurt Wagner – тайзны менежер * Marguerite Nguyen – бүтээлийн туслах * Craig Hope – хөгжмийн тоног төхөөрөмжийн техникч * Matt McGinn – гитарын техникч * Sean Buttery – бөмбөрийн техникч * Neil Lambert – хөгжмийн тоног төхөөрөмжийн техникч * Matt Miller – MIDI техникч, дүрс бичлэгийн оператор * Tony Smith – танхимын дууны туслах * Nick Davis – monitor technician * Stephanie Thompson – радио давтамжийн техникч '''Дүрс бичлэг''' * Andy Bramley – дүрс бичлэгийн найруулагч, контент * Ed Jarman – дүрс бичлэгийн инженер, багийн ахлагч * Ben Miles – catalyst and content * Mathew Vassalo – проекцын оператор '''Дүрс бичлэгийн баг''' * Jason Lowe * Phil Johnson '''Гэрэлтүүлгийн баг''' * Dave Favourita (chief) * Tommy Green * Wayne Kwiat * Niall Ogilvy * David Cox (UK) * Dave Jolly (UK) * Marta Iwan (US) * Jim Michaelis (US) '''Дууны техникчид''' * Rob Collett (UK) * Owen McAuley (UK) * Simon Rogers (UK) * Jim Allen (US) * Stephan Curtain (US) * Carlos Sallaberry (US) '''Тайзны баг''' * Rick Stucker – мужааны ахлагч * Russell Macias – мужаан * Gabriel Wood – тайзны угсралтын ахлагч * Charles Anderson – тайз угсрагч * Brooke Blomquist – цаасан чимэглэл * Mike Hartle – лазер * Tiffany Henry – хувцас солих өрөө, хувцас '''Хамгаалалт''' * Jackie Jackson – тоглолтын газрын хамгаалалт * Kelly Samuels – хамтлагийн хамгаалалт * Geoff Sands – хамтлагийн хамгаалалт '''Бараа бүтээгдэхүүний борлуулалт''' * Dell Furano, Rick Fish, Pete Weber – Signatures Network * Jeremy Joseph – De-Lux * Eric Wagner – бүтээгдэхүүний хөгжүүлэлт, замын менежер * Joe Heden – US Road Merchandise * Jon Ellis – UK Road Merchandise '''Хоол үйлчилгээ''' * Heidi Varah – ахлагч * Darren Shead – ерөнхий тогооч * Pauline Austin – тогооч * Sarah Money – FoH * Jessie Collins – FoH '''Удирдлага''' * Mandi Bursteen, Ivan Entchevitch – Dave Holmes туслах * Lauren Valencia, Arlene Moon – 3D Management '''Тоглолт захиалгын агентууд''' * Marty Diamond, Larry Webman – North America * Steve Strange, Josh Javor, Nicki Forestiero – ROW '''Нийлүүлэгчид''' * Chapman Freeborne – онгоц түрээс * Matt Snowball Music – anything at any time * Stars and Cars – Europe artist transport * Moorcrofts – UK artist transport * DPL – US artist transport * Beat the Street – UK buses * Celebrity Coaches – US buses * Global Motion – ачаа тээвэрлэгч * Robertson Taylor Insurance Brokers – даатгалын зуучлагч * Lite Alt – UK lighting * Upstaging – US lighting * All Access – нэвтрэх үнэмлэх * Strictly FX – цаасан чимэглэл and lasers * Wigwam – UK sound * Eighth Day – US sound * John Henry's – агуулах * Celebrity Protection – аялан тоглолтын хамгаалалт * Music by Appointment – UK travel * Altour – US travel * Stagetruck – UK trucks * Upstaging – US trucks * XL Video – video '''77 Million Paintings''' * [[Brian Eno]] – paintings and music '''Цахим хуудас''' * Wendy Marvel, Brian Schulmeister – дизайнер * Chris Salmon – редактор * Debs Wild – төлөөлөгч '''Бүтээлч оролцоо''' * Brian Eno * [[Markus Dravs]] * Tim Crompton * Lee Lodge '''Аялан тоглолтын ном''' * Wendy Marvel, Eric Wagner – дизайнер * Matthew Miller – нүүр хавтасны дизайнер * William Garland – чулуун барын хэвлэл '''Гэрэл зураг нийлүүлсэн''' * Guy Berryman * Stephan Crasneanscki * James Gooding * Dan Green * Penny Howle * Matthew Miller * Greg Waterman '''Бусад''' * Lester Dales, Maul Makin – нягтлан бодох бүртгэл * Donna McQueen, Tracy Lawson – туслах * David Weise – бизнесийн удирдлага * Gavin Maude – хууль эрх зүй * Pete Lusby – [[Oxfam]] UK representative * Soha Yassine – Oxfam US representative * Dan Portanier – дасгалжуулагч * [[Rik Simpson]] – хөгжмийн нэмэлт продакшн * Andy Rugg – нэмэлт инженерчлэл * Beth Fenton – тайзны дүрэмт хувцасны дизайнер '''Тусгайлан талархал илэрхийлсэн''' * Alison Burton * Air Studios * All bus and truck drivers {{div col end}} == Мөн үзэх == * [[List of Coldplay live performances|Coldplay хамтлагийн амьд тоглолтуудын жагсаалт]] * [[List of highest-grossing live music artists|Хамгийн өндөр орлоготой амьд тоглолтын уран бүтээлчдийн жагсаалт]] == Тэмдэглэл == '''Хотууд''' {{Notelist-lr|3}} '''Бусад''' {{Notelist|1}} == Эшлэл == {{Reflist}} == Гадаад холбоос == {{Commons}} * [https://coldplay.com/ Coldplay-ийн албан ёсны цахим хуудас] * {{URL|1=https://web.archive.org/web/20241130164302/https://plsn.com/articles/wide-angle/coldplays-viva-la-vida-tour/|2=Viva la Vida Tour-ийн гэрэлтүүлгийн тоног төхөөрөмж}} * {{URL|1=https://web.archive.org/web/20250624163416/https://fohonline.com/articles/showtime/showtime-classic-coldplay-2008-2010-tour/|2=Viva la Vida Tour-ийн дууны тоног төхөөрөмж}} {{Coldplay}} [[Ангилал:2008 оны аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:2009 оны аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:2010 оны аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Coldplay хамтлагийн аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Argentina дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Australia дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Austria дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Belgium дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Brazil дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Canada дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Colombia дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Denmark дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:France дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Germany дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Hong Kong дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Hungary дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Ireland дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Italy дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Japan дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Mexico дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:New Zealand дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Norway дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Singapore дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Spain дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Sweden дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Switzerland дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:the Czech Republic дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:the Netherlands дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:the United Arab Emirates дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:the United Kingdom дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:the United States дахь аялан тоглолтууд]] [[en:Viva la Vida Tour]] 745hecoxl68os5qebbpul2e8cmrrowh 0 149186 876021 2026-11-11T23:55:25Z Esambuu 42335 Хуудас үүсгэв: "{{Short description|Coldplay хамтлагийн 2005–2007 оны аялан тоглолт}} {{Redirect|Twisted Logic|the song|X&Y|the album by [[Atrophia Red Sun]]|Twisted Logic (album)}} {{Infobox concert | concert_tour_name = Twisted Logic Tour | artist = [[Coldplay]] | image = TwistedLogic.gif | image_size = 220 | image_caption = Сурталчилгааны зурагт хуудас | location = {{Flatlist| *..." 876021 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн 2005–2007 оны аялан тоглолт}} {{Redirect|Twisted Logic|the song|X&Y|the album by [[Atrophia Red Sun]]|Twisted Logic (album)}} {{Infobox concert | concert_tour_name = Twisted Logic Tour | artist = [[Coldplay]] | image = TwistedLogic.gif | image_size = 220 | image_caption = Сурталчилгааны зурагт хуудас | location = {{Flatlist| * Ази * Европ * Хойд Америк * Өмнөд Америк * Далайн орнууд }} | album = ''[[X&Y]]'' | start_date = {{Start date|df=yes|2005|06|15}} | end_date = {{End date|df=yes|2007|03|04}} | number_of_shows = 139 | attendance = 2.05 сая | gross = 105.8 сая ам.доллар{{efn|${{Formatnum:{{Inflation|US|105.7|r=2|2007}}}} million in {{Inflation-year|US}} dollars.{{Inflation-fn|US}}}} | website = {{URL|coldplay.com}} | last_tour = [[A Rush of Blood to the Head Tour]]<br/>(2002–2003) | this_tour = '''Twisted Logic Tour'''<br/>(2005–2007) | next_tour = [[Viva la Vida Tour]] <br/>(2008–2010) }} '''Twisted Logic Tour''' нь Британийн [[рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн гурав дахь [[аялан тоглолт]] юм. Тус аялан тоглолт нь хамтлагийн гурав дахь студийн цомог ''[[X&Y]]'' (2005)-ийг сурталчлах зорилготой бөгөөд 2005 оны 6 дугаар сарын 15-нд [[Хамбург]] хотод эхэлжээ. Үүнээс өмнө хамтлаг хэд хэдэн бэлтгэл тоглолт хийсэн бөгөөд [[Coachella (festival)|Coachella]] наадамд анх удаа оролцож, мөн [[HFStival]]-д тоглосон. Азийн орнуудаар аялан тоглосны дараа хамтлаг ''[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]'' (2008) цомгоо бичүүлэхээр хэсэг хугацаанд завсарлахаар шийдэж, 2007 онд Латин Америкт хийсэн тоглолтуудаар аялан тоглолтоо дуусгасан. Энэ нь Coldplay-ийн цомгийн нэрээр нэрлээгүй цорын ганц аялан тоглолт бөгөөд тэд амьд тоглолтдоо огт дуулж байгаагүй дууны нэрийг сонгожээ. Мэдээлэгдсэн 132 тоглолтод 2.05 сая тасалбар борлуулж, нийт 105.8 сая ам.долларын орлого олсон. <ref>{{Cite web |date=15 June 2005 |title=Coldplay Debut at One on Billboard Chart |url=https://www.musicweek.com/news/read/coldplay-debut-at-one-on-billboard-chart/034013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207064157/https://www.musicweek.com/news/read/coldplay-debut-at-one-on-billboard-chart/034013 |archive-date=7 December 2025 |access-date=28 December 2022 |website=Music Week}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 May 2005 |title=Coldplay Close First Day of Coachella |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-555-1357168 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116050330/https://www.nme.com/news/music/coldplay-555-1357168 |archive-date=16 November 2025 |access-date=26 December 2022 |website=NME}}</ref><ref>{{cite magazine |date=22 February 2008 |title=Coldplay Mixing Next Studio Album |url=https://www.billboard.com/articles/news/1046477/coldplay-mixing-next-studio-album |url-status=live |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130801062601/http://www.billboard.com/articles/news/1046477/coldplay-mixing-next-studio-album |archive-date=1 August 2013 |access-date=1 January 2011}}</ref><ref name="FRANKENBERG">{{Cite magazine |date=16 June 2022 |title=Coldplay Hits $1 Billion in Career Touring Grosses |url=https://www.billboard.com/pro/coldplay-1-billion-dollars-touring-grosses/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616192234/https://www.billboard.com/pro/coldplay-1-billion-dollars-touring-grosses/ |archive-date=16 June 2022 |access-date=16 June 2022}}</ref> == Үндсэн мэдээлэл == Twisted Logic Tour нь тайзны сүрлэг гэрэл, дүрсний эффектээрээ онцлог байв. [[Стробоскоп гэрэл]] болон олон төрлийн гэрэлтүүлгийн төхөөрөмжөөр нарийн зохион байгуулалттай гэрлийн үзүүлбэр хийдэг байжээ. Тайзны ард хоёр давхар өндөртэй өргөн дэлгэц байрлуулж, шууд дүрс бичлэг болон компьютерээр бүтээсэн дүрслэл үзүүлдэг байв. Тухайлбал, «[[Talk (Coldplay song)|Talk]]» дууны үеэр зорилгогүй тэнүүчлэх баавгайн бичлэг, «[[Clocks (song)|Clocks]]» дууны үеэр ''X&Y'' цомгийн хавтас дахь өнгөт дөрвөлжнүүдийн дүрслэлийг харуулдаг байлаа. Тоглолтуудын бусад онцлох хэсгүүд: * «Square One» дуугаар хамтлаг тайзанд гарах үед дэлгэц дээр дижитал цаг ухраан тоолдог байв. Тоолуур тэг дээр ирж, дууны эхний хүчтэй дахилт эхлэхэд үзэгчдийн зүг улаан, ногоон, цэнхэр өнгийн анивчсан гэрлүүд тусдаг байжээ. * [[Крис Мартин]] «[[Politik (song)|Politik]]» дууны зарим үгийг тоглолт болж буй газар эсвэл тухайн үеийн мэдээнд тохируулан өөрчилдөг байв. Жишээлбэл, 2006 оны Торонтогийн тоглолтод үзэгчдэд тухайн өдрийг дурдан талархал илэрхийлж, тэднийг тоглолтын зураг авалтад оролцсонд баярласнаа дуулжээ. Уг тоглолтын бичлэг дараа нь телевизийн кино болсон. Зарим тоглолтод «God Put a Smile Upon Your Face» дууны үгийг мөн ийн өөрчилсөн. * «[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]» дууны үеэр үзэгчдийн дээрээс конфетти болон алтлаг гялтганууртай шар бөмбөлөг буулгадаг байв. Энэ нь [[The Flaming Lips]] хамтлагт хүндэтгэл үзүүлсэн хэрэг байжээ. * 2005 оны [[Coachella Valley Music and Arts Festival|Coachella]] наадамд Мартин «[[The Scientist (song)|The Scientist]]» дууны төгсгөлийг клипийнх нь адилаар урвуугаар дуулжээ. Аялан тоглолтын олон тоглолтод тэд дууг энгийнээр тоглож дууссаны дараа бүхэлд нь урвуугаар тоглодог байсан. Арын дэлгэцэд [[Чарльз Имз|Чарльз]] болон [[Рэй Имз]] нарын «[[Powers of Ten (film)|Powers of Ten]]» кино гардаг байв. * «[[In My Place]]» дууны үеэр Мартин үзэгчдийн дунд гүйн орж, тэдэнтэй хамт дуулдаг байжээ. * Хамтлагийн гишүүд тоглолтын өмнө болон үеэр [[нэг удаагийн гэрэл зургийн аппарат]]аар зураг авч, дараа нь аппаратуудаа үзэгчид рүү шиддэг байв. Энэ санааг басс гитарчин [[Гай Берриман]] гаргасан бөгөөд ихэвчлэн «The Scientist» дууг урвуугаар тоглох үед хэрэгжүүлдэг байжээ. * Хамтлаг тайзны захад гарч, «Til Kingdom Come», «[[Don't Panic (Coldplay song)|Don't Panic]]», «Green Eyes», «Trouble» зэрэг дуунаас хоёр, гурвыг акустик хувилбараар тоглох, эсвэл [[Жонни Кэш]]ийн «[[Ring of Fire (song)|Ring of Fire]]», [[Боб Дилан]]ы «[[Simple Twist of Fate]]» дууг коверлон дуулах тохиолдол байв. * «Talk», заримдаа «Low» дууны үеэр Мартин үзэгчдийг гар утас, камерынхаа гэрлийг нэгэн зэрэг асаахыг уриалж, танхимд гэрлийн хүчтэй эффект бий болгодог байв. Түүнчлэн «Talk» дууны үеэр үзэгчийн гар утсыг авч, цаана нь ярьж буй хүнд дуулж өгөх явдал түгээмэл байжээ. * «[[Fix You]]» дууны хоёр дахь дахилтын дараа Мартин дээрээс унжсан гэрлийн чийдэнг толгой дээгүүрээ савчуулж, задгай талбайн тоглолтод бөмбөр хүчтэй эхлэх үед салют буудуулдаг байсан. Энэ үзүүлбэр хожим дууны [[Fix You#Music video|клип]]т орсон. * «Clocks» дууны үеэр улаан лазер гэрлүүд янз бүрийн чиглэлд цацран тусдаг байв. Эдгээр эффектийг Хойд Америк дахь аялан тоглолтын хоёр дахь шатанд дахин ашиглажээ. * «Swallowed in the Sea» дууны үеэр гараар бичсэн дууны жагсаалтыг тайз руу тусгадаг байв. Энэ нь ''X&Y'' цомгийг бүтээх үеийн дууны жагсаалтын анхны хувилбар байсан бололтой. * «Clocks» дууны ердийн тоглолтын төгсгөлд хамтлаг хэмнэлийг аажмаар хурдлуулж, эцэст нь маш өндөр хурдаар гэнэт дуусгадаг байв. * Австралид тоглохдоо хамтлаг [[2006 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн]]д оролцсон Австралийн [[Австралийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг|Socceroos]] багийг дууныхаа үгээр хэд хэдэн удаа дурджээ. Мельбурн дахь хоёр дахь, Сидней дэх сүүлийн тоглолтод [[Кайли Миноуг]]ийн «[[Can't Get You Out of My Head]]» дууг Австралийн хөгжимд хүндэтгэл үзүүлэн тоглосон. * Германд хийсэн зарим тоглолтод Крис Мартин үзэгчдээс герман хэлээр «Wo geht es zum Bahnhof?» («Галт тэрэгний буудал руу яаж очих вэ?») хэмээн асуудаг байв. Энэ нь [[U2]] хамтлагийн «[[Zoo Station (song)|Zoo Station]]» дуутай холбоотой байж болох юм. * «White Shadows» дууг тоглох үед арын том дэлгэцэд хамтлагийн гишүүдийн дулааны камерын хар цагаан дүрс гарч байв. Энэ нь дууны нэртэй холбоотойгоор дулаан ялгаруулж буй зүйлс «цагаан сүүдэр» үүсгэж болохыг дүрслэн харуулсан хэрэг байжээ. Аялан тоглолтын турш хамтлагийн гишүүд хар хүрэм, хар өмд, цагаан гутлаар ижилсдэг байв. Мартин Жоннитой ижил өнгийн гутал өмссөнөө харах нь өөрийг нь нэг багийн гишүүн гэдгийг мэдрүүлдэг, цэргийн дүрэмт хувцастай төстэй утгатай хэмээн тайлбарлажээ. <ref>{{Citation|title=Coldplay - Talk (Toronto 2006)|date=11 November 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=aPOJwRlgQrk|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109003711/https://www.youtube.com/watch?v=aPOJwRlgQrk&gl=US&hl=en|archive-date=9 November 2019|url-status=dead|access-date=8 January 2019}}</ref><ref name="TOROREF">{{Citation|last=JAAO Music|title=Coldplay - Toronto, 2006|url=https://www.youtube.com/watch?v=KfTVK-_xVa8&t=3766s|access-date=2019-01-08}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=4IA3qpmUBk4|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110213309/https://www.youtube.com/watch?v=4IA3qpmUBk4&feature=youtu.be|archive-date=10 November 2020|url-status=dead|title=Coldplay - Politik Live Toronto 2006 HD|last=|first=|date=25 June 2011|website=[[YouTube]]|publisher=SolidarityKnight|access-date=2 October 2020}}</ref><ref name="TOROREF" /><ref>{{Citation|last=JAAO Music|title=Coldplay - Coachella, 2005|url=https://www.youtube.com/watch?v=eNQ9hu1Hb64|access-date=2019-01-08}}</ref><ref>{{Citation|last=Coldplay Music|title=Coldplay - In my place Live Toronto 2006|date=15 April 2015 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OPDWuNm8LOE|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109011114/https://www.youtube.com/watch?v=OPDWuNm8LOE&gl=US&hl=en|archive-date=9 November 2019|url-status=dead|access-date=8 January 2019}}</ref><ref>{{Citation |title=Coldplay - Clocks - Live In Toronto - Remaster 2019 | date=9 March 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=tEUKsu7qXqk |access-date=2023-03-02}}</ref><ref name="TOROREF" /><ref>{{Citation|last=Wasef IM|title=Coldplay - White Shadows (Glastonbury Festival 2005)|url=https://www.youtube.com/watch?v=iYbXsfjr0SU|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109003708/https://www.youtube.com/watch?v=iYbXsfjr0SU&gl=US&hl=en|archive-date=9 November 2019|url-status=dead|access-date=8 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/music/2005/may/28/popandrock.coldplay |title=Craig McLean meets Chris Martin |website=The Guardian |date=27 May 2005}}</ref> == Нээлтийн уран бүтээлчид == Аялан тоглолтын ихэнх үдэш нэг буюу түүнээс олон уран бүтээлч үндсэн тоглолтын өмнө тайзнаа гарч байв. Английн дуучин [[Ричард Ашкрофт]] Европ дахь эхний шатны Герман, Нидерланд, Италийн бүх тоглолтыг нээсэн. Зарим өдрүүдэд [[Kettcar]], [[Tomte (band)|Tomte]], Vertigo түүнтэй хамт оролцжээ. Ирланд, Их Британид [[Morning Runner]] гол нээлтийн хамтлаг байсан бол [[Interpol (band)|Interpol]] (6 дугаар сарын 22, 27), [[Supergrass]] (6 дугаар сарын 28-наас 7 дугаар сарын 2), [[Elbow (band)|Elbow]] (7 дугаар сарын 4), [[Doves (band)|Doves]] (7 дугаар сарын 5) нэмэлтээр тоглосон. Хойд Америкийн эхний шатанд [[Black Mountain (band)|Black Mountain]] наймдугаар сарын 26 хүртэл оролцож, үлдсэн тоглолтуудад [[Rilo Kiley]] тэднийг орложээ. Европын хоёр дахь шатанд эх газрын орнуудад [[Goldfrapp]], Их Британид Ашкрофт нээлтийн тоглолтыг хийсэн. 2006 оны 1 дүгээр сарын 25-наас 3 дугаар сарын 5 хүртэл [[Фиона Эппл]] тоглосны дараа Ашкрофт Хойд Америкийн сүүлийн шатанд дахин оролцжээ. Үүний дараа аялан тоглолт Ази, Далайн орнууд болон Латин Америкт үргэлжилсэн. Австралид [[Youth Group]] тоглолтыг нээж, Чилид [[Saiko (band)|Saiko]], Аргентинд Brian Storming, Бразилд Papas da Língua, Мексикт [[Volován]] тус тус оролцсон. <ref name="RAGR">{{Cite web |date=16 June 2005 |title=10.000 Fans Beim Tourauftakt von Coldplay |trans-title=10,000 Fans at Coldplay's Tour Opener |url=https://www.mediabiz.de/musik/news/10-000-fans-beim-tourauftakt-von-coldplay/181037?printScreen=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227034938/https://www.mediabiz.de/musik/news/10-000-fans-beim-tourauftakt-von-coldplay/181037?printScreen=1 |archive-date=27 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=MusikWoche |language=de}}</ref><ref name="NVR">{{Cite web |date=7 July 2005 |title=Concert: Coldplay in Gelredome op Donderdag |trans-title=Concert: Coldplay in Gelredome on Thursday |url=https://www.podiuminfo.nl/concert/1951/Coldplay/Gelredome/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227042103/https://www.podiuminfo.nl/concert/1951/Coldplay/Gelredome/ |archive-date=27 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=Podium Info |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 July 2005 |title=Coldplay, in Festa all'Arena Per la Band Che Scuote la Borsa |trans-title=Coldplay, in Celebration at the Arena for the Band That Shakes the Stock Market |url=https://www.corriere.it/Primo_Piano/Spettacoli/2005/07_Luglio/12/coldplay.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227040832/https://www.corriere.it/Primo_Piano/Spettacoli/2005/07_Luglio/12/coldplay.html |archive-date=27 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=Corriere della Sera |language=it}}</ref><ref name="RAGR" /><ref name="RAGR" /><ref name="NVR" /><ref>{{Cite web |date=11 March 2005 |title=Coldplay Announce New Album |url=https://www.music-news.com/news/UK/5172/Read |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626132158/https://www.music-news.com/news/UK/5172/Read |archive-date=26 June 2023 |access-date=26 June 2023 |website=Music News}}</ref><ref name="COLDTOUR">{{Cite web |date=11 March 2005 |title=Coldplay Name New Album |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-474-1363872 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260105022706/https://www.nme.com/news/music/coldplay-474-1363872 |archive-date=5 January 2026 |access-date=27 December 2022 |website=NME}} * {{Cite web |date=2 August 2005 |title=Who Are Black Mountain – And Why on Earth Are They Touring with Coldplay? |url=https://www.mtv.com/news/s7hzte/who-are-black-mountain-and-why-on-earth-are-they-touring-with-coldplay |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227012824/https://www.mtv.com/news/s7hzte/who-are-black-mountain-and-why-on-earth-are-they-touring-with-coldplay |archive-date=27 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=MTV News}} * {{Cite web |date=27 May 2005 |title=Rilo Kiley Opening for Coldplay |url=https://www.brooklynvegan.com/rilo-kiley-open/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007071502/https://www.brooklynvegan.com/rilo-kiley-open/ |archive-date=7 October 2025 |access-date=18 January 2023 |website=Brooklyn Vegan}} * {{Cite web |date=19 September 2005 |title=Goldfrapp Support Coldplay on European Tour |url=https://gigwise.com/news/8637/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227024118/https://gigwise.com/news/8637/ |archive-date=27 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=Gigwise}} * {{Cite web |date=30 August 2005 |title=Coldplay End Year with UK Tour |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-556-1357031 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211153038/https://www.nme.com/news/music/coldplay-556-1357031 |archive-date=11 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=NME}}</ref><ref name="COLDTOUR" /><ref>{{Cite web |date=10 November 2005 |title=Coldplay Fans Unlock N. American Tour Dates |url=https://www.spin.com/2005/11/coldplay-fans-unlock-n-american-tour-dates/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007072646/https://www.spin.com/2005/11/coldplay-fans-unlock-n-american-tour-dates/ |archive-date=7 October 2025 |access-date=26 June 2023 |website=Spin}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 November 2005 |title=Youth Group |url=https://www.theage.com.au/entertainment/music/youth-group-20051108-ge174n.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114171544/https://www.theage.com.au/entertainment/music/youth-group-20051108-ge174n.htmll |archive-date=14 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=The Age}}</ref><ref name="LAREF">{{Cite web |date=8 February 2007 |title=Brian Storming, Soportes de Coldplay |url=https://www.lanacion.com.ar/espectaculos/brian-storming-soportes-de-coldplay-nid881856/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260104232108/https://www.lanacion.com.ar/espectaculos/brian-storming-soportes-de-coldplay-nid881856/ |archive-date=4 January 2026 |access-date=27 December 2022 |website=La Nación}}</ref> == Тоглолтын тухай == [[File:YellowLive.JPG|thumb|right|2006 онд [[Air Canada Centre]]-д «Yellow» дууг тоглож буй нь]] ''X&Y'' цомгийг сурталчлах зорилготой тул Twisted Logic Tour-ийн дууны жагсаалтад тус цомгийн дуунууд зонхилж байв. Бусад дуунуудын ихэнх нь ''[[A Rush of Blood to the Head]]'' цомгоос сонгогдсон бөгөөд «[[Politik (song)|Politik]]», «[[In My Place]]», «[[Clocks (song)|Clocks]]», «[[The Scientist (song)|The Scientist]]» зэрэг дуу багтжээ. Харин ''[[Parachutes (Coldplay album)|Parachutes]]'' цомгоос «[[Don't Panic (Coldplay song)|Don't Panic]]», «[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]», «[[Trouble (Coldplay song)|Trouble]]» зэрэг хэдхэн дууг тогтмол дуулдаг байв. Аялан тоглолтын үеэр тоглосон цорын ганц шинэ дуу нь ''Help: A Day in the Life'' хандивын цомгийн «How You See the World No. 2» байжээ. Өмнөх ''Parachutes'' үеийн аялан тоглолтуудаар ''A Rush of Blood to the Head''-д хожим багтсан дуунуудын боловсруулалтын шатны хувилбарыг тоглож байсан. Үүнтэй адилаар ''[[A Rush of Blood to the Head Tour]]''-ийн үеийн «Gravity» болон «Proof» зэрэг бүтээлийг ''X&Y''-ийн синглүүдийн нэмэлт дуу болгон гаргасан юм. Тоглолт эхлэхийн өмнө [[Brand Nubian]]-ийн «Meaning of the 5%» эсвэл [[The Beatles]]-ийн «[[Tomorrow Never Knows]]» дууг эгшиглүүлж, төгсгөлд нь The Beatles-ийн «[[Good Night (Beatles song)|Good Night]]»-ыг тоглуулдаг байв. АНУ-ын Канзас мужийн [[Bonner Springs, Kansas|Боннер Спрингс]] хотын [[Verizon Wireless Amphitheatre Kansas City|Verizon Wireless Amphitheater]]-т хийсэн тоглолтын жишиг жагсаалтад «What If» орсон байдаг. Бусад тоглолтод үүний оронд «X&Y» эсвэл «Low», заримдаа эдгээрийг хослуулан тоглодог байжээ. Түүнчлэн «Parachutes» дууг «Yellow» болон «Speed of Sound»-ын хооронд, «Green Eyes»-ийг туслах тайзны хэсэгт нэмэх тохиолдол байв. == Үр дүн, үнэлгээ == Мэдээлэгдсэн 132 тоглолтоор нийт 2,059,068 тасалбар борлуулж, 105,834,960 ам.долларын орлого олжээ. Нэг тоглолтод дунджаар 15,599 үзэгч оролцож, 801,780 ам.долларын орлого бүрдүүлсэн байна. Зөвхөн 2005 онд 608,441 тасалбар борлуулсан нь тухайн жилийн үзэгчдийн тоогоор 11 дүгээрт жагсах аялан тоглолт болсон. Coldplay 2006 оны ''[[Pollstar]]'' шагналын «Оны томоохон аялан тоглолт» төрөлд нэр дэвшсэн. Мөн хамтлагтай ажилласан PRG компани 6 дахь удаагийн [[Parnelli Awards]]-ын «Оны гэрэлтүүлгийн компани» төрөлд нэр дэвшжээ. <ref name="FRANKENBERG" /><ref>{{Cite web |title=2005 Year End – Top 100 Worldwide Tour Ticket Sales |url=http://www.pollstarpro.com/specialfeatures2005/2005YearendTop100WorldWideTours.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150424064037/http://www.pollstarpro.com/specialfeatures2005/2005YearendTop100WorldWideTours.pdf |archive-date=24 April 2015 |access-date=18 June 2022 |website=Pollstar}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 February 2006 |title=Pollstar Awards Archive – 2005 |url=http://www.pollstarpro.com/PCIA-Static/awards2005.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708021033/http://www.pollstarpro.com/PCIA-Static/awards2005.htm |archive-date=8 July 2015 |access-date=3 December 2022 |website=Pollstar Awards Archive}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 September 2006 |title=And the 6th Annual Parnelli Goes to... |url=https://www.yumpu.com/en/document/read/25393951/september-issue-plsncom |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250529050026/https://www.yumpu.com/en/document/read/25393951/september-issue-plsncom |archive-date=29 May 2025 |access-date=29 May 2025 |website=Projection, Lights & Staging News |page=46}}</ref> == Тоглолтын дүрс бичлэг == 2006 оны 3 дугаар сарын 22, 23-нд [[Торонто]] хотын [[Air Canada Centre]]-д хийсэн тоглолтуудын бичлэгээр концертын кино бүтээжээ. Хамтлаг уг бүтээлийг DVD хэлбэрээр гаргахаа гуравдугаар сард зарласан ч эцэст нь ''Coldplay: How We Saw the World – Live in Toronto'' нэрээр Канадын [[MuchMusic]] зэрэг телевизээр л цацагдсан. Анх 2006 оны 12 дугаар сарын 14-ний 21:00 цагт үзүүлж, 12 дугаар сарын 15-ны шөнө дунд болон 15:30 цагт давтан гаргасан байна. Томоохон телевизүүдээр өргөн цацагдаагүй учир бичлэг нь интернэтэд зөвшөөрөлгүйгээр ихээр түгжээ. <ref name="TOROREF" /><ref>{{Citation |last=Coldplayspace |title=Coldplay - Live in Toronto 2005 - Much Music Special (Full Concert) |date=16 May 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1wtpUUg-v5E&t=450s |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720081436/https://www.youtube.com/watch?v=1wtpUUg-v5E&t=450s |access-date=8 January 2019 |archive-date=20 July 2023 |url-status=dead}}</ref> == Дууны жагсаалт == Доорх дууны жагсаалт нь 2006 оны 3 дугаар сарын 23-нд Канадын [[Торонто]] хотод хийсэн тоглолтынх юм. Аялан тоглолтын бүх үдшийн дууны жагсаалтыг төлөөлөхгүй.<ref>{{Cite web |date=23 March 2006 |title=Coldplay Concert Setlist at Air Canada Centre, Toronto |url=https://www.setlist.fm/setlist/coldplay/2006/air-canada-centre-toronto-on-canada-4bd65b1a.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007071150/https://www.setlist.fm/setlist/coldplay/2006/air-canada-centre-toronto-on-canada-4bd65b1a.html |archive-date=7 October 2025 |access-date=1 July 2023 |website=Setlist FM}}</ref> {{div col}} '''Үндсэн тайз''' #"Square One" #"[[Politik (song)|Politik]]" #"[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" #"[[Speed of Sound (song)|Speed of Sound]]" #"[[God Put a Smile upon Your Face]]" #"What If" #"How You See the World No. 2" #"[[Don't Panic (Coldplay song)|Don't Panic]]" #"White Shadows" #"[[The Scientist (song)|The Scientist]]" '''Туслах тайз''' #<li value="11">"Til Kingdom Come" #"[[Ring of Fire (song)|Ring of Fire]]" {{small|([[Johnny Cash]] cover)}} #"[[Trouble (Coldplay song)|Trouble]]" '''Үндсэн тайз''' #<li value="14">"[[Clocks (song)|Clocks]]" #"[[Talk (Coldplay song)|Talk]]" '''Дахин дуулсан хэсэг''' #<li value="16">"Swallowed in the Sea" #"[[In My Place]]" #"[[Fix You]]" {{div col end}} == Тоглолтын хуваарь == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+2005 оны тоглолтуудын жагсаалт<ref name="COLDTOUR" /> ! scope="col" style="width:20.4em;" |Огноо (2005) ! scope="col" style="width:20.4em;" |Хот ! scope="col" style="width:20.4em;" |Улс ! scope="col" style="width:20.4em;" |Тоглолтын газар |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 15 | [[Hamburg]] | rowspan="3" |Герман | Volkspark |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 17 | [[Cologne]] | Fühlinger See |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 19 | [[Berlin]] | [[Parkbühne Wuhlheide]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 22 | [[Dublin]] | Ireland | [[Marlay Park]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 25{{efn|The concert in Pilton on 25 June 2005 was part of the [[Glastonbury Festival]].<ref>{{Cite magazine |date=11 April 2005 |title=Lineup Set for Glastonbury Festival |url=https://www.billboard.com/music/music-news/lineup-set-for-glastonbury-festival-63328/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115132709/https://www.billboard.com/music/music-news/lineup-set-for-glastonbury-festival-63328/ |archive-date=15 November 2025 |access-date=27 December 2022 |magazine=Billboard}}</ref>}} | [[Pilton, Somerset|Pilton]] | rowspan="3" |Англи | [[Glastonbury Festival#Location|Worthy Farm]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 27 | rowspan="2" |[[London]] | rowspan="2" |[[Crystal Palace National Sports Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 28 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 1 | rowspan="2" |[[Glasgow]] | rowspan="2" |Шотланд | rowspan="2" |[[Bellahouston Park]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 4 | rowspan="2" |[[Horwich]]{{efn-lr|Labelled as [[Bolton]] in promotional material.}} | rowspan="2" |Англи | rowspan="2" |[[Toughsheet Community Stadium|Reebok Stadium]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 5 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 7 | [[Arnhem]] | Netherlands | [[GelreDome]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 9 | [[Munich]] | Germany | Coubertinplatz |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 10{{efn|The concert in Mank on 10 July 2005 was part of the Nuke Festival.<ref>{{Cite web |date=18 March 2005 |title=Coldplay Geben Erstes Österreich-Konzert |trans-title=Coldplay Give Their First Concert in Austria |url=https://www.derstandard.at/story/1980608/coldplay-geben-erstes-oesterreich-konzert |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227004347/https://www.derstandard.at/story/1980608/coldplay-geben-erstes-oesterreich-konzert |archive-date=27 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=Der Standard |language=de}}</ref>}} | [[Mank, Austria|Mank]]{{efn-lr|Labelled as [[Sankt Pölten]] in promotional material.}} | Austria | Festivalgelände Pielachtal |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 11 | [[Verona]] | Italy | [[Verona Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 13{{efn|The concert in Locarno on 13 July 2005 was part of the Moon & Stars festival.<ref>{{Cite web |date=14 July 2005 |title=Coldplay auf Erfolgskurs |trans-title=Coldplay on Course for Success |url=https://www.srf.ch/play/tv/tagesschau/video/coldplay-auf-erfolgskurs?urn=urn:srf:video:b4361215-1cb2-40fa-9e96-70c52f77da5c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227000748/https://www.srf.ch/play/tv/tagesschau/video/coldplay-auf-erfolgskurs?urn=urn:srf:video:b4361215-1cb2-40fa-9e96-70c52f77da5c |archive-date=27 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=Tagesschau |language=de}}</ref>}} | [[Locarno]] | Switzerland | Piazza Grande |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 14{{efn|The concert in Six-Fours-les-Plages on 14 July 2005 was part of the Les Voix du Gaou festival.<ref>{{Cite web |date=14 July 2005 |title=L'Ile Varoise qui a Séduit Coldplay |trans-title=The Island That Seduced Coldplay |url=https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/l-ile-varoise-qui-a-seduit-coldplay-14-07-2005-2006125281.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227002534/https://www.leparisien.fr/amp/culture-loisirs/l-ile-varoise-qui-a-seduit-coldplay-14-07-2005-2006125281.php |archive-date=27 December 2022 |access-date=27 December 2022 |website=Le Parisien |language=fr |url-access=subscription}}</ref>}} | [[Six-Fours-les-Plages]] | France | Île Gaou |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 29{{efn|The concert in Yuzawa on 29 July 2005 was part of the [[Fuji Rock Festival]].<ref>{{Cite magazine |date=25 August 2005 |title=Coldplay's Quiet Storm |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplays-quiet-storm-77262/ |url-status=live |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309215800/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplays-quiet-storm-77262/ |archive-date=9 March 2026 |access-date=3 February 2022}}</ref>}} | [[Yuzawa, Niigata|Yuzawa]] | Japan | [[Naeba Ski Resort]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 2 | [[Toronto]] | rowspan="2" |Канад | [[Scotiabank Arena|Air Canada Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 3 | [[Montreal]] | [[Bell Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 4 | [[Hartford, Connecticut|Hartford]] | rowspan="33" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[Xfinity Theatre|New England Dodge Music Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 6 | [[Mansfield, Massachusetts|Mansfield]]{{efn-lr|Labelled as [[Boston]] in promotional material.}} | [[Xfinity Center (Mansfield, Massachusetts)|Tweeter Center for the Performing Arts]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 7 | [[Camden, New Jersey|Camden]]{{efn-lr|Labelled as [[Philadelphia]] in promotional material.}} | [[Freedom Mortgage Pavilion|Tweeter Center at the Waterfront]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 9 | [[Cincinnati]] | [[Riverbend Music Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 11 | [[Burgettstown, Pennsylvania|Burgettstown]]{{efn-lr|Labelled as [[Pittsburgh]] in promotional material.}} | [[The Pavilion at Star Lake|Post-Gazette Pavilion]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 12 | [[Noblesville, Indiana|Noblesville]]{{efn-lr|Labelled as [[Indianapolis]] in promotional material.}} | [[Ruoff Music Center|Verizon Wireless Music Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 13 | [[East Troy, Wisconsin|East Troy]] | [[Alpine Valley Music Theatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 16 | [[Auburn, Washington|Auburn]]{{efn-lr|Labelled as [[Seattle]] in promotional material.}} | [[White River Amphitheatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 17 | [[Ridgefield, Washington|Ridgefield]]{{efn-lr|Labelled as [[Portland, Oregon|Portland]] in promotional material.}} | [[RV Inn Style Resorts Amphitheater|The Amphitheater at Clark County]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 19 | [[Mountain View, California|Mountain View]]{{efn-lr|Labelled as [[San Francisco]] in promotional material.}} | [[Shoreline Amphitheatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 20 | rowspan="2" |[[Irvine, California|Irvine]] | rowspan="2" |[[Irvine Meadows Amphitheatre|Verizon Wireless Amphitheatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 21 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 24 | [[Albuquerque, New Mexico|Albuquerque]] | [[Isleta Amphitheater|Journal Pavilion]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 25 | [[Phoenix, Arizona|Phoenix]] | [[Talking Stick Resort Amphitheatre|Cricket Pavilion]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 26 | [[Chula Vista, California|Chula Vista]]{{efn-lr|Labelled as [[San Diego]] in promotional material.}} | [[North Island Credit Union Amphitheatre|Cricket Wireless Amphitheatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 30 | [[Clarkston, Michigan|Clarkston]]{{efn-lr|name=DTW|Labelled as [[Detroit]] in promotional material.}} | [[Pine Knob Music Theatre|DTE Energy Music Theatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |8 дугаар сарын 31 | [[Columbus, Ohio|Columbus]] | [[Germain Amphitheater]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 1{{efn|The concert in Darien Center on 1 September 2005 was originally planned for 4 September 2005, but it was rescheduled due to unknown reasons.<ref name="BOOK">{{Cite book |last=Stretton |first=Kate |title=Twisted Logic Tour |publisher=Hill Shorter |year=2005 |location=England}}</ref>}} | [[Darien Center, New York|Darien Center]] | [[Darien Lake Performing Arts Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 3 | [[Holmdel Township, New Jersey|Holmdel]] | [[PNC Bank Arts Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 6 | rowspan="2" |[[New York City]] | rowspan="2" |[[Madison Square Garden]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 9 | [[Charlotte, North Carolina|Charlotte]] | [[PNC Music Pavilion|Verizon Wireless Amphitheatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 10 | [[Raleigh, North Carolina|Raleigh]] | [[Coastal Credit Union Music Park|Alltel Pavilion]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 13 | [[West Palm Beach, Florida|West Palm Beach]] | [[ITHINK Financial Amphitheatre|Sound Advice Amphitheatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 17 | [[Maryland Heights, Missouri|Maryland Heights]]{{efn-lr|Labelled as [[St. Louis]] in promotional material.}} | [[Hollywood Casino Amphitheatre (Maryland Heights, Missouri)|UMB Bank Pavilion]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 18 | [[Nashville, Tennessee|Nashville]] | [[Starwood Amphitheatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 20 | [[Minneapolis]] | [[Target Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 21 | [[Bonner Springs, Kansas|Bonner Springs]]{{efn-lr|Labelled as [[Kansas City, Missouri|Kansas City]] in promotional material.}} | [[Sandstone Amphitheater|Verizon Wireless Amphitheater]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 23 | [[Dallas]] | [[Dos Equis Pavilion|Smirnoff Music Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 25{{efn|The concert in Austin on 25 September 2005 was part of the [[Austin City Limits Music Festival]].<ref>{{Cite magazine |date=28 September 2005 |title=Austin City Limits Festival / Sept. 23–25, 2005 / Austin, Texas (Zilker Park) |url=https://www.billboard.com/music/music-news/austin-city-limits-festival-sept-23-25-2005-austin-texas-zilker-park-61295/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817021315/https://www.billboard.com/music/music-news/austin-city-limits-festival-sept-23-25-2005-austin-texas-zilker-park-61295/ |archive-date=17 August 2022 |access-date=19 February 2023}}</ref>}} | [[Austin, Texas|Austin]] | [[Zilker Park]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 28 | [[Atlanta]] | [[State Farm Arena|Philips Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 29 | [[Virginia Beach, Virginia|Virginia Beach]] | [[Veterans United Home Loans Amphitheater|Verizon Wireless Amphitheater]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 30 | [[Bristow, Virginia|Bristow]]{{efn-lr|Labelled as [[Washington, D.C.]] in promotional material.}} | [[Jiffy Lube Live|Nissan Pavilion]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |10 дугаар сарын 26 | [[Antwerp]] | Belgium | [[Sportpaleis]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |10 дугаар сарын 28 | [[Oberhausen]] | Germany | [[Rudolf Weber-Arena|Arena Oberhausen]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |10 дугаар сарын 30 | [[Copenhagen]] | Denmark | [[Forum Copenhagen]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |10 дугаар сарын 31 | [[Oslo]] | Norway | [[Oslo Spektrum]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 7 | [[Stockholm]] | Sweden | [[Avicii Arena|Stockholm Globe Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 9 | [[Leipzig]] | rowspan="2" |Герман | [[Arena Leipzig]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 10 | [[Mannheim]] | [[SAP Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 12 | [[Zürich]] | Switzerland | [[Hallenstadion]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 14 | [[Milan]] | rowspan="2" |Итали | [[Mediolanum Forum|FilaForum]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 15 | [[Bologna]] | [[Unipol Arena|PalaMalaguti]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 17 | [[Marseille]] | rowspan="2" |Франц | [[Le Dôme de Marseille]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 18 | [[Toulouse]] | [[Le Zénith#Zénith de Toulouse|Zénith de Toulouse]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 20 | [[Barcelona]] | rowspan="2" |Испани | [[Palau Sant Jordi]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 22 | [[Madrid]] | [[Palacio de Deportes de la Comunidad de Madrid|Palacio de Deportes]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 23 | [[Lisbon]] | Portugal | [[Altice Arena|Pavilhão Atlântico]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 25 | [[San Sebastián]] | Spain | [[Velódromo de Anoeta]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 28 | [[Lyon]] | rowspan="2" |Франц | [[Halle Tony Garnier]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 29 | [[Paris]] | [[Accor Arena|Palais Omnisports de Paris-Bercy]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 дүгээр сарын 30 | Antwerp | Belgium | [[Sportpaleis]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |12 дугаар сарын 14 | rowspan="3" |London | rowspan="5" |Англи | rowspan="3" |[[Earls Court Exhibition Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |12 дугаар сарын 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |12 дугаар сарын 16 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |12 дугаар сарын 18 | [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]] | [[Utilita Arena Newcastle|Telewest Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |12 дугаар сарын 19 | [[Manchester]] | [[Manchester Arena|Manchester Evening News Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |12 дугаар сарын 21 | [[Belfast]] | Northern Ireland | [[Odyssey Place|Odyssey Centre]] |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+2006 оны тоглолтуудын жагсаалт<ref>{{Cite magazine |date=9 November 2005 |title=Coldplay Drafts Apple, Ashcroft for 2006 Tour |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-drafts-apple-ashcroft-for-2006-tour-60750/ |url-status=live |magazine=Billboard |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426134538/https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-drafts-apple-ashcroft-for-2006-tour-60750/ |archive-date=26 April 2022 |access-date=8 July 2022}} * {{Cite web |date=2006 |title=Coldplay Concert Schedule (June & July) |url=http://www.pollstar.com/tour/searchall.pl?By=Artist&Content=COLDPL&PSKey=Y |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060411232626/http://www.pollstar.com/tour/searchall.pl?By=Artist&Content=COLDPL&PSKey=Y |archive-date=11 April 2006 |access-date=17 February 2023 |website=Pollstar}} * {{Cite web |date=2007 |title=Twisted Logic Tour |url=https://timeline.coldplay.com/map/?type=tours&collection=x-y |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230115064642/https://timeline.coldplay.com/map/?type=tours&collection=x-y |archive-date=15 January 2023 |access-date=15 January 2023 |website=Coldplay Timeline}}</ref> ! scope="col" style="width:20.4em;" |Огноо (2006) ! scope="col" style="width:20.4em;" |Хот ! scope="col" style="width:20.4em;" |Улс ! scope="col" style="width:20.4em;" |Тоглолтын газар |- ! scope="row" style="text-align:center;" |1 дүгээр сарын 25 | [[Seattle]] | United States | [[Climate Pledge Arena|KeyArena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |1 дүгээр сарын 26 | rowspan="2" |[[Vancouver]] | rowspan="2" |Канад | rowspan="2" |[[Rogers Arena|General Motors Place]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |1 дүгээр сарын 27 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |1 дүгээр сарын 30 | [[Sacramento, California|Sacramento]] | rowspan="17" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[ARCO Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |1 дүгээр сарын 31 | [[Oakland, California|Oakland]] | [[Oakland Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 1 | [[San Jose, California|San Jose]] | [[SAP Center|HP Pavilion]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 3 | [[Paradise, Nevada|Paradise]]{{efn-lr|Labelled as [[Las Vegas]] in promotional material.}} | [[MGM Grand Garden Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 4 | [[Inglewood, California|Inglewood]]{{efn-lr|Labelled as [[Los Angeles]] in promotional material.}} | [[Kia Forum|The Forum]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 6 | rowspan="2" |[[Anaheim, California|Anaheim]] | rowspan="2" |[[Honda Center|Arrowhead Pond of Anaheim]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 19 | [[Denver]] | [[Ball Arena|Pepsi Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 20 | [[Omaha, Nebraska|Omaha]] | [[CHI Health Center Omaha|Qwest Center Omaha]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 22 | [[Auburn Hills, Michigan|Auburn Hills]]{{efn-lr|name=DTW}} | [[The Palace of Auburn Hills]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 23 | [[Louisville, Kentucky|Louisville]] | [[Freedom Hall]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 25 | [[Houston]] | [[Toyota Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 26 | Dallas | [[American Airlines Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 27 | [[Oklahoma City]] | [[Paycom Center|Ford Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 2 | [[Washington, D.C.]] | [[Capital One Arena|MCI Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 4 | [[Orlando, Florida|Orlando]] | [[Amway Arena|TD Waterhouse Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 5{{efn|The concert in Tampa on 5 March 2006 was originally planned for 14 September 2005, but it was rescheduled due to illness.<ref>{{Cite web |date=10 November 2005 |title=Coldplay Concert at Ford Amphitheatre Rescheduled for March 5 |url=https://www.wtsp.com/article/news/local/coldplay-concert-at-ford-amphitheatre-rescheduled-for-march-5/67-396090670 |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/EZGzu |archive-date=20 March 2026 |access-date=27 December 2022 |publisher=WTSP}}</ref>}} | [[Tampa, Florida|Tampa]] | [[MidFlorida Credit Union Amphitheatre|Ford Amphitheatre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 17 | [[Ottawa]] | Canada | [[Canadian Tire Centre|Scotiabank Place]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 19 | [[Milwaukee]] | rowspan="2" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[Bradley Center|BMO Harris Bradley Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 20 | [[Cleveland]] | [[Rocket Mortgage FieldHouse|Quicken Loans Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 22 | rowspan="2" |Toronto | rowspan="2" |Канад | rowspan="2" |[[Scotiabank Arena|Air Canada Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 23 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 25 | [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]] | rowspan="8" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[Meadowlands Arena|Continental Airlines Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 26 | rowspan="2" |[[Uniondale, New York|Uniondale]] | rowspan="2" |[[Nassau Coliseum]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 27 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 30 | rowspan="2" |[[Chicago]] | rowspan="2" |[[United Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 31 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |4 дүгээр сарын 3 | [[Manchester, New Hampshire|Manchester]] | [[SNHU Arena|Verizon Wireless Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |4 дүгээр сарын 4 | [[Uncasville, Connecticut|Uncasville]] | [[Mohegan Sun Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |4 дүгээр сарын 6 | [[Philadelphia]] | [[Wachovia Center (Philadelphia)|Wachovia Center]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 11{{efn|The concert in Newport on 11 June 2006 was part of the [[Isle of Wight Festival 2006|Isle of Wight Festival]].<ref>{{Cite web |date=11 June 2006 |title=Coldplay Close Nokia Isle of Wight Festival |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-534-1354594 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007071022/https://www.nme.com/news/music/coldplay-534-1354594 |archive-date=7 October 2025 |access-date=27 December 2022 |website=NME}}</ref>}} | [[Newport, Isle of Wight|Newport]] | England | [[Seaclose Park]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 23 | rowspan="2" |[[Brisbane]] | rowspan="10" |Австрали | rowspan="2" |[[Brisbane Entertainment Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 24 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 26 | rowspan="3" |[[Sydney]] | rowspan="3" |[[Sydney Entertainment Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 27 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |6 дугаар сарын 28 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 1 | rowspan="3" |[[Melbourne]] | rowspan="3" |[[Rod Laver Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 5 | [[Adelaide]] | [[Adelaide Entertainment Centre]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 7 | [[Perth]] | [[Burswood Dome]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 10{{efn|The concert in Singapore on 10 July 2006 was broadcast on television by [[MTV (Asian TV channel)|MTV Asia]].<ref>{{Cite web |date=19 May 2006 |title=MTV Centrestage Launches with Coldplay Live in Singapore |url=https://www.stb.gov.sg/content/stb/en/media-centre/media-releases/mtv-centrestage-launches-with-coldplay-live-in-singapore.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116025639/https://www.stb.gov.sg/content/stb/en/media-centre/media-releases/mtv-centrestage-launches-with-coldplay-live-in-singapore.html |archive-date=16 January 2023 |access-date=16 January 2023 |publisher=Singapore Tourism Board}}</ref>}} | colspan="2" |[[Singapore]] | [[Singapore Indoor Stadium]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 13 | [[Hong Kong]] | China | [[AsiaWorld–Arena]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 15 | [[Osaka]] | rowspan="4" |Япон | [[Intex Osaka]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 17 | [[Nagoya]] | [[Nippon Gaishi Hall|Nagoya Rainbow Hall]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 18 | rowspan="2" |[[Tokyo]] | rowspan="2" |[[Nippon Budokan]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |7 дугаар сарын 19 |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+2007 оны тоглолтуудын жагсаалт<ref name="LAREF" /> ! scope="col" style="width:20.4em;" |Огноо (2007) ! scope="col" style="width:20.4em;" |Хот ! scope="col" style="width:20.4em;" |Улс ! scope="col" style="width:20.4em;" |Тоглолтын газар |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 14 | rowspan="3" |[[Santiago]] | rowspan="3" |Чили | rowspan="3" |Espacio Riesco |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 16 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 20 | rowspan="3" |[[Buenos Aires]] | rowspan="3" |Аргентин | rowspan="3" |[[Teatro Gran Rex]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 21 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 22 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 26 | rowspan="3" |[[São Paulo]] | rowspan="3" |Бразил | rowspan="3" |[[Via Funchal]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 27 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |2 дугаар сарын 28 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 3 | rowspan="2" |[[Mexico City]] | rowspan="2" |Мексик | rowspan="2" |[[Auditorio Nacional (Mexico)|Auditorio Nacional]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |3 дугаар сарын 4 |} == Цуцлагдсан тоглолтууд == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+Цуцлагдсан тоглолтуудын жагсаалт ! scope="col" style="width:12em;" |Огноо (2005) ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:10em;" |Улс ! scope="col" style="width:16em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:29.95em;" |Шалтгаан ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 16 | [[Pelham, Alabama|Pelham]]{{efn-lr|Labelled as [[Birmingham, Alabama|Birmingham]] in promotional material.}} | rowspan="2" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[Oak Mountain Amphitheatre|Verizon Wireless Music Center]] | Өвчний улмаас | <ref>{{Cite web |date=17 September 2005 |title=Chris Martin Recovers from Throat Өвчний улмаас |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-538-1354744 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211152827/https://www.nme.com/news/music/coldplay-538-1354744 |archive-date=11 December 2022 |access-date=19 February 2023 |website=NME}} * {{Cite web |date=10 March 2009 |title=Birmingham, Alabama Show Announced |url=https://www.coldplay.com/birmingham-alabama-show-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212060243/https://www.coldplay.com/birmingham-alabama-show-announced/ |archive-date=12 December 2025 |access-date=19 February 2023 |publisher=Coldplay}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align:center;" |9 дүгээр сарын 24 | [[The Woodlands, Texas|The Woodlands]]{{efn-lr|Labelled as [[Houston]] in promotional material.}} | [[Cynthia Woods Mitchell Pavilion]] | [[Рита хар салхи]] | <ref>{{Cite web |date=22 September 2005 |title=Coldplay and Oasis Pull Shows Amid Hurricane Fears |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-532-1354440 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251007071156/https://www.nme.com/news/music/coldplay-532-1354440 |archive-date=7 October 2025 |access-date=18 January 2023 |website=NME}}</ref> |} == Тасалбарын борлуулалт ба орлого == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+Мэдээлэгдсэн тасалбарын борлуулалт, орлого<ref name="BONGIOVANNI">{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}} * {{Cite magazine |date=4 March 2006 |title=Catching the Long Tail – Boxscore Concert Grosses |url=https://books.google.com/books?id=4xQEAAAAMBAJ&pg=PA19 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708224038/https://books.google.com.br/books?id=4xQEAAAAMBAJ&pg=PA19&lpg=PA19 |archive-date=8 July 2022 |access-date=8 July 2022 |magazine=Billboard |page=18}} * {{Cite magazine |date=1 April 2006 |title=Toby Keith – Boxscore Concert Grosses |url=https://books.google.com/books?id=DxYEAAAAMBAJ&pg=PA20 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220709000449/https://books.google.com.br/books?id=DxYEAAAAMBAJ&pg=PA20 |archive-date=9 July 2022 |access-date=8 July 2022 |magazine=Billboard |page=21}}</ref> ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:18em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:10em;" |Үзэгчид ! scope="col" style="width:10em;" |Орлого |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Toronto | Air Canada Centre | 16,066 / 16,066 | $879,676 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Montreal | Bell Centre | 15,703 / 16,000 | $848,423 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Hartford | New England Dodge Music Center | 22,909 / 22,909 | $793,901 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Mansfield | Tweeter Center for the Performing Arts | 19,923 / 19,923 | $914,602 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Camden | Tweeter Center at the Waterfront | 25,331 / 25,331 | $1,060,869 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Cincinnati | Riverbend Music Center | 16,212 / 16,212 | $588,496 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Burgettstown | Post-Gazette Pavilion | 14,865 / 23,102 | $439,771 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Noblesville | Verizon Wireless Music Center | 17,954 / 24,712 | $702,970 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |East Troy | Alpine Valley Music Theatre | 32,591 / 35,510 | $1,216,509 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Auburn | White River Amphitheatre | 16,588 / 19,536 | $674,116 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Ridgefield | {{sort|Amphitheater at Clark County|The Amphitheater at Clark County}} | 11,128 / 17,620 | $525,255 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Mountain View | Shoreline Amphitheatre | 22,000 / 22,000 | $810,600 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Irvine | Verizon Wireless Amphitheatre | 30,443 / 32,172{{efn|name=COLDBOX|Report based on two shows instead of one.<ref name="BONGIOVANNI" />}} | $1,518,283{{efn|name=COLDBOX}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Albuquerque | Journal Pavilion | 8,383 / 12,197 | $326,330 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Phoenix | Cricket Pavilion | 15,416 / 20,061 | $654,764 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Chula Vista | Cricket Wireless Amphitheatre | 19,027 / 19,027 | $669,787 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Clarkston | DTE Energy Music Theatre | 15,509 / 15,509 | $691,400 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Columbus | Germain Amphitheater | 17,315 / 20,000 | $565,299 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Darien | Darien Lake Performing Arts Center | 15,048 / 21,700 | $602,871 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Holmdel | PNC Bank Arts Center | 16,944 / 16,944 | $696,859 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |New York City | Madison Square Garden | 31,861 / 31,861{{efn|name=COLDBOX}} | $1,767,792{{efn|name=COLDBOX}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Charlotte | Verizon Wireless Amphitheatre | 18,787 / 18,787 | $652,021 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Raleigh | Alltel Pavilion | 20,000 / 20,000 | $549,626 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |West Palm Beach | Sound Advice Amphitheatre | 18,265 / 18,787 | $711,133 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Maryland Heights | UMB Bank Pavilion | 16,918 / 21,275 | $624,082 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Nashville | Starwood Amphitheatre | 16,601 / 17,160 | $559,431 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Minneapolis | Target Center | 12,732 / 12,732 | $590,333 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Bonner Springs | Verizon Wireless Amphitheater | 14,703 / 18,000 | $497,156 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Dallas | Smirnoff Music Center | 19,380 / 19,702 | $746,655 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Atlanta | Philips Arena | 14,557 / 14,557 | $752,540 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Virginia Beach | Verizon Wireless Amphitheater | 12,175 / 20,040 | $459,763 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Bristow | Nissan Pavilion | 22,552 / 23,029 | $973,524 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Manchester | Manchester Evening News Arena | 16,906 / 17,346 | $980,170 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Seattle | KeyArena | 13,050 / 13,050 | $810,486 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Vancouver | General Motors Place | 29,400 / 29,400{{efn|name=COLDBOX}} | $1,940,954{{efn|name=COLDBOX}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Sacramento | ARCO Arena | 13,702 / 13,798 | $735,167 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Oakland | Oakland Arena | 13,727 / 13,727 | $965,316 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |San Jose | HP Pavilion | 13,335 / 13,545 | $859,242 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Paradise | MGM Grand Garden Arena | 14,439 / 14,439 | $952,348 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Inglewood | {{sort|Forum|The Forum}} | 15,222 / 15,387 | $1,062,356 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Anaheim | Arrowhead Pond of Anaheim | 27,261 / 27,808{{efn|name=COLDBOX}} | $1,935,720{{efn|name=COLDBOX}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Denver | Pepsi Center | 14,798 / 14,798 | $928,584 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Omaha | Qwest Center Omaha | 14,787 / 14,787 | $840,113 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Auburn Hills | {{sort|Palace of Auburn Hills|The Palace of Auburn Hills}} | 16,219 / 16,219 | $949,298 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Louisville | Freedom Hall | 13,253 / 13,253 | $652,966 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Houston | Toyota Center | 14,344 / 14,544 | $902,168 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Dallas | American Airlines Center | 14,729 / 15,663 | $1,038,928 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Oklahoma City | Ford Center | 13,818 / 13,818 | $774,125 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Washington, D.C. | MCI Center | 16,111 / 16,111 | $1,129,173 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Orlando | TD Waterhouse Centre | 13,312 / 13,895 | $847,397 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Tampa | Ford Amphitheatre | 18,706 / 18,706 | $779,971 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Ottawa | Scotiabank Place | 15,191 / 15,191 | $978,813 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Milwaukee | BMO Harris Bradley Center | 11,626 / 15,202 | $758,574 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Cleveland | Quicken Loans Arena | 13,503 / 16,724 | $693,641 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Toronto | Air Canada Centre | 34,834 / 34,834{{efn|name=COLDBOX}} | $2,190,741{{efn|name=COLDBOX}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |East Rutherford | Continental Airlines Arena | 17,934 / 17,934 | $1,175,643 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Uniondale | Nassau Coliseum | 26,531 / 27,266{{efn|name=COLDBOX}} | $1,795,638{{efn|name=COLDBOX}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Chicago | United Center | 33,391 / 33,790{{efn|name=COLDBOX}} | $2,329,361{{efn|name=COLDBOX}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Manchester | Verizon Wireless Arena | 10,003 / 10,003 | $731,231 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Uncasville | Mohegan Sun Arena | 5,993 / 5,993 | $359,580 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Philadelphia | Wachovia Center | 16,777 / 16,777 | $1,081,985 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Brisbane | Brisbane Entertainment Centre | 22,145 / 22,832 | $1,656,259 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Sydney | Sydney Entertainment Centre | 35,491 / 37,200{{efn|name=BOXPLAY|Report based on three shows instead of one.<ref name="BONGIOVANNI" />}} | $2,587,470{{efn|name=BOXPLAY}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Melbourne | Rod Laver Arena | 35,173 / 36,000{{efn|name=BOXPLAY}} | $2,594,453{{efn|name=BOXPLAY}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Adelaide | Adelaide Entertainment Centre | 9,528 / 9,528 | $730,992 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Perth | Burswood Dome | 16,448 / 18,186 | $1,234,159 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Buenos Aires | Teatro Gran Rex | 9,039 / 9,039{{efn|name=BOXPLAY}} | $674,869{{efn|name=BOXPLAY}} |- ! scope="row" style="text-align:center;" |Mexico City | Auditorio Nacional | 19,276 / 19,276{{efn|name=COLDBOX}} | $1,067,296{{efn|name=COLDBOX}} |- ! colspan="2" |Нийт ! 1,227,888 / 1,308,530 (93.8%) ! $65,790,024 |} == Оролцсон хүмүүс == Оролцогчдын мэдээллийг хамтлагийн худалдааны цэгүүд болон цахим дэлгүүрээр нь борлуулсан аялан тоглолтын албан ёсны номоос авчээ.<ref name="BOOK" /> {{div col|colwidth=25em|small=yes}} '''Хамтлагийн гишүүд''' * [[Chris Martin]] – гоцлол хоолой, төгөлдөр хуур, даралтат хөгжим, ритм гитар * [[Jonny Buckland]] – гоцлол гитар, арын хоолой, даралтат хөгжим * [[Guy Berryman]] – басс гитар, арын хоолой, даралтат хөгжим, цохивор хөгжим * [[Will Champion]] – бөмбөр, арын хоолой, цохивор хөгжим '''Үндсэн баг''' * Dave Holmes – менежер * Estelle Wilkinson – менежер * Rina Silverman – Dave Holmes assistant * Holly Tickett – Estelle Wilkinson assistant * Andy Franks – tour менежер * Tom Golseth – аялан тоглолтын нягтлан бодогч * Vicki Taylor – хамтлагийн туслах * Kelly Samuels – хамтлагийн хамгаалалтын ахлагч * Geoff Sands – хамтлагийн хамгаалалт * Dave White – тоглолтын газрын хамгаалалт * Dan Portanier – trainer * Wayne Griggs – DJ * Audrey Nugent – tour assistant * Derek Fudge – продакшны менежер * Steve Iredale – талбайн зохицуулагч * Shari Weber – продакшны туслах * Dan Green – FoH engineer * Bryan Leitch – тоглолтын зохион бүтээгч * Nick Whitehouse – гэрэлтүүлгийн найруулагч * Alan Yates – дүрс бичлэгийн найруулагч * Chris Wood – мониторын дууны инженер * Eric Benbow – тайзны менежер * Craig Hope – хөгжмийн тоног төхөөрөмжийн техникч * Matt McGinn – хөгжмийн тоног төхөөрөмжийн техникч * Sean Buttery – drum technician * Matt Miller – MIDI техникч, аялан тоглолтын баримтжуулагч * Tony Smith – CVE * Rob Allan – танхимын дууны техникч * Stewart Kennett – мониторын техникч * Tom James – drapage * Arran Hopkins – LED техникч * Andy Bramley – дүрс найруулагч '''Тайзны тоноглолын угсралт''' * Jim Allison (chief) * Rueben Pinkney '''Гэрэлтүүлэг''' * Ben Holdsworth (chief) * Tim Massey * David Mathieson * Iestyn Thomas * Oli James * Ivan Ellison '''Камерын баг''' * Ruory MacPhee * Mark Antoniuk '''Дууны техникчид''' * Nick David * Rob Collett '''Хоол үйлчилгээ''' * Heidi Varah – хоол үйлчилгээний багийн ахлагч * Ben Albertson – тогооч '''Хоол үйлчилгээний ажилтнууд''' * Pauline Austin * Emma Jane MacDonald * Dan Gamble * Sharon Jackson '''Бараа бүтээгдэхүүний худалдаа''' * Jeremy Joseph * Dell Furano * Rick Fish * Don Hunt * Pete Weber * Eric Wagner * Ken MacAlpine '''Ачааны машины жолооч нар''' * John Burgess * Matt Clark * Paul Edwards * Chris Helslop * Tony Coolidge * Dave Clark * Richard Knock * Mel Bonner '''Автобусны жолооч нар''' * Tony Biddiscombe * Paul Maynard * Chris Cox '''Микроавтобусны жолооч нар''' * Melanie Meglin * Tanja Stuerglinger * Harald Weber * Vedran Banic * Gunther Frank * Ines Wauters '''Ханган нийлүүлэгчид''' * Air Charters – онгоц түрээс * Matt Snowball Music – anything at any time * Stars and Cars – Europe уран бүтээлчдийн тээвэр * Moorcrofts of London – UK уран бүтээлчдийн тээвэр * Trathens Star-Riders – автобус * Eat to the Beat – catering * EFM Management – ачаа тээврийн зуучлал * Robertson Taylor – даатгалын зуучлагчид * LaserGrafix – LED screens * Siyan – гэрэлтүүлэг * Music Bank – бэлтгэл сургуулилт * Publicity & Display – нэвтрэх үнэмлэх * Pyrovision – пиротехник * Tour Tech – дууны төхөөрөмж * John Henry's – хадгалалт * Celebrity Protection – аялан тоглолтын хамгаалалт * The Appointment Group – аяллын үйлчилгээ * Fly by Night – ачааны машинууд * Picture Works – дүрс бичлэг '''Гэрэл зураг''' * Kevin Westenberg – хамтлагийн үндсэн гэрэл зурагчин * Penny Howle – тоглолтын гэрэл зурагчин * Size Creative – гэрэл зургийн боловсруулалт '''Цахим хуудас''' * Debs Wild – website * Anthony Cauchi – вэб хуудасны администратор '''Аялан тоглолтын ном''' * Kate Stretton – дизайнер * Alan Hill – хэвлэл '''Бүтээлч багийн оролцоо''' * Tim Crompton * [[Phil Harvey (music manager)|Phil Harvey]] * Kate Weigert * Jake Weigert * Danny McNamara * Al Martin * a.b.a. Martin '''Нисэх баг''' * Lilp Rami – онгоцны дарга * Pasi Koho – хоёрдугаар нисгэгч * Liisa Marsala – нислэгийн үйлчлэгч '''Бусад''' * Karen Parker – [[Oxfam]] representative * Phil Leech – GLD dressing room * Steve Strange, Nicki Forestiero – Europe/World agents * Marty Diamond, Larry Webman – US agents * Lester Dales, Paul Makin – нягтлан бодох бүртгэл * Gavin Maude, Chris Organ – хууль эрх зүйн үйлчилгээ * Shelley Lazaar, Sue Finn – тасалбарын үйлчилгээ * [[Parlophone]] – record label * Caroline Elleray, Ian Ramage – [[BMG Music Publishing]] {{div col end}} == Мөн үзэх == * [[Coldplay хамтлагийн амьд тоглолтуудын жагсаалт]] * [[Хамгийн өндөр орлоготой амьд тоглолтын уран бүтээлчдийн жагсаалт]] == Тэмдэглэл == '''Хотууд''' {{Notelist-lr|3}} '''Бусад''' {{Notelist|1}} == Эшлэл == {{Reflist}} == Гадаад холбоос == {{Commons}} * {{URL|1=https://coldplay.com/|2=Coldplay-ийн албан ёсны цахим хуудас}} * {{Letterboxd title|coldplay-how-we-saw-the-world-live-in-toronto|Coldplay: How We Saw the World – Live in Toronto}} {{Coldplay}} [[Ангилал:2005 оны аялан тоглолт]] [[Ангилал:2006 оны аялан тоглолт]] [[Ангилал:2007 оны аялан тоглолт]] [[Ангилал:Coldplay-ийн аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Аргентинд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Австралид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Австрид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Бельгид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Бразилд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Канадд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Чилид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Данид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Францд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Германд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Хонконгд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Ирландд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Италид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Японд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Мексикд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Норвегид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Португалд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Сингапурд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Испанид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Шведд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Швейцард болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Нидерландд болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Их Британид болсон аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:АНУд болсон аялан тоглолтууд]] 1g1xym8rxdcqhm5fpywuaocu7ec3f9i 0 149187 876022 2026-11-11T23:58:02Z Esambuu 42335 Хуудас үүсгэв: "{{Short description|Coldplay хамтлагийн 2011–2012 оны аялан тоглолт}} {{Infobox concert | concert_tour_name = Mylo Xyloto Tour | artist = [[Coldplay]] | image = Mylo Xyloto Tour.jpg | image_size = 220px | image_caption = Сурталчилгааны зурагт хуудас | location = {{Flatlist| * Ази * Европ * Хойд Америк * Номхон далайн орнууд }} | alb..." 876022 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн 2011–2012 оны аялан тоглолт}} {{Infobox concert | concert_tour_name = Mylo Xyloto Tour | artist = [[Coldplay]] | image = Mylo Xyloto Tour.jpg | image_size = 220px | image_caption = Сурталчилгааны зурагт хуудас | location = {{Flatlist| * Ази * Европ * Хойд Америк * Номхон далайн орнууд }} | album = ''[[Mylo Xyloto]]'' | start_date = {{Start date|df=yes|2011|12|03}} | end_date = {{End date|df=yes|2012|12|31}} | number_of_shows = 75 | producer = [[Live Nation (events promoter)|Live Nation]]<ref>{{Cite web |date=19 December 2011 |title=Coldplay Tour Details |url=https://hitsdailydouble.com/news&id=289819&title=Coldplay-tour-details |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240123195712/https://hitsdailydouble.com/news&id=289819&title=Coldplay-tour-details |archive-date=23 January 2024 |access-date=23 January 2024 |website=Hits Daily Double}}</ref> | attendance = 2.1 сая | gross = 181.3 сая ам.доллар{{efn|${{Formatnum:{{Inflation|US|181.3|r=2|2012}}}} сая ам.доллар ({{Inflation-year|US}} оны ханшаар).{{Inflation-fn|US}}}} | website = {{URL|coldplay.com/live}} | last_tour = [[Viva la Vida Tour]]<br/>(2008–2010) | this_tour = '''Mylo Xyloto Tour'''<br/>(2011–2012) | next_tour = [[Ghost Stories Tour]]<br/>(2014) }} '''Mylo Xyloto Tour''' нь Их Британийн [[рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн тав дахь [[аялан тоглолт]] юм. Тус аялан тоглолтыг хамтлагийн тав дахь студийн цомог болох ''[[Mylo Xyloto]]'' (2011)-г сурталчлах зорилгоор зарласан бөгөөд [[Viva la Vida Tour]] (2008–2010)-ийн дараа тоглолтын танхимуудаас цэнгэлдэх хүрээлэн рүү хүрээгээ тэлэх үйл явцыг үргэлжлүүлжээ. Дөрвөн тивийг хамарсан нийт 76 тоглолт 2011 оны 12 дугаар сарын 3-нд [[Глазго]] хотын [[SEC Centre]]-д эхэлж, 2012 оны 12 дугаар сарын 31-нд [[Нью-Йорк хот]]ын [[Barclays Center]]-т өндөрлөсөн.<ref>{{Cite web |date=3 December 2011 |title=Roadie #42 – Blog #156 |url=https://www.coldplay.com/roadie-42-blog-156/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260208163524/https://www.coldplay.com/roadie-42-blog-156/ |archive-date=8 February 2026 |access-date=6 March 2023 |publisher=Coldplay}}</ref> Латин Америкт 2013 онд хийхээр анх төлөвлөсөн тоглолтуудыг хожим цуцалсан. Аялан тоглолтоос өмнө хамтлаг [[List of Coldplay live performances|сурталчилгааны болон хөгжмийн наадмын цуврал тоглолт]] хийсэн бөгөөд үүнд [[Austin City Limits Music Festival|Austin City Limits]],<ref>{{Cite web |date=18 September 2011 |title=Kanye West Kicks Off Austin City Limits |url=https://www.nme.com/news/music/kanye-west-684-1278918 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219152241/https://www.nme.com/news/music/kanye-west-684-1278918 |archive-date=19 February 2023 |access-date=19 February 2023 |website=NME}}</ref> [[Glastonbury Festival|Glastonbury]],<ref>{{Cite web |date=25 June 2011 |title=Coldplay at Glastonbury 2011 – Review |url=https://www.theguardian.com/music/2011/jun/26/coldplay-glastonbury-2011-review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211231210415/https://www.theguardian.com/music/2011/jun/26/coldplay-glastonbury-2011-review |archive-date=31 December 2021 |access-date=27 June 2022 |website=The Guardian}}</ref> [[Lollapalooza]],<ref>{{Cite magazine |date=26 April 2022 |title=Lollapalooza 2011 Lineup Announced: Eminem, Coldplay, Muse, Foo Fighters Headlining |url=https://www.billboard.com/music/music-news/lollapalooza-2011-lineup-announced-eminem-coldplay-muse-foo-fighters-471877/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627203757/https://www.billboard.com/music/music-news/lollapalooza-2011-lineup-announced-eminem-coldplay-muse-foo-fighters-471877/ |archive-date=27 June 2022 |access-date=27 June 2022 |magazine=Billboard}}</ref> [[Rock in Rio]]<ref>{{cite web |date=30 November 2010 |title=Coldplay Toca no Rock in Rio 2011, Informa Site Oficial da Banda |trans-title=Coldplay Plays at Rock in Rio 2011, Informs Band's Official Website |url=http://g1.globo.com/rock-in-rio/2011/noticia/2010/11/coldplay-toca-no-rock-rio-2011-informa-site-oficial-da-banda.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140621002952/http://g1.globo.com/rock-in-rio/2011/noticia/2010/11/coldplay-toca-no-rock-rio-2011-informa-site-oficial-da-banda.html |archive-date=21 June 2014 |access-date=26 June 2022 |website=G1 |language=pt}}</ref> багтжээ. Мөн [[Кейптаун]] болон [[Йоханнесбург]] хотуудад тоглосон.<ref>{{Cite web |date=20 June 2011 |title=Coldplay Coming |url=https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2011-06-20-coldplay-coming/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306155600/https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2011-06-20-coldplay-coming/ |archive-date=6 March 2023 |access-date=6 March 2023 |website=Sowetan Live}}</ref> Тэд тоглолтын үеэр [[Xyloband|LED гэрэлт бугуйвч]] ашигласан анхны уран бүтээлчид болж,<ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630210520/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=30 June 2022 |access-date=25 September 2023 |website=Pollstar}}</ref> энэ технологийг амьд хөгжмийн тоглолтын салбарт түгээн дэлгэрүүлсэн.<ref>{{Cite news |date=5 August 2024 |title=How Glowing Wristbands Transformed Live Music – And How They Work |url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/taylor-swift-wristbands-coldplay-how-they-work/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805163742/https://www.telegraph.co.uk/music/news/taylor-swift-wristbands-coldplay-how-they-work/ |archive-date=5 August 2024 |access-date=5 August 2024 |work=The Telegraph |issn=0307-1235 |url-access=subscription}}</ref> ''[[Pollstar]]'' сэтгүүлийн мэдээлснээр тайлагнасан 75 тоглолтоос 2.1 сая тасалбар борлуулж, 181.3 сая гаруй ам.долларын орлого олжээ.<ref name="BONGIOVANNI">{{Cite magazine |date= |title=Coldplay {{!}} Tour History |url=https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111174107/https://www.pollstar.com/artists/coldplay-43809 |archive-date=11 January 2026 |access-date=18 November 2025 |magazine=Pollstar |publisher=Oak View Group |location=United States |issn=1067-6945}}</ref> == Түүх == [[File:Coldplay Mylo Xyloto Tour @ Wells Fargo Center.jpg|thumb|Тоглолтын дүрслэлийн гол хэсгийг [[Xyloband]] гэрэлт бугуйвч болон [[лазер гэрлийн үзүүлбэр]] бүрдүүлж байв.|left]]2011 оны зун Европ, Америк, Африкт сурталчилгааны тоглолт хийсний дараа<ref>{{cite web |url=http://www.thenewage.co.za/34065-1022-53-Gold_sales_for_Coldplay_after_SA_tour |title=Gold sales for Coldplay after SA tour |author=Shangase, Zwelakhe |date=4 November 2011 |work=[[The New Age (South African newspaper)|The New Age]] |publisher=TNA Media |access-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130720045224/http://www.thenewage.co.za/34065-1022-53-Gold_sales_for_Coldplay_after_SA_tour |url-status=live |archive-date=20 July 2013}}</ref> Coldplay есдүгээр сард [[X (social network)|Twitter]] хуудсаараа аялан тоглолтоо зарлажээ. Анх Их Британи, Франц, Герман, Бельгид хийх тоглолтуудын товыг мэдээлсэн. Арав, арваннэгдүгээр сард радио наадам болон зөвхөн шүтэн бишрэгчдэд зориулсан тоглолтуудыг хамарсан бэлтгэл тоглолтууд нэмэгдэв. Улмаар арваннэгдүгээр сард 2012 оны зургаадугаар сард Их Британийн цэнгэлдэх хүрээлэнгүүдэд тоглох нэмэлт товуудыг зарласан.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-15689559 |title=Coldplay announce UK stadium tour for summer 2012 |date=11 November 2011 |work=[[Newsbeat]] |publisher=[[BBC Radio 1]] |access-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111114024005/http://www.bbc.co.uk/newsbeat/15689559 |url-status=live |archive-date=14 November 2011}}</ref> [[Ковентри]] хотын [[Coventry Building Society Arena|Ricoh Arena]], [[Манчестер]]ийн [[City of Manchester Stadium|Etihad Stadium]], [[Сандерленд]]ийн [[Stadium of Light]], [[Лондон]]гийн [[Emirates Stadium]] дахь тоглолтуудын тасалбар хоёр цагийн дотор дуусжээ.<ref>{{cite web |url=http://www.coventrytelegraph.net/news/coventry-news/2011/11/18/coldplay-ricoh-arena-concert-a-sell-out-in-90-minutes-92746-29800039/ |title=Coldplay Ricoh Arena concert a sell-out in 90 minutes|author=Shoker, Sandish |date=18 November 2011 |work=[[Coventry Telegraph]] |publisher=[[Trinity Mirror]] |access-date=18 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111121000029/http://www.coventrytelegraph.net/news/coventry-news/2011/11/18/coldplay-ricoh-arena-concert-a-sell-out-in-90-minutes-92746-29800039/ |archive-date=21 November 2011 |url-status=dead}}</ref> Мадридад интернетээр шууд дамжуулсан тоглолтоор энэхүү аялан тоглолтын арга хэмжээнүүд эхэлсэн. Олсон 118.4 сая фунт стерлингийн орлогоос татварын дараа хамтлагийн гишүүн бүр 10.2 сая фунт стерлинг хүртжээ.<ref>{{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/culturevideo/musicvideo/8852250/Coldplay-rock-Madrid-live-on-YouTube.html |title=Coldplay rock Madrid live on YouTube |date=27 October 2011 |work=[[The Daily Telegraph]] |access-date=18 November 2011|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111129094031/http://www.telegraph.co.uk/culture/culturevideo/musicvideo/8852250/Coldplay-rock-Madrid-live-on-YouTube.html |archive-date=29 November 2011}}</ref> == Шууд дамжуулалт ба бичлэг == Аялан тоглолт эхлэхээс өмнө хамтлаг Мадридад сурталчилгааны концерт хийж, түүнийг ''[[Unstaged]]'' цувралын хүрээнд [[YouTube]]-ээр шууд дамжуулжээ. Тэд ''[[Mylo Xyloto]]'' цомгийн дуунуудаас гадна өмнөх алдартай бүтээлүүдээ тоглосон. 2011 оны 10 дугаар сарын 26-нд болсон уг тоглолтыг YouTube-ээс гадна Нью-Йорк хотын [[Таймс-сквер]]т үзүүлсэн. Интернэт хэрэглэгчид тоглолтын өмнөх ярилцлага, дууны шалгалтын бичлэг зэрэг тусгай агуулгыг үзэж, тайзны урд талаас эсвэл дээрээс харах гэх мэт камерын өнцгөө сонгох боломжтой байв. Тоглолтыг [[Антон Корбайн]] найруулж, [[American Express]] танилцуулжээ.<ref>{{Cite web |date=6 October 2011 |title=Coldplay Taps Anton Corbijn to Direct Unstaged Live Stream Concert |url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-taps-anton-corbijn-direct-244756/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206113315/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/coldplay-taps-anton-corbijn-direct-244756/ |archive-date=6 December 2025 |access-date=20 March 2026 |website=The Hollywood Reporter}}</ref> Шууд дамжуулалтыг 20 сая хүн үзсэн гэж мэдээлсэн.<ref>{{Cite magazine |date=10 November 2011 |title=Mary J. Blige to Perform in American Express Unstaged Series & Chat with Billboard |url=https://www.billboard.com/music/music-news/mary-j-blige-to-perform-in-american-express-unstaged-series-chat-with-465209/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223220716/https://www.billboard.com/music/music-news/mary-j-blige-to-perform-in-american-express-unstaged-series-chat-with-465209/ |archive-date=23 February 2025 |access-date=20 March 2026 |magazine=Billboard}}</ref> 6 дугаар сарын 1-нд Лондонгийн [[Emirates Stadium]]-д хийсэн тоглолтыг [[Absolute Radio]] дамжуулжээ.<ref>{{cite web |url=http://www.digitalspy.com/music/news/a380768/coldplay-london-gig-to-be-broadcast-in-full-live-on-absolute-radio.html |title=Coldplay London gig to be broadcast in full live on Absolute Radio|author=Nissim, Mayer |date=9 May 2012 |work=Digital Spy |publisher=Nat Mags |access-date=17 August 2012|archive-url=http://www.freezepage.com/1345191931BTRGEFPIVL?url=http://www.digitalspy.com/music/news/a380768/coldplay-london-gig-to-be-broadcast-in-full-live-on-absolute-radio.html |archive-date=17 August 2012}}</ref> ''Coldplay: Live at the Emirates'' нэртэй уг тоглолтыг ямар нэгэн тасалдалгүйгээр бүтнээр нь шууд нэвтрүүлсэн.<ref>{{cite web |url=http://www.absoluteradio.co.uk/onair/events/1295-Coldplay%3A+Live+from+the+Emirates |title=Coldplay: Live from the Emirates|date=1 June 2012 |work=[[Absolute Radio]] |access-date=17 August 2012|archive-url=http://www.freezepage.com/1345191533GDMMITQRQH?url=http://www.absoluteradio.co.uk/onair/events/1295-Coldplay:%2BLive%2Bfrom%2Bthe%2BEmirates |archive-date=17 August 2012}}</ref> Нэвтрүүлгийн өмнө дижей [[Geoff Lloyd]] ''Coldplay Hometime Special'' тусгай хөтөлбөр хөтөлж, хамтлагийн хит дуунууд болон гишүүдтэй хийсэн ярилцлагыг хүргэсэн. == Арилжааны амжилт == ''[[Pollstar]]''-ын мэдээлснээр Coldplay тайлагнасан 75 тоглолтдоо 2.1 сая тасалбар борлуулж, 181.3 сая ам.долларын орлого олсон.<ref name="BONGIOVANNI" /> Үүний 170 сая гаруй ам.долларыг 2012 оны тоглолтуудаас олсон бөгөөд тухайн жилийн хамгийн өндөр орлоготой аялан тоглолтуудын дөрөвдүгээр байрт оржээ.<ref>{{Cite web |title=2012 Year End – Top 100 Worldwide Concert Tours |url=http://www.pollstarpro.com/files/charts2012/2012YearEndTop100WorldwideTours.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075532/http://www.pollstarpro.com/files/charts2012/2012YearEndTop100WorldwideTours.pdf |archive-date=24 September 2015 |access-date=17 June 2022 |website=Pollstar}}</ref> Мөн хамтлаг нэг аялан тоглолтын хүрээнд Лондонгийн [[Emirates Stadium]] цэнгэлдэхэд гурван удаа тоглосон анхны уран бүтээлч болж, 173,596 тасалбараас 14.4 сая ам.долларын орлого бүрдүүлсэн.<ref>{{Cite magazine |date=11 September 2012 |title=Hot Tours: Coldplay Scores Massive Haul on World Tour |url=https://www.billboard.com/music/music-news/hot-tours-coldplay-scores-massive-haul-on-world-tour-475176/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520164551/https://www.billboard.com/music/music-news/hot-tours-coldplay-scores-massive-haul-on-world-tour-475176/ |archive-date=20 May 2025 |access-date=20 May 2025 |magazine=Billboard}}</ref> Тухайн үед энэ нь хамтлагийн нэг газарт хийсэн тоглолтуудын дундаас үзэгчдийн тоо болон орлогоороо хамгийн өндөр үзүүлэлт байв.<ref>{{Cite web |date=19 October 2021 |title=Boxoffice Insider: Coldplay Soared with Record-Smashing Dreams Tour |url=https://news.pollstar.com/2021/10/19/boxoffice-insider-coldplay-soared-with-record-smashing-dreams-tour/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116160656/https://news.pollstar.com/2021/10/19/boxoffice-insider-coldplay-soared-with-record-smashing-dreams-tour/ |archive-date=16 November 2025 |access-date=13 August 2022 |website=Pollstar}}</ref> == Өв, нөлөө == ''Mylo Xyloto Tour'' нь [[Xyloband|LED гэрэлт бугуйвч]] ашигласан анхны аялан тоглолт болсон бөгөөд уг шийдлийг олон нийтэд түгээхэд Coldplay томоохон үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг.<ref name="BROWN">{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Coldplay's Greener Pastures: With Music of the Spheres, One of the Most Successful Touring Bands Ever Kicks Off a New Era of Sustainable Touring |url=https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209135008/https://news.pollstar.com/2021/10/20/coldplays-greener-pastures-with-music-of-the-spheres-one-of-the-most-successful-touring-bands-ever-kicks-off-a-new-era-of-sustainable-touring-2/ |archive-date=9 December 2025 |access-date=25 September 2023 |website=Pollstar}}</ref> 2012 оны 11 дүгээр сарын 10-нд [[Mount Smart Stadium]]-д болсон тоглолт [[Окленд]] хотын эдийн засагт 2.5 сая ам.долларын үр нөлөө үзүүлжээ.<ref>{{Cite web |date=27 August 2013 |title=Coldplay NZ Show Injects $2.5M |url=https://news.pollstar.com/2013/08/27/coldplay-nz-show-injects-2-5m/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20261002204719/https://news.pollstar.com/2013/08/27/coldplay-nz-show-injects-2-5m/ |archive-date=2 October 2026 |access-date=2 October 2026 |website=Pollstar}}</ref> == Шагнал, нэр дэвшил == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+Шагнал болон нэр дэвшлийн жагсаалт ! scope="col" |Он ! scope="col" |Шагнал гардуулах ёслол ! scope="col" |Төрөл ! scope="col" |Үр дүн ! scope="col" class="unsortable" |Эшлэл |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2012 | ''Live UK'' Music Business Awards{{efn|''Live UK'' Music Business Awards шагналыг амьд хөгжмийн салбарын шилдгүүдийг мэргэжил нэгтнүүдийн санал хураалтаар тодруулах зорилгоор 2010 онд байгуулсан.<ref>{{Cite web |date=17 October 2014 |title=Thekla Wins Best Venue Teamwork at Live UK Music Business Awards |url=https://www.theklabristol.co.uk/news/thekla-wins-best-venue-teamwork-at-live-uk-music-business-awards/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211222753/https://www.theklabristol.co.uk/news/thekla-wins-best-venue-teamwork-at-live-uk-music-business-awards/ |archive-date=11 December 2022 |access-date=11 December 2022 |website=Thekla Bristol}}</ref>}} | Оны шилдэг үзүүлбэр | {{Runner-up}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=2012 |title=In Pursuit of Excellence – Winners in 2012 |url=https://www.livemusicawards.co.uk/2012-winners/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123131039/https://www.livemusicawards.co.uk/2012-winners/ |archive-date=23 November 2022 |access-date=11 December 2022 |website=Live UK Music Business Awards}}</ref> |- | rowspan="4" |[[Parnelli Awards]] | Гэрэлтүүлгийн дизайнер (Пол Нормандейл) | {{Nom}} | rowspan="3" style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web |date=1 September 2012 |title=12th Parnelli Awards Ballot |url=https://timeless.mydigitalpublication.com/publication/?i=125697&p=43&pp=1&view=issueViewer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250529044327/https://timeless.mydigitalpublication.com/publication/?i=125697&p=43&pp=1&view=issueViewer |archive-date=29 May 2025 |access-date=29 May 2025 |website=Projection, Lights & Staging News |page=41}}</ref> |- | Видео найруулагч (Энди Брэмли) | {{Nom}} |- | Продакшны менежер (Билл Либоди) | {{Nom}} |- | Аялан тоглолтын менежер (Маргерит Нгуен) | {{Won}} | style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web |date=14 January 2021 |title=The Parnelli Awards: A 20-Year Retrospective |url=https://plsn.com/articles/features/the-parnelli-awards-a-20-year-retrospective/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250529045249/https://plsn.com/articles/features/the-parnelli-awards-a-20-year-retrospective/ |archive-date=29 May 2025 |access-date=29 May 2025 |website=Projection, Lights & Staging News}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="rowgroup" style="text-align:center;" |2013 | [[Helpmann Awards]] | Шилдэг олон улсын орчин үеийн концерт | {{Nom}} | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=25 June 2013 |title=Bruce Springsteen, Barry Gibb, Tedeschi Trucks, Coldplay Nominated for Helpmann Awards |url=https://www.noise11.com/news/bruce-springsteen-barry-gibb-tedeschi-trucks-coldplay-nominated-for-helpmann-awards-20130625 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627152330/https://www.noise11.com/news/bruce-springsteen-barry-gibb-tedeschi-trucks-coldplay-nominated-for-helpmann-awards-20130625 |archive-date=27 June 2024 |access-date=27 June 2024 |website=Noise11}}</ref> |- | rowspan="2" |[[Pollstar|''Pollstar'' Awards]] | Оны шилдэг томоохон аялан тоглолт | {{Nom}} | rowspan="2" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=7 February 2013 |title=Pollstar Awards Archive – 2012 |url=http://www.pollstarpro.com/PCIA-Static/awards2012.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708030853/http://www.pollstarpro.com/PCIA-Static/awards2012.htm |archive-date=8 July 2015 |access-date=3 December 2022 |website=Pollstar Awards Archive}}</ref> |- | Хамгийн бүтээлч тайзны продакшн | {{Nom}} |} == Дууны жагсаалт == Энэхүү дууны жагсаалтыг 2012 оны 6 дугаар сарын 1-нд Английн Лондон хотод болсон тоглолтоос авсан. Энэ нь аялан тоглолтын бүх өдрийн дууны жагсаалтыг төлөөлөхгүй.<ref>{{cite web |url=http://londonist.com/2012/06/gig-review-coldplay-emirates-stadium.php |title=Gig Review: Coldplay @ Emirates Stadium|author=Newbury, Dave |date=2 June 2012 |work=Londonist |publisher=[[Gothamist|Gothamist, LLC]] |access-date=17 August 2012|archive-url=http://www.freezepage.com/1345191327BIQPMEZJIQ?url=http://londonist.com/2012/06/gig-review-coldplay-emirates-stadium.php |archive-date=17 August 2012}}</ref> {{div col}} '''Үндсэн тайз''' #"Back to the Future" {{small|(from ''[[Back to the Future]]'')}} #"Mylo Xyloto" #"[[Hurts Like Heaven]]" #"[[In My Place]]" #"[[Major Minus]]" #"[[Lovers in Japan]]" #"[[The Scientist (song)|The Scientist]]" #"[[Yellow (Coldplay song)|Yellow]]" #"[[Violet Hill]]" #"[[God Put a Smile upon Your Face]]" '''B тайз''' #<li value="11">"[[Princess of China]]" #"Up in Flames" #"Warning Sign" '''Үндсэн тайз''' #<li value="14">"A Hopeful Transmission" #"Don't Let It Break Your Heart" #"[[Viva la Vida]]" #"[[Charlie Brown (Coldplay song)|Charlie Brown]]" #"[[Paradise (Coldplay song)|Paradise]]" #"Us Against the World" #"[[Speed of Sound (song)|Speed of Sound]]" #"[[Clocks (song)|Clocks]]" #"[[Fix You]]" #"M.M.I.X." #"[[Every Teardrop Is a Waterfall]]" {{div col end}} == Аялан тоглолтын хуваарь == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+2011 оны тоглолтууд<ref name="BONGIOVANNI" /> ! scope="col" style="width:12em;" |Огноо (2011) ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:11em;" |Улс ! scope="col" style="width:16em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:10em;" |Нээлтийн уран бүтээлчид ! scope="col" style="width:10em;" |Үзэгчдийн тоо ! scope="col" style="width:10em;" |Орлого |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 3 | [[Glasgow]] | Scotland | [[SEC Centre]] | [[Emeli Sandé]] | 9,243 / 9,654 | $779,077 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 4 | [[Manchester]] | rowspan="2" |Англи | [[Manchester Arena|Manchester Evening News Arena]] | [[Marina Diamandis|Marina]] | 18,103 / 18,305 | $1,534,300 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 9 | [[London]] | [[The O2 Arena]] | rowspan="7" |Emeli Sandé | 16,632 / 16,800 | $1,437,086 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 14 | [[Paris]] | France | [[Accor Arena|Bercy Arena]] | 16,500 / 17,000 | $1,170,338 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 15 | [[Cologne]] | Germany | [[Lanxess Arena]] | 16,139 / 16,139 | $1,187,492 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 17 | [[Rotterdam]] | Netherlands | [[Rotterdam Ahoy|Ahoy Rotterdam]] | 7,799 / 7,799 | $446,087 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 18 | [[Antwerp]] | Belgium | [[Sportpaleis]] | 18,340 / 18,340 | $1,516,405 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 20 | [[Frankfurt]] | rowspan="2" |Герман | [[Festhalle Frankfurt|Festhalle]] | 15,148 / 15,148 | $1,179,503 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 21 | [[Berlin]] | [[Mercedes-Benz Arena (Berlin)|O2 World]] | 14,623 / 14,623 | $1,146,062 |- |} {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+2012 оны тоглолтууд<ref name="BONGIOVANNI" /> ! scope="col" style="width:12em;" |Огноо (2012) ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:11em;" |Улс ! scope="col" style="width:16em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:10em;" |Нээлтийн уран бүтээлчид ! scope="col" style="width:10em;" |Үзэгчдийн тоо ! scope="col" style="width:10em;" |Орлого |- ! scope="row" style="text-align:center;" |дөрөвдүгээр сарын 17 | [[Edmonton]] | rowspan="4" |Канад | [[Northlands Coliseum|Rexall Place]] | rowspan="3" |[[Metronomy]]<br/>[[The Pierces]] | 14,306 / 16,238 | $1,221,743 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |дөрөвдүгээр сарын 18 | [[Calgary]] | [[Scotiabank Saddledome]] | 14,463 / 14,463 | $1,273,387 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |дөрөвдүгээр сарын 20 | rowspan="2" |[[Vancouver]] | rowspan="2" |[[Rogers Arena]] | rowspan="2" |31,766 / 34,000 | rowspan="2" |$2,774,380 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |дөрөвдүгээр сарын 21 | [[Dallas Green (musician)|City and Colour]]<br/>The Pierces |- ! scope="row" style="text-align:center;" |дөрөвдүгээр сарын 24 | [[Portland, Oregon|Portland]] | rowspan="7" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[Moda Center|Rose Garden]] | rowspan="7" |Metronomy<br/>The Pierces | 12,966 / 12,966 | $1,076,567 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |дөрөвдүгээр сарын 25 | [[Seattle]] | [[Climate Pledge Arena|KeyArena]] | 14,244 / 14,244 | $1,209,544 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |дөрөвдүгээр сарын 27 | rowspan="2" |[[San Jose, California|San Jose]] | rowspan="2" |[[SAP Center|HP Pavilion]] | rowspan="2" |33,894 / 33,894 | rowspan="2" |$2,612,395 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |дөрөвдүгээр сарын 28 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 1 | rowspan="3" |[[Los Angeles]] | rowspan="3" |[[Hollywood Bowl]] | rowspan="3" |49,466 / 49,466 | rowspan="3" |$4,158,205 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 18 | [[Porto]] | Portugal | [[Estádio do Dragão]] | rowspan="5" |Marina<br/>[[Rita Ora]] | 52,457 / 52,457 | $4,631,908 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 20 | [[Madrid]] | Spain | [[Vicente Calderón Stadium]] | 50,873 / 50,873 | $3,820,451 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 22 | [[Nice]] | France | [[Stade Charles-Ehrmann]] | 43,364 / 43,364 | $2,902,592 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 24 | [[Turin]] | Italy | [[Stadio Olimpico Grande Torino]] | 39,778 / 39,778 | $2,752,188 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 26 | [[Zürich]] | Switzerland | [[Letzigrund]] | 48,826 / 48,826 | $6,389,495 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |тавдугаар сарын 29 | [[Coventry]] | rowspan="7" |Англи | [[Coventry Building Society Arena|Ricoh Arena]] | [[Robyn]]<br/>Rita Ora | 40,498 / 40,498 | $3,609,630 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 1 | rowspan="3" |London | rowspan="3" |[[Emirates Stadium]] | Marina<br/>[[Ash (band)|Ash]] | rowspan="3" |173,596 / 173,596 | rowspan="3" |$14,421,506 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 2 | rowspan="3" |Robyn<br/>Rita Ora |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 7 | [[Sunderland]] | [[Stadium of Light]] | 52,320 / 52,320 | $4,331,891 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 9 | rowspan="2" |Manchester | rowspan="2" |[[City of Manchester Stadium|Etihad Stadium]] | Robyn<br/>[[Charli XCX]] | rowspan="2" |113,256 / 113,256 | rowspan="2" |$9,082,660 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 10 | Robyn<br/>Rita Ora |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 22 | rowspan="2" |[[Dallas]] | rowspan="12" |Америкийн Нэгдсэн Улс | rowspan="2" |[[American Airlines Center]] | rowspan="12" |Robyn<br/>[[Wolf Gang]] | rowspan="2" |33,532 / 33,532 | rowspan="2" |$2,581,064 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 23 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 25 | rowspan="2" |[[Houston]] | rowspan="2" |[[Toyota Center]] | rowspan="2" |26,763 / 26,763 | rowspan="2" |$2,237,219 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 26 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 28 | [[Tampa, Florida|Tampa]] | [[Amalie Arena|St. Pete Times Forum]] | 15,934 / 16,830 | $1,205,475 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |зургаадугаар сарын 29 | [[Miami]] | [[Kaseya Center|American Airlines Arena]] | 18,266 / 18,266 | $1,314,147 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 2 | [[Atlanta]] | [[State Farm Arena|Philips Arena]] | 17,218 / 17,218 | $1,220,718 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 3 | [[Charlotte, North Carolina|Charlotte]] | [[Spectrum Center|Time Warner Cable Arena]] | 15,509 / 15,509 | $1,230,556 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 5 | rowspan="2" |[[Philadelphia]] | rowspan="2" |[[Wells Fargo Center (Philadelphia)|Wells Fargo Center]] | rowspan="2" |33,680 / 33,680 | rowspan="2" |$2,745,129 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 8 | rowspan="2" |[[Washington, D.C.]] | rowspan="2" |[[Capital One Arena|Verizon Center]] | rowspan="2" |32,666 / 32,666 | rowspan="2" |$2,710,116 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 9 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 23 | rowspan="2" |Toronto | rowspan="4" |Канад | rowspan="2" |[[Scotiabank Arena|Air Canada Centre]] | rowspan="2" |Marina<br/>Emeli Sandé | rowspan="2" |35,434 / 35,434 | rowspan="2" |$3,371,995 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 24 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 26 | rowspan="2" |[[Montreal]] | rowspan="2" |[[Bell Centre]] | rowspan="2" |Marina<br/>Charli XCX | rowspan="2" |36,893 / 36,893 | rowspan="2" |$3,211,762 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 27 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 29 | rowspan="2" |[[Boston]] | rowspan="9" |Америкийн Нэгдсэн Улс | rowspan="2" |[[TD Garden]] | rowspan="5" |Marina<br/>Emeli Sandé | rowspan="2" |32,248 / 32,248 | rowspan="2" |$2,744,129 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |долдугаар сарын 30 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 1 | [[Auburn Hills, Michigan|Auburn Hills]]{{efn-lr|Сурталчилгааны материалд [[Детройт]] хэмээн тэмдэглэсэн.}} | [[The Palace of Auburn Hills]] | 15,401 / 15,401 | $1,185,387 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 3 | rowspan="2" |[[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]] | rowspan="2" |[[Meadowlands Arena|Izod Center]] | rowspan="2" |37,225 / 37,225 | rowspan="2" |$3,286,692 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 7 | rowspan="2" |Chicago | rowspan="2" |[[United Center]] | rowspan="14" |Marina<br/>Charli XCX | rowspan="2" |33,995 / 33,995 | rowspan="2" |$2,893,220 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 10 | rowspan="2" |[[Saint Paul, Minnesota|Saint Paul]] | rowspan="2" |[[Xcel Energy Center]] | rowspan="2" |28,257 / 33,666 | rowspan="2" |$2,472,728 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 11 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 28 | [[Copenhagen]] | Denmark | [[Parken Stadium|Telia Parken]] | 50,595 / 50,595 | $3,642,345 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |наймдугаар сарын 30 | [[Stockholm]] | Sweden | [[Stockholm Olympic Stadium]] | 33,801 / 33,801 | $3,044,876 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 2 | [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]{{efn-lr|Labelled as [[Paris]] in promotional material.}} | France | [[Stade de France]] | 77,813 / 77,813 | $6,346,611 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 4 | Cologne | Germany | [[RheinEnergieStadion]] | 43,952 / 43,952 | $3,358,278 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 6 | [[The Hague]] | Netherlands | [[Malieveld]] | 68,274 / 68,274 | $5,119,662 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 12 | [[Munich]] | rowspan="2" |Герман | [[Olympiastadion (Munich)|Olympiastadion]] | 54,017 / 54,017 | $4,200,997 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 14 | [[Leipzig]] | [[Red Bull Arena (Leipzig)|Red Bull Arena]] | 35,075 / 37,000 | $2,668,989 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 16 | [[Prague]] | Czech Republic | [[Fortuna Arena|Synot Tip Arena]] | 34,609 / 34,609 | $2,600,696 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 19 | [[Warsaw]] | Poland | [[Kazimierz Górski National Stadium|Stadion Narodowy]] | 40,492 / 40,492 | $2,337,942 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |есдүгээр сарын 22 | [[Hanover]] | Germany | [[Niedersachsenstadion|AWD-Arena]] | 43,414 / 43,414 | $3,295,516 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арваннэгдүгээр сарын 10 | [[Auckland]] | New Zealand | [[Mount Smart Stadium]] | rowspan="5" |[[The Temper Trap]]<br/>The Pierces | 37,394 / 37,394 | $3,939,002 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арваннэгдүгээр сарын 13 | [[Melbourne]] | rowspan="4" |Австрали | [[Docklands Stadium|Etihad Stadium]] | 63,378 / 63,378 | $7,271,332 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арваннэгдүгээр сарын 17 | rowspan="2" |[[Sydney]] | rowspan="2" |[[Sydney Football Stadium (1988)|Allianz Stadium]] | rowspan="2" |92,717 / 92,717 | rowspan="2" |$10,755,464 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арваннэгдүгээр сарын 18 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арваннэгдүгээр сарын 21 | [[Brisbane]] | [[Lang Park|Suncorp Stadium]] | 51,435 / 51,435 | $6,014,804 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 29 | [[Uncasville, Connecticut|Uncasville]] | rowspan="3" |Америкийн Нэгдсэн Улс | [[Mohegan Sun Arena]] | rowspan="2" |[[Naturally 7]] | 6,518 / 6,518 | $918,355 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 30 | rowspan="2" |[[New York City]]{{efn-lr|Labelled as [[Brooklyn]] in promotional material.}} | rowspan="2" |[[Barclays Center]] | 16,014 / 16,014 | $1,934,872 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |арванхоёрдугаар сарын 31{{efn|2012 оны 12 дугаар сарын 31-нд Нью-Йорк хотод болсон тоглолтыг [[Jay-Z]]-тэй хамтран голлон толилуулсан.<ref>{{Cite web |date=11 November 2012 |title=Coldplay and Jay-Z to Play New Year's Eve Show at Barclays Center |url=https://www.barclayscenter.com/news/detail/coldplay-and-jay-z-to-play-new-years-eve-show-at-barclays-center |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200815051058/https://www.barclayscenter.com/news/detail/coldplay-and-jay-z-to-play-new-years-eve-show-at-barclays-center |archive-date=15 August 2020 |access-date=26 June 2022 |website=Barclays Center}}</ref>}} | {{n/a}} | 16,105 / 16,105 | $2,871,570 |- ! colspan="5" |Нийт ! 2,100,124 / 2,113,801 (99.3%) ! $181,396,540 |} == Цуцлагдсан тоглолтууд == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+Цуцлагдсан тоглолтууд ! scope="col" style="width:12em;" |Огноо (2013) ! scope="col" style="width:10em;" |Хот ! scope="col" style="width:10em;" |Улс ! scope="col" style="width:16em;" |Тоглолтын газар ! scope="col" style="width:29.95em;" |Шалтгаан ! scope="col" class="unsortable" |Эшлэл |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 5 | [[São Paulo]] | rowspan="2" |Бразил | [[Estádio do Morumbi]] | rowspan="7" |"Circumstances beyond our control" | rowspan="7" |<ref>{{Cite web |date=13 November 2012 |title=Feb. 2013 Latin America Tour Announced! |url=https://www.coldplay.com/feb-2013-latin-america-tour-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115181310/https://www.coldplay.com/feb-2013-latin-america-tour-announced/ |archive-date=15 November 2025 |access-date=27 June 2022 |publisher=Coldplay}} * {{Cite web |date=8 February 2013 |title=Coldplay Cancel South American Tour |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-184-1254232 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251117103150/https://www.nme.com/news/music/coldplay-184-1254232 |archive-date=17 November 2025 |access-date=18 June 2022 |website=NME }}</ref> |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 7 | [[Porto Alegre]] | [[Estádio Passo D'Areia|Estádio do Zequinha]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 9 | [[La Plata]] | Argentina | [[Estadio Único Diego Armando Maradona|Estadio Único de La Plata]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 12 | [[Santiago]] | Chile | [[Estadio Monumental David Arellano|Estadio Monumental]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 15 | [[Mexico City]] | rowspan="3" |Мексик | [[Foro Sol]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 18 | [[Zapopan]]{{efn-lr|Labelled as [[Guadalajara]] in promotional material.}} | [[Estadio Tres de Marzo]] |- ! scope="row" style="text-align:center;" |хоёрдугаар сарын 19 | [[San Nicolás de los Garza|San Nicolás]]{{efn-lr|Labelled as [[Monterrey]] in promotional material.}} | [[Estadio Universitario (UANL)|Estadio Universitario]] |} == Оролцогчид == Оролцогчдын нэрс болон үүргийг хамтлагийн тоглолтын үеэр бараа бүтээгдэхүүний лангуу болон цахим дэлгүүрт нь худалдаалж байсан албан ёсны аялан тоглолтын номоос нэгтгэв.<ref>{{Cite book |last=Salmon |first=Chris |title=Mylo Xyloto Tour |publisher=Hill Shorter |year=2012 |location=England}}</ref> {{div col|colwidth=25em|small=yes}} '''Хамтлагийн гишүүд''' * [[Chris Martin]] – гоцлол хоолой, төгөлдөр хуур, даралтат хөгжим, хэмнэлт гитар * [[Jonny Buckland]] – гоцлол гитар, арын хоолой, даралтат хөгжим * [[Guy Berryman]] – басс гитар, арын хоолой, даралтат хөгжим, цохивор хөгжим * [[Will Champion]] – бөмбөр, арын хоолой, цохивор хөгжим '''Үндсэн баг''' * Dave Holmes – менежер * [[Phil Harvey (music manager)|Phil Harvey]] – уран сайхны захирал * Marguerite Nguyen – аялан тоглолтын менежер * EJ McDonald, Jessie Collins – уран бүтээлчдийн туслах * Dan Green – дууны инженер, продюсер * Miller – Pro Tools, website * Rik Simpson – бичлэгийн инженер, продюсер '''3D Management''' * Arlene Moon * Mandi Bursteen * Aziyn Babayan '''Тоглолтын продакшн''' * Bill Leabody – продакшны менежер * Steve Iredale – цэнгэлдэх хүрээлэнгийн зохицуулагч * Craig Finley – тайзны менежер * Nicole Erin Kuhns – продакшны зохицуулагч * Tiffany Henry – хувцас хариуцсан ажилтан '''Хөгжмийн тоног төхөөрөмж''' * Matt McGinn, Craig Hope – гитарын техникч * Sean Buttery – бөмбөрийн техникч * Neil Lambert – даралтат хөгжим, дижитал тоног төхөөрөмжийн техникч * Paul Newman – басс гитарын техникч '''Дууны инженерчлэл''' * Chris Wood – мониторын дууны инженер * Tony Smith – танхимын дууны туслах * Nick Davis – мониторын туслах * Ali Viles – радио давтамжийн техникч '''Дууны техникийн баг''' * Sid Rogerson (chief) * Kyle Walsh (chief) * Nick Mooney * Conor Dunne * Josh de Jong * Craig Gordon * Matt Latham * John Switzer * Victor Arko * Jordan Kolenc * Kurt Wolf '''Гэрэлтүүлгийн баг''' * Mick Stowe (chief) * Graham Feast (operator) * Phil Sharp * Ricky Butler * Kris Lundberg * Wayne Kwiat * Marta Iwan * John Bailey * Gareth Pritchard * Paul Burke * Ben Rogerson * Mark Goodwall '''Видео баг''' * Andy Bramley (director) * Ed Jarman (engineer) * Ben Miles (media servers) * Phil Johnston * Pieter Laleman * Sacha Moore * Robyn Tearle * Chip Wood '''Өргөх болон бэхэлгээний баг''' * Russell Glenn (head rigger) * Jerry Hough (coordinator) * Bjorn Melchert * Matt Rynes '''Мужаанууд''' * Pat Boyd * Mike Humeniuk * Andy Pearson '''Тусгай эффект''' * David Kennedy – лазер, пиротехникийн дизайнер * Mike Hartle – лазер * John Lyons – пиротехник * Derek Purciful – цаасан бороо '''Хамгаалалт''' * Andy Frost, Kelly Samuels – хамтлагийн хамгаалалт * Jackie Jackson – талбайн хамгаалалт '''Тайз''' * Paul Normandale – гэрэлтүүлэг, продакшны дизайнер * Misty Buckley – тайз, тайзны хэрэгслийн дизайнер * Paris, Reggie Matherson, Lynden Mallinson – зураач '''Дасгалжуулагч''' * Dan Portanier '''Хоол үйлчилгээ''' * Soozie Coll * Alicia Boardman * Pauline Austin * Jesse Davies * Piers Dawson * Sharon Jackson '''Цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хувцас солих өрөө''' * Dave Loudon * Ian Thomason '''Төлөөлөгчид''' * Hal Hamer, Dan Vitt – бараа бүтээгдэхүүн (Хойд Америк) * Paul Nolan – бараа бүтээгдэхүүн (Европ) * Julie Matway – [[Live Nation (events promoter)|Live Nation]] * Rachel Edwards – [[Oxfam]] * Gavin Maude, Jonathan Petch – хуулийн асуудал '''VIP тасалбар хариуцсан зохицуулагч''' * Tiffany Hiliard * Arman Chaparyan '''Xylobands''' * Jason Regler * Hillside Design '''Нягтлан бодох бүртгэл''' * Alex Pollock – аялан тоглолтын нягтлан бодогч * Dales Evans, Lester Dales, Paul Making – хамтлагийн нягтлан бодогч '''АНУ дахь нягтлан бодох бүртгэл''' * David Weise & Co. * Sue Davidian * Diana de La Cerda * Laurie Wolf '''Их Британи дахь нягтлан бодох бүртгэл''' * Headlong Tours * Dale Evans & Co. * Lester Dales * Paul Makin * Tracy Lawson * Debbie Johnson '''Захиалгын агентууд''' * Marty Diamond, Larry Webman – Хойд Америк * Steve Strange, Josh Javor – ROW '''Дуу бичлэгийн компани''' * [[Parlophone]] – UK * [[EMI|EMI Music]] – US * Kevin Brown, Rob Wood – ROW '''Нийлүүлэгчид''' * Champman Freeborn Airchartering – онгоц түрээс * Beat the Street, Senators Coaches – автобусны үйлчилгээ * Eat to the Beat – хоол үйлчилгээ * Cube Services – нэвтрэх үнэмлэх * Global Motion – ачаа тээвэр * Moorcrofts of London – Их Британийн газрын тээвэр * Daitz Personal Logistics LLC – АНУ-ын газрын тээвэр * Stars and Cars – Европын газрын тээвэр * Robertson Taylor – даатгал * The Factory – аяллын хөтөлбөрийн ном * Lite Alternative, Upstaging Radios, Road Radios – гэрэлтүүлэг * Celebrity Protection, Keleca Associates – хамгаалалт * Brilliant Stages, Hangman, Specialz, Air Artists – тайзны байгууламж * Strictly FX – тусгай эффект * All Access – тайз засалт * Wigwam Acoustics, 8th Day Sound – дууны тоног төхөөрөмж * XL Video – видео * Stagetruck, Upstaging – ачааны автомашины тээвэр * The Appointment Group – Их Британийн аяллын үйлчилгээ * Altour – АНУ-ын аяллын үйлчилгээ * The Event Safety Shop – эрүүл ахуй, аюулгүй байдал '''Цахим хуудас''' * Brian Schulmeister, Wendy Marvel – дизайн * Chris Salmon – редактор * Debs Wild – төлөөлөгч '''Аялан тоглолтын ном''' * Wendy Marvel – дизайнер * Chris Salmon – ярилцлага * Paris, Coldplay, Tappin Gofton – цомгийн анхны зураг дизайн '''Аялан тоглолтын номын бүтээл''' * Jeremy Joseph * Dell Furano * Rick Fish * Pete Weber * Tanya Davis * Emily Theobald * Kate Stretton '''Гэрэл зургийг нийлүүлсэн''' * Miller * Benjamin Etridge * Sarah Lee * Phil Harvey * Noah Abrams {{div col end}} == Мөн үзэх == * [[Coldplay-ийн амьд тоглолтын жагсаалт]] * [[Хамгийн өндөр орлоготой амьд хөгжмийн уран бүтээлчдийн жагсаалт]] == Тайлбар == '''Хотууд''' {{Notelist-lr}} '''Бусад''' {{Notelist}} == Эшлэл == {{Reflist}} == Гадаад холбоос == {{Commons}} * {{URL|1=https://coldplay.com/|2=Coldplay-ийн албан ёсны цахим хуудас}} * {{URL|1=https://web.archive.org/web/20250222161335/https://plsn.com/articles/showtime/5-coldplay/|2=Mylo Xyloto Tour аялан тоглолтын гэрэлтүүлгийн тоног төхөөрөмж}} * {{URL|1=https://web.archive.org/web/20250624163405/https://fohonline.com/articles/showtime/5-coldplay/|2=Mylo Xyloto Tour аялан тоглолтын дууны тоног төхөөрөмж}} {{Coldplay}} [[Ангилал:Coldplay-ийн аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:2011 оны аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:2012 оны аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Австрали дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Бельги дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Канад дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Дани дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Франц дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Герман дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Итали дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Шинэ Зеланд дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Польш дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Португал дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Испани дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Швед дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Швейцар дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Чех дэх аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Нидерланд дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Арабын Нэгдсэн Эмират дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Их Британи дахь аялан тоглолтууд]] [[Ангилал:Америкийн Нэгдсэн Улс дахь аялан тоглолтууд]] l2ypwjfy4gad72hj80s2ixisth2bg8p 0 149188 876023 2026-11-11T23:59:25Z Esambuu 42335 Хуудас үүсгэв: "{{Short description|Coldplay хамтлагийн 2021 оны сурталчилгааны сингл}} {{Infobox song | name = Coloratura | cover = Coldplay - Coloratura.png | type = Сурталчилгааны сингл | artist = [[Coldplay]] | album = [[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]] | released = {{start date|2021|7|23|df=y}} | recorded = 2019–2021 | genre = * С..." 876023 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн 2021 оны сурталчилгааны сингл}} {{Infobox song | name = Coloratura | cover = Coldplay - Coloratura.png | type = Сурталчилгааны сингл | artist = [[Coldplay]] | album = [[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]] | released = {{start date|2021|7|23|df=y}} | recorded = 2019–2021 | genre = * [[Сансрын рок|Сансрын рок]]<ref name="louder"/> * [[Прогрессив рок|прогрессив рок]]<ref name="louder">{{Cite web|date=23 July 2021|title=Coldplay discover Pink Floyd, share 10 minute prog rock single Coloratura|url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura|access-date=23 July 2021|website=Louder|language=en-US}}</ref> | length = {{Duration|m=10|s=18}} | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | writer = {{hlist|[[Guy Berryman]]|[[Jonny Buckland]]|[[Will Champion]]|[[Chris Martin]]|[[Max Martin]]|[[King (R&B group)|Paris Strother]]|[[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]]|[[Davide Rossi]]}} | producer = {{hlist|[[Max Martin]]|[[Oscar Holter]]|Bill Rahko}} | misc = {{External music video |type = song |header = Дууны үгтэй видео |1 = {{YouTube|kWUV5-frRU4&ab&|"Coloratura"}}}} }} '''Coloratura''' нь Британийн [[Coldplay]] рок хамтлагийн ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-т багтсан дуу юм. Тус дуу 2021 оны 7 дугаар сарын 23-нд цомгийн сурталчилгааны синглээр гарсан бөгөөд цомгийн төгсгөлийн дуу болжээ.<ref>{{Cite magazine |date=22 July 2021 |title=Coldplay Drop 10-Minute Space Epic Coloratura |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718173942/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |archive-date=18 July 2022 |access-date=18 July 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref> Дууг [[Макс Мартин|Max Martin]], [[Oscar Holter]] болон Bill Rahko нар продюсерлэсэн.<ref name=":0">{{Cite magazine |date=22 July 2021 |title=Coldplay Drop 10-Minute Space Epic 'Coloratura' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722231051/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |archive-date=2021-07-22 |access-date=23 July 2021 |magazine=Rolling Stone |language=en-US}}</ref> Үргэлжлэх хугацаа нь 10 минут 18 секунд тул Coldplay-ийн гаргасан хамгийн урт дуу юм.<ref>{{Cite web|date=22 July 2021|title=Time Is an Illusion on Coldplay's Ten-Minute Album Closer, 'Coloratura'|url=https://www.vulture.com/2021/07/time-is-an-illusion-on-coldplays-10-minute-coloratura.html|url-status=live|access-date=23 July 2021|website=Vulture|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20210723020720/https://www.vulture.com/2021/07/time-is-an-illusion-on-coldplays-10-minute-coloratura.html |archive-date=2021-07-23 }}</ref> == Түүх == 2021 оны 7 дугаар сарын 20-нд Coldplay олон нийтийн сүлжээгээрээ ''Music of the Spheres'' нэртэй шинэ цомгоо тухайн оны сүүлээр гаргахаа зарласан. Мөн цомгийн төгсгөлийн дууг гурав хоногийн дараа, харин «[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]» дууны дараагийн сингл болох «[[My Universe (song)|My Universe]]»-ийг есдүгээр сард гаргана гэж мэдэгджээ.<ref name=":0" /> Дууны хамт үгийг нь харуулсан видео нийтэлсэн бөгөөд найруулагчаар [[Pilar Zeta]] болон Victor Scorrano нар ажиллаж, уг дуутай ижил нэртэй зохиомол [[мананцар]]ыг дүрсэлжээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay – Coloratura (Official Lyric Video)| date=22 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kWUV5-frRU4|language=en|via=YouTube|access-date=23 July 2021}}</ref> == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == «Coloratura» дуу шүүмжлэгчдээс өргөн хүрээний сайшаал хүртжээ. [[NME]]-ийн Мэтт Дориа уг дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн [[The Dark Side of the Moon|The Dark Side of the Moon]] цомгийн үеийн уянгалаг, прогрессив рок уур амьсгалыг санагдуулдаг хэмээн магтаж, Coldplay-ийн хувьд танил хэв маягаасаа хэт холдолгүйгээр шинэ чиглэлд зоригтой алхсан бүтээл гэж тэмдэглэсэн.<ref>{{Cite web|date=23 July 2021|title=Coldplay Shoot for the Stars With Their Cinematic New Track 'Coloratura'|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690|url-status=live|access-date=23 July 2021|website=NME|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20210723032424/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=2021-07-23 }}</ref> ''[[Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн Дэниел Крепс уг дууг «сансрын туульс» болон Крис Мартин од, эрхсийн нэрсийг дурдан одод руу аялж буй мэт олон хэсэгтэй сансрын аялал хэмээн тодорхойлжээ.<ref name=":0" /> ''[[The Times]]''-ийн [[Will Hodgkinson|Уилл Хожкинсон]] үүнийг Pink Floyd-ийн хамгийн өөдрөг бүтээлүүдийг санагдуулах, аялгуулаг төгс ертөнцийн тухай ирээдүйг харсан төсөөлөл гэж үзжээ.<ref>{{Cite news |date=14 October 2021 |title=Coldplay: Music of the Spheres Review – Fluff from a Band Who Lost Their Way |work=The Times |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-music-of-the-spheres-review-7p22j29gh |url-status=live |url-access=subscription |access-date=15 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430222505/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-music-of-the-spheres-review-7p22j29ghh |archive-date=30 April 2025}}</ref> ''[[PopMatters]]''-ийн Жереми Левин дууны бүтцийн зоригтой шийдлүүд нь сонсогчидтой гайхмаар ойр дотно мэдрэмж үүсгэдгийг онцолсон. Үгийн агуулга нь зарим талаар хэт сүржин боловч өнгө аясаа өөрчилдөг байдал, төгсгөл хэсэгт сонгодог хөгжмийн зэмсгүүдээ ашигласан нь Coldplay-ийн авьяасын нэгэн очийг харуулж байна хэмээн үнэлжээ.<ref>{{Cite web|last=Levine|first=Jeremy|date=20 October 2021|title=Coldplay Don't Reach the Heart on Ambitious 'Music of the Spheres'|url=https://www.popmatters.com/coldplay-music-of-spheres-review|access-date=21 October 2021|website=[[PopMatters]]}}</ref> ''[[AllMusic]]''-ийн Нил З. Янг хамтлаг цомгуудаа ихэвчлэн сүрлэг, урам зориг төрүүлэх дуугаар төгсгөдөг боловч «Coloratura» нь уран бүтээлийн зоримог шийдэл, гоо сайхны хувьд онцгой бүтээл болсон гэж тэмдэглэжээ.<ref name="AllMusic">{{cite web|last=Yeung|first=Neil Z.|title=Music of the Spheres – Coldplay|url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619|archive-date=16 October 2021|access-date=15 October 2021|publisher=[[AllMusic]]}}</ref> ''[[Rolling Stone UK]]''-ийн Элла Кемп энэ дууг Coldplay-ийн хийсэн хамгийн гайхамшигтай бүтээл байж болох бөгөөд Pink Floyd-ийг санагдуулам өргөн цар хүрээтэй туршилт нь тун амжилттай болсон гэж дүгнэжээ.<ref>{{Cite magazine|last=Kemp|first=Ella|date=October–November 2021|title=Coldplay Keep Their Magic Formula|url=https://pbs.twimg.com/media/FAixEj6XEAUDqW0?format=jpg&name=large|magazine=[[Rolling Stone UK]]|issue=1|pages=170}}</ref> ''[[V (American magazine)|V]]'' сэтгүүлийн Ахад Санвари хамтлаг хөгжмөөрөө тодорхой уур амьсгал, мэдрэмж бүрдүүлэх урлагийг эзэмшсэн хэмээн сайшаасан.<ref>{{Cite web|title=V's New Music Round-Up|url=https://vmagazine.com/article/vs-new-music-round-up-36/|access-date=23 July 2021|website=V Magazine|date=23 July 2021 }}</ref> Түүнчлэн уг дуу ''Dansende Beren'',<ref>{{Cite web |date=28 December 2021 |title=De 101 Beste Singles Van 2021 |trans-title=The 101 Best Singles of 2021 |url=https://www.dansendeberen.be/2021/12/28/de-101-beste-singles-van-2021/ |access-date=5 January 2022 |website=Dansende Beren |language=nl}}</ref> [[Rundfunk Berlin-Brandenburg|RadioEins]]<ref>{{Cite web |date= |title=Die 100 Besten Songs des Jahres 2021 |trans-title=The 100 Best Songs of 2021 |url=https://www.radioeins.de/musik/top_100/die_100_besten_2021/die-100-besten-song-des-jahres-2021.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528120936/https://www.radioeins.de/musik/top_100/die_100_besten_2021/die-100-besten-song-des-jahres-2021.html |archive-date=28 May 2023 |access-date=16 October 2023 |language=de |publisher=RadioEins}}</ref> болон ''[[Tonspion]]'' хэвлэлүүдийн 2021 оны шилдэг дуунуудын жагсаалтад багтсан.<ref>{{Cite web |date=11 December 2021 |title=Die 200 Songs des Jahres 2021 |trans-title=The 200 Songs of 2021 |url=https://www.tonspion.de/news/playlist-die-tracks-der-woche-2021-new-music-friday |access-date=14 December 2021 |website=Tonspion |language=de-DE}}</ref> == Оролцогчид == Оролцогчдын мэдээллийг [[Parlophone Records|Parlophone UK]]-ээс YouTube-д нийтэлсэн мэдээлэлд тулгуурлан оруулав.<ref>{{Citation|title=Coloratura| date=22 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=sMYZWCq-N-M|language=en|access-date=2021-09-01}}</ref> ;Coldplay * [[Chris Martin]] – гоцлол хоолой, төгөлдөр хуур, акустик гитар * [[Jonny Buckland]] – гитар, даралтат хөгжим * [[Guy Berryman]] – басс гитар * [[Will Champion]] – бөмбөр, цохилуур хөгжим, арын хоолой ;Нэмэлт оролцогчид * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжим * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжим * [[Jon Hopkins]] – даралтат хөгжим * [[Max Martin]] – нэмэлт даралтат хөгжим, бөмбөрийн программчлал, нэмэлт хоолой, продюсер * Bill Rahko – терменвокс, продюсер * Dan Green – программчлал * [[Oscar Holter]] – даралтат хөгжим, бөмбөрийн программчлал, продюсер * Cherif Hashizume – нэмэлт программчлал * [[We Are King|Paris Strother]] – синтезатор * [[Rik Simpson]] – нэмэлт даралтат хөгжим, нэмэлт хоолой * [[Randy Merrill]] – мастеринг == Чартын үзүүлэлт == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Долоо хоногийн чартын үзүүлэлт ! scope="col" |Чарт (2021) ! scope="col" |Хамгийн өндөр байр |- ! scope="row" |Их Британийн сингл таталтын чарт ([[Official Charts Company|OCC]])<ref>{{cite web|title=Official Singles Downloads Chart Top 100 – 30 July 2021 – 05 August 2021|url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-downloads-chart/20210730/7000/|access-date=30 July 2021|work=Official Charts Company}}</ref> | 65 |- {{single chart|Billboardrocksongs|34|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=3 August 2021}} |} == Эшлэл == {{reflist}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:2021 оны синглүүд]] [[Ангилал:2021 оны дуунууд]] [[Ангилал:Coldplay-ийн дуунууд]] [[Ангилал:Parlophone-ийн синглүүд]] [[Ангилал:Songs written by Chris Martin]] [[Ангилал:Songs written by Guy Berryman]] [[Ангилал:Songs written by Jonny Buckland]] [[Ангилал:Songs written by Will Champion]] [[Ангилал:Songs written by Max Martin]] [[Ангилал:Song recordings produced by Max Martin]] lin9qmkvd8xy4ed1h1nbxa8yevsduok 876024 876023 2026-11-11T23:59:54Z Esambuu 42335 876024 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн 2021 оны сурталчилгааны сингл}} {{Инфобокс дуу | name = Coloratura | cover = Coldplay - Coloratura.png | type = Сурталчилгааны сингл | artist = [[Coldplay]] | album = [[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]] | released = {{start date|2021|7|23|df=y}} | recorded = 2019–2021 | genre = * [[Сансрын рок|Сансрын рок]]<ref name="louder"/> * [[Прогрессив рок|прогрессив рок]]<ref name="louder">{{Cite web|date=23 July 2021|title=Coldplay discover Pink Floyd, share 10 minute prog rock single Coloratura|url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura|access-date=23 July 2021|website=Louder|language=en-US}}</ref> | length = {{Duration|m=10|s=18}} | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | writer = {{hlist|[[Guy Berryman]]|[[Jonny Buckland]]|[[Will Champion]]|[[Chris Martin]]|[[Max Martin]]|[[King (R&B group)|Paris Strother]]|[[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]]|[[Davide Rossi]]}} | producer = {{hlist|[[Max Martin]]|[[Oscar Holter]]|Bill Rahko}} | misc = {{External music video |type = song |header = Дууны үгтэй видео |1 = {{YouTube|kWUV5-frRU4&ab&|"Coloratura"}}}} }} '''Coloratura''' нь Британийн [[Coldplay]] рок хамтлагийн ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-т багтсан дуу юм. Тус дуу 2021 оны 7 дугаар сарын 23-нд цомгийн сурталчилгааны синглээр гарсан бөгөөд цомгийн төгсгөлийн дуу болжээ.<ref>{{Cite magazine |date=22 July 2021 |title=Coldplay Drop 10-Minute Space Epic Coloratura |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718173942/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |archive-date=18 July 2022 |access-date=18 July 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref> Дууг [[Макс Мартин|Max Martin]], [[Oscar Holter]] болон Bill Rahko нар продюсерлэсэн.<ref name=":0">{{Cite magazine |date=22 July 2021 |title=Coldplay Drop 10-Minute Space Epic 'Coloratura' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722231051/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |archive-date=2021-07-22 |access-date=23 July 2021 |magazine=Rolling Stone |language=en-US}}</ref> Үргэлжлэх хугацаа нь 10 минут 18 секунд тул Coldplay-ийн гаргасан хамгийн урт дуу юм.<ref>{{Cite web|date=22 July 2021|title=Time Is an Illusion on Coldplay's Ten-Minute Album Closer, 'Coloratura'|url=https://www.vulture.com/2021/07/time-is-an-illusion-on-coldplays-10-minute-coloratura.html|url-status=live|access-date=23 July 2021|website=Vulture|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20210723020720/https://www.vulture.com/2021/07/time-is-an-illusion-on-coldplays-10-minute-coloratura.html |archive-date=2021-07-23 }}</ref> == Түүх == 2021 оны 7 дугаар сарын 20-нд Coldplay олон нийтийн сүлжээгээрээ ''Music of the Spheres'' нэртэй шинэ цомгоо тухайн оны сүүлээр гаргахаа зарласан. Мөн цомгийн төгсгөлийн дууг гурав хоногийн дараа, харин «[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]» дууны дараагийн сингл болох «[[My Universe (song)|My Universe]]»-ийг есдүгээр сард гаргана гэж мэдэгджээ.<ref name=":0" /> Дууны хамт үгийг нь харуулсан видео нийтэлсэн бөгөөд найруулагчаар [[Pilar Zeta]] болон Victor Scorrano нар ажиллаж, уг дуутай ижил нэртэй зохиомол [[мананцар]]ыг дүрсэлжээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay – Coloratura (Official Lyric Video)| date=22 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kWUV5-frRU4|language=en|via=YouTube|access-date=23 July 2021}}</ref> == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == «Coloratura» дуу шүүмжлэгчдээс өргөн хүрээний сайшаал хүртжээ. [[NME]]-ийн Мэтт Дориа уг дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн [[The Dark Side of the Moon|The Dark Side of the Moon]] цомгийн үеийн уянгалаг, прогрессив рок уур амьсгалыг санагдуулдаг хэмээн магтаж, Coldplay-ийн хувьд танил хэв маягаасаа хэт холдолгүйгээр шинэ чиглэлд зоригтой алхсан бүтээл гэж тэмдэглэсэн.<ref>{{Cite web|date=23 July 2021|title=Coldplay Shoot for the Stars With Their Cinematic New Track 'Coloratura'|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690|url-status=live|access-date=23 July 2021|website=NME|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20210723032424/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=2021-07-23 }}</ref> ''[[Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн Дэниел Крепс уг дууг «сансрын туульс» болон Крис Мартин од, эрхсийн нэрсийг дурдан одод руу аялж буй мэт олон хэсэгтэй сансрын аялал хэмээн тодорхойлжээ.<ref name=":0" /> ''[[The Times]]''-ийн [[Will Hodgkinson|Уилл Хожкинсон]] үүнийг Pink Floyd-ийн хамгийн өөдрөг бүтээлүүдийг санагдуулах, аялгуулаг төгс ертөнцийн тухай ирээдүйг харсан төсөөлөл гэж үзжээ.<ref>{{Cite news |date=14 October 2021 |title=Coldplay: Music of the Spheres Review – Fluff from a Band Who Lost Their Way |work=The Times |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-music-of-the-spheres-review-7p22j29gh |url-status=live |url-access=subscription |access-date=15 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430222505/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-music-of-the-spheres-review-7p22j29ghh |archive-date=30 April 2025}}</ref> ''[[PopMatters]]''-ийн Жереми Левин дууны бүтцийн зоригтой шийдлүүд нь сонсогчидтой гайхмаар ойр дотно мэдрэмж үүсгэдгийг онцолсон. Үгийн агуулга нь зарим талаар хэт сүржин боловч өнгө аясаа өөрчилдөг байдал, төгсгөл хэсэгт сонгодог хөгжмийн зэмсгүүдээ ашигласан нь Coldplay-ийн авьяасын нэгэн очийг харуулж байна хэмээн үнэлжээ.<ref>{{Cite web|last=Levine|first=Jeremy|date=20 October 2021|title=Coldplay Don't Reach the Heart on Ambitious 'Music of the Spheres'|url=https://www.popmatters.com/coldplay-music-of-spheres-review|access-date=21 October 2021|website=[[PopMatters]]}}</ref> ''[[AllMusic]]''-ийн Нил З. Янг хамтлаг цомгуудаа ихэвчлэн сүрлэг, урам зориг төрүүлэх дуугаар төгсгөдөг боловч «Coloratura» нь уран бүтээлийн зоримог шийдэл, гоо сайхны хувьд онцгой бүтээл болсон гэж тэмдэглэжээ.<ref name="AllMusic">{{cite web|last=Yeung|first=Neil Z.|title=Music of the Spheres – Coldplay|url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619|archive-date=16 October 2021|access-date=15 October 2021|publisher=[[AllMusic]]}}</ref> ''[[Rolling Stone UK]]''-ийн Элла Кемп энэ дууг Coldplay-ийн хийсэн хамгийн гайхамшигтай бүтээл байж болох бөгөөд Pink Floyd-ийг санагдуулам өргөн цар хүрээтэй туршилт нь тун амжилттай болсон гэж дүгнэжээ.<ref>{{Cite magazine|last=Kemp|first=Ella|date=October–November 2021|title=Coldplay Keep Their Magic Formula|url=https://pbs.twimg.com/media/FAixEj6XEAUDqW0?format=jpg&name=large|magazine=[[Rolling Stone UK]]|issue=1|pages=170}}</ref> ''[[V (American magazine)|V]]'' сэтгүүлийн Ахад Санвари хамтлаг хөгжмөөрөө тодорхой уур амьсгал, мэдрэмж бүрдүүлэх урлагийг эзэмшсэн хэмээн сайшаасан.<ref>{{Cite web|title=V's New Music Round-Up|url=https://vmagazine.com/article/vs-new-music-round-up-36/|access-date=23 July 2021|website=V Magazine|date=23 July 2021 }}</ref> Түүнчлэн уг дуу ''Dansende Beren'',<ref>{{Cite web |date=28 December 2021 |title=De 101 Beste Singles Van 2021 |trans-title=The 101 Best Singles of 2021 |url=https://www.dansendeberen.be/2021/12/28/de-101-beste-singles-van-2021/ |access-date=5 January 2022 |website=Dansende Beren |language=nl}}</ref> [[Rundfunk Berlin-Brandenburg|RadioEins]]<ref>{{Cite web |date= |title=Die 100 Besten Songs des Jahres 2021 |trans-title=The 100 Best Songs of 2021 |url=https://www.radioeins.de/musik/top_100/die_100_besten_2021/die-100-besten-song-des-jahres-2021.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528120936/https://www.radioeins.de/musik/top_100/die_100_besten_2021/die-100-besten-song-des-jahres-2021.html |archive-date=28 May 2023 |access-date=16 October 2023 |language=de |publisher=RadioEins}}</ref> болон ''[[Tonspion]]'' хэвлэлүүдийн 2021 оны шилдэг дуунуудын жагсаалтад багтсан.<ref>{{Cite web |date=11 December 2021 |title=Die 200 Songs des Jahres 2021 |trans-title=The 200 Songs of 2021 |url=https://www.tonspion.de/news/playlist-die-tracks-der-woche-2021-new-music-friday |access-date=14 December 2021 |website=Tonspion |language=de-DE}}</ref> == Оролцогчид == Оролцогчдын мэдээллийг [[Parlophone Records|Parlophone UK]]-ээс YouTube-д нийтэлсэн мэдээлэлд тулгуурлан оруулав.<ref>{{Citation|title=Coloratura| date=22 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=sMYZWCq-N-M|language=en|access-date=2021-09-01}}</ref> ;Coldplay * [[Chris Martin]] – гоцлол хоолой, төгөлдөр хуур, акустик гитар * [[Jonny Buckland]] – гитар, даралтат хөгжим * [[Guy Berryman]] – басс гитар * [[Will Champion]] – бөмбөр, цохилуур хөгжим, арын хоолой ;Нэмэлт оролцогчид * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжим * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжим * [[Jon Hopkins]] – даралтат хөгжим * [[Max Martin]] – нэмэлт даралтат хөгжим, бөмбөрийн программчлал, нэмэлт хоолой, продюсер * Bill Rahko – терменвокс, продюсер * Dan Green – программчлал * [[Oscar Holter]] – даралтат хөгжим, бөмбөрийн программчлал, продюсер * Cherif Hashizume – нэмэлт программчлал * [[We Are King|Paris Strother]] – синтезатор * [[Rik Simpson]] – нэмэлт даралтат хөгжим, нэмэлт хоолой * [[Randy Merrill]] – мастеринг == Чартын үзүүлэлт == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Долоо хоногийн чартын үзүүлэлт ! scope="col" |Чарт (2021) ! scope="col" |Хамгийн өндөр байр |- ! scope="row" |Их Британийн сингл таталтын чарт ([[Official Charts Company|OCC]])<ref>{{cite web|title=Official Singles Downloads Chart Top 100 – 30 July 2021 – 05 August 2021|url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-downloads-chart/20210730/7000/|access-date=30 July 2021|work=Official Charts Company}}</ref> | 65 |- {{single chart|Billboardrocksongs|34|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=3 August 2021}} |} == Эшлэл == {{reflist}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:2021 оны синглүүд]] [[Ангилал:2021 оны дуунууд]] [[Ангилал:Coldplay-ийн дуунууд]] [[Ангилал:Parlophone-ийн синглүүд]] [[Ангилал:Songs written by Chris Martin]] [[Ангилал:Songs written by Guy Berryman]] [[Ангилал:Songs written by Jonny Buckland]] [[Ангилал:Songs written by Will Champion]] [[Ангилал:Songs written by Max Martin]] [[Ангилал:Song recordings produced by Max Martin]] f3py34hjacd7coj4txtysrv50q2wqn2 876025 876024 2026-11-12T00:00:09Z Esambuu 42335 876025 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн 2021 оны сурталчилгааны сингл}} {{Инфобокс дуу | name = Coloratura | cover = Coldplay - Coloratura.png | type = Сурталчилгааны сингл | artist = [[Coldplay]] | album = [[Music of the Spheres]] | released = {{start date|2021|7|23|df=y}} | recorded = 2019–2021 | genre = * [[Сансрын рок|Сансрын рок]]<ref name="louder"/> * [[Прогрессив рок|прогрессив рок]]<ref name="louder">{{Cite web|date=23 July 2021|title=Coldplay discover Pink Floyd, share 10 minute prog rock single Coloratura|url=https://www.loudersound.com/news/coldplay-discover-pink-floyd-share-10-minute-prog-rock-single-coloratura|access-date=23 July 2021|website=Louder|language=en-US}}</ref> | length = {{Duration|m=10|s=18}} | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | writer = {{hlist|[[Guy Berryman]]|[[Jonny Buckland]]|[[Will Champion]]|[[Chris Martin]]|[[Max Martin]]|[[King (R&B group)|Paris Strother]]|[[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]]|[[Davide Rossi]]}} | producer = {{hlist|[[Max Martin]]|[[Oscar Holter]]|Bill Rahko}} | misc = {{External music video |type = song |header = Дууны үгтэй видео |1 = {{YouTube|kWUV5-frRU4&ab&|"Coloratura"}}}} }} '''Coloratura''' нь Британийн [[Coldplay]] рок хамтлагийн ес дэх студийн цомог болох ''[[Music of the Spheres (Coldplay album)|Music of the Spheres]]''-т багтсан дуу юм. Тус дуу 2021 оны 7 дугаар сарын 23-нд цомгийн сурталчилгааны синглээр гарсан бөгөөд цомгийн төгсгөлийн дуу болжээ.<ref>{{Cite magazine |date=22 July 2021 |title=Coldplay Drop 10-Minute Space Epic Coloratura |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718173942/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |archive-date=18 July 2022 |access-date=18 July 2022 |magazine=Rolling Stone}}</ref> Дууг [[Макс Мартин|Max Martin]], [[Oscar Holter]] болон Bill Rahko нар продюсерлэсэн.<ref name=":0">{{Cite magazine |date=22 July 2021 |title=Coldplay Drop 10-Minute Space Epic 'Coloratura' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722231051/https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-new-song-coloratura-1201047/ |archive-date=2021-07-22 |access-date=23 July 2021 |magazine=Rolling Stone |language=en-US}}</ref> Үргэлжлэх хугацаа нь 10 минут 18 секунд тул Coldplay-ийн гаргасан хамгийн урт дуу юм.<ref>{{Cite web|date=22 July 2021|title=Time Is an Illusion on Coldplay's Ten-Minute Album Closer, 'Coloratura'|url=https://www.vulture.com/2021/07/time-is-an-illusion-on-coldplays-10-minute-coloratura.html|url-status=live|access-date=23 July 2021|website=Vulture|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20210723020720/https://www.vulture.com/2021/07/time-is-an-illusion-on-coldplays-10-minute-coloratura.html |archive-date=2021-07-23 }}</ref> == Түүх == 2021 оны 7 дугаар сарын 20-нд Coldplay олон нийтийн сүлжээгээрээ ''Music of the Spheres'' нэртэй шинэ цомгоо тухайн оны сүүлээр гаргахаа зарласан. Мөн цомгийн төгсгөлийн дууг гурав хоногийн дараа, харин «[[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]]» дууны дараагийн сингл болох «[[My Universe (song)|My Universe]]»-ийг есдүгээр сард гаргана гэж мэдэгджээ.<ref name=":0" /> Дууны хамт үгийг нь харуулсан видео нийтэлсэн бөгөөд найруулагчаар [[Pilar Zeta]] болон Victor Scorrano нар ажиллаж, уг дуутай ижил нэртэй зохиомол [[мананцар]]ыг дүрсэлжээ.<ref>{{cite web|title=Coldplay – Coloratura (Official Lyric Video)| date=22 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kWUV5-frRU4|language=en|via=YouTube|access-date=23 July 2021}}</ref> == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == «Coloratura» дуу шүүмжлэгчдээс өргөн хүрээний сайшаал хүртжээ. [[NME]]-ийн Мэтт Дориа уг дууг [[Pink Floyd]] хамтлагийн [[The Dark Side of the Moon|The Dark Side of the Moon]] цомгийн үеийн уянгалаг, прогрессив рок уур амьсгалыг санагдуулдаг хэмээн магтаж, Coldplay-ийн хувьд танил хэв маягаасаа хэт холдолгүйгээр шинэ чиглэлд зоригтой алхсан бүтээл гэж тэмдэглэсэн.<ref>{{Cite web|date=23 July 2021|title=Coldplay Shoot for the Stars With Their Cinematic New Track 'Coloratura'|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690|url-status=live|access-date=23 July 2021|website=NME|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20210723032424/https://www.nme.com/news/music/coldplay-shoot-for-the-stars-with-their-cinematic-new-track-coloratura-3000690 |archive-date=2021-07-23 }}</ref> ''[[Rolling Stone]]'' сэтгүүлийн Дэниел Крепс уг дууг «сансрын туульс» болон Крис Мартин од, эрхсийн нэрсийг дурдан одод руу аялж буй мэт олон хэсэгтэй сансрын аялал хэмээн тодорхойлжээ.<ref name=":0" /> ''[[The Times]]''-ийн [[Will Hodgkinson|Уилл Хожкинсон]] үүнийг Pink Floyd-ийн хамгийн өөдрөг бүтээлүүдийг санагдуулах, аялгуулаг төгс ертөнцийн тухай ирээдүйг харсан төсөөлөл гэж үзжээ.<ref>{{Cite news |date=14 October 2021 |title=Coldplay: Music of the Spheres Review – Fluff from a Band Who Lost Their Way |work=The Times |url=https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-music-of-the-spheres-review-7p22j29gh |url-status=live |url-access=subscription |access-date=15 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430222505/https://www.thetimes.com/culture/music/article/coldplay-music-of-the-spheres-review-7p22j29ghh |archive-date=30 April 2025}}</ref> ''[[PopMatters]]''-ийн Жереми Левин дууны бүтцийн зоригтой шийдлүүд нь сонсогчидтой гайхмаар ойр дотно мэдрэмж үүсгэдгийг онцолсон. Үгийн агуулга нь зарим талаар хэт сүржин боловч өнгө аясаа өөрчилдөг байдал, төгсгөл хэсэгт сонгодог хөгжмийн зэмсгүүдээ ашигласан нь Coldplay-ийн авьяасын нэгэн очийг харуулж байна хэмээн үнэлжээ.<ref>{{Cite web|last=Levine|first=Jeremy|date=20 October 2021|title=Coldplay Don't Reach the Heart on Ambitious 'Music of the Spheres'|url=https://www.popmatters.com/coldplay-music-of-spheres-review|access-date=21 October 2021|website=[[PopMatters]]}}</ref> ''[[AllMusic]]''-ийн Нил З. Янг хамтлаг цомгуудаа ихэвчлэн сүрлэг, урам зориг төрүүлэх дуугаар төгсгөдөг боловч «Coloratura» нь уран бүтээлийн зоримог шийдэл, гоо сайхны хувьд онцгой бүтээл болсон гэж тэмдэглэжээ.<ref name="AllMusic">{{cite web|last=Yeung|first=Neil Z.|title=Music of the Spheres – Coldplay|url=https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211016160018/https://www.allmusic.com/album/music-of-the-spheres-mw0003559619|archive-date=16 October 2021|access-date=15 October 2021|publisher=[[AllMusic]]}}</ref> ''[[Rolling Stone UK]]''-ийн Элла Кемп энэ дууг Coldplay-ийн хийсэн хамгийн гайхамшигтай бүтээл байж болох бөгөөд Pink Floyd-ийг санагдуулам өргөн цар хүрээтэй туршилт нь тун амжилттай болсон гэж дүгнэжээ.<ref>{{Cite magazine|last=Kemp|first=Ella|date=October–November 2021|title=Coldplay Keep Their Magic Formula|url=https://pbs.twimg.com/media/FAixEj6XEAUDqW0?format=jpg&name=large|magazine=[[Rolling Stone UK]]|issue=1|pages=170}}</ref> ''[[V (American magazine)|V]]'' сэтгүүлийн Ахад Санвари хамтлаг хөгжмөөрөө тодорхой уур амьсгал, мэдрэмж бүрдүүлэх урлагийг эзэмшсэн хэмээн сайшаасан.<ref>{{Cite web|title=V's New Music Round-Up|url=https://vmagazine.com/article/vs-new-music-round-up-36/|access-date=23 July 2021|website=V Magazine|date=23 July 2021 }}</ref> Түүнчлэн уг дуу ''Dansende Beren'',<ref>{{Cite web |date=28 December 2021 |title=De 101 Beste Singles Van 2021 |trans-title=The 101 Best Singles of 2021 |url=https://www.dansendeberen.be/2021/12/28/de-101-beste-singles-van-2021/ |access-date=5 January 2022 |website=Dansende Beren |language=nl}}</ref> [[Rundfunk Berlin-Brandenburg|RadioEins]]<ref>{{Cite web |date= |title=Die 100 Besten Songs des Jahres 2021 |trans-title=The 100 Best Songs of 2021 |url=https://www.radioeins.de/musik/top_100/die_100_besten_2021/die-100-besten-song-des-jahres-2021.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528120936/https://www.radioeins.de/musik/top_100/die_100_besten_2021/die-100-besten-song-des-jahres-2021.html |archive-date=28 May 2023 |access-date=16 October 2023 |language=de |publisher=RadioEins}}</ref> болон ''[[Tonspion]]'' хэвлэлүүдийн 2021 оны шилдэг дуунуудын жагсаалтад багтсан.<ref>{{Cite web |date=11 December 2021 |title=Die 200 Songs des Jahres 2021 |trans-title=The 200 Songs of 2021 |url=https://www.tonspion.de/news/playlist-die-tracks-der-woche-2021-new-music-friday |access-date=14 December 2021 |website=Tonspion |language=de-DE}}</ref> == Оролцогчид == Оролцогчдын мэдээллийг [[Parlophone Records|Parlophone UK]]-ээс YouTube-д нийтэлсэн мэдээлэлд тулгуурлан оруулав.<ref>{{Citation|title=Coloratura| date=22 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=sMYZWCq-N-M|language=en|access-date=2021-09-01}}</ref> ;Coldplay * [[Chris Martin]] – гоцлол хоолой, төгөлдөр хуур, акустик гитар * [[Jonny Buckland]] – гитар, даралтат хөгжим * [[Guy Berryman]] – басс гитар * [[Will Champion]] – бөмбөр, цохилуур хөгжим, арын хоолой ;Нэмэлт оролцогчид * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжим * [[John Metcalfe (composer)|John Metcalfe]] – чавхдаст хөгжим * [[Jon Hopkins]] – даралтат хөгжим * [[Max Martin]] – нэмэлт даралтат хөгжим, бөмбөрийн программчлал, нэмэлт хоолой, продюсер * Bill Rahko – терменвокс, продюсер * Dan Green – программчлал * [[Oscar Holter]] – даралтат хөгжим, бөмбөрийн программчлал, продюсер * Cherif Hashizume – нэмэлт программчлал * [[We Are King|Paris Strother]] – синтезатор * [[Rik Simpson]] – нэмэлт даралтат хөгжим, нэмэлт хоолой * [[Randy Merrill]] – мастеринг == Чартын үзүүлэлт == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Долоо хоногийн чартын үзүүлэлт ! scope="col" |Чарт (2021) ! scope="col" |Хамгийн өндөр байр |- ! scope="row" |Их Британийн сингл таталтын чарт ([[Official Charts Company|OCC]])<ref>{{cite web|title=Official Singles Downloads Chart Top 100 – 30 July 2021 – 05 August 2021|url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-downloads-chart/20210730/7000/|access-date=30 July 2021|work=Official Charts Company}}</ref> | 65 |- {{single chart|Billboardrocksongs|34|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=3 August 2021}} |} == Эшлэл == {{reflist}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:2021 оны синглүүд]] [[Ангилал:2021 оны дуунууд]] [[Ангилал:Coldplay-ийн дуунууд]] [[Ангилал:Parlophone-ийн синглүүд]] [[Ангилал:Songs written by Chris Martin]] [[Ангилал:Songs written by Guy Berryman]] [[Ангилал:Songs written by Jonny Buckland]] [[Ангилал:Songs written by Will Champion]] [[Ангилал:Songs written by Max Martin]] [[Ангилал:Song recordings produced by Max Martin]] lzdu8btjevd6p8b6suxcqg1by32sjs8 0 149189 876029 2026-11-12T00:06:27Z Esambuu 42335 Хуудас үүсгэв: "{{Товч тайлбар|Coldplay хамтлагийн 2019 оны дуу}} {{Инфобокс дуу | name = Arabesque | type = single | artist = [[Coldplay]] | album = [[Everyday Life]] | cover = File:Coldplay - Arabesque - Orphans.png | caption = Хос синглийн хавтас | alt = Хоёр А талтай, 7 инчийн винил синглийн хавтас | released = {{Start date..." 876029 wikitext text/x-wiki {{Товч тайлбар|Coldplay хамтлагийн 2019 оны дуу}} {{Инфобокс дуу | name = Arabesque | type = single | artist = [[Coldplay]] | album = [[Everyday Life]] | cover = File:Coldplay - Arabesque - Orphans.png | caption = Хос синглийн хавтас | alt = Хоёр А талтай, 7 инчийн винил синглийн хавтас | released = {{Start date|2019|10|24|df=yes}} | recorded = | language = {{Flatlist| * Англи * Франц }} | genre = {{Flatlist| * [[Арт рок]] * [[Ню-жазз]]<ref>{{cite web|url= https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|title= Coldplay's new songs 'Orphans' and 'Arabesque' – reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|work=[[NME]]|first=Dan|last=Stubbs|date=24 October 2019|accessdate=2019-10-25}}</ref> }} | length = {{Duration|m=5|s=40}} | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | writer = {{Flatlist| * [[Guy Berryman]] * [[Jonny Buckland]] * [[Will Champion]] * [[Chris Martin]] * Drew Goddard * [[Femi Kuti]] * [[Stromae|Paul Van Haver]] }} | producer = {{Flatlist| * Bill Rahko * Daniel Green * [[Rik Simpson]] }} | prev_title = [[Something Just Like This]] | prev_year = 2017 | title = Arabesque | title2 = [[Orphans (Coldplay song)|Orphans]] | year = 2019 | next_title = [[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]] | next_year = 2021 | misc = {{External music video | type = single | header = Дууны үгтэй видео | 1 = {{YouTube|ZJNG3WmsOs4|"Arabesque"}}}} }} "'''Arabesque'''" нь Британийн [[рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн найм дахь студийн цомог ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]''-д багтсан дуу юм. Тус дуу 2019 оны 10 дугаар сарын 24-нд "[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]" синглийн хамт худалдаанд гарсан бөгөөд цомгийн эхний хэсэг болох ''Sunrise''-д багтжээ.<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-everyday-life-tracklist-announcement-2560362|title=Coldplay announce tracklist for new album 'Everyday Life' in local Welsh newspaper|last=Moore|first=Sam|website=[[NME (magazine)|NME]]|date=23 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> Дуунд Бельгийн дуучин [[Stromae]] хоолойгоороо, Нигерийн хөгжимчин [[Femi Kuti]] үлээвэр хөгжмөөрөө оролцсон<ref>{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2062609/coldplay-orphans-arabesque/music/|title=Coldplay – "Orphans" & "Arabesque"|last=DeVille|first=Chris|website=[[Stereogum]]|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> бөгөөд Палестины [[Le Trio Joubran]] хамтлаг [[уд]] хөгжмөөр тоглосон байна.<ref>{{Cite web |date=28 October 2019 |title=Palestine Oud Outfit, Le Trio Joubran, Features on Coldplay's Cryptic New Album |url=https://www.newarab.com/news/palestines-le-trio-joubran-feature-coldplays-new-album |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260207070740/https://www.newarab.com/news/palestines-le-trio-joubran-feature-coldplays-new-album |archive-date=7 February 2026 |access-date=8 November 2023 |website=The New Arab}}</ref> Дууг Coldplay хамтлагийн бүх гишүүн, [[Karnivool]] хамтлагийн гитарчин Дрю Годдард, Феми Кути, Стромае нар хамтран зохиожээ.<ref name="Tidal">{{cite web |title=Orphans / Arabesque / Coldplay – TIDAL |url=https://listen.tidal.com/album/120739339/track/120739340 |accessdate=24 October 2019 |website=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> Харин продюсерын ажлыг Dream Team баг хариуцсан байна.<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-double-album-everyday-life-release-date-orphans-arabesque-8540370/|title=Here's When Coldplay's New Double Album is Arriving -- Oh, Plus 2 New Songs|last=Rowley|first=Glenn|website=[[Billboard (website)|Billboard]]|date=24 October 2019|access-date=24 October 2019}}</ref> Энэ нь хамтлагийн хараалын үг орсон хоёр дахь бүтээл бөгөөд төгсгөлийн бадагт Крис Мартин "same fucking blood" хэмээн дуулдаг. Хамтлагийн хараалын үг агуулсан анхны албан ёсны бүтээл нь [[Jay-Z]]-тэй хамтарсан "[[Lost!]]" дууны ремикс байв. == Бүтсэн түүх ба сурталчилгаа == 2019 оны 10 дугаар сарын 24-нд Coldplay хамтлаг ''Everyday Life'' цомгийн анхны синглүүд болох "Arabesque" болон "Orphans" дуунуудыг нэг өдөр зэрэг гаргахаа зарлажээ.<ref>{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-announce-tracklist-to-new-double-album-everyday-life-released-on-november-22__27594/|title=Coldplay announce tracklist to new double album Everyday Life released on November 22|last=White|first=Jack|website=[[Official Charts Company]]|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> Шинэ уран бүтээлийн үе эхэлж буйг тэмдэглэн, цацагдахаас хэдэн цагийн өмнө цаг тоолсон тоолуур ажиллуулсан байна.<ref>{{cite web|url=https://www.ajournalofmusicalthings.com/coldplay-has-been-quietly-planting-easter-eggs-ahead-of-their-new-album/|title=Coldplay has been quietly planting Easter eggs ahead of their new album|last=Cross|first=Alan|website=ajournalofmusicalthings.com|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> "Arabesque" дууг 2019 оны 11 дүгээр сарын 27-нд [[BBC Radio 1]] радиогийн Энни Макийн нэвтрүүлэгт амьдаар тогложээ. == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == "Arabesque" дуу хөгжмийн шүүмжлэгчдээс өргөн хүрээний сайшаал хүртжээ. ''[[NME]]'' сэтгүүлийн Дэн Стаббс уг бүтээлийг "[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]" дуунаас илүү шинэлэг чиглэлд хандсан бөгөөд франц хэл дээрх дуулалт, саксофоны эрчимтэй хөгжим нь дууг орчин үеийн ню-жазз урсгалтай нийцсэн бүтээл болгосон гэж үнэлжээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|title=Coldplay's new songs 'Orphans' and 'Arabesque' – reviewed|last=Stubbs|first=Dan|date=2019-10-24|website=NME|language=en-US|access-date=2019-11-03}}</ref> ''[[Under the Radar (magazine)|Under the Radar]]'' сэтгүүлийн Кристофер Робертс "Arabesque"-ийг долоо хоногийн шилдэг дуугаар нэрлэж, хамтлагийн сүүлийн жилүүдэд гаргасан хамгийн сонирхолтой бүтээлүүдийн нэг хэмээн онцолсон байна.<ref>{{Cite web|url=http://undertheradarmag.com/news/8_best_songs_of_the_week_coldplay_destroyer_anna_meredith_wire_and_more|title=8 Best Songs of the Week: Coldplay, Destroyer, Anna Meredith, Wire, and More|last=Roberts|first=Christopher|website=undertheradarmag.com|language=en|access-date=2019-11-03}}</ref> ''[[The Quietus]]''-ийн Кристиан Ид хамтлаг өөрийн хөгжмийн үндэс суурийг эргэн шинээр нээж, бүрээ хөгжмөөр хүчтэй эхэлсэн сэтгэл татам бүтээлээр дуугаралтынхаа хэв маягийг туршиж байна хэмээн бичээд, уг дууг 2019 оны аравдугаар сарын шилдэг бүтээлүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web|url=https://thequietus.com/articles/27382-music-of-the-month-october-2019-meemo-comma-richard-dawson-nick-cave-stephen-mallinder-kim-gordon-floating-points-joy-orbison|title=The Quietus {{!}} Features {{!}} Music Of The Month: Things We've Loved This October|website=The Quietus|date=November 2019 |language=en-us|access-date=2019-11-03}}</ref> Мөн ''[[3voor12]]'',<ref>{{Cite news |date=6 December 2019 |title=Merol Wint de Song Van Het Jaar 2019 |trans-title=Merol Wins Song of the Year 2019 |url=https://3voor12.vpro.nl/artikelen/overzicht/2019/Song19/Song-van-het-Jaar-2019-Top-100.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109031314/https://3voor12.vpro.nl/artikelen/overzicht/2019/Song19/Song-van-het-Jaar-2019-Top-100.html |archive-date=9 January 2024 |access-date=9 January 2024 |publisher=3voor12 |language=nl}}</ref> ''[[Herald Sun]]''<ref>{{Cite web |date=12 December 2019 |title=The Best and Worst Music of 2019 |url=https://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/the-best-and-worst-music-of-2019/news-story/48e3d13fbfa74f551a33a7e2f2c0ae36?amp&nk=156d006dbe10e8b292a4f5a0acb036c8-1713670720 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240421034812/https://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/the-best-and-worst-music-of-2019/news-story/48e3d13fbfa74f551a33a7e2f2c0ae36?amp&nk=156d006dbe10e8b292a4f5a0acb036c8-1713670720 |archive-date=21 April 2024 |access-date=21 April 2024 |website=Herald Sun}}</ref> болон ''[[:es:Muzikalia|Muzikalia]]'' хэвлэлүүд "Arabesque" дууг тухайн оны шилдэг бүтээлүүдийн жагсаалтдаа багтаасан байна.<ref>{{Cite web |date=2019-12-18 |title=Las 100 Mejores Canciones de 2019 |trans-title=The 100 Best Songs of 2019 |url=https://muzikalia.com/las-100-mejores-canciones-2019/ |access-date=2021-08-16 |website=Muzikalia |language=es}}</ref> == Амьд тоглолтууд == Coldplay хамтлаг ''[[Everyday Life (Coldplay album)|Everyday Life]]'' цомгийн сурталчилгааны үеэр [[Femi Kuti|Феми Кутитэй]] хамт "Arabesque" дууг хэд хэдэн удаа амьдаар тоглосон бөгөөд үүнд [[Hollywood Palladium]]<ref>{{Cite web |date=2020-01-24 |title=Citi Sound Vault 2020: Coldplay Live at the Hollywood Palladium |url=https://music.mxdwn.com/2020/01/24/reviews/citi-sound-vault-2020-coldplay-live-at-the-hollywood-palladium/ |access-date=2024-06-30 |website=MXDWN Music |language=en-US}}</ref> болон [[Natural History Museum, London|Лондонгийн Байгалийн түүхийн музей]] дэх тоглолтууд багтжээ.<ref>{{Cite news |last=Hunt |first=Elle |date=2019-11-26 |title=Coldplay Review – Still the Masters of the Sweeping Statement |url=https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london |access-date=2024-06-30 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> 2024 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Glastonbury Festival|Гластонбери наадамд]] Феми Кути болон Палестин-Чили гаралтай дуучин [[Elyanna|Эльяннаг]] урьж оролцуулжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> == Оролцогчид == Оролцогчдын мэдээллийг "Orphans / Arabesque" бүтээлийн хавсралт тайлбараас авчээ.<ref>{{Cite AV media|people=[[Coldplay]]|date=24 October 2019|title=Orphans / Arabesque|url=https://www.qobuz.com/gb-en/album/orphans-arabesque-coldplay/pdw3skm2cep8a|access-date=26 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026005528/https://www.qobuz.com/gb-en/album/orphans-arabesque-coldplay/pdw3skm2cep8a|archive-date=26 October 2019|url-status=live|format=[[Music download|digital download]]|publisher=[[Parlophone]]}}</ref> {{div col}} '''Coldplay''' * [[Guy Berryman]] – басс гитар, алга ташилт, дуу зохиогч * [[Will Champion]] – бөмбөр, даралтат хөгжим, цохивор хөгжим, хоолой, дуу зохиогч * [[Jonny Buckland]] – гитар, дуу зохиогч * [[Chris Martin]] – гитар, алга ташилт, хоолой, дуу зохиогч '''Нэмэлт хөгжимчид''' * [[Ransome-Kuti family|Omorinmade Anikulapo-Kuti]] – [[альт саксофон]] * Babatunde Ankra – тромбон * Drew Goddard – гитар, дуу зохиогч * Daniel Green – даралтат хөгжим * [[Le Trio Joubran|Samir Joubran]] – гитар * [[Wissam Joubran]] – гитар * [[Le Trio Joubran|Adnan Joubran]] – гитар * [[Femi Kuti]] – үлээвэр хөгжим, дуу зохиогч * [[Made Kuti]] – оркестрын электрон хөгжим * Ayoola Magbagbeola – [[тенор саксофон]] * Gbenga Ogundeji – бүрээ * Bill Rahko – даралтат хөгжим * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжим * [[Rik Simpson]] – даралтат хөгжим * [[Stromae]] – хоолой, дуу зохиогч '''Продакшн''' * Chris Allgood – [[Дууны мастеринг|мастерингийн туслах]] * Lionel Capouillez – нэмэлт дууны инженер * Michael Freeman – [[Дууны микс|микс]] * Daniel Green – [[Хөгжмийн продюсер|продюсер]], [[Хөгжмийн программчлал|программчлал]] * Adnan Joubran – нэмэлт дууны инженер * [[Emily Lazar]] – мастеринг * Bill Rahko – продюсер, программчлал * Lance Robinson – нэмэлт дууны инженер * Davide Rossi – нэмэлт дууны инженер * Jacques Du Plessis - additional engineer * Gavin Flax - additional engineer * Rik Simpson – продюсер, программчлал * [[Spike Stent|Mark "Spike" Stent]] – mixing * Matt Wolach – миксийн туслах {{div col end}} == Хөгжмийн чартууд == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Долоо хоногийн чартын үзүүлэлт ! scope="col" |Чарт (2019) ! scope="col" |Хамгийн өндөр<br/>байр |- {{Single chart|Flanders Tip|8|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=16 November 2019}} |- {{Single chart|Wallonia Tip|20|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=16 November 2019}} |- ! scope="row" |Их Британийн синглийн борлуулалтын чарт ([[Official Charts]])<ref>{{Cite web |title=Arabesque by Coldplay |url=https://www.officialcharts.com/songs/coldplay-arabesque/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260828000808/https://www.officialcharts.com/songs/coldplay-arabesque/ |archive-date=28 August 2026 |access-date=28 August 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> | 76 |- {{Single chart|Billboardrocksongs|29|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=3 December 2019}} |} == Гарсан түүх == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Гарсан огноо ба хэлбэр ! scope="col" |Бүс нутаг ! scope="col" |Огноо ! scope="col" |Хэлбэр ! scope="col" |Дуу бичлэгийн компани ! scope="col" |{{Abbr|Эш.|Эшлэл}} |- ! scope="row" |Олон улс | 2019 оны 10 дугаар сарын 24 | [[Дижитал таталт|Дижитал таталт]]{{·}}[[Стриминг|стриминг]] | rowspan="2" |[[Parlophone Records|Parlophone]] | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-share-new-songs-orphans-and-arabesque-listen/|title=Coldplay Share New Songs "Orphans" and "Arabesque": Listen|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=24 October 2019|accessdate=5 December 2019}}</ref><ref name="Tidal"/> |- ! scope="row" |Их Британи | 2019 оны 10 дугаар сарын 25 | [[Орчин үеийн хит дууны радио]] | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |title=Radio 1 Playlist|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191026105219/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/3tqPdBWF9yMbTrfjWvfKV8t/radio-1-playlist|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/3tqPdBWF9yMbTrfjWvfKV8t/radio-1-playlist|website=BBC|archivedate=October 26, 2019|accessdate=5 December 2019}}</ref> |} == Эшлэл == {{reflist}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:2019 оны синглүүд]] [[Ангилал:2019 оны дуунууд]] [[Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд]] [[Ангилал:Parlophone-ийн синглүүд]] [[Ангилал:Крис Мартины зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Гай Берриманы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Жонни Бакландын зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Уилл Чемпионы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Туршилтын рок дуунууд]] [[Ангилал:Жазз фьюжн дуунууд]] ev6vk1zot6yg6jvs5v0tq2cd9gdio2f 876030 876029 2026-11-12T00:07:17Z Esambuu 42335 876030 wikitext text/x-wiki {{Товч тайлбар|Coldplay хамтлагийн 2019 оны дуу}} {{Инфобокс дуу | name = Arabesque | type = single | artist = [[Coldplay]] | album = [[Everyday Life]] | cover = File:Coldplay - Arabesque - Orphans.png | caption = Хос синглийн хавтас | alt = Хоёр А талтай, 7 инчийн винил синглийн хавтас | released = {{Start date|2019|10|24|df=yes}} | recorded = | language = {{Flatlist| * Англи * Франц }} | genre = {{Flatlist| * [[Арт рок]] * [[Ню-жазз]]<ref>{{cite web|url= https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|title= Coldplay's new songs 'Orphans' and 'Arabesque' – reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|work=[[NME]]|first=Dan|last=Stubbs|date=24 October 2019|accessdate=2019-10-25}}</ref> }} | length = {{Duration|m=5|s=40}} | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | writer = {{Flatlist| * [[Guy Berryman]] * [[Jonny Buckland]] * [[Will Champion]] * [[Chris Martin]] * Drew Goddard * [[Femi Kuti]] * [[Stromae|Paul Van Haver]] }} | producer = {{Flatlist| * Bill Rahko * Daniel Green * [[Rik Simpson]] }} | prev_title = [[Something Just Like This]] | prev_year = 2017 | title = Arabesque | title2 = [[Orphans (Coldplay song)|Orphans]] | year = 2019 | next_title = [[Higher Power (Coldplay song)|Higher Power]] | next_year = 2021 | misc = {{External music video | type = single | header = Дууны үгтэй видео | 1 = {{YouTube|ZJNG3WmsOs4|"Arabesque"}}}} }} "'''Arabesque'''" нь Британийн [[рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн найм дахь студийн цомог ''[[Everyday Life]]''-д багтсан дуу юм. Тус дуу 2019 оны 10 дугаар сарын 24-нд "[[Orphans]]" синглийн хамт худалдаанд гарсан бөгөөд цомгийн эхний хэсэг болох ''Sunrise''-д багтжээ.<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-everyday-life-tracklist-announcement-2560362|title=Coldplay announce tracklist for new album 'Everyday Life' in local Welsh newspaper|last=Moore|first=Sam|website=[[NME (magazine)|NME]]|date=23 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> Дуунд Бельгийн дуучин [[Stromae]] хоолойгоороо, Нигерийн хөгжимчин [[Femi Kuti]] үлээвэр хөгжмөөрөө оролцсон<ref>{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2062609/coldplay-orphans-arabesque/music/|title=Coldplay – "Orphans" & "Arabesque"|last=DeVille|first=Chris|website=[[Stereogum]]|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> бөгөөд Палестины [[Le Trio Joubran]] хамтлаг [[уд]] хөгжмөөр тоглосон байна.<ref>{{Cite web |date=28 October 2019 |title=Palestine Oud Outfit, Le Trio Joubran, Features on Coldplay's Cryptic New Album |url=https://www.newarab.com/news/palestines-le-trio-joubran-feature-coldplays-new-album |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260207070740/https://www.newarab.com/news/palestines-le-trio-joubran-feature-coldplays-new-album |archive-date=7 February 2026 |access-date=8 November 2023 |website=The New Arab}}</ref> Дууг Coldplay хамтлагийн бүх гишүүн, [[Karnivool]] хамтлагийн гитарчин Дрю Годдард, Феми Кути, Стромае нар хамтран зохиожээ.<ref name="Tidal">{{cite web |title=Orphans / Arabesque / Coldplay – TIDAL |url=https://listen.tidal.com/album/120739339/track/120739340 |accessdate=24 October 2019 |website=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> Харин продюсерын ажлыг Dream Team баг хариуцсан байна.<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-double-album-everyday-life-release-date-orphans-arabesque-8540370/|title=Here's When Coldplay's New Double Album is Arriving -- Oh, Plus 2 New Songs|last=Rowley|first=Glenn|website=[[Billboard (website)|Billboard]]|date=24 October 2019|access-date=24 October 2019}}</ref> Энэ нь хамтлагийн хараалын үг орсон хоёр дахь бүтээл бөгөөд төгсгөлийн бадагт Крис Мартин "same fucking blood" хэмээн дуулдаг. Хамтлагийн хараалын үг агуулсан анхны албан ёсны бүтээл нь [[Jay-Z]]-тэй хамтарсан "[[Lost!]]" дууны ремикс байв. == Бүтсэн түүх ба сурталчилгаа == 2019 оны 10 дугаар сарын 24-нд Coldplay хамтлаг ''Everyday Life'' цомгийн анхны синглүүд болох "Arabesque" болон "Orphans" дуунуудыг нэг өдөр зэрэг гаргахаа зарлажээ.<ref>{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-announce-tracklist-to-new-double-album-everyday-life-released-on-november-22__27594/|title=Coldplay announce tracklist to new double album Everyday Life released on November 22|last=White|first=Jack|website=[[Official Charts Company]]|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> Шинэ уран бүтээлийн үе эхэлж буйг тэмдэглэн, цацагдахаас хэдэн цагийн өмнө цаг тоолсон тоолуур ажиллуулсан байна.<ref>{{cite web|url=https://www.ajournalofmusicalthings.com/coldplay-has-been-quietly-planting-easter-eggs-ahead-of-their-new-album/|title=Coldplay has been quietly planting Easter eggs ahead of their new album|last=Cross|first=Alan|website=ajournalofmusicalthings.com|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> "Arabesque" дууг 2019 оны 11 дүгээр сарын 27-нд [[BBC Radio 1]] радиогийн Энни Макийн нэвтрүүлэгт амьдаар тогложээ. == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == "Arabesque" дуу хөгжмийн шүүмжлэгчдээс өргөн хүрээний сайшаал хүртжээ. ''[[NME]]'' сэтгүүлийн Дэн Стаббс уг бүтээлийг "[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]" дуунаас илүү шинэлэг чиглэлд хандсан бөгөөд франц хэл дээрх дуулалт, саксофоны эрчимтэй хөгжим нь дууг орчин үеийн ню-жазз урсгалтай нийцсэн бүтээл болгосон гэж үнэлжээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|title=Coldplay's new songs 'Orphans' and 'Arabesque' – reviewed|last=Stubbs|first=Dan|date=2019-10-24|website=NME|language=en-US|access-date=2019-11-03}}</ref> ''[[Under the Radar (magazine)|Under the Radar]]'' сэтгүүлийн Кристофер Робертс "Arabesque"-ийг долоо хоногийн шилдэг дуугаар нэрлэж, хамтлагийн сүүлийн жилүүдэд гаргасан хамгийн сонирхолтой бүтээлүүдийн нэг хэмээн онцолсон байна.<ref>{{Cite web|url=http://undertheradarmag.com/news/8_best_songs_of_the_week_coldplay_destroyer_anna_meredith_wire_and_more|title=8 Best Songs of the Week: Coldplay, Destroyer, Anna Meredith, Wire, and More|last=Roberts|first=Christopher|website=undertheradarmag.com|language=en|access-date=2019-11-03}}</ref> ''[[The Quietus]]''-ийн Кристиан Ид хамтлаг өөрийн хөгжмийн үндэс суурийг эргэн шинээр нээж, бүрээ хөгжмөөр хүчтэй эхэлсэн сэтгэл татам бүтээлээр дуугаралтынхаа хэв маягийг туршиж байна хэмээн бичээд, уг дууг 2019 оны аравдугаар сарын шилдэг бүтээлүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web|url=https://thequietus.com/articles/27382-music-of-the-month-october-2019-meemo-comma-richard-dawson-nick-cave-stephen-mallinder-kim-gordon-floating-points-joy-orbison|title=The Quietus {{!}} Features {{!}} Music Of The Month: Things We've Loved This October|website=The Quietus|date=November 2019 |language=en-us|access-date=2019-11-03}}</ref> Мөн ''[[3voor12]]'',<ref>{{Cite news |date=6 December 2019 |title=Merol Wint de Song Van Het Jaar 2019 |trans-title=Merol Wins Song of the Year 2019 |url=https://3voor12.vpro.nl/artikelen/overzicht/2019/Song19/Song-van-het-Jaar-2019-Top-100.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109031314/https://3voor12.vpro.nl/artikelen/overzicht/2019/Song19/Song-van-het-Jaar-2019-Top-100.html |archive-date=9 January 2024 |access-date=9 January 2024 |publisher=3voor12 |language=nl}}</ref> ''[[Herald Sun]]''<ref>{{Cite web |date=12 December 2019 |title=The Best and Worst Music of 2019 |url=https://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/the-best-and-worst-music-of-2019/news-story/48e3d13fbfa74f551a33a7e2f2c0ae36?amp&nk=156d006dbe10e8b292a4f5a0acb036c8-1713670720 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240421034812/https://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/the-best-and-worst-music-of-2019/news-story/48e3d13fbfa74f551a33a7e2f2c0ae36?amp&nk=156d006dbe10e8b292a4f5a0acb036c8-1713670720 |archive-date=21 April 2024 |access-date=21 April 2024 |website=Herald Sun}}</ref> болон ''[[:es:Muzikalia|Muzikalia]]'' хэвлэлүүд "Arabesque" дууг тухайн оны шилдэг бүтээлүүдийн жагсаалтдаа багтаасан байна.<ref>{{Cite web |date=2019-12-18 |title=Las 100 Mejores Canciones de 2019 |trans-title=The 100 Best Songs of 2019 |url=https://muzikalia.com/las-100-mejores-canciones-2019/ |access-date=2021-08-16 |website=Muzikalia |language=es}}</ref> == Амьд тоглолтууд == Coldplay хамтлаг ''[[Everyday Life]]'' цомгийн сурталчилгааны үеэр [[Femi Kuti|Феми Кутитэй]] хамт "Arabesque" дууг хэд хэдэн удаа амьдаар тоглосон бөгөөд үүнд [[Hollywood Palladium]]<ref>{{Cite web |date=2020-01-24 |title=Citi Sound Vault 2020: Coldplay Live at the Hollywood Palladium |url=https://music.mxdwn.com/2020/01/24/reviews/citi-sound-vault-2020-coldplay-live-at-the-hollywood-palladium/ |access-date=2024-06-30 |website=MXDWN Music |language=en-US}}</ref> болон [[Natural History Museum, London|Лондонгийн Байгалийн түүхийн музей]] дэх тоглолтууд багтжээ.<ref>{{Cite news |last=Hunt |first=Elle |date=2019-11-26 |title=Coldplay Review – Still the Masters of the Sweeping Statement |url=https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london |access-date=2024-06-30 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> 2024 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Glastonbury Festival|Гластонбери наадамд]] Феми Кути болон Палестин-Чили гаралтай дуучин [[Elyanna|Эльяннаг]] урьж оролцуулжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> == Оролцогчид == Оролцогчдын мэдээллийг "Orphans / Arabesque" бүтээлийн хавсралт тайлбараас авчээ.<ref>{{Cite AV media|people=[[Coldplay]]|date=24 October 2019|title=Orphans / Arabesque|url=https://www.qobuz.com/gb-en/album/orphans-arabesque-coldplay/pdw3skm2cep8a|access-date=26 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026005528/https://www.qobuz.com/gb-en/album/orphans-arabesque-coldplay/pdw3skm2cep8a|archive-date=26 October 2019|url-status=live|format=[[Music download|digital download]]|publisher=[[Parlophone]]}}</ref> {{div col}} '''Coldplay''' * [[Guy Berryman]] – басс гитар, алга ташилт, дуу зохиогч * [[Will Champion]] – бөмбөр, даралтат хөгжим, цохивор хөгжим, хоолой, дуу зохиогч * [[Jonny Buckland]] – гитар, дуу зохиогч * [[Chris Martin]] – гитар, алга ташилт, хоолой, дуу зохиогч '''Нэмэлт хөгжимчид''' * [[Ransome-Kuti family|Omorinmade Anikulapo-Kuti]] – [[альт саксофон]] * Babatunde Ankra – тромбон * Drew Goddard – гитар, дуу зохиогч * Daniel Green – даралтат хөгжим * [[Le Trio Joubran|Samir Joubran]] – гитар * [[Wissam Joubran]] – гитар * [[Le Trio Joubran|Adnan Joubran]] – гитар * [[Femi Kuti]] – үлээвэр хөгжим, дуу зохиогч * [[Made Kuti]] – оркестрын электрон хөгжим * Ayoola Magbagbeola – [[тенор саксофон]] * Gbenga Ogundeji – бүрээ * Bill Rahko – даралтат хөгжим * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжим * [[Rik Simpson]] – даралтат хөгжим * [[Stromae]] – хоолой, дуу зохиогч '''Продакшн''' * Chris Allgood – [[Дууны мастеринг|мастерингийн туслах]] * Lionel Capouillez – нэмэлт дууны инженер * Michael Freeman – [[Дууны микс|микс]] * Daniel Green – [[Хөгжмийн продюсер|продюсер]], [[Хөгжмийн программчлал|программчлал]] * Adnan Joubran – нэмэлт дууны инженер * [[Emily Lazar]] – мастеринг * Bill Rahko – продюсер, программчлал * Lance Robinson – нэмэлт дууны инженер * Davide Rossi – нэмэлт дууны инженер * Jacques Du Plessis - additional engineer * Gavin Flax - additional engineer * Rik Simpson – продюсер, программчлал * [[Spike Stent|Mark "Spike" Stent]] – mixing * Matt Wolach – миксийн туслах {{div col end}} == Хөгжмийн чартууд == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Долоо хоногийн чартын үзүүлэлт ! scope="col" |Чарт (2019) ! scope="col" |Хамгийн өндөр<br/>байр |- {{Single chart|Flanders Tip|8|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=16 November 2019}} |- {{Single chart|Wallonia Tip|20|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=16 November 2019}} |- ! scope="row" |Их Британийн синглийн борлуулалтын чарт ([[Official Charts]])<ref>{{Cite web |title=Arabesque by Coldplay |url=https://www.officialcharts.com/songs/coldplay-arabesque/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260828000808/https://www.officialcharts.com/songs/coldplay-arabesque/ |archive-date=28 August 2026 |access-date=28 August 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> | 76 |- {{Single chart|Billboardrocksongs|29|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=3 December 2019}} |} == Гарсан түүх == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Гарсан огноо ба хэлбэр ! scope="col" |Бүс нутаг ! scope="col" |Огноо ! scope="col" |Хэлбэр ! scope="col" |Дуу бичлэгийн компани ! scope="col" |{{Abbr|Эш.|Эшлэл}} |- ! scope="row" |Олон улс | 2019 оны 10 дугаар сарын 24 | [[Дижитал таталт|Дижитал таталт]]{{·}}[[Стриминг|стриминг]] | rowspan="2" |[[Parlophone Records|Parlophone]] | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-share-new-songs-orphans-and-arabesque-listen/|title=Coldplay Share New Songs "Orphans" and "Arabesque": Listen|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=24 October 2019|accessdate=5 December 2019}}</ref><ref name="Tidal"/> |- ! scope="row" |Их Британи | 2019 оны 10 дугаар сарын 25 | [[Орчин үеийн хит дууны радио]] | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |title=Radio 1 Playlist|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191026105219/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/3tqPdBWF9yMbTrfjWvfKV8t/radio-1-playlist|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/3tqPdBWF9yMbTrfjWvfKV8t/radio-1-playlist|website=BBC|archivedate=October 26, 2019|accessdate=5 December 2019}}</ref> |} == Эшлэл == {{reflist}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:2019 оны синглүүд]] [[Ангилал:2019 оны дуунууд]] [[Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд]] [[Ангилал:Parlophone-ийн синглүүд]] [[Ангилал:Крис Мартины зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Гай Берриманы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Жонни Бакландын зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Уилл Чемпионы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Туршилтын рок дуунууд]] [[Ангилал:Жазз фьюжн дуунууд]] 88iqs0ztkswk1nwdpv844lshb8bvmb8 876031 876030 2026-11-12T00:07:44Z Esambuu 42335 876031 wikitext text/x-wiki {{Товч тайлбар|Coldplay хамтлагийн 2019 оны дуу}} {{Инфобокс дуу | name = Arabesque | type = single | artist = [[Coldplay]] | album = [[Everyday Life]] | cover = File:Coldplay - Arabesque - Orphans.png | caption = Хос синглийн хавтас | alt = Хоёр А талтай, 7 инчийн винил синглийн хавтас | released = {{Start date|2019|10|24|df=yes}} | recorded = | language = {{Flatlist| * Англи * Франц }} | genre = {{Flatlist| * [[Арт рок]] * [[Ню-жазз]]<ref>{{cite web|url= https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|title= Coldplay's new songs 'Orphans' and 'Arabesque' – reviewed: Jazzier! Classic rock-ier! Fun-er!|work=[[NME]]|first=Dan|last=Stubbs|date=24 October 2019|accessdate=2019-10-25}}</ref> }} | length = {{Duration|m=5|s=40}} | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | writer = {{Flatlist| * [[Guy Berryman]] * [[Jonny Buckland]] * [[Will Champion]] * [[Chris Martin]] * Drew Goddard * [[Femi Kuti]] * [[Stromae|Paul Van Haver]] }} | producer = {{Flatlist| * Bill Rahko * Daniel Green * [[Rik Simpson]] }} | prev_title = [[Something Just Like This]] | prev_year = 2017 | title = Arabesque | title2 = [[Orphans]] | year = 2019 | next_title = [[Higher Power]] | next_year = 2021 | misc = {{External music video | type = single | header = Дууны үгтэй видео | 1 = {{YouTube|ZJNG3WmsOs4|"Arabesque"}}}} }} "'''Arabesque'''" нь Британийн [[рок хөгжим|рок]] хамтлаг [[Coldplay]]-ийн найм дахь студийн цомог ''[[Everyday Life]]''-д багтсан дуу юм. Тус дуу 2019 оны 10 дугаар сарын 24-нд "[[Orphans]]" синглийн хамт худалдаанд гарсан бөгөөд цомгийн эхний хэсэг болох ''Sunrise''-д багтжээ.<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-everyday-life-tracklist-announcement-2560362|title=Coldplay announce tracklist for new album 'Everyday Life' in local Welsh newspaper|last=Moore|first=Sam|website=[[NME (magazine)|NME]]|date=23 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> Дуунд Бельгийн дуучин [[Stromae]] хоолойгоороо, Нигерийн хөгжимчин [[Femi Kuti]] үлээвэр хөгжмөөрөө оролцсон<ref>{{cite web|url=https://www.stereogum.com/2062609/coldplay-orphans-arabesque/music/|title=Coldplay – "Orphans" & "Arabesque"|last=DeVille|first=Chris|website=[[Stereogum]]|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> бөгөөд Палестины [[Le Trio Joubran]] хамтлаг [[уд]] хөгжмөөр тоглосон байна.<ref>{{Cite web |date=28 October 2019 |title=Palestine Oud Outfit, Le Trio Joubran, Features on Coldplay's Cryptic New Album |url=https://www.newarab.com/news/palestines-le-trio-joubran-feature-coldplays-new-album |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260207070740/https://www.newarab.com/news/palestines-le-trio-joubran-feature-coldplays-new-album |archive-date=7 February 2026 |access-date=8 November 2023 |website=The New Arab}}</ref> Дууг Coldplay хамтлагийн бүх гишүүн, [[Karnivool]] хамтлагийн гитарчин Дрю Годдард, Феми Кути, Стромае нар хамтран зохиожээ.<ref name="Tidal">{{cite web |title=Orphans / Arabesque / Coldplay – TIDAL |url=https://listen.tidal.com/album/120739339/track/120739340 |accessdate=24 October 2019 |website=[[Tidal (service)|Tidal]]}}</ref> Харин продюсерын ажлыг Dream Team баг хариуцсан байна.<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/rock/coldplay-double-album-everyday-life-release-date-orphans-arabesque-8540370/|title=Here's When Coldplay's New Double Album is Arriving -- Oh, Plus 2 New Songs|last=Rowley|first=Glenn|website=[[Billboard (website)|Billboard]]|date=24 October 2019|access-date=24 October 2019}}</ref> Энэ нь хамтлагийн хараалын үг орсон хоёр дахь бүтээл бөгөөд төгсгөлийн бадагт Крис Мартин "same fucking blood" хэмээн дуулдаг. Хамтлагийн хараалын үг агуулсан анхны албан ёсны бүтээл нь [[Jay-Z]]-тэй хамтарсан "[[Lost!]]" дууны ремикс байв. == Бүтсэн түүх ба сурталчилгаа == 2019 оны 10 дугаар сарын 24-нд Coldplay хамтлаг ''Everyday Life'' цомгийн анхны синглүүд болох "Arabesque" болон "Orphans" дуунуудыг нэг өдөр зэрэг гаргахаа зарлажээ.<ref>{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/coldplay-announce-tracklist-to-new-double-album-everyday-life-released-on-november-22__27594/|title=Coldplay announce tracklist to new double album Everyday Life released on November 22|last=White|first=Jack|website=[[Official Charts Company]]|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> Шинэ уран бүтээлийн үе эхэлж буйг тэмдэглэн, цацагдахаас хэдэн цагийн өмнө цаг тоолсон тоолуур ажиллуулсан байна.<ref>{{cite web|url=https://www.ajournalofmusicalthings.com/coldplay-has-been-quietly-planting-easter-eggs-ahead-of-their-new-album/|title=Coldplay has been quietly planting Easter eggs ahead of their new album|last=Cross|first=Alan|website=ajournalofmusicalthings.com|date=24 October 2019|accessdate=24 October 2019}}</ref> "Arabesque" дууг 2019 оны 11 дүгээр сарын 27-нд [[BBC Radio 1]] радиогийн Энни Макийн нэвтрүүлэгт амьдаар тогложээ. == Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ == "Arabesque" дуу хөгжмийн шүүмжлэгчдээс өргөн хүрээний сайшаал хүртжээ. ''[[NME]]'' сэтгүүлийн Дэн Стаббс уг бүтээлийг "[[Orphans (Coldplay song)|Orphans]]" дуунаас илүү шинэлэг чиглэлд хандсан бөгөөд франц хэл дээрх дуулалт, саксофоны эрчимтэй хөгжим нь дууг орчин үеийн ню-жазз урсгалтай нийцсэн бүтээл болгосон гэж үнэлжээ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nme.com/blogs/nme-blogs/coldplay-orphans-arabesque-track-reviews-2560714|title=Coldplay's new songs 'Orphans' and 'Arabesque' – reviewed|last=Stubbs|first=Dan|date=2019-10-24|website=NME|language=en-US|access-date=2019-11-03}}</ref> ''[[Under the Radar (magazine)|Under the Radar]]'' сэтгүүлийн Кристофер Робертс "Arabesque"-ийг долоо хоногийн шилдэг дуугаар нэрлэж, хамтлагийн сүүлийн жилүүдэд гаргасан хамгийн сонирхолтой бүтээлүүдийн нэг хэмээн онцолсон байна.<ref>{{Cite web|url=http://undertheradarmag.com/news/8_best_songs_of_the_week_coldplay_destroyer_anna_meredith_wire_and_more|title=8 Best Songs of the Week: Coldplay, Destroyer, Anna Meredith, Wire, and More|last=Roberts|first=Christopher|website=undertheradarmag.com|language=en|access-date=2019-11-03}}</ref> ''[[The Quietus]]''-ийн Кристиан Ид хамтлаг өөрийн хөгжмийн үндэс суурийг эргэн шинээр нээж, бүрээ хөгжмөөр хүчтэй эхэлсэн сэтгэл татам бүтээлээр дуугаралтынхаа хэв маягийг туршиж байна хэмээн бичээд, уг дууг 2019 оны аравдугаар сарын шилдэг бүтээлүүдийн нэгээр нэрлэжээ.<ref>{{Cite web|url=https://thequietus.com/articles/27382-music-of-the-month-october-2019-meemo-comma-richard-dawson-nick-cave-stephen-mallinder-kim-gordon-floating-points-joy-orbison|title=The Quietus {{!}} Features {{!}} Music Of The Month: Things We've Loved This October|website=The Quietus|date=November 2019 |language=en-us|access-date=2019-11-03}}</ref> Мөн ''[[3voor12]]'',<ref>{{Cite news |date=6 December 2019 |title=Merol Wint de Song Van Het Jaar 2019 |trans-title=Merol Wins Song of the Year 2019 |url=https://3voor12.vpro.nl/artikelen/overzicht/2019/Song19/Song-van-het-Jaar-2019-Top-100.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109031314/https://3voor12.vpro.nl/artikelen/overzicht/2019/Song19/Song-van-het-Jaar-2019-Top-100.html |archive-date=9 January 2024 |access-date=9 January 2024 |publisher=3voor12 |language=nl}}</ref> ''[[Herald Sun]]''<ref>{{Cite web |date=12 December 2019 |title=The Best and Worst Music of 2019 |url=https://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/the-best-and-worst-music-of-2019/news-story/48e3d13fbfa74f551a33a7e2f2c0ae36?amp&nk=156d006dbe10e8b292a4f5a0acb036c8-1713670720 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240421034812/https://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/the-best-and-worst-music-of-2019/news-story/48e3d13fbfa74f551a33a7e2f2c0ae36?amp&nk=156d006dbe10e8b292a4f5a0acb036c8-1713670720 |archive-date=21 April 2024 |access-date=21 April 2024 |website=Herald Sun}}</ref> болон ''[[:es:Muzikalia|Muzikalia]]'' хэвлэлүүд "Arabesque" дууг тухайн оны шилдэг бүтээлүүдийн жагсаалтдаа багтаасан байна.<ref>{{Cite web |date=2019-12-18 |title=Las 100 Mejores Canciones de 2019 |trans-title=The 100 Best Songs of 2019 |url=https://muzikalia.com/las-100-mejores-canciones-2019/ |access-date=2021-08-16 |website=Muzikalia |language=es}}</ref> == Амьд тоглолтууд == Coldplay хамтлаг ''[[Everyday Life]]'' цомгийн сурталчилгааны үеэр [[Femi Kuti|Феми Кутитэй]] хамт "Arabesque" дууг хэд хэдэн удаа амьдаар тоглосон бөгөөд үүнд [[Hollywood Palladium]]<ref>{{Cite web |date=2020-01-24 |title=Citi Sound Vault 2020: Coldplay Live at the Hollywood Palladium |url=https://music.mxdwn.com/2020/01/24/reviews/citi-sound-vault-2020-coldplay-live-at-the-hollywood-palladium/ |access-date=2024-06-30 |website=MXDWN Music |language=en-US}}</ref> болон [[Natural History Museum, London|Лондонгийн Байгалийн түүхийн музей]] дэх тоглолтууд багтжээ.<ref>{{Cite news |last=Hunt |first=Elle |date=2019-11-26 |title=Coldplay Review – Still the Masters of the Sweeping Statement |url=https://www.theguardian.com/music/2019/nov/26/coldplay-review-natural-history-museum-london |access-date=2024-06-30 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> 2024 онд хамтлаг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолтын хүрээнд [[Glastonbury Festival|Гластонбери наадамд]] Феми Кути болон Палестин-Чили гаралтай дуучин [[Elyanna|Эльяннаг]] урьж оролцуулжээ.<ref>{{Cite web |date=30 June 2024 |title=Watch Coldplay Bring Out Michael J. Fox and Debut Little Simz Collab at Glastonbury |url=https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630230645/https://www.stereogum.com/2270093/watch-coldplay-bring-out-michael-j-fox-and-debut-little-simz-collab-at-glastonbury/news/ |archive-date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024 |website=Stereogum}}</ref> == Оролцогчид == Оролцогчдын мэдээллийг "Orphans / Arabesque" бүтээлийн хавсралт тайлбараас авчээ.<ref>{{Cite AV media|people=[[Coldplay]]|date=24 October 2019|title=Orphans / Arabesque|url=https://www.qobuz.com/gb-en/album/orphans-arabesque-coldplay/pdw3skm2cep8a|access-date=26 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026005528/https://www.qobuz.com/gb-en/album/orphans-arabesque-coldplay/pdw3skm2cep8a|archive-date=26 October 2019|url-status=live|format=[[Music download|digital download]]|publisher=[[Parlophone]]}}</ref> {{div col}} '''Coldplay''' * [[Guy Berryman]] – басс гитар, алга ташилт, дуу зохиогч * [[Will Champion]] – бөмбөр, даралтат хөгжим, цохивор хөгжим, хоолой, дуу зохиогч * [[Jonny Buckland]] – гитар, дуу зохиогч * [[Chris Martin]] – гитар, алга ташилт, хоолой, дуу зохиогч '''Нэмэлт хөгжимчид''' * [[Ransome-Kuti family|Omorinmade Anikulapo-Kuti]] – [[альт саксофон]] * Babatunde Ankra – тромбон * Drew Goddard – гитар, дуу зохиогч * Daniel Green – даралтат хөгжим * [[Le Trio Joubran|Samir Joubran]] – гитар * [[Wissam Joubran]] – гитар * [[Le Trio Joubran|Adnan Joubran]] – гитар * [[Femi Kuti]] – үлээвэр хөгжим, дуу зохиогч * [[Made Kuti]] – оркестрын электрон хөгжим * Ayoola Magbagbeola – [[тенор саксофон]] * Gbenga Ogundeji – бүрээ * Bill Rahko – даралтат хөгжим * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжим * [[Rik Simpson]] – даралтат хөгжим * [[Stromae]] – хоолой, дуу зохиогч '''Продакшн''' * Chris Allgood – [[Дууны мастеринг|мастерингийн туслах]] * Lionel Capouillez – нэмэлт дууны инженер * Michael Freeman – [[Дууны микс|микс]] * Daniel Green – [[Хөгжмийн продюсер|продюсер]], [[Хөгжмийн программчлал|программчлал]] * Adnan Joubran – нэмэлт дууны инженер * [[Emily Lazar]] – мастеринг * Bill Rahko – продюсер, программчлал * Lance Robinson – нэмэлт дууны инженер * Davide Rossi – нэмэлт дууны инженер * Jacques Du Plessis - additional engineer * Gavin Flax - additional engineer * Rik Simpson – продюсер, программчлал * [[Spike Stent|Mark "Spike" Stent]] – mixing * Matt Wolach – миксийн туслах {{div col end}} == Хөгжмийн чартууд == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Долоо хоногийн чартын үзүүлэлт ! scope="col" |Чарт (2019) ! scope="col" |Хамгийн өндөр<br/>байр |- {{Single chart|Flanders Tip|8|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=16 November 2019}} |- {{Single chart|Wallonia Tip|20|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=16 November 2019}} |- ! scope="row" |Их Британийн синглийн борлуулалтын чарт ([[Official Charts]])<ref>{{Cite web |title=Arabesque by Coldplay |url=https://www.officialcharts.com/songs/coldplay-arabesque/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260828000808/https://www.officialcharts.com/songs/coldplay-arabesque/ |archive-date=28 August 2026 |access-date=28 August 2026 |publisher=Official Charts Company}}</ref> | 76 |- {{Single chart|Billboardrocksongs|29|artist=Coldplay|song=Arabesque|rowheader=true|accessdate=3 December 2019}} |} == Гарсан түүх == {| class="wikitable plainrowheaders" |+Гарсан огноо ба хэлбэр ! scope="col" |Бүс нутаг ! scope="col" |Огноо ! scope="col" |Хэлбэр ! scope="col" |Дуу бичлэгийн компани ! scope="col" |{{Abbr|Эш.|Эшлэл}} |- ! scope="row" |Олон улс | 2019 оны 10 дугаар сарын 24 | [[Дижитал таталт|Дижитал таталт]]{{·}}[[Стриминг|стриминг]] | rowspan="2" |[[Parlophone Records|Parlophone]] | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/coldplay-share-new-songs-orphans-and-arabesque-listen/|title=Coldplay Share New Songs "Orphans" and "Arabesque": Listen|last=Strauss|first=Matthew|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=24 October 2019|accessdate=5 December 2019}}</ref><ref name="Tidal"/> |- ! scope="row" |Их Британи | 2019 оны 10 дугаар сарын 25 | [[Орчин үеийн хит дууны радио]] | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |title=Radio 1 Playlist|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191026105219/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/3tqPdBWF9yMbTrfjWvfKV8t/radio-1-playlist|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/3tqPdBWF9yMbTrfjWvfKV8t/radio-1-playlist|website=BBC|archivedate=October 26, 2019|accessdate=5 December 2019}}</ref> |} == Эшлэл == {{reflist}} {{Coldplay songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:2019 оны синглүүд]] [[Ангилал:2019 оны дуунууд]] [[Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд]] [[Ангилал:Parlophone-ийн синглүүд]] [[Ангилал:Крис Мартины зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Гай Берриманы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Жонни Бакландын зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Уилл Чемпионы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Туршилтын рок дуунууд]] [[Ангилал:Жазз фьюжн дуунууд]] fvvyu55g30ox9lvmmhrxhxsvczh1n7t 0 149190 876035 2026-11-12T00:17:55Z Esambuu 42335 Хуудас үүсгэв: "{{Short description|Coldplay хамтлагийн 2024 оны Little Simz, Burna Boy, Elyanna, Tini нартай хамтарсан сингл}} {{Use British English|date=August 2024}} {{Use dmy dates|date=August 2024}} {{Инфобокс дуу | name = We Pray | cover = Coldplay - We Pray.jpg | alt = | caption = | type = single | artist = [[Coldplay]] featuring [[Little Simz]], [[Burna Boy]], [[Elyanna]] and..." 876035 wikitext text/x-wiki {{Short description|Coldplay хамтлагийн 2024 оны Little Simz, Burna Boy, Elyanna, Tini нартай хамтарсан сингл}} {{Use British English|date=August 2024}} {{Use dmy dates|date=August 2024}} {{Инфобокс дуу | name = We Pray | cover = Coldplay - We Pray.jpg | alt = | caption = | type = single | artist = [[Coldplay]] featuring [[Little Simz]], [[Burna Boy]], [[Elyanna]] and [[Tini (singer)|Tini]] | album = [[Moon Music]] | released = {{Start date|2024|08|23|df=yes}} | recorded = 2023–2024<ref name="audacy">{{Cite web |date=23 August 2024 |title=Chris Martin Discusses the Meaning Behind Coldplay's New Collab Single, We Pray |url=https://www.audacy.com/national/music/join-us-for-an-audacy-check-in-with-coldplay |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006130352/https://www.audacy.com/national/music/join-us-for-an-audacy-check-in-with-coldplay |archive-date=6 October 2024 |access-date=6 October 2024 |publisher=[[Audacy]]}}</ref> | genre = [[Alternative hip hop]]<ref name="magnetic">{{Cite web |date=29 August 2024 |title=Coldplay – We Pray, Lyrics and Meaning: Unpacking the Words Behind This Ensemble Hit |url=https://magneticmag.com/2024/08/coldplay-we-pray-lyrics-and-meaning/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909031405/https://magneticmag.com/2024/08/coldplay-we-pray-lyrics-and-meaning/ |archive-date=9 September 2024 |access-date=9 September 2024 |website=Magnetic}}</ref> | length = {{Plainlist| * {{Duration|m=3|s=53}} (цомгийн хувилбар) * {{Duration|m=4|s=07}} ([[Twice]] хувилбар) }} | language = {{Flatlist| * Англи * Араб * Испани }} | label = * [[Parlophone]] * [[Atlantic Records|Atlantic]] | writer = * [[Guy Berryman]] * [[Jonny Buckland]] * [[Will Champion]] * [[Chris Martin]] * [[Little Simz|Simbiatu Ajikawo]] * [[Jay-Z|Shawn Carter]] * [[Elyanna|Elian Marjieh]] * [[Max Martin]] * [[Burna Boy|Damini Ogulu]] * [[Ilya Salmanzadeh]] * [[Tini (singer)|Martina Stoessel]] | producer = * Max Martin * Daniel Green * Michael Ilbert * Ilya * Bill Rahko | chronology = [[Coldplay]] | prev_title = [[Feelslikeimfallinginlove|Feelslikeim<br/>fallinginlove]] | prev_year = 2024 | next_title = [[All My Love (Coldplay song)|All My Love]] | next_year = 2024 | misc = {{Extra chronology | artist = [[Little Simz]] | type = сингл | prev_title = [[Satellite Business 2.0]] | prev_year = 2024 | title = We Pray | year = 2024 | next_title = Black and British | next_year = 2024 }} {{Extra chronology | artist = [[Burna Boy]] | type = сингл | prev_title = [[Higher (Burna Boy song)|Higher]] | prev_year = 2024 | title = We Pray | year = 2024 | next_title = Bundle by Bundle | next_year = 2024 }} {{Extra chronology | artist = [[Elyanna]] | type = сингл | prev_title = Wala Ghalta | prev_year = 2024 | title = We Pray | year = 2024 | next_title = Yabn el Eh | next_year = 2024 }} {{Extra chronology | artist = [[Tini (singer)|Tini]] | type = сингл | prev_title = Agua | prev_year = 2024 | title = We Pray | year = 2024 | next_title = El Cielo | next_year = 2024 }} {{External music video|{{YouTube|knIbwsNGJyc|"We Pray"}}|header=Audio video}} }} "'''We Pray'''" (бүх үсгийг томоор бичдэг) нь Британийн [[Rock music|рок]] хамтлаг [[Coldplay]] Английн рэппер [[Little Simz]], Нигерийн дуучин [[Burna Boy]], Палестин-Чилийн уран бүтээлч [[Elyanna]], Аргентины дуучин [[Tini (singer)|Tini]] нартай хамтран бүтээсэн дуу юм. Уг дууг 2024 оны 8 дугаар сарын 23-нд Их Британид [[Parlophone]], АНУ-д [[Atlantic Records|Atlantic]] компаниар дамжуулан гаргасан бөгөөд хамтлагийн арав дахь студийн цомог болох ''[[Moon Music]]''-ийн хоёр дахь сингл болжээ. 2024 оны есдүгээр сард Tini болон Elyanna-гийн оролцсон испани, араб хэл дээрх хувилбаруудыг тус тус гаргасан.<ref>{{Cite web |last=Chelosky |first=Danielle |date=23 August 2024 |title=Coldplay, Burna Boy, Little Simz, Elyanna, & Tini Share New Song "We Pray": Listen |url=https://www.stereogum.com/2277348/coldplay-we-pray-feat-burna-boy-little-simz-elyanna-tini/music/ |access-date=27 August 2024 |website=[[Stereogum]]}}</ref> Энэ дуу хөгжим шүүмжлэгчдээс эерэг үнэлгээ авсан. Хорват, Ирланд, Ливан, Шинэ Зеланд, Польшийн чартад эхний аравт; Бельги, Их Британид эхний хорьд; Аргентин, Австри, Финланд, Герман, Нидерланд, Швейцарт эхний дөчин байрт багтжээ. Мөн "We Pray" дуу [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] жагсаалтын 87 дугаар байрт анх орсон нь Little Simz, Elyanna, Tini нарын хувьд энэ жагсаалтад бичигдсэн анхны дуу болсон юм. Coldplay тус дууг [[Music of the Spheres World Tour]] аялан тоглолт болон ''[[Saturday Night Live]]'' нэвтрүүлэгт дуулжээ.<ref>{{Cite magazine |date=15 October 2024 |title=Hot 100 First-Timers: Little Simz, Elyanna & Tini Debut with Coldplay Collab We Pray |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/little-simz-elyanna-tini-debut-hot-100-coldplay-we-pray-1235801122/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241031182544/https://www.billboard.com/music/chart-beat/little-simz-elyanna-tini-debut-hot-100-coldplay-we-pray-1235801122/ |archive-date=31 October 2024 |access-date=16 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref> ==Бүтсэн түүх ба худалдаанд гарсан нь== Coldplay 2024 оны зургаадугаар сард болсон [[Glastonbury Festival]]-д [[Little Simz]]-тэй хамт энэ дууг анх тайзнаа толилуулсны дараа ''[[Variety (magazine)|Variety]]'' сэтгүүл [[Burna Boy]] тус дуунд өөрийн хэсгийг дуулсан, [[Elyanna]] хоолойгоор оролцсон тухай мэдээлжээ. Мөн дууны дахилтад "and so we pray" гэсэн мөр онцгой тод сонсогддогийг тэмдэглэсэн байна. ''Variety'' болон ''[[NME]]'' дуун дээрх түр нэрийг "Supernova" байсан хэмээсэн бол ''[[Vulture (website)|Vulture]]'' "We Pray" гэж нэрлэгдэх байх гэж таамаглажээ. Улмаар энэ хамтын бүтээл Coldplay-ийн гарах гэж байсан арав дахь студийн цомог ''[[Moon Music]]'' (2024)-д багтах нь батлагдсан.<ref>{{Cite magazine |last=Shafer |first=Ellise |date=29 June 2024 |title=Michael J. Fox Joins Coldplay on Guitar During Glastonbury Headlining Set, Little Simz Makes Appearance to Debut New Song |url=https://variety.com/2024/music/global/coldplay-debuts-new-song-little-simz-glastonbury-1236046592/ |access-date=6 August 2024 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="NMEglasto">{{Cite web |last=Burton |first=Poppy |date=30 June 2024 |title=Glastonbury 2024: Coldplay debut new song with Little Simz |url=https://www.nme.com/news/music/glastonbury-2024-coldplay-debut-new-song-with-little-simz-3770358/ |access-date=6 August 2024 |website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gularte |first=Alejandra |date=29 June 2024 |title=Coldplay Debuts New Song With Little Simz at Glastonbury |url=https://www.vulture.com/article/coldplay-little-simz-we-pray-glastonbury-2024.html |access-date=6 August 2024 |website=[[Vulture (website)|Vulture]]}}</ref><ref name="NMEglasto"/> 2024 оны 8 дугаар сарын 6-нд хамтлаг олон нийтийн сүлжээгээрээ "We Pray"-ийг ''[[Moon Music]]'' цомгийн хоёр дахь сингл болгохоо болон худалдаанд гарах огноог зарласан. Үүний дараахан Little Simz-ийн хэсэг болон [[Chris Martin]]-ы дуулсан дахилтыг агуулсан 30 секундын хэсгийг YouTube сувагтаа байршуулжээ. Түүнчлэн Мартин студид өөрийн хэсгийг бичүүлж буй өөр нэг богино танилцуулгыг нийтэлсэн.<ref name="songannouncement">{{Cite web |last=England |first=Adam |date=6 August 2024 |title=Coldplay announce new single 'We Pray' featuring Little Simz, Burna Boy and more |url=https://www.nme.com/news/music/coldplay-announce-new-single-we-pray-featuring-little-simz-burna-boy-3781515 |access-date=7 August 2024 |website=NME |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Skinner |first=Tom |date=7 August 2024 |title=Here's a snippet of Coldplay's new single 'We Pray' featuring Little Simz |url=https://www.nme.com/news/music/heres-a-snippet-of-coldplays-new-single-we-pray-featuring-little-simz-3781687/ |access-date=7 August 2024 |website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Maglolia |first=Anna Sky |date=23 August 2024 |title=Coldplay release their brand new collab 'We Pray' with a backstage video |url=https://hellorayo.co.uk/hits-radio/entertainment/music/coldplay-we-pray/ |access-date=26 August 2024 |publisher=[[Hits Radio]] |via=Rayo}}</ref> "We Pray" дууг 2024 оны 8 дугаар сарын 23-нд дижитал таталт болон стриминг үйлчилгээгээр гаргажээ. Мөн дахин боловсруулсан материалаар хийсэн 12 инчийн винил пянз болон гол төлөв дахин боловсруулсан [[поликарбонат]]аар үйлдвэрлэсэн эко CD хэлбэрээр худалдаанд гаргасан. Биет хэвлэлд Tini-ийн испани, Elyanna-гийн араб хэлээр дуулсан хувилбарууд болон Гластонберигийн тоглолтын тусгай амьд бичлэгийг оролцуулсан дөрвөн өөр хувилбар багтсан. Tini-ийн хувилбар 9 дүгээр сарын 6-нд, Elyanna-гийн хувилбар 9 дүгээр сарын 20-нд цахимаар гарсан. Аргентины [[Flow (Argentina)|Flow]] платформд ''Coldplay x Tini: An Argentine Connection'' нэртэй тусгай нэвтрүүлэг цацагдаж, хамтлагийн Аргентины шүтэн бишрэгчидтэй тогтоосон холбоо, Tini-тэй хамтарсан ажил болон [[Дублин]] хотод дуулсан тоглолтын талаар өгүүлжээ. Coldplay 2025 оны 2 дугаар сарын 13-нд [[Jasleen Royal]]-ийн, 4 дүгээр сарын 17-нд [[Twice]] хамтлагийн оролцсон өөр хувилбаруудыг гаргасан.<ref>{{Cite magazine |last=Aniftos |first=Rania |date=22 August 2024 |title=Coldplay Unveils 'We Pray' With Little Simz, Burna Boy, Elyanna & TINI |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-we-pray-with-little-simz-burna-boy-elyanna-tini-1235759383/ |access-date=23 August 2024 |magazine=Billboard}}</ref><ref name="hitsdd">{{Cite magazine |date=14 August 2024 |title=Coldplay's Pray Boasts Burna, Little Simz |url=https://www.hitsdailydouble.com/news/rumor-mill/coldplays-pray-boasts-burna-little-simz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417154708/https://www.hitsdailydouble.com/news/rumor-mill/coldplays-pray-boasts-burna-little-simz |archive-date=17 April 2025 |access-date=17 April 2025 |magazine=Hits Daily Double}}</ref><ref name="rollingstone">{{Cite magazine |last=Zemler |first=Emily |date=23 August 2024 |title=Coldplay Tap Little Simz, Burna Boy for Hopeful Single 'We Pray' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-little-simz-burna-boy-we-pray-single-1235086544/ |access-date=24 August 2024 |magazine=Rolling Stone}}</ref><ref name="WILLIAMS">{{Cite web |last=Williams |first=Aaron |date=23 August 2024 |title=Coldplay's Operatic 'We Pray' Little Simz And Burna Boy Manifests Greatness In Adversity |url=https://uproxx.com/pop/coldplay-little-simz-burna-boy-elyanna-tini-we-pray/ |access-date=23 August 2024 |website=[[Uproxx]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 September 2024 |title=La "Tini version" del tema "We Pray" de Coldplay ya está disponible |trans-title=The "Tini version" of Coldplay's song "We Pray" is now available |url=https://www.cmtv.com.ar/noticias/noticia_completa.php?bnid=2229&nid=33225&artista=Tini_Stoessel&titulo=La_%26quot;Tini_version%26quot;__del_tema_%93We_pray%94_de_Coldplay_ya_esta_disponible_/ |access-date=10 September 2024 |publisher=[[CMTV|CMTV Argentina]] |language=es}}</ref><ref>{{Cite magazine |last1=Chablani |first1=Nitya |last2=Jaffer |first2=Batool |date=20 September 2024 |title=Exclusive: Elyanna on Her Dream Collaboration with Coldplay on "We Pray" |url=https://en.vogue.me/culture/elyanna-coldplay-we-pray-collaboration-interview/ |access-date=23 September 2024 |magazine=[[Vogue Arabia]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=23 September 2024 |title=Coldplay to host exclusive listening event for Argentina fans |url=https://buenosairesherald.com/culture-ideas/coldplay-to-host-exclusive-listening-event-for-argentina-fans |access-date=6 October 2024 |work=[[Buenos Aires Herald]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Juárez |first=Emanuel |date=10 September 2024 |title=Coldplay x Tini: cuándo y dónde ver en streaming el especial de We Pray |trans-title=Coldplay x Tini: when and where to stream the We Pray special |url=https://www.somosohlala.com/espectaculos/musica/coldplay-x-tini-cuando-y-donde-ver-en-streaming-el-especial-de-we-pray-nid10092024/ |access-date=6 October 2024 |magazine=OhLaLa! |publisher=[[La Nación]] |language=es}}</ref><ref>{{cite news |title=Jasleen Royal Version Of Coldplay's We Pray Out Today New Track Features Hindi Verse From Indian Singer |url=https://www.filmibeat.com/bollywood/viral/2025/jasleen-royal-version-of-coldplays-we-pray-out-today-new-track-features-hindi-verse-from-indian-sin-443931.html |access-date=1 May 2025 |work=[[Filmibeat]] |date=14 February 2025}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Paul |first1=Larisha |title=Twice Help to Show Coldplay the Way on 'We Pray' Remix |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/coldplay-twice-we-pray-remix-1235320127/ |access-date=1 May 2025 |magazine=[[Rolling Stone]] |date=17 April 2025}}</ref> ==Зохиомж ба бичлэг== "We Pray" нь [[alternative hip hop|альтернатив хип-хоп]] урсгалын дуу бөгөөд хип-хоп хэмнэл, цохилтот хөгжмийн давтагдах хэсэг, басс болон нэмэлт дуу хоолойн давхаргуудаас бүрддэг. Дууны үгэнд залбирал, шашин, хайр, эрх чөлөөний сэдэв болон эдгээртэй холбоотой дэлхийн хэмжээнд тулгарч буй зовлон, шударга бус байдлыг хөнджээ.<ref name="magnetic"/> comprising "hip-hop beat[s] [...] auditory layers composed of percussion loops, bass hits, and ad-libs".<ref name="thedailyiowan">{{Cite news |last=Hussain |first=Haya |date=3 September 2024 |title='WE PRAY' is as defiant and empowering as it is controversial |url=https://dailyiowan.com/2024/09/03/we-pray-is-as-defiant-and-empowering-as-it-is-controversial/ |access-date=18 October 2024 |work=[[The Daily Iowan]]}}</ref><ref name="thedailyiowan"/> Крис Мартин дуу хэрхэн бий болсон тухай ярилцлагадаа Тайваньд байхдаа нэг шөнө сэрэхэд аялгуу нь гэнэт толгойд нь орж ирсэн, хаанаас үүссэнийг мэдээгүй ч тэрхүү аялгууг даган хөгжүүлсэн гэж ярьжээ. Тэрээр энэ дууг хүмүүсийн хоорондын зөрчил, үзэн ядалтын тухай бөгөөд хүмүүс үндсэндээ ижил зүйлсийн төлөө залбирдаг, харилцан ярилцвал ойлголцож чадна гэсэн санааг илэрхийлдэг хэмээсэн. Өөр өөр дөрвөн бүс нутаг, соёлын уран бүтээлчид оролцуулсан шалтгаанаа уг дуу янз бүрийн хүмүүсийн тухай учраас олон төрлийн хүн дуулбал тохиромжтой санагдсан гэж тайлбарласан.<ref name="audacy"/><ref name="audacy"/> Мартин Аргентины нэгэн театрын гадаа зогсож байхад дотор нь Tini дуулж байна гэж зүүдэлснийхээ дараа түүнийг дуунд урьснаа ярьжээ. Зүүдэндээ сонссон аялгуу нь "We Pray" дууны төгсгөлд яг тохирно гэж бодсон байна. Tini өөрийн хэсгийг 2023 оны дөрөвдүгээр сард бичүүлснээ дурдсан бөгөөд Мартин бол түүний маш их хүндэлдэг уран бүтээлч гэдгийг хэлжээ.<ref>{{Cite news |date=12 September 2024 |title="Quiero que estés". Chris Martin reveló que "We Pray" nació después de soñar con la voz de Tini |trans-title="I want you to be in it." Chris Martin revealed that "We Pray" was born after dreaming about Tini's voice |url=https://www.lavoz.com.ar/espectaculos/tv/chris-martin-revelo-que-we-pray-nacio-despues-de-sonar-con-la-voz-de-tini/ |access-date=18 October 2024 |work=[[La Voz del Interior]] |language=es}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bertuzzi |first=Daiana |date=6 August 2024 |title=La emotiva reacción de Tini Stoessel al anunciar "We Pray" junto a Coldplay: fecha de estreno |trans-title=Tini Stoessel's emotional reaction when announcing "We Pray" with Coldplay: release date |url=https://viapais.com.ar/urbano/que-cantante-argentina-formaria-parte-del-nuevo-album-de-coldplay/ |access-date=10 September 2024 |work=Vía País |language=es}}</ref> ==Шүүмжлэгчдийн үнэлгээ== ''[[Uproxx]]''-ийн Аарон Уильямс уг дууг ирээдүйн итгэл найдвар, өнөөгийн айдсыг эргэцүүлэн харуулж, бэрхшээлийн дундаас хүч чадлыг мэдрүүлсэн дуурийн шинжтэй, сүрлэг бүтээл хэмээн магтжээ. ''[[HotNewHipHop]]''-ийн Элиас Эндрюс басс хөгжмийн доргионтой эгшиг, өргөн цар хүрээтэй чавхдаст хөгжмийн найруулга бүхий хамтын бүтээлийг өндрөөр үнэлсэн. ''[[New Zealand Listener]]'' "We Pray"-ийг долоо хоногийн шилдэг бүтээлүүдийн нэгээр нэрлэж, олон хөгжмийн өнгө аясыг хослуулсан, амьдралыг эерэгээр харуулах урам зоригтой поп дуу гэж тодорхойлжээ. Мөн [[Phoenix FM]] болон ''[[Premier Christianity]]'' тус дууг 2024 оны шилдэг дуунуудын жагсаалтдаа оруулсан.<ref name="WILLIAMS" /> ''[[HotNewHipHop]]''{{'s}} Elias Andrews appreciated the collaborative nature of the track, set on "a warbling bass line underneath and a massive string section".<ref>{{Cite web |last=Andrews |first=Elias |date=24 August 2024 |title=Coldplay Brings Little Simz, Burna Boy And More Together For "WE PRAY" |url=https://www.hotnewhiphop.com/836524-coldplay-little-simz-burna-boy-we-pray-stream |access-date=27 August 2024 |website=[[HotNewHipHop]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 September 2024 |title=Listener's Songs of the Week: New Tracks by Coldplay, Jamie XX, Phoebe Rings and More |url=https://www.nzherald.co.nz/the-listener/entertainment/listeners-songs-of-the-week-new-tracks-by-coldplay-jamie-xx-phoebe-rings-and-more/USNCXSLMFBF2VENR6HDGPFI5XI/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250306210843/https://www.nzherald.co.nz/the-listener/entertainment/listeners-songs-of-the-week-new-tracks-by-coldplay-jamie-xx-phoebe-rings-and-more/USNCXSLMFBF2VENR6HDGPFI5XI/ |archive-date=6 March 2025 |access-date=1 September 2024 |website=New Zealand Listener}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 December 2024 |title=Our Pick of the 32 Best Songs of 2024 |url=https://www.inyourarea.co.uk/news/phoenix-fm-our-pick-of-the-32-best-songs-of-2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241230072528/https://www.inyourarea.co.uk/news/phoenix-fm-our-pick-of-the-32-best-songs-of-2024 |archive-date=30 December 2024 |access-date=30 December 2024 |publisher=Phoenix FM}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 January 2025 |title=Top 10 Christian Songs of 2024 |url=https://www.premierchristianity.com/reviews/top-10-christian-songs-of-2024/18750.article |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111065913/https://www.premierchristianity.com/reviews/top-10-christian-songs-of-2024/18750.article |archive-date=11 January 2025 |access-date=21 January 2025 |website=Premier Christianity}}</ref> ==Амьд тоглолтууд== Coldplay уг дууг 2024 оны 6 дугаар сарын 29-нд [[Glastonbury Festival]]-д анх дуулжээ. Little Simz, Elyanna нар тайзан дээр хамт оролцсон бол Burna Boy-ийн хэсгийн богино бичлэгийг арын дэлгэцээр үзүүлсэн. Бүх хамтран оролцогчид нэгэн зэрэг тайзнаа дуулсан анхны тоглолт 2024 оны 8 дугаар сарын 29-нд [[Дублин]] хотын [[Croke Park]] цэнгэлдэхэд болсон. Энэ үеэр Tini 9 дүгээр сарын 6-нд худалдаанд гарах испани хэл дээрх хувилбараа анх толилуулжээ. Үүнээс нэг хоногийн өмнө уран бүтээлчид [[Grafton Street]] гудамжинд шүтэн бишрэгчдийн дунд дуугаа дуулж, клипийн зураг авалт хийсэн байна. Coldplay 2024 оны 10 дугаар сарын 5-ны ''[[Saturday Night Live]]'' нэвтрүүлэгт "[[All My Love (Coldplay song)|All My Love]]" дууны дараа Tini, Elyanna нартай хамт "We Pray"-ийг дуулжээ.<ref name="NMEglasto" /> Little Simz and Elyanna joined them onstage, while short clips of Burna Boy's verses were screened in the background.<ref>{{Cite news |date=30 June 2024 |title=Coldplay invites Palestinian Chilean star Elyanna on stage at Glastonbury Festival |url=https://www.arabnews.com/node/2540481/lifestyle |access-date=6 August 2024 |work=[[Arab News]]}}</ref><ref name="POWER">{{Cite news |last=Power |first=Ed |date=30 August 2024 |title=Coldplay, Croke Park Review: Stadium Rock Perfection |url=https://inews.co.uk/culture/music/coldplay-croke-park-review-stadium-rock-perfection-3252510 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240901123153/https://inews.co.uk/culture/music/coldplay-croke-park-review-stadium-rock-perfection-3252510 |archive-date=1 September 2024 |access-date=1 September 2024 |work=[[i (newspaper)|i]]}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Guerrero |first=Patricia |date=30 August 2024 |title=Mira a TINI unirse a Coldplay para cantar 'We Pray' en concierto |trans-title=Watch TINI join Coldplay to sing 'We Pray' in concert |url=https://es.rollingstone.com/mira-a-tini-unirse-a-coldplay-para-cantar-we-pray-en-concierto/ |access-date=10 September 2024 |magazine=Rolling Stone en Español |language=es}}</ref><ref name="POWER" /> As the musical guest of the [[Saturday Night Live season 50#ep970|5 October 2024 episode]] of ''[[Saturday Night Live]]'', Coldplay performed ''Moon Music''{{'}}s third single "[[All My Love (Coldplay song)|All My Love]]", followed by "We Pray" with Tini and Elyanna "as colorful neon visuals flashed in the background".<ref>{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=6 October 2024 |title=Coldplay Brings Down the House With 'All My Love' and 'We Pray' on 'SNL': Watch |url=https://www.billboard.com/music/music-news/coldplay-snl-with-all-my-love-we-pray-videos-1235794095/ |access-date=6 October 2024 |magazine=Billboard}}</ref> Цомгийг сурталчлах зорилготой [[SiriusXM]]-ийн цөөн үзэгчтэй тоглолтыг 2024 оны 10 дугаар сарын 7-нд [[Бруклин]] дахь [[Music Hall of Williamsburg]]-д зохион байгуулж, хамтлаг Elyanna, Tini нартай хамт ойролцоогоор 600 хүний өмнө "We Pray"-ийг дуулжээ. Тоглолтыг Coldplay-ийн SiriusXM радио суваг болон [[Alt Nation]]-аар дамжуулсан. Дараагийн өдөр нь уран бүтээлчид уг дууг [[Today (American TV program)|''Today'']] нэвтрүүлэгт дахин толилуулсан.<ref>{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=8 October 2024 |title=Coldplay's Chris Martin Playfully Roasts Fan Who Requested 'Fix It' With Improvised Song: 'If You Come Along, Don't Get the Name of the Song Wrong' |url=https://variety.com/2024/music/news/coldplay-brooklyn-concert-review-chris-martin-improvises-fix-it-1236170605/ |access-date=18 October 2024 |magazine=Variety}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Jackson |first=Dory |date=8 October 2024 |title=Coldplay's Chris Martin Jokes About Band's 'Terrible' Music as They Perform Intimate Concert Celebrating 10th Album |url=https://people.com/coldplay-performs-intimate-concert-in-brooklyn-to-celebrate-10th-studio-album-moon-music-8722472/ |access-date=18 October 2024 |magazine=[[People (magazine)|People]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 October 2024 |title=Elyanna performs with Coldplay in New York |url=https://www.arabnews.com/node/2574550/lifestyle/ |access-date=18 October 2024 |work=[[Arab News]]}}</ref> ==Дууны жагсаалт== {{Track listing | headline = дижитал таталт and стриминг track listing | title1 = We Pray | length1 = 3:53 | note1 = single version }} {{Track listing | headline = CD and 12" track listing | title1 = We Pray | length1 = 3:54 | note1 = album version | title2 = We Pray | length2 = 3:53 | note2 = [[Tini (singer)|Tini]] version | title3 = We Pray | length3 = 3:53 | note3 = [[Elyanna]] version | title4 = We Pray | length4 = 3:53 | note4 = ? version | title5 = We Pray | length5 = 4:20 | note5 = live at [[Glastonbury Festival]] 2024 }} '''Тайлбар''' * "?" хувилбарын хоёр дахь бадаг хоосон бөгөөд хамтлагийн хэлснээр сонсогч өөрийн санаагаар нөхөж болох аж. Стриминг хувилбарт үүнийг "Be Our Guest" гэж нэрлэсэн.<ref>{{Cite web |date=23 August 2024 |title=We Pray (? Version) |url=https://eustore.coldplay.com/products/my-universe-david-guetta-remix-digital-download-copy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240827030152/https://eustore.coldplay.com/products/my-universe-david-guetta-remix-digital-download-copy |archive-date=27 August 2024 |access-date=27 August 2024 |website=Coldplay Store EU}}</ref> ==Оролцогчид== Оролцогчдын мэдээллийг CD синглийн хавтас доторх тайлбараас авсан.<ref>{{Cite AV media |title=''"We Pray"'' |author=Coldplay |type=CD liner notes |publisher=Parlophone |year=2024 |location=Europe |id=5021732448880}}</ref> {{div col}} '''Хамтлагийн гишүүд''' * [[Guy Berryman]] – басс гитар, дууны зохиогч * [[Jonny Buckland]] – гитар, дууны зохиогч * [[Will Champion]] – бөмбөр, цохилтот хөгжим, дууны зохиогч * [[Chris Martin]] – гоцлол хоолой, даралтат хөгжим, төгөлдөр хуур, дууны зохиогч '''Нэмэлт оролцогчид''' * Bill Rahko – продюсер, програмчлал * Daniel Green – продюсер, програмчлал, синтезатор * [[Ilya Salmanzadeh]] – продюсер, даралтат хөгжим, цохилтот хөгжим, програмчлал * [[Max Martin]] – продюсер, цохилтот хөгжим, төгөлдөр хуур * Michael Ilbert – продюсер, дууны микс * Randy Merrill – мастеринг * [[Davide Rossi]] – чавхдаст хөгжмийн найруулга '''Нэмэлт дуучид''' * [[Little Simz]] * [[Burna Boy]] * [[Elyanna]] * [[Tini (singer)|Tini]] * Denise Carite * Dorian Holley * Jarrett Johnson * Kara Britz * Nayanna Holley * Neka Hamilton * Nelson Beato * Stevie Mackey '''Чавхдаст хөгжмийн оролцогчид''' * Bruce White * Bryony James * Charles Jenson * Ellie Stanford * Emma Owens * Hetty Snell * James Douglas * Jenny Sacha * Jessie Ann Richardson * Jordan Bergmans * Kerenza Peacock * Martyn Jackson * Meghan Cassidy * Michael Trainor * Miles Brett * Natalia Bonner * Natalie Klouda * Patrick Kiernan * Richard Pryce * Rosie Danvers * Sarah Sexton * Stephen Morris * Tony Woollard * Victoria Harrild * Zahra Benyounes '''Дууны инженерүүд''' * Bill Rahko * Daniel Green * Jake Jackson * Jed Rimell * Michael Ilbert * Rebecca Horden '''Инженерийн туслахууд''' * Ashley Poh * Bella Corich * Bryant Tan * Eric Eylands * Francesca Edwards * Gianluca Massimo * Jed Rimell * Leonard Soosay * Maxx Iwamasa * Miguel Lara * Niamh O'Sullivan * Rennie Gomes * Tomas Crow * Wil Jones '''Нэмэлт инженер''' * Tate McDowell {{div col end}} ==Чартын үзүүлэлтүүд== {{col-begin}} {{col 2}} ===Долоо хоногийн чарт=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Долоо хоногийн чартын үзүүлэлт ! scope="col" style="width:23em;" | Чарт (2024–2025) ! scope="col" | Дээд<br/>байр |- {{Single chart|Billboardargentinahot100|36|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=17 October 2024}} |- {{single chart|Argentina ML|5|rowheader=true|date=20240923|access-date=2 February 2026}} |- ! scope="row"| [[ARIA Digital Track Chart|Australia Digital Tracks]] ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{Cite magazine|title=The ARIA Report: Week Commencing 2 September 2024|magazine=The ARIA Report|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|issue=1800|page=9|date=2 September 2024}}</ref> | 37 |- {{Single chart|Austria|28|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=4 September 2024}} |- {{single chart|Belarus|5|date=20250404-20250410|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- {{Single chart|Flanders|9|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=24 November 2024}} |- {{Single chart|Wallonia|12|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=5 January 2025}} |- {{single chart|Bolivia|13|rowheader=true|date=20241024|access-date=2 February 2026}} |- {{Single chart|Canada|92|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=15 October 2024}} |- {{single chart|CIS|2|artist=Coldplay feat. Little Simz & Burna Boy & Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|songid=221427|access-date=28 February 2025|refname=CIS}} |- {{single chart|Costa Rica Anglo|14|rowheader=true|date=20260216|access-date=23 February 2026}} |- ! scope="row"| Croatia International Airplay ([[Top lista]])<ref>{{cite web |title=Airplay Radio Chart Top40 – 48. tjedan (25.11.2024.) |url=https://www.top-lista.hr/www/airplay-radio-chart-top40-48-tjedan-25-11-2024/ |website=[[Top lista]] |date=25 November 2024 |access-date=14 April 2025 |language=hr}}</ref> | 3 |- {{single chart|Czech Republic|2|year=2024|week=48|rowheader=true|access-date=3 December 2024}} |- {{single chart|Estonia|3|date=20250124-20250130|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- {{Single chart|Finland|38|artist=Coldplay, Little Simz, Burna Boy, Elyanna, Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=31 August 2024}} |- {{Single chart|France|45|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- {{Single chart|Germany|40|songid=2471451|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=11 October 2024|refname=GER}} |- {{Single chart|Billboardglobal200|50|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=15 October 2024}} |- ! scope="row"| [[Hong Kong Songs|Hong Kong]] (''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/coldplay/chart-history/i45/|title=Coldplay Chart History (Hong Kong Songs)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=22 April 2025}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Iceland ([[Tónlistinn]])<ref>{{cite web|url=https://plotutidindi.is/tonlistinn/|title=Streymi, Spilun Og Sala (Viku 41) – Lög |publisher=Plötutíðindi|language=is|trans-title=Stream, Play and Sales (Week 41) – Singles |access-date=12 October 2024}}</ref> | 30 |- ! scope="row"| [[IMI International Top 20 Singles|India International]] ([[Indian Music Industry|IMI]])<ref>{{cite web|url=https://imicharts.com/|title=IMI INternational Top 20 Singles for Week Ending 3rd February 2025 {{!}} Week 5 of 52|website=[[Indian Music Industry]]|archive-date=4 February 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250204033235/https://imicharts.com/}}</ref> | 20 |- {{single chart|Ireland4|7|date=20240913|rowheader=true|access-date=13 September 2024}} |- {{single chart|Israel International|10|year=2025|week=11|rowheader=true|accessdate=2 February 2026}} |- {{Single chart|Italy|71|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- ! scope="row"| Japan Hot Overseas (''[[Billboard Japan]]'')<ref>{{cite web|url=https://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=d_and_a_overseas&year=2025&month=05&day=05|title=Billboard Japan Hot Overseas – Week of April 30, 2025|website=[[Billboard Japan]]|language=ja|access-date=1 May 2025}}</ref> | 9 |- {{single chart|Kazakhstan|3|date=20241129-20241205|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- ! scope="row"| Latvia Airplay ([[Latvian Music Producers Association|LaIPA]])<ref>{{cite web|url=https://parmuziku.lv/muzikas-zinas/latvija/latvijas-speletako-dziesmu-radio-top-2024-gads-37-nedela-10041|title=Latvijas spēlētāko dziesmu Radio Top 2024. gads – 37. nedēļa|trans-title=Latvia's most played songs Radio Top 2024 – Week 37|language=lv|publisher=[[Latvian Music Producers Association|LaIPA]]|access-date=31 January 2025|date=14 October 2024}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Lebanon ([[The Official Lebanese Top 20|Lebanese Top 20]])<ref>{{cite web|title=OLT20 – Combined Chart – Week of Sunday October 13th, 2024|url=https://www.facebook.com/share/p/wRfdX3Xz7wkjouLo|publisher=[[The Official Lebanese Top 20]]|access-date=15 October 2024|via=[[Facebook]]}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| Lithuania Airplay ([[TopHit]])<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/lt/weekly/20240920-20240926|title=Top Radio Hits Lithuania Weekly Chart: Sep 26, 2024|publisher=[[TopHit]]|access-date=11 October 2024|date=27 September 2024|language=en}}</ref> | 11 |- ! scope="row"| Malta Airplay ([[Radiomonitor]])<ref>{{cite web|url=https://radioairplay.fm/classifiche-musicali/classifiche/malta/radio-airplay/45-2024/|title=Malta – Radio Airplay Chart {{!}} Settimana 45.2024 – dal 01/11/2024 al 07/11/2024|trans-title=Malta – Radio Airplay Chart {{!}} Week 45.2024 – 01/11/2024 to 07/11/2024|publisher=[[Radiomonitor]]|access-date=8 December 2024|language=it}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| Moldova Airplay ([[TopHit]])<ref name="CIS"/> | 149 |- {{Single chart|Dutch40|4|year=2024|week=47|rowheader=true|access-date=23 November 2024}} |- {{Single chart|Dutch100|30|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=12 October 2024}} |- {{Single chart|New Zealand|21|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- ! scope="row" | Nigeria ([[TurnTable Top 100|''TurnTable'' Top 100]])<ref>{{Cite magazine |url=https://www.turntablecharts.com/charts/1 |title=TurnTable Charts {{!}} Official Nigeria Top 100: September 13th, 2024 – September 19th, 2024 |magazine=TurnTable |access-date=27 August 2026}}</ref> | 83 |- ! scope="row"| North Macedonia Airplay ([[Radiomonitor]])<ref>{{cite web|url=https://radioairplay.fm/classifiche-musicali/classifiche/macedonia/radio-airplay/37-2024/|title=Macedonia – Radio Airplay Chart {{!}} Settimana 37.2024 – dal 6 September 2024 al 12 September 2024|trans-title=Macedonia – Radio Airplay Chart {{!}} Week 37.2024 – 6 September 2024 to 12 September 2024|publisher=[[Radiomonitor]]|access-date=8 December 2024|language=it}}</ref> | 4 |- {{single chart|Panama|16|rowheader=true|date=20241007|access-date=2 February 2026}} |- ! scope="row"| Poland ([[Polish music charts|Polish Airplay Top 100]])<ref>{{cite web|url=https://www.olis.pl/charts/oficjalna-lista-airplay|title=OLiS – oficjalna lista airplay|publisher=[[OLiS]]|language=pl|access-date=16 December 2024|type=Select week 07.12.2024–13 December 2024.}}</ref> | 1 |- {{Single chart|Portugal|61|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=25 October 2024}} |- {{single chart|Romaniaradioairplay|17|year=2024|week=46|rowheader=true|accessdate=2 February 2026}} |- {{single chart|Russiaradio|3|date=20241206-20241212|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- ! scope="row"| San Marino Airplay ([[San Marino RTV|SMRTV Top 50]])<ref>{{cite web |url=https://www.sanmarinortv.sm/radio/radio-san-marino/top-50-ascoltare |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923133144/https://www.sanmarinortv.sm/radio/radio-san-marino/top-50-ascoltare |archive-date=23 September 2024 |title=Top 50 – Radio San Marino RTV – 23/09/2024|language=it |publisher=[[San Marino RTV]] |date=23 September 2024 |access-date=23 September 2024}}</ref> | 4 |- ! scope="row"| Serbia Airplay ([[Radiomonitor]])<ref>{{cite web|url=https://radioairplay.fm/classifiche-musicali/classifiche/serbia/radio-airplay/13-2025/|title=Serbia – Radio Airplay Chart {{!}} Settimana 13.2025 – dal 21 March 2025 al 27 March 2025|trans-title=Serbia – Radio Airplay Chart {{!}} Week 13.2025 – from 21 March 2025 to 27 March 2025|publisher=[[Radiomonitor]]|date=28 March 2025|access-date=28 August 2025|language=it}}</ref> | 1 |- {{single chart|Slovakia2|1|year=2025|week=7|rowheader=true|access-date=18 February 2025}} |- ! scope="row"| Slovenia Airplay ([[Radiomonitor]])<ref>{{cite web|url=https://radioairplay.fm/classifiche-musicali/classifiche/slovenia/radio-airplay/11-2025/|title=Slovenia – Radio Airplay Chart {{!}} Settimana 11.2025 – dal 7 March 2025 al 13 March 2025|trans-title=Slovenia – Radio Airplay Chart {{!}} Week 11.2025 – from 7 March 2025 al 13 March 2025|publisher=[[Radiomonitor]]|date=14 March 2025|access-date=8 September 2025|language=it}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| South Korea {{abbr|BGM|Background Music}} ([[Circle Digital Chart|Circle]])<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=S1060&targetTime=34&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3|title=BGM Chart – Week 34 of 2024|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=5 September 2024}}</ref> | 95 |- ! scope="row"| South Korea Download ([[Circle Digital Chart|Circle]])<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=S1020&targetTime=34&hitYear=2024&termGbn=week&yearTime=3|title=Download Chart – Week 34 of 2024|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=5 September 2024}}</ref> | 151 |- {{Single chart|Spain|53|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- ! scope="row"| Suriname ([[Nationale Top 40 Suriname|Nationale Top 40]])<ref>{{cite web |date=17 October 2024 |title=Top 40 – 17 tot 24 oktober 2024 |trans-title=Top 40 – October 17 to October 24, 2024 |url=https://nationaletop40.sr/top40-17-tot-24-oktober-2024/ |access-date=17 October 2024 |publisher=[[Nationale Top 40 Suriname]]|language=nl}}</ref> | 11 |- {{Single chart|Sweden|79|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- {{Single chart|Switzerland|22|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|song=We Pray|rowheader=true|access-date=13 October 2024|refname=SWI}} |- ! scope="row"| Turkey International Airplay ([[Radiomonitor Türkiye]])<ref>{{Cite tweet |number=1882716470616170770 |user=RadiomonitorTR |title=Uluslararası Listesi – 4. Hafta Top10 |author=Radiomonitor Türkiye |date=24 January 2025 |access-date=4 March 2026 |language=tr |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304030831/https://twitter-thread.com/t/1882716470616170770 |archive-date=4 March 2026 |url-status=live |trans-title=International List – Top 10 (Week 4)}}</ref> | 4 |- {{single chart|Ukraineradio|3|date=20250124-20250130|rowheader=true|access-date=2 February 2026}} |- ! scope="row"| [[The Official MENA Chart|United Arab Emirates]] ([[IFPI]])<ref>{{cite web|url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|title=This Week's Official UAE Chart Top 20 from 10/01/2025 to 16/01/2025|website=[[The Official MENA Chart]]|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=22 January 2025|archive-date=22 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250122194910/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|url-status=live}}</ref> | 8 |- {{Single chart|UK|20|date=20241011|rowheader=true|access-date=11 October 2024}} |- {{Single chart|Billboardhot100|87|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=15 October 2024}} |- {{Single chart|Billboardadultpopsongs|15|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |- {{Single chart|Billboardrocksongs|14|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=29 October 2024}} |- {{Single chart|Billboardpopsongs|23|artist=Coldplay|rowheader=true|access-date=13 October 2024}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Долоо хоногийн чартын үзүүлэлт (Twice version) ! scope="col" style="width:23em;" | Чарт (2025) ! scope="col" | Дээд<br/>байр |- ! scope="row"| South Korea {{abbr|BGM|Background Music}} ([[Circle Digital Chart|Circle]])<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=S1060&targetTime=16&hitYear=20254&termGbn=week&yearTime=3|title=BGM Chart – Week 16 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=1 May 2025}}</ref> | 48 |- ! scope="row"| South Korea Download ([[Circle Digital Chart|Circle]])<ref>{{cite web|url=https://circlechart.kr/page_chart/onoff.circle?nationGbn=T&serviceGbn=S1020&targetTime=16&hitYear=2025&termGbn=week&yearTime=3|title=Download Chart – Week 16 of 2025|website=[[Circle Chart]]|language=ko|access-date=1 May 2025}}</ref> | 54 |} {{col 2}} ===Сарын чарт=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Сарын чартын үзүүлэлт ! scope="col" style="width:21em;"| Чарт (2024–2025) ! scope="col"| Дээд<br/>байр |- ! scope="row"| Belarus Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/by/monthly/202504|title=Top Radio Hits Belarus Monthly Chart: April 2025|publisher=[[TopHit]]|date=3 May 2025|access-date=3 May 2025|language=en}}</ref> | 7 |- ! scope="row"| [[Commonwealth of Independent States|CIS]] Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/global/monthly/202501|title=Top Radio Hits Global Monthly Chart: January 2025|publisher=[[TopHit]]|access-date=7 February 2025}}</ref> | 2 |- ! scope="row"| Czech Republic (Rádio Top 100)<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/2?weekId=2941|title=CZ – RADIO – TOP 100: Měsíc 12/2024|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=3 April 2025|language=cs}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Estonia Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ee/monthly/202501|title=Top Radio Hits Estonia Monthly Chart: January 2025|publisher=[[TopHit]]|access-date=7 February 2025}}</ref> | 6 |- ! scope="row"| Kazakhstan Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/kz/monthly/202501|title=Top Radio Hits Kazakhstan Monthly Chart: January 2025|publisher=[[TopHit]]|access-date=7 February 2025}}</ref> | 3 |- ! scope="row"| Lithuania Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/lv/monthly/202409|title=Top Radio Hits Lithuania Monthly Chart: September 2024|publisher=[[TopHit]]|access-date=6 October 2024}}</ref> | 8 |- ! scope="row"| Paraguay Airplay ([[Sociedad de Gestión de Productores Fonográficos del Paraguay|SGP]])<ref>{{cite web |url=https://www.sgp.com.py/listado/274/octubre-top-100-de-canciones-de-sgp |title=Octubre - Top #100 de Canciones de SGP |publisher=[[Sociedad de Gestión de Productores Fonográficos del Paraguay]] |access-date=5 November 2024 |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20241105210235/https://www.sgp.com.py/listado/274/octubre-top-100-de-canciones-de-sgp |archive-date=5 November 2024 |url-status=live}}</ref> | 84 |- ! scope="row"| Romania Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ro/monthly/202410|title=Top Radio Hits Romania Monthly Chart: October 2024|publisher=[[TopHit]]|access-date=1 November 2024}}</ref> | 62 |- ! scope="row"| Russia Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ru/monthly/202501|title=Top Radio Hits Russia Monthly Chart: January 2025|publisher=[[TopHit]]|access-date=9 February 2025}}</ref> | 5 |- ! scope="row"| Slovakia (Rádio Top 100)<ref>{{cite web|url=https://ifpicr.cz/hitparada/2?weekId=2952|title=SK – RADIO – TOP 100: Měsíc 2/2025|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|access-date=3 April 2025|language=cs}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| Ukraine Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ua/monthly/202412|title=Top Radio Hits Ukraine Monthly Chart: December 2024|publisher=[[TopHit]]|access-date=15 January 2025}}</ref> | 5 |- |} ===Жилийн эцсийн чарт=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+Жилийн эцсийн чартын үзүүлэлт ! scope="col" style="width:21em;"| Чарт (2024) ! scope="col"| Байр |- ! scope="row"| Belgium (Ultratop Flanders)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2024&cat=s|title=Jaaroverzichten 2024|publisher=Ultratop|language=nl|access-date=1 January 2025}}</ref> | 82 |- ! scope="row"| [[Commonwealth of Independent States|CIS]] Airplay (TopHit)<ref>{{Cite web |title=Top Radio Hits Global Annual Chart: 2024|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/global/annual/2024|access-date=18 January 2025|publisher=[[TopHit]]}}</ref> | 63 |- ! scope="row"| Estonia Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ee/annual/2024|title=Top Radio Hits Estonia Annual Chart: 2024|publisher=[[TopHit]]|access-date=10 February 2025}}</ref> | 158 |- ! scope="row"| France Airplay (SNEP)<ref>{{Cite web |date=2025 |title=Tops de L'Année – Top Radio 2024 |trans-title=Tops of the Year – Top Radio 2024 |url=https://snepmusique.com/wp-content/uploads/2025/01/2024-Top-200-Radio.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109201142/https://snepmusique.com/wp-content/uploads/2025/01/2024-Top-200-Radio.pdf|archive-date=9 January 2025 |access-date=9 January 2025 |publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]] |language=fr}}</ref> | 42 |- ! scope="row"| Итали Airplay (EarOne)<ref>{{cite web|url=https://ww1.earone.it/reports/EarOneAirplayReport2024.pdf|title=2024 Top 100 EarOne Airplay|language=it|publisher=EarOne|archive-url=https://web.archive.org/web/20250113034004/https://ww1.earone.it/reports/EarOneAirplayReport2024.pdf|archive-date=13 January 2025|url-status=live}}</ref> | 79 |- ! scope="row"| Lithuania Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/lt/annual/2024|title=Top Radio Hits Lithuania Annual Chart: 2024|publisher=[[TopHit]]|access-date=5 January 2026|language=en}}</ref> | 127 |- ! scope="row"| Netherlands (Dutch Top 40)<ref>{{cite web|url=https://www.top40.nl/bijzondere-lijsten/top-100-jaaroverzichten/2024|title=Top 100-Jaaroverzicht van 2024|publisher=[[Dutch Top 40]]|language=nl|access-date=30 December 2024}}</ref> | 29 |- ! scope="row"| Poland (Polish Airplay Top 100)<ref>{{cite web|url=https://www.olis.pl/summary/podsumowania/roczne-olia|title=Podsumowanie roku 2024 – OLiA|publisher=[[Polish music charts|OLiS]]. [[Polish Society of the Phonographic Industry]]|language=pl|access-date=17 February 2025}}</ref> | 87 |- ! scope="row"| Russia Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ru/annual/2024|title=Top Radio Hits Russia Annual Chart: 2024|publisher=[[TopHit]]|access-date=1 January 2025}}</ref> | 87 |- ! scope="row"| UK Vinyl Singles (OCC)<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-best-selling-vinyl-albums-and-singles-of-2024/|title=The Official best-selling vinyl albums and singles of 2024|publisher=[[Official Charts Company]]|last=White|first=Jack|date=31 December 2024|access-date=3 January 2025}}</ref> | 30 |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ ! scope="col" style="width:21em;"| Чарт (2025) ! scope="col"| Байр |- ! scope="row"| Argentina Anglo Airplay (Monitor Latino)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2025/argentina/anglo/charts-las-mejores-canciones-por-país/tocadas|title=Chart Anual Monitor Latino 2025 – Del 1 de Enero al 30 de Noviembre de 2025 – Argentina – Anglo – Tocadas – Top 100|trans-title=Monitor Latino Annual Chart 2025 – From 1 January to 30 November 2025 – Argentina – English – Plays – Top 100|publisher=[[Monitor Latino]]|access-date=30 December 2025|date=1 December 2025|language=es}}</ref> | 23 |- ! scope="row"| Belarus Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/by/annual/2025|title=Top Radio Hits Belarus Annual Chart: 2025|publisher=[[TopHit]]|date=24 December 2025|access-date=29 December 2025|language=en}}</ref> | 7 |- ! scope="row"| Belgium (Ultratop 50 Flanders)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2025|title=Jaaroverzichten 2025|publisher=[[Ultratop]]|language=nl|access-date=9 January 2026}}</ref> | 64 |- ! scope="row"| Belgium (Ultratop 50 Wallonia)<ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2025|title=Rapports annuels 2025|publisher=[[Ultratop]]|language=fr|access-date=9 January 2026}}</ref> | 66 |- ! scope="row"| Canada Hot AC (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://ca.billboard.com/charts/year-end-2025/canada-hot-ac|title=Canada Hot AC – Year-End 2025|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=16 December 2025}}</ref> | 94 |- ! scope="row"| CIS Airplay (TopHit)<ref>{{Cite web |title=Top Radio Hits Global Annual Chart: 2025|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/global/annual/2025|date=24 December 2025|access-date=29 December 2025|publisher=[[TopHit]]|language=en}}</ref> | 15 |- ! scope="row"| Estonia Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ee/annual/2025|title=Top Radio Hits Estonia Annual Chart: 2025|publisher=[[TopHit]]|date=24 December 2025|access-date=30 December 2025|language=en}}</ref> | 152 |- ! scope="row"| France (SNEP)<ref>{{cite web|url=https://snepmusique.com/wp-content/uploads/2025/12/202552-200-Singles-YTD-SNEP.xlsx-200-Singles.pdf|title=200 Singles Cumul YTD (27/12/2024 – 25/12/2025)|publisher=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|language=fr|access-date=30 December 2025}}</ref> | 197 |- ! scope="row"| Germany (GfK)<ref>{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/single-jahr/for-date-2025|title=Offizielle Deutsche Charts – Top 100 Single-Jahrescharts – 2025|publisher=[[GfK Entertainment]]|language=de|access-date=10 December 2025}}</ref> | 100 |- ! scope="row"| Kazakhstan Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/kz/annual/2025|title=Top Radio Hits Kazakhstan Annual Chart: 2025|publisher=[[TopHit]]|date=24 December 2025|access-date=1 January 2026|language=en}}</ref> | 41 |- ! scope="row"| Lithuania Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/lt/annual/2025|title=Top Radio Hits Lithuania Annual Chart: 2025|publisher=[[TopHit]]|date=24 December 2025|access-date=5 January 2026|language=en}}</ref> | 63 |- ! scope="row"| Netherlands (Dutch Top 40)<ref>{{cite web|url=https://www.top40.nl/bijzondere-lijsten/top-100-jaaroverzichten/2025|title=Top 100-Jaaroverzicht van 2025|publisher=[[Dutch Top 40]]|language=nl|access-date=27 December 2025}}</ref> | 70 |- ! scope="row"| Poland (Polish Airplay Top 100)<ref>{{cite web|url=https://www.olis.pl/summary/podsumowania/2025-roczne-oficjalna-lista-airplay|title=Podsumowanie roku 2025 – OLiA|publisher=[[Polish music charts|OLiS]]. [[Polish Society of the Phonographic Industry]]|language=pl|access-date=10 February 2026}}</ref> | 36 |- ! scope="row"| Russia Airplay (TopHit)<ref>{{cite web|url=https://tophit.com/chart/top/radio/hits/ru/annual/2025|title=Top Radio Hits Russia Annual Chart: 2025|publisher=[[TopHit]]|access-date=9 January 2026}}</ref> | 28 |- ! scope="row"| Ukraine Airplay ([[FDR Media|FDR]])<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/share/p/16sta5mSCp/ |title=Підсумковий чарт 2025 року... |date=24 December 2025 |publisher=[[FDR Media]] |access-date=28 December 2025 |language=uk |archive-date=28 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228213043/https://www.facebook.com/fdrmedia/posts/pfbid0kTc2xmFrzoaSHRQQW1j3N1Uy7wzQncCtvZuo9LJZH1SDRJ25LtK1Ge8kqT2vXGipl?rdid=FaOQSTnQ8z4PbZxi }}</ref> | 8 |- ! scope="row"| US Hot Rock & Alternative Songs (''Billboard'')<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2025/hot-rock-songs/|title=Hot Rock & Alternative Songs – Year-End 2025|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=11 December 2025}}</ref> | 84 |} {{col-end}} ==Борлуулалтын гэрчилгээ== {{Certification Table Top|caption=Борлуулалтын гэрчилгээ}} {{Certification Table Entry|region=Australia|type=single|award=Gold|certyear=2025|access-date=13 November 2025}} {{Certification Table Entry|region=Austria|artist=Coldplay, Little Simz, Burna Boy, Elyanna & TINI|title=We Pray|award=Gold|type=single|relyear=2024|certyear=2025|access-date=22 May 2025}} {{Certification Table Entry|region=France|artist=Coldplay feat. Little Simz, Burna Boy, Elyanna & Tini|title=We Pray|award=Platinum|type=single|relyear=2024|certyear=2025|access-date=2 June 2025}} {{Certification Table Entry|region=New Zealand|artist=Coldplay, Little Simz, Burna Boy, Elyanna and Tini|title=We Pray|award=Gold|type=single|relyear=2024|certyear=2025|source=radioscope|access-date=20 December 2025}} {{Certification Table Entry|region=Poland|artist=Coldplay, Little Simz, Burna Boy, Elyanna, Tini|title=We Pray|award=Platinum|type=single|relyear=2024|certyear=2026|access-date=25 June 2026}} {{Certification Table Entry|region=Portugal|artist=Coldplay, Little Simz, Burna Boy, Elyanna & TINI|title=We Pray|award=Gold|type=single|relyear=2018|certyear=2025|certweek=8|id=file_2025-02-28-16-05-08.pdf|access-date=2 March 2025}} {{Certification Table Entry|region=Spain|artist=Coldplay / Little Simz / Burna Boy / Elyanna / Tini|title=We Pray|award=Platinum|type=single|relyear=2024|certyear=2026|access-date=6 January 2026}} {{Certification Table Entry|region=United Kingdom|artist=Coldplay|title=We Pray|award=Gold|type=single|relyear=2024|certyear=2026|access-date=1 May 2026|id=20688-1754-1}} {{Certification Table Bottom|noshipments=true|streaming=true|nosales=true}} ==Худалдаанд гарсан түүх== {| class="wikitable plainrowheaders" |+Гарсан огноо болон хэлбэрүүд ! scope="col" | Бүс нутаг ! scope="col" | Огноо ! scope="col" | Хэлбэр ! scope="col" | Хувилбар ! scope="col" | Дуу бичлэгийн компани ! scope="col" | {{Abbr|Ref.|Эх сурвалж}} |- ! scope="row" | Итали | rowspan="2" | 23 August 2024 | [[радиогоор цацах]] | rowspan="2" | Эх хувилбар | [[Warner Music Group|Warner]] | style="text-align:center" | <ref>{{cite web |last1=Fagioli |first1=Roberto |title=Coldplay - WE PRAY (ft. Little Simz, Burna Boy, Elyanna, TINI) (Radio Date: 23-08-2024) |url=https://earone.com/post/15ee5ddf8b28 |website=EarOne |access-date=23 August 2024 |language=it |date=23 August 2024}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="row" | Олон улс | {{hlist|[[Twelve-inch single|12-inch]]|[[Compact disc|CD]]|[[Music download|digital download]]|[[Streaming media|стриминг]]}} | rowspan="5" | {{hlist|[[Parlophone]]|[[Atlantic Records|Atlantic]]}} | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |date=8 August 2024 |title=We Pray - Vinyl & CD Bundle |url=https://ukstore.coldplay.com/products/we-pray-vinyl-cd-bundle |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808155529/https://ukstore.coldplay.com/products/we-pray-vinyl-cd-bundle |archive-date=8 August 2024 |access-date=8 August 2024 |website=Coldplay Store UK}} * {{Cite web |date=8 August 2024 |title=We Pray + alt versions ECOCD (5 tracks) |url=https://usstore.coldplay.com/products/we-pray-ecocd |access-date=11 August 2024 |website=Coldplay Store US}} * {{Cite web |date=8 August 2024 |title=We Pray + alt versions 12{{''}} vinyl (5 tracks) |url=https://usstore.coldplay.com/products/we-pray-recycled-vinyl |access-date=11 August 2024 |website=Coldplay Store US}} * {{Cite web |last=Coldplay |author-link=Coldplay |date=23 August 2024 |title=We Pray |url=https://open.spotify.com/track/2uqxsofWmgRT0ekghgy3ln/ |access-date=25 August 2024 |publisher=[[Qobuz]]}} * {{Cite web |last=Coldplay |date=23 August 2024 |title=WE PRAY |url=https://music.apple.com/gb/song/we-pray/1751728805/ |access-date=25 August 2024 |publisher=[[Apple Music]] (UK)}}</ref> |- | 6 September 2024 | rowspan="4" | {{hlist|дижитал таталт|стриминг}} | [[Tini (singer)|Tini]] | rowspan="2" style="text-align:center" | <ref name="hitsdd"/> |- | 20 September 2024 | [[Elyanna]] |- | 13 February 2025 | [[Jasleen Royal]] | style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |date=13 February 2025 |title=Jasleen Royal Version of We Pray Out Now |url=https://www.coldplay.com/jasleen-royal-version-of-we-pray-out-now/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330012330/https://www.coldplay.com/jasleen-royal-version-of-we-pray-out-now/ |archive-date=30 March 2025 |access-date=30 March 2025 |publisher=Coldplay}}</ref> |- | 17 April 2025 | [[Twice]] | style="text-align:center" | <ref>{{Cite magazine |date=17 April 2025 |title=Coldplay & Twice Drop We Pray Remix After Debuting the Song Live Together in South Korea |url=https://www.billboard.com/music/music-news/twice-coldplay-we-pray-remix-performing-together-1235948281/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419013643/https://www.billboard.com/music/music-news/twice-coldplay-we-pray-remix-performing-together-1235948281/ |archive-date=19 April 2025 |access-date=19 April 2025 |magazine=Billboard}}</ref> |} ==Мөн үзэх== * [[List of number-one singles of 2024 (Poland)]] * [[List of top 10 singles in 2024 (France)]] * [[List of top 10 singles in 2024 (Ireland)]] * [[List of number-one songs of the 2020s (Slovakia)]] ==Эх сурвалж== {{Reflist}} {{Coldplay songs}} {{Little Simz}} {{Burna Boy}} {{Tini}} {{Twice songs}} {{Authority control}} [[Ангилал:2024 оны синглүүд]] [[Ангилал:2024 оны дуунууд]] [[Ангилал:Альтернатив хип-хоп дуунууд]] [[Ангилал:Atlantic Records-ийн синглүүд]] [[Ангилал:Coldplay-ийн дуунууд]] [[Ангилал:Little Simz-ийн дуунууд]] [[Ангилал:Burna Boy-ийн дуунууд]] [[Ангилал:Tini-ийн дуунууд]] [[Ангилал:Parlophone-ийн синглүүд]] [[Ангилал:Chris Martin-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Guy Berryman-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Jonny Buckland-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Will Champion-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Burna Boy-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Little Simz-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Tini (singer)-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Jay-Z-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Max Martin-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Ilya Salmanzadeh-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Andrés Torres (producer)-ы зохиосон дуунууд]] [[Ангилал:Ливанд тэргүүлсэн синглүүд]] [[Ангилал:Польшид тэргүүлсэн синглүүд]] [[Ангилал:Словакт тэргүүлсэн синглүүд]] 3w5nf3fx8tjfo7vxl4raw73x0z4974k 0 149191 876038 2026-11-12T01:15:16Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:ГерцогТЛВ.jpg|thumb|Ицхак Херцог]] '''Ицха́к «Бу́жи»''' '''Хе́рцог''' ([[Еврей хэл|еврей]]. צחק הרצוג&#x200E;; 1960 оны 9-р сарын 22-нд Израилийн Пардес-Хана-Каркур хотод төрсөн) — израилийн төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. "Хоёр улс хоёр ард түмэн" гэсэн зарчимд үндэс..." 876038 wikitext text/x-wiki [[Файл:ГерцогТЛВ.jpg|thumb|Ицхак Херцог]] '''Ицха́к «Бу́жи»''' '''Хе́рцог''' ([[Еврей хэл|еврей]]. צחק הרצוג&#x200E;; 1960 оны 9-р сарын 22-нд Израилийн Пардес-Хана-Каркур хотод төрсөн) — израилийн төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. "Хоёр улс хоёр ард түмэн" гэсэн зарчимд үндэслэн Палестин-Израилийн мөргөлдөөнийг энх тайвнаар шийдвэрлэхийг дэмжигч. Тэрээр "[[Авода]]" буюу Хөдөлмөрийн намын дарга, [[Кнессет]] дэх сөрөг хүчний удирдагч, Нийгмийн халамжийн сайдаар ажиллаж байсан. 2021 оны 6-р сарын 2-нд тэрээр Израилийн Ерөнхийлөгчөөр сонгогдож, 7-р сарын 7-нд албан тушаалдаа орсон. == Намтар == "Бужи" хочтой Ицхак Херцог 1960 оны 9-р сарын 22-нд Тель-Авив хотод 1983-1993 онуудад Израилийн зургаа дахь ерөнхийлөгчөөр хоёр удаа ажилласан [[Хаим Херцог]] болон Хөгжилт Израилийн Зөвлөлийг үүсгэн байгуулагч Ора Херцог нарын гэр бүлд төрсөн. Түүний өвөг эцэг Ицхаг Айзик Херцог 1922-1935 онуудад Ирландын Ерөнхий раввинаар ажиллаж байжээ. Ицхак Херцог нь Тель-Авивын Их Сургууль болон Нью-Йоркийн Корнеллийн Их Сургуульд хууль эрх зүйн чиглэлээр суралцсан. Тэрээр Израилийн Цэргийн Тагнуулын Албаны 8200 дугаар ангид алба хаасан бөгөөд одоо нөөцөнд байгаа хошууч юм. Херцог эцгийнхээ үүсгэн байгуулсан "Херцог, Фокс ба Не'еман" хуулийн фирмд ажиллаж, албан тушаал ахиж, түнш болжээ. 1999-2001 онуудад Херцог Ерөнхий сайд [[Эхуд Барак|Эхуд Баракийн]] Засгийн газрын нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байжээ. 2000-2003 онуудад тэрээр Үндэсний Мансууруулах бодисын эсрэг байгууллагын даргаар ажиллаж байсан. 2003 онд тэрээр [[Кнессет|Кнессетэд]] сонгогдоод 2005 онд тэрээр анхны сайдын албан тушаалдаа томилогдсон. 2011 оны 1-р сарын 17-нд тэрээр Халамжийн сайдын албан тушаалаасаа огцрох өргөдлөө өгсөн. 2013 оны 11-р сарын 22-нд болсон намын дотоод сонгуулийн дараа тэрээр "Авода" буюу Хөдөлмөрийн намын даргын албан тушаалыг хашиж байжээ. 2018 оны 8-р сарын 1-нд Херцог "Израилийн Еврей агентлаг"-ийн тэргүүнээр сонгогдсон. 2021 оны 6-р сарын 2-нд Херцог Израилийн улсын 11 дэх ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон байна. ocjnfwxdf89fzm9yhtwepb05ylb9hw2 0 149192 876046 2026-11-12T03:16:29Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенц]] to [[Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенц]] 876046 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенц]] i5k4ae1dlvv7hrooogjrqgenj7r89ho 0 149193 876052 2026-11-12T05:36:27Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "'''Эми́р''' буюу '''ами́р''' ([[Араб хэл|араб.]]أمير, ''amīr'') —[[Ислам|Исламын шашинт]] орнуудад цэргийн жанжин, захирагч, бүс нутгийн захирагч эсвэл эрх мэдэл бүхий хүнийг нэрлэхэд хэрэглэгддэг араб цол юм. Исламын эртний эх сурвалжуудад энэ цолыг цэргийн удирдаг..." 876052 wikitext text/x-wiki '''Эми́р''' буюу '''ами́р''' ([[Араб хэл|араб.]]أمير, ''amīr'') —[[Ислам|Исламын шашинт]] орнуудад цэргийн жанжин, захирагч, бүс нутгийн захирагч эсвэл эрх мэдэл бүхий хүнийг нэрлэхэд хэрэглэгддэг араб цол юм. Исламын эртний эх сурвалжуудад энэ цолыг цэргийн удирдагчид болон мужийн захирагчдад ашигладаг байсан. Хожим нь энэ цолыг мөн бодит бие даасан захирагчдад хамаарах боломжтой болсон байна. "Амир" гэдэг үг нь араб хэлний "захиргаадах" эсвэл "тушаах" гэсэн утгатай язгууртай холбоотой. [[Куран|Куран сударт]] "амир" гэсэн цолыг ашигладаггүй, харин "улу-л-амр" буюу "эрх мэдэлтэй хүмүүс" гэсэн хэллэгийг ашигладаг байна. Хадис болон Исламын эртний уламжлалд "амир" гэдэг үгийг тушаагч эсвэл удирдлагын эрх мэдэлтэй хүнийг заахад ашиглаж байжээ. i8rra710wsk6q047dtp1fzmu8lh1h5t 0 149194 876053 2026-11-12T06:09:42Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:15c green mosque.jpg|thumb|Ногоон сүмийн балгас]] '''Балх''' '''хот''', ''Вазираба́д'' ([[авест хэл.]] ''𐬠𐬁𐬑𐬜𐬌'' ''Bāxδi''; [[Эртний перс хэл|эрт перс.]] 𐎲𐎠𐎧𐎫𐎼𐎡𐏁''Bāxtrī-''; [[Дари хэл|дари]] —بلخ&#x200E; - ''Бальх'') — [[Афганистан]] улсын [[Балх муж|Балх мужийн]] хот. Аймгийн нийс..." 876053 wikitext text/x-wiki [[Файл:15c green mosque.jpg|thumb|Ногоон сүмийн балгас]] '''Балх''' '''хот''', ''Вазираба́д'' ([[авест хэл.]] ''𐬠𐬁𐬑𐬜𐬌'' ''Bāxδi''; [[Эртний перс хэл|эрт перс.]] 𐎲𐎠𐎧𐎫𐎼𐎡𐏁''Bāxtrī-''; [[Дари хэл|дари]] —بلخ&#x200E; - ''Бальх'') — [[Афганистан]] улсын [[Балх муж|Балх мужийн]] хот. Аймгийн нийслэл [[Мазар-и-Шариф]] хотоос баруун хойд зүгт 20 км, [[Амударья|Амударья мөрнөөс]] өмнө зүгт 74 км зайд, Балх голын баруун эрэгт орших тус хот 77,000 хүн амтай (2006 оны тооцоогоор). Эртний хамгийн агуу хотуудын нэг, Афганистаны түүхэн Амударья бүс нутаг (Бактрия)-ийн төв. [[Торгоны зам|Торгоны замын]] оргил үед хүн ам нь 1 саяд хүрч байсан бол эртний болон дундад зууны эхэн үед хүн ам нь 200,000 орчим байжээ. Эллинизмын үеэс өмнө энэ нь Персийн [[Зороастризм]], [[Иудаизм]], [[Буддын шашин|Буддын шашны]] төв байсан бөгөөд Гупта эзэнт гүрний эдийн засгийн ашиг сонирхлын ачаар Хинду-Энэтхэгийн хүчтэй нөлөөг мэдэрч байжээ. 20-р зууны эхэн үе гэхэд дайнд ихээхэн хохирол амссан хот байв. Өнөө үед цайзын хана болон том сүмийн үлдэгдэл үлдсэн байна. == Түүх == Өнөөгийн Балх хотын дэргэд Бактра гэх хот байсан. Энэ хот бол дэлхийн хамгийн эртний хотуудын нэг бөгөөд Амударья мөрнийг гатлах үеэр Аричууд анх байгуулсан хот гэж тооцогддог. Энэхүү суурин нь МЭӨ I мянганы эхний хагаст, Бактриа нь Ахеменидын эзэнт гүрний нэг хэсэг байх үед үүссэн гэдэг. Бактра нь сатрапийн гол хот байв. Бактриа нь тухайн үед [[Македоны Александр|Македоны Александрын]] эзэнт гүрний нэг хэсэг байв. МЭӨ 3, 2-р зуунд Бактра нь Грек-Бактрианы хаант улс, дараа нь Кушан эзэнт гүрний нийслэл байжээ. Домогт өгүүлснээр энэ хот нь [[Зороастризм|Зороастризмын]] анхны төв байсан бөгөөд [[Зороастр|Зороастрын]] төрсөн газар гэж тооцогддог. Балх хотыг Ираны домогт 14 дэх хаадын нэг болох Лохрасп барьж эхэлсэн гэгддэг юм. Бичгийн эх сурвалжуудын хэсэгчилсэн судалгаагаар Балх хот нь Исламын өмнөх үед том, сайн хөгжсөн хот байжээ. Арабын довтолгооны өмнөхөн энэ нь зургаан хаалгатай бэхлэгдсэн хот байсан ажээ. Арабууд анх 645 онд Балх хотод ирээд дээрэмдээд явжээ. 709 онд (бусад эх сурвалжийн мэдээлснээр 715 онд) Умайядын Халиф Аль-Валид I (705-715)-ын үед урт удаан, цуст тэмцлийн дараа эцэст нь хотыг бүрэн эзлэн авчээ. Тэд хотыг сүйтгэж, дээрэмдэж, оршин суугчдыг нь Барукан тосгонд суурьшуулжээ. Арабууд энэ үед 400 орчим брахман, лам нарыг хөнөөжээ. 736 онд Арабын [[Хорасан]] захирагч Асад ибн Абдулла (735–738) Балх хотыг сэргээн босгож эхэлсэн бөгөөд Халиф Хишам ибн Абдул-Маликийн (723–743) зөвшөөрлөөр нийслэлээ Нишапураас Балх руу нүүлгэжээ. Олон тооны мусульман шашны байгууллагуудын хамт Навбахар сүмийг мөн хотод сэргээн босгосон. Асад ибн Абдуллагаас эхлээд Хорасаны бүх Умайяд болон Аббасидын захирагчид Балх хотод амьдарч, тэндээс Хорасаныг бүхэлд нь захирч байжээ. Аббасид болон Саманидуудын үед Балх хот нь Хорасаны түүхэн бүс нутгийн төв гэдгээрээ "хотуудын эх" гэх алдартай байв. Энэ нь олон улсын худалдааны төв байсан бөгөөд Дорнодоос Каспийн тэнгис хүртэл, тэндээс Ижил мөрний дагуу Булгар, цаашлаад Новгород, Скандинав, мөн Кавказаар дамжин Хар тэнгисийн эрэг дээрх хотууд руу бараа тээвэрлэдэг байв. 11, 12-р зуунд энэ нь Газневидын эзэнт гүрэн, [[Селжүкийн эзэнт гүрэн]], Гурид Султанатын нэг хэсэг байв. Якут аль-Хамави алдарт газарзүйн толь бичигтээ дараах зүйлийг бичжээ: "Балх бол Хорасаны хамгийн том хотуудын нэг бөгөөд хамгийн алдартай, баялаг ихтэй, үр тарианы ургац хамгийн ихтэй; энэ нь Хорасан, Хорезмын бүх нутгийг үр тариагаар хангадаг юм". 1221 оны хавар Чингис хааны монгол цэргүүд сайн бэхлэгдсэн Балхыг эзлэн авч, сүйтгэв. o9iwu73xcgjg0e73un52o84oz7h9t74 0 149195 876054 2026-11-12T06:23:39Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:Yazd, Templo del Fuego (2000) 02 (cropped).jpg|thumb|Зороастр]] '''Зороастр''' буюу '''Заратустра''' ([[Авест хэл|авест]]. 𐬰𐬀𐬭𐬀𐬚𐬎𐬱𐬙𐬭𐬀 Zaraθuštra; Дундад Перс. 𐭦𐭫𐭲𐭥𐭱𐭲 Zardu(x)جرšt⁠, Зартушт, [[Тажик хэл|тажик]]: Зартушт, [[Курд хэл|курд]]: Зердешт), мөн Заратустра, эсвэл Зороас..." 876054 wikitext text/x-wiki [[Файл:Yazd, Templo del Fuego (2000) 02 (cropped).jpg|thumb|Зороастр]] '''Зороастр''' буюу '''Заратустра''' ([[Авест хэл|авест]]. 𐬰𐬀𐬭𐬀𐬚𐬎𐬱𐬙𐬭𐬀 Zaraθuštra; Дундад Перс. 𐭦𐭫𐭲𐭥𐭱𐭲 Zardu(x)جرšt⁠, Зартушт, [[Тажик хэл|тажик]]: Зартушт, [[Курд хэл|курд]]: Зердешт), мөн Заратустра, эсвэл Зороастр (Грек хэлнээс: Ζωροάστρης, Латинаар: Zōroastrēs) - [[зороастризм]] шашныг үүсгэн байгуулагч тус шашны "Авеста" гэх сургаалийг бий болгогч гэж үздэг. == Намтар == Зороастр нь эртний авест хэлээр ярьдаг байсан бөгөөд Ираны зүүн өндөрлөгт амьдарч байсан ч түүний яг төрсөн газар нь тодорхойгүй байна. Түүний төрсөн олн цагийн талаар эрдэмтдийн санал өнөө хүртэл нэгдээгүй байна. Зарим эх сурвалжууд түүний амьдралыг [[Македоны Александр|Македоны Александраас]] 258 жилийн өмнө, ойролцоогоор МЭӨ 6-р зууны 7-р болон эхний хагасын хооронд (магадгүй МЭӨ 628-551 он) гэж үздэг. Нөгөөтэйгүүр, Авеста сургаалийн хамгийн ариун хэсэг болох Гатуудын хэл шинжлэлийн шинжилгээгээр Зороастрын эрин үеийг МЭӨ 12-10-р зууны хооронд гэж үздэг байна. == Гэр бүл == Заратуштра нь Гатуудад ихэвчлэн тохиодог Спитам гэр бүлд төрсөн. Заратуштрагийн эцэг нь Порушаспа, эх нь Дугдова байв. Зороастрын уламжлал ёсоор тэрээр Зороастрын дээд бурхан Оромаздын хүү юм. Түүний ах нар нь Ратуштар, Рангуштар, дүү нар нь Нотарига, Ниветиш нар байв. Заратуштрагийн эхнэр нь Хвови байсан гэдэг. Тэрээр 3 удаа гэрлэжээ: нэг удаа бэлэвсэн эмэгтэйтэй, хоёр удаа онгон бүсгүйтэй гэрлэжээ. Бэлэвсэн эмэгтэй Заратуштрад Урватат-нара, Хвара-читра гэсэн хоёр хүү төрүүлж өгчээ. Насанд хүрснийхээ дараа тэд өөр өөр ажил мэргэжлийг сонгосон: эхнийх нь малчин, тариачин, сүүлийнх нь дайчин болжээ. Бусад эхнэрүүдээсээ Заратуштра 4 хүүхэдтэй байв: хүү Исад-вастра, хожим нь Зороастрын шашны дээд санваартан болсон, гурван охин нь Френи, Трити, хамгийн бага нь Поручиста байв. r53otqvg13a5qb38mbxp56467eso1ae 0 149196 876068 2026-11-12T06:59:26Z Zorigt 49 Zorigt moved page [[Узбекистаны Олий Мажлис]] to [[Олий Мажлис]] 876068 wikitext text/x-wiki #ЧИГЛҮҮЛЭГ [[Олий Мажлис]] g9wlcewnp1z7hmzs201l4y8xm17wt4w 0 149197 876079 2026-11-12T07:25:46Z Avirmed Batsaikhan 53733 Хуудас үүсгэв: "[[Файл:Tibetan Varnamala.png|thumb]] '''Төвөд цагаан толгой''' ([[Төвөд хэл|төвөд.]] བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད།) Төвөд хэл болон бусад холбогдох хэлнүүдийг (Зонха гэх мэт) бичихэд ашигладаг цагаан толгой юм. Энэ нь 30 үет үсэгтэй (абугида) бөгөөд 7-р зуунд Гупта бичгийн ү..." 876079 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tibetan Varnamala.png|thumb]] '''Төвөд цагаан толгой''' ([[Төвөд хэл|төвөд.]] བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད།) Төвөд хэл болон бусад холбогдох хэлнүүдийг (Зонха гэх мэт) бичихэд ашигладаг цагаан толгой юм. Энэ нь 30 үет үсэгтэй (абугида) бөгөөд 7-р зуунд Гупта бичгийн үндсэн дээр бүтээгдсэн байх магадлалтай. Энэ цагаан толгой нь БНХАУ-ын Төвдийн өөртөө засах бүсэд төвд хэлээр, Ладакх Энэтхэгийн холбооны нутаг дэвсгэрт Балти, Энэтхэг, Пакистанд Ладак, Балбад Йолмо, Цангла, мөн Деванагаритай хамт Энэтхэгийн Сикким мужид шерпа, сиккимез хэлээр бичих албан ёсны бичиг юм. Энэ нь [[Бутан|Бутаны]] цорын ганц албан ёсны бичиг бөгөөд Зонка хэлээр бичихэд ашигладаг байна. Мөн Төвдөд, голчлон шашны уран зохиолд [[Санскрит хэл|санскрит хэлээр]] бичихэд ашигладаг. == Цагаан толгойны бүтэц == {| class="wikitable" |- align="center" |ཀ |ཁ |ག |ང |- align="center" |ка (''ka'') |кха (''kha'') |га (''ga'') |нга (''nga'') |- align="center" |ཅ |ཆ |ཇ |ཉ |- align="center" |ча (''ca'') |чха (''cha'') |джя (''ja'') |нья (''nya'') |- align="center" |ཏ |ཐ |ད |ན |- align="center" |та (''ta'') |тха (''tha'') |да (''da'') |на (''na'') |- align="center" |པ |ཕ |བ |མ |- align="center" |па (''pa'') |пха (''pha'') |ба (''ba'') |ма (''ma'') |- align="center" |ཙ |ཚ |ཛ |ཝ |- align="center" |ца (''tsa'') |цха (''tsha'') |дза (''dza'') |ва (''wa'') |- align="center" |ཞ |ཟ |འ |ཡ |- align="center" |жа (''zha'') |за (''za'') |а (''<nowiki/>'a'') |йа (''ya'') |- align="center" |ར |ལ |ཤ |ས |- align="center" |ра (''ra'') |ла (''la'') |ша (''sha'') |са (''sa'') |- align="center" |ཧ |ཨ |- align="center" |ха (''ha'') |а (''a'') |} jhxsafvdkumqrea9grswgguqt2wdw66 876088 876079 2026-11-12T10:45:42Z Avirmed Batsaikhan 53733 876088 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tibetan Varnamala.png|thumb]] [[Файл:Tibetan-script.png|thumb|507x507px]] '''Төвөд цагаан толгой''' ([[Төвөд хэл|төвөд.]] བོད་ཡིག་གི་གསལ་བྱེད།) Төвөд хэл болон бусад холбогдох хэлнүүдийг (Зонха гэх мэт) бичихэд ашигладаг цагаан толгой юм. Энэ нь 30 үет үсэгтэй (абугида) бөгөөд 7-р зуунд Гупта бичгийн үндсэн дээр бүтээгдсэн байх магадлалтай. Энэ цагаан толгой нь БНХАУ-ын Төвдийн өөртөө засах бүсэд төвд хэлээр, Ладакх Энэтхэгийн холбооны нутаг дэвсгэрт Балти, Энэтхэг, Пакистанд Ладак, Балбад Йолмо, Цангла, мөн Деванагаритай хамт Энэтхэгийн Сикким мужид шерпа, сиккимез хэлээр бичих албан ёсны бичиг юм. Энэ нь [[Бутан|Бутаны]] цорын ганц албан ёсны бичиг бөгөөд Зонка хэлээр бичихэд ашигладаг байна. Мөн Төвдөд, голчлон шашны уран зохиолд [[Санскрит хэл|санскрит хэлээр]] бичихэд ашигладаг. == Цагаан толгойн бүтэц == {| class="wikitable" |- align="center" |ཀ |ཁ |ག |ང |- align="center" |ка (''ka'') |кха (''kha'') |га (''ga'') |нга (''nga'') |- align="center" |ཅ |ཆ |ཇ |ཉ |- align="center" |ча (''ca'') |чха (''cha'') |джя (''ja'') |нья (''nya'') |- align="center" |ཏ |ཐ |ད |ན |- align="center" |та (''ta'') |тха (''tha'') |да (''da'') |на (''na'') |- align="center" |པ |ཕ |བ |མ |- align="center" |па (''pa'') |пха (''pha'') |ба (''ba'') |ма (''ma'') |- align="center" |ཙ |ཚ |ཛ |ཝ |- align="center" |ца (''tsa'') |цха (''tsha'') |дза (''dza'') |ва (''wa'') |- align="center" |ཞ |ཟ |འ |ཡ |- align="center" |жа (''zha'') |за (''za'') |а (''<nowiki/>'a'') |йа (''ya'') |- align="center" |ར |ལ |ཤ |ས |- align="center" |ра (''ra'') |ла (''la'') |ша (''sha'') |са (''sa'') |- align="center" |ཧ |ཨ |- align="center" |ха (''ha'') |а (''a'') |} 4seob1e7n7y6v82mvb99bpekkxt1o5b