ဝဳကဳပဳဒဳယာ
mnwwiki
https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
မဳဒဳယာ
တၟေင်
ဓရီုကျာ
ညးလွပ်
ညးလွပ် ဓရီုကျာ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ
ဝှာင်
ဝှာင် ဓရီုကျာ
မဳဒဳယာဝဳကဳ
မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ
ထာမ်ပလိက်
ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ
ရီု
ရီု ဓရီုကျာ
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ
ပါင်မုက်
ပါင်မုက် ဓရီုကျာ
TimedText
TimedText talk
မဝ်ဂျူ
မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ
Event
Event talk
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ
4
1792
54076
16224
2026-05-04T23:07:26Z
Aue Nai
24
54076
wikitext
text/x-wiki
<div style="float:right;margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img">
[[File:Karl Marx 001.jpg|100px|ကားလ် မာက် (Karl Marx)]]<br />
<div style="text-align: center; width:100px;">ကားလ် မာက်</div>
</div>
'''[[မေ ၅]]''': '''တ္ၚဲ ကောန်ၚာ်''' ပ္ဍဲ [[ဍုင်ဂျပါန်]] ကေုာံ [[ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ]]၊ '''တ္ၚဲ ဗၠးၜး''' ပ္ဍဲ ဍုင်နေတာလာန် (Netherlands)
* [[၁၉၄၉]] – ဍုင်ယူရဝ်ပ (၁၀) ဍုင် ပံင်ကောံ တုဲ ဒက်ပ္တန် '''[[ကံင်သဳ ယူရဝ်ပ]]''' (Council of Europe) သွက်ဂွံ မင်မဲ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ဒဳမဝ်ကရေသဳ ပ္ဍဲ ယူရဝ်ပ။
* [[၁၉၅၀]] – သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ '''[[ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ်]]''' (ရာမ ၉) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တိုန်နန် ဍိုက်က်ပေင်င်။
* [[၁၉၆၉]] – ကောန်မှိင်ဇာတ်မန် ဒယှ် '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်တံင်မောံ၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် သၟဝ်ကျာ။
* [[၂၀၁၈]] – '''[[ပေါဲသဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောန်ဂကူမန်]]''' ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ရုင်ဝေင်ကာယ ဍုင်ရေဝ် (စဵုကဵု မေ ၇)။
'''တ္ၚဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မပြဲဂမၠိုင်:''' [[ကားလ် မာက်]] (၁၈၁၈) • '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' (၁၉၆၉) • [[အဒေဝ်]] (၁၉၈8)
'''တ္ၚဲ မစုတိဂမၠိုင်:''' [[နာပဝ်လဳယောန်]] (၁၈၂၁) • [[သၟိင်ရာမ ၆]] (၁၉၂၅) • [[မဝ်ရေတ် ဟေတ်သ်]] (၂၀၀၁)
<div style="text-align: right; font-size: 90%;">'''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. မေ|မေ ၆]]'''</div>
2y6rccqlu0j99m9ftj33knx8e9zogfl
54078
54076
2026-05-04T23:24:28Z
Aue Nai
24
54078
wikitext
text/x-wiki
<div style="float:right;margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img">
[[File:Karl Marx 001.jpg|100px|ကားလ် မာက် (Karl Marx)]]<br />
<div style="text-align: center; width:100px;">ကားလ် မာက်</div>
</div>
'''[[မေ ၅]]''': '''[[တ္ၚဲ ကောန်ၚာ်]]''' ပ္ဍဲ [[ဍုင်ဂျပါန်]] ကေုာံ [[ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ]]၊ '''တ္ၚဲ ဗၠးၜး''' ပ္ဍဲ ဍုင်နေတာလာန် (Netherlands)
* [[၁၉၄၉]] – ဍုင်ယူရဝ်ပ (၁၀) ဍုင် ပံင်ကောံ တုဲ ဒက်ပ္တန် '''[[ကံင်သဳ ယူရဝ်ပ]]''' (Council of Europe) သွက်ဂွံ မင်မဲ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ဒဳမဝ်ကရေသဳ ပ္ဍဲ ယူရဝ်ပ။
* [[၁၉၅၀]] – သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ '''[[ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ်]]''' (ရာမ ၉) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တိုန်နန် ဍိုက်က်ပေင်င်။
* [[၁၉၆၉]] – ကောန်မှိင်ဇာတ်မန် ဒယှ် '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်တံင်မောံ၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် သၟဝ်ကျာ။
* [[၂၀၁၈]] – '''[[ပေါဲသဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောန်ဂကူမန်]]''' ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ရုင်ဝေင်ကာယ ဍုင်ရေဝ် (စဵုကဵု မေ ၇)။
'''တ္ၚဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မပြဲဂမၠိုင်:''' [[ကားလ် မာက်]] (၁၈၁၈) • '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' (၁၉၆၉) • [[အဒေဝ်]] (၁၉၈8)
'''တ္ၚဲ မစုတိဂမၠိုင်:''' [[နာပဝ်လဳယောန်]] (၁၈၂၁) • [[သၟိင်ရာမ ၆]] (၁၉၂၅) • [[မဝ်ရေတ် ဟေတ်သ်]] (၂၀၀၁)
<div style="text-align: right; font-size: 90%;">'''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. မေ|မေ ၆]]'''</div>
byz3dejcyy7e9crtsmo2uex9p817gns
54081
54078
2026-05-04T23:27:30Z
Aue Nai
24
54081
wikitext
text/x-wiki
<div style="float:right;margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img">
[[File:Karl Marx 001.jpg|100px|ကားလ် မာက် (Karl Marx)]]<br />
<div style="text-align: center; width:100px;">ကားလ် မာက်</div>
</div>
'''[[မေ ၅]]''': '''[[တ္ၚဲ ကောန်ၚာ်]]''' ပ္ဍဲ [[ဍုင်ဂျပါန်]] ကေုာံ [[ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ]]၊ [['''တ္ၚဲ ဗၠးၜး''' ပ္ဍဲ ဍုင်နေတာလာန်]] (Netherlands)
* [[၁၉၄၉]] – ဍုင်ယူရဝ်ပ (၁၀) ဍုင် ပံင်ကောံ တုဲ ဒက်ပ္တန် '''[[ကံင်သဳ ယူရဝ်ပ]]''' (Council of Europe) သွက်ဂွံ မင်မဲ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ဒဳမဝ်ကရေသဳ ပ္ဍဲ ယူရဝ်ပ။
* [[၁၉၅၀]] – သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ '''[[ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ်]]''' (ရာမ ၉) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တိုန်နန် ဍိုက်က်ပေင်င်။
* [[၁၉၆၉]] – ကောန်မှိင်ဇာတ်မန် ဒယှ် '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်တံင်မောံ၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် သၟဝ်ကျာ။
* [[၂၀၁၈]] – '''[[ပေါဲသဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောန်ဂကူမန်]]''' ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ရုင်ဝေင်ကာယ ဍုင်ရေဝ် (စဵုကဵု မေ ၇)။
'''တ္ၚဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မပြဲဂမၠိုင်:''' [[ကားလ် မာက်]] (၁၈၁၈) • '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' (၁၉၆၉) • [[အဒေဝ်]] (၁၉၈8)
'''တ္ၚဲ မစုတိဂမၠိုင်:''' [[နာပဝ်လဳယောန်]] (၁၈၂၁) • [[သၟိင်ရာမ ၆]] (၁၉၂၅) • [[မဝ်ရေတ် ဟေတ်သ်]] (၂၀၀၁)
<div style="text-align: right; font-size: 90%;">'''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. မေ|မေ ၆]]'''</div>
sy2q1bgdw5tnh7y1utwz9wqmn1k1xel
54084
54081
2026-05-04T23:36:55Z
Aue Nai
24
54084
wikitext
text/x-wiki
<div style="float:right;margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img">
[[File:Karl Marx 001.jpg|100px|ကားလ် မာက် (Karl Marx)]]<br />
<div style="text-align: center; width:100px;">ကားလ် မာက်</div>
</div>
'''[[မေ ၅]]''': '''[[တ္ၚဲ ကောန်ၚာ်]]''' ပ္ဍဲ [[ဍုင်ဂျပါန်]] ကေုာံ [[ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ]]၊ [['''တ္ၚဲ ဗၠးၜး''' ပ္ဍဲ ဍုင်နေတာလာန်]] (Netherlands)
* [[၁၉၄၉]] – ဍုင်ယူရဝ်ပ (၁၀) ဍုင် ပံင်ကောံ တုဲ ဒက်ပ္တန် '''[[ကံင်သဳ ယူရဝ်ပ]]''' (Council of Europe) သွက်ဂွံ မင်မဲ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ဒဳမဝ်ကရေသဳ ပ္ဍဲ ယူရဝ်ပ။
* [[၁၉၅၀]] – သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ '''[[ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ်]]''' (ရာမ ၉) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တိုန်နန် ဍိုက်က်ပေင်င်။
* [[၁၉၆၉]] – ကောန်မှိင်ဇာတ်မန် ဒယှ် '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်တံင်မောံ၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် သၟဝ်ကျာ။
* [[၂၀၁၈]] – '''[[ပေါဲသဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောန်ဂကူမန်]]''' ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ရုင်ဝေင်ကာယ ဍုင်ရေဝ် (စဵုကဵု မေ ၇)။
'''တ္ၚဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မပြဲဂမၠိုင်:''' [[ကာလ် မာက်]] (၁၈၁၈) • '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' (၁၉၆၉) • [[အဒေဝ်]] (၁၉၈8)
'''တ္ၚဲ မစုတိဂမၠိုင်:''' [[နာပဝ်လဳယောန်]] (၁၈၂၁) • [[သၟိင်ရာမ ၆]] (၁၉၂၅) • [[မဝ်ရေတ် ဟေတ်သ်]] (၂၀၀၁)
<div style="text-align: right; font-size: 90%;">'''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. မေ|မေ ၆]]'''</div>
8p4qxd90mu2sgqgfpjx12y5tv8h5rzd
54087
54084
2026-05-04T23:48:02Z
Aue Nai
24
54087
wikitext
text/x-wiki
<div style="float:right;margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img">
[[File:Karl Marx 001.jpg|100px|ကားလ် မာက် (Karl Marx)]]<br />
<div style="text-align: center; width:100px;">ကားလ် မာက်</div>
</div>
'''[[မေ ၅]]''': '''[[တ္ၚဲ ကောန်ၚာ်]]''' ပ္ဍဲ [[ဍုင်ဂျပါန်]] ကေုာံ [[ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ]]၊ [['''တ္ၚဲ ဗၠးၜး''' ပ္ဍဲ ဍုင်နေတာလာန်]] (Netherlands)
* [[၁၉၄၉]] – ဍုင်ယူရဝ် (၁၀) ဍုင် ပံင်ကောံ တုဲ ဒက်ပ္တန် '''[[ကံင်သဳ ယူရဝ်]]''' (Council of Europe) သွက်ဂွံ မင်မဲ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ဒဳမဝ်ကရေသဳ ပ္ဍဲ ယူရဝ်။
* [[၁၉၅၀]] – သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ '''[[ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ်]]''' (ရာမ ၉) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တိုန်နန် ဍိုက်က်ပေင်င်။
* [[၁၉၆၉]] – ကောန်မှိင်ဇာတ်မန် ဒယှ် '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်တံင်မောံ၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် သၟဝ်ကျာ။
* [[၂၀၁၈]] – '''[[ပေါဲသဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောန်ဂကူမန်]]''' ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ရုင်ဝေင်ကာယ ဍုင်ရေဝ် (စဵုကဵု မေ ၇)။
'''တ္ၚဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မပြဲဂမၠိုင်:''' [[ကာလ် မာက်]] (၁၈၁၈) • '''[[မန်ချေတ်သိုဝ်]]''' (၁၉၆၉) • [[အဒေဝ်]] (၁၉၈8)
'''တ္ၚဲ မစုတိဂမၠိုင်:''' [[နာပဝ်လဳယောန်]] (၁၈၂၁) • [[သၟိင်ရာမ ၆]] (၁၉၂၅) • [[မဝ်ရေတ် ဟေတ်သ်]] (၂၀၀၁)
<div style="text-align: right; font-size: 90%;">'''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. မေ|မေ ၆]]'''</div>
24x4ibqphfzyxazmmjazafaaas2acuj
မန်ချေတ်သိုဝ်
0
1987
54077
22314
2026-05-04T23:08:42Z
Aue Nai
24
54077
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| honorific_prefix = ကောန်မှိင်ဇာတ်
| name = '''မန်ချေတ်သိုဝ်'''
| honorific_suffix =
| image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] -->
| image_upright =
| landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->
| alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->
| caption =
| native_name =
| native_name_lang =
| pronunciation =
| birth_name = <!-- only use if different from name -->
| birth_date = {{Birth date|1969|05|05}}<!-- for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->
| birth_place = ကွာန်တံင်မောံ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် (သၟဝ်ကျာ)
| baptised = <!-- will not display if birth_date is entered -->
| disappeared_date = <!-- {{Disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) -->
| disappeared_place =
| disappeared_status =
| death_date = {{Death date and age|2007|03|12|1969|05|05}}<!-- (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1908|31|8|1967|28|2}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) -->
| death_place = ရုင်ဂဥုဲယှိုယ်ဂုင်တာင်<br>(''ရွှေဂုံတိုင်း'') ဍုင်ဒဂုင်
| death_cause = ဂၞဴအာ
| body_discovered =
| resting_place = သုသာန် ကွာန်ရောဂေါ
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->
| burial_place = <!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) -->
| burial_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->
| monuments =
| nationality = {{Flag|Mon}}မန်
| other_names =
| siglum =
| citizenship = {{Flag|Myanmar}}ကောန်ဍုင်ဗၟာ
| education =
| alma_mater =
| occupation = သကိုပ်ဇာတ် "ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန်"
| years_active = ၁၉၉၀ - ၂၀၀၇
| era =
| employer =
| organization =
| agent = <!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source -->
| known_for =
| notable_works = <!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works"; or by |label_name=, which produces label "Label(s)" -->
| style =
| home_town =
| net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source -->
| height = <!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->
| television =
| title = <!-- Formal/awarded/job title. The parameter |office=may be used as an alternative when the label is better rendered as "Office" (e.g. public office or appointments) -->
| term =
| predecessor =
| successor =
| party =
| movement =
| opponents =
| boards =
| criminal_charges = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources -->
| criminal_penalty =
| criminal_status =
| spouse = မိယေန်ဨ
| partner = <!-- (unmarried long-term partner) -->
| children = မာံဟံသာဆာန် <br>စန္ဒဳထောန်<br>မိစန္ဒာဥူ
| parents = <!-- overrides mother and father parameters -->
| mother = မိဒဳလေဝ်<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->
| father = နာဲဗဂျာန်<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->
| relatives =
| family =
| callsign =
| awards =
| website = <!-- {{URL|example.com}} -->
| module =
| module2 =
| module3 =
| module4 =
| module5 =
| module6 =
| signature =
| signature_size =
| signature_alt =
| footnotes =
}}
'''မန်ချေတ်သိုဝ်''' (သိုက်နန်ဆာန်) ဝွံ ဒှ်ကောန်မှိင်ဇာတ် ပ္ဍဲဇာတ်ဇကုအပိုင် "ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန်" ပ္ဍဲကဵု လောကဇာတ်မန်မ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်တၟေင်တၟဟ် ယၟုဒယှ်တမ္ညဝ် အလုံတွဵုရးမန်မွဲတုဲ ဒၟာနူကြဳဇှ် မြဟ်တမ္ညဝ်ညးတုဲ ဇာတ်မန် ဂွံလုပ်ဓလီုဂွံ ပ္ဍဲကဵု ဗွိုင်ပေါဲဇာတ်ဒေသမန် အကြာသဘင်ကျာ် ကေုာံ သဘင်ကွာန်ဍုင်မန်ကီု သီုကဵု လတူဍုင်ဇၞော်ဇၞော် ဒၞာဲခတီုမၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်အောန် ဗီုကဵု မုဟ်ဍုင်၊ ကျာ်မြဟ်၊ မတ်မလီုတအ်ကီုရ။
==ပထမအဝဲ==
ကောန်မှိင်ဇာတ် မန်ချေတ်သိုဝ်ဝွံ ယၟုနူဍောတ်တ်တေအ်ဂှ် "မာံသိုဝ်တေန်" ဇာတိကွာန်တံင်မောံ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် (သၟဝ်ကျာ)၊ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၃၁ ဂိတုပသာ် ၅ စွေက် <ref name=hongsar>တင်ဂၞင် နူမာံဟံသာဆာန် မဒှ်ကောန် မန်ချေတ်သိုဝ်။ </ref> မဒှ်ကောန် နာဲဗဂျာန်၊ မိဒဳလေဝ်ရ။ မိမ မာံသိုဝ်တေန်တအ်ဂှ် ဒှ်သၟာဗ္ၚ သၟာကၠအ်ရ။ မာံသိုဝ်တေန်ဝွံ နူဍောတ်တ် ဝါသနာ ပ္ဍဲအနုသုခုမဇၞော်လောန်ရ။ ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ် ဂွံဗတောန်လှေ် ပ္ဍဲဇရေင် နာဲဂျဝ် ပ္ဍဲကွာန်တံင်မောံ လှ်ေထ္ၜးရုပ်ဒွက် (တေးသရုပ်ဖေါ်)ရ။ နူဂှ် လုပ်စိုပ်ဇာတ် ပေါဲမန်သိင်အံင်၊ မန်ထဝ်ကျာင်။ လက်ကရဴညိဂှ် လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲဇာတ်ဗၟာ မပ္တံကဵု ဇာတ် ''ရွှေမြိုင်ဝင်းကြည်'' ဂှ်မွဲသၞာံ၊ ဇာတ်အစာ ''မိုးပျံ'' ဍုင်ဒဂုင် မွဲသၞာံ၊ ဇာတ်''စိန်အောင်သန်း''၊ ဇာတ်''ချစ်ဝင်းစိန်'' မွဲသၞာံရ။ တိတ်နူဇာတ်ဗၟာတုဲ စိုပ်အာ ဇရေင် နာဲမြာ်ထဝ် (ဇာတိဝါခရူ) ပ္ဍဲဍုင်သေံ ပွိုင်မသုန်သၞာံတုဲ စပံက် ဇာတ်ဇကုအပိုင် နကဵုယၟု "ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန်" သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၅၁-၅၂ ဂှ်ရ။
"ဂွံဂွံကၠုင် ပညာသုခုမတအ်ဏအ်ဂှ် ဃောနွံဒၟံင် ပ္ဍဲဇာတ်ဗၟာတေအ် ဒးဒုင်ဒဒိုက်၊ ဒယိုက်ကဠာ၊ ဂၞိန်ယာတ်ဗြဴဍေဟ် ဇကုငးကဆံင်၊ အကြာဂှ် အရေဝ်ဗၟာလေဝ် ဟွံလေပ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ မုက်ဍောတ်မတ်သဝ် အောန်စိုတ်ကွေဟ်ဟ်ရ။ စိုတ်ဂိတုဲတှေ် ဂတနူဏအ် ဇာတ်ဗၟာ ညံင်ဟွံဂွံ တိုန်လတူဇာတ်ပိုယ်မန်မာန်ဂှ် အဲပတန်ဇာတ်ဏောဝ် ဗီုဏအ် ကေင်ချပ်လဝ် နွံတုဲတုဲရ။ ပညာဂွံနင် နူဇာတ်ဗၟာဂှ် အာကဵု အစာမြာ်ထဝ်တုဲ ကဵုညးကၠာဲဗတ်မန် အစာမြာ်ထဝ် အာကဵုဂတ ပၠကဵုတရဴတုဲ ဇာတ်အဲဂွံတဴတက် ပြာကတ်ကၠုင် ဂတမုက် ပရိသာတ်တအ်ရ။" ရဴဝွံ ဂလာန် မန်ချေတ်သိုဝ်ဂှ် ချူလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဆဵုဂဗ ပ္ဍဲကဵုမဂ္ဂဇြေန် အနာဂတ်မန် ကၞပ် (၅) ရ။ ညးဆက်ဟီုလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဂှ် "ဗီုဇာတ် ဂကူတၞဟ်သအာင်နွံဂှ် ပေါဲမန် ဇာတ်မန်ပိုယ်လေဝ် သွက်ဂကူပိုယ် ဂွံဗဵု ဂွံဆဵု မတ်ကတောဝ် ဂွံတၟး၊ စိုတ်အထေင်ဇၞော် ကဵုဂကူညးတၞဟ် ဂွံအောန်စှ်ေကၠုင် ဂွံဆာန်ဂကူမာန် ဂွံထိင်ဒဝ်ဂကူဇကုမာန်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ်ရ။ တုဲတှ်ေ အကြာလှ်ေဒၟံင်ဇာတ်ဏအ် မပတံကဵု စသုင် ဟွံတီအခိင်၊ ဗက်မိပ် ဝေင်ဂြိုင်တအ်ဂှ် ညံင်ဟွံဂွံဒှ် ယၟုအဲမွဲမ ဟွံဒုင်လီပုဟ်။"
==ဘဝ အနုသုခုမ==
နကဵု အစာမြာ်ထဝ် ခုတ်ကဵုယၟု "မန်ချေတ်သိုဝ်" တုဲ ဒက်ပ္တန်ကၠုင် ဇာတ်ပေါဲ နကဵုယၟု ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၅၁-၅၂ ရ။ ဂွံပတန်ဇာတ်ဏအ်မာန်ဂှ် မိမၜါ ဒးသွံထောအ် ဝါဗ္ၚဏီရ။ နကဵု မန်ချေတ်သဵု ဒှ်ကောန်မှိင်ဇၞော် က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ကောန်မှိင်ဗြဴဂှ် မိဆာန်၊ မၞိဟ်ကတဵုဂရိုင်ဂှ် နာဲပံက်ချောန် (ဇာတိကွာန်တံင်ပရင်)၊ နာဲယျေမနေတ်၊ နာဲမကှ်ေ၊ နာဲမလီုတအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲမၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲကဵု ဇာတ်ပၠတရဴဍုင်မန် ဂှ်ရ။ မန်ချေတ်သိုဝ်ဂှ် ပါဲနူ ပေါဲဇာတ်တုဲ သီုဒယှ်ေဒွက် ပတိတ်ကဝးကီုရ။ မၞိဟ်တိုင်ခဳ မချူဒွက် ကုညးဂှ် ဒှ်အစာချူဒွက်ဒယှ် ကန္တာဇၞူမာန် ရ။
ပ္ဍဲကဵု အခိင်ညး အခေတ်ညးမ္ဂး ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ တွဵုရးကရေင်မ္ဂး ဇာတ်ညးဂှ် ယၟုဒယှ်အိုတ်ရ။ မွဲအခိင်တေအ် ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကျာ်ကွာန်ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု သဘင်ကျာ်တၟအ် (ကၟာဝက်)တအ်ဂှ် ဟွံလိင်ပၠုပ် ပေါဲဇာတ်မန်မွဲလှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ ကြဳဇှ်တမ္ညဝ် မန်ချေတ်သိုဝ်တုဲ ဇာတ်မန် လုပ်ဂွံကၠုင်ရ။ (ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် သြဇာအဝဵု ခမဳသင် ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန်ကၟာဝက်တအ် ဟွံမဲ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဂေါပကကျာ်တအ်ရ)။ ပါဲနူ ပ္ဍဲကဵု ကွာန်မန်တုဲ ဍုင်ကွာန် ဒၞာဲသတီုမၞိဟ် မဟီုအရေဝ်အောန် ဗီုကဵု လတူဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဍုင်မတ်မလီုတအ်လေဝ် သဘင်ကျာ်တအ်ဂှ် လိင်ပၠုပ် ဇာတ်မန်ချေတ်သိုဝ်ကီုရ။
ဗွဲကြဴဏအ် ခမဳသင်မန်တအ် ကဵုကသပ် မိက်ဂွံကဵု တင်ယၟုမန်တုဲ ခုတ်ကဵုယၟုတၟိ "သိုက်နန်ဆာန်" ရ။ ဆဂး ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒးဂၞပ် ယၟုညးတြေံဂၠိုင်တုဲ နကဵုယၟု မန်ချေတ်သိုဝ် ဂှ်ဟေင် မၞိဟ်တီဂၠိုင်ရ။
==သ္ၚိကၟိန်==
မန်ချေတ်သိုဝ် ဒက်အိန်ထံင် ကုမိယေန်ဨ တုဲ ကလိဂွံ ကောန်တြုဟ်မွဲ မာံဟံသာဆာန် (ယၟု ကောန်မှိင် သိုက်ဟံသာ)၊ မိစန္ဒဳထောန်၊ မိစန္ဒာဥူ။<ref name=hongsar />
==ကၞောတ်ဘဝ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂိတုမာတ်ဂှ် စဒးစၞဗၠေတ် (စဒးကြုက်) တုဲ ဂၞဴအာ ဗွဲမလောန်ဗၞတ်တုဲ ပတိုန်အာ ဗဒပ်ဂဥုဲၚိုယ်မိုဝ် (ငွေမိုး ဆေးကုခန်း) ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကေတ်ဟွံမာန်။ နူဂှ် စိုပ်အာ ရုင်ဂဥုဲဇၞော်မတ်မလီု၊ ဒၞာဲဂှ်လေဝ် လွဳဟွံခိုဟ်တိုန် ပတိုန်ဍုင်ဒဂုင် ရုင်ဂဥုဲယှိုယ်ဂုင်တာင် (''ရွှေဂုံတိုင်း'') ဍုင်ဒဂုင် ဂွံမွဲဗတံ ပ္ဍဲကဵု ၁၂ မာတ် ၂၀၀၇ (ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၂ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်နူဂယး ၁၁ နာဍဳကဵု ၄၅ မိနေတ်ဂှ် စုတိအာရ။ ဇွမန်ချေတ်သိုဝ်ဂှ် ပၠုပ်ဂိုဟ် ပ္ဍဲသုသာန်ကွာန်ရောဂေါတုဲ စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတုမေ ၂၀ ဂှ် ကလေင်ပ္တိတ် နူဂိုဟ်တုဲ ကၠောန်သဘင်စံင်ဇွရ။
==နိဿဲ==
ရာမည အီဆာဲ၊ ၂၀၀၇၊ မာဇြဳဒဳဒေဝဳ၊ သၞံင်သုခုမန်ချေတ်သဵု၊ နာဍူအနာင် ရာင်ကဴဟွံမာန်ရ မိကျာ်သြဳနန်၊ ပါင်တြင်အနာဂတ် ကၞပ် ၃။
[[ကဏ္ဍ:BEHM]] [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
<references />
[[ကဏ္ဍ:ကောန်သၟိင်မန်]]
3r9qsl6l3q5cd6uq8051ep7i9ylhukz
ရုင်ရာမညနိကာယ
0
2469
54115
53018
2026-05-05T03:06:19Z
Aue Nai
24
54115
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox organization
| name = ရုင်ရာမညနိကာယ <br> Rāmañña Nikāya Office
| native_name =
| image = ဝှာင်:Rāmañña.png
| image_size =
| alt =
| caption =
| map =
| map_size =
| map_alt =
| map_caption =
| map2 =
| map2_size =
| map2_alt =
| map2_caption =
| abbreviation =
| motto =
| predecessor =
| merged =
| successor =
| formation = သၞာံ ၁၃၇၉ မာဃ် ၁ မံက် ({{start date|2018|01|29|df=y}})
| founder = ၁၃၇၉ မာဃ် ၁ မံက် နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ကော်ကောံဓရီု ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ပံက်"ရုင်"
| extinction = <!-- e.g. use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} -->
| merger =
| type =
| tax_id = <!-- or | vat_id = (for European organizations) -->
| registration_id = <!-- for non-profit org -->
| status =
| purpose = သ္ဂောံဘိုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်အာ သ္ဇိုၚ်ဝန်ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ သၚ်ရာမညနိကာယ
| headquarters = ဘာဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀၊
| location = ဍုၚ်မတ်မလီု၊
| coords = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline,title}} -->
| region = အလုံဒေသရးမန်
| services =
| products =
| methods =
| fields = ဂကူ ဘာသာ သာသနာ
| membership = ခမဳသၚ်မန် ရာမည အကြာအယုက် (၂၀-၆၀) မထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲ တၞးလိက်လုပ်ကောန်ရုၚ်
| membership_year = ၂၀-၆၀
| language = မန်၊ဗၟာ၊အၚ်္ဂလိက်
| owner = <!-- or | owners = -->
| sec_gen =
| leader_title =
| leader_name =
| leader_title2 =
| leader_name2 =
| leader_title3 =
| leader_name3 =
| leader_title4 =
| leader_name4 =
| board_of_directors =
| key_people =
| main_organ =
| parent_organization =
| subsidiaries =
| secessions =
| affiliations = ရာမညဓမ္မာစရိယ၊ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊သၚ်ရာမညနိကာယ
| budget =
| budget_year =
| revenue =
| revenue_year =
| disbursements =
| expenses =
| expenses_year =
| endowment = နကဵုစေတနာ (စိုတ်ဓါတ်) မၚ်မွဲသာသနာ ရာမည
| staff =
| staff_year = ၂
| volunteers =
| volunteers_year =
| slogan =
| mission =
| website = <!-- {{url|example.com}} -->
| remarks =
| formerly =
| footnotes =
}}
ရုင်ရာမညနိကာယဂှ် ဒှ်သင်သၟတ်ဂမၠိုင် ပံင်ကောံတုဲ ရုဲစှ်လဝ် သင်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံကၠောန်ကမၠောန်ရုင် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ကေုာံ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိတုဲ ဒတန်ရုင်ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဘာသာသနာ၂၅၀၀ ဍုင်မတ်မလီုရ။
== ရန်တၟအ် ရုင်ရာမညနိကာယ ==
ကိုပ်ကၠာအိုတ် ၜိုန်ရရန်တၟအ်လဝ် ခါန်ကၞက်ပတိုန်ခမဳသင် သွက်သ္ဂောံဒှ်ပရေင်ဆက်စၠောံကၠောံဍကဵုတက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ဃောန်-ဍုင်သေံကီုလေဝ် ရန်ကဵုကမၠောန်ဂကောံ အဓါန်မဂၠိင်သ္ၚောဲတုဲ သ္ဂောံပတန်ဏာ သင်ရုင်မွဲရ။
ရုင်ဟီုဂှ် ဒှ်ဌာန်ဒတန်ကေုာံကမၠောန် သ္ဂောံဒှ်အထံက်ပခိုင် သ္ဂောံဘိုင်ကၠောန်ကဵုဂကောံမဆေင်စပ်ကဵုရုင်တံဂှ်တုဲ ရုင်ကဵုကမၠောန်ရုင် ယဝ်နွံတဴမ္ဂး သ္ဂောံထိင်ဒဝ်မင်မွဲအာ တင်ဂၞင်ပရောပရာ တၞးလိက်မဂပ်ဝ်စၟတ်သမ္တီတံဂှ်ကီု သီုကဵုသ္ဂောံရေင်တၠုင်အာ သ္ဇိုင်ဝန်ကမၠောန်ဂကောံ မဆေင်စပ်တံဂှ်တံဂှ် လုကဴကာလ အဓါန်မဂၠိင်သ္ၚောဲမာန်ရောင် စှ်ေကေတ်စိုတ်ရဴသာ်ဝွံတုဲ ဒက်ပတန်လဝ်သင်ရုင် ပေင်အာမွဲသၞာံရ။
# တၞဟ်နသ္ဂောံရေင်တၠုင်သဇိုင်ဝန် သင်ရာမညနိကာယ ဗွဲမဗဗွဲထေက်ကြိုက်
# တၞဟ်နသ္ဂောံဒှ်အထံက်ပခိုင်ကမၠောန် [[ရာမညဓမ္မာစရိယ|ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ]] ကေုာံ [[ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ|ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] သီုကဵုဂကောံလစှ်ေ မဆေင်စပ်ကဵုဂကောံ (ၜါဂကောံ မသ္ဂးဗွဲလ္တူ)တံဂှ် ဗွဲမဗဗွဲထေက်ကြိုက်
# တၞဟ်နသ္ဂောံဒှ်ဌာနကမၠောန်ကုသင်ရာမညနိကာယဘုံသၟဝ်၊ ဘုံလဒေါဝ် (အာယုက် ၂၀-၄၀/ ၄၁-၆၀)။
# တၞဟ်နသ္ဂောံဖျေံလၟာ်လဂံါဇၟောဝ်ခေတ် ဂွံၜေတ်တိုန်ပရေင်ဆက်စၠောံ အပ္ဍဲဍုင်-မ္ၚးဍုင်။
== ဟိုတ်ရုင်ရာမညနိကာယဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုင် ==
ပဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ဆက်စၠောံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယကဵု တက္ကသိုလ်မဟာစူဠာလံင်ဃောန် ဍုင်သေံတုဲ နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ကော်ကောံဓရီု ဌာနဒေါဝ်သာသနာ၊ ဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲကဵုစၟတ်တ္ၚဲ (၂၉၊၀၁၊၂၀၁၈) ၁၃၇၉ မာဃ် (၁) မံက် အခိင်တ္ၚဲစေင် (၂:၀၀) နာဍဳရ။ ပ္ဍဲကောံဓရီုဝွံ သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကကဵု ဥက္ကဌဇၞော် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဥတ္တရ၊ ဒု-ဥက္ကဌ (၂) ကျာ်ဇၞော်အ္စာပါလရာမည၊ ဟိတဓရဇၞော် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒောဘာသတုဲ သင်အ္စာလိက် ကေုာံသင်ရုင်ယာယဳ တြေံဗၞတ် (၁၀)ဇကုပြင် တိုန်စိုပ်ကၠုင်တုဲ သဳကၠဳဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် သွက်သ္ဂောံပံက် "ရုင်" ရ။<ref>[https://web.facebook.com/%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%8A%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9A-Office-of-Ramonnyanikaya-2044033722501918/ https://web.facebook.com/Office-of-Ramonnyanikaya/]</ref> ရန်ကဵု သ္ဂောံဘိုင်ယိုက်ဂၠေင်အာ သ္ဇိုင်ဝန်ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ သင်ရာမညနိကာယတံ နဲကဲဂွံစှ်ေသၞောတ်သၞောဝ် ပ္ဍဲကဵုသွာင်ကမၠောန် မထေက်ကြိုက်လ္ၚဵုတအ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုဝွံ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက (လၟိင်) နဒဒှ်ဂအုပ်ရုင်၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတေဇ (လ္ဂုင်) နဒဒှ် ဒု-ဂအုပ်ရုင် ခါန်ကၞာတ်ပတိုန်လဝ်ယာယဳ ဗွဲကိုပ်ကၠာရကျာ်။
နူကဵုကလိဂွံတင်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲဂှ် ပိုယ်ဍိက်သင်ဗွိုင်သၟဝ်တံ ကသေအ်ကၟဝ်ကေတ် မိဿဟာဲသဟဓရ်ကြပ်ပ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲတံတုဲ ပ္ဍဲကဵုစၟတ်တ္ၚဲ (၀၈၊၁၂၊၂၀၁၈) သၞာံ ၁၃၇၉ မာဃ် (၈) စွေက်၊ အခိင်တ္ၚဲစေင်ဂှ် ထပ်ကောံဓရီု ပ္ဍဲဌာနကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်မလီု မွဲဝါပၠန်ရ။ ပ္ဍဲကောံဓရီုဝွံ လၟိဟ်သင် (၁၉) ဇကု တိုန်စိုပ်တုဲ ပိုယ်ဍိက်တံ ကေတ်ထောံအခိင်ဖျေံဗီုပြင်တာလျိုင်ရုင် ပွိုင် (၂) နာဍဳ ၅၀ မိနေတ် ရ။ ပ္ဍဲကောံဓရီုဝွံ ဂအုပ်ရုင်ၜါဇကု ခါန်ကၞတ်လဝ် နူစဒက်ပတန်ရုင်ဂှ် သင်တိုန်စိုပ်တံ တုပ်စိုတ်ကလေင်သ္ပဒတန် သွက်ဂွံဆက်ယိုက်ဂၠေင်အာ ပွိုင်ၜါသၞာံကီု (ပေင်ၜါသၞာံမ္ဂး ရုဲစှ်မွဲဝါ) သီုကဵုပါ်ထောံတာလျိုင်ကမၠောန်ရုင်ကီုရ။ ပ္ဍဲကောံဓရီုလၟေင်ပထမဏံ သင်ကောန်ရုင် ဗၞတ် ၂၆ ဇကု ကံက်လဝ်စရင်သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီရ။ ပၞောဝ်သင်ကောန်ရုင် (၂၆) ဇကုဂှ် သင် (၂၃) ဇကု ပါ်ပရအ်လဝ် သွက်ဂွံကေတ်အာ တာလျိုင်မဆေင်စပ်ကဵုကမၠောန်ရုပ် မပါ်ကရေက်လဝ် ဗီုပြင်ဒက်ပတန်ရုင် (၉) သွာင်တံဂှ်ရကျာ်။
ရုင်ဝွံ သာ်လဵုသ္ဂောံခုတ်ကဵုယၟုရောဂှ် ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုလၟေင် (၁) တုဲတေံဂှ် ဟိုတ်နူပုစ္ဆာ က္တဵုဒှ်ကၠုင်လဝ်တုဲ ယၟုရုင်ဂှ် ညံင်ဟွံဂွံဗၠေဲအာ နူပၟိက်ဆန္ဒသင်ကမ္မတဳဗဟဵုတံ သင်ကောန်ရုင်တံ ပအပ်ကဵုတာလျိုင် ကုဂအုပ်ရုင် တၠဂုဏ်အ္စာဃောသကရ။ ဂအုပ်ရုင်သၟာန်ပၟိက်ဆန္ဒ ဥက္ကဋ္ဌ ကေုာံ ဟိတဓရ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ဗဟဵု (၆) ဇကုတုဲ (၁) ဇကုဂှ် တုပ်စိုပ်ယၟု "ရုင်ရာမညဓမ္မာစရိယ"၊ ၅ ဇကုဂှ် တုပ်စိုတ်ယၟု "ရုင်ရာမညနိကာယ" ရ။ သင်ရုင်တံဂိုင်ကေတ်ပၟိက်ဆန္ဒ လ္ပာ်ဂၠိုင်တုဲ ယၟုမ္ဂး "ရုင်ရာမညနိကာယ"ဂှ်ဟေင် အလုံသင်ရုင်တံ သ္ဒသ္ပဏာဒတန်ရ။ ၜိုန်ရကော်ကဠိတ်ကဠောတ်မံင် ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဒက်ပတန်လဝ် ဗီုပြင်"ဂကောံ" မွဲ ဟွံသေင်တုဲ ဗွဲမလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဂှ် ချူတဴနကဵုယၟု "သင်ရုင်ရာမညနိကာယ" (ဝါ) "ရုင်ရာမညနိကာယ" ဟေင်ရကျာ်။
== ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန် ကေုာံ သၞောတ်ဝတ်ဂမၠိုၚ် ==
* [[သ္ဇိုၚ်သၞောဝ် ရုၚ်ရာမညနိကာယ]]
* [[တာလျိုၚ်ရုၚ်ရာမညနိကာယ]]
== စရင်သင် ရုင်ရာမညနိကာယ ==
{| class="wikitable"
|+
စရင်ကောန်ရုင် - ရုင်ရာမညနိကာယ လၟေင်သၞာံ
!လၟေင်
!ဂၞန်ကောန်ရုင်
!၁၃၇၉
!၁၃၈၀
!၁၃၈၁
!၁၃၈၂
!၁၃၈၃
!၁၃၈၄
!ဌာန်ဒၟံင်
|-
|၁
|RNO-790001
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာတေဇ
|
|
|
|
|
|ဘာရာမညလၚ်္ကာရ၊ဍုၚ်ဒဂုၚ်
|-
|၂
|RNO-790002
|တၠဂုဏ်အ္စာ သောဘိတ
|
|
|
|
|
|ဘာကြင်မနင်၊ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
|-
|၃
|RNO-790003
|တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ
|
|
|
|
|
|ဘာပလိုက်၊ဍုင်ပံင်
|-
|၄
|RNO-790004
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တမ
|
|
|
|
|
|ဘာအံင်သုပါန်၊ဍုင်မတ်မလီု
|-
|၅
|RNO-790005
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကောသလ္လ
|
|
|
|
|
|ဘာတိုက်ပိဋကတ်မန်၊ကွာန်တဝ်ကၞဴ၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
|-
|၆
|RNO-790006
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ
|
|
|
|
|
|ဘာကၠံပၞဟ်၊ဍုင်မုဟ်ဍုင်
|-
|၇
|RNO-790007
|တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ
|
|
|
|
|
|ဘာဇၞော်၊ကွာန်ကံဗိန်၊ပွိုင်ဍုင်ကံကြိက်
|-
|၈
|RNO-790008
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဇောတိက
|
|
|
|
|
|ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ဍုင်မတ်မလီု
|-
|၉
|RNO-790009
|တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက
|
|
|
|
|
|ဘာရုင်ဒါန်၊ဍုင်လၟိုင်
|-
|၁၀
|RNO-790010
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဗာကုလ
|
|
|
|
|
|ဘာသတိပဌာန်၊ကွာန်ကံဍောတ်၊ပွိုၚ်ဍုၚ်ၜါသွာၚ်
|-
|၁၁
|RNO-790011
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒိမာ
|
|
|
|
|
|ဘာတိုက်၊ကွာန်နာင်ပြာင်၊ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
|-
|၁၂
|RNO-790012
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
|
|
|
|
|
|ဘာဗၟံက်၊ကွာန်ကြေဝ်ဏာ၊ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
|-
|၁၃
|RNO-790013
|တၠဂုဏ်အ္စာ ခေမာသာရ
|
|
|
|
|
|ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်၊ဍုင်မတ်မလီု
|-
|၁၄
|RNO-790014
|တၠဂုဏ်အ္စာ အရိယ
|
|
|
|
|
|ဘာဇၞော်၊ကွာန်စဴဂလာ၊ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
|-
|၁၅
|RNO-790015
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာဓမ္မိက
|
|
|
|
|
|ဘာကုန်မိပ်ဇြိပ်၊ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ်
|-
|၁၆
|RNO-790016
|တၠဂုဏ်အ္စာ သာဂရ
|
|
|
|
|
|ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ကွာန်ဆုကၠ၊ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
|-
|၁၇
|RNO-790017
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကုမာရ
|
|
|
|
|
|ဘာတိုက်၊အရာပ်ခ္ဍး၊ဍုင်ပံင်
|-
|၁၈
|RNO-790018
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တရ
|
|
|
|
|
|ဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိ၊ဍုင်မတ်မလီု
|-
|၁၉
|RNO-790019
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝါရိန္ဒ
|
|
|
|
|
|ဘာဂၞကျာ်သၟိင်၊ကွာန်ဂၞကျာ်သၟိင်၊ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
|-
|၂၀
|RNO-790020
|တၠဂုဏ်အ္စာ ပုဖ္ပ
|
|
|
|
|
|ဘာဇၞော်၊ကွာန်ကၟာမဵု၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ၜါသွာၚ်
|-
|၂၁
|RNO-810021
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝါရိန္ဒ
|
|
|
|ဘာဖဴၜဵု၊ဍုင်ရေဝ်
|-
|၂၂
|RNO-810022
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝဳရိယ
|
|
|
|ဘာဓမ္မပိယ၊ ကွာန်ရတ်တၟး၊ ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု
|-
|၂၃
|RNO-810023
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဝံသပါလ
|
|
|
|ဘာကွာန်တၟိ၊ ကွာန်တၟိကုန်ဗဴ၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
|-
|၂၄
|RNO-810024
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကုသလ
|
|
|
|ဘာသဳတာရာမ၊ကွာန်ဍာ်ဂမ္တူ၊ပွိုင်ဍုင်ဗု
|-
|၂၅
|RNO-810025
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဓမ္မော
|
|
|
|ဘာမန်သာသနာပါလ၊ဍုင်တၟံတူ
|-
|၂၆
|RNO-810026
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကောလိတ
|
|
|
|ဘာသံဃံ၊ ကွာန်ကအ်ယက္ခ၊ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်
|-
|၂၇
|RNO-810027
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဒါနဝန္တ
|
|
|
|ဘာအံင်ဇၞး (တိုက်မျာန်အံင်)၊ဍုင်ဒဂုင်
|-
|၂၈
|RNO-810028
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ သံဝရ
|
|
|
|ဘာပရိယတ္တိမန်၊ဍုင်လှာဒကှ်
|-
|၂၉
|RNO-810029
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဓမ္မရံသဳ
|
|
|
|ဘာဝေသာလဳဗၟံက်၊ ဍုင်လှာဒကှ်
|-
|၃၀
|RNO-810030
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပုဏ္ဏမာသဳ
|
|
|
|ဘာဇၞူတၠရတ်၊ဍုင်မတ်မလီု
|-
|၃၁
|RNO-810031
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုဂန္ဓ
|
|
|
|ဘာကအ်ဂူ၊ ကွာန်ကအ်ဂူ၊ ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
|-
|၃၂
|RNO-810032
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဓမ္မပိယ
|
|
|
|ဘာကအ်ချ၊ကွာန်ကအ်ချ၊ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
|-
|၃၃
|RNO-810033
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ အာလောက
|
|
|
|ဘာရုင်ဒါန်၊ဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
|-
|၃၄
|RNO-820034
|
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝေဏိက
|
|
|ဘာကလအ်ဍောတ်၊ကွာန်ကအ်ဍောတ်(သၚ်ဗၟံက်)
|-
|၃၅
|RNO-830035
|
|
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရ
|
|ဘာဟံသာဝတဳ၊ဂူၜဴ၊ကျာ်ပိ
|-
|၃၆
|RNO-830036
|
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ
|
|ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ၊ဍုၚ်ပံၚ်
|-
|၃၇
|RNO-840037
|
|
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝဳရိယ
|
|ဘာဓမ္မာရာမိက၊ဂြိုပ်ကွေံ၊ဍာ်ဗု
|-
|၃၈
|RNO-840038
|
|
|
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာပုပ္ဖဟံသာ
|ဘာသတိပဌာန်၊ကအ်ဍောတ်၊တက္အ်ခၟိုၚ်
|-
|၃၉
|RNO-840040
|
|
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ သဒ္ဓမ္မ
|ဘာရာမညဟံသာ၊ပလိုၚ်ဂျပါန်၊ကျာ်ပိ
|-
|၄၀
|RNO-840042
|
|
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ
|ဘာဓာတုမာလာ၊မတ်မလီု
|-
|၄၁
|RNO-840043
|
|
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာဇနက
|ဘာတိုက်ခဒုၚ်သှ်ေ၊ပံၚ်
|}
== သင်ရုင် ထေက်ကဵုဒုင်ရုဲစှ်ဂအုပ်ရုင် ==
{| class="wikitable"
|+သင်ရုင် ရာမညနိကာယ ထေက်ကဵုဒုင်ရုဲစှ် ဂအုပ်ရုင် (၁၆) ဇကု (ရုဲစှ်ဂအုပ်ရုင်အလန်ဒုတိယ
!လၟေင်
!ယၟု
!ဌာန်ဒၟံင်
!ဂၞန်ကောန်ရုင်
|-
|၁
|တၠဂုဏ်အ္စာ သောဘိတ
|ဘာကြင်မနင်၊ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
|RNO-790002
|-
|၂
|တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ
|ဘာပလိုက်၊ဍုင်ပံင်
|RNO-790003
|-
|၃
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တမ
|ဘာအံင်သုပါန်၊ဍုင်မတ်မလီု
|RNO-790004
|-
|၄
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကောသလ္လ
|ဘာတိုက်ပိဋကတ်မန်၊ကွာန်တဝ်ကၞဴ၊ ပွိုင်ဍုင်ၜါသွာင်
|RNO-790005
|-
|၅
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ
|ဘာကၠံပၞဟ်၊ဍုင်မုဟ်ဍုင်
|RNO-790006
|-
|၆
|တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ
|ဘာဇၞော်၊ကွာန်ကံဗိန်၊ပွိုင်ဍုင်ကံကြိက်
|RNO-790007
|-
|၇
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဇောတိက
|ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ဍုင်မတ်မလီု
|RNO-790008
|-
|၈
|တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက
|ဘာရုင်ဒါန်၊ဍုင်လၟိုင်
|RNO-790009
|-
|၉
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒိမာ
|ဘာတိုက်၊ကွာန်နာင်ပြာင်၊ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
|RNO-790010
|-
|၁၀
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
|ဘာဗၟံက်၊ကွာန်ကြေဝ်ဏာ၊ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
|RNO-790011
|-
|၁၁
|တၠဂုဏ်အ္စာ ခေမာသာရ
|ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်၊ဍုင်မတ်မလီု
|RNO-790012
|-
|၁၂
|တၠဂုဏ်အ္စာ အရိယ
|ဘာဇၞော်၊ကွာန်စဴဂလာ၊ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
|RNO-790013
|-
|၁၃
|တၠဂုဏ်အ္စာ သာဂရ
|ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ကွာန်ဆုကၠ၊ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
|RNO-790014
|-
|၁၄
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကုမာရ
|ဘာတိုက်၊အရာပ်ခ္ဍး၊ဍုင်ပံင်
|RNO-790015
|-
|၁၅
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တရ
|ဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိ၊ဍုင်မတ်မလီု
|RNO-790016
|-
|၁၆
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝါရိန္ဒ
|ဘာဂၞကျာ်သၟိင်၊ကွာန်ဂၞကျာ်သၟိင်၊ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
|RNO-790017
|}
== စရင် ညးတာလျိုင်ရုင်ဂမၠိုင် ==
{| class="wikitable"
|+တာလျိုင်ရုင် လၟေင်င်သၞာံဂမၠိုင်
!လၟေင်
!တာလျိုင်
!ညးတာလျိုင် (၁၃၈၁)
!ညးတာလျိုင် (၁၃၈၂)
|-
|
|ဂအုပ်ရုင်
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဃောသက
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဃောသက
|-
|
|ဒု-ဂအုပ်ရုင်
|တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ
|တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ
|-
|၁
|ညစၟဳစၟတ်လိက်ရုင်
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ(သေံ)
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ (သေံ)
|-
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
|-
|၂
|ညးဖန်ဇန်လၟေင်ကောံဓရီု ကေုာံ သ္ကိုပ်အသေအဟာန်
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တမ
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တမ
|-
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒိမာ
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒိမာ
|-
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တရ
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တရ
|-
|၃
|ညးရေင်တၠုင်တၞးလိက်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ကေုာံ တက်ဗီုစၟတ်သမ္တီ
|တၠဂုဏ်အ္စာ သောဘိတ
|တၠဂုဏ်အ္စာ သောဘိတ
|-
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဝံသပါလ
|-
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ သံဝရ
|တၠဂုဏ်အ္စာ သံဝရ
|-
|၄
|ညးဆက်ဆောံစပ်ကဵုကမၠောန်ရုင် အပ္ဍဲဍုင်-မ္ၚးဍုင်
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဃောသက
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဃောသက
|-
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ
|-
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ခေမာသာရ
|တၠဂုဏ်အ္စာ ခေမာသာရ
|-
|၅
|ညးစၟတ်သမ္တီ သီဂိုင်ထိင်ဒဝ်ကပေါတ် ကြိယာနာနာ
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကုမာရ
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကုမာရ
|-
|
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ အရိယ
|-
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပုဏ္ဏမာသဳ
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပုဏ္ဏမာသဳ
|-
|၆
|ညးချူစၟတ်သမ္တီ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်ကောံဓရီု
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကောသလ္လ
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကောသလ္လ
|-
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ
|-
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ
|တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ
|-
|၇
|ညးဂိုင်သြန်ရုင်
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဇောတိက
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဇောတိက
|-
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဓမ္မပိယ
|-
|၈
|ညးစၟတ်စရင်
|တၠဂုဏ်အ္စာ သာဂရ
|တၠဂုဏ်အ္စာ သာဂရ
|-
|
|
|
|ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ
|-
|၉
|ညးလၟိင်ပရိုင်
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
|-
|
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝါရိန္ဒ
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝါရိန္ဒ
|-
|
|
|
|တၠဂုဏ်အ္စာ အာလောက
|}
သင်ရုင်သၟေဟ်တံ ကမၠောန်မံက်ကၠုင်မ္ဂး ဟိုတ်ဒးပါ်ပရအ်တာလျိုင်တုဲ မၞုံကဵုတာလျိုင်ဖအိုတ်ရကျာ်။
* တင်စၟတ်။ ။ ညးတာလျိုင် ကလေင်ရုဲစှ်လဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီုရုဲစှ်ညးတာလျိုင်ဂအုပ်ရုင်အလန်ဒုတိယ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၂၊ ဂိတုဒုတိယဒ္ဂိုန် ၅ မံက်၊ ဌာန - ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ၊ဍုင်မတ်မလီု။
* တင်စၟတ်။ ။ညးတာလျိုင်ဝွံ ကလေင်နုက်၊ထပ်လဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီုကာမံက်တိုန် သက္ကရာဇ် -၁၃၈၁၊ ဂိတုဝှ် (၁၂)မံက်၊ဌာန ဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိ၊ဍုင်မတ်မလီု။
==ကောံဓရီု ၁၃၈၂ သၞာံ==
# [[ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ်(၁) သၞာံ၁၃၈၂|ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၁) သၞာံ ၁၃၈၂]]
# [[ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၂) သၞာံ ၁၃၈၂|ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၂) သၞာံ ၁၃၈၂ (လပှ်ကျာ)]]
# [[ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၃) သၞာံ ၁၃၈၂]] (လပှ်ကျာ)
== စရၚ်ညးတာလျိုၚ်တိုန်ကောံဓရီုသၞာံ ၁၃၈၂ ==
{| class="wikitable"
|+
!လၟေၚ်
!ဂၞန်ကောန်ရုၚ်
!ယၟု
!လၟေၚ်(၁)
!လၟေၚ်(၂)
!လၟေၚ်(၃)
|-
|၁
|RNO-790001
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာတေဇ
|
|
|
|-
|၂
|RNO-790002
|တၠဂုဏ်အ္စာ သောဘိတ
|တိုန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၃
|RNO-790003
|တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ
|ဆန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၄
|RNO-790004
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တမ
|
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၅
|RNO-790005
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကောသလ္လ
|ဆန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၆
|RNO-790006
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ
|
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၇
|RNO-790007
|တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ
|တိုန်
|တိုန်
|
|-
|၈
|RNO-790008
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဇောတိက
|ဆန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၉
|RNO-790009
|တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက
|တိုန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၁၀
|RNO-790010
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဗာကုလ
|
|
|
|-
|၁၁
|RNO-790011
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒိမာ
|ဆန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၁၂
|RNO-790012
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
|ဆန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၁၃
|RNO-790013
|တၠဂုဏ်အ္စာ ခေမာသာရ
|ဆန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၁၄
|RNO-790014
|တၠဂုဏ်အ္စာ အရိယ
|ဆန်
|
|
|-
|၁၅
|RNO-790015
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာဓမ္မိက
|
|
|
|-
|၁၆
|RNO-790016
|တၠဂုဏ်အ္စာ သာဂရ
|ဆန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၁၇
|RNO-790017
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကုမာရ
|
|
|တိုန်
|-
|၁၈
|RNO-790018
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တရ
|
|တိုန်
|
|-
|၁၉
|RNO-790019
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝါရိန္ဒ
|
|
|
|-
|၂၀
|RNO-790020
|တၠဂုဏ်အ္စာ ပုဖ္ပ
|
|
|
|-
|၂၁
|RNO-810021
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝါရိန္ဒ
|ဆန်
|တိုန်
|
|-
|၂၂
|RNO-810022
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝဳရိယ
|
|
|
|-
|၂၃
|RNO-810023
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဝံသပါလ
|ဆန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၂၄
|RNO-810024
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကုသလ
|
|
|
|-
|၂၅
|RNO-810025
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဓမ္မော
|ဆန်
|
|တိုန်
|-
|၂၆
|RNO-810026
|တၠဂုဏ်အ္စာ ကောလိတ
|
|
|
|-
|၂၇
|RNO-810027
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဒါနဝန္တ
|ဆန်
|
|တိုန်
|-
|၂၈
|RNO-810028
|တၠဂုဏ်အ္စာ သံဝရ
|တိုန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၂၉
|RNO-810029
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဓမ္မရံသဳ
|
|
|
|-
|၃၀
|RNO-810030
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပုဏ္ဏမာသဳ
|တိုန်
|တိုန်
|တိုန်
|-
|၃၁
|RNO-810031
|တၠဂုဏ်အ္စာ သုဂန္ဓ
|
|
|
|-
|၃၂
|RNO-810032
|တၠဂုဏ်အ္စာ ဓမ္မပိယ
|
|
|
|-
|၃၃
|RNO-810033
|တၠဂုဏ်အ္စာ အာလောက
|ဆန်
|
|ဆန်
|-
|၃၄
|RNO-820034
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝေဏိက
|တိုန်
|
|
|}
== နိဿဲ ==
[[Category:ဂကောံသၚ်မန်ဂမၠိုၚ်]]
{{DEFAULTSORT:ရုၚ်ရာမညနိကာယ}}
<references />
[[ကဏ္ဍ:ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ]]
[[ကဏ္ဍ:သင်ရာမညနိကာယ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံ သင်ရာမညနိကာယ]]
[[ကဏ္ဍ:ရုင်ရာမညနိကာယ]]
npj5eznue8xe34njo2igyrt306mcuj5
တာလျိုၚ်ရုၚ်ရာမညနိကာယ
0
2471
54117
23701
2026-05-05T03:07:55Z
Aue Nai
24
54117
wikitext
text/x-wiki
တာလျိုၚ် ရုၚ်ရာမညနိကာယဝွံ ဒှ်အလန် မသ္ၚဳဂၠပ်သ္ပလဝ်ဒတန် ပ္ဍဲကောံဓရီုရုၚ်လၟေၚ် (၂) စၟတ်တ္ၚဲ - သက္ကရာဇ် ၁၃၇၉ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၈) မံက် (22/02/2018)
== ၁။ ညးစၟဳစၟတ်လိက်ရုၚ် ==
(က) လိက်သုၚ်စောဲပ္ဍဲရုၚ်ကီု မပ္တံလိက်လလောၚ်တြးနူရုၚ်ကီု သ္ဒးစၟဳစၟတ်။
* (လိက်ရုၚ် သီုပိဘာသာ- မန်၊ဗၟာ၊ အၚ်္ဂလိက်၊ သ္ဒစၟဳစၟတ်ရောၚ်)
(ခ) ညးစၟဳစၟတ်လိက်ရုၚ်ဝွံ သ္ဒးဒှ်မွဲကရောံ မွဲကမၠောန်ကဵု ဂအုပ်ရုၚ်။
* (လိက်ဂအုပ်ရုၚ်ကၠးလဝ်ကီု၊ စၟဳစၟတ်လဝ်တုဲကီု မမိက်သ္ဂးရ)
== ၂။ ညးဖန်ဇန်လၟေၚ်ကောံဓရီု ကေုာံ သ္ကိုပ်အသေအဟာန် ==
(က) အတိုၚ်မဖျေံလဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်လၟေၚ်ကောံဓရီု သ္ဒးဖန်ဇန်ဒၞာဲ ကေုာံ ချူအစဳအဇန်။
(ခ) ကေၚ်ကာမံက်တိုန် ဂအုပ်ရုၚ်စၞောန်မ္ဂး သ္ဒးဖန်ဇန်ဒၞဲါ ကေုာံ ချူအစဳဇန်။
(ဂ) တၚ်နၚ်သ္ဂောံသဳကၠဳဂမၠိုၚ်တံဂှ် ဂအုပ်ရုၚ် ကေုာံ သ္ကိုပ်အသေအဟာန်တံ ချပ်ဂၞန်တုဲ သ္ဒးစဳဇန်။
(ဃ) တၞးလိက်ထ္ပက်စၟတ်တဲကီု ဗီုစၟတ်သမ္တီကီု သ္ဒးပအပ်ကုညးထိၚ်ဒဝ်ကပေါတ်ရုၚ်။
== ၃။ ညးရေၚ်တၠုၚ်တၞးလိက်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ကေုာံ တက်ဗီုစၟတ်သမ္တီ ==
(က) ဇၟာပ်ကောံဓရီု သ္ဒးရေၚ်တၠုၚ် တၞးလိက်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ညးတိုန်စိုပ်။
(ခ) ပရေၚ်ချဳဒရိုၚ်ရုၚ် ကေုာံ ကမၠောန်မဆေၚ်စပ်တံ သ္ဒးတက်လဝ်ဗီုစၟတ်သမ္တီ။
(ဂ) တၞးလိက်ထ္ပက်စၟတ်တဲကီု ဗီုစၟတ်သမ္တီကီု သ္ဒးပအပ်ကုညးထိၚ်ဒဝ်ကပေါတ်ရုၚ်
== ၄။ ညးဆက်ဆောံစပ်ကဵုကမၠောန်ရုၚ် အပ္ဍဲဍုၚ်-မ္ၚးဍုၚ် ==
(က) ဒှ်ညးမတီလဝ်ကမၠောန်ရုၚ်နာနာတုဲ သ္ဒးကေတ်တာလျိုၚ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ဆက်စၠောံကုညးသ္အာၚ်၊ ကုဂကောံသ္အာၚ်ဂမၠိုၚ် အပ္ဍဲဍုၚ်-မ္ၚးဍုၚ်
(ခ) ကမ္မတဳဗဟိုဝ် (ရာမညဓမ္မာစရိယ) ကီု ဂအုပ်ရုၚ်ကီု ကဵုစၞောန်မ္ဂး ဗွဲမကိတ်ညဳကဵု ကမၠောန်ရုၚ် သ္ဒးရေၚ်တၠုၚ်။
(ဂ) နူဂအုပ်ရုၚ် ချပ်ဂၞန်ကဵုလျိုၚ်ဌာနတုဲ ကော်ဘိက်ညးသၟဟ်အစောံမာန်၊ သွက်ဂွံရေၚ်တၠုၚ်၊ ဒုၚ်တၠုၚ်ကၟုဲဆေၚ်စပ်ကဵု ဍုၚ်သ္အာၚ် ကေုာံ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမာန်။
== ၅။ ညးစၟတ်သမ္တီ သီဂိုၚ်ထိၚ်ဒဝ်ကပေါတ်ကြိယာနာနာ ==
(က) မပ္တံ တၞးလိက် ဗီုရုပ် ကေုာံ ကပေါတ်ကြိယာဆေၚ်စပ်ကဵုရုၚ်တံဂှ် သ္ဒးထိၚ်ဒဝ်။
(ခ) ကပေါတ်ကြိယာ ထေက်ကဵုစၟတ်သမ္တီတံဂှ် နကဵုစရၚ်အၚ် သ္ဒးချူစၟတ်သမ္တီစွံလဝ်။
== ၆။ ညးချူစၟတ်သမ္တီ တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်ကောံဓရီု ==
(က) ဇၟာပ်ကောံဓရီု တၚ်မဖျေံလဝ် သ္ဂုတ်သွာတ်တံဂှ် သ္ဒးစၟတ်သမ္တီ။
(ခ) တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်ချူစၟတ်သမ္တီလဝ်တံဂှ် ပညဳကဵုညးစၟဳစၟတ်တုဲ သ္ဒးပအပ်ကဵုဂအုပ်ရုၚ်။
== ၇။ ညးဂိုၚ်သြန်ရုၚ် ==
(က) သြန်သွက်သုၚ်စောဲရုၚ်တံဂှ် သ္ဒးထိၚ်ဒဝ်လဝ်။
(ခ) သြန်ကဵုစရၚ်သြန် ဂွံကိတ်ညဳမာန်ဂှ် သ္ဒးကၠောံဍမံၚ်ကဵု ညးစၟဳစၟတ်စရၚ်။
(ဂ) သြန်လုပ်၊ သြန်တိတ် ညံၚ်သ္ဂောံနွံကဵုသက်သဳမွဲ သ္ဒးချူသမ္တီလဝ်။
== ၈။ ညးစၟတ်စရၚ် ==
(က) ဗီုမသုၚ်စောဲလဝ်သြန် (ဝါ) သြန်လုပ် သြန်တိက်တံဂှ် သ္ဒးချူလဝ်
(ခ) သြန်ကဵု စရၚ်သြန် ဂွံကိတ်ညဳမာန်ဂှ် သ္ဒကၠောံဍမံၚ်ကဵု ညးဂိုၚ်သြန်
(ဂ) ဇၟာပ်ပ်လၟေၚ်ကောံဓရီု သ္ဒးသောၚ်စဠး စရၚ်သြန် လုပ်၊ တိတ်။
== ၉။ ညးလၟိၚ်ပရိုၚ် ==
(က) တၚ်တုပ်စိုတ် ထေက်ကဵုလလောၚ်တြး (ပရိုၚ်) ဂှ် သ္ဒးလလောၚ်တြး(ပရိုၚ်)
(ခ) ကောံဓရီု ကာမံက်ကၠုၚ် ဂအုပ်ရုၚ်ကဵုစၞောန်မ္ဂး သ္ဒကော်ဘိက်နိမန်သၚ်ကောံဓရီု။
* တၚ်စၟတ်- အခိၚ်ပံက်ဓနက်လိုၚ်မာန်မ္ဂး သ္ဒးကေတ်တာလျိုၚ်တြးပ္တိုန်ပရိုၚ်။
== နိဿဲ ==
[[ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:တာလျိုၚ်ရုၚ်ရာမညနိကာယ}}
moqkan25q38rcp3d805bj45ypzeh2ah
သ္ဇိုၚ်သၞောဝ် ရုၚ်ရာမညနိကာယ
0
2472
54116
23700
2026-05-05T03:07:19Z
Aue Nai
24
54116
wikitext
text/x-wiki
သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဝွံ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုရုၚ်လၟေၚ် (၄) သက္ကရာဇ် ၁၃၈၀ ၊ ဂိတုဇှ်ေ (၈) မံက် ဌာန်ဂအုပ်ရုၚ် ကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ ဍုၚ်မတ်မလီု။
* တၚ်စၟတ် ခန်(၈) ဂှ် ထပ်ဖျေံလဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီုလၟေၚ် (၂၂) သက္ကရာဇ် (၁၃၈၂) ၊ဂိတုစဲ (၈) မံက် ဌာန်ဂအုပ်ရုၚ် ကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ ဍုၚ်မတ်မလီု။
== ခန် (၁) တၚ်ရန်တၟံ ရုၚ်ရာမညနိကာယ ==
# တၞဟ်နသ္ဂောံရေင်တၠုင်သဇိုင်ဝန် သင်ရာမညနိကာယ ဗွဲမဗဗွဲထေက်ကြိုက်
# တၞဟ်နသ္ဂောံဒှ်အထံက်ပခိုင်ကမၠောန် [[ရာမညဓမ္မာစရိယ|ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ]] ကေုာံ [[ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ|ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] သီုကဵုဂကောံလစှ်ေ မဆေင်စပ်ကဵုဂကောံ (ၜါဂကောံ မသ္ဂးဗွဲလ္တူ)တံဂှ် ဗွဲမဗဗွဲထေက်ကြိုက်
# တၞဟ်နသ္ဂောံဒှ်ဌာနကမၠောန်ကုသင်ရာမညနိကာယဘုံသၟဝ်၊ ဘုံလဒေါဝ် (အာယုက် ၂၀-၄၀/ ၄၁-၆၀)။
# တၞဟ်နသ္ဂောံဖျေံလၟာ်လဂံါဇၟောဝ်ခေတ် ဂွံၜေတ်တိုန်ပရေင်ဆက်စၠောံ အပ္ဍဲဍုင်-မ္ၚးဍုင်။
== ခန် (၂) တဆိပ်ရုၚ်ရာမညနိကာယ ==
၂/က။ တဆိပ်ရုၚ်ဝွံ မၞုံဗၞဳအဝန်မခၞံရ။
၂/ခ။ တဆိပ်ရုၚ်ဝွံ လဒေါဝ်ဗၞဳအဝန်မခၞံဂှ် မၞုံပစ္စယ် (၂၄) ရ။
၂/ဂ။ တဆိပ်ရုၚ်ဝွံ မအက္ခရ်လ္ပာ်လ္တူဂှ် ဒှ်ယၟုဘာသာမန် "ရုၚ်ရာမညနိကာယ" ရ။
၂/ဃ။ တဆိပ်ရုၚ်ဝွံ မအက္ခရ်လ္ပာ်သၟဝ်ဂှ် ဒှ်ယၟုဘာသာအၚ်္ဂလိက် "Ramanna Nikaya Office" ရ။
၂/ၚ။ တဆိပ်ရုၚ်ဝွံ လ္ပာ်တဲပဲါဂှ် ဒှ်သက္ကရာဇ်ဍုၚ် (ဝါ) ကောဇာသက္ကရာဇ်ရ။
၂/စ။ တဆိပ်ရုၚ်ဝွံ လ္ပာ်တဲပုၚ်ဂှ် ဒှ်သက္ကရာဇ်သာသနာရ။
== ခန် (၃) ဗီုပြၚ်ဒက်ပတန် ညးတာလျိုၚ်ရုၚ်ရာမညနိကာယ ==
၃/က။ ဂအုပ်ရုင် ဒု-ဂအုပ်ရုင်
၃/ခ။ ညစၟဳစၟတ်လိက်ရုင် - စဵုကဵု (၃) ဇကု
၃/ဂ။ ညးဖန်ဇန်လၟေင်ကောံဓရီု ကေုာံ သ္ကိုပ်အသေအဟာန် - စဵုကဵု (၃) ဇကု
၃/ဃ။ ညးရေင်တၠုင်တၞးလိက်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ကေုာံ တက်ဗီုစၟတ်သမ္တီ - စဵုကဵု (၃) ဇကု
၃/ၚ။ ညးဆက်ဆောံစပ်ကဵုကမၠောန်ရုင် အပ္ဍဲဍုင်-မ္ၚးဍုင် - စဵုကဵု (၅) ဇကု
၃/စ။ ညးစၟတ်သမ္တီ သီဂိုင်ထိင်ဒဝ်ကပေါတ် ကြိယာနာနာ - စဵုကဵု (၃) ဇကု
၃/ဆ။ ညးချူစၟတ်သမ္တီ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်ကောံဓရီု - စဵုကဵု (၃) ဇကု
၃/ဇ။ ညးဂိုင်သြန်ရုင် - စဵုကဵု (၃) ဇကု
၃/ဇျှ။ ညးစၟတ်စရင် - စဵုကဵု (၃) ဇကု
၃/ည။ ညးလၟိင်ပရိုင် - စဵုကဵု (၃) ဇကု
၃/ဋ။ ကောန်ရုၚ်ဂမၠိုၚ် (ဍိုက်ပေၚ်ကဵုလက္ချဏ်ခန်(၄) တုဲ ဟွံဂွံဆောတ်ယောၚ်အာနူပိုဒ်မွဲမွဲ ပ္ဍဲခန်(၅)။
== ခန် (၄) အၚ်္ဂလက္ချဏ်ကောန်ရုၚ် ==
၄/က။ ခမဳသၚ်မန်လေဝ် သ္ဒးဒှ်
၄/ခ။ ကောန်သၚ်ရာမညလေဝ် သ္ဒးဒှ်
၄/ဂ။ သ္ဒဗှ် ချူ လိက်မန် လေဝ် သ္ဒးဒှ်
၄/ဃ။ ခမဳနူအာယုက်အကြာ (၂၀) ကဵု (၆၀) လေဝ် သ္ဒးဒှ်။
၄/ၚ။ အလဵုဇကုခမဳဂှ် ထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲ ပ္ဍဲတၞးလိက် (Form) လုပ်ကောန်ရုၚ်လေဝ် သ္ဒးဒှ်။
== ခန် (၅) အၚ်္ဂလက္ချဏ် တိတ်၊ဇူ၊ ဒေါအ် နူကောန်ရုၚ် ==
၅/က။ နအလဵုဇကု နုက်တိတ်နူကောန်ရုၚ်ကီု
၅/ခ။ အာယုက်ပေၚ်အာ (၆၀) သၞာံတုဲကီု
၅/ဂ။ သီုဟွံကဵုဆန်မွဲသာ် ဟွံတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု လၟေၚ်ဂိတု ပ္ဍဲပွိုၚ်မွဲသၞာံ ပေၚ်အာ (၆) ဝါကီု။
၅/ၚ။ ပွကောန်ရုၚ်ဂှ် မလေပ်သ္ပကဵုအန္တရာယ် (ဂုဏ်စရာဲ) ရုၚ် ယဝ်သဒှ်အာမ္ဂး ကောန်ရုၚ်ဂမၠိုၚ် ဗၞတ် (၆၀%) တုပ်စိုတ်မ္ဂး သ္ဒးဒုၚ်နုက်တိတ်နူကောန်ရုၚ်ကီု။
== ခန် (၆) ကောံဓရီုရုၚ် ==
၆/က။ ကောံဓရီုကၠောံသၞာံ - ဇၟာပ်ဂိတုပသာ် (၈) မံက်
၆/ခ။ ကောံဓရီုလၟေၚ်သၞာံ - ဇၟာပ်တ္ၚဲသဳ (၈) မံက်
၆/ဂ ။ကောံဓရီုရုဲစှ်ဂအုပ်ရုၚ်၊ညးတာလျိုၚ်ရုၚ် ၜါသၞာံမွဲဝါ၊ ကောံပ္ဍဲဂိတုပသာ် (၈) မံက်
၆/ဃ ။ကောံဓရီုကာမံက်တိုန် ကောန်ရုၚ်တုပ်စိုတ်ကီု (ဝါ) ဂအုပ်ရုၚ်ကဵုစၞောန်ကီု။
== ခန် (၇) ဗီုပြၚ်ရုဲစှ် ဂအုပ်ရုၚ် ညးတာလျိုၚ်ရုၚ် ==
၇/က။ ရုဲစှ်ဂအုပ်ရုၚ်
* ၇/က/က။ ရုဲစှ်ဂအုပ်ရုၚ် နကဵုဇြေဟ်လိက်မာဲလေဝ်ကဵုဒှ်
* ၇/က/ခ ။ကောန်ရုၚ်ဂမၠိုၚ်တုပ်စိုတ် ခါန်ကၞက်ပတိုန်လေဝ်ကဵုဒှ်
* ၇/က/ဂ။ ဂအုပ်ရုၚ်ဝွံ ဗၞတ်ပိအဆက်ဟေၚ် ဒုၚ်ရုဲစှ်မာန်။
၇/ခ။ ရုဲစှ်ညးတာလျိုၚ်ရုၚ်ဂမၠိုၚ် (သ္အာၚ်နူဂအုပ်ရုၚ်)
* ၇/ခ/က။ နကဵုအလဵုဂအုပ်ရုၚ်ဟေၚ် ရုဲစှ်ညးတာလျိုၚ်ရုၚ်မာန်
* ၇/ခ/ခ။ ဂအုပ်ရုၚ်ကဵုအခေါၚ် ညးဂလိုၚ်ဘိုၚ်ရုဲစှ်ကဵုလေဝ်မာန်
== ခန် (၈) အခေါၚ်ညးရုဲစှ် ဂအုပ်ရုၚ်၊ အခေါၚ်ဒုၚ်ရုဲစှ် ဒဒှ်ဂအုပ်ရုၚ် ==
၈/က။ ဇၟာပ်ကောန်ရုၚ် နွံအခေါၚ်ရုဲစှ်ဂအုပ်ရုၚ်မာန်။
* တၚ်စၟတ် - လဂွံကဵုခန်(၅) ကောန်ရုၚ်တိတ်၊ဇူ၊ဒေါအ်လဝ်တံဂှ် အခေါၚ်ရုဲစှ်ဟွံမွဲ)
၈/ခ။ ဒှ်လဝ်ကောန်ရုၚ်ပေၚ်မွဲသၞာံတုဲမ္ဂး၊ နွံအခေါၚ် ဒုၚ်ရုဲစှ် ဒဒှ်ဂအုပ်ရုၚ်မာန်
* တၚ်စၟတ်- ကောန်ရုၚ်ပေၚ်သၞာံကီုလေဝ် တန်တဴကဵုညးတာလျိုၚ်ဖန်ဇန်ဆန္ဒမာဲတံသ္ၚီဂၠိပ်တုဲ ကဵုအခေါၚ် ဟွံကဵုအခေါၚ်ရ။
== ခန် (၉) ဗီုပြၚ်သ္ဒကဵုဆန် (ဟိုတ်တိုန်စိုပ်ကောံဓရီုဟွံမာန် သ္ဒးဂရၚ်ပတီ) ==
၉/က။ နကဵုတၞးလိက် ပလံၚ်ဗ္စိုပ်နၚ်ကီု
၉/ခ။ နကဵု Email (ဝါ) ဆက်စၠောံ Online မွဲမွဲဂကူကီု
၉/ဂ။ ဆက်စၠောံနကဵုဖုၚ်ကီု
၉/ဃ။ နကဵုညးမွဲကဆံၚ်ကီု
== ခန် (၁၀) သြန်ဂအုံရုၚ် ==
၁၀/က။ သြန်မကလိဂွံနူညးတၠဒါန်
၁၀/ခ။ သြန်မကလိဂွံနူဘုံလ္တူ (နူဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ)။
၁၀/ဂ။ သြန်ပရဲမက္တဵုဒှ်ကၠုၚ် နူပွမပတိတ် မပ္တံလိက်အုပ်
၁၀/ဃ။ အိက်သြန်မက္တဵုဒှ်ကၠုၚ် နူဘဏ္ဍာတိုက်သြန် (Bank)
== နိဿဲ ==
[[ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ]]
{{DEFAULTSORT:သ္ဇိုၚ်သၞောဝ် ရုၚ်ရာမညနိကာယ}}
[[ကဏ္ဍ:ရုင်ရာမညနိကာယ]]
m70vgijs62k6hqsgvhxk00711e5dynm
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ်(၁) သၞာံ၁၃၈၂
0
2567
54114
23702
2026-05-05T03:05:13Z
Aue Nai
24
54114
wikitext
text/x-wiki
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု လၟေၚ်(၁) သၞာံ ၁၃၈၂ သၞာံ
ကောံဓရီုဝွံ ဒှ်ကောံဓရီု ရုၚ်ရာမညနိကာယ "ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု လၟေၚ်(၁)" ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၈၂ မဒှ်ရ။ ကောံဓရီုဝွံဂှ် ဒှ်ကောံဓရီုပထမ နူစရုဲစှ်ပ္တိုန်ဂအုပ်ရုၚ် အလန်ဒုတိယ မွဲရ။ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ခ္ဍဲသဳ ၈ မံက် 26 August, 2020 မဒှ်ရ။ ပ္ဍဲဌာန ဂအုပ်ရုၚ်မတန်တဴ ဘာဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ ဂှ်ပၠန် အခိၚ် ၂ နာဍဳသဝ်တ္ၚဲ စကောံဓရီုရ။
ကောံဓရီုဝွံဂှ် ညးတိုန်စိုပ် ၆ တၠ မဒှ်ရ။ ဟိုတ်နူ ယဲ Covid 19 ကၠောံထၞာန်အသိၚ်တိုန်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုတုဲ ကောန်ရုၚ်တအ် ဂွံကၠုၚ်တိုန်စိုပ်ဂှ် အောန်တုဲ ညးကဵုနၚ်ဆန်သၟး ဒှ်အာ ၁၃ တၠရ။
== တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်ကောံဓရီု ==
တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်ဂမၠိုၚ်တအ်<ref>လိက်တၞးလလောၚ်တြးပတိတ် ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊လၟေၚ်(၁) သၞာံ ၁၃၈၂ </ref>
* ၁။ စပ်ကဵုလိက်တၞးထေရုပ္ပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အ္စာနွံပိုန်တအ်ဂှ် ဆက်ပကောံအာတုဲ တၠဂုဏ်အ္စာသံဝရ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောကတအ် တက်အာရောၚ်။
* ၂။ စပ်ကဵုကိစ္စ ပကောံစရၚ်သၚ်လုပ်ဒဂိုန်ရာညမနိကာယ သွက် ၁၃၈၂ သၞာံတအ်ဂှ် သၚ်ကောံရုၚ် နွံပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်တအ် မ္ဒးပကောံကဵုရောၚ်။
* ၃။ လိက်အုပ်ဇာတကဋ္ဌကထာ တန်ဇၞော်(ဇာတ်ကှ်ေ)ဂှ် တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေတ်တာလျိုၚ် တက်ပ္တိတ်လၟိဟ် ၅၀၀ အုပ် ဝတ္ထုမအိုတ်တအ်ဂှ် ပ္တိတ်ပ္ဍဲဘဏ္ဍာ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိကရောၚ်။
* ၄။ စပ်ကဵုသဘၚ်ကလအ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဂှ် ရံၚ်အကာဲအရာယဲတုဲ မုဒးဘိုၚ်ကၠောန်ထေက်ရောဂှ် ဂအုပ်ရုၚ်တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက ဂရၚ်ပ္တီ ဥက္ကဌ ကေုာံ ဟိတဓရ ဂကောံရာမည ဓမ္မာစရိယတအ်တုဲ ဆက်ဖျေံအာသ္ဂုတ်သွာတ်ရောၚ်။
* ၅။ ဆေၚ်စပ်ကဵုတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတုဂှ် စၟဳစၟတ်တုဲမ္ဂး နကဵုတဆိပ်ရုၚ်ပ္ဍဵုတက်လဝ်တုဲမ္ဂး မ္ဒးသီဂိုၚ်၊ မ္ဒးပတိုန်လ္တူလာၚ်ရောၚ်။
== စရၚ်ညးတိုန်စိုပ်၊ဟွံစိုပ် ကောံဓရီု ==
{| class="wikitable"
|+စရၚ်သၚ် ညးတိုန်စိုပ် ကေုာံ ညးကဵုဆန်ဂမၠိုၚ်
!လၟိဟ်
!ညးတိုန်စိုပ်
!ညးကဵုဆန်
|-
|၁
|တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက
|
|-
|၂
|တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ
|
|-
|၃
|တၠဂုဏ်အ္စာသံဝရ
|
|-
|၄
|တၠဂုဏ်အ္စာသောဘိတ
|
|-
|၅
|တၠဂုဏ်အ္စာပုဏ္ဏမာသဳ
|
|-
|၆
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝေဏိက
|
|-
|၇
|
|တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ
|-
|၈
|
|တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ
|-
|၉
|
|တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက
|-
|၁၀
|
|တၠဂုဏ်အ္စာစန္ဒဝရ
|-
|၁၁
|
|တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ
|-
|၁၂
|
|တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက
|-
|၁၃
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝါရိန္ဒ
|-
|၁၄
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ
|-
|၁၅
|
|တၠဂုဏ်အ္စာဝံသပါလ
|-
|၁၆
|
|တၠဂုဏ်အ္စာကောဝိဒ
|-
|၁၇
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကောသလ္လ
|-
|၁၈
|
|တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ
|-
|၁၉
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဓမ္မော
|-
|၂၀
|
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ
|}
== နိဿဲ ==
[[Category:ရုၚ်ရာမညနိကာယ]]
{{DEFAULTSORT:ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊လၟေၚ်(၁)သၞာံ၁၃၂၈}}
<references />
[[ကဏ္ဍ:ရုင်ရာမညနိကာယ]]
tpmondm5j0hdgunhldmhub00x683bzd
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၂) သၞာံ ၁၃၈၂
0
2669
54112
23704
2026-05-05T03:04:01Z
Aue Nai
24
54112
wikitext
text/x-wiki
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတုဝွံ ဒှ်ကောံဓရီုရုၚ်ရာမညနိကာယ လၟေၚ် (၂) မဒှ်ရ။ ဟိုတ်နူ ပရေၚ်ယဲ Covid 19 ကၠောံထၞာန်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ကီုတုဲ အာကၠုၚ်တရဴမွဲဌာန် မွဲဌာန်ဟွံဂွံဂှ်ရ ကောံဓရီုဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာ ပ္ဍဲဌာန် Zoom မဒှ်ရ။ မွဲတမြိပ်ကောံဓရီုရုၚ်မ္ဂး ကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာဂှ် ဒှ်ဗွဲကိုပ်ကၠာမွဲရ။ ကောံဓရီုလ္တူလပှ်ကျာ Zoom ဝွံ သၚ်ဂကောံရုၚ် - တိုန်စိုပ်သဳကၠဳ (၁၇)ဇကုတုဲ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲ (၂-၃၀) စကောံ၊ သဝ်တ္ၚဲ (၄-၂၀) နာဍဳ အာစိုပ်ဒတုဲရောၚ်။
== တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကောံဓရီုဂမၠိုၚ် ==
# စပ်ကဵုစရၚ်သၚ်လုပ်ဒ္ဂိုန် ဂကောံရာမညနိကာယ ၁၃၈၂ သၞာံဂှ် ဂိတုဝှ် ၈ မံက် စွံတ္ၚဲလက္ကရဴအိုတ်တုဲ ညးတာလျိုၚ်တအ် ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်ရုၚ်ရောၚ်။
# စရၚ်သၚ်လုပ်ဒ္ဂိုန် ပွိုၚ်ဍုၚ်တ္ကအ်ခၟိုၚ်၊ ကျာ်ပိ၊ ဗ္ဂောတအ် စိုပ်တုဲ
# ပွိုၚ်ဍုၚ်ပံၚ်၊ သဓီု၊ ကျာ်ထဝ် တၠဂုဏ်အ္စာစန္ဒဝရ
## ပွိုၚ်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်၊ အၚ်ဝ၊ နေပျဳဒဝ်၊ ဗြဝတဳ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက
## ပွိုၚ်ဍုၚ်ကျာ်မြဟ်၊ လိုၚ်ဗၠဲ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ
## ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်၊ ဇြပ်ဗု တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ
## ပွိုၚ်ဍုၚ်မတ်မလီု၊ ရးတနၚ်သဳ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ။ ရးတနၚ်သဳသၟဝ်ကျာ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝဳရိယ၊
## ပွိုၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက် တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် တၠဂုဏ်အ္စာသံဝရ
## ပွိုၚ်ဍုၚ်ဘာအၚ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာပုဏ္ဏမာသဳ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝါရိန္ဒ
# ကိစ္စလိက်တၞးထေရုပ္ပတ္တိ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်၊ဇြပ်ဗုတအ်ဂှ် ထပ်သ္ၚဳဂၠိပ်အာတၟိပၠန်ဏောၚ်။
## ပွိုၚ်ဍုၚ်တ္ကအ်ခၟိုၚ်၊ ရးတနၚ်္သဳ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်၊ အၚ်ဝ၊ နေပျဳဒဝ်၊ ဗ္ဂော စိုပ်တုဲ။
## ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ် ပကောံတုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာသောဘိတ ကေတ်တာလျိုၚ် ပလံၚ်ဗစိုပ်ရုၚ်ရောၚ်။
## ပွိုၚ်ဍုၚ်မတ်မလီု၊ ပံၚ်၊ ကျာ်မြဟ် ကအ်ကြိက်၊ ဘာအၚ် လိုၚ်ဗၠဲ သဓီု ကျာ်ထဝ် ဟွံတုဲဏီ။
# သွက်တက်လိက်ထေရုပ္ပတ္တိဂှ် တၠဂုဏ်အ္စာသံဝရ အဃောစဳရေၚ်ပြုပြေၚ်ဒၟံၚ်။
# စရၚ်သြန်ရုၚ် ဗွဲခမၞောန်
## သြန်လုပ် - ၇၃၅၈၉၅၀ ဒကေဝ်
## သြန်တိတ် - ၃၅၃၀၀၀၀ ဒကေဝ်
## သြန်သှ်ေ - ၃၈၂၈၉၅၀ ဒကေဝ်
# သြန်နူဂကောံရာမည ကဵုဂကောံရုၚ်ၜါစှော်ကိုဋ်ဂှ် ဟွံစိုပ်တဲဘဏ္ဍာဂါရိကဏဳ။
== ညးတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ==
# တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
# တၠဂုဏ်အ္စာ သောဘိတ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဃောသက
# တၠဂုဏ်အ္စာ ခေမာသာရ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တမ
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပုဏ္ဏမာသဳ
# တၠဂုဏ်အ္စာ သံဝရ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဝံသပါလ
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကောသလ္လ
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒိမာ
# တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဝရိန္ဒ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဇောတိက
# တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ
# တၠဂုဏ်အ္စာ သာဂရ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တရ
==ညးကဵုဆန်==
ဟွံမွဲ
==နိဿဲ==
လိက်တၞးလလောၚ်တြး။ ။ ၁၃၈၂ သၞာံ၊ ဂိတုဘတ် (၈) မံက်၊ တ္ၚဲဗြဴပတိ (24 septemper 2020) ကောံဓရီု ဂကောံရုၚ်ရာမညနိကာယ လၟေၚ် (၂)၊ဌာန လ္တူလပှ်ကျာ Zoom
[[Category:ရုၚ်ရာမညနိကာယ]]
{{DEFAULTSORT:ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၂) သၞာံ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ရုင်ရာမညနိကာယ]]
tdh6sbry9ttrr5aymm7gqrlnbg1k1ln
ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၃) သၞာံ ၁၃၈၂
0
2813
54113
23703
2026-05-05T03:04:43Z
Aue Nai
24
54113
wikitext
text/x-wiki
စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၃) သၞာံ ၁၃၈၂
== စရၚ်ညးတိုန်စိုပ်ကောံဓရီု ==
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဃောသက
# တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ
# တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဝံသ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဥတ္တမ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဇောတိက
# တၠဂုဏ်အ္စာ ပုဏ္ဏာမာသဳ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ကောသလ္လ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဝရဓမ္မော
# တၠဂုဏ်အ္စာ သုခဒဳပ
# တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒိမာ
# တၠဂုဏ်အ္စာ သောဘိတ
# တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ဒါနဝန္တ
# တၠဂုဏ်အ္စာ ခေမာသာရ
# တၠဂုဏ်အ္စာ သာဂရ
# တၠဂုဏ်အ္စာ သံဝရ
== နိဿဲ ==
[[ကဏ္ဍ:ရုၚ်ရာမညနိကာယ]]
{{DEFAULTSORT:ကောံဓရီုလၟေၚ်ဂိတု၊ လၟေၚ် (၃) သၞာံ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ရုင်ရာမညနိကာယ]]
s62d9x0lwr8vk8ne2659sz1t794orsl
ပရေင်ရီုဗင် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ မန် (၂၀၁၅-၂၀၂၆)
0
10675
54066
2026-05-04T12:20:27Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = ပရေင်ရီုဗင် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ မန် (၂၀၁၅-၂၀၂၆) | image = | caption = | field = [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), ယေန်သၞာင် (Cultural Studies) | origin = ပရေင်ချဳဒရို..."
54066
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = ပရေင်ရီုဗင် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ မန် (၂၀၁၅-၂၀၂၆)
| image =
| caption =
| field = [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), ယေန်သၞာင် (Cultural Studies)
| origin = ပရေင်ချဳဒရိုင် ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ မန် (၂၀၁၅-၂၀၂၆)
| related_concepts = [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]], [[သြန်ဂကောံ]] (Crowdfunding), [[သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ]]
}}
'''ပရေင်ရီုဗင် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ မန် (၂၀၁၅-၂၀၂၆)''' ({{lang-en|Transnational Philanthropy of the Mon Diaspora (2015-2026)}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လိက်ပရေင် မလ္ၚတ် လဝ် သၞောတ်ဝ် ပရေင်ရီုဗင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ကဵုဒါန် နူကဵု ဂကောံ [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] (Diaspora) မန် အလုံ ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ထံက်ပင် ဇရေင် သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် ပရေင်ပညာ ကေုာံ သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်မိတိမ ရ။ ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် ဏအ် မ္ဂး ညးတအ် လ္ၚတ် ပါ်ပါဲ လဝ် စရင် သြန်၊ တဆိပ်ကြာ ဒါန ကေုာံ ပိုစတာ ပေါဲသဘင် နူကဵု သၞာံ ၂၀၁၅ စဵုကဵု ၂၀၂၆ တုဲ၊ ထ္ၜးပျး လဝ် ဗီုပြင် ကွန်ယက် သြန်ထံက်ပင် ကဆံင် သၟဝ် (Grassroots funding) မၞုံ ကု သၞောတ်ဝ် စရိုတ် ကၠးဖ္ဍး အကြာ ဍုင်ဂမၠိုင် ရ။
သွက် ဂကူ ကောန်ဍောတ် မဒး ဒုင် ဖဍိုဟ် ဒၞာဲ တအ် မ္ဂး၊ ပရေင် မင်မဲ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ် ဘာသာ ကေုာံ လက်သဏ် ဂကူ တအ် ဂှ် ဍေံ ဒး ဗဒဗဒါဲ လတူ ပရေင်ထံက်ပင် ပညာ နူကဵု သြန်ဘဏ္ဍာ ဂကောံမၞိဟ် ဇကုကေတ်တ် ရ။ လိက်ပရေင် ဏအ် ထ္ၜး ကဵု ဒဒှ်ရ ဂကောံ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ မန် ပ္ဍဲ အာယှ၊ အဝ်သတေလျာ၊ ယူရဝ်ပ ကေုာံ အမေရိက သၟဝ်ကျာ တအ် ဂှ် ညးတအ် ပကောံ ဒြပ်ရတ် တုဲ ထံက်ပင် ဒၟံင် ဇရေင် သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် အဓိက ပိ သာ် မပ္တံကဵု- တက္ကသိုလ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရာမညရဋ္ဌ၊ ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာ ကောန်ဂကူ မန် ကေုာံ ဂကောံ ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ရ။
== ၁။ သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် အဓိက လပါ် ပရေင်ပညာ ကေုာံ သာသနာ ==
သြန်ဘဏ္ဍာ နူကဵု ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ တအ် ဂှ် ညးတအ် စွံ အာရီု တုဲ ပလံင် ထံက်ပင် ကဵု ဇရေင် သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် အဓိက မဒှ် တမ်ရိုဟ် ပရေင်ပညာ သာသနာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် မန် ရ-
* '''တက္ကသိုလ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရာမညရဋ္ဌ (RBU):''' ဒှ် ဗဟဵု ဌာန သွက် ပရေင် လ္ၚတ် ပညာ သာသနာ ကဆံင် သၠုင် ရ။ တက္ကသိုလ် ဏအ် ဍေံ ပကင်ရင် လဝ် နကဵု သၞောတ်ဝ် ကဆံင် သၠုင် တုဲ၊ ပတိတ် ကဵု "တဆိပ်ကြာ အထိုင်အသး ဒါန ပရေင်ပညာ" သွက် ညးမကဵု ဒါန် တအ် ရ။ ပ္ဍဲ တဆိပ်ကြာ တအ် ဂှ် စုတ် လဝ် လိက် လဟီု မၞုံကဵု သဘဴဓရ် မပ္တံကဵု "လျး ပညာ သၟဟ် မၞုံ တၞဟ် ဟွံမွဲ" (No other light can compete the brightness of the light of wisdom) ရ။
* '''ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာ ကောန်ဂကူ မန် (MNEC):''' ဒှ် ဂကောံ မကၠောန် လဝ် ကမၠောန် မွဲ စွံ ကု ဗွဝ်သြန် ပရေင်ပညာ ကောန်ဂကူ မန် (Mon National Education Fund) တုဲ ဍေံ စွံ အာရီု လတူ ပရေင်ပညာ လောကဳ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ရ။ ပ္ဍဲ လိက် တဆိပ်ကြာ ညးတအ် ဂှ် ချူ လဝ် ဒဒှ်ရ သြန်ထံက်ပင် ဏအ် ဂှ် "သွက်ဂွံ ကလေင် ပတိုန် အရေဝ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ လက်သဏ် ဂကူမန်" ရ။
* '''ဂကောံ ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ (Rāmañña Nikāya Pariyatti):''' ဒှ် ဂကောံ မကၠောန်ဗဒှ် သဘင် သွဟ် လိက် ပရိယတ္တိ ဇၞော် အိုတ် သွက် ခမဳသင် မန် တအ် ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။ အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ဗီုရုပ် သဘင် သွဟ် လိက် မရနုက်ကဵု ၄၄ ဝါ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၆ ဂှ် မ္ဂး، ညးတအ် ဖန်ဇန် လဝ် ဒၞာဲ သွဟ် လိက် ပ္ဍဲ ကၠအ် ဂတ ကျာ် သွက် ခမဳသင် ကၠံ ဇကု ပြင် ဍိုက်က်ပေင်င် တုဲ ဍေံ ထ္ၜး ကဵု ဒြဟတ် သြန်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ပရေင် ဖန်ဇန် (Logistics) ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။
== ၂။ ဒေသ ပရေင်ကဵုဒါန် နူ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ==
စရင် သြန် ကေုာံ တဆိပ်ကြာ တအ် ထ္ၜး ဒၟံင် ကွန်ယက် အလုံ ဂၠးကဝ် မွဲ မၞုံ ကု ဂကောံ ညးတအ် မပကောံ ဒြပ်ရတ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် မဒုင်တဲ ညးတအ် (Host countries) ညဳညဳသာသာ ရ-
* '''အာယှ အဂၞဲ:''' ပ္ဍဲ ဍုင် မလေဝ်ယှာ မ္ဂး "ဗွဝ်သြန် ကောန်ဂကူ မန် မလေဝ်ယှာ" (Mon National Fund Malaysia) ဂှ် ဒှ် ဂကောံ ခိုင်ကၠိုက် အိုတ် မွဲ တုဲ၊ ညးတအ် ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ကောံသန္နိပါတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ကွာလာလာမ်ပူ (သၞာံ ၂၀၁၆) သီု မင်မဲ လဝ် စရင် သြန် ဍိုက်က်ပေင်င် သွက် သြန် ရေန်ဂေတ် (RM) နူကဵု ဒေသ နာနာ ရ။ တုပ် တဴ သာ် ဂှ် ကီု၊ ဂကောံ မန် ပ္ဍဲ သေင်ကာပူ လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင် ပကောံ သြန် ပညာ နကဵု သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် ကီု ရ။
* '''အမေရိက သၟဝ်ကျာ:''' ညးမကဵု ဒါန် နူ ဍုင် အမေရိကာန် (USA) တအ် ဂှ် ဒှ် တမ်ရိုဟ် သြန်ဘဏ္ဍာ အဓိက မွဲ ရ။ တဆိပ်ကြာ ကေုာံ စရင် တအ် ထ္ၜး လဝ် ဒဒှ်ရ ဂကောံ မန် ပ္ဍဲ ကဝ်လဝ်ရာဒဝ် (Colorado)၊ ဖေါတ် ဝိန်း (Fort Wayne, Indiana)၊ အက်ကရွန် (Akron, Ohio) ကေုာံ လံတ် အိန်ဂျလိတ် (Los Angeles) တအ် ထံက်ပင် လဝ် သြန် ဒေါ်လာ (USD) ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
* '''အဝ်သတေလျာ:''' ဂကောံ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ အဝ်သတေလျာ တအ် လေဝ် ပါလုပ် ပကောံ သြန် သွက် ပေါဲသဘင် ဇၞော်ဇၞော် သီုကဵု ထံက်ပင် လဝ် သြန် နူ ဍုင် ကေန်ဘေရာ၊ သေတ်ဒနဳ၊ ကေုာံ ပါတ် (Perth) သွက် သဘင် သွဟ် လိက် ရာမညနိကာယ ၂၀၂၆ ဍိုက်က်ပေင်င် ရ။
* '''အာယှ ဗၟံက် ကေုာံ ယူရဝ်ပ:''' ကွန်ယက် ဏအ် ပြးဇး စိုပ် အာ ဍုင် ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ ("ဂကောံ မန် - ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ") တုဲ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် သြန် ဝုန် (Won) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ပြံင် လှာဲ နကဵု သြန် ဒေါ်လာ ကဵု သြန် ဒကေဝ် (MMK) ရ။ ပ္ဍဲ ယူရဝ်ပ လေဝ်၊ ဂကောံ ပ္ဍဲ ဖေန်လာန် (Finland) တအ် ပကောံ သြန် ယူရဝ် (€) သွက် ပရေင်ရီုဗင် ကပ် ယဲ ကဝ်ဗေတ်-၁၉ ရ။
== ၃။ သၞောတ်ဝ် ပကင်ရင် ကေုာံ ပရေင် ကၠးဖ္ဍး ==
လက္ခဏာ တၟေင် မွဲ သွက် ပရေင်ရီုဗင်မၞိဟ် ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ မန် ဂှ် ဒှ် သၞောတ်ဝ် ပကင်ရင် စရိုတ် မခိုင်ကၠိုက် ရ။ သွက်ဂွံ မင်မဲ ပရေင် ပတှ်ေ (Trust) အကြာ ဍုင်ဂမၠိုင် မ္ဂး၊ ဂကောံ မ္ၚး ဍုင် တအ် စကာ သၞောတ်ဝ် စရင် အင်း (Accounting) မကၠးဖ္ဍး ကေုာံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ ညးမကဵု ဒါန် ဍိုက်က်ပေင်င် ရ-
* '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ စရင် (Detailed Ledgering):''' ဂကောံ တအ် ဏအ် ဍေံ ဟွံသေင် ဆ ပကောံ သြန် ဓဝ်၊ ညးတအ် သုင်စောဲ Spreadsheet တုဲ စၟတ်သမ္တီ ယၟု ညးမကဵု ဒါန်၊ ဒတန် မံင်၊ လၟိဟ် သြန် နကဵု သြန် ဍုင် ဂှ် ကေုာံ လၟိဟ် ၚုဟ် သြန် ဒကေဝ် မပြံင်လှာဲ လဝ် တအ် ချိုတ်တ် ပၠိုတ်တ် ရ။
* '''သၞောတ်ဝ် သြန်ထံက်ပင် ကဆံင်နာနာ (Tiered Sponsorship Models):''' သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် ပါလုပ် ဂၠိုင် အိုတ် မ္ဂး၊ ဂကောံ ပ္ဍဲ သေင်ကာပူ တအ် စကာ သၞောတ်ဝ် ထံက်ပင် ပါ် လဝ် ကဆံင် ရ။ ဥပမာ - "ထံက်ပင် ဍိုက်ပေင်" (SGD 800 သွက် ကွးဘာ မွဲ တၠ)၊ "ထံက်ပင် နကဵု ဂကောံ" ကေုာံ "ထံက်ပင် လၟေင် ဂိတု" တအ် နွံ တုဲ၊ မၞိဟ် ဇၟာပ်ပ် ကဆံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပါလုပ် ကဵု ဒါန် မာန် ရ။
* '''သၞောတ်ဝ် ဘဏ် (Banking Infrastructure):''' ပရေင် ဇွောဝ် တိတ် သြန် တအ် ဂှ် ညးတအ် ပကင်ရင် လဝ် နကဵု သၞောတ်ဝ် ဘဏ် မပ္တံကဵု ဘဏ် SCB (Siam Commercial Bank) သွက်ဂွံ ပလံင် သြန် အကြာ ဍုင်ဂမၠိုင် ရ။
== ၄။ သရောပ် ==
စရင် သြန် ပရေင်ရီုဗင် နူကဵု ဂကောံ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ မန် အကြာ သၞာံ ၂၀၁၅ ကဵု ၂၀၂၆ တအ် ထ္ၜး ကဵု လညာတ် ဆာန်ဂကူ ကေုာံ ပရေင် စွံ အာရီု လတူ ပရေင် မင်မဲ ယေန်သၞာင် ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။ နကဵု ပရေင် ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် ကွန်ယက် သြန်ဘဏ္ဍာ အလုံ ဂၠးကဝ် မၞုံ ကု ပရေင် ကၠးဖ္ဍး ဏအ် ဂှ်၊ ဂကောံမၞိဟ် မန် တအ် ဇၞးကေတ် အခက်အခုဲ ပရေင် ပြးဇး ဒေသ (Geographical displacement) မာန် ကၠုင် ရ။ နကဵု ပရေင် ထံက်ပင် သြန် လၟိုန် ဇရေင် တက္ကသိုလ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရာမညရဋ္ဌ၊ ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာ ကောန်ဂကူ မန် ကေုာံ ဂကောံ ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ တအ် ဂှ်، ဂကောံ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ဏအ် သြိုင်ခၞံ လဝ် ဒဒန် သွက် ဟွံဂွံ ကုတ် ခြာ အာ နူ ဍုင် မိတိမ တုဲ၊ သီု ဖန်ဇန် လဝ် ပရေင် မင်မဲ ယေန်သၞာင် အလုံ ဂၠးကဝ် မွဲ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]]
* [[သြန်ဂကောံ]]
* [[သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ]]
* [[အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်ဆာန်ဂကူ]]
[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်]]
[[Category:ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]]
jzvpy3etdst3431mwha5hzm0dyy6lmw
နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ
0
10676
54067
2026-05-04T12:43:55Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ (Five Approaches to Conflict) | image = | caption = | field = [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology), [[ပရေင်ပကင်ရင်]] (Management), ပရေင်ဆက်ဆောံ | key_authors = Kenneth Thomas ကေုာံ Ralph Kilmann (၁၉၇၄) | origin = သ..."
54067
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ (Five Approaches to Conflict)
| image =
| caption =
| field = [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology), [[ပရေင်ပကင်ရင်]] (Management), ပရေင်ဆက်ဆောံ
| key_authors = Kenneth Thomas ကေုာံ Ralph Kilmann (၁၉၇၄)
| origin = သၞောတ်ဝ် Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument (TKI)
| related_concepts = [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Negotiation), ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ (Conflict resolution)
}}
'''နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ''' ({{lang-en|Five approaches to conflict}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓရ် မပါ်ခြာ လဝ် ဗီုပြင် မၞိဟ် တအ် မရပ်စပ် သောင်က္လး ပြသၞာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပဋိပက္ခ အကြာ ဂကောံမၞိဟ် တအ် ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု လညာတ် အစာ ပရေင်စိုတ် Kenneth Thomas ကေုာံ Ralph Kilmann ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၇၄ တုဲ၊ မကော်စ ဒယှ်တမ္ညဝ် လဝ် နကဵု ယၟု '''Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument (TKI)''' ရ။ နဲကဲ သီု ၅ သာ် ဏအ် ဂှ် ညးတအ် တောမ် ဖျေဟ် လဝ် နကဵု လဒက်ပ္တန် အဓိက ၜါ သာ် မတွဟ်ဂး- '''ပရေင်စွံအာရီု လတူ ပၟိက်ဇကု''' (Assertiveness) ကေုာံ '''ပရေင်စွံအာရီု လတူ ပၟိက် ညးတၞဟ်''' (Cooperativeness) ရ။
== ၁။ နဲကဲ သီု ၅ သာ် (The Five Approaches) ==
အတိုင် သၞောတ်ဝ် TKI မ္ဂး ဗီုပြင် မသောင်က္လး ပဋိပက္ခ နွံ ၅ သာ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
=== ၁.၁။ နဲကဲ ပြိုင်ပကာန် (Competing) ===
* '''လက္ခဏာ:''' သၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်စွံအာရီု ပၟိက်ဇကု တုဲ သဝ် ပ္ဍဲ ပရေင်ပံင်သၟဟ် ကု ညးတၞဟ် (High Assertive, Low Cooperative)။
* '''သဘဴဓရ်:''' အဲ ဇၞး၊ ဗှ်ေ ကျ (Win-Lose)။
* '''ဗီုပြင်:''' ဒှ် နဲကဲ မစကာ အဝဵု ဟွံသေင်မ္ဂး ဒြဟတ် သွက်ဂွံ ဇၞး ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် ရ။ မၞိဟ် မစကာ နဲ ဏအ် ဂှ် ညးတအ် ဟွံ စွံ အာရီု လတူ ပၟိက် ညးတၞဟ် တုဲ ဇကု ဇၞး မ္ဂး တုဲ ရ။
* '''အခိင် မဒးစကာ:''' ပ္ဍဲ အခိင် ကိစ္စ မထုဲထံင် မဒး သုတ်သၠာဲ ဓာတ်တ် (Emergencies)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ အခိင် မဒး ဖျေဟ် သ္ဂုတ်သွာတ် မဟွံ မိပ်စိုတ် သွက် ဂကောံ (ဥပမာ - ပရေင်ဖအောန် ဖျေဟ် သြန်ဓနက်)။
=== ၁.၂။ နဲကဲ လျှောဝ်ကဵု / ဖျေဟ်စိုတ် (Accommodating) ===
* '''လက္ခဏာ:''' သဝ် ပ္ဍဲ ပရေင်စွံအာရီု ပၟိက်ဇကု တုဲ သၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ပံင်သၟဟ် ကု ညးတၞဟ် (Low Assertive, High Cooperative)။
* '''သဘဴဓရ်:''' အဲ ကျ၊ ဗှ်ေ ဇၞး (Lose-Win)။
* '''ဗီုပြင်:''' ဒှ် နဲကဲ မပါဲ ကဵု ဂၠံင် သွက် ညးတၞဟ် တုဲ ဇကု ဒုင် ဖျေဟ် ထောအ် စိုတ် လတူ ပၟိက် ဇကု ရ။ မၞိဟ် မစကာ နဲ ဏအ် ဂှ် စွံၚုဟ်မး လတူ ပရေင် ဆက်ဆောံ ဂၠိုင် နူကဵု ပရေင်အံင်ဇၞး ဇကု ရ။
* '''အခိင် မဒးစကာ:''' ပ္ဍဲ အခိင် မတီ လဝ် ဇကု ဗၠေတ် ဒၟံင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ အခိင် ပြသၞာ ဂှ် ဍေံ ကိစ္စဇၞော် သွက် ညးတၞဟ် ဂၠိုင် နူကဵု ဇကု၊ ကေုာံ သွက်ဂွံ မင်မဲ ပရေင် ဆက်ဆောံ ခိုဟ်ဟိုဟ် ပ္ဍဲ အနာဂတ်။
=== ၁.၃။ နဲကဲ ဝေင်ပါဲ (Avoiding) ===
* '''လက္ခဏာ:''' သဝ် ပ္ဍဲ ပရေင်စွံအာရီု ပၟိက်ဇကု တုဲ သဝ် ပ္ဍဲ ပရေင်ပံင်သၟဟ် ကု ညးတၞဟ် ကီု (Low Assertive, Low Cooperative)။
* '''သဘဴဓရ်:''' အဲ လေဝ် ဟွံဇၞး၊ ဗှ်ေ လေဝ် ဟွံဇၞး (Lose-Lose)။
* '''ဗီုပြင်:''' ဒှ် နဲကဲ မဟွံ လုပ် ပြိုင် တုဲ ဝေင်ပါဲ ထောအ် ပြသၞာ ဂှ် သလးသလး ရ။ ဟွံဟီု သောင်က္လး ပြသၞာ တုဲ ဆုတ် တိတ် အာ နူကဵု ပဋိပက္ခ ဂှ် ရ။
* '''အခိင် မဒးစကာ:''' ပ္ဍဲ အခိင် ပြသၞာ ဂှ် ဍေံ ဍောတ်သွတ် လောန် (Trivial issues)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အခိင် စိုတ် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ် တုဲ ဒး ကေတ် အခိင် သွက်ဂွံ ကလေင် ဖန်ဇန် စိုတ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ အခိင် ဇကု ဟွံမွဲ ကု အဝဵု သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ အရာ မွဲမွဲ။
=== ၁.၄။ နဲကဲ ပံင်ကောံဖန်ဇန် (Collaborating) ===
* '''လက္ခဏာ:''' သၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်စွံအာရီု ပၟိက်ဇကု တုဲ သၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ပံင်သၟဟ် ကု ညးတၞဟ် သီု ၜါ လပါ် (High Assertive, High Cooperative)။
* '''သဘဴဓရ်:''' အဲ လေဝ် ဇၞး၊ ဗှ်ေ လေဝ် ဇၞး (Win-Win)။
* '''ဗီုပြင်:''' ဒှ် နဲကဲ မဂၠာဲ နဲ သောင်က္လး ညံင် ဂွံ ဍိုက်ပေင် ကု ပၟိက် သီု ၜါ လပါ် ရ။ ဍေံ အာ အခိင် ကေုာံ ဒြဟတ် ဗွဲမဂၠိုင် သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပညဳပညပ် ရေင်သ္ကအ် ရ။
* '''အခိင် မဒးစကာ:''' ပ္ဍဲ အခိင် ပၟိက် သီု ၜါ လပါ် ဂှ် ကိစ္စဇၞော် လောန် တုဲ သုတ်သၠာဲ ထောအ် ဟွံဂွံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ပံင်ကောံ ကသပ် လညာတ် တၟိတၟိ (Innovation) ကေုာံ မင်မဲ ပရေင် ဆက်ဆောံ ရေင်သ္ကအ် သွက် အနာဂတ် ရ။
=== ၁.၅။ နဲကဲ ဖျေဟ်ကဆံင် / ညဳသၟဟ် (Compromising) ===
* '''လက္ခဏာ:''' နွံ ပ္ဍဲ ကဆံင် လဒေါဝ် သီု လပါ် ပၟိက်ဇကု ကေုာံ ပၟိက် ညးတၞဟ် (Moderate Assertive, Moderate Cooperative)။
* '''သဘဴဓရ်:''' လျှောဝ် ကဵု ရေင်သ္ကအ် တုဲ ဇၞး ကဝက် ကျ ကဝက် (Partial Win-Lose)။
* '''ဗီုပြင်:''' ဒှ် နဲကဲ သီု ၜါ လပါ် ဒး ဖျေဟ် ထောအ် ကဆံင် ပၟိက် ဇကု ညိည တုဲ ဂၠာဲ ကေတ် တင်တုပ်စိုတ် လဒေါဝ် မွဲ ရ။ ဍေံ ပြဟ် နူကဵု နဲကဲ ပံင်ကောံ (Collaborating) ကီု လေဝ်، လဆောဝ် မ္ဂး သီု ၜါ လပါ် ဟွံ ဍိုက်ပေင် စိုတ် အလုံ အိုတ် ရ။
* '''အခိင် မဒးစကာ:''' ပ္ဍဲ အခိင် သီု ၜါ လပါ် နွံ ကု အဝဵု တုပ်ပ် တုဲ ရန်တၟအ် ဍေံ တၞဟ်ခြာ လောန်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ အခိင် မဒး ဂၠာဲ သွဟ် ပြဟ်ဟ် အကြာ အခိင် မအောန် ဒၟံင် ရ။
== ၂။ နဲကဲ လဵု ခိုဟ် အိုတ် ရော? ==
နဲကဲ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ ဏအ် ဝွံ နဲကဲ လဵု မွဲ ခိုဟ် အိုတ်၊ ဟွံ ခိုဟ် အိုတ် ဟီု ဂှ် ဟွံမွဲ ရ။ မၞိဟ် မစိစောန် ပ္ဍဲ ပရေင် သောင်က္လး ပဋိပက္ခ (Conflict management skills) တအ် ဂှ် ညးတအ် လ္ၚတ် ရံင် အကာဲအရာ ပြသၞာ၊ အခိင်ကာလ၊ ကေုာံ ပရေင် ဆက်ဆောံ တုဲ ရုဲစှ် စကာ နဲကဲ မဗဗွဲ ကု အကာဲအရာ ဂှ် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပရေင်စိုတ်]]
* [[ပရေင်ပညဳပညပ်]]
* [[ပရေင်ပကင်ရင်]]
* [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
== နိဿဲ ==
* Thomas, K. W., & Kilmann, R. H. (1974). ''Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument''. Xicom.
* "Conflict resolution strategy", [[Wikipedia]].
[[Category:ပရေင်စိုတ်]]
[[Category:ပရေင်ပကင်ရင်]]
[[Category:ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
qx1inimzxiz4em5zr7kotgyjugn8xdu
သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည
0
10677
54068
2026-05-04T12:54:47Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Zero-sum and Nonzero-sum Outcomes) | image = | caption = | field = [[သီအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory), [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology) | origin = သီအိုရဳ ဂေမ် (Game Theory) | related_concepts..."
54068
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Zero-sum and Nonzero-sum Outcomes)
| image =
| caption =
| field = [[သီအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory), [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology)
| origin = သီအိုရဳ ဂေမ် (Game Theory)
| related_concepts = [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Negotiation), [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]] (Conflict resolution), [[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
}}
'''သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည''' ({{lang-en|Zero-sum and nonzero-sum outcomes}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓရ် အဓိက ပ္ဍဲ [[သီအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory) မလ္ၚတ် ပါ်ပါဲ လဝ် ဗီုပြင် ပရေင်ကလိဂွံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဆောမ်လေင် အကြာ မၞိဟ် ၜါ တၠ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ ၜါ ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပညဳပညပ် မွဲမွဲ ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဂှ် စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]၊ ကေုာံ [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]] ရ။
== ၁။ သွဟ် သုည (Zero-sum Outcomes) ==
သွဟ် သုည ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ မွဲလပါ် ဂှ် ကလိဂွံ (ဇၞး) တုဲ မွဲလပါ် ဂှ် ဒး ဆောမ်လေင် (ကျ) မတုပ်သၟဟ် ကု လၟိဟ် ဂှ် ရ။ ယဝ်ရ ပကောံ ထောအ် လၟိဟ် ကလိဂွံ ကဵု လၟိဟ် ဆောမ်လေင် သီု ၜါ လပါ် မ္ဂး ဍေံ က္တဵုဒှ် သုည (Zero) ရ။
* '''သဘဴဓရ်:''' အဲ ဇၞး၊ ဗှ်ေ ကျ (Win-Lose)။
* '''ဥပမာ:''' ပွမဝေင် ဖေဲ (Poker) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပါ် ကွာင် မွဲ မ။ ယဝ်ရ မၞိဟ် မွဲ တၠ ကေတ် ဂၠိုင် အာ မ္ဂး، မၞိဟ် မွဲ တၠ ဂှ် ဒး ကလိဂွံ အောန် စှ်ေ အာ ဍာံဍာံ ရ။ လၟိဟ် ကွာင် ဂှ် ဒှ် လၟိဟ် မချိုတ်ပၠိုတ် (Fixed amount) တုဲ ထပ် ဇၞော် ပတိုန် ဟွံဂွံ ရ။
* '''လပါ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်:''' ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ရုဲမာဲ လေဝ် ဒှ် သွဟ် သုည ကီု ရ။ မၞိဟ် မွဲ တၠ ကလိဂွံ ဒၞာဲ မ္ဂး، ညးတၞဟ် မွဲ တၠ ဂှ် ဒး ကျ အာ ဒၞာဲ ဂှ် ရ။
== ၂။ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Nonzero-sum Outcomes) ==
သွဟ် ဟွံသေင် သုည ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ လၟိဟ် တမ်ရိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟိဟ် ဖဵု ဂှ် ဍေံ ဟွံ ချိုတ်ပၠိုတ် (Not fixed) တုဲ သီု ၜါ လပါ် ကလိဂွံ ဖဵု မွဲ စွံ (ဇၞး မွဲ စွံ) ဟွံသေင်မ္ဂး ဆောမ်လေင် အာ မွဲ စွံ (ကျ မွဲ စွံ) မာန် ရ။ ဍေံ ပါ် လဝ် ၜါ သာ် အဓိက ရ-
=== ၂.၁။ သွဟ် ဇၞး မွဲ စွံ (Win-Win) ===
* သီု ၜါ လပါ် ကလိဂွံ ဖဵု (Positive-sum)။
* '''ဥပမာ:''' ပရေင်ဗၞိက် အကြာ ဍုင် ကဵု ဍုင် (International trade)။ ဍုင် မွဲ ဂှ် သွံ ကပေါတ် ဇကု မပတိတ် မာန် ဂၠိုင် အိုတ် တုဲ၊ ရာန် ကေတ် ကပေါတ် နူ ဍုင် တၞဟ် ရ။ သီု ၜါ ဍုင် ဂွံ ဖဵု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် မွဲ စွံ ရ။ ပရေင် ပံင်ကောံ ကၠောန် ကမၠောန် (Collaboration) ဗွဲမဂၠိုင် ဂှ် ဒှ် သွဟ် ဇၞး မွဲ စွံ ရ။
=== ၂.၂။ သွဟ် ကျ မွဲ စွံ (Lose-Lose) ===
* သီု ၜါ လပါ် ဒး ဆောမ်လေင် (Negative-sum)။
* '''ဥပမာ:''' ပေါဲပၞာန် (War) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ဖျေဟ် ၚုဟ်မး (Price war)။ ပ္ဍဲ ပေါဲပၞာန် မ္ဂး သီု ၜါ လပါ် ဒး ဆောမ်လေင် လမျီု၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ တမ်ရိုဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
== ၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ ==
သဘဴဓရ် သွဟ် သုည ကေုာံ ဟွံသေင် သုည ဏအ် ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ''[[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]'' ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ-
* မၞိဟ် မစကာ '''နဲကဲ ပြိုင်ပကာန် (Competing)''' တအ် ဂှ် ညးတအ် ရံင် ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် နဒဒှ် '''သွဟ် သုည (Zero-sum)''' ရ။ ဇကု ဒး ဇၞး တုဲ ညးတၞဟ် ဒး ကျ ရောင် ညးတအ် စှ်ေစိုတ် ရ။
* မၞိဟ် မစကာ '''နဲကဲ ပံင်ကောံဖန်ဇန် (Collaborating)''' တအ် ဂှ် ညးတအ် ရံင် ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် နဒဒှ် '''သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Nonzero-sum)''' ရ။ ညးတအ် ဂၠာဲ နဲကဲ ညံင် သီု ၜါ လပါ် ဂွံ ဇၞး မွဲ စွံ (Win-Win) ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သီအိုရဳ ဂေမ်]]
* [[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
* [[ပရေင်ပညဳပညပ်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
== နိဿဲ ==
* Wright, R. (1999). ''Nonzero: The Logic of Human Destiny''. Pantheon Books.
* Neumann, J. V., & Morgenstern, O. (1944). ''Theory of Games and Economic Behavior''. Princeton University Press.
* Zero-sum game, [[Wikipedia]].
[[Category:သီအိုရဳ ဂေမ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ပရေင်စိုတ်]]
[[Category:ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
76op30idh2319xw8sw04kb0deihhvmy
54069
54068
2026-05-04T12:55:06Z
Aue Nai
24
54069
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Zero-sum and Nonzero-sum Outcomes)
| image =
| caption =
| field = [[သီအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory), [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology)
| origin = သီအိုရဳ ဂေမ် (Game Theory)
| related_concepts = [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Negotiation), [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]] (Conflict resolution), [[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
}}
'''သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည''' ({{lang-en|Zero-sum and nonzero-sum outcomes}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓရ် အဓိက ပ္ဍဲ [[သီအိုရဳ ဂေမ်|သဳအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory) မလ္ၚတ် ပါ်ပါဲ လဝ် ဗီုပြင် ပရေင်ကလိဂွံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဆောမ်လေင် အကြာ မၞိဟ် ၜါ တၠ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ ၜါ ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပညဳပညပ် မွဲမွဲ ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဂှ် စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]၊ ကေုာံ [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]] ရ။
== ၁။ သွဟ် သုည (Zero-sum Outcomes) ==
သွဟ် သုည ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ မွဲလပါ် ဂှ် ကလိဂွံ (ဇၞး) တုဲ မွဲလပါ် ဂှ် ဒး ဆောမ်လေင် (ကျ) မတုပ်သၟဟ် ကု လၟိဟ် ဂှ် ရ။ ယဝ်ရ ပကောံ ထောအ် လၟိဟ် ကလိဂွံ ကဵု လၟိဟ် ဆောမ်လေင် သီု ၜါ လပါ် မ္ဂး ဍေံ က္တဵုဒှ် သုည (Zero) ရ။
* '''သဘဴဓရ်:''' အဲ ဇၞး၊ ဗှ်ေ ကျ (Win-Lose)။
* '''ဥပမာ:''' ပွမဝေင် ဖေဲ (Poker) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပါ် ကွာင် မွဲ မ။ ယဝ်ရ မၞိဟ် မွဲ တၠ ကေတ် ဂၠိုင် အာ မ္ဂး، မၞိဟ် မွဲ တၠ ဂှ် ဒး ကလိဂွံ အောန် စှ်ေ အာ ဍာံဍာံ ရ။ လၟိဟ် ကွာင် ဂှ် ဒှ် လၟိဟ် မချိုတ်ပၠိုတ် (Fixed amount) တုဲ ထပ် ဇၞော် ပတိုန် ဟွံဂွံ ရ။
* '''လပါ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်:''' ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ရုဲမာဲ လေဝ် ဒှ် သွဟ် သုည ကီု ရ။ မၞိဟ် မွဲ တၠ ကလိဂွံ ဒၞာဲ မ္ဂး، ညးတၞဟ် မွဲ တၠ ဂှ် ဒး ကျ အာ ဒၞာဲ ဂှ် ရ။
== ၂။ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Nonzero-sum Outcomes) ==
သွဟ် ဟွံသေင် သုည ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ လၟိဟ် တမ်ရိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟိဟ် ဖဵု ဂှ် ဍေံ ဟွံ ချိုတ်ပၠိုတ် (Not fixed) တုဲ သီု ၜါ လပါ် ကလိဂွံ ဖဵု မွဲ စွံ (ဇၞး မွဲ စွံ) ဟွံသေင်မ္ဂး ဆောမ်လေင် အာ မွဲ စွံ (ကျ မွဲ စွံ) မာန် ရ။ ဍေံ ပါ် လဝ် ၜါ သာ် အဓိက ရ-
=== ၂.၁။ သွဟ် ဇၞး မွဲ စွံ (Win-Win) ===
* သီု ၜါ လပါ် ကလိဂွံ ဖဵု (Positive-sum)။
* '''ဥပမာ:''' ပရေင်ဗၞိက် အကြာ ဍုင် ကဵု ဍုင် (International trade)။ ဍုင် မွဲ ဂှ် သွံ ကပေါတ် ဇကု မပတိတ် မာန် ဂၠိုင် အိုတ် တုဲ၊ ရာန် ကေတ် ကပေါတ် နူ ဍုင် တၞဟ် ရ။ သီု ၜါ ဍုင် ဂွံ ဖဵု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် မွဲ စွံ ရ။ ပရေင် ပံင်ကောံ ကၠောန် ကမၠောန် (Collaboration) ဗွဲမဂၠိုင် ဂှ် ဒှ် သွဟ် ဇၞး မွဲ စွံ ရ။
=== ၂.၂။ သွဟ် ကျ မွဲ စွံ (Lose-Lose) ===
* သီု ၜါ လပါ် ဒး ဆောမ်လေင် (Negative-sum)။
* '''ဥပမာ:''' ပေါဲပၞာန် (War) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ဖျေဟ် ၚုဟ်မး (Price war)။ ပ္ဍဲ ပေါဲပၞာန် မ္ဂး သီု ၜါ လပါ် ဒး ဆောမ်လေင် လမျီု၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ တမ်ရိုဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
== ၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ ==
သဘဴဓရ် သွဟ် သုည ကေုာံ ဟွံသေင် သုည ဏအ် ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ''[[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]'' ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ-
* မၞိဟ် မစကာ '''နဲကဲ ပြိုင်ပကာန် (Competing)''' တအ် ဂှ် ညးတအ် ရံင် ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် နဒဒှ် '''သွဟ် သုည (Zero-sum)''' ရ။ ဇကု ဒး ဇၞး တုဲ ညးတၞဟ် ဒး ကျ ရောင် ညးတအ် စှ်ေစိုတ် ရ။
* မၞိဟ် မစကာ '''နဲကဲ ပံင်ကောံဖန်ဇန် (Collaborating)''' တအ် ဂှ် ညးတအ် ရံင် ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် နဒဒှ် '''သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Nonzero-sum)''' ရ။ ညးတအ် ဂၠာဲ နဲကဲ ညံင် သီု ၜါ လပါ် ဂွံ ဇၞး မွဲ စွံ (Win-Win) ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သီအိုရဳ ဂေမ်|သဳအိုရဳ ဂေမ်]]
* [[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
* [[ပရေင်ပညဳပညပ်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
== နိဿဲ ==
* Wright, R. (1999). ''Nonzero: The Logic of Human Destiny''. Pantheon Books.
* Neumann, J. V., & Morgenstern, O. (1944). ''Theory of Games and Economic Behavior''. Princeton University Press.
* Zero-sum game, [[Wikipedia]].
[[Category:သီအိုရဳ ဂေမ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ပရေင်စိုတ်]]
[[Category:ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
eigkxrc7mr6xs7f1pk191b6k8srd979
54070
54069
2026-05-04T12:55:51Z
Aue Nai
24
54070
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Zero-sum and Nonzero-sum Outcomes)
| image =
| caption =
| field = [[သဳအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory), [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology)
| origin = သဳအိုရဳ ဂေမ် (Game Theory)
| related_concepts = [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Negotiation), [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]] (Conflict resolution), [[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
}}
'''သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည''' ({{lang-en|Zero-sum and nonzero-sum outcomes}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓရ် အဓိက ပ္ဍဲ [[သီအိုရဳ ဂေမ်|သဳအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory) မလ္ၚတ် ပါ်ပါဲ လဝ် ဗီုပြင် ပရေင်ကလိဂွံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဆောမ်လေင် အကြာ မၞိဟ် ၜါ တၠ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ ၜါ ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပညဳပညပ် မွဲမွဲ ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဂှ် စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]၊ ကေုာံ [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]] ရ။
== ၁။ သွဟ် သုည (Zero-sum Outcomes) ==
သွဟ် သုည ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ မွဲလပါ် ဂှ် ကလိဂွံ (ဇၞး) တုဲ မွဲလပါ် ဂှ် ဒး ဆောမ်လေင် (ကျ) မတုပ်သၟဟ် ကု လၟိဟ် ဂှ် ရ။ ယဝ်ရ ပကောံ ထောအ် လၟိဟ် ကလိဂွံ ကဵု လၟိဟ် ဆောမ်လေင် သီု ၜါ လပါ် မ္ဂး ဍေံ က္တဵုဒှ် သုည (Zero) ရ။
* '''သဘဴဓရ်:''' အဲ ဇၞး၊ ဗှ်ေ ကျ (Win-Lose)။
* '''ဥပမာ:''' ပွမဝေင် ဖေဲ (Poker) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပါ် ကွာင် မွဲ မ။ ယဝ်ရ မၞိဟ် မွဲ တၠ ကေတ် ဂၠိုင် အာ မ္ဂး، မၞိဟ် မွဲ တၠ ဂှ် ဒး ကလိဂွံ အောန် စှ်ေ အာ ဍာံဍာံ ရ။ လၟိဟ် ကွာင် ဂှ် ဒှ် လၟိဟ် မချိုတ်ပၠိုတ် (Fixed amount) တုဲ ထပ် ဇၞော် ပတိုန် ဟွံဂွံ ရ။
* '''လပါ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်:''' ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ရုဲမာဲ လေဝ် ဒှ် သွဟ် သုည ကီု ရ။ မၞိဟ် မွဲ တၠ ကလိဂွံ ဒၞာဲ မ္ဂး، ညးတၞဟ် မွဲ တၠ ဂှ် ဒး ကျ အာ ဒၞာဲ ဂှ် ရ။
== ၂။ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Nonzero-sum Outcomes) ==
သွဟ် ဟွံသေင် သုည ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ လၟိဟ် တမ်ရိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟိဟ် ဖဵု ဂှ် ဍေံ ဟွံ ချိုတ်ပၠိုတ် (Not fixed) တုဲ သီု ၜါ လပါ် ကလိဂွံ ဖဵု မွဲ စွံ (ဇၞး မွဲ စွံ) ဟွံသေင်မ္ဂး ဆောမ်လေင် အာ မွဲ စွံ (ကျ မွဲ စွံ) မာန် ရ။ ဍေံ ပါ် လဝ် ၜါ သာ် အဓိက ရ-
=== ၂.၁။ သွဟ် ဇၞး မွဲ စွံ (Win-Win) ===
* သီု ၜါ လပါ် ကလိဂွံ ဖဵု (Positive-sum)။
* '''ဥပမာ:''' ပရေင်ဗၞိက် အကြာ ဍုင် ကဵု ဍုင် (International trade)။ ဍုင် မွဲ ဂှ် သွံ ကပေါတ် ဇကု မပတိတ် မာန် ဂၠိုင် အိုတ် တုဲ၊ ရာန် ကေတ် ကပေါတ် နူ ဍုင် တၞဟ် ရ။ သီု ၜါ ဍုင် ဂွံ ဖဵု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် မွဲ စွံ ရ။ ပရေင် ပံင်ကောံ ကၠောန် ကမၠောန် (Collaboration) ဗွဲမဂၠိုင် ဂှ် ဒှ် သွဟ် ဇၞး မွဲ စွံ ရ။
=== ၂.၂။ သွဟ် ကျ မွဲ စွံ (Lose-Lose) ===
* သီု ၜါ လပါ် ဒး ဆောမ်လေင် (Negative-sum)။
* '''ဥပမာ:''' ပေါဲပၞာန် (War) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ဖျေဟ် ၚုဟ်မး (Price war)။ ပ္ဍဲ ပေါဲပၞာန် မ္ဂး သီု ၜါ လပါ် ဒး ဆောမ်လေင် လမျီု၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ တမ်ရိုဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
== ၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ ==
သဘဴဓရ် သွဟ် သုည ကေုာံ ဟွံသေင် သုည ဏအ် ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ''[[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]'' ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ-
* မၞိဟ် မစကာ '''နဲကဲ ပြိုင်ပကာန် (Competing)''' တအ် ဂှ် ညးတအ် ရံင် ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် နဒဒှ် '''သွဟ် သုည (Zero-sum)''' ရ။ ဇကု ဒး ဇၞး တုဲ ညးတၞဟ် ဒး ကျ ရောင် ညးတအ် စှ်ေစိုတ် ရ။
* မၞိဟ် မစကာ '''နဲကဲ ပံင်ကောံဖန်ဇန် (Collaborating)''' တအ် ဂှ် ညးတအ် ရံင် ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် နဒဒှ် '''သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Nonzero-sum)''' ရ။ ညးတအ် ဂၠာဲ နဲကဲ ညံင် သီု ၜါ လပါ် ဂွံ ဇၞး မွဲ စွံ (Win-Win) ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သီအိုရဳ ဂေမ်|သဳအိုရဳ ဂေမ်]]
* [[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
* [[ပရေင်ပညဳပညပ်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
== နိဿဲ ==
* Wright, R. (1999). ''Nonzero: The Logic of Human Destiny''. Pantheon Books.
* Neumann, J. V., & Morgenstern, O. (1944). ''Theory of Games and Economic Behavior''. Princeton University Press.
* Zero-sum game, [[Wikipedia]].
[[Category:သီအိုရဳ ဂေမ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ပရေင်စိုတ်]]
[[Category:ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
fvipy10h3fcoljwq6v5hqwycv12ts3d
ပရေင်ဖန်ဗဒှ်
0
10678
54071
2026-05-04T13:01:49Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Zero-sum and Nonzero-sum Outcomes) | image = | caption = | field = [[သီအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory), [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology) | origin = သီအိုရဳ ဂေမ် (Game Theory) | related_concepts..."
54071
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Zero-sum and Nonzero-sum Outcomes)
| image =
| caption =
| field = [[သီအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory), [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology)
| origin = သီအိုရဳ ဂေမ် (Game Theory)
| related_concepts = [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Negotiation), [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]] (Conflict resolution), [[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
}}
'''သွဟ် သုည ကေုာံ သွဟ် ဟွံသေင် သုည''' ({{lang-en|Zero-sum and nonzero-sum outcomes}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓရ် အဓိက ပ္ဍဲ [[သီအိုရဳ ဂေမ်]] (Game Theory) မလ္ၚတ် ပါ်ပါဲ လဝ် ဗီုပြင် ပရေင်ကလိဂွံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဆောမ်လေင် အကြာ မၞိဟ် ၜါ တၠ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ ၜါ ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပညဳပညပ် မွဲမွဲ ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဂှ် စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]၊ ကေုာံ [[ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]] ရ။
== ၁။ သွဟ် သုည (Zero-sum Outcomes) ==
သွဟ် သုည ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ မွဲလပါ် ဂှ် ကလိဂွံ (ဇၞး) တုဲ မွဲလပါ် ဂှ် ဒး ဆောမ်လေင် (ကျ) မတုပ်သၟဟ် ကု လၟိဟ် ဂှ် ရ။ ယဝ်ရ ပကောံ ထောအ် လၟိဟ် ကလိဂွံ ကဵု လၟိဟ် ဆောမ်လေင် သီု ၜါ လပါ် မ္ဂး ဍေံ က္တဵုဒှ် သုည (Zero) ရ။
* '''သဘဴဓရ်:''' အဲ ဇၞး၊ ဗှ်ေ ကျ (Win-Lose)။
* '''ဥပမာ:''' ပွမဝေင် ဖေဲ (Poker) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပါ် ကွာင် မွဲ မ။ ယဝ်ရ မၞိဟ် မွဲ တၠ ကေတ် ဂၠိုင် အာ မ္ဂး، မၞိဟ် မွဲ တၠ ဂှ် ဒး ကလိဂွံ အောန် စှ်ေ အာ ဍာံဍာံ ရ။ လၟိဟ် ကွာင် ဂှ် ဒှ် လၟိဟ် မချိုတ်ပၠိုတ် (Fixed amount) တုဲ ထပ် ဇၞော် ပတိုန် ဟွံဂွံ ရ။
* '''လပါ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်:''' ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ရုဲမာဲ လေဝ် ဒှ် သွဟ် သုည ကီု ရ။ မၞိဟ် မွဲ တၠ ကလိဂွံ ဒၞာဲ မ္ဂး، ညးတၞဟ် မွဲ တၠ ဂှ် ဒး ကျ အာ ဒၞာဲ ဂှ် ရ။
== ၂။ သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Nonzero-sum Outcomes) ==
သွဟ် ဟွံသေင် သုည ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ လၟိဟ် တမ်ရိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟိဟ် ဖဵု ဂှ် ဍေံ ဟွံ ချိုတ်ပၠိုတ် (Not fixed) တုဲ သီု ၜါ လပါ် ကလိဂွံ ဖဵု မွဲ စွံ (ဇၞး မွဲ စွံ) ဟွံသေင်မ္ဂး ဆောမ်လေင် အာ မွဲ စွံ (ကျ မွဲ စွံ) မာန် ရ။ ဍေံ ပါ် လဝ် ၜါ သာ် အဓိက ရ-
=== ၂.၁။ သွဟ် ဇၞး မွဲ စွံ (Win-Win) ===
* သီု ၜါ လပါ် ကလိဂွံ ဖဵု (Positive-sum)။
* '''ဥပမာ:''' ပရေင်ဗၞိက် အကြာ ဍုင် ကဵု ဍုင် (International trade)။ ဍုင် မွဲ ဂှ် သွံ ကပေါတ် ဇကု မပတိတ် မာန် ဂၠိုင် အိုတ် တုဲ၊ ရာန် ကေတ် ကပေါတ် နူ ဍုင် တၞဟ် ရ။ သီု ၜါ ဍုင် ဂွံ ဖဵု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် မွဲ စွံ ရ။ ပရေင် ပံင်ကောံ ကၠောန် ကမၠောန် (Collaboration) ဗွဲမဂၠိုင် ဂှ် ဒှ် သွဟ် ဇၞး မွဲ စွံ ရ။
=== ၂.၂။ သွဟ် ကျ မွဲ စွံ (Lose-Lose) ===
* သီု ၜါ လပါ် ဒး ဆောမ်လေင် (Negative-sum)။
* '''ဥပမာ:''' ပေါဲပၞာန် (War) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပြိုင်ပကာန် ဖျေဟ် ၚုဟ်မး (Price war)။ ပ္ဍဲ ပေါဲပၞာန် မ္ဂး သီု ၜါ လပါ် ဒး ဆောမ်လေင် လမျီု၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ တမ်ရိုဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
== ၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ ==
သဘဴဓရ် သွဟ် သုည ကေုာံ ဟွံသေင် သုည ဏအ် ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ''[[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]'' ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ-
* မၞိဟ် မစကာ '''နဲကဲ ပြိုင်ပကာန် (Competing)''' တအ် ဂှ် ညးတအ် ရံင် ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် နဒဒှ် '''သွဟ် သုည (Zero-sum)''' ရ။ ဇကု ဒး ဇၞး တုဲ ညးတၞဟ် ဒး ကျ ရောင် ညးတအ် စှ်ေစိုတ် ရ။
* မၞိဟ် မစကာ '''နဲကဲ ပံင်ကောံဖန်ဇန် (Collaborating)''' တအ် ဂှ် ညးတအ် ရံင် ကေတ် ပဋိပက္ခ ဂှ် နဒဒှ် '''သွဟ် ဟွံသေင် သုည (Nonzero-sum)''' ရ။ ညးတအ် ဂၠာဲ နဲကဲ ညံင် သီု ၜါ လပါ် ဂွံ ဇၞး မွဲ စွံ (Win-Win) ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သီအိုရဳ ဂေမ်]]
* [[နဲကဲ ၅ သာ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
* [[ပရေင်ပညဳပညပ်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
== နိဿဲ ==
* Wright, R. (1999). ''Nonzero: The Logic of Human Destiny''. Pantheon Books.
* Neumann, J. V., & Morgenstern, O. (1944). ''Theory of Games and Economic Behavior''. Princeton University Press.
* Zero-sum game, [[Wikipedia]].
[[Category:သီအိုရဳ ဂေမ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ပရေင်စိုတ်]]
[[Category:ပရေင်သောင်က္လး ပဋိပက္ခ]]
76op30idh2319xw8sw04kb0deihhvmy
54072
54071
2026-05-04T13:02:13Z
Aue Nai
24
54072
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = ပရေင်ဖန်ဗဒှ် / ပွမဖန်ဗဒှ် (Creativity / Creation)
| image =
| caption =
| field = [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology), [[အနုသုခုမ]] (Arts), ကွတ်ပညာ (Technology)
| origin = လညာတ် ကောန်မၞိဟ် (Human cognition)
| related_concepts = ကသပ်လညာတ် တၟိ (Innovation), [[ပရေင်သောင်က္လး ပြသၞာ]] (Problem solving), ပညာစိစောန် (Intelligence)
}}
'''ပရေင်ဖန်ဗဒှ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သ္ဂောံဖန်ဗဒှ်''' ({{lang-en|Creativity}} / Creation, {{lang-my|ဖန်တီးမှု / ဖန်တီးရန်}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် အစောံစရာဲ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် က္ဍဟ် ကောန်မၞိဟ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ကသပ်လညာတ် တၟိ၊ အရာဝတ္ထု တၟိ၊ အနုသုခုမ ဟွံသေင်မ္ဂး နဲကဲ သောင်က္လး ပြသၞာ မဟွံတုပ် ကု အရာတြေံ ကေုာံ မၞုံ ကု ၚုဟ်မး မွဲမွဲ ရ။ ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဟွံသေင် ဆ အရာ မဆေင်စပ် ကု သၟာအနုသုခုမ (ဥပမာ - ညးမချူရုပ်၊ ညးမချူဒွက်) တအ် ဓဝ်၊ ဍေံ ပါလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ သိပ္ပံ၊ ကေုာံ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ ကောန်မၞိဟ် တအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။
== ၁။ ဂကူ ပရေင်ဖန်ဗဒှ် နာနာ (Types of Creativity) ==
ပ္ဍဲကဵု လိက်လ္ၚတ် ပရေင်စိုတ် မ္ဂး ညးတအ် ပါ်ခြာ လဝ် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် အဓိက ၜါ ကဆံင် ရ-
* '''ပရေင်ဖန်ဗဒှ် လၟေင်တ္ၚဲ (Little-c creativity):''' ဍေံ ဒှ် အစောံစရာဲ မဖန်ဗဒှ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပြသၞာ ဍောတ်တ် ပ္ဍဲ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ ရ။ ဥပမာ - ပွမဖန် ဍုန်တောမ် စၞစ နဲကဲ တၟိ မွဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဖန် ပလေဝ် ကပေါတ် မလီု ဒၟံင် ပ္ဍဲ သ္ၚိ နကဵု နဲကဲ သာမည တအ် ရ။
* '''ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ကဆံင် သၠုင် (Big-C creativity):''' ဍေံ ဒှ် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် မပြံင်လှာဲ ထောအ် ဝင်၊ ဂကောံမၞိဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကဏ္ဍ မွဲမွဲ အလုံ အိုတ် ရ။ ဥပမာ - လိက်ပတ် ပြကိုဟ် ဒယှ်ဂမၠိုင်၊ ပရေင် ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ကွတ်ပညာ တၟိ (ဥပမာ - အေန်တာနဲ၊ စက်ယန် တၟိ) ကေုာံ သီအိုရဳ သိပ္ပံ (ဥပမာ - သီအိုရဳ အာင်သတာင်) တအ် ရ။
== ၂။ လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် (The Creative Process) ==
အတိုင် လညာတ် အစာ ပရေင်စိုတ် Graham Wallas (၁၉၂၆) မ္ဂး လၟေင်ကမၠောန် သ္ဂောံ ဖန်ဗဒှ် အရာ မွဲမွဲ ဂှ် နွံ ကု ကဆံင် (၄) သာ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
၁။ '''ပရေင် ပလေဝ်ပလေတ် (Preparation):''' ပွမလ္ၚတ် ပကောံ တင်နင် ကေုာံ စွံ အာရီု လတူ ပြသၞာ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာ မမိက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ဂှ် ရ။
၂။ '''ပရေင် တန်တဴ (Incubation):''' ကြဴနူ စွံ အာရီု တုဲ၊ ဇူ ထောအ် မွဲ ခဏ တုဲ ကဵု အခေါင် ဇရေင် က္ဍဟ် သၟဝ် (Subconscious mind) ဂွံ ဆက် ကၠောန် ကမၠောန် ဍေံ အတိုင် ပကတိ ရ။
၃။ '''ပရေင် လျးတၟး (Illumination):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် "အာဟာ!" (Aha! moment) မကလိဂွံ ကသပ်လညာတ် ဟွံသေင်မ္ဂး သွဟ် တၟိ မွဲ ဗွဲမမံက်တၟး ကၠုင် ပ္ဍဲ က္ဍဟ် ဗီု ဟွံဒး ချပ် ထေက် ရ။
၄။ '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ / စမ်ၜတ် (Verification):''' ပွမကေတ် ကသပ်လညာတ် ဂှ် တုဲ ကလေင် စမ်ၜတ်၊ ပလေဝ်ပလေတ် ညံင် ဂွံ ဒှ် ကၠုင် ရုပ်ရဴ ကမၠောန် ဍာံဍာံ ရ။
== ၃။ အရေးပါမှု ကေုာံ ဖဵု (Importance and Impact) ==
ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကိစ္စဇၞော် လောန် သွက် အနာဂတ် ကောန်မၞိဟ် တအ် ရ-
* '''ပရေင် ဇၞော်မောဝ် ပိုန်ဒြပ် (Economic Innovation):''' ကမ္ပဏဳ ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် တအ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပြိုင်ပကာန် မာန် ဂှ်၊ ဍေံတအ် ဒး သုင်စောဲ ကသပ် ဖန်ဗဒှ် အရာ တၟိ (Products) ကေုာံ ဇွောဝ် ကမၠောန် တၟိ လၟိုန် ရ။
* '''ပရေင်သောင်က္လး ပြသၞာ (Problem Solving):''' ပြသၞာ ဇၞော်ဇၞော် လတူ ဂၠးတိ မပ္တံကဵု ပြသၞာ ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ၊ ပရေင် ယဲဘဲ တအ် ဂှ် ဒး စကာ နဲကဲ ဖန်ဗဒှ် တၟိတၟိ သွက်ဂွံ သောင်က္လး ဍေံ မာန် ရ။
* '''ပရေင် လဟိင်စိုတ် ကေုာံ အနုသုခုမ:''' ပွမဖန်ဗဒှ် လိက်ပတ်၊ ဒွက်၊ ကေုာံ ရုပ်သၟိင် တအ် ဂှ် ဍေံ ကဵု ဓရှ် လဟိင် စိုတ် ကေုာံ ထ္ၜးပျး ယေန်သၞာင် ဂကူ မွဲမွဲ ရ။
== ၄။ နဲကဲ သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ==
ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ဟီုဂှ် ဍေံ ဟွံသေင် အရာ မပါ ကၠုင် နူ ဂၠံဂဝ် မွဲ ဓဝ်၊ ဍေံ ဒှ် အစောံစရာဲ ပိုယ် ဗ္တောန် ကေတ် မာန် ရ။
* '''ပွမလ္ၚတ် အရာ တၟိတၟိ:''' ပွမဗှ် လိက် နာနာ၊ တိတ် တရဴ၊ ကေုာံ ဆက်ဆောံ ကု မၞိဟ် နူ အခိုက်အလိုက် တၞဟ်ခြာ တအ် ဂှ် ဍေံ ပံက် ကဵု လညာတ် က္ဍဟ် ရ။
* '''နဲကဲ ပကောံ ကသပ် (Brainstorming):''' ပွမချပ် ပတိတ် ကသပ် ဗွဲမဂၠိုင် မွဲ စွံ (သီု မဟွံ စၟတ် သမ္တီ ဒုဟ်) တုဲ မှ ရုဲစှ် ကေတ် ကသပ် မခိုဟ် အိုတ် ရ။
* '''ပွမဒုင်တဲ ပရေင် ဟွံအံင်ဇၞး (Embracing Failure):''' ကမၠောန် ဖန်ဗဒှ် တၟိ ဇၟာပ်ပ် အရာ ဂှ် အံင်ဇၞး အလုံ အိုတ် ဟွံသေင် ရ။ ဒး ဒုင်တဲ ပရေင် ဟွံအံင်ဇၞး တုဲ ကလေင် လ္ၚတ် ကေတ် သင်ခန် နူကဵု ဍေံ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပရေင်စိုတ်]]
* [[ပရေင်သောင်က္လး ပြသၞာ]]
* [[အနုသုခုမ]]
* [[ကသပ်တၟိ]] (Innovation)
== နိဿဲ ==
* Sternberg, R. J., & Lubart, T. I. (1999). "The Concept of Creativity: Prospects and Paradigms". ''Handbook of Creativity''. Cambridge University Press.
* Wallas, G. (1926). ''The Art of Thought''. Jonathan Cape.
* Creativity, [[Wikipedia]].
[[Category:ပရေင်စိုတ်]]
[[Category:အနုသုခုမ]]
[[Category:ကသပ်လညာတ်]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပူဂိုလ်]]
3aba8sqn5dszlkii76k232kbb0g8987
54073
54072
2026-05-04T13:03:59Z
Aue Nai
24
/* ၂။ လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် (The Creative Process) */
54073
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = ပရေင်ဖန်ဗဒှ် / ပွမဖန်ဗဒှ် (Creativity / Creation)
| image =
| caption =
| field = [[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology), [[အနုသုခုမ]] (Arts), ကွတ်ပညာ (Technology)
| origin = လညာတ် ကောန်မၞိဟ် (Human cognition)
| related_concepts = ကသပ်လညာတ် တၟိ (Innovation), [[ပရေင်သောင်က္လး ပြသၞာ]] (Problem solving), ပညာစိစောန် (Intelligence)
}}
'''ပရေင်ဖန်ဗဒှ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သ္ဂောံဖန်ဗဒှ်''' ({{lang-en|Creativity}} / Creation, {{lang-my|ဖန်တီးမှု / ဖန်တီးရန်}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် အစောံစရာဲ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် က္ဍဟ် ကောန်မၞိဟ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ကသပ်လညာတ် တၟိ၊ အရာဝတ္ထု တၟိ၊ အနုသုခုမ ဟွံသေင်မ္ဂး နဲကဲ သောင်က္လး ပြသၞာ မဟွံတုပ် ကု အရာတြေံ ကေုာံ မၞုံ ကု ၚုဟ်မး မွဲမွဲ ရ။ ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဟွံသေင် ဆ အရာ မဆေင်စပ် ကု သၟာအနုသုခုမ (ဥပမာ - ညးမချူရုပ်၊ ညးမချူဒွက်) တအ် ဓဝ်၊ ဍေံ ပါလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ သိပ္ပံ၊ ကေုာံ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ ကောန်မၞိဟ် တအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။
== ၁။ ဂကူ ပရေင်ဖန်ဗဒှ် နာနာ (Types of Creativity) ==
ပ္ဍဲကဵု လိက်လ္ၚတ် ပရေင်စိုတ် မ္ဂး ညးတအ် ပါ်ခြာ လဝ် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် အဓိက ၜါ ကဆံင် ရ-
* '''ပရေင်ဖန်ဗဒှ် လၟေင်တ္ၚဲ (Little-c creativity):''' ဍေံ ဒှ် အစောံစရာဲ မဖန်ဗဒှ် သွက်ဂွံ သောင်က္လး ပြသၞာ ဍောတ်တ် ပ္ဍဲ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ ရ။ ဥပမာ - ပွမဖန် ဍုန်တောမ် စၞစ နဲကဲ တၟိ မွဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဖန် ပလေဝ် ကပေါတ် မလီု ဒၟံင် ပ္ဍဲ သ္ၚိ နကဵု နဲကဲ သာမည တအ် ရ။
* '''ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ကဆံင် သၠုင် (Big-C creativity):''' ဍေံ ဒှ် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် မပြံင်လှာဲ ထောအ် ဝင်၊ ဂကောံမၞိဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကဏ္ဍ မွဲမွဲ အလုံ အိုတ် ရ။ ဥပမာ - လိက်ပတ် ပြကိုဟ် ဒယှ်ဂမၠိုင်၊ ပရေင် ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ကွတ်ပညာ တၟိ (ဥပမာ - အေန်တာနဲ၊ စက်ယန် တၟိ) ကေုာံ သီအိုရဳ သိပ္ပံ (ဥပမာ - သီအိုရဳ အာင်သတာင်) တအ် ရ။
== ၂။ လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် (The Creative Process) ==
အတိုင် လညာတ် အစာ ပရေင်စိုတ် Graham Wallas (၁၉၂၆) မ္ဂး လၟေင်ကမၠောန် သ္ဂောံ ဖန်ဗဒှ် အရာ မွဲမွဲ ဂှ် နွံ ကု ကဆံင် (၄) သာ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
၁။ '''ပရေင် ပလေဝ်ပလေတ် (Preparation):''' ပွမလ္ၚတ် ပကောံ တင်နင် ကေုာံ စွံ အာရီု လတူ ပြသၞာ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာ မမိက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ဂှ် ရ။
၂။ '''ပရေင် တန်တဴ (Incubation):''' ကြဴနူ စွံ အာရီု တုဲ၊ ဇူ ထောအ် မွဲ ခဏ တုဲ ကဵု အခေါင် ဇရေင် က္ဍဟ် သၟဝ် (Subconscious mind) ဂွံ ဆက် ကၠောန် ကမၠောန် ဍေံ အတိုင် ပကတိ ရ။
၃။ '''ပရေင် လျးတၟး (Illumination):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် "အာဟာ!" (Aha! moment) မကလိဂွံ ကသပ်လညာတ် ဟွံသေင်မ္ဂး သွဟ် တၟိ မွဲ ဗွဲမမံက်တၟး ကၠုင် ပ္ဍဲ က္ဍဟ် ဗီု ဟွံဒး ချပ် ထေက် ရ။
၄။ '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ / စမ်ၜတ် (Verification):''' ပွမကေတ် ကသပ်လညာတ် ဂှ် တုဲ ကလေင် စမ်ၜတ်၊ ပလေဝ်ပလေတ် ညံင် ဂွံ ဒှ် ကၠုင် ရုပ်ရဴ ကမၠောန် ဍာံဍာံ ရ။
== ၃။ အရေးပါမှု ကေုာံ ဖဵု (Importance and Impact) ==
ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကိစ္စဇၞော် လောန် သွက် အနာဂတ် ကောန်မၞိဟ် တအ် ရ-
* '''ပရေင် ဇၞော်မောဝ် ပိုန်ဒြပ် (Economic Innovation):''' ကမ္ပဏဳ ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် တအ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပြိုင်ပကာန် မာန် ဂှ်၊ ဍေံတအ် ဒး သုင်စောဲ ကသပ် ဖန်ဗဒှ် အရာ တၟိ (Products) ကေုာံ ဇွောဝ် ကမၠောန် တၟိ လၟိုန် ရ။
* '''ပရေင်သောင်က္လး ပြသၞာ (Problem Solving):''' ပြသၞာ ဇၞော်ဇၞော် လတူ ဂၠးတိ မပ္တံကဵု ပြသၞာ ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ၊ ပရေင် ယဲဘဲ တအ် ဂှ် ဒး စကာ နဲကဲ ဖန်ဗဒှ် တၟိတၟိ သွက်ဂွံ သောင်က္လး ဍေံ မာန် ရ။
* '''ပရေင် လဟိင်စိုတ် ကေုာံ အနုသုခုမ:''' ပွမဖန်ဗဒှ် လိက်ပတ်၊ ဒွက်၊ ကေုာံ ရုပ်သၟိင် တအ် ဂှ် ဍေံ ကဵု ဓရှ် လဟိင် စိုတ် ကေုာံ ထ္ၜးပျး ယေန်သၞာင် ဂကူ မွဲမွဲ ရ။
== ၄။ နဲကဲ သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ==
ပရေင်ဖန်ဗဒှ် ဟီုဂှ် ဍေံ ဟွံသေင် အရာ မပါ ကၠုင် နူ ဂၠံဂဝ် မွဲ ဓဝ်၊ ဍေံ ဒှ် အစောံစရာဲ ပိုယ် ဗ္တောန် ကေတ် မာန် ရ။
* '''ပွမလ္ၚတ် အရာ တၟိတၟိ:''' ပွမဗှ် လိက် နာနာ၊ တိတ် တရဴ၊ ကေုာံ ဆက်ဆောံ ကု မၞိဟ် နူ အခိုက်အလိုက် တၞဟ်ခြာ တအ် ဂှ် ဍေံ ပံက် ကဵု လညာတ် က္ဍဟ် ရ။
* '''နဲကဲ ပကောံ ကသပ် (Brainstorming):''' ပွမချပ် ပတိတ် ကသပ် ဗွဲမဂၠိုင် မွဲ စွံ (သီု မဟွံ စၟတ် သမ္တီ ဒုဟ်) တုဲ မှ ရုဲစှ် ကေတ် ကသပ် မခိုဟ် အိုတ် ရ။
* '''ပွမဒုင်တဲ ပရေင် ဟွံအံင်ဇၞး (Embracing Failure):''' ကမၠောန် ဖန်ဗဒှ် တၟိ ဇၟာပ်ပ် အရာ ဂှ် အံင်ဇၞး အလုံ အိုတ် ဟွံသေင် ရ။ ဒး ဒုင်တဲ ပရေင် ဟွံအံင်ဇၞး တုဲ ကလေင် လ္ၚတ် ကေတ် သင်ခန် နူကဵု ဍေံ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပရေင်စိုတ်]]
* [[ပရေင်သောင်က္လး ပြသၞာ]]
* [[အနုသုခုမ]]
* [[ကသပ်တၟိ]] (Innovation)
== နိဿဲ ==
* Sternberg, R. J., & Lubart, T. I. (1999). "The Concept of Creativity: Prospects and Paradigms". ''Handbook of Creativity''. Cambridge University Press.
* Wallas, G. (1926). ''The Art of Thought''. Jonathan Cape.
* Creativity, [[Wikipedia]].
[[Category:ပရေင်စိုတ်]]
[[Category:အနုသုခုမ]]
[[Category:ကသပ်လညာတ်]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပူဂိုလ်]]
b4ma1ds9apn8534vapaqzvymvz5k1cc
ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ
0
10679
54074
2026-05-04T13:44:58Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ (Incompatibility)|image=|caption=|field=[[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology), [[ကွတ်ပညာ]] (Technology), [[ဇဳဝဗေဒ]] (Biology)|origin=လညာတ် အကာဲအရာ သဘာဝ ကေုာံ ကွတ်စက်|related_concepts=[[ပဋိပက္ခ]] (Conflict), ပရေင်သၟဟ်သၟန် (..."
54074
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ (Incompatibility)|image=|caption=|field=[[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology), [[ကွတ်ပညာ]] (Technology), [[ဇဳဝဗေဒ]] (Biology)|origin=လညာတ် အကာဲအရာ သဘာဝ ကေုာံ ကွတ်စက်|related_concepts=[[ပဋိပက္ခ]] (Conflict), ပရေင်သၟဟ်သၟန် (Compatibility), [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Negotiation)}}
'''ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အရာ ဟွံကိတ်ညဳ''' ({{lang-en|Incompatibility}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓရ် မစၞောန်ထ္ၜး အကာဲအရာ အရာ ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာ ဗွဲမဂၠိုင် မဟွံသၟဟ်သၟန်၊ ဟွံကိတ်ညဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မဟွံမာန် ပံင်ကောံ ရေင်သ္ကအ် သလးသလး ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပါလုပ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဗွဲမလှဲလး မပ္တံကဵု ပရေင်ဆက်ဆောံ မၞိဟ်၊ ကွတ်ပညာ အေန်ဂျေန်နဳယျာ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် (ဇဳဝဗေဒ) တအ် ရ။
== ၁။ ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲ ပရေင်ဆက်ဆောံ (Interpersonal Incompatibility) ==
ပ္ဍဲ ပရေင်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ မၞိဟ် မ္ဂး، ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ မၞိဟ် ၜါ တၠ (ဥပမာ - မိတ်သဟာယ، တၠသ္ၚိ ကဵု သမ္ဘာ، ဟွံသေင်မ္ဂး ကောန်ကမၠောန်) စိုတ်စရိုတ်၊ တင်ရန်တၟအ် ဘဝ ဟွံသေင်မ္ဂး ၚုဟ်မး သဘဴဓရ် ဟွံတုပ် ရေင်သ္ကအ် ရ။
* '''စိုတ်စရိုတ် (Personality Traits):''' အခိုက်အလိုက် မၞိဟ် တၞဟ်ခြာ လောန် မ္ဂး ပံင်ကောံ ဝါတ် ရ (ဥပမာ - မၞိဟ် မဒးစိုတ် အသေအဟာန် တိတ်မ္ၚး ကဵု မၞိဟ် မဒးစိုတ် ၜိုဟ်ၜိုဟ် မံင် ပ္ဍဲ သ္ၚိ)။
* '''တင်ရန်တၟအ် (Life Goals):''' မၞိဟ် မွဲ မိက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ကမၠောန် မ္ၚး ဍုင်၊ တုဲ မၞိဟ် မွဲ ပၠန် မိက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် သ္ၚိဌာန် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇကု။
* '''သဘဴဓရ် ၚုဟ်မး (Core Values):''' လညာတ် လတူ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ဘာသာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံတုပ် ရေင်သ္ကအ် မ္ဂး ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ပဋိပက္ခ လောဲသွာ ရ။
== ၂။ ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲ ကွတ်ပညာ (Technological Incompatibility) ==
ပ္ဍဲ လောက ကွတ်ပညာ ကေုာံ စက်ယန် တအ် မ္ဂး، ဍေံ ဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ စက် ဟွံသေင်မ္ဂး သော့ဝဲလ် (Software) တအ် ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ဟွံမာန် ရ။
* '''ဟာတ်ဝဲလ် (Hardware):''' ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ အကြာ ကပေါတ် စက် ကေုာံ ပလပ် (ဥပမာ - ကေဗေယ် USB-C ဂှ် စုတ် ပ္ဍဲ အပေါက် Micro-USB ဟွံလုပ်)။
* '''သော့ဝဲလ် (Software):''' အစဳအဇန် ကောန်ပျူတာ မွဲ ဂှ် ကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် (OS) တၞဟ်ခြာ ဟွံမာန် (ဥပမာ - သော့ဝဲလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂေမ် မကၠောန် လဝ် သွက် Windows ဍေံ စကာ ပ္ဍဲ Mac ဟွံမာန်)။
== ၃။ ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲ ဇဳဝဗေဒ ကေုာံ ဂဥုဲ (Biological and Medical Incompatibility) ==
ပ္ဍဲ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဂဥုဲ မ္ဂး ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ဂှ် ဍေံ ကိစ္စဇၞော် လောန် တုဲ စိုပ် လမျီု မာန် ရ။
* '''ဂကူ ဆီ (Blood Type Incompatibility):''' ပွမကဵု ဆီ မဟွံကိတ်ညဳ ကု ဂကူ ဆီ ညးယဲ (ဥပမာ - မၞိဟ် မၞုံ ကု ဆီ ဂကူ A ဂှ် ဒုင် ကေတ် ဆီ ဂကူ B ဟွံမာန်)။
* '''ပရေင် ပြံင်စုတ် ကလာပ်ရုပ် (Tissue / Organ Incompatibility):''' ပ္ဍဲ အခိင် ပြံင်စုတ် ကလာပ်ရုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကသိုင် (Organ transplant) မ္ဂး، ဒြဟတ် ဒုင်စဵုဒၞာ ဇကု ညးယဲ (Immune system) ဂှ် ဟွံဒုင်တဲ (Reject) ကသိုင် တၟိ ဂှ် ရ။
* '''ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ဂဥုဲ (Drug Interactions):''' ဂဥုဲ လ္ၚဵု တအ် ယဝ်ရ စ မွဲ စွံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး စ မွဲ စွံ ကု စၞစ လ္ၚဵု မ္ဂး ဍေံ ဟွံကိတ်ညဳ တုဲ က္တဵုဗဒှ် ဘဲအန္တရာဲ (Side effects) ဇၞော်ဇၞော် မာန် ရ။
== ၄။ နဲကဲ သောင်က္လး ကေုာံ ပရေင်ရပ်စပ် ==
ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ တအ် ဂှ် ၜိုန်ရ မံက်ဂတဝ် ဒၟံင် ကီု လေဝ်၊ နဲကဲ ရပ်စပ် နွံ နာနာ သာ် ရ-
* '''ပ္ဍဲ ပရေင်ဆက်ဆောံ:''' ညးတအ် သုင်စောဲ နဲကဲ [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Compromising)، ပရေင် ပံင်ကောံ ဖန်ဇန် (Collaborating) သွက်ဂွံ ဖအောန် ဖျေဟ် ပဋိပက္ခ ရ။
* '''ပ္ဍဲ ကွတ်ပညာ:''' ညးတအ် ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ကပေါတ် ဆက် (Adapters/Converters) ဟွံသေင်မ္ဂး ဖန်ဇန် သၞောတ်ဝ် မကိတ်ညဳ ကဵု အရာ တြေံ (Backward compatibility) ညံင် ဂွံ ဆက် သုင်စောဲ မာန် ရ။
* '''ပ္ဍဲ ပရေင်ထတ်ယုက်:''' သဝ်ဝန် တအ် ဒး စမ်ၜတ် ဆီ ကေုာံ ကဵု ဂဥုဲ စဵုဒၞာ ပရေင် ဟွံဒုင်တဲ (Immunosuppressants) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ပြံင်စုတ် ကသိုင် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပဋိပက္ခ]]
* [[ပရေင်ဆက်ဆောံ]]
* [[ကွတ်ပညာ]]
* [[ဇဳဝဗေဒ]]
== နိဿဲ ==
* Levinger, G. (1983). ''Compatibility and Incompatibility in Relationships''. Springer.
* "Incompatibility (computing)", [[Wikipedia]].
* "Blood type compatibility", Medical News Today.
2y0w6bc5dfxdlfoykdrnoqhl5674oei
54075
54074
2026-05-04T13:45:25Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54075
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ (Incompatibility)|image=|caption=|field=[[ပရေင်စိုတ်]] (Psychology), [[ကွတ်ပညာ]] (Technology), [[ဇဳဝဗေဒ]] (Biology)|origin=လညာတ် အကာဲအရာ သဘာဝ ကေုာံ ကွတ်စက်|related_concepts=[[ပဋိပက္ခ]] (Conflict), ပရေင်သၟဟ်သၟန် (Compatibility), [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Negotiation)}}
'''ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အရာ ဟွံကိတ်ညဳ''' ({{lang-en|Incompatibility}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓရ် မစၞောန်ထ္ၜး အကာဲအရာ အရာ ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာ ဗွဲမဂၠိုင် မဟွံသၟဟ်သၟန်၊ ဟွံကိတ်ညဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မဟွံမာန် ပံင်ကောံ ရေင်သ္ကအ် သလးသလး ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပါလုပ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဗွဲမလှဲလး မပ္တံကဵု ပရေင်ဆက်ဆောံ မၞိဟ်၊ ကွတ်ပညာ အေန်ဂျေန်နဳယျာ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် (ဇဳဝဗေဒ) တအ် ရ။
== ၁။ ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲ ပရေင်ဆက်ဆောံ (Interpersonal Incompatibility) ==
ပ္ဍဲ ပရေင်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ မၞိဟ် မ္ဂး، ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ဟီုဂှ် ဒှ် အကာဲအရာ မၞိဟ် ၜါ တၠ (ဥပမာ - မိတ်သဟာယ، တၠသ္ၚိ ကဵု သမ္ဘာ، ဟွံသေင်မ္ဂး ကောန်ကမၠောန်) စိုတ်စရိုတ်၊ တင်ရန်တၟအ် ဘဝ ဟွံသေင်မ္ဂး ၚုဟ်မး သဘဴဓရ် ဟွံတုပ် ရေင်သ္ကအ် ရ။
* '''စိုတ်စရိုတ် (Personality Traits):''' အခိုက်အလိုက် မၞိဟ် တၞဟ်ခြာ လောန် မ္ဂး ပံင်ကောံ ဝါတ် ရ (ဥပမာ - မၞိဟ် မဒးစိုတ် အသေအဟာန် တိတ်မ္ၚး ကဵု မၞိဟ် မဒးစိုတ် ၜိုဟ်ၜိုဟ် မံင် ပ္ဍဲ သ္ၚိ)။
* '''တင်ရန်တၟအ် (Life Goals):''' မၞိဟ် မွဲ မိက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ကမၠောန် မ္ၚး ဍုင်၊ တုဲ မၞိဟ် မွဲ ပၠန် မိက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် သ္ၚိဌာန် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇကု။
* '''သဘဴဓရ် ၚုဟ်မး (Core Values):''' လညာတ် လတူ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ဘာသာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံတုပ် ရေင်သ္ကအ် မ္ဂး ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ပဋိပက္ခ လောဲသွာ ရ။
== ၂။ ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲ ကွတ်ပညာ (Technological Incompatibility) ==
ပ္ဍဲ လောက ကွတ်ပညာ ကေုာံ စက်ယန် တအ် မ္ဂး، ဍေံ ဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ စက် ဟွံသေင်မ္ဂး သော့ဝဲလ် (Software) တအ် ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ဟွံမာန် ရ။
* '''ဟာတ်ဝဲလ် (Hardware):''' ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ အကြာ ကပေါတ် စက် ကေုာံ ပလပ် (ဥပမာ - ကေဗေယ် USB-C ဂှ် စုတ် ပ္ဍဲ အပေါက် Micro-USB ဟွံလုပ်)။
* '''သော့ဝဲလ် (Software):''' အစဳအဇန် ကောန်ပျူတာ မွဲ ဂှ် ကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် (OS) တၞဟ်ခြာ ဟွံမာန် (ဥပမာ - သော့ဝဲလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂေမ် မကၠောန် လဝ် သွက် Windows ဍေံ စကာ ပ္ဍဲ Mac ဟွံမာန်)။
== ၃။ ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲ ဇဳဝဗေဒ ကေုာံ ဂဥုဲ (Biological and Medical Incompatibility) ==
ပ္ဍဲ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဂဥုဲ မ္ဂး ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ဂှ် ဍေံ ကိစ္စဇၞော် လောန် တုဲ စိုပ် လမျီု မာန် ရ။
* '''ဂကူ ဆီ (Blood Type Incompatibility):''' ပွမကဵု ဆီ မဟွံကိတ်ညဳ ကု ဂကူ ဆီ ညးယဲ (ဥပမာ - မၞိဟ် မၞုံ ကု ဆီ ဂကူ A ဂှ် ဒုင် ကေတ် ဆီ ဂကူ B ဟွံမာန်)။
* '''ပရေင် ပြံင်စုတ် ကလာပ်ရုပ် (Tissue / Organ Incompatibility):''' ပ္ဍဲ အခိင် ပြံင်စုတ် ကလာပ်ရုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကသိုင် (Organ transplant) မ္ဂး، ဒြဟတ် ဒုင်စဵုဒၞာ ဇကု ညးယဲ (Immune system) ဂှ် ဟွံဒုင်တဲ (Reject) ကသိုင် တၟိ ဂှ် ရ။
* '''ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ ဂဥုဲ (Drug Interactions):''' ဂဥုဲ လ္ၚဵု တအ် ယဝ်ရ စ မွဲ စွံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး စ မွဲ စွံ ကု စၞစ လ္ၚဵု မ္ဂး ဍေံ ဟွံကိတ်ညဳ တုဲ က္တဵုဗဒှ် ဘဲအန္တရာဲ (Side effects) ဇၞော်ဇၞော် မာန် ရ။
== ၄။ နဲကဲ သောင်က္လး ကေုာံ ပရေင်ရပ်စပ် ==
ပရေင် ဟွံကိတ်ညဳ တအ် ဂှ် ၜိုန်ရ မံက်ဂတဝ် ဒၟံင် ကီု လေဝ်၊ နဲကဲ ရပ်စပ် နွံ နာနာ သာ် ရ-
* '''ပ္ဍဲ ပရေင်ဆက်ဆောံ:''' ညးတအ် သုင်စောဲ နဲကဲ [[ပရေင်ပညဳပညပ်]] (Compromising)، ပရေင် ပံင်ကောံ ဖန်ဇန် (Collaborating) သွက်ဂွံ ဖအောန် ဖျေဟ် ပဋိပက္ခ ရ။
* '''ပ္ဍဲ ကွတ်ပညာ:''' ညးတအ် ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ကပေါတ် ဆက် (Adapters/Converters) ဟွံသေင်မ္ဂး ဖန်ဇန် သၞောတ်ဝ် မကိတ်ညဳ ကဵု အရာ တြေံ (Backward compatibility) ညံင် ဂွံ ဆက် သုင်စောဲ မာန် ရ။
* '''ပ္ဍဲ ပရေင်ထတ်ယုက်:''' သဝ်ဝန် တအ် ဒး စမ်ၜတ် ဆီ ကေုာံ ကဵု ဂဥုဲ စဵုဒၞာ ပရေင် ဟွံဒုင်တဲ (Immunosuppressants) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ပြံင်စုတ် ကသိုင် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပဋိပက္ခ]]
* [[ပရေင်ဆက်ဆောံ]]
* [[ကွတ်ပညာ]]
* [[ဇဳဝဗေဒ]]
== နိဿဲ ==
* Levinger, G. (1983). ''Compatibility and Incompatibility in Relationships''. Springer.
* "Incompatibility (computing)", [[Wikipedia]].
* "Blood type compatibility", Medical News Today.
[[Category:ပရေင်စိုတ်]] [[Category:ကွတ်ပညာ]] [[Category:ဇဳဝဗေဒ]] [[Category:သဘဴဓရ် ယုတ္တိဗေဒ]]
kjdif3itdb4old1h24j1g0lo5d8006f
တ္ၚဲ ကောန်ၚာ်
0
10680
54079
2026-05-04T23:24:41Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox holiday|holiday_name=တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် (ဍုင်ဂျပါန်)|type=တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ|image=|caption=|official_name=子供の日 (Kodomo no Hi)|observedby=[[ဍုင်ဂျပါန်]] (Japan)|date=[[မေ ၅]]|frequency=လၟေင် သၞာံ|firsttime=[[၁၉၄၈]]|relatedto=သတ္တဟ ထဝ် (Golden Week),..."
54079
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday|holiday_name=တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် (ဍုင်ဂျပါန်)|type=တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ|image=|caption=|official_name=子供の日 (Kodomo no Hi)|observedby=[[ဍုင်ဂျပါန်]] (Japan)|date=[[မေ ၅]]|frequency=လၟေင် သၞာံ|firsttime=[[၁၉၄၈]]|relatedto=သတ္တဟ ထဝ် (Golden Week), သဘင် တာန်ဂဝ် (Tango no Sekku)}}'''တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် ဍုင်ဂျပါန်''' ({{lang-en|Children's Day}}, ဂျပါန်: 子供の日, ''Kodomo no hi'') ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ ကိစ္စဇၞော် မွဲ ပ္ဍဲ [[ဍုင်ဂျပါန်]] မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၅''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဍေံ ပါလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ကာလ သဘင် ပွိုင် မွဲ သတ္တဟ မကော်စ "သတ္တဟ ထဝ်" (Golden Week) ဍုင်ဂျပါန် မွဲ ကီု ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက သဘင် ဏအ် ဂှ် သွက်ဂွံ ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ကောန်ၚာ် တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် နကဵု ပရေင် ထတ်ယုက် ခိုဟ်၊ တသိုက်စိုတ်၊ ကေုာံ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင် အထိုင်အသး တင်ဂုဏ် လတူ မိမ တအ် ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
တ္ၚဲ သဘင် ဏအ် ဝွံ တမ်မူလ ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု သဘင် "တာန်ဂဝ် နဝ် သေက်ကူ" (Tango no Sekku - 端午の節句) မဒှ် သဘင် ကောန်ၚာ် တြုဟ် (Boys' Day) ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ကိုပ်ကၠာ တေအ် မ္ဂး ဂျပါန် တအ် ပါ် လဝ် တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် ဗြဴ (Hinamatsuri) ပ္ဍဲ ဂိတု မာတ် ၃ ကေုာံ တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် တြုဟ် ပ္ဍဲ ဂိတု မေ ၅ ရ။
ဆဂး ကြဴနူ ပၞာန် ဂၠးကဝ် ဒုတိယ အာစိုပ် ဒတုဲ တုဲ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၉၄၈]] ဂှ် အလဵုအသဳ ဂျပါန် တအ် သ္ပစၟတ်သမ္တီ ပြံင်လှာဲ ထောအ် ယၟု ဍေံ နဒဒှ် "တ္ၚဲ ကောန်ၚာ်" (Kodomo no Hi) သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ကဵု ပရေင် မိပ်မြဟ် ကု ကောန်ၚာ် သီု ၜါ လပါ် (တြုဟ် ကေုာံ ဗြဴ) တုပ်ပ် ကေုာံ သ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။
== ၂။ သင်္ကေတ ကေုာံ အခိုက်အလိုက်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး ဂျပါန် တအ် နွံ ကု အခိုက်အလိုက် ကေုာံ သင်္ကေတ ကိစ္စဇၞော် ညးတအ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''ဇၞောဝ်အလာံ ရုပ်ကကဝ် (Koinobori):''' ပွမကွက် စုတ် ဇၞောဝ်အလာံ မၞုံ ဗီုပြင် ကကဝ် (Carp streamers) လတူ သ္ၚိ ဌာန် ဂှ် ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက အိုတ် ရ။ အတိုင် ပုံအာဂီု ဂျပါန် မ္ဂး ကကဝ် တအ် ဂှ် ဂံင် ၜိင် ဇက် တိုန် အာ လတူ ဍာ် ဒးဒုင် ဒြဟတ် ဍာ် စဵုကဵု မပြံင်လှာဲ ဒှ် အာ နာ် မာန် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဇၞောဝ် ဏအ် စၞောန်ထ္ၜး ကဵု ပရေင် ဂံင်သကာ၊ ပရေင် အံင်ဇၞး ကေုာံ အစောံစရာဲ ကောန်ၚာ် တအ် ရ။ ဇၞောဝ် အသာ် လမ္စံက် မဇၞော် အိုတ် ဂှ် စၞောန်ထ္ၜး မအံက်၊ အသာ် ဍာ်မိတ်/ဗကေတ် ဂှ် မိအံက် တုဲ၊ အသာ် သၟေဟ် တအ် ဂှ် ဒှ် ကောန်ၚာ် တအ် ရ။
* '''ဒကံက်က္ဍိုပ် သာမူရဲ (Kabuto):''' ညးတအ် သီု စွံ ပတိုန် ရုပ် ကောန်ပၞာန် သာမူရဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒကံက်က္ဍိုပ် (Kabuto) ပ္ဍဲ သ္ၚိ သွက်ဂွံ ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ကောန်ၚာ် ဂွံ ဂံင်သကာ ကေုာံ ဒုင်စဵုဒၞာ ဘဲအန္တရာဲ မာန် ရ။
* '''ဍာ်ဖုံ အာဲရေတ် (Shōbuyu):''' ညးတအ် နွံ အခိုက် မဖုံ ဍာ် ကေုာံ တၞး အာဲရေတ် (Iris leaves) မကော်စ Shōbuyu ရ။ တၞးဆု ဏအ် ဍေံ ပတှ်ေ လဝ် ဒဒှ်ရ ဒုင်စဵုဒၞာ အရာ ပရေအ်ပရေအ် ကေုာံ ကဵု ပရေင် ထတ်ယုက် ခိုဟ် ရ။
== ၃။ စၞစ အခိုက်အလိုက် ==
ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် ဏအ် မ္ဂး စၞစ အဓိက ညးတအ် စ ဂှ် နွံ ၜါ သာ် ရ-
* '''ကွာင်မဝ်ချဳ တၞးအံက် (Kashiwa-mochi):''' ဒှ် ကွာင် မဝ်ချဳ မစုတ် လဝ် ၜဲ ဍာတ်တ် အပ္ဍဲ တုဲ၊ ညးတအ် ပတ် လဝ် ကဵု တၞးဆု အံက် (Oak leaves) ရ။ တၞးဆု အံက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဟွံ ပြဟ် စှ်ေ အာ စဵုကဵု တၞး တၟိ မမံက် ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ သွက် ပရေင် ဆက်မင်မဲ ကောန်တၞောဝ် အဆက်အဆက် ဟွံဂွံ သ္ကုတ်ခြာ အာ ရ။
* '''ချဳမာကဳ (Chimaki):''' ဒှ် ကွာင် ပုင်ကြုက် မပတ် လဝ် ကဵု တၞး ဒုန် ဟွံသေင်မ္ဂး တၞး အာဲရေတ် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဍုင်ဂျပါန်]]
* [[မေ ၅]]
* [[တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် (ဂၠးကဝ်)]]
== နိဿဲ ==
* Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kodomo no Hi" in ''Japan Encyclopedia''. Harvard University Press.
* Children's Day (Japan), [[Wikipedia]].
sz5vk2ve477xeeg6rweeqir4j3tey6n
54080
54079
2026-05-04T23:24:58Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54080
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday|holiday_name=တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် (ဍုင်ဂျပါန်)|type=တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ|image=|caption=|official_name=子供の日 (Kodomo no Hi)|observedby=[[ဍုင်ဂျပါန်]] (Japan)|date=[[မေ ၅]]|frequency=လၟေင် သၞာံ|firsttime=[[၁၉၄၈]]|relatedto=သတ္တဟ ထဝ် (Golden Week), သဘင် တာန်ဂဝ် (Tango no Sekku)}}'''တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် ဍုင်ဂျပါန်''' ({{lang-en|Children's Day}}, ဂျပါန်: 子供の日, ''Kodomo no hi'') ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ ကိစ္စဇၞော် မွဲ ပ္ဍဲ [[ဍုင်ဂျပါန်]] မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၅''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဍေံ ပါလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ကာလ သဘင် ပွိုင် မွဲ သတ္တဟ မကော်စ "သတ္တဟ ထဝ်" (Golden Week) ဍုင်ဂျပါန် မွဲ ကီု ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက သဘင် ဏအ် ဂှ် သွက်ဂွံ ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ကောန်ၚာ် တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် နကဵု ပရေင် ထတ်ယုက် ခိုဟ်၊ တသိုက်စိုတ်၊ ကေုာံ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင် အထိုင်အသး တင်ဂုဏ် လတူ မိမ တအ် ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
တ္ၚဲ သဘင် ဏအ် ဝွံ တမ်မူလ ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု သဘင် "တာန်ဂဝ် နဝ် သေက်ကူ" (Tango no Sekku - 端午の節句) မဒှ် သဘင် ကောန်ၚာ် တြုဟ် (Boys' Day) ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ကိုပ်ကၠာ တေအ် မ္ဂး ဂျပါန် တအ် ပါ် လဝ် တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် ဗြဴ (Hinamatsuri) ပ္ဍဲ ဂိတု မာတ် ၃ ကေုာံ တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် တြုဟ် ပ္ဍဲ ဂိတု မေ ၅ ရ။
ဆဂး ကြဴနူ ပၞာန် ဂၠးကဝ် ဒုတိယ အာစိုပ် ဒတုဲ တုဲ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၉၄၈]] ဂှ် အလဵုအသဳ ဂျပါန် တအ် သ္ပစၟတ်သမ္တီ ပြံင်လှာဲ ထောအ် ယၟု ဍေံ နဒဒှ် "တ္ၚဲ ကောန်ၚာ်" (Kodomo no Hi) သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ကဵု ပရေင် မိပ်မြဟ် ကု ကောန်ၚာ် သီု ၜါ လပါ် (တြုဟ် ကေုာံ ဗြဴ) တုပ်ပ် ကေုာံ သ္ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။
== ၂။ သင်္ကေတ ကေုာံ အခိုက်အလိုက်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး ဂျပါန် တအ် နွံ ကု အခိုက်အလိုက် ကေုာံ သင်္ကေတ ကိစ္စဇၞော် ညးတအ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''ဇၞောဝ်အလာံ ရုပ်ကကဝ် (Koinobori):''' ပွမကွက် စုတ် ဇၞောဝ်အလာံ မၞုံ ဗီုပြင် ကကဝ် (Carp streamers) လတူ သ္ၚိ ဌာန် ဂှ် ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက အိုတ် ရ။ အတိုင် ပုံအာဂီု ဂျပါန် မ္ဂး ကကဝ် တအ် ဂှ် ဂံင် ၜိင် ဇက် တိုန် အာ လတူ ဍာ် ဒးဒုင် ဒြဟတ် ဍာ် စဵုကဵု မပြံင်လှာဲ ဒှ် အာ နာ် မာန် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဇၞောဝ် ဏအ် စၞောန်ထ္ၜး ကဵု ပရေင် ဂံင်သကာ၊ ပရေင် အံင်ဇၞး ကေုာံ အစောံစရာဲ ကောန်ၚာ် တအ် ရ။ ဇၞောဝ် အသာ် လမ္စံက် မဇၞော် အိုတ် ဂှ် စၞောန်ထ္ၜး မအံက်၊ အသာ် ဍာ်မိတ်/ဗကေတ် ဂှ် မိအံက် တုဲ၊ အသာ် သၟေဟ် တအ် ဂှ် ဒှ် ကောန်ၚာ် တအ် ရ။
* '''ဒကံက်က္ဍိုပ် သာမူရဲ (Kabuto):''' ညးတအ် သီု စွံ ပတိုန် ရုပ် ကောန်ပၞာန် သာမူရဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒကံက်က္ဍိုပ် (Kabuto) ပ္ဍဲ သ္ၚိ သွက်ဂွံ ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ကောန်ၚာ် ဂွံ ဂံင်သကာ ကေုာံ ဒုင်စဵုဒၞာ ဘဲအန္တရာဲ မာန် ရ။
* '''ဍာ်ဖုံ အာဲရေတ် (Shōbuyu):''' ညးတအ် နွံ အခိုက် မဖုံ ဍာ် ကေုာံ တၞး အာဲရေတ် (Iris leaves) မကော်စ Shōbuyu ရ။ တၞးဆု ဏအ် ဍေံ ပတှ်ေ လဝ် ဒဒှ်ရ ဒုင်စဵုဒၞာ အရာ ပရေအ်ပရေအ် ကေုာံ ကဵု ပရေင် ထတ်ယုက် ခိုဟ် ရ။
== ၃။ စၞစ အခိုက်အလိုက် ==
ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် ဏအ် မ္ဂး စၞစ အဓိက ညးတအ် စ ဂှ် နွံ ၜါ သာ် ရ-
* '''ကွာင်မဝ်ချဳ တၞးအံက် (Kashiwa-mochi):''' ဒှ် ကွာင် မဝ်ချဳ မစုတ် လဝ် ၜဲ ဍာတ်တ် အပ္ဍဲ တုဲ၊ ညးတအ် ပတ် လဝ် ကဵု တၞးဆု အံက် (Oak leaves) ရ။ တၞးဆု အံက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဟွံ ပြဟ် စှ်ေ အာ စဵုကဵု တၞး တၟိ မမံက် ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ သွက် ပရေင် ဆက်မင်မဲ ကောန်တၞောဝ် အဆက်အဆက် ဟွံဂွံ သ္ကုတ်ခြာ အာ ရ။
* '''ချဳမာကဳ (Chimaki):''' ဒှ် ကွာင် ပုင်ကြုက် မပတ် လဝ် ကဵု တၞး ဒုန် ဟွံသေင်မ္ဂး တၞး အာဲရေတ် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဍုင်ဂျပါန်]]
* [[မေ ၅]]
* [[တ္ၚဲ ကောန်ၚာ် (ဂၠးကဝ်)]]
== နိဿဲ ==
* Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kodomo no Hi" in ''Japan Encyclopedia''. Harvard University Press.
* Children's Day (Japan), [[Wikipedia]].
[[Category:မေ]] [[Category:ဍုင်ဂျပါန်]] [[Category:ယေန်သၞာင် ဂျပါန်]] [[Category:တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် ဍုင်ဂျပါန်]]
kzs0svfz7zpao977c27kdfy3c2tprlf
'''တ္ၚဲ ဗၠးၜး''' ပ္ဍဲ ဍုင်နေတာလာန်
0
10681
54082
2026-05-04T23:27:50Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ ဗၠးၜး (ဍုင်နေတာလာန်) | type = တ္ၚဲ ကောန်ဂကူ, တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ (၅ သၞာံ မွဲ ဝါ) | image = | caption = | official_name = Bevrijdingsdag | observedby = [[ဍုင်နေတာလာန်]] (Netherlands) | date = [[မေ ၅]] | frequency = လၟ..."
54082
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = တ္ၚဲ ဗၠးၜး (ဍုင်နေတာလာန်)
| type = တ္ၚဲ ကောန်ဂကူ, တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ (၅ သၞာံ မွဲ ဝါ)
| image =
| caption =
| official_name = Bevrijdingsdag
| observedby = [[ဍုင်နေတာလာန်]] (Netherlands)
| date = [[မေ ၅]]
| frequency = လၟေင် သၞာံ
| firsttime = [[၁၉၄၅]]
| relatedto = တ္ၚဲ ဗှ်ဗၞုဟ် ညးမစုတိ (Dodenherdenking - မေ ၄), [[ပၞာန် ဂၠးကဝ် ဒုတိယ]]
}}
'''တ္ၚဲ ဗၠးၜး ဍုင်နေတာလာန်''' ({{lang-en|Liberation Day}}, ဒပ်ချ်: ''Bevrijdingsdag'') ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ သဘင် ကောန်ဂကူ ကိစ္စဇၞော် မွဲ ပ္ဍဲ [[ဍုင်နေတာလာန်]] မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၅''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် သွက်ဂွံ ကလေင် ဗှ်ဗၞုဟ် ပရေင် ကလိဂွံ ဗၠးၜး နူကဵု ပရေင် ဓလီုပ္ဍဵုပ္ဍိုက် သၟဝ် တဲ ပၞာန် နာဇြဳ ဂျာမနဳ (Nazi Germany) ပ္ဍဲ အခိင် [[ပၞာန် ဂၠးကဝ် ဒုတိယ]] (World War II) ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် ==
ပ္ဍဲ အခိင် ပၞာန် ဂၠးကဝ် ဒုတိယ ဂှ် ဍုင်နေတာလာန် ဒး ဒုင် ဓလီု လဝ် သၟဝ် တဲ ပၞာန် နာဇြဳ ဂျာမနဳ ပွိုင် မသုန် သၞာံ (၁၉၄၀ - ၁၉၄၅) ရ။ ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၅၊ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂှ် သကိုပ် ပၞာန် ကနေဒါ (Canadian general) ချာလ် ဖေါလ်က် (Charles Foulkes) ကေုာံ သကိုပ် ပၞာန် ဂျာမနဳ ယဝ်ဟာန် ဘလာသကဝ်ဝေတ် (Johannes Blaskowitz) တအ် သ္ပ ထပက် စၟတ်တဲ လိက်ကသုက် ဒုင် ကျ ပၞာန် ပ္ဍဲ ဟဝ်တေဝ် ''De Wereld'' ပ္ဍဲ ဍုင် ဝင်ဂေန်နေန်ဂေန် (Wageningen) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ မေ ၅ ဂှ် ဒှ် အာ တ္ၚဲ ဍုင်နေတာလာန် တအ် ကလိဂွံ ဗၠးၜး အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။
== ၂။ တ္ၚဲ ဗှ်ဗၞုဟ် ကေုာံ တ္ၚဲ ဗၠးၜး ==
ပ္ဍဲ ဍုင်နေတာလာန် မ္ဂး ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် ဏအ် ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု အခန်ကၞာ ၜါ တ္ၚဲ ဆက်က် ရ-
* '''မေ ၄ (တ္ၚဲ ဗှ်ဗၞုဟ် ညးမစုတိ - Dodenherdenking):''' ကိုပ်ကၠာ ဟွံစိုပ် တ္ၚဲ ဗၠးၜး မွဲ တ္ၚဲ ဂှ် ညးတအ် ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲ ဗှ်ဗၞုဟ် သွက် ညးမဒး ဆောမ်လေင် လမျီု ပ္ဍဲ ပၞာန် ဂၠးကဝ် ဒုတိယ ကေုာံ ပေါဲပၞာန် တၞဟ်တၞဟ် တအ် ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဗတံ ၈:၀၀ နာဍဳ မ္ဂး အလုံ မွဲ ဍုင် ညးတအ် ဇူ သ္ၚိတ်ဇြ ထောအ် ပွိုင် ၜါ မိနေတ် (Two minutes of silence) သွက်ဂွံ ပစၟတ်သမ္တီ ကဵု ဂါရဝ လတူ ညးမချိုတ် အာ တအ် ရ။
* '''မေ ၅ (တ္ၚဲ ဗၠးၜး - Bevrijdingsdag):''' ကြဴနူ တ္ၚဲ သ္ၚိတ်ဇြ မေ ၄ တုဲ မ္ဂး၊ ပ္ဍဲ မေ ၅ ဂှ် ညးတအ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် ပရေင် မိပ်မြဟ် သွက်ဂွံ ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ပရေင် ဗၠးၜး ကေုာံ ပရေင် ဒဳမဝ်ကရေသဳ မာန် ရ။
== ၃။ အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ပေါဲသဘင် ==
ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဗၠးၜး ဏအ် မ္ဂး နွံ ကု အခိုက်အလိုက် ကေုာံ သဘင် မကၠောန်ဗဒှ် အလုံ မွဲ ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''ပရေင် စံင် ပၟတ် ဗၠးၜး (Liberation Fire):''' ပ္ဍဲ ဗတံ မေ ၄ ကၠောအ် မေ ၅ ဂှ် ညးတအ် စံင် ပတိတ် ပၟတ် ဗၠးၜး ပ္ဍဲ ဍုင် Wageningen (ဒၞာဲ ဂျာမနဳ ဒုင် ကျ ပၞာန်) တုဲ، သၟာ ဂြိပ် ပေါဲ ပြိုင် တအ် (Runners) ပလံင် ဗစိုပ် ဏာ ပၟတ် ဂှ် ဇရေင် ဍုင် နာနာ အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။
* '''သဘင် ပေါဲ ဂဳတ ဗၠးၜး (Bevrijdingsfestivals):''' ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး ညးတအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ ဂဳတ ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် ဇၞော် (၁၄) ဍုင် (ဥပမာ - အာမ်သတာဒါမ်၊ ရဝ်တာဒါမ်၊ ဍာဲဟေက်) အလုံ မွဲ ဍုင် နေတာလာန် ရ။ ပေါဲသဘင် ဏအ် ဍေံ ဒှ် ပေါဲ ဂဳတ မဟွံဒး ကဵု ၚုဟ်မး (Free music festivals) ဇၞော် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဍုင် နေတာလာန် ရ။ ညးလဟိင် သုခုမ ဂျာမနဳ ကေုာံ ဂၠးကဝ် ဗွဲမဂၠိုင် တိုန် လှ်ေ ဒယှ်ေ ပ္ဍဲ ပေါဲ ဏအ် ရ။
== ၄။ တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ ==
ၜိုန်ရ မေ ၅ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ သဘင် ကောန်ဂကူ ကိစ္စဇၞော် မွဲ ကီု လေဝ်၊ ဍေံ ဟွံသေင် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ (Public holiday) သွက် မၞိဟ် ဇၟာပ်ပ် တၠ ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။
* အတိုင် သၞောဝ် ဍုင် နေတာလာန် မ္ဂး၊ ညးမကၠောန် ကမၠောန် အလဵုအသဳ တအ် ဟေင် ကလိဂွံ တ္ၚဲ ဇူ ကၟာတ်ရုင် ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။
* သွက် ညးမကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ပုဂ္ဂလိက (Private sector) တအ် မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ကလိဂွံ တ္ၚဲ ဇူ ဇၟာပ်ပ် (၅) သၞာံ မွဲ ဝါ ဟေင် ရ (ဥပမာ - သၞာံ ၂၀၂၀, ၂၀၂၅, ၂၀၃၀ တအ် ဒှ်တမ်)။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဍုင်နေတာလာန်]]
* [[မေ ၅]]
* [[ပၞာန် ဂၠးကဝ် ဒုတိယ]]
== နိဿဲ ==
* "Liberation Day in the Netherlands". Government of the Netherlands.
* Liberation Day (Netherlands), [[Wikipedia]].
[[Category:မေ]]
[[Category:ဍုင်နေတာလာန်]]
[[Category:ဝင် ယူရဝ်ပ]]
[[Category:တ္ၚဲ ဗၠးၜး ဍုင်ဂမၠိုင်]]
9vnabt4ysy1l9z3fty8fi48kvyip4dj
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. မေ
4
10682
54083
2026-05-04T23:35:13Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "<div style="float:right;margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img"> [[File:Eiffel Tower.jpg|100px|တိုင်အဳဖေဝ် (Eiffel Tower)]]<br /> <div style="text-align: center; width:100px;">တိုင်အဳဖေဝ်</div> </div> '''[[မေ ၆]]''' * [[၁၈၈၉]] – '''[[တိုင်အဳဖေဝ်]]''' (Eiffel Tower) ''(ပ္ဍဲ ဗီုရုပ်)'' ပ္ဍဲ ဍုင်ပဴရ..."
54083
wikitext
text/x-wiki
<div style="float:right;margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img">
[[File:Eiffel Tower.jpg|100px|တိုင်အဳဖေဝ် (Eiffel Tower)]]<br />
<div style="text-align: center; width:100px;">တိုင်အဳဖေဝ်</div>
</div>
'''[[မေ ၆]]'''
* [[၁၈၈၉]] – '''[[တိုင်အဳဖေဝ်]]''' (Eiffel Tower) ''(ပ္ဍဲ ဗီုရုပ်)'' ပ္ဍဲ ဍုင်ပဴရေတ် ဂှ် စပံက် သွက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ လုပ် ဗဵု ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ သဘင် ထ္ၜးပျး ဂၠးကဝ် (Universal Exposition)။
* [[၁၉၃၇]] – ဘဲအန္တရာဲ ဟေန်ဒေန်ဗာက်: က္ၜင်ကျာ ဇၞော် ဂျာမနဳ '''[[ဟေန်ဒေန်ဗာက်]]''' (Hindenburg) တူ လေင် အာ ပ္ဍဲ အခိင် မစှ်ေ ပ္ဍဲ တွဵုရး နျူဂျာသဳ၊ ဍုင် အမေရိကာန်။
* [[၁၉၅၄]] – သၟာ ဂြိပ် ပေါဲပြိုင် အင်္ဂလိက် '''[[ရဝ်ဂျာ ဗာန်နေတ်သတာ]]''' (Roger Bannister) ဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဂြိပ် ဂွံ ဇမၠိင် မွဲ တိုင် (Mile) အပ္ဍဲ အခိင် သၟဝ် ၄ မိနေတ်။
* [[၁၉၉၄]] – '''[[ဥမင် ကလာပ်ရံင်]]''' (Channel Tunnel) မဒှ် ဥမင် သၟဝ် ဍာ်ၜဳ မဆက် လဝ် အကြာ ဍုင်အေင်္ဂလာန် ကဵု ဍုင်ပြင်သေတ် ဂှ် စပံက် သုင်စောဲ ဍိုက်က်ပေင်င်။
'''တ္ၚဲ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မပြဲဂမၠိုင်:''' [[ဇဳဂမောန် ဖရွိုက်]] (Sigmund Freud) (၁၈၅၆) • [[တဝ်နဳ ဗလဲ]] (Tony Blair) (၁၉၅၃) • [[ဂျံက် ကလောနဳ]] (George Clooney) (၁၉၆၁)
'''တ္ၚဲ မစုတိဂမၠိုင်:''' [[အေက်ဒဝပ် ၇]] (Edward VII) (၁၉၁၀) • [[မာရဳယာ မောန်တက်သဝ်ရဳ]] (Maria Montessori) (၁၉၅၂) • [[မာလဳနာ ဒဳထရိတ်]] (Marlene Dietrich) (၁၉၉၂)
<div style="text-align: right; font-size: 90%;">'''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. မေ|မေ ၆]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၇. မေ|မေ ၇]]'''</div>
lx6v3u28zzz19g09ajyfhl1hezg7w05
သၟိင်ရာမ ၆
0
10683
54085
2026-05-04T23:38:32Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox royalty | name = သၟိင်ရာမ ၆<br>(ဝဇိရာဝုဓ) | title = ဨကရာဇ် [[ဍုင်သေံ]] | image = | caption = သၟိင်ရာမ ၆ (မဟာ ဝဇိရာဝုဓ) | succession = ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ ရနုက်ကဵု ၆ ဇကု (မဟာသ္ၚိက္ဍိုင် စကြဳ) | reign = ၂၃ အံက်တဝ်..."
54085
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
| name = သၟိင်ရာမ ၆<br>(ဝဇိရာဝုဓ)
| title = ဨကရာဇ် [[ဍုင်သေံ]]
| image =
| caption = သၟိင်ရာမ ၆ (မဟာ ဝဇိရာဝုဓ)
| succession = ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ ရနုက်ကဵု ၆ ဇကု (မဟာသ္ၚိက္ဍိုင် စကြဳ)
| reign = ၂၃ အံက်တဝ်ဗာ ၁၉၁၀ – ၂၅ နဝ်ဝေမ်ဗာ ၁၉၂၅
| coronation = ၁၁ နဝ်ဝေမ်ဗာ ၁၉၁၀
| predecessor = [[သၟိင်ရာမ ၅]] (စူဠာလင်္ကရဏ)
| successor = [[သၟိင်ရာမ ၇]] (ပြဇာဓိပက)
| birth_date = {{Birth date|1881|1|1}}
| birth_place = နန် ဇၞော် ဘာန်ကံက်၊ [[ဍုင်သေံ]]
| death_date = {{Death date and age|1925|11|25|1881|1|1}}
| death_place = နန် ဇၞော် ဘာန်ကံက်၊ ဍုင်သေံ
| burial_place =
| house = မဟာသ္ၚိက္ဍိုင် စကြဳ (Chakri Dynasty)
| father = [[သၟိင်ရာမ ၅]] (Chulalongkorn)
| mother = မိသၟိင် သဴဝါဘာ ဖံင်သဳ (Saovabha Phongsri)
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ
}}
'''သၟိင်ရာမ ၆''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''မဟာ ဝဇိရာဝုဓ''' ({{lang-en|King Vajiravudh / Rama VI}}၊ သေံ: พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว) ဝွံ ညး ဒှ် သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ ရနုက်ကဵု တြဴ ဇကု ပ္ဍဲကဵု မဟာသ္ၚိက္ဍိုင် စကြဳ ရ။ ညး ဂွံ တိုန် နန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၀ တုဲ ပကင်ရင် ဍုင် စဵုကဵု သၞာံ ၁၉၂၅ ရ။ သၟိင် ဝဇိရာဝုဓ ဝွံ ညး ဒှ် ဨကရာဇ် မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပရေင် ပြံင်လှာဲ တၟိတၟိ ဗွဲမဂၠိုင် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပတိုန် ဍုင်သေံ ညံင် ဂွံ တုပ် ကု အခိုက်အလိုက် ဍုင် ပလိုတ် ကေုာံ ဒှ် ညးမဖန်ဗဒှ် လညာတ် ဝါဒဆာန်ဂကူ သေံ (Thai Nationalism) မွဲ ဇကု ရ။
== ၁။ ဝင်ဘဝ ကေုာံ ပရေင်ပညာ ==
သၟိင် ဝဇိရာဝုဓ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ ဇာန္နဝါရဳ ၁၊ သၞာံ ၁၈၈၁ တုဲ ဒှ် ကောန်တြုဟ် သၟိင်ရာမ ၅ (စူဠာလင်္ကရဏ) ကေုာံ မိသၟိင် သဴဝါဘာ ဖံင်သဳ ရ။ ညး ဝွံ ဒှ် သၟိင် ကောန်သၟိင် ဍုင်သေံ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် မဂွံ အခေါင် တိတ် အာ လ္ၚတ် ပညာ ပ္ဍဲ ဍုင် သၟာင် ရ။ ညး တိုန် လ္ၚတ် လဝ် ပညာ ပ္ဍဲ ဘာ ပၞာန် သာန်ဟာတ် (Sandhurst) ကေုာံ တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ် (Oxford University) ပ္ဍဲ [[ဍုင်အေင်္ဂလာန်]] ရ။ ဟိုတ်နူ မဂွံ လ္ၚတ် လဝ် ပညာ ပ္ဍဲ ဍုင် ပလိုတ် တုဲ၊ ညး ကလိဂွံ လညာတ် သဘဴဓရ် ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု လညာတ် လိက်ပတ်، အနုသုခုမ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အလဵုအသဳ တအ် ရ။
== ၂။ ပရေင် ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ဥပဒေ ==
ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင်ရာမ ၆ ဏအ် မ္ဂး ဍုင်သေံ ကလိဂွံ ပရေင် ပြံင်လှာဲ ကိစ္စဇၞော်ဇၞော် ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''သၞောဝ် ယၟုတၞောဝ် (Surnames):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၃ ဂှ် ညး ဖျေဟ် သၞောဝ် ဥပဒေ ညံင် ကောန်ဍုင် သေံ ဇၟာပ်ပ် တၠ ဒး နွံ ကု ယၟု တၞောဝ် (Last name / Surname) ရ။ ညး ကေတ်သၞောတ် ဏအ် ဇကု ညး ဟေင် ခုတ် ကဵု လဝ် ယၟု တၞောဝ် သွက် ဂကောံသ္ၚိကၟိန် သေံ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
* '''ပရေင် ပညာ အလုံ ဍုင်:''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၂၁ ဂှ် ညး ဖျေဟ် သၞောဝ် ဥပဒေ ပရေင်ပညာ ကဆံင် သဇိုင် (Compulsory Education Act) ညံင် ကောန်ၚာ် သေံ သီုဖအိုတ် သီု တြုဟ် သီု ဗြဴ ဂွံ တိုန် ဘာ မာန် ရ။ ညး သီု ဒက်ပ္တန် လဝ် '''[[တက္ကသိုလ် စူဠာလင်္ကရဏ]]''' (Chulalongkorn University) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၇ မဒှ် တက္ကသိုလ် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ရ။
* '''ဇၞောဝ်အလာံ တၟိ:''' ညး သ္ပစၟတ်သမ္တီ ကဵု ဇၞောဝ်အလာံ ဍုင်သေံ တၟိ အသာ် ပိ သာ် (အသာ် ဗကေတ်၊ ဗတာင်၊ သ္ၚေက်) မကော်စ '''ဇၞောဝ် တြာင်ရံင်''' (Trairanga) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၇ ရ။
* '''ဒပ် ကောန်ကင်း (Wild Tiger Corps):''' ညး ဒက်ပ္တန် လဝ် ဂကောံ "ဒပ် ကောန်ကင်း" (Sua Pa) မဒှ် ဂကောံ ပၞာန် အရံင် သွက် ညးဍုင်ကွာန် သွက်ဂွံ ဗ္တောန် စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ ကေုာံ ပရေင်စဵုဒၞာ ဍုင် ရ။
== ၃။ ဝါဒဆာန်ဂကူ ကေုာံ ပၞာန် ဂၠးကဝ် ပထမ ==
သၟိင်ရာမ ၆ ဝွံ ညး ဒှ် မၞိဟ် မစုတ် ပၠုပ် လညာတ် ဝါဒဆာန်ဂကူ သေံ (Thai Nationalism) တုဲ ညး ဖန်ဗဒှ် လဝ် တင်စၟတ် အဓိက ပိ သာ် မတွဟ်ဂး "ဂကူ၊ သာသနာ၊ ဨကရာဇ်" (Nation, Religion, King) သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ပရေင် ညဳသၟဟ် ကောန်ဍုင် သေံ ရ။
ပ္ဍဲ အခိင် '''[[ပၞာန် ဂၠးကဝ် ပထမ]]''' ဂှ်၊ ၜိုန်ရ ဍုင်သေံ မံင် လဒေါဝ် ကီု လေဝ်، ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၇ ဂှ် သၟိင်ရာမ ၆ ဖျေဟ် သ္ဂုတ်သွာတ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပၞာန် ဏအ် လပါ် ဂကောံ မဟာမိတ် (Allies) တုဲ ဗလး ဏာ ဒပ် ပၞာန် သေံ ဇရေင် ယူရဝ်ပ ရ။ ပရေင် ပါလုပ် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ကဵု ဖဵု ခိုဟ် ဗွဲမလောန် သွက် ဍုင်သေံ တုဲ၊ ကြဴနူ ပၞာန် တုဲ ဂှ် ဍုင်သေံ ကလိဂွံ အခေါင် ကလေင် ပညဳပညပ် ထပက် လိက်ကသုက် တၟိ ကု ဍုင် ပလိုတ် တအ် သွက်ဂွံ ပလီု ထောအ် လိက်ကသုက် မဟွံ ညဳသၟဟ် (Unequal treaties) မကၠောန် လဝ် ပ္ဍဲ အခိင် ကိုပ်ကၠာ တေအ် ရ။
== ၄။ လိက်ပတ် ကေုာံ အနုသုခုမ ==
ပါဲနူ ပရေင် အလဵုအသဳ တုဲ၊ သၟိင်ရာမ ၆ ဂှ် ညး ဒှ် အစာ ချူ လိက် ကေုာံ အစာ ကဗျ မစိစောန် မွဲ ဇကု ကီု ရ။ ညး ချူ လဝ် လိက် လၟိဟ် ဂၠိုင် ကု ကၠံ အုပ် တုဲ، သီု ကၠာဲ ဘာသာ လိက် ပြကိုဟ် ဒယှ် ပလိုတ် မပ္တံကဵု ဝတ္ထု ဇာတ် (Shakespeare) ဗီုကဵု ဇာတ် ''ရဝ်မဳယဝ် ကဵု ဂျူလဳယေတ်'' (Romeo and Juliet) ကေုာံ ''ဗၞိက် ဍုင် ဗေန်နေတ်'' (The Merchant of Venice) နကဵု ဘာသာ သေံ ရ။
== ၅။ လအိတ်ဘဝ ==
သၟိင်ရာမ ၆ စုတိ စဴအာ သွဝ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ ၂၅ နဝ်ဝေမ်ဗာ၊ သၞာံ ၁၉၂၅ ပ္ဍဲ အာယုက် (၄၄) သၞာံ ဟိုတ်နူ ယဲ ကသိုင် ရ။ ဟိုတ်နူ ညး ကလိဂွံ ကောန်ဗြဴ မွဲ ဇကု (ကောန်သၟိင်ဗြဴ ဗေဇရတန - Princess Bejaratana) ကိုပ်ကၠာ ညး ဟွံဂွံ စုတိ ၜိုတ် ၜါ တ္ၚဲ ဓဝ် တုဲ ကောန်တြုဟ် အာဲကၟာဲ ဟွံမွဲ ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒေအ် ညး မဒှ် သၟိင် ကောန်သၟိင် ပြဇာဓိပက ဂှ် ဂွံ ဆက် တိုန် နန် နဒဒှ် '''[[သၟိင်ရာမ ၇]]''' ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သၟိင်ရာမ ၅]] (စူဠာလင်္ကရဏ)
* [[သၟိင်ရာမ ၇]] (ပြဇာဓိပက)
* [[တက္ကသိုလ် စူဠာလင်္ကရဏ]]
* [[ဍုင်သေံ]]
* [[ပၞာန် ဂၠးကဝ် ပထမ]]
== နိဿဲ ==
* Vella, Walter F. (1978). ''Chaiyo! King Vajiravudh and the Development of Thai Nationalism''. University of Hawaii Press.
* Vajiravudh, [[Wikipedia]].
[[Category:ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ]]
[[Category:မဟာသ္ၚိက္ဍိုင် စကြဳ]]
[[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]
[[Category:ပၞာန် ဂၠးကဝ် ပထမ]]
9hwzodh89zit381u4wt9vj1dxwx40p3
ကာလ် မာက်
0
10684
54086
2026-05-04T23:43:48Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox person | name = ကာလ် မာက်<br>(Karl Marx) | image = Karl Marx 001.jpg | caption = ကာလ် မာက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၇၅ | birth_name = Karl Heinrich Marx | birth_date = {{Birth date|1818|05|05}} | birth_place = ဍုင် တရဳယာ (Trier)၊ ကၟိန်ဍုင် ပရတ်ယှာ (Prussia) | death_date = {{Death date and age|1883|03|14|1818|05|05}..."
54086
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကာလ် မာက်<br>(Karl Marx)
| image = Karl Marx 001.jpg
| caption = ကာလ် မာက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၇၅
| birth_name = Karl Heinrich Marx
| birth_date = {{Birth date|1818|05|05}}
| birth_place = ဍုင် တရဳယာ (Trier)၊ ကၟိန်ဍုင် ပရတ်ယှာ (Prussia)
| death_date = {{Death date and age|1883|03|14|1818|05|05}}
| death_place = ဍုင် လာန်ဒါန်၊ [[ဍုင်အေင်္ဂလာန်]] (London, England)
| nationality = [[ဂျာမနဳ]] (German) <br> ကြဴနူဂှ် ဟွံမဲကဵု ဍုင် (Stateless)
| education = တက္ကသိုလ် ဗောန် (University of Bonn)<br>တက္ကသိုလ် ဘာလိန် (University of Berlin)<br>တက္ကသိုလ် ဂျေနာ (University of Jena) (Ph.D.)
| occupation = တၠပညာ ဒဿန၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ဝင်၊ ပရေင်မၞိဟ်၊ သီအိုရဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ညးပၠန်ဂတး
| known_for = [[လညာတ် မာက်]] (Marxism)<br>ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ကဆံင်မၞိဟ် (Class struggle)<br>ရုပ်ဝါဒ ဝင် (Historical materialism)<br>သီအိုရဳ ၚုဟ်မး ကမၠောန် (Labor theory of value)
| notable_works = ''[[လိက်ကသုက် ကောမ်မျူနေတ်]]'' (The Communist Manifesto) <br> ''[[ဒါတ်သ် ကာပဳတာလ်]]'' (Das Kapital)
| spouse = မိဂျေန်နဳ ဗောန် ဝေတ်သဖှာလေန် (Jenny von Westphalen)
| children = ၇ တၠ
| influenced_by = [[ဂျံက် ဝေလ်ဟေမ် ဖရက်ဒရေတ် ဟေဂေလ်|ဟေဂေလ်]] (Hegel)၊ အာဒါမ် သမေတ် (Adam Smith)
| influenced = [[ဗလာဒဳမဳယာ လေနိန်|လေနိန်]]၊ [[မའဝ် ဇေဒံင်|မའဝ်]] ကေုာံ ညးပၠန်ဂတး ကောမ်မျူနေတ် ဗွဲမဂၠိုင်
}}
'''ကာလ် မာက်''' ({{lang-en|Karl Marx}}၊ ၅ မေ ၁၈၁၈ – ၁၄ မာတ် ၁၈၈၃) ဝွံ ညး ဒှ် တၠပညာ ဒဿန၊ တၠပညာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ သုတေသဳ ဝင်၊ တၠပညာ [[ပရေင်မၞိဟ်]]၊ ကေုာံ ညးပၠန်ဂတး သဵုယှေဝ်လေတ် ဂကူ ဂျာမနဳ မွဲ ဇကု ရ။ ညး ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဖန်ဗဒှ် လဝ် လညာတ် သဘဴဓရ် '''[[လညာတ် မာက်]]''' (Marxism) တုဲ ညး ညးမကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ကု ညး ဂှ် ဒှ် ဖရက်ဒရေတ် အေန်ဂေလ် (Friedrich Engels) ရ။ လိက်ပြကိုဟ် ညး မချူ လဝ် မဒယှ် တမ္ညဝ် အိုတ် ဂှ် ဒှ် ''[[လိက်ကသုက် ကောမ်မျူနေတ်]]'' (The Communist Manifesto - ၁၈၄၈) ကေုာံ ''[[ဒါတ်သ် ကာပဳတာလ်]]'' (Das Kapital - ၁၈၆၇–၁၈၈၃) တအ် ရ။ လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဒဿန ညး တအ် ဂှ် လွှံမိုး ပြံင်လှာဲ လဝ် ဝင် ကောန်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ခေတ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။
== ၁။ ဝင်ဘဝ ကိုပ်ကၠာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ ==
ကာလ် မာက် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင် တရဳယာ (Trier)، ကၟိန်ဍုင် ပရတ်ယှာ (Prussia - လၟုဟ် ဂျာမနဳ) ပ္ဍဲ ဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဂကူ ဂျူ (Jewish) မၞုံ ကု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် လဒေါဝ် မွဲ ရ။ သွက်ဂွံ ဂၠာဲ ကမၠောန် သၞောဝ် ဥပဒေ တုဲ မအံက် ညး ပြံင်လှာဲ လျိုင်ပတှ်ေ စိုပ် အာ ဘာသာ ခရေတ်ယာန် ရ။
ကာလ် မာက် တိုန် လ္ၚတ် လဝ် ပညာ သၞောဝ် ဥပဒေ ကေုာံ ဒဿန ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဗောန် ကေုာံ တက္ကသိုလ် ဘာလိန် ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် မလ္ၚတ် ဒၟံင် ပညာ ဂှ် ညး လုပ် ပါဝင် ပ္ဍဲ ဂကောံ "ဟေဂေလ် သၟတ်" (Young Hegelians) မဒှ် ဂကောံ မပါ်ပါဲ လညာတ် ဒဿန အစာ ဟေဂေလ် (G.W.F. Hegel) ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အလဵုအသဳ ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၄၁ ဂှ် ညး ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ဒံက်တာ (Ph.D.) နူကဵု တက္ကသိုလ် ဂျေနာ ရ။
== ၂။ ဘဝ ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင် ဒးဒုင် ပါ်ခြာ ဍုင် ==
ဟိုတ်နူ လညာတ် ညး ကြံင်မ္ၚုဟ် လောန် (Radical views) တုဲ ညး ကလိဂွံ ကမၠောန် အစာဘာ တက္ကသိုလ် ဟွံမာန် ရ။ ညး လုပ် ကၠောန် နဒဒှ် အစာပရိုင် ကေုာံ အယ်ဒဳတာ ပ္ဍဲ လိက်ပရိုင် ဂျာမနဳ မွဲ၊ ဆဂး လိက်ပရိုင် ဂှ် ဒး ဒုင် ကၟာတ် ထောအ် နူကဵု အလဵုအသဳ ရ။
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၄၃ ဂှ် ညး ပြံင် အာ မံင် ဍုင် ပဴရေတ် (Paris) တုဲ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ ဂှ် ညး ဆဵုဂဗ ကု '''ဖရက်ဒရေတ် အေန်ဂေလ်''' (Friedrich Engels) မဒှ် မိတ်သဟာယ ကေုာံ ညးမထံက်ပင် ညး စဵုကဵု လအိတ် ဘဝ ရ။ ဟိုတ်နူ ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ညး တုဲ ညး ဒး ဒုင် ထဍေင် ပတိတ် နူ ဍုင် ပြင်သေတ်၊ ဍုင် ဗေလ်ဂျဳယောမ် (Brussels) ကေုာံ ဍုင် ဂျာမနဳ ရ။ ကၞောတ် တဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၄၉ ဂှ် ညး ပြံင် အာ မံင် ပ္ဍဲ ဍုင် လာန်ဒါန် (London) ဍုင်အေင်္ဂလာန် တုဲ သီုကဵု မဒး ဒုင် ဒဒိုက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂှ် ညး ဆက် လ္ၚတ် ချူ လိက် ပ္ဍဲ တိုက်လိက် ဗြိတိန် (British Museum) စဵုကဵု ညး စုတိ ရ။
== ၃။ သဘဴဓရ် ကေုာံ လညာတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
လညာတ် ကာလ် မာက် ညးမကော်စ လညာတ် မာက် (Marxism) ဂှ် ဍေံ ဒုင်သဇိုင် လတူ တင် အဓိက သာ် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
* '''ရုပ်ဝါဒ ဝင် (Historical Materialism):''' အတိုင် လညာတ် မာက် မ္ဂး، ဝင် ကောန်မၞိဟ် ဂှ် ဍေံ ဟွံသေင် ပြံင်လှာဲ ကၠုင် ဟိုတ်နူ ကသပ်လညာတ် (Ideas)၊ ဍေံ ပြံင်လှာဲ ကၠုင် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ပတိတ် ကပေါတ် (Modes of production) ရ။ သၞောတ်ဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂှ် ဒှ် သဇိုင် တုဲ، ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ဥပဒေ ကေုာံ ဘာသာ တအ် ဂှ် ဒှ် အရာ မတန်တဴ လတူ ဍေံ ရ။
* '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ကဆံင်မၞိဟ် (Class Struggle):''' ညး ချူ လဝ် ပ္ဍဲ လိက်ကသုက် ကောမ်မျူနေတ် ဒဒှ်ရ "ဝင် ဂကောံမၞိဟ် သီုဖအိုတ် မက္တဵုဒှ် ကၠုင် လဝ် တအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ဝင် ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ကဆံင်မၞိဟ် ရ"။ ပ္ဍဲ ခေတ် ဓနသျှင် (Capitalism) မ္ဂး ဍေံ ဒှ် ပဋိပက္ခ အကြာ ဂကောံ '''ညးတၠဒြပ်''' (Bourgeoisie - ညးမပိုင်ပြဳ သၞောတ်ဝ် ပတိတ် ကပေါတ်) ကေုာံ ဂကောံ '''သၟာကမၠောန်''' (Proletariat - ညးမဒး သွံ ဒြဟတ် ကမၠောန် သွက် သြန်ဂိတု) ရ။
* '''သၞောတ်ဝ် ဓနသျှင် ကေုာံ ပရေင်ပါ်ခြာ (Capitalism and Alienation):''' ညး ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ သၞောတ်ဝ် ဓနသျှင် ဝွံ ဍေံ ဍဵုဍိုက် ကေတ် အခေါင် သၟာကမၠောန် တအ် ရ။ သၟာကမၠောန် တအ် ဂှ် ကၠောန် ပတိတ် ကပေါတ် ကီု လေဝ်، ဖဵု ပရဲ သီုဖအိုတ် ဂှ် ညးတၠဒြပ် တအ် ဂွံ အာ ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ပါ်ခြာ သၟာကမၠောန် နူကဵု ကပေါတ် ညးတအ် မကၠောန် လဝ် ရ (Alienation)။
* '''ကောမ်မျူနေတ် (Communism):''' မာက် ပတှ်ေ လဝ် ဒဒှ်ရ ကၞောတ် တဲ မ္ဂး သၟာကမၠောန် တအ် က္တဵု ပၠန်ဂတး တုဲ ပလီု ထောအ် သၞောတ်ဝ် ဓနသျှင် ရောင်။ ကြဴနူ ဂှ် ညးတအ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် သဵုယှေဝ်လေတ် တုဲ ဆက် အာ စဵုကဵု စိုပ် ကဆံင် ဂကောံမၞိဟ် ကောမ်မျူနေတ် မဟွံမဲ ကု ကဆံင်မၞိဟ် (Classless society) ကေုာံ ပရေင် ပိုင်ပြဳ ပုဂ္ဂလိက (Private property) ရ။
== ၄။ ပြကိုဟ် အဓိကဂမၠိုင် ==
* '''[[လိက်ကသုက် ကောမ်မျူနေတ်]] (The Communist Manifesto - ၁၈၄၈):''' ချူ လဝ် မွဲ စွံ ကု အေန်ဂေလ် တုဲ ဒှ် လိက် ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဒယှ် တမ္ညဝ် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဝင် ဂၠးကဝ် ရ။
* '''[[ဒါတ်သ် ကာပဳတာလ်]] (Das Kapital - ၁၈၆၇):''' ဒှ် လိက် မလ္ၚတ် ပါ်ပါဲ လတူ သၞောတ်ဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဓနသျှင် ဗွဲမလှဲလး ရ။ ကၞပ် ပထမ ဂှ် ပတိတ် ပ္ဍဲ အခိင် ညး ဂျိုင် ဒၟံင် လမျီု တုဲ، ကၞပ် သၟေဟ် တအ် ဂှ် အေန်ဂေလ် ကလေင် ပကောံ ပတိတ် ကဵု ကြဴနူ ညး စုတိ တုဲ ရ။
== ၅။ အာဲကၟာဲ ကေုာံ ဓလေင် ==
ကာလ် မာက် စုတိ အာ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၈၃ နကဵု လမျီု မဒး ဒုင် ဒဒိုက် ကေုာံ ဟွံမဲ ကု ညးမတီ ဂၠိုင် ရ။ ဆဂး ကြဴနူ ညး စုတိ တုဲ လညာတ် ညး ပြးဇး အာ အလုံ ဂၠးကဝ် တုဲ ဒှ် ကၠုင် တမ်ရိုဟ် သွက် ပေါဲပၠန်ဂတး ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲ ခေတ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ ဗီုကဵု ပေါဲပၠန်ဂတး ရုရှာ (၁၉၁၇) ကေုာံ ပေါဲပၠန်ဂတး ကြုက် (၁၉၄၉) တအ် ရ။
ပါဲနူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တုဲ، လညာတ် ကာလ် မာက် ဂှ် ဒှ် လညာတ် သဇိုင် အဓိက မွဲ ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology) ရ။ ညး ဂှ် ဒှ် တမ်ရိုဟ် အစာ ပရေင်မၞိဟ် အဓိက ပိ ဇကု မွဲ စွံ ကု ဧမဳလ် ဒူကေမ် (Émile Durkheim) ကေုာံ မက်သ် ဝေဘာ (Max Weber) ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[လညာတ် မာက်]]
* [[လိက်ကသုက် ကောမ်မျူနေတ်]]
* [[ဖရက်ဒရေတ် အေန်ဂေလ်]]
* [[ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[သဵုယှေဝ်လေတ်]]
== နိဿဲ ==
* McLellan, David. (1973). ''Karl Marx: His Life and Thought''. Macmillan.
* Singer, Peter. (2000). ''Marx: A Very Short Introduction''. Oxford University Press.
* Karl Marx, [[Wikipedia]].
[[Category:တၠပညာ ဒဿန]]
[[Category:တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:တၠပညာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ညးမချူလိက် ဂျာမနဳ]]
[[Category:ကာလ် မာက်]]
n79vmdpmul0j6owin1l4yv3tt89cal9
ကျာဖျာန်
0
10685
54088
2026-05-04T23:55:42Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = ကျာဖျာန် (Zhapian) | image = | caption = | field = [[ပရေင်ဒုဟ်ဒဏ် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] (Transnational crime), ကမၠတ် အေန်တာနဲ (Cybercrime) | origin = ဝေါဟာရ ကြုက် "诈骗" (Zhàpiàn) | related_concepts = [[ပရေင် သွံရာန်မၞိဟ်]] (Human trafficking)..."
54088
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = ကျာဖျာန် (Zhapian)
| image =
| caption =
| field = [[ပရေင်ဒုဟ်ဒဏ် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] (Transnational crime), ကမၠတ် အေန်တာနဲ (Cybercrime)
| origin = ဝေါဟာရ ကြုက် "诈骗" (Zhàpiàn)
| related_concepts = [[ပရေင် သွံရာန်မၞိဟ်]] (Human trafficking), သၞောတ်ဝ် ဂစိုတ် ကၠိက် (Pig butchering scam), ပေါဲဗတိုက် ၁၀၂၇
}}
'''ကျာဖျာန်''' ({{lang-en|Zhapian}}၊ {{lang-my|ကျားဖြန့်}}၊ {{lang-zh|诈骗}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဝေါဟာရ မစၞောန်ထ္ၜး ကဵု ဂကောံ ဒုစရိုတ် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု မကၠောန်ဗဒှ် ပရေင် ကမၠတ် လှေအ်လှန် လတူ အေန်တာနဲ (Cyber scams)၊ ပရေင် သွံရာန် မၞိဟ် ကေုာံ ကမၠောန် အဓမ္မ ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။ ဝေါဟာရ ဏအ် ကၠုင် နူ အရေဝ် ကြုက် "Zhàpiàn" မဂွံ အဓိပ္ပါယ် "ပရေင် လှေအ်လှန် / လီဠာန်" တုဲ၊ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ မ္ဂး ညးတအ် ကော်စ နကဵု ရမ္သာင် လွာ "ကျားဖြန့်" ရ။ ဂကောံ ကျာဖျာန် တအ် ဝွံ ညးတအ် သြိုင်ခၞံ လဝ် ဒတန် ဗဒိုပ် ဇၞော်ဇၞော် (Scam compounds) ပ္ဍဲ ဒေသ ပယျဵု ဍုင် အာယှ အဂၞဲ မပ္တံကဵု ဍုင်ဗၟာ၊ ကမ္ဗောဒဳယျာ ကေုာံ လဴ တုဲ၊ ညးတအ် ပလီု လှေအ် ကေတ် သြန် နူကဵု မၞိဟ် အလုံ ဂၠးကဝ် နကဵု သြန် ဗဳလဳယောန် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
== ၁။ တမ်မူလ ကေုာံ လက္ခဏာ ကမၠောန် ==
ဂကောံ ကျာဖျာန် တအ် ဂှ် တမ်မူလ ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ဂကောံ ဒုစရိုတ် ဍုင်ကြုက် (Chinese crime syndicates) မပြံင်လှာဲ တိတ် ကၠုင် နူ ဍုင်ကြုက် ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳ ကြုက် ရပ်စပ် ကြံင်မ္ၚုဟ် လောန် ရ။ ညးတအ် ပြံင် အာ ဒေသ မဟွံမဲ ကု တၠသၞောဝ် ဗိုန်ခိုင် ဗီုကဵု ပယျဵု ဍုင်ဗၟာ တုဲ ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် ကမၠောန် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ရ။
လက္ခဏာ ကမၠောန် ညးတအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် ၜါ လပါ် ရ-
* '''ညးမဒးဒုင် လှေအ် လပါ် သြန် (Financial Victims):''' မၞိဟ် ပ္ဍဲ အေန်တာနဲ မဒး ဒုင် လှေအ် ကဵု စုတ် သြန် ပ္ဍဲ ပရေင် ရာန် သြန် ဓီု (Crypto) ဟွံသေင်မ္ဂး ဝေင် လံင် ဖေဲ လတူ လပှ်ကျာ။
* '''ညးမဒးဒုင် လှေအ် သွံရာန်မၞိဟ် (Trafficked Workers):''' မၞိဟ် မဒး ဒုင် တံင်ဂြဲ နင် နကဵု ယၟု ကမၠောန် ခိုဟ်ဟိုဟ် တုဲ၊ ဒး ဒုင် ကၟာတ် လဒဵု၊ ၜုင်တက် ကေုာံ ဒး ဒုင် ဘပဠ ညံင် ဂွံ ကၠောန် ကမၠောန် လှေအ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကောန်ပျူတာ ရ။
== ၂။ သၞောတ်ဝ် ဂစိုတ် ကၠိက် (Sha Zhu Pan) ==
နဲကဲ အဓိက ဂကောံ ကျာဖျာန် တအ် မသုင်စောဲ ဂၠိုင် အိုတ် ဂှ် ညးတအ် ကော်စ နကဵု ဘာသာ ကြုက် "သျှာ ဇျူ ဖာန်" (Sha Zhu Pan - 杀猪盘) မဂွံ အဓိပ္ပါယ် '''"သၞောတ်ဝ် ဂစိုတ် ကၠိက်"''' (Pig butchering scam) ရ။
* '''ပရေင် ဗ္စ လွဳ (Fattening the pig):''' ညး လှေအ် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဒက် မိတ် ဟွံသေင်မ္ဂး သ္ပ သဟာဲ ဆာန် ကု ညးမဒးဒုင် လှေအ် လတူ မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social media) သိုက်က် ရ။ ညးတအ် ပတှ်ေ စိုတ် တုဲ မ္ဂး ညးတအ် ကဵု ကသပ် ညံင် ဂွံ စုတ် သြန် ဓနက် ပ္ဍဲ App ဟွံသေင်မ္ဂး Website ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (မဒှ် အရာ ပလီု) မွဲ ရ။
* '''ပရေင် ဂစိုတ် (Butchering):''' အခိင် ညးမဒးဒုင် လှေအ် ဂှ် စုတ် သြန် ဗွဲမဂၠိုင် (လဆောဝ် သြန် သ္ၚိ က္ၜင် သီုဖအိုတ်) တုဲ မ္ဂး، ဂကောံ ဏအ် ပံက် ထောအ် အကံက် တုဲ ကၠတ် ဏာ သြန် တအ် သီုဖအိုတ် ရ။
== ၃။ ပရေင် သွံရာန်မၞိဟ် ကေုာံ ကမၠောန် အဓမ္မ ==
အရာ မအမၠိက် ဂၠိုင် အိုတ် သွက် ကျာဖျာန် ဂှ် ဍေံ ဟွံသေင် ဆ ပရေင် ကၠတ် သြန် ဓဝ်၊ ဍေံ ဒှ် ပရေင် သွံရာန် မၞိဟ် ရ။
* ဂကောံ ဏအ် ပတိတ် လိက် လလောင် တြး ကမၠောန် (ဥပမာ - ကမၠောန် Customer Service, IT, ကၠာဲ ဘာသာ) နကဵု သြန်ဂိတု သၠုင်လောန် ပ္ဍဲ ဍုင် တၞဟ်တၞဟ် (ဥပမာ - ကြုက်၊ သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ်၊ ဖိလိပ်ပေန် ကေုာံ အဖရိက) ရ။
* အခိင် မၞိဟ် တအ် စိုပ် အာ ပယျဵု မ္ဂး၊ ညးတအ် သီ ကေတ် ထောအ် နိုင်ငံကူလက်မှတ် (Passport) တုဲ ပၠုပ် ကၟာတ် လဝ် ပ္ဍဲ ဗဒိုပ် ဇၞော် မၞုံ ကု ပရေင် မင်မဲ ကြံင်မ္ၚုဟ် ရ။
* ညးတအ် ဒး ကၠောန် ကမၠောန် ၁၄-၁၆ နာဍဳ မွဲ တ္ၚဲ ရ။ ယဝ်ရ လှေအ် ကလိဂွံ သြန် ဟွံပေင် အတိုင် အတိုင်းအတာ (Quota) မ္ဂး، ဒး ဒုင် ၜုင်တက်၊ လျှောတ် ကဵု လျးဓါတ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သွံ စ ဏာ ဇရေင် ဂကောံ ကျာဖျာန် တၞဟ် မွဲ ပၠန် ရ။
== ၄။ ဒၞာဲဒတန် အဓိကဂမၠိုင် ==
ဗဒိုပ် ကျာဖျာန် တအ် ဂှ် ဍေံ တန်တဴ ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသ မဟွံမဲ ကု တၠသၞောဝ် ဗိုန်ခိုင်၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ဒေသ တၠအဝဵု ပၞာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒေသ တမ်ဒပ် မင်ပယျဵု (BGF) တအ် ပကင်ရင် လဝ် ရ-
* '''ဍုင်ဗၟာ:''' ဒေသ ကိုဝ်ကာင် (Kokang - လံက်ကိုင်)၊ ဍုင် ဝ (Wa State)၊ ကေုာံ ဒေသ မာဝတဳ (ဥပမာ - ရွှေကုက္ကိုလ် ကဵု ဗဒိုပ် KK Park) တအ် ဒှ် ဒၞာဲ အဓိက ဇၞော် အိုတ် ရ။
* '''ကမ္ဗောဒဳယျာ:''' ဍုင် သဳဟာနုဗေလ် (Sihanoukville) ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ တမ်မူလ မစက္တဵုဒှ် လဝ် ဂကောံ သွံရာန်မၞိဟ် တအ် ရ။
* '''လဴ:''' တမ်ဒေသ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၟေင် (Golden Triangle Special Economic Zone) တအ်။
== ၅။ ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ကေုာံ ပေါဲဗတိုက် ၁၀၂၇ ==
ဟိုတ်နူ ဂကောံ ကျာဖျာန် တအ် ဏအ် ဍေံ ပလီုပလာ် ဒၟံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လမျီု ကောန်ဍုင် ကြုက် ဗွဲမဂၠိုင် တုဲ، အလဵုအသဳ ကြုက် တအ် ကဵု ကၠုင် ဒြဟတ် ဒရိုဟ် သွက်ဂွံ ဗတိုက် သရိုဟ် ထောအ် ဂကောံ ဏအ် ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။
* '''ပေါဲဗတိုက် ၁၀၂၇ (Operation 1027):''' ပ္ဍဲ လပါ် ကၞောတ် သၞာံ ၂၀၂၃ ဂှ်၊ ဂကောံ မဟာမိတ် ကောဒေအ် ပိ ဇကု (Three Brotherhood Alliance) မပ္တံကဵု ဒပ် MNDAA, TNLA, AA တအ် စကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲဗတိုက် ဇၞော် မွဲ ပ္ဍဲ တွဵုရး သေံ သၟဝ်ကျာ ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက မွဲ သွက် ပေါဲဗတိုက် ဏအ် ဂှ် ဒှ် သွက်ဂွံ ဗတိုက် ပလီု ထောအ် ဗဒိုပ် ကျာဖျာန် ပ္ဍဲ ဒေသ ကိုဝ်ကာင် (Laukkai) တုဲ ရပ် ကေတ် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဂကောံ ဒုစရိုတ် တအ် ရ။
* ဟိုတ်နူ ပရေင် တဝ်စၞေဟ် ဏအ် တုဲ، ကောန်ကမၠောန် မဒး ဒုင် ရပ် လဝ် နူ ဍုင်နာနာ လၟိဟ် ဂၠိုင် ကု ဠက် ဂွံ ဗၠးတိတ် ကၠုင် တုဲ، ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကျာဖျာန် ဗွဲမဂၠိုင် လေဝ် ဒး ဒုင် ပလံင် အာ ကဵု အလဵုအသဳ ကြုက် ရ။ ၜိုန်ဂှ် လေဝ်، ဂကောံ လ္ၚဵု တအ် ဂှ် ပြံင် ဒၞာဲ တုဲ ဆက် ကၠောန် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသ ကရေင် (မာဝတဳ) ကေုာံ ဒေသ တၞဟ် တအ် ဏီ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပရေင် သွံရာန်မၞိဟ်]]
* [[ပေါဲဗတိုက် ၁၀၂၇]]
* [[မာဝတဳ၊ ဍုင်]]
== နိဿဲ ==
* "Cyber Scam Syndicates in Southeast Asia", United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) Report, 2023.
* "The Pig Butchering Scam", INTERPOL Cybercrime Directorate.
* Operation 1027 and the eradication of scam centers, [[Wikipedia]].
[[Category:ပရေင်ဒုဟ်ဒဏ်]]
[[Category:ပရေင် သွံရာန်မၞိဟ်]]
[[Category:ဝင် ဍုင်ဗၟာ]]
[[Category:အာယှ အဂၞဲ]]
nix56drm8txjpao1h30gty3rybc0fjv
အရေဝ်ကြုက်
0
10686
54089
2026-05-05T00:02:49Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox language | name = ဘာသာကြုက် / အရေဝ်ကြုက် | nativename = 汉语 (Hànyǔ) / 中文 (Zhōngwén) | familycolor = Sino-Tibetan | states = [[ဍုင်ကြုက်]]၊ [[ထာဲဝါန်]]၊ [[သေင်ကာပူ]] ကေုာံ ဂကောံ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကြုက် အလုံ ဂၠးကဝ် | speakers = ၜို..."
54089
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = ဘာသာကြုက် / အရေဝ်ကြုက်
| nativename = 汉语 (Hànyǔ) / 中文 (Zhōngwén)
| familycolor = Sino-Tibetan
| states = [[ဍုင်ကြုက်]]၊ [[ထာဲဝါန်]]၊ [[သေင်ကာပူ]] ကေုာံ ဂကောံ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကြုက် အလုံ ဂၠးကဝ်
| speakers = ၜိုတ် ၁.၃ ဗဳလဳယောန် (Native)
| date = ၂၀၂၃
| ref = e26
| family1 = [[တၞောဝ် အရေဝ် ကြုက်-တိဗေတ်]] (Sino-Tibetan)
| family2 = အရေဝ်ကြုက် (Sinitic)
| script = [[လိက်ကြုက်]] (Hanzi)<br>[[ဖေန်ယေန်]] (Pinyin - လိက် လေတ္တေန် သွက်ဂွံ ဗှ် ရမ္သာင်)
| nation = {{flag|China}}<br>{{flag|Taiwan}}<br>{{flag|Singapore}}<br>[[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN)
| iso1 = zh
| iso2 = zho / chi
| iso3 = zho
}}
'''ဘာသာကြုက်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အရေဝ်ကြုက်''' ({{lang-en|Chinese language}}၊ {{lang-zh|汉语 / 中文}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂကောံ အရေဝ်ဘာသာ မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု [[တၞောဝ် အရေဝ် ကြုက်-တိဗေတ်]] (Sino-Tibetan language family) ရ။ ဍေံ ဒှ် အရေဝ် မိ (Native language) သွက် မၞိဟ် ဂၠိုင် ကု ၁.၃ ဗဳလဳယောန် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ဏအ် (ၜိုတ် ၁၆% ဍုင် ကောန်မၞိဟ် သီုဖအိုတ်) တုဲ، ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မၞိဟ် ဟီု ဂၠိုင် အိုတ် ကဆံင် ပထမ လတူ ဂၠးတိ ရ။
ၜိုန်ရ ပိုယ် ကော်စ "ဘာသာကြုက်" နဒဒှ် အရေဝ် မွဲ ဂကူ ဓဝ် ကီု လေဝ်، နကဵု လညာတ် တၠပညာ အရေဝ်ဘာသာ တအ် မ္ဂး ဍေံ ဒှ် ဂကောံ အရေဝ် (Macro-language) မၞုံ ကု ဂကူ အရေဝ် ဒေသ တၞဟ်ခြာ ဗွဲမဂၠိုင် မဟီု ညးသ္ကအ် ဟွံကၠိုဟ် ရေင်သ္ကအ် ရ။ ဆဂး ဟိုတ်နူ ညးတအ် သုင်စောဲ သၞောတ်ဝ် [[လိက်ကြုက်]] (Chinese characters) မွဲ တုပ် သၟဟ် တုဲ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် နဒဒှ် ဘာသာ မွဲ ဓဝ် ရ။
== ၁။ ရမ္သာင် ဒေသ ကေုာံ ဂကူ အရေဝ်ဂမၠိုင် ==
အရေဝ်ကြုက် ဂှ် ဍေံ ပါ် လဝ် ဂကောံ ရမ္သာင် အဓိက (Dialect groups) ၜိုတ် ၇ စဵုကဵု ၁၀ ဂကောံ ရ။ ဂကောံ မၞိဟ် ဟီု ဂၠိုင် အိုတ် တအ် ဂှ်-
* '''မန်ဒါရေန် (Mandarin - 官话):''' ဒှ် ရမ္သာင် မၞိဟ် ဟီု ဂၠိုင် အိုတ် (ၜိုတ် ၉၀၀ မဳလဳယောန်) တုဲ ဒှ် သဇိုင် သွက် အရေဝ်ကြုက် စံင် အလဵုအသဳ (Standard Chinese) ရ။ ဍေံ ပြာကတ် လောန် ပ္ဍဲ ဍုင်ကြုက် သၟဝ်ကျာ ကေုာံ လဒေါဝ် ရ။
* '''ဝူ (Wu - 吴语):''' မၞိဟ် ဟီု ၜိုတ် ၈၀ မဳလဳယောန် တုဲ စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဒေသ ရှန်ဟာဲ (Shanghai) ကေုာံ တွဵုရး ဇြေကျာန် (Zhejiang)။
* '''ယွေ / ကန်တုံ (Yue / Cantonese - 粤语):''' မၞိဟ် ဟီု ၜိုတ် ၈၀ မဳလဳယောန်။ စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရး ကွမ်တုံ (Guangdong)၊ ဟံင်ကံင် (Hong Kong)၊ မကာအဝ် (Macau) ကေုာံ ဂကောံ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကြုက် မ္ၚး ဍုင် တအ် ရ။
* '''မိန် (Min - 闽语):''' စကာ ဂၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရး ဖူကျေန် (Fujian) ကေုာံ ထာဲဝါန် (မကော်စ ဟဝ်ကေန် - Hokkien)။
* '''ဟကာ (Hakka - 客家话):''' အရေဝ် ဂကူ ဟကာ မပြးဇး ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင်ကြုက် သၠုင်ကျာ ကေုာံ အာယှ အဂၞဲ။
== ၂။ သၞောတ်ဝ် လိက်ပတ် ==
သၞောတ်ဝ် လိက်ကြုက် (Hanzi - 汉字) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် လိက် မစကာ ရုပ် (Logograms) မတန်တဴ လအ် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ဏအ် မစကာ ဒၟံင် စဵုကဵု လၟုဟ် ရ။ မလိက် ကြုက် မွဲ မ္ဂး ဍေံ စၞောန်ထ္ၜး ကဵု အဓိပ္ပါယ် မွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး မအရေဝ် မွဲ ရ။
* '''လိက်ကြုက် တြေံ (Traditional Chinese):''' ဒှ် မလိက် မၞုံ ကု တၞင် (Strokes) ဗွဲမဂၠိုင် မစကာ လဝ် နူ အခိင် တမၠာ တေအ် ရ။ လၟုဟ် ညးတအ် ဆက် စကာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ ထာဲဝါန်၊ ဟံင်ကံင် ကေုာံ မကာအဝ် ရ။
* '''လိက်ကြုက် လောဲ (Simplified Chinese):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၀ တအ် ဂှ် အလဵုအသဳ ကောမ်မျူနေတ် ဍုင်ကြုက် ဖန်ဗဒှ် လဝ် မလိက် ညံင် ဂွံ ချူ လောဲသွာ တုဲ တၞင် အောန် စှ်ေ အာ ရ။ ဍေံ စကာ အဓိက ပ္ဍဲ ဍုင်ကြုက် ကေုာံ သေင်ကာပူ ရ။
* '''ဖေန်ယေန် (Pinyin):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မစကာ အက္ခရ် လေတ္တေန် (Romanization) သွက်ဂွံ ချူ ထ္ၜး ကဵု ရမ္သာင် ဗှ် မလိက် ကြုက် ရ။
== ၃။ သၞောတ်ဝ် ရမ္သာင် ကေုာံ ရမ္သာင်တိုန်စှ်ေ (Tones) ==
ဘာသာကြုက် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂကူ အရေဝ် မစကာ ရမ္သာင်တိုန်စှ်ေ (Tonal language) ရ။ မလိက် မွဲ မ ဗှ် ပတိတ် ရမ္သာင် တိုန် စှ်ေ ဟွံတုပ် မ္ဂး အဓိပ္ပါယ် ဍေံ တၞဟ်ခြာ အာ သလးသလး ရ။ ဥပမာ ပ္ဍဲ အရေဝ် မန်ဒါရေန် မ္ဂး နွံ ကု ရမ္သာင် အဓိက (၄) သာ် ရ-
၁။ '''ရမ္သာင် တပ် (Flat):''' 妈 (mā) = မိ / မိအံက်
၂။ '''ရမ္သာင် တိုန် (Rising):''' 麻 (má) = တၞံသိုက်လာ် (Hemp)
၃။ '''ရမ္သာင် စှ်ေတုဲတိုန် (Falling-Rising):''' 马 (mǎ) = ချေဟ်
၄။ '''ရမ္သာင် စှ်ေ (Falling):''' 骂 (mà) = လက် / ကေဟ်
(တင်စၟတ်: ရမ္သာင် ကန်တုံ မ္ဂး နွံ စဵုကဵု ၆ စဵု ၉ ရမ္သာင် ရ)။
== ၄။ သဒ္ဒါ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ==
သဒ္ဒါ အရေဝ်ကြုက် ဝွံ ဍေံ ဟွံ ထုဲထံင် ဗီုကဵု အရေဝ် ယူရဝ်ပ တအ် ရ။ ဍေံ ဒှ် ဂကူ အရေဝ် Analytic language တုဲ-
* '''လဒက်ပ္တန် ဝါကျ:''' ညးတအ် စကာ သၞောတ်ဝ် ကတ္တာ-ကြိယာ-ကံ (SVO: Subject-Verb-Object) မတုပ် ကု အရေဝ် အင်္ဂလိက် ကေုာံ သေံ ရ (ဥပမာ: 我爱你 - အဲ ဆာန် ဗှ်ေ)။
* '''အခိင် ကေုာံ လၟိဟ်:''' မအရေဝ် ကြိယာ တအ် ဂှ် ဟွံ ပြံင်လှာဲ အာ အတိုင် အခိင် (Tense) ဟွံသေင်မ္ဂး လၟိဟ် (Plural) ရ။ ညးတအ် စကာ မအရေဝ် တၞဟ် စုတ် ပၠုပ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး အခိင် အတိတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အနာဂတ် ရ (ဥပမာ - စကာ "了" le သွက် အတိတ်)။
* '''မစၞောန် လၟိဟ် (Measure words):''' ညးတအ် နွံ ကု အခိုက် မဒး စကာ မစၞောန် လၟိဟ် အခိင် ရိုဟ် လၟိဟ် ကပေါတ် ရ (ဥပမာ - 一个人 = မၞိဟ် မွဲ "တၠ"၊ 三本书 = လิက် ပိ "အုပ်")။
== ၅။ ကဆံင် အလဵုအသဳ ကေုာံ ဓလေင် ==
ဘာသာကြုက် စံင် (Standard Chinese / Mandarin) ဝွံ ဍေံ ဒှ် အရေဝ် အလဵုအသဳ ပ္ဍဲ [[ဍုင်ကြုက်]] ကေုာံ [[ထာဲဝါန်]] ရ။ ပ္ဍဲ [[သေင်ကာပူ]] ဂှ် ဍေံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ အရေဝ် အလဵုအသဳ (၄) သာ် အပ္ဍဲ ဍုင် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် တုဲ ဍေံ ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ အလဵုအသဳ မွဲ ပ္ဍဲကဵု [[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN) ကီု ရ။
ဟိုတ်နူ အဝဵုသြဇာ ဍုင်ကြုက် တမၠာ တေအ် ဇၞော်ကၠး လောန် တုဲ၊ လိက်ကြုက် ကေုာံ ဝေါဟာရ ကြုက် တအ် ဂှ် လုပ် ဓလီု လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာ [[ဂျပါန်]]၊ [[ကဝ်ရဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] တအ် ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ (မကော်စ ဂကောံ အရေဝ် Sino-Xenic)။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[တၞောဝ် အရေဝ် ကြုက်-တိဗေတ်]]
* [[လိက်ကြုက်]]
* [[အရေဝ် ကန်တုံ]]
* [[ဍုင်ကြုက်]]
== နိဿဲ ==
* Norman, Jerry (1988). ''Chinese''. Cambridge: Cambridge University Press.
* Ramsey, S. Robert (1987). ''The Languages of China''. Princeton University Press.
* "Chinese language", [[Wikipedia]].
[[Category:ဘာသာကြုက်]]
[[Category:တၞောဝ် အရေဝ် ကြုက်-တိဗေတ်]]
[[Category:အရေဝ်ဘာသာ ပ္ဍဲ အာယှ]]
cygf1w8bzmamsbwsaw036s4vhkwnrcv
လိက်ကြုက်
0
10687
54090
2026-05-05T00:06:41Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox writing system | name = လိက်ကြုက် | altname = ဟာန်ဇြဳ (Hanzi), ခါန်ဂျဳ (Kanji), ဟာန်ဂျာ (Hanja) | type = လိက်စၞောန်အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ရမ္သာင် (Logographic) | typedesc = | creator = စာင်เจဳယေ (Cangjie) (အတိုင် ပုံအာဂီု) | time = သၞာံ ၁..."
54090
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writing system
| name = လိက်ကြုက်
| altname = ဟာန်ဇြဳ (Hanzi), ခါန်ဂျဳ (Kanji), ဟာန်ဂျာ (Hanja)
| type = လိက်စၞောန်အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ရမ္သာင် (Logographic)
| typedesc =
| creator = စာင်เจဳယေ (Cangjie) (အတိုင် ပုံအာဂီု)
| time = သၞာံ ၁၂၀၀ ကိုပ်ကၠာ ခရေတ် (၁၂၀၀ ဘဳသဳ) - လၟုဟ်
| languages = [[ဘာသာကြုက်]]၊ [[ဂျပါန်]]၊ [[ကဝ်ရဳယျာ]]၊ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (ကိုပ်ကၠာတေအ်) ကေုာံ ဂကူ အရေဝ် တၞဟ်တၞဟ် ပ္ဍဲ အာယှ လပါ် ဗၟံက်
| family = တမ်မူလ မဖန်ဗဒှ် ကေတ်တ်
| children = [[လိက်ဂျပါန်]] (ခါန်ဂျဳ, ဟိရဂန, ခတကန)<br>[[လိက်ကဝ်ရဳယျာ]] (ဟင်ဂုလ် - မဒုင်သဇိုင် လ္ၚဵု)<br>[[ကြူနောမ်]] (Chữ Nôm - ဗဳယေတ်နာမ်)
| sample = 汉字 / 漢字
| unicode = [https://en.wikipedia.org/wiki/CJK_Unified_Ideographs CJK Unified Ideographs]
| iso15924 = Hani, Hans, Hant
}}
'''လိက်ကြုက်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဟာန်ဇြဳ''' ({{lang-en|Chinese characters}}, {{lang-zh|汉字 / 漢字}} - Hànyǔ Pīnyīn: ''Hànzì'') ဝွံ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် လိက်ပတ် မဒုင်သဇိုင် လတူ ရုပ် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် (Logograms) မစကာ သွက်ဂွံ ချူ [[ဘာသာကြုက်]] ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ တၞဟ်တၞဟ် ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ လပါ် ဗၟံက် ရ။ သၞောတ်ဝ် လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် လိက် မတန်တဴ လအ် အိုတ် တုဲ မဆက် စကာ ဒၟံင် စဵုကဵု လၟုဟ် ပ္ဍဲ ဝင် ကောန်မၞိဟ် ရ။ လၟိဟ် မလိက် ကြုက် သီုဖအိုတ် နွံ လ္ၚီ မွဲ ကိုတ် ပြင်င် ကီု လေဝ်၊ သွက်ဂွံ ဗှ် လိက်ပရိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက် လၟေင် တ္ၚဲ မာန် ဂှ် နွံ ပၟိက် ဒး တီ လိက် ၜိုတ် ၃,၀၀၀ စဵုကဵု ၄,၀၀၀ မ ဓဝ် ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ (History and Evolution) ==
လိက်ကြုက် ဝွံ ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ၜိုတ် ၃,၀၀၀ သၞာံ ပြင်င် တေအ် သၟဝ် လက်ထက် ဨကရာဇ် မင်းဆက် ရှန် (Shang dynasty) ရ။ လၟေင် ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင် မလိက် အဓိက တအ် ဂှ်-
* '''လိက် ဇုတ် အခွံ (Oracle bone script - 甲骨文):''' ဒှ် လိက် ကြုက် တြေံ အိုတ် မဂွံ ဆဵု ကေတ် လတူ ဇုတ် တိရစ္ဆာန် ကေုာံ အခွံ ဖျာ် မစကာ သွက်ဂွံ ဟီု တင် သၞောတ်ဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၀၀ ဘဳသဳ။
* '''လိက် ဗရိုတ် (Bronze script - 金文):''' ဒှ် မလိက် မချူ ကၠောန် လတူ ကပေါတ် ဗရိုတ် ပ္ဍဲ ခေတ် မင်းဆက် ကျိဝ် (Zhou dynasty)။
* '''လိက် တဆိပ် (Seal script - 篆书):''' ဍေံ ဒှ် မလိက် အလဵုအသဳ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် သွက် ဍုင်ကြုက် မပံင်ကောံ လဝ် ပ္ဍဲ ခေတ် မင်းဆက် ချေန် (Qin dynasty) သၞာံ ၂၂၁ ဘဳသဳ။ လၟုဟ် ဆက် စကာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင် ကၠောန် တဆိပ် ကေုာံ အနုသုခုမ ရ။
* '''လိက် လၟေင် တ္ၚဲ / လိက် ပကတိ (Regular script - 楷书):''' ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ လက်ထက် မင်းဆက် ဟာန် (Han dynasty) တုဲ ဒှ် ဗီုပြင် လိက် မပိုယ် ဆဵု ဒၟံင် ကေုာံ စကာ ဒၟံင် စဵုကဵု တ္ၚဲဏအ် ရ။
== ၂။ သၞောတ်ဝ် လဒက်ပ္တန် မလိက် (Structure and Classification) ==
အတိုင် လညာတ် တၠပညာ ဝင် လိက် ကြုက် (Xu Shen) မ္ဂး، လိက် ကြုက် တအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု သၞောတ်ဝ် အဓိက ၆ သာ် မကော်စ '''လဟီု တြဴ သာ်''' (六书 - Liushu) ရ-
၁။ '''ရုပ်စၞောန် (Pictograms - 象形):''' ဒှ် မလိက် မကၠောန် လဝ် ဗီုပြင် ရုပ် အရာဝတ္ထု တအ် ဍာံဍာံ ရ။ (ဥပမာ: 日 = တ္ၚဲ၊ 月 = ဂိတု၊ 木 = တၞံဆု)။
၂။ '''အဓိပ္ပါယ်စၞောန် (Ideograms - 指事):''' ဒှ် မလိက် မစၞောန်ထ္ၜး ကသပ် လညာတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အကာဲအရာ မဟွံမဲ ကု ရုပ်ရဴ။ (ဥပမာ: 一 = မွဲ၊ 二 = ၜါ၊ 上 = လတူ၊ 下 = သၟဝ်)။
၃။ '''အဓိပ္ပါယ် ပံင်နှဴ (Logical aggregates - 会意):''' ပွမပံင် ကေတ် မလိက် ရုပ်စၞောန် ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင် နူ ဂှ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် အဓိပ္ပါယ် တၟိ မွဲ။ (ဥပမာ: 木 [တၞံဆု] + 木 [တၞံဆု] = 林 [ဂြိုပ်ဆု])။
၄။ '''ရမ္သာင် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ပံင်နှဴ (Phono-semantic compounds - 形声):''' ဍေံ ဒှ် လၟိဟ် မလိက် ကြုက် မဂၠိုင် အိုတ် (၈၀% ပြင်င်) ရ။ ဍေံ ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု အရာ ၜါ- လပါ် မွဲ ဂှ် ကဵု အဓိပ္ပါယ် (Radical) တုဲ လပါ် မွဲ ဂှ် ကဵု ရမ္သာင် ဗှ် ရ။ (ဥပမာ: 妈 [mā - မိအံက်] ဂှ် ပံင် လဝ် နူ 女 [ဗြဴ - အဓိပ္ပါယ်] ကေုာံ 马 [mǎ - ချေဟ် - ရမ္သာင်])။
== ၃။ လိက်ကြုက် လောဲ ကေုာံ လိက်ကြုက် တြေံ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ဏအ် မ္ဂး သၞောတ်ဝ် လိက် ကြုက် နွံ ၜါ ဗီုပြင် အဓိက ရ-
* '''လိက်ကြုက် တြေံ (Traditional Chinese - 繁体字):''' ဒှ် မလိက် မၞုံ ကု တၞင် (Strokes) ဗွဲမဂၠိုင် မစကာ လဝ် နူ အခိင် တမၠာ တေအ် ရ။ လၟုဟ် ညးတအ် ဆက် စကာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ [[ထာဲဝါန်]]၊ [[ဟံင်ကံင်]] ကေုာံ [[မကာအဝ်]] ရ။
* '''လိက်ကြုက် လောဲ (Simplified Chinese - 简体字):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၀ တအ် ဂှ် အလဵုအသဳ ဍုင်ကြုက် ဖန်ဗဒှ် လဝ် မလိက် ညံင် ဂွံ ချူ လောဲသွာ တုဲ ဖအောန် ဖျေဟ် လဝ် လၟိဟ် တၞင် မလိက် (Strokes) သွက်ဂွံ ပတိုန် ကဆံင် ပရေင် တီ လိက် ကောန်ဍုင်ကွာန် တအ် ရ။ ဍေံ စကာ အဓိက ပ္ဍဲ [[ဍုင်ကြုက်]] ကေုာံ [[သေင်ကာပူ]] ရ။
== ၄။ ဓလေင် လတူ ဂၠးတိ ကေုာံ အာယှ ==
ဟိုတ်နူ အဝဵုသြဇာ ဍုင်ကြုက် ပ္ဍဲ အခိင် တမၠာ တေအ် ဇၞော်ကၠး လောန် တုဲ၊ လိက်ကြုက် ဝွံ ဍေံ လွှံမိုး လဝ် ယေန်သၞာင် ဍုင် ပ္ဍဲ အာယှ လပါ် ဗၟံက် (Sinosphere) ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ-
* '''[[ဂျပါန်]]:''' ဂျပါန် တအ် ကေတ် စကာ လိက် ကြုက် တုဲ ညးတအ် ကော်စ '''ခါန်ဂျဳ (Kanji)''' ရ။ လၟုဟ် ညးတအ် စကာ ဍေံ မွဲ စွံ ကု လိက် ဟိရဂန (Hiragana) ကေုာံ ခတကန (Katakana) ရ။
* '''[[ကဝ်ရဳယျာ]]:''' ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ဖန်ဗဒှ် လိက် ဟင်ဂုလ် (Hangul) ဂှ် ကဝ်ရဳယျာ တအ် စကာ လိက် ကြုက် မကော်စ '''ဟာန်ဂျာ (Hanja)''' ရ။ လၟုဟ် ပ္ဍဲ ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ မ္ဂး ညးတအ် သုင်စောဲ ဍေံ ပ္ဍဲ လိက် ပညာ သၞောဝ် ကေုာံ လိက် ဝင် လ္ၚဵု တအ် ဏီ ရ။
* '''[[ဗဳယေတ်နာမ်]]:''' ကိုပ်ကၠာ ခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ ပြင်သေတ် တေအ် မ္ဂး، ဗဳယေတ်နာမ် တအ် သုင်စောဲ လိက် ကြုက် ကေုာံ မလိက် ညးတအ် မဖန်ဗဒှ် လဝ် နူ လိက် ကြုက် မကော်စ '''ကြူနောမ် (Chữ Nôm)''' ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဘာသာကြုက်]]
* [[လိက်ဂျပါန်]]
* [[ဍုင်ကြုက်]]
== နိဿဲ ==
* Qiu, Xigui (2000). ''Chinese Writing''. Society for the Study of Early China.
* DeFrancis, John (1984). ''The Chinese Language: Fact and Fantasy''. University of Hawaii Press.
* Chinese characters, [[Wikipedia]].
[[Category:လိက်ကြုက်]]
[[Category:သၞောတ်ဝ် လိက်ပတ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ဘာသာကြုက်]]
mhxrhye5tdj9j7lmag77ixmq6nv0waj
54091
54090
2026-05-05T00:09:03Z
Aue Nai
24
/* ၂။ သၞောတ်ဝ် လဒက်ပ္တန် မလိက် (Structure and Classification) */
54091
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writing system
| name = လိက်ကြုက်
| altname = ဟာန်ဇြဳ (Hanzi), ခါန်ဂျဳ (Kanji), ဟာန်ဂျာ (Hanja)
| type = လိက်စၞောန်အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ရမ္သာင် (Logographic)
| typedesc =
| creator = စာင်เจဳယေ (Cangjie) (အတိုင် ပုံအာဂီု)
| time = သၞာံ ၁၂၀၀ ကိုပ်ကၠာ ခရေတ် (၁၂၀၀ ဘဳသဳ) - လၟုဟ်
| languages = [[ဘာသာကြုက်]]၊ [[ဂျပါန်]]၊ [[ကဝ်ရဳယျာ]]၊ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (ကိုပ်ကၠာတေအ်) ကေုာံ ဂကူ အရေဝ် တၞဟ်တၞဟ် ပ္ဍဲ အာယှ လပါ် ဗၟံက်
| family = တမ်မူလ မဖန်ဗဒှ် ကေတ်တ်
| children = [[လိက်ဂျပါန်]] (ခါန်ဂျဳ, ဟိရဂန, ခတကန)<br>[[လိက်ကဝ်ရဳယျာ]] (ဟင်ဂုလ် - မဒုင်သဇိုင် လ္ၚဵု)<br>[[ကြူနောမ်]] (Chữ Nôm - ဗဳယေတ်နာမ်)
| sample = 汉字 / 漢字
| unicode = [https://en.wikipedia.org/wiki/CJK_Unified_Ideographs CJK Unified Ideographs]
| iso15924 = Hani, Hans, Hant
}}
'''လိက်ကြုက်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဟာန်ဇြဳ''' ({{lang-en|Chinese characters}}, {{lang-zh|汉字 / 漢字}} - Hànyǔ Pīnyīn: ''Hànzì'') ဝွံ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် လိက်ပတ် မဒုင်သဇိုင် လတူ ရုပ် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် (Logograms) မစကာ သွက်ဂွံ ချူ [[ဘာသာကြုက်]] ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ တၞဟ်တၞဟ် ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ လပါ် ဗၟံက် ရ။ သၞောတ်ဝ် လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် လိက် မတန်တဴ လအ် အိုတ် တုဲ မဆက် စကာ ဒၟံင် စဵုကဵု လၟုဟ် ပ္ဍဲ ဝင် ကောန်မၞိဟ် ရ။ လၟိဟ် မလိက် ကြုက် သီုဖအိုတ် နွံ လ္ၚီ မွဲ ကိုတ် ပြင်င် ကီု လေဝ်၊ သွက်ဂွံ ဗှ် လိက်ပရိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက် လၟေင် တ္ၚဲ မာန် ဂှ် နွံ ပၟိက် ဒး တီ လိက် ၜိုတ် ၃,၀၀၀ စဵုကဵု ၄,၀၀၀ မ ဓဝ် ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ (History and Evolution) ==
လိက်ကြုက် ဝွံ ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ၜိုတ် ၃,၀၀၀ သၞာံ ပြင်င် တေအ် သၟဝ် လက်ထက် ဨကရာဇ် မင်းဆက် ရှန် (Shang dynasty) ရ။ လၟေင် ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင် မလိက် အဓိက တအ် ဂှ်-
* '''လိက် ဇုတ် အခွံ (Oracle bone script - 甲骨文):''' ဒှ် လိက် ကြုက် တြေံ အိုတ် မဂွံ ဆဵု ကေတ် လတူ ဇုတ် တိရစ္ဆာန် ကေုာံ အခွံ ဖျာ် မစကာ သွက်ဂွံ ဟီု တင် သၞောတ်ဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၀၀ ဘဳသဳ။
* '''လိက် ဗရိုတ် (Bronze script - 金文):''' ဒှ် မလိက် မချူ ကၠောန် လတူ ကပေါတ် ဗရိုတ် ပ္ဍဲ ခေတ် မင်းဆက် ကျိဝ် (Zhou dynasty)။
* '''လိက် တဆိပ် (Seal script - 篆书):''' ဍေံ ဒှ် မလိက် အလဵုအသဳ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် သွက် ဍုင်ကြုက် မပံင်ကောံ လဝ် ပ္ဍဲ ခေတ် မင်းဆက် ချေန် (Qin dynasty) သၞာံ ၂၂၁ ဘဳသဳ။ လၟုဟ် ဆက် စကာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင် ကၠောန် တဆိပ် ကေုာံ အနုသုခုမ ရ။
* '''လိက် လၟေင် တ္ၚဲ / လိက် ပကတိ (Regular script - 楷书):''' ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ လက်ထက် မင်းဆက် ဟာန် (Han dynasty) တုဲ ဒှ် ဗီုပြင် လိက် မပိုယ် ဆဵု ဒၟံင် ကေုာံ စကာ ဒၟံင် စဵုကဵု တ္ၚဲဏအ် ရ။
== ၂။ သၞောတ်ဝ် လဒက်ပ္တန် မလိက် (Structure and Classification) ==
အတိုင် လညာတ် တၠပညာ ဝင် လိက် ကြုက် (Xu Shen) မ္ဂး، လိက် ကြုက် တအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု သၞောတ်ဝ် အဓိက ၆ သာ် မကော်စ '''လဟီု တြဴ သာ်''' (六书 - Liushu) ရ-
၁။ '''ရုပ်စၞောန် (Pictograms - 象形):''' ဒှ် မလိက် မကၠောန် လဝ် ဗီုပြင် ရုပ် အရာဝတ္ထု တအ် ဍာံဍာံ ရ။ (ဥပမာ: 日 = တ္ၚဲ၊ 月 = ဂိတု၊ 木 = တၞံဆု)။
၂။ '''အဓိပ္ပါယ်စၞောန် (Ideograms - 指事):''' ဒှ် မလိက် မစၞောန်ထ္ၜး ကသပ် လညာတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အကာဲအရာ မဟွံမဲ ကု ရုပ်ရဴ။ (ဥပမာ: 一 = မွဲ၊ 二 = ၜါ၊ 上 = လတူ၊ 下 = သၟဝ်)။
၃။ '''အဓိပ္ပါယ် ပံင်နှဴ (Logical aggregates - 会意):''' ပွမပံင် ကေတ် မလိက် ရုပ်စၞောန် ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင် နူ ဂှ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် အဓိပ္ပါယ် တၟိ မွဲ။ (ဥပမာ: 木 [တၞံဆု] + 木 [တၞံဆု] = 林 [ဂြိုပ်ဆု])။
၄။ '''ရမ္သာင် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ပံင်နှဴ (Phono-semantic compounds - 形声):''' ဍေံ ဒှ် လၟိဟ် မလိက် ကြုက် မဂၠိုင် အိုတ် (၈၀% ပြင်င်) ရ။ ဍေံ ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု အရာ ၜါ- လပါ် မွဲ ဂှ် ကဵု အဓိပ္ပါယ် (Radical) တုဲ လပါ် မွဲ ဂှ် ကဵု ရမ္သာင် ဗှ် ရ။ (ဥပမာ: 妈 [mā - မိအံက်] ဂှ် ပံင် လဝ် နူ 女 [ဗြဴ - အဓိပ္ပါယ်] ကေုာံ 马 [mǎ - ချေဟ် - ရမ္သာင်])။
== ၃။ လိက်ကြုက် လောဲ ကေုာံ လိက်ကြုက် တြေံ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ဏအ် မ္ဂး သၞောတ်ဝ် လိက် ကြုက် နွံ ၜါ ဗီုပြင် အဓိက ရ-
* '''လိက်ကြုက် တြေံ (Traditional Chinese - 繁体字):''' ဒှ် မလိက် မၞုံ ကု တၞင် (Strokes) ဗွဲမဂၠိုင် မစကာ လဝ် နူ အခိင် တမၠာ တေအ် ရ။ လၟုဟ် ညးတအ် ဆက် စကာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ [[ထာဲဝါန်]]၊ [[ဟံင်ကံင်]] ကေုာံ [[မကာအဝ်]] ရ။
* '''လိက်ကြုက် လောဲ (Simplified Chinese - 简体字):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၀ တအ် ဂှ် အလဵုအသဳ ဍုင်ကြုက် ဖန်ဗဒှ် လဝ် မလိက် ညံင် ဂွံ ချူ လောဲသွာ တုဲ ဖအောန် ဖျေဟ် လဝ် လၟိဟ် တၞင် မလိက် (Strokes) သွက်ဂွံ ပတိုန် ကဆံင် ပရေင် တီ လိက် ကောန်ဍုင်ကွာန် တအ် ရ။ ဍေံ စကာ အဓိက ပ္ဍဲ [[ဍုင်ကြုက်]] ကေုာံ [[သေင်ကာပူ]] ရ။
== ၄။ ဓလေင် လတူ ဂၠးတိ ကေုာံ အာယှ ==
ဟိုတ်နူ အဝဵုသြဇာ ဍုင်ကြုက် ပ္ဍဲ အခိင် တမၠာ တေအ် ဇၞော်ကၠး လောန် တုဲ၊ လိက်ကြုက် ဝွံ ဍေံ လွှံမိုး လဝ် ယေန်သၞာင် ဍုင် ပ္ဍဲ အာယှ လပါ် ဗၟံက် (Sinosphere) ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ-
* '''[[ဂျပါန်]]:''' ဂျပါန် တအ် ကေတ် စကာ လိက် ကြုက် တုဲ ညးတအ် ကော်စ '''ခါန်ဂျဳ (Kanji)''' ရ။ လၟုဟ် ညးတအ် စကာ ဍေံ မွဲ စွံ ကု လိက် ဟိရဂန (Hiragana) ကေုာံ ခတကန (Katakana) ရ။
* '''[[ကဝ်ရဳယျာ]]:''' ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ဖန်ဗဒှ် လိက် ဟင်ဂုလ် (Hangul) ဂှ် ကဝ်ရဳယျာ တအ် စကာ လိက် ကြုက် မကော်စ '''ဟာန်ဂျာ (Hanja)''' ရ။ လၟုဟ် ပ္ဍဲ ကဝ်ရဳယျာ သၠုင်ကျာ မ္ဂး ညးတအ် သုင်စောဲ ဍေံ ပ္ဍဲ လိက် ပညာ သၞောဝ် ကေုာံ လိက် ဝင် လ္ၚဵု တအ် ဏီ ရ။
* '''[[ဗဳယေတ်နာမ်]]:''' ကိုပ်ကၠာ ခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ ပြင်သေတ် တေအ် မ္ဂး، ဗဳယေတ်နာမ် တအ် သုင်စောဲ လိက် ကြုက် ကေုာံ မလိက် ညးတအ် မဖန်ဗဒှ် လဝ် နူ လိက် ကြုက် မကော်စ '''ကြူနောမ် (Chữ Nôm)''' ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဘာသာကြုက်]]
* [[လိက်ဂျပါန်]]
* [[ဍုင်ကြုက်]]
== နိဿဲ ==
* Qiu, Xigui (2000). ''Chinese Writing''. Society for the Study of Early China.
* DeFrancis, John (1984). ''The Chinese Language: Fact and Fantasy''. University of Hawaii Press.
* Chinese characters, [[Wikipedia]].
[[Category:လိက်ကြုက်]]
[[Category:သၞောတ်ဝ် လိက်ပတ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ဘာသာကြုက်]]
9mygn4d5e2jpjx3h15ctts5wsg6spzx
ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန်
0
10688
54092
2026-05-05T00:12:10Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန် (Decarbonization)|image=|caption=|field=[[သိပ္ပံ ရာသဳဥတု]] (Climate Science), [[ပရေင် ဒြဟတ်]] (Energy), [[ပရေင် သဘာဝ]] (Environment)|origin=ပွမဖအောန်ဖျေဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပလီု ဓါတ်ကာ..."
54092
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန် (Decarbonization)|image=|caption=|field=[[သိပ္ပံ ရာသဳဥတု]] (Climate Science), [[ပရေင် ဒြဟတ်]] (Energy), [[ပရေင် သဘာဝ]] (Environment)|origin=ပွမဖအောန်ဖျေဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပလီု ဓါတ်ကာဗောန်ဒိုင်အံက်သိုက်|related_concepts=[[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]] (Climate change), [[ဒြဟတ် မကလေင်ကလိဂွံမာန်]] (Renewable energy), အလုံ ကာဗောန် သုည (Net Zero)}}
'''ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဒဳကာဗောန်နိုက်ဇြေန်''' ({{lang-en|Decarbonization}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ ဖအောန် ဖျေဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပလီု ထောအ် ပရေင် ပတိတ် ဓါတ်ကာဗောန်ဒိုင်အံက်သိုက် (Carbon dioxide) ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ (Greenhouse gases) တၞဟ်တၞဟ် နူကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် ကောန်မၞိဟ် တအ် ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဍေံ ဂှ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ကေုာံ သောင်က္လး ပြသၞာ '''[[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]]''' ကေုာံ ပရေင် ဂၠးတိ က္တဴ ကၠုင် (Global warming) ညံင် ဟွံဂွံ သၠုင် တိုန် လောန် အာ နူ အတိုင်းအတာ ရ။
== ၁။ ဟိုတ် မဒး ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန် ==
* '''ပရေင် စဵုဒၞာ ရာသဳဥတု:''' ဟိုတ်နူ ကောန်မၞိဟ် တအ် စံင် သုင်စောဲ ကၠေင် ဓါတ် (Fossil fuels) မပ္တံကဵု ချးတိ၊ ကၠေင် ကေုာံ ဓါတ်ဝါတ် သဘာဝ တအ် ဗွဲမလောန် တုဲ၊ ဓါတ်ကာဗောန် တအ် ပြးဇး တိတ် အာ ပ္ဍဲ လပှ်ကျာ တုဲ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ဂၠးတိ က္တဴ ကၠုင် ရ။ ပွမဖအောန်ဖျေဟ် ဏအ် ဂှ် ဍေံ စဵုဒၞာ ကဵု ဘဲအန္တရာဲ ရာသဳဥတု ဗီုကဵု ဍာ်ဇၞော်၊ ကျာမုန်တိုင်း ကေုာံ ဂမ္တဴ လောန် တအ် ရ။
* '''ပရေင် ထတ်ယုက်:''' ပွမဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင် စံင် ချးတိ ကေုာံ ကၠေင် ဓါတ် ဂှ် ဍေံ သီု ဖအောန် ဖျေဟ် ကဵု ပရေင် ကျာ ကၠိခ္ဍက် (Air pollution) တုဲ၊ ကဵု ဖဵု ခိုဟ် သွက် ပရေင် ထတ်ယုက် ကောန်မၞိဟ် ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် လဆီ (Green Economy):''' သၞောတ်ဝ် ဖအောန် ကာဗောန် ဝွံ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု အခေါင်အရာ ကမၠောန် တၟိ ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဒြဟတ် တၟိ ကေုာံ ကွတ်ပညာ သဘာဝ ရ။
== ၂။ ကဏ္ဍ အဓိက သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ==
သွက်ဂွံ အံင်ဇၞး ပ္ဍဲ ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန် ဏအ် မ္ဂး، ဒး ပြံင်လှာဲ ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ အဓိက (၃) သာ် ရ-
* '''ကဏ္ဍ ပတိတ် ဒြဟတ် (Energy Sector):''' ကဏ္ဍ ဏအ် ဒှ် ဒၞာဲ မပတိတ် ဓါတ်ကာဗောန် ဂၠိုင် အိုတ် ရ။ ဒး ပြံင်လှာဲ နူကဵု ပရေင် စံင် ချးတိ ဂှ် ကၠုင် သုင်စောဲ ဒြဟတ် တ္ၚဲ (Solar power)، ဒြဟတ် ကျာ (Wind power) ကေုာံ ဒြဟတ် ဍာ် (Hydroelectricity) တအ် ရ။
* '''ကဏ္ဍ ပရေင် ဆက်စၠောအ် (Transportation):''' ပွမပြံင်လှာဲ နူကဵု ကွဳစက် မစကာ ကၠေင် ဓါတ် (စက် ဓါတ်သီ) ဂှ် ကၠုင် စကာ ကွဳစက် ဒြဟတ် လျးဓါတ် (Electric Vehicles - EVs) ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ပလံင်ဗစိုပ် မဟွံ ပတိတ် ကာဗောန် ရ။
* '''ကဏ္ဍ ကမၠောန် စက်ယန် ကေုာံ သြိုင်ခၞံ (Industry and Buildings):''' ပွမဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင် သုင်စောဲ ဒြဟတ် ပ္ဍဲ အခိင် ကၠောန် ပတိတ် သၟတ် (Cement)၊ ပသဲ တအ် ကေုာံ ပွမသြိုင်ခၞံ သ္ၚိဌာန် မစကာ ဒြဟတ် ညိည (Energy-efficient buildings) ရ။
== ၃။ နဲကဲ ကေုာံ ကွတ်ပညာဂမၠိုင် ==
* '''ပရေင် ကလေင်ကလိဂွံ ဒြဟတ် (Renewable Energy Transition):''' ပွမသုင်စောဲ ဒြဟတ် သဘာဝ မဟွံ အိုတ် အာ မာန် ကေုာံ မဟွံ ပတိတ် ဓါတ်ကာဗောန်။
* '''ပရေင် စကာ လျးဓါတ် (Electrification):''' ပြံင်လှာဲ လၟေင်ကမၠောန် မစကာ ကၠေင် ဓါတ် သီုဖအိုတ် ညံင် ဂွံ စကာ ဒြဟတ် လျးဓါတ် (လျးဓါတ် ဏအ် လေဝ် ဒး ပတိတ် နူ ဒြဟတ် သဘာဝ)။
* '''ကွတ်ပညာ ရပ်ဂိုင် ကာဗောန် (Carbon Capture and Storage - CCS):''' ဍေံ ဒှ် ကွတ်ပညာ မရပ် ကေတ် ဓါတ်ကာဗောန် မတိတ် ကၠုင် နူ ရုံစက် တအ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ စိုပ် လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဖျေဟ် စုတ် ပ္ဍဲ သၟဝ် တိ ဇြိုဟ်ဟ် ရ။
== ၄။ သၞောဝ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ဂၠးကဝ် ==
* '''လိက်ကသုက် ပဴရေတ် (Paris Agreement):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် ဍုင် အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် ထပက် လဝ် လိက်ကသုက် ညံင် ဂွံ ကာကွယ် ထိင်ဒဝ် ပရေင် က္တဴ ဂၠးတိ ညံင် ဟွံဂွံ သၠုင် တိုန် သၠုင် နူ ၂ ဒဳဂရဳ သေန်တဳဂရိတ် (2°C) လတူ အခိင် ကိုပ်ကၠာ ခေတ် စက်ယန် (Pre-industrial levels) ရ။
* '''အလုံ ကာဗောန် သုည (Net Zero Target):''' ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ကေုာံ ကမ္ပဏဳ ဇၞော်ဇၞော် တအ် စွံ လဝ် တင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ စိုပ် ကဆံင် "Net Zero" ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၅၀ ရ။ အဓိပ္ပါယ် ဍေံ ဂှ် လၟိဟ် ဓါတ်ကာဗောန် မပတိတ် ကဵု လၟိဟ် မကလေင် ရပ်ဂိုင် သီုဖအိုတ် ဂှ် ဒး ဒှ် သုည (ဟွံမဲ ပရေင် ပတိတ် ထပ်) ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]]
* [[ဒြဟတ် မကလေင်ကလိဂွံမာန်]]
* [[ဂၠးတိ က္တဴ]]
== နိဿဲ ==
* IPCC (2022). ''Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change''. Contribution of Working Group III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change.
* Gates, Bill (2021). ''How to Avoid a Climate Disaster''. Knopf.
* Decarbonization, [[Wikipedia]].
ixfh766q0k04rd97tym568sepjmfpbk
54093
54092
2026-05-05T00:12:29Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54093
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန် (Decarbonization)|image=|caption=|field=[[သိပ္ပံ ရာသဳဥတု]] (Climate Science), [[ပရေင် ဒြဟတ်]] (Energy), [[ပရေင် သဘာဝ]] (Environment)|origin=ပွမဖအောန်ဖျေဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပလီု ဓါတ်ကာဗောန်ဒိုင်အံက်သိုက်|related_concepts=[[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]] (Climate change), [[ဒြဟတ် မကလေင်ကလိဂွံမာန်]] (Renewable energy), အလုံ ကာဗောန် သုည (Net Zero)}}
'''ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဒဳကာဗောန်နိုက်ဇြေန်''' ({{lang-en|Decarbonization}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ ဖအောန် ဖျေဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပလီု ထောအ် ပရေင် ပတိတ် ဓါတ်ကာဗောန်ဒိုင်အံက်သိုက် (Carbon dioxide) ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ (Greenhouse gases) တၞဟ်တၞဟ် နူကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် ကောန်မၞိဟ် တအ် ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဍေံ ဂှ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ကေုာံ သောင်က္လး ပြသၞာ '''[[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]]''' ကေုာံ ပရေင် ဂၠးတိ က္တဴ ကၠုင် (Global warming) ညံင် ဟွံဂွံ သၠုင် တိုန် လောန် အာ နူ အတိုင်းအတာ ရ။
== ၁။ ဟိုတ် မဒး ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန် ==
* '''ပရေင် စဵုဒၞာ ရာသဳဥတု:''' ဟိုတ်နူ ကောန်မၞိဟ် တအ် စံင် သုင်စောဲ ကၠေင် ဓါတ် (Fossil fuels) မပ္တံကဵု ချးတိ၊ ကၠေင် ကေုာံ ဓါတ်ဝါတ် သဘာဝ တအ် ဗွဲမလောန် တုဲ၊ ဓါတ်ကာဗောန် တအ် ပြးဇး တိတ် အာ ပ္ဍဲ လပှ်ကျာ တုဲ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ဂၠးတိ က္တဴ ကၠုင် ရ။ ပွမဖအောန်ဖျေဟ် ဏအ် ဂှ် ဍေံ စဵုဒၞာ ကဵု ဘဲအန္တရာဲ ရာသဳဥတု ဗီုကဵု ဍာ်ဇၞော်၊ ကျာမုန်တိုင်း ကေုာံ ဂမ္တဴ လောန် တအ် ရ။
* '''ပရေင် ထတ်ယုက်:''' ပွမဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင် စံင် ချးတိ ကေုာံ ကၠေင် ဓါတ် ဂှ် ဍေံ သီု ဖအောန် ဖျေဟ် ကဵု ပရေင် ကျာ ကၠိခ္ဍက် (Air pollution) တုဲ၊ ကဵု ဖဵု ခိုဟ် သွက် ပရေင် ထတ်ယုက် ကောန်မၞိဟ် ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် လဆီ (Green Economy):''' သၞောတ်ဝ် ဖအောန် ကာဗောန် ဝွံ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု အခေါင်အရာ ကမၠောန် တၟိ ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဒြဟတ် တၟိ ကေုာံ ကွတ်ပညာ သဘာဝ ရ။
== ၂။ ကဏ္ဍ အဓိက သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ==
သွက်ဂွံ အံင်ဇၞး ပ္ဍဲ ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန် ဏအ် မ္ဂး، ဒး ပြံင်လှာဲ ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ အဓိက (၃) သာ် ရ-
* '''ကဏ္ဍ ပတိတ် ဒြဟတ် (Energy Sector):''' ကဏ္ဍ ဏအ် ဒှ် ဒၞာဲ မပတိတ် ဓါတ်ကာဗောန် ဂၠိုင် အိုတ် ရ။ ဒး ပြံင်လှာဲ နူကဵု ပရေင် စံင် ချးတိ ဂှ် ကၠုင် သုင်စောဲ ဒြဟတ် တ္ၚဲ (Solar power)، ဒြဟတ် ကျာ (Wind power) ကေုာံ ဒြဟတ် ဍာ် (Hydroelectricity) တအ် ရ။
* '''ကဏ္ဍ ပရေင် ဆက်စၠောအ် (Transportation):''' ပွမပြံင်လှာဲ နူကဵု ကွဳစက် မစကာ ကၠေင် ဓါတ် (စက် ဓါတ်သီ) ဂှ် ကၠုင် စကာ ကွဳစက် ဒြဟတ် လျးဓါတ် (Electric Vehicles - EVs) ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ပလံင်ဗစိုပ် မဟွံ ပတိတ် ကာဗောန် ရ။
* '''ကဏ္ဍ ကမၠောန် စက်ယန် ကေုာံ သြိုင်ခၞံ (Industry and Buildings):''' ပွမဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင် သုင်စောဲ ဒြဟတ် ပ္ဍဲ အခိင် ကၠောန် ပတိတ် သၟတ် (Cement)၊ ပသဲ တအ် ကေုာံ ပွမသြိုင်ခၞံ သ္ၚိဌာန် မစကာ ဒြဟတ် ညိည (Energy-efficient buildings) ရ။
== ၃။ နဲကဲ ကေုာံ ကွတ်ပညာဂမၠိုင် ==
* '''ပရေင် ကလေင်ကလိဂွံ ဒြဟတ် (Renewable Energy Transition):''' ပွမသုင်စောဲ ဒြဟတ် သဘာဝ မဟွံ အိုတ် အာ မာန် ကေုာံ မဟွံ ပတိတ် ဓါတ်ကာဗောန်။
* '''ပရေင် စကာ လျးဓါတ် (Electrification):''' ပြံင်လှာဲ လၟေင်ကမၠောန် မစကာ ကၠေင် ဓါတ် သီုဖအိုတ် ညံင် ဂွံ စကာ ဒြဟတ် လျးဓါတ် (လျးဓါတ် ဏအ် လေဝ် ဒး ပတိတ် နူ ဒြဟတ် သဘာဝ)။
* '''ကွတ်ပညာ ရပ်ဂိုင် ကာဗောန် (Carbon Capture and Storage - CCS):''' ဍေံ ဒှ် ကွတ်ပညာ မရပ် ကေတ် ဓါတ်ကာဗောန် မတိတ် ကၠုင် နူ ရုံစက် တအ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ စိုပ် လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဖျေဟ် စုတ် ပ္ဍဲ သၟဝ် တိ ဇြိုဟ်ဟ် ရ။
== ၄။ သၞောဝ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ဂၠးကဝ် ==
* '''လိက်ကသုက် ပဴရေတ် (Paris Agreement):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် ဍုင် အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် ထပက် လဝ် လိက်ကသုက် ညံင် ဂွံ ကာကွယ် ထိင်ဒဝ် ပရေင် က္တဴ ဂၠးတိ ညံင် ဟွံဂွံ သၠုင် တိုန် သၠုင် နူ ၂ ဒဳဂရဳ သေန်တဳဂရိတ် (2°C) လတူ အခိင် ကိုပ်ကၠာ ခေတ် စက်ယန် (Pre-industrial levels) ရ။
* '''အလုံ ကာဗောန် သုည (Net Zero Target):''' ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ကေုာံ ကမ္ပဏဳ ဇၞော်ဇၞော် တအ် စွံ လဝ် တင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ စိုပ် ကဆံင် "Net Zero" ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၅၀ ရ။ အဓိပ္ပါယ် ဍေံ ဂှ် လၟိဟ် ဓါတ်ကာဗောန် မပတိတ် ကဵု လၟိဟ် မကလေင် ရပ်ဂိုင် သီုဖအိုတ် ဂှ် ဒး ဒှ် သုည (ဟွံမဲ ပရေင် ပတိတ် ထပ်) ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]]
* [[ဒြဟတ် မကလေင်ကလိဂွံမာန်]]
* [[ဂၠးတိ က္တဴ]]
== နိဿဲ ==
* IPCC (2022). ''Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change''. Contribution of Working Group III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change.
* Gates, Bill (2021). ''How to Avoid a Climate Disaster''. Knopf.
* Decarbonization, [[Wikipedia]].
[[Category:ရာသဳဥတု]] [[Category:ပရေင် သဘာဝ]] [[Category:ပရေင် ဒြဟတ်]] [[Category:ကွတ်ပညာ သဘာဝ]]
6ujjz1vbqa3x1xczmkp9uiofnl38qxo
သိပ္ပံ ရာသဳဥတု
0
10689
54094
2026-05-05T00:21:23Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox academic field | name = သိပ္ပံ ရာသဳဥတု | native_name = Climatology / Climate Science | image = | caption = | field = [[သိပ္ပံ လပှ်ကျာ]] (Atmospheric sciences), [[သိပ္ပံ တိ]] (Earth sciences), ပထဝဳ ရုပ်ဝတ္ထု | subdisciplines = [[ရာသဳဥတု တမၠာ]] (Paleoclimatology), မဝ်ဒယ် ရာသ..."
54094
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox academic field
| name = သိပ္ပံ ရာသဳဥတု
| native_name = Climatology / Climate Science
| image =
| caption =
| field = [[သိပ္ပံ လပှ်ကျာ]] (Atmospheric sciences), [[သိပ္ပံ တိ]] (Earth sciences), ပထဝဳ ရုပ်ဝတ္ထု
| subdisciplines = [[ရာသဳဥတု တမၠာ]] (Paleoclimatology), [[မဝ်ဒယ် ရာသဳဥတု]] (Climate modeling)
| related = [[ပညာ ဥတု]] (Meteorology), [[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]] (Climate change), [[သဘာဝ ဝန်းကျင်]]
}}
'''သိပ္ပံ ရာသဳဥတု''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ကလာင်မေတ်တဝ်လဝ်ဂျဳ''' ({{lang-en|Climate science / Climatology}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပညာ သိပ္ပံ ကဏ္ဍ မွဲ မလ္ၚတ် ပါ်ပါဲ ပရူ အကာဲအရာ ရာသဳဥတု (Climate) ကေုာံ ပရေင် ပြံင်လှာဲ ရာသဳဥတု မက္တဵုဒှ် လတူ ဂၠးတိ ပွိုင် အခိင် ကာလ မလအ်လ ရ။ ပညာ ဏအ် ဝွံ ဍေံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု "ပညာ ဥတု" (Meteorology) ရ။ ပညာ ဥတု ဂှ် လ္ၚတ် ပရူ အကာဲအရာ ဥတု လၟေင် တ္ၚဲ (Weather) ဗီုကဵု ဗြဲ ဂူ၊ ကျာ ပိုက် ရ။ ဆဂး သိပ္ပံ ရာသဳဥတု ဂှ် လ္ၚတ် ပရူ လၟေင် သၞောတ်ဝ် ဥတု မက္တဵုဒှ် လၟိုန် အပ္ဍဲ ပွိုင် သၞာံ ဗွဲမလအ် (ဥပမာ - ၃၀ သၞာံ ကေုာံ လတူ နူ ဂှ်) ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ==
ပွမလ္ၚတ် သမ္တီ လဝ် အကာဲအရာ ဥတု ဂှ် စက္တဵုဒှ် လဝ် နူကဵု ခေတ် ဂရိတ် တမၠာ တေအ် ကေုာံ ခေတ် ဍုင်ကြုက် တမၠာ တေအ် ရ။
* '''ခေတ် ကိုပ်ကၠာ:''' ပ္ဍဲ အခိင် တမၠာ တေအ် မ္ဂး သၟာ ဗ္ၚ တအ် လ္ၚတ် အကာဲအရာ ရာသဳဥတု သွက်ဂွံ တီ အခိင် တဵုလွဳ၊ အခိင် ဗြဲ ဂူ ကေုာံ အခိင် ကညင် ရ။
* '''ခေတ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ:''' သိပ္ပံ ရာသဳဥတု စက္တဵုဒှ် ကၠုင် နကဵု ကဆံင် သိပ္ပံ မွဲ ရ။ တၠပညာ တအ် စကၠောန်ဗဒှ် သၞောတ်ဝ် မစၟတ်သမ္တီ ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ လၟိဟ် ဗြဲ မဂူ ဇၟာပ်ပ် တ္ၚဲ ရ။
* '''ခေတ် လၟုဟ်:''' ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ဏအ် မ္ဂး တၠပညာ တအ် သုင်စောဲ ကၠုင် သြိုင် ဂြဟ် (Satellites)၊ ကိရိယာ စၟတ်သမ္တီ လပှ်ကျာ၊ ကေုာံ ကောမ်ပျူတာ ဇၞော် (Supercomputers) သွက်ဂွံ ပါ်ပါဲ တင်နင် သဇိုင် (Data) ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။
== ၂။ ကဏ္ဍ လ္ၚတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
သိပ္ပံ ရာသဳဥတု ဝွံ ဍေံ ပါ် လဝ် ကဏ္ဍ လ္ၚတ် တၞဟ်ဟ် သာ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''ပညာ ရာသဳဥတု တမၠာ (Paleoclimatology):''' ဒှ် ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ ရာသဳဥတု မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခိင် ဝင် တိ မလောန် ကၠုင် လဝ် မဂၠိုင် ကု မဳလဳယောန် သၞာံ တေအ် ရ။ ညးတအ် လ္ၚတ် ကေတ် နူကဵု တၟအ် သလံက်၊ ကလောအ် ဍာ်ကလောအ် ပ္ဍဲ အန္တာတိက (Ice cores) ကေုာံ ကွင်း တၞံဆု (Tree rings) တအ် ရ။
* '''သိပ္ပံ ရာသဳဥတု ရုပ်ဝတ္ထု (Physical Climatology):''' လ္ၚတ် ပရူ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဒြဟတ် တ္ၚဲ، လပှ်ကျာ၊ ၜဳ ဇၞော် ကေုာံ တိ သွက်ဂွံ တီ ဟိုတ် မက္တဵုဗဒှ် ရာသဳဥတု ရ။
* '''ပညာ မဝ်ဒယ် ရာသဳဥတု (Climate Modeling):''' ပွမစကာ သၞောတ်ဝ် သင်္ချာ ကေုာံ ကောမ်ပျူတာ သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် မဝ်ဒယ် အကာဲအရာ တိ တုဲ ဆိင်ဆ ရံင် ရာသဳဥတု ပ္ဍဲ အနာဂတ် (ဥပမာ - ဂၠးတိ က္တဴ တိုန် မ္ဂး မု က္တဵုဒှ် မာန်)။
== ၃။ ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ဂၠးတိ က္တဴ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ဏအ် မ္ဂး အရာ မကိစ္စဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ သိပ္ပံ ရာသဳဥတု ဂှ် ဒှ် ပရေင် လ္ၚတ် '''[[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]]''' (Climate Change) ကေုာံ '''[[ဂၠးတိ က္တဴ]]''' (Global Warming) ရ။
* ဟိုတ်နူ ကောန်မၞိဟ် တအ် စံင် သုင်စောဲ ကၠေင် ဓါတ်၊ ရုံစက် ကေုာံ ဗက် ရေက် ဂြိုပ် ဆု တအ် တုဲ ဓါတ်ကာဗောန်ဒိုင်အံက်သိုက် ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ တၞဟ်တၞဟ် (Greenhouse gases) တအ် ပြးဇး တိတ် အာ ပ္ဍဲ လပှ်ကျာ ဂၠိုင် လောန် အာ ရ။
* တၠပညာ ရာသဳဥတု တအ် သုတေသန ပါ်ပါဲ တုဲ ပတိတ် လဝ် တင် သတိ ဒဒှ်ရ ဂၠးတိ ပိုယ် ဏအ် က္တဴ တိုန် ဒၟံင် ဗွဲမပြဟ် တုဲ ဍေံ ကဵု ဘဲအန္တရာဲ ဗီုကဵု ဍာ်ၜဳ သၠုင် တိုန်၊ ဍာ် ဇၞော် ကေုာံ ကျာ မုန်တိုင်း ကြံင်မ္ၚုဟ် တအ် ရ။
* ဂကောံ မဆေင်ကဵု ရာသဳဥတု အလဵုအသဳ ဍုင်ဂမၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး '''[[IPCC]]''' (Intergovernmental Panel on Climate Change) ဂှ် ဒှ် ဂကောံ သိပ္ပံ ရာသဳဥတု အဓိက မပတိတ် လိက် ဒုင်စဳရေင် ကိစ္စဇၞော် ဂၠးကဝ် လၟိုန် ရ။
== ၄။ နဲကဲ လ္ၚတ် ကေုာံ တင်နင် သဇိုင် ==
တၠပညာ သိပ္ပံ ရာသဳဥတု တအ် ကလိဂွံ တင်နင် သဇိုင် (Data) နူကဵု-
၁။ '''ကိရိယာ လတူ တိ (Ground stations):''' ကိရိယာ တိုင် စၟတ်သမ္တီ ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ လၟိဟ် ဗြဲ မၞုံ အလုံ ဂၠးကဝ်။
၂။ '''သြိုင် ဂြဟ် ကေုာံ က္ၜင် ကျာ (Satellites and Aircraft):''' သြိုင် ဂြဟ် လတူ အာကာသ တအ် တက် ကေတ် ဗီုရုပ် တုဲ စၟတ်သမ္တီ ပရေင် ပြံင်လှာဲ မတ် ဍာ်ၜဳ ကေုာံ ဍာ်ကလောအ် တအ် ရ။
၃။ '''ဖံင် လတူ ဍာ် (Ocean buoys):''' ဖံင် မစုတ် လဝ် ကိရိယာ မပလံင် နင် တင်နင် ဓါတ်ဂမ္တဴ နူ သၟဝ် ၜဳ ဇၞော်။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]]
* [[ဂၠးတိ က္တဴ]]
* [[ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန်]]
* [[IPCC]]
* [[ပညာ ဥတု]] (Meteorology)
== နိဿဲ ==
* Hartmann, Dennis L. (2015). ''Global Physical Climatology''. Elsevier.
* IPCC (2021). ''Climate Change 2021: The Physical Science Basis''.
* Climatology, [[Wikipedia]].
[[Category:သိပ္ပံ ရာသဳဥတု]]
[[Category:သိပ္ပံ သဘာဝ]]
[[Category:သိပ္ပံ တိ]]
[[Category:သိပ္ပံ လပှ်ကျာ]]
jaqh9bg8qcch82rw6l6rg5cjy0b7pi9
54095
54094
2026-05-05T00:26:39Z
Aue Nai
24
54095
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox academic field
| name = သိပ္ပံ ရာသဳဥတု
| native_name = Climatology / Climate Science
| image =
| caption =
| field = [[သိပ္ပံ လပှ်ကျာ]] (Atmospheric sciences), [[သိပ္ပံ တိ]] (Earth sciences), ပထဝဳ ရုပ်ဝတ္ထု
| subdisciplines = [[ရာသဳဥတု တမၠာ]] (Paleoclimatology), [[မဝ်ဒယ် ရာသဳဥတု]] (Climate modeling)
| related = [[ပညာ ဥတု]] (Meteorology), [[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]] (Climate change),
}}
'''သိပ္ပံ ရာသဳဥတု''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ကလာင်မေတ်တဝ်လဝ်ဂျဳ''' ({{lang-en|Climate science / Climatology}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပညာ သိပ္ပံ ကဏ္ဍ မွဲ မလ္ၚတ် ပါ်ပါဲ ပရူ အကာဲအရာ ရာသဳဥတု (Climate) ကေုာံ ပရေင် ပြံင်လှာဲ ရာသဳဥတု မက္တဵုဒှ် လတူ ဂၠးတိ ပွိုင် အခိင် ကာလ မလအ်လ ရ။ ပညာ ဏအ် ဝွံ ဍေံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု "ပညာ ဥတု" (Meteorology) ရ။ ပညာ ဥတု ဂှ် လ္ၚတ် ပရူ အကာဲအရာ ဥတု လၟေင် တ္ၚဲ (Weather) ဗီုကဵု ဗြဲ ဂူ၊ ကျာ ပိုက် ရ။ ဆဂး သိပ္ပံ ရာသဳဥတု ဂှ် လ္ၚတ် ပရူ လၟေင် သၞောတ်ဝ် ဥတု မက္တဵုဒှ် လၟိုန် အပ္ဍဲ ပွိုင် သၞာံ ဗွဲမလအ် (ဥပမာ - ၃၀ သၞာံ ကေုာံ လတူ နူ ဂှ်) ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ==
ပွမလ္ၚတ် သမ္တီ လဝ် အကာဲအရာ ဥတု ဂှ် စက္တဵုဒှ် လဝ် နူကဵု ခေတ် ဂရိတ် တမၠာ တေအ် ကေုာံ ခေတ် ဍုင်ကြုက် တမၠာ တေအ် ရ။
* '''ခေတ် ကိုပ်ကၠာ:''' ပ္ဍဲ အခိင် တမၠာ တေအ် မ္ဂး သၟာ ဗ္ၚ တအ် လ္ၚတ် အကာဲအရာ ရာသဳဥတု သွက်ဂွံ တီ အခိင် တဵုလွဳ၊ အခိင် ဗြဲ ဂူ ကေုာံ အခိင် ကညင် ရ။
* '''ခေတ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ:''' သိပ္ပံ ရာသဳဥတု စက္တဵုဒှ် ကၠုင် နကဵု ကဆံင် သိပ္ပံ မွဲ ရ။ တၠပညာ တအ် စကၠောန်ဗဒှ် သၞောတ်ဝ် မစၟတ်သမ္တီ ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ လၟိဟ် ဗြဲ မဂူ ဇၟာပ်ပ် တ္ၚဲ ရ။
* '''ခေတ် လၟုဟ်:''' ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ဏအ် မ္ဂး တၠပညာ တအ် သုင်စောဲ ကၠုင် သြိုင် ဂြဟ် (Satellites)၊ ကိရိယာ စၟတ်သမ္တီ လပှ်ကျာ၊ ကေုာံ ကောမ်ပျူတာ ဇၞော် (Supercomputers) သွက်ဂွံ ပါ်ပါဲ တင်နင် သဇိုင် (Data) ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။
== ၂။ ကဏ္ဍ လ္ၚတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
သိပ္ပံ ရာသဳဥတု ဝွံ ဍေံ ပါ် လဝ် ကဏ္ဍ လ္ၚတ် တၞဟ်ဟ် သာ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''ပညာ ရာသဳဥတု တမၠာ (Paleoclimatology):''' ဒှ် ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ ရာသဳဥတု မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခိင် ဝင် တိ မလောန် ကၠုင် လဝ် မဂၠိုင် ကု မဳလဳယောန် သၞာံ တေအ် ရ။ ညးတအ် လ္ၚတ် ကေတ် နူကဵု တၟအ် သလံက်၊ ကလောအ် ဍာ်ကလောအ် ပ္ဍဲ အန္တာတိက (Ice cores) ကေုာံ ကွင်း တၞံဆု (Tree rings) တအ် ရ။
* '''သိပ္ပံ ရာသဳဥတု ရုပ်ဝတ္ထု (Physical Climatology):''' လ္ၚတ် ပရူ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဒြဟတ် တ္ၚဲ، လပှ်ကျာ၊ ၜဳ ဇၞော် ကေုာံ တိ သွက်ဂွံ တီ ဟိုတ် မက္တဵုဗဒှ် ရာသဳဥတု ရ။
* '''ပညာ မဝ်ဒယ် ရာသဳဥတု (Climate Modeling):''' ပွမစကာ သၞောတ်ဝ် သင်္ချာ ကေုာံ ကောမ်ပျူတာ သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် မဝ်ဒယ် အကာဲအရာ တိ တုဲ ဆိင်ဆ ရံင် ရာသဳဥတု ပ္ဍဲ အနာဂတ် (ဥပမာ - ဂၠးတိ က္တဴ တိုန် မ္ဂး မု က္တဵုဒှ် မာန်)။
== ၃။ ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ဂၠးတိ က္တဴ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ဏအ် မ္ဂး အရာ မကိစ္စဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ သိပ္ပံ ရာသဳဥတု ဂှ် ဒှ် ပရေင် လ္ၚတ် '''[[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]]''' (Climate Change) ကေုာံ '''[[ဂၠးတိ က္တဴ]]''' (Global Warming) ရ။
* ဟိုတ်နူ ကောန်မၞိဟ် တအ် စံင် သုင်စောဲ ကၠေင် ဓါတ်၊ ရုံစက် ကေုာံ ဗက် ရေက် ဂြိုပ် ဆု တအ် တုဲ ဓါတ်ကာဗောန်ဒိုင်အံက်သိုက် ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ တၞဟ်တၞဟ် (Greenhouse gases) တအ် ပြးဇး တိတ် အာ ပ္ဍဲ လပှ်ကျာ ဂၠိုင် လောန် အာ ရ။
* တၠပညာ ရာသဳဥတု တအ် သုတေသန ပါ်ပါဲ တုဲ ပတိတ် လဝ် တင် သတိ ဒဒှ်ရ ဂၠးတိ ပိုယ် ဏအ် က္တဴ တိုန် ဒၟံင် ဗွဲမပြဟ် တုဲ ဍေံ ကဵု ဘဲအန္တရာဲ ဗီုကဵု ဍာ်ၜဳ သၠုင် တိုန်၊ ဍာ် ဇၞော် ကေုာံ ကျာ မုန်တိုင်း ကြံင်မ္ၚုဟ် တအ် ရ။
* ဂကောံ မဆေင်ကဵု ရာသဳဥတု အလဵုအသဳ ဍုင်ဂမၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး '''[[IPCC]]''' (Intergovernmental Panel on Climate Change) ဂှ် ဒှ် ဂကောံ သိပ္ပံ ရာသဳဥတု အဓိက မပတိတ် လိက် ဒုင်စဳရေင် ကိစ္စဇၞော် ဂၠးကဝ် လၟိုန် ရ။
== ၄။ နဲကဲ လ္ၚတ် ကေုာံ တင်နင် သဇိုင် ==
တၠပညာ သိပ္ပံ ရာသဳဥတု တအ် ကလိဂွံ တင်နင် သဇိုင် (Data) နူကဵု-
၁။ '''ကိရိယာ လတူ တိ (Ground stations):''' ကိရိယာ တိုင် စၟတ်သမ္တီ ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ လၟိဟ် ဗြဲ မၞုံ အလုံ ဂၠးကဝ်။
၂။ '''သြိုင် ဂြဟ် ကေုာံ က္ၜင် ကျာ (Satellites and Aircraft):''' သြိုင် ဂြဟ် လတူ အာကာသ တအ် တက် ကေတ် ဗီုရုပ် တုဲ စၟတ်သမ္တီ ပရေင် ပြံင်လှာဲ မတ် ဍာ်ၜဳ ကေုာံ ဍာ်ကလောအ် တအ် ရ။
၃။ '''ဖံင် လတူ ဍာ် (Ocean buoys):''' ဖံင် မစုတ် လဝ် ကိရိယာ မပလံင် နင် တင်နင် ဓါတ်ဂမ္တဴ နူ သၟဝ် ၜဳ ဇၞော်။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ]]
* [[ဂၠးတိ က္တဴ]]
* [[ပရေင် ဖအောန်ဖျေဟ် ဓါတ်ကာဗောန်]]
* [[IPCC]]
* [[ပညာ ဥတု]] (Meteorology)
== နိဿဲ ==
* Hartmann, Dennis L. (2015). ''Global Physical Climatology''. Elsevier.
* IPCC (2021). ''Climate Change 2021: The Physical Science Basis''.
* Climatology, [[Wikipedia]].
[[Category:သိပ္ပံ ရာသဳဥတု]]
[[Category:သိပ္ပံ သဘာဝ]]
[[Category:သိပ္ပံ တိ]]
[[Category:သိပ္ပံ လပှ်ကျာ]]
62gb2ycpxxg2snu897xfu302sxem9f5
ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
0
10690
54096
2026-05-05T02:42:33Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox event | name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆ | image = | caption = | date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆ | time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ | location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင..."
54096
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
7f1knd5iu2txx7qbdanka38sj8aie67
54097
54096
2026-05-05T02:42:54Z
Aue Nai
24
/* ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် */
54097
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုကၠ)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
946cpx37x6usc65v8fk6cgh95w68ic8
54098
54097
2026-05-05T02:46:27Z
Aue Nai
24
54098
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုကၠ)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 1.jpg|thumb|တၞ-တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာယ ]]
3no649vgj7iv4jyjg50bfbr9khe2rs7
54099
54098
2026-05-05T02:47:11Z
Aue Nai
24
54099
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
<gallery>
ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 1.jpg|တၞး-တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကောံဓရီုကာမံက်တိုန် ရုင်ရာမညနိကာ
</gallery>| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုကၠ)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 1.jpg|thumb|တၞ-တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာယ ]]
7b7gyvy3flc5eed650is8dj0036pbdy
54100
54099
2026-05-05T02:47:52Z
Aue Nai
24
54100
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုကၠ)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
<gallery>
ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 1.jpg|တၞး-တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကောံဓရီုကာမံက်တိုန် ရုင်ရာမညနိကာ
</gallery>| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
8oc54brhyfc7pft61dhhiykb7emldjf
54101
54100
2026-05-05T02:48:22Z
Aue Nai
24
54101
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
7f1knd5iu2txx7qbdanka38sj8aie67
54102
54101
2026-05-05T02:50:30Z
Aue Nai
24
54102
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 2.jpg|thumb|သၞာံ ၂၀၂၆ ကာမံက်တိုန် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာယ]]
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
6xqzgqu15r7g8lae1pirxju486sco36
54103
54102
2026-05-05T02:51:22Z
Aue Nai
24
54103
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 1.jpg|thumb|သၞာံ ၂၀၂၆ ကာမံက်တိုန် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာ (၁)]]
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 2.jpg|thumb|သၞာံ ၂၀၂၆ ကာမံက်တိုန် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာယ (၂) ]]
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
i3vsw9hwepu3bh1jdphau7sasr8ezk1
54104
54103
2026-05-05T02:52:02Z
Aue Nai
24
54104
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 1.jpg|thumb|သၞာံ ၂၀၂၆ ကာမံက်တိုန် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာ (၁)]]
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 2.jpg|thumb|သၞာံ ၂၀၂၆ ကာမံက်တိုန် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာယ (၂) ]]
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
[[ကဏ္ဍ:ရုင်ရာမညနိကာ]]
j9paie2k9nq165uq69y2haikdxla36c
54106
54104
2026-05-05T02:56:29Z
Aue Nai
24
54106
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox event
| name = ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| image =
| caption =
| date = ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆
| time = ၁:၃၀ – ၄:၀၀ သဝ်တ္ၚဲ
| location = ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ [[ဍုင်မတ်မလီု]]
| type = ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ
| participants = လၟိဟ် သင် တိုန်စိုပ် (၁၄) ဇကု
| recorded_by = တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ)
}}
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 1.jpg|thumb|သၞာံ ၂၀၂၆ ကာမံက်တိုန် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာ (၁)]]
[[ဝှာင်:RNO 2026 17 03 Meeting 2.jpg|thumb|သၞာံ ၂၀၂၆ ကာမံက်တိုန် ကောံဓရီု ရုင်ရာမညနိကာယ (၂) ]]
'''ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကောံဓရီု ကေင်ကာ သာသနာ မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်ရာမညနိကာယ၊ ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀ဝ၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ[cite: 1]။ ကောံဓရီု ဏအ် ဝွံ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ်တဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ရ[cite: 1]။
== ၁။ အခိင် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် ==
ကောံဓရီု ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၅) စွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ (စၟတ်တ္ၚဲ ခရေတ် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆) ရ[cite: 1]။
* အခိင် မစ ကောံဓရီု ဂှ် ဒှ် အခိင် သဝ်တ္ၚဲ ၁:၃၀ နာဍဳ တုဲ၊ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ အခိင် ၄:၀၀ နာဍဳ ရ[cite: 1]။
* လၟိဟ် ခမဳသင် မတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၄) ဇကု ရ[cite: 1]။
* တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္) ဂှ် ဒှ် ညးမချူစၟတ်သမ္တီ လဝ် တင် ကောံဓရီု ဏအ် ရ[cite: 1]။
== ၂။ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင်ဂမၠိုင် ==
အတိုင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် မ္ဂး၊ ညးတအ် ပါ်ပရအ် လဝ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ[cite: 1]-
=== ၂.၁။ တာလျိုင် ချူတဆိပ်ကြာ အံင်ဇၞး ===
* '''တန်ဓမ္မာစရိယ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက (ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ၊ ဍုင်မတ်မလီု)[cite: 1]။
* '''တန်မဟာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ (ဘာမဟာဝိဟာရပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ကအ်ဗိန်)[cite: 1]။
* '''တန်မဇ္ဈိမ:''' တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယကုမ္မာ (ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ)[cite: 1]။
* '''တန်ခုဒ္ဒက:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာအရိယ (ဘာဇော်၊ ကွာန်စောဂလာ)[cite: 1]။
* '''တန်မူလ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ (ဘာအံင်ဆုပါန်၊ ဍုင်မတ်မလီု) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာသာဂရ (ဘာကလျာဏမိတ္တ၊ ကွာန်ဆုက္)[cite: 1]။
=== ၂.၂။ တာလျိုင် အခန်ကၞာ ကေုာံ ကေင်ကာ တၞဟ်ဟ် ===
* '''ကိစ္စပလေဝ်အခန်ကၞာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တမ၊ တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော၊ တၠဂုဏ်အ္စာကုမာရ၊ တၠဂုဏ်အ္စာခန္တီသိရဳ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနန္ဒိယ[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်စီရေင်လာဘ်တၟာဲ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စပြုပြေင်ထိုင်လိက် ကောံ ပြေင်လေင်ဘာ:''' တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက၊ တၠဂုဏ်အ္စာဃောသက၊ တၠဂုဏ်အ္စာသုခဒဳပ၊ တၠဂုဏ်အ္စာသောဓန ကေုာံ သင်ရုင်ဂမၠိုင်[cite: 1]။
* '''ကိစ္စကေင်ကာဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မော (ဘာသာသနပါလ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စဖ္ဍောတ်ပတိတ် ယၟုညးမအံင်ဇၞး:''' တၠဂုဏ်အ္စာဒါနဝန္တ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာနာရဒ (ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စညးမရေင်တၠုင်ကေတ်လာဘ်:''' တၠဂုဏ်အ္စာခေမာသာရ (ဘာရာမညရဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ (ဘာတိုက်) ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဥတ္တရ (ဘာဗွောပရိယတ္တိ)[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတ္ၚဲကဵုလာဘ် ကေုာံ ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကိစ္စ:''' တၠဂုဏ်အ္စာအဂ္ဂဓမ္မ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဇောတိက[cite: 1]။
* '''ကိစ္စတွဟ်ဓရ်ဍုင်သေံ:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာစန္ဒိမာ ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက[cite: 1]။
== ၃။ တင်သမ္တီ ကေုာံ အစဳအဇန် ဂတ ==
ပ္ဍဲ ကောံဓရီု ဏအ် သီု ဖျေဟ် လဝ် တင်စၟတ် ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ကောံဓရီု ဂတ တအ် ကီု ရ[cite: 1]-
* '''တင်စၟတ် အဓိက:''' ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုစဲ (၆) စွေက်၊ အခိင် လ္ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၂) နာဍဳ မ္ဂး ဂကောံသင်ရုင်ရာမညနိကာယ ညးဂမၠိုင် သ္ဒးကၠုင်စိုပ် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ-၂၅၀၀ အိုတ် ရ[cite: 1]။
* '''ကောံဓရီု ဂတ:''' ကောံဓရီု သင်ရုင် ဂတ ဂှ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် အာ ပ္ဍဲ ဂိတုပသာ် (၈) မံက်၊ အခိင် (၁) နာဍဳ ဇရေင် ညးတာလျိုင် တအ် ရ[cite: 1]။
== နိဿဲ ==
* RNO 2026 17 03 Meeting .pdf (စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီု သင်ရုင်ရာမညနိကာယ ကာမံက်တိုန် ၁၇ မာတ် ၂၀၂၆)[cite: 1]။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဝင် မန် ၂၀၂၆]]
[[Category:ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
[[ကဏ္ဍ:ရုင်ရာမညနိကာယ]]
hh5bpb3ybnude3umqmg57zmgjwsgygq
ကဏ္ဍ:ရုင်ရာမညနိကာယ
14
10692
54110
2026-05-05T03:02:54Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Cat main|ရုင်ရာမညနိကာယ}}ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု '''ရုင်ရာမညနိကာယ''' မပ္တံကဵု ဝင်၊ ကောံဓရီု သင်ရုင်၊ ပေါဲသဘင် သွဟ် လိက်၊ ကေင်ကာ သာသ..."
54110
wikitext
text/x-wiki
{{Cat main|ရုင်ရာမညနိကာယ}}ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု '''ရုင်ရာမညနိကာယ''' မပ္တံကဵု ဝင်၊ ကောံဓရီု သင်ရုင်၊ ပေါဲသဘင် သွဟ် လိက်၊ ကေင်ကာ သာသနာ၊ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံသင် တအ် ရ။
jx76p69f2o5ylbzrmboh6wl6qcr7pi6
54111
54110
2026-05-05T03:03:25Z
Aue Nai
24
54111
wikitext
text/x-wiki
{{Cat main|ရုင်ရာမညနိကာယ}}ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု '''ရုင်ရာမညနိကာယ''' မပ္တံကဵု ဝင်၊ ကောံဓရီု သင်ရုင်၊ ပေါဲသဘင် သွဟ် လိက်၊ ကေင်ကာ သာသနာ၊ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံသင် တအ် ရ။
[[Category:ရာမညနိကာယ]] [[Category:ဂကောံသင်မန်]] [[Category:သာသနာမန်]]
mgpy9so3u7p1hly87amkx4b92nvqe2l
54125
54111
2026-05-05T03:22:07Z
Aue Nai
24
54125
wikitext
text/x-wiki
{{Cat main|ရုင်ရာမညနိကာယ}}ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု '''ရုင်ရာမညနိကာယ''' မပ္တံကဵု ဝင်၊ ကောံဓရီု သင်ရုင်၊ ပေါဲသဘင် သွဟ် လိက်၊ ကေင်ကာ သာသနာ၊ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံသင် တအ် ရ။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဂကောံသင်မန်]]
[[Category:သာသနာမန်]]
mkflwnswc14e0kccldaa7w27gk8kp9l
54126
54125
2026-05-05T03:23:15Z
Aue Nai
24
54126
wikitext
text/x-wiki
ဝှာင်:Rāmañña.png
{{Cat main|ရုင်ရာမညနိကာယ}}ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု '''ရုင်ရာမညနိကာယ''' မပ္တံကဵု ဝင်၊ ကောံဓရီု သင်ရုင်၊ ပေါဲသဘင် သွဟ် လိက်၊ ကေင်ကာ သာသနာ၊ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံသင် တအ် ရ။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဂကောံသင်မန်]]
[[Category:သာသနာမန်]]
pacjr3dkayggptfvlfmdt6etmlmnn1i
54127
54126
2026-05-05T03:23:37Z
Aue Nai
24
54127
wikitext
text/x-wiki
{{Cat main|ရုင်ရာမညနိကာယ}}ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု '''ရုင်ရာမညနိကာယ''' မပ္တံကဵု ဝင်၊ ကောံဓရီု သင်ရုင်၊ ပေါဲသဘင် သွဟ် လိက်၊ ကေင်ကာ သာသနာ၊ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံသင် တအ် ရ။
[[Category:ရာမညနိကာယ]]
[[Category:ဂကောံသင်မန်]]
[[Category:သာသနာမန်]]
pbu0kds4qd7ckyh3u2nw4ypmrn0wxya
မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ
0
10693
54118
2026-05-05T03:13:16Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox website|name=မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ|native_name=Office of Ramonnya Nikaya (RNO)|logo=|screenshot=|caption=မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ရုင်ရာမညနိကာယ|url=[https://www.facebook.com/officeoframonnyanikaya/ Office of Ramonnya Nikaya]|type=မုက်လိက် မဳဒဳယာ..."
54118
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website|name=မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ|native_name=Office of Ramonnya Nikaya (RNO)|logo=|screenshot=|caption=မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ရုင်ရာမညနိကာယ|url=[https://www.facebook.com/officeoframonnyanikaya/ Office of Ramonnya Nikaya]|type=မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Page)|language=[[ဘာသာမန်]]|owner=[[ရုင်ရာမညနိကာယ]] (ဂကောံရာမညနိကာယ သလိုင်ဒယိုင်သာသနာ)|launched=|current_status=ပံက် လဝ် ကေုာံ ချဳဓရာင် လၟိုန်}}'''မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ''' မကော်စ ခမၞောန် '''အာရ်အေန်အဝ်''' ({{lang-en|Office of Ramonnya Nikaya Facebook Page}} - '''RNO''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် တရာဝ်ဝင် (Official social media page) မွဲ မပံက် လဝ် နကဵု ဌာန [[ရုင်ရာမညနိကာယ]] ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဒှ် ပရေင် ဆက်စၠောအ် အဓိက သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင်၊ လိက်အမိင် ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နာနာ မဆေင်ကဵု ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကု ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် ကွတ်ပညာ မဳဒဳယာ အေန်တာနဲ ပြာကတ် ကၠုင် ဂှ်، ဌာန ရုင်ရာမညနိကာယ (မၞုံ သဇိုင် ပ္ဍဲ [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]၊ ဍုင်မတ်မလီု) ဂှ် ပံက် လဝ် မုက်လိက် "Office of Ramonnya Nikaya" ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ပရိုင် တရာဝ်ဝင် (Official news source) သွက် [[ရာမညနိကာယ|ဂကောံသင် ရာမညနိကာယ]] အလုံ ဒေသ မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] ကေုာံ လိက်အမိင် သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ ပရူပရာ မပတိုန်ထ္ၜးဂမၠိုင် (Content and Publications) ==
မုက်လိက် RNO ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် ကေုာံ လိက် တင်သမ္တီ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မပ္တံကဵု- ၁။ '''လိက် လလောင်တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်:''' လိက် လလောင် တြး နူကဵု ကောံဓရီု သင်ရုင် (ဥပမာ - လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပါ်ပရအ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အံင်ဇၞး လိက်)။ ၂။ '''ပရိုင် ပေါဲ သွဟ် လိက် ပရိယတ္တိ:''' အစဳအဇန် အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သွဟ် လိက်၊ လၟိဟ် သင် မလုပ် သွဟ် လိက်၊ ကေုာံ တင် လလောင် တြး စရင် ယၟု သင် မအံင်ဇၞး လဝ် ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။ ၃။ '''အစဳအဇန် အခန်ကၞာ ကေုာံ ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်:''' ဗီုရုပ် တင်သမ္တီ ဝင် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခန်ကၞာ ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပေါဲ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ၊ ကောံဓရီု သံဃနာယက ကေုာံ သြဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်။ ၄။ '''စရင် စၟတ်သမ္တီ ဒါန:''' ပရေင် ဒုင် တၠုင် ဒါန သြန် နူကဵု ဒါယကာ ညးမသ္ပ ကုသဵု ကု ဂကောံရာမညနိကာယ တအ် ကေုာံ လိက် ဒုင် တင်ဂုဏ် တအ်။
== ၃။ အကျိုးကျေးဇူး ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ်:''' မုက်လိက် ဏအ် ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော်ကၠး သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ဘာလကျာ် မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ရး နာနာ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု ဟွံဒး စကာ လိက် စက္ခော နဲကဲ တြေံ သၟး ရ။
* '''ပရေင် ကၠးဖ္ဍး (Transparency):''' ဟိုတ်နူ ညးတအ် တက် ပတိတ် လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ စရင် သြန် ဒါန တအ် လတူ လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ကၠးဖ္ဍး လတူ လၟေင်ကမၠောန် ရုင် သင် ရ။
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive):''' လိက် ကေုာံ ဗီုရုပ် မပတိုန် လဝ် ပ္ဍဲ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် မသိမ်းဆည်း လဝ် သမ္တီ ဝင် ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive) ခိုဟ် အိုတ် မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရုင်ရာမညနိကာယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Office of Ramonnya Nikaya (ရုင်ရာမညနိကာယ)، မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် တရာဝ်ဝင်။
8wit85vvtpzn4qq85zt6qsfffp4jqb9
54119
54118
2026-05-05T03:13:41Z
Aue Nai
24
/* ၂။ ပရူပရာ မပတိုန်ထ္ၜးဂမၠိုင် (Content and Publications) */
54119
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website|name=မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ|native_name=Office of Ramonnya Nikaya (RNO)|logo=|screenshot=|caption=မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ရုင်ရာမညနိကာယ|url=[https://www.facebook.com/officeoframonnyanikaya/ Office of Ramonnya Nikaya]|type=မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Page)|language=[[ဘာသာမန်]]|owner=[[ရုင်ရာမညနိကာယ]] (ဂကောံရာမညနိကာယ သလိုင်ဒယိုင်သာသနာ)|launched=|current_status=ပံက် လဝ် ကေုာံ ချဳဓရာင် လၟိုန်}}'''မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ''' မကော်စ ခမၞောန် '''အာရ်အေန်အဝ်''' ({{lang-en|Office of Ramonnya Nikaya Facebook Page}} - '''RNO''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် တရာဝ်ဝင် (Official social media page) မွဲ မပံက် လဝ် နကဵု ဌာန [[ရုင်ရာမညနိကာယ]] ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဒှ် ပရေင် ဆက်စၠောအ် အဓိက သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင်၊ လိက်အမိင် ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နာနာ မဆေင်ကဵု ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကု ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် ကွတ်ပညာ မဳဒဳယာ အေန်တာနဲ ပြာကတ် ကၠုင် ဂှ်، ဌာန ရုင်ရာမညနိကာယ (မၞုံ သဇိုင် ပ္ဍဲ [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]၊ ဍုင်မတ်မလီု) ဂှ် ပံက် လဝ် မုက်လိက် "Office of Ramonnya Nikaya" ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ပရိုင် တရာဝ်ဝင် (Official news source) သွက် [[ရာမညနိကာယ|ဂကောံသင် ရာမညနိကာယ]] အလုံ ဒေသ မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] ကေုာံ လိက်အမိင် သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ ပရူပရာ မပတိုန်ထ္ၜးဂမၠိုင် (Content and Publications) ==
မုက်လိက် RNO ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် ကေုာံ လိက် တင်သမ္တီ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''လိက် လလောင်တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်:''' လိက် လလောင် တြး နူကဵု ကောံဓရီု သင်ရုင် (ဥပမာ - လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပါ်ပရအ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အံင်ဇၞး လိက်)။
၂။ '''ပရိုင် ပေါဲ သွဟ် လိက် ပရိယတ္တိ:''' အစဳအဇန် အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သွဟ် လိက်၊ လၟိဟ် သင် မလုပ် သွဟ် လိက်၊ ကေုာံ တင် လလောင် တြး စရင် ယၟု သင် မအံင်ဇၞး လဝ် ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''အစဳအဇန် အခန်ကၞာ ကေုာံ ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်:''' ဗီုရုပ် တင်သမ္တီ ဝင် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခန်ကၞာ ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပေါဲ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ၊ ကောံဓရီု သံဃနာယက ကေုာံ သြဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်။
၄။ '''စရင် စၟတ်သမ္တီ ဒါန:''' ပရေင် ဒုင် တၠုင် ဒါန သြန် နူကဵု ဒါယကာ ညးမသ္ပ ကုသဵု ကု ဂကောံရာမညနိကာယ တအ် ကေုာံ လိက် ဒုင် တင်ဂုဏ် တအ်။
== ၃။ အကျိုးကျေးဇူး ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ်:''' မုက်လိက် ဏအ် ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော်ကၠး သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ဘာလကျာ် မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ရး နာနာ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု ဟွံဒး စကာ လိက် စက္ခော နဲကဲ တြေံ သၟး ရ။
* '''ပရေင် ကၠးဖ္ဍး (Transparency):''' ဟိုတ်နူ ညးတအ် တက် ပတိတ် လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ စရင် သြန် ဒါန တအ် လတူ လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ကၠးဖ္ဍး လတူ လၟေင်ကမၠောန် ရုင် သင် ရ။
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive):''' လိက် ကေုာံ ဗီုရုပ် မပတိုန် လဝ် ပ္ဍဲ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် မသိမ်းဆည်း လဝ် သမ္တီ ဝင် ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive) ခိုဟ် အိုတ် မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရုင်ရာမညနိကာယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Office of Ramonnya Nikaya (ရုင်ရာမညနိကာယ)، မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် တရာဝ်ဝင်။
6dws6etthxw0opz9tpmsnuyswi9krav
54120
54119
2026-05-05T03:13:58Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54120
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website|name=မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ|native_name=Office of Ramonnya Nikaya (RNO)|logo=|screenshot=|caption=မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ရုင်ရာမညနိကာယ|url=[https://www.facebook.com/officeoframonnyanikaya/ Office of Ramonnya Nikaya]|type=မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Page)|language=[[ဘာသာမန်]]|owner=[[ရုင်ရာမညနိကာယ]] (ဂကောံရာမညနိကာယ သလိုင်ဒယိုင်သာသနာ)|launched=|current_status=ပံက် လဝ် ကေုာံ ချဳဓရာင် လၟိုန်}}'''မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ''' မကော်စ ခမၞောန် '''အာရ်အေန်အဝ်''' ({{lang-en|Office of Ramonnya Nikaya Facebook Page}} - '''RNO''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် တရာဝ်ဝင် (Official social media page) မွဲ မပံက် လဝ် နကဵု ဌာန [[ရုင်ရာမညနိကာယ]] ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဒှ် ပရေင် ဆက်စၠောအ် အဓိက သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင်၊ လိက်အမိင် ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နာနာ မဆေင်ကဵု ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကု ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် ကွတ်ပညာ မဳဒဳယာ အေန်တာနဲ ပြာကတ် ကၠုင် ဂှ်، ဌာန ရုင်ရာမညနိကာယ (မၞုံ သဇိုင် ပ္ဍဲ [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]၊ ဍုင်မတ်မလီု) ဂှ် ပံက် လဝ် မုက်လိက် "Office of Ramonnya Nikaya" ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ပရိုင် တရာဝ်ဝင် (Official news source) သွက် [[ရာမညနိကာယ|ဂကောံသင် ရာမညနိကာယ]] အလုံ ဒေသ မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] ကေုာံ လိက်အမိင် သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ ပရူပရာ မပတိုန်ထ္ၜးဂမၠိုင် (Content and Publications) ==
မုက်လိက် RNO ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် ကေုာံ လိက် တင်သမ္တီ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''လိက် လလောင်တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်:''' လိက် လလောင် တြး နူကဵု ကောံဓရီု သင်ရုင် (ဥပမာ - လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပါ်ပရအ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အံင်ဇၞး လိက်)။
၂။ '''ပရိုင် ပေါဲ သွဟ် လိက် ပရိယတ္တိ:''' အစဳအဇန် အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သွဟ် လိက်၊ လၟိဟ် သင် မလုပ် သွဟ် လိက်၊ ကေုာံ တင် လလောင် တြး စရင် ယၟု သင် မအံင်ဇၞး လဝ် ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''အစဳအဇန် အခန်ကၞာ ကေုာံ ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်:''' ဗီုရုပ် တင်သမ္တီ ဝင် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခန်ကၞာ ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပေါဲ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ၊ ကောံဓရီု သံဃနာယက ကေုာံ သြဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်။
၄။ '''စရင် စၟတ်သမ္တီ ဒါန:''' ပရေင် ဒုင် တၠုင် ဒါန သြန် နူကဵု ဒါယကာ ညးမသ္ပ ကုသဵု ကု ဂကောံရာမညနိကာယ တအ် ကေုာံ လိက် ဒုင် တင်ဂုဏ် တအ်။
== ၃။ အကျိုးကျေးဇူး ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ်:''' မုက်လိက် ဏအ် ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော်ကၠး သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ဘာလကျာ် မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ရး နာနာ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု ဟွံဒး စကာ လိက် စက္ခော နဲကဲ တြေံ သၟး ရ။
* '''ပရေင် ကၠးဖ္ဍး (Transparency):''' ဟိုတ်နူ ညးတအ် တက် ပတိတ် လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ စရင် သြန် ဒါန တအ် လတူ လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ကၠးဖ္ဍး လတူ လၟေင်ကမၠောန် ရုင် သင် ရ။
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive):''' လိက် ကေုာံ ဗီုရုပ် မပတိုန် လဝ် ပ္ဍဲ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် မသိမ်းဆည်း လဝ် သမ္တီ ဝင် ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive) ခိုဟ် အိုတ် မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရုင်ရာမညနိကာယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Office of Ramonnya Nikaya (ရုင်ရာမညနိကာယ)، မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် တရာဝ်ဝင်။
[[Category:ရုင်ရာမညနိကာယ]] [[Category:ရာမညနိကာယ]] [[Category:ဂကောံသင်မန်]] [[Category:သာသနာမန်]] [[Category:မဳဒဳယာ မန်]]
nxio0h0dwb3tkkx12x0s56kxdm3gv6b
54121
54120
2026-05-05T03:16:08Z
Aue Nai
24
54121
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website|name=မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ|native_name=Office of Ramonnya Nikaya (RNO)|logo=|screenshot=|caption=မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ရုင်ရာမညနိကာယ|url=[https://www.facebook.com/officeoframonnyanikaya/ Office of Ramonnya Nikaya]|type=မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Page)|language=[[ဘာသာမန်]]|owner=[[ရုင်ရာမညနိကာယ]] (ဂကောံရာမညနိကာယ သလိုင်ဒယိုင်သာသနာ)|launched=|current_status=ပံက် လဝ် ကေုာံ ချဳဓရာင် လၟိုန်}}'''မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ''' မကော်စ ခမၞောန် '''အာရ်အေန်အဝ်''' ({{lang-en|Office of Ramonnya Nikaya Facebook Page}} - '''RNO''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် လုပ်သၞောဝ် (Official social media page) မွဲ မပံက် လဝ် နကဵု ဌာန [[ရုင်ရာမညနိကာယ]] ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဒှ် ပရေင် ဆက်စၠောအ် အဓိက သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင်၊ လိက်အမိင် ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နာနာ မဆေင်ကဵု ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကု ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် ကွတ်ပညာ မဳဒဳယာ အေန်တာနဲ ပြာကတ် ကၠုင် ဂှ်، ဌာန ရုင်ရာမညနိကာယ (မၞုံ သဇိုင် ပ္ဍဲ [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]၊ ဍုင်မတ်မလီု) ဂှ် ပံက် လဝ် မုက်လိက် "Office of Ramonnya Nikaya" ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ပရိုင် လုပ်သၞောဝ် (Official news source) သွက် [[ရာမညနိကာယ|ဂကောံသင် ရာမညနိကာယ]] အလုံ ဒေသ မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] ကေုာံ လိက်အမိင် သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ ပရူပရာ မပတိုန်ထ္ၜးဂမၠိုင် (Content and Publications) ==
မုက်လိက် RNO ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် ကေုာံ လိက် တင်သမ္တီ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''လိက် လလောင်တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်:''' လိက် လလောင် တြး နူကဵု ကောံဓရီု သင်ရုင် (ဥပမာ - လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပါ်ပရအ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အံင်ဇၞး လိက်)။
၂။ '''ပရိုင် ပေါဲ သွဟ် လိက် ပရိယတ္တိ:''' အစဳအဇန် အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သွဟ် လိက်၊ လၟိဟ် သင် မလုပ် သွဟ် လိက်၊ ကေုာံ တင် လလောင် တြး စရင် ယၟု သင် မအံင်ဇၞး လဝ် ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''အစဳအဇန် အခန်ကၞာ ကေုာံ ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်:''' ဗီုရုပ် တင်သမ္တီ ဝင် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခန်ကၞာ ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပေါဲ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ၊ ကောံဓရီု သံဃနာယက ကေုာံ သြဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်။
၄။ '''စရင် စၟတ်သမ္တီ ဒါန:''' ပရေင် ဒုင် တၠုင် ဒါန သြန် နူကဵု ဒါယကာ ညးမသ္ပ ကုသဵု ကု ဂကောံရာမညနိကာယ တအ် ကေုာံ လိက် ဒုင် တင်ဂုဏ် တအ်။
== ၃။ ဖဵုစရာဲ ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ်:''' မုက်လိက် ဏအ် ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော်ကၠး သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ဘာလကျာ် မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ရး နာနာ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု ဟွံဒး စကာ လိက် စက္ခော နဲကဲ တြေံ သၟး ရ။
* '''ပရေင် ကၠးဖ္ဍး (Transparency):''' ဟိုတ်နူ ညးတအ် တက် ပတိတ် လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ စရင် သြန် ဒါန တအ် လတူ လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ကၠးဖ္ဍး လတူ လၟေင်ကမၠောန် ရုင် သင် ရ။
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive):''' လိက် ကေုာံ ဗီုရုပ် မပတိုန် လဝ် ပ္ဍဲ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် မသီစွံ လဝ် သမ္တီ ဝင် ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive) ခိုဟ် အိုတ် မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရုင်ရာမညနိကာယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Office of Ramonnya Nikaya (ရုင်ရာမညနိကာယ)، မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် လုပ်သၞောဝ်။
[[Category:ရုင်ရာမညနိကာယ]] [[Category:ရာမညနိကာယ]] [[Category:ဂကောံသင်မန်]] [[Category:သာသနာမန်]] [[Category:မဳဒဳယာ မန်]]
d1b39ly0m0pkxpaxx32rqhykgjb4nhf
54122
54121
2026-05-05T03:17:25Z
Aue Nai
24
54122
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website|name=မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ|native_name=Office of Rāmañña Nikāya (RNO)|logo=|screenshot=|caption=မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ရုင်ရာမညနိကာယ|url=[https://www.facebook.com/officeoframonnyanikaya/ Office of Ramonnya Nikaya]|type=မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Page)|language=[[ဘာသာမန်]]|owner=[[ရုင်ရာမညနိကာယ]] (ဂကောံရာမညနိကာယ သလိုင်ဒယိုင်သာသနာ)|launched=|current_status=ပံက် လဝ် ကေုာံ ချဳဓရာင် လၟိုန်}}'''မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ''' မကော်စ ခမၞောန် '''အာရ်အေန်အဝ်''' ({{lang-en|Office of Ramonnya Nikaya Facebook Page}} - '''RNO''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် လုပ်သၞောဝ် (Official social media page) မွဲ မပံက် လဝ် နကဵု ဌာန [[ရုင်ရာမညနိကာယ]] ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဒှ် ပရေင် ဆက်စၠောအ် အဓိက သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင်၊ လိက်အမိင် ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နာနာ မဆေင်ကဵု ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကု ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် ကွတ်ပညာ မဳဒဳယာ အေန်တာနဲ ပြာကတ် ကၠုင် ဂှ်، ဌာန ရုင်ရာမညနိကာယ (မၞုံ သဇိုင် ပ္ဍဲ [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]၊ ဍုင်မတ်မလီု) ဂှ် ပံက် လဝ် မုက်လိက် "Office of Ramonnya Nikaya" ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ပရိုင် လုပ်သၞောဝ် (Official news source) သွက် [[ရာမညနိကာယ|ဂကောံသင် ရာမညနိကာယ]] အလုံ ဒေသ မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] ကေုာံ လိက်အမိင် သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ ပရူပရာ မပတိုန်ထ္ၜးဂမၠိုင် (Content and Publications) ==
မုက်လိက် RNO ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် ကေုာံ လိက် တင်သမ္တီ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''လိက် လလောင်တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်:''' လိက် လလောင် တြး နူကဵု ကောံဓရီု သင်ရုင် (ဥပမာ - လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပါ်ပရအ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အံင်ဇၞး လိက်)။
၂။ '''ပရိုင် ပေါဲ သွဟ် လိက် ပရိယတ္တိ:''' အစဳအဇန် အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သွဟ် လိက်၊ လၟိဟ် သင် မလုပ် သွဟ် လိက်၊ ကေုာံ တင် လလောင် တြး စရင် ယၟု သင် မအံင်ဇၞး လဝ် ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''အစဳအဇန် အခန်ကၞာ ကေုာံ ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်:''' ဗီုရုပ် တင်သမ္တီ ဝင် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခန်ကၞာ ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပေါဲ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ၊ ကောံဓရီု သံဃနာယက ကေုာံ သြဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်။
၄။ '''စရင် စၟတ်သမ္တီ ဒါန:''' ပရေင် ဒုင် တၠုင် ဒါန သြန် နူကဵု ဒါယကာ ညးမသ္ပ ကုသဵု ကု ဂကောံရာမညနိကာယ တအ် ကေုာံ လိက် ဒုင် တင်ဂုဏ် တအ်။
== ၃။ ဖဵုစရာဲ ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ်:''' မုက်လိက် ဏအ် ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော်ကၠး သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ဘာလကျာ် မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ရး နာနာ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု ဟွံဒး စကာ လိက် စက္ခော နဲကဲ တြေံ သၟး ရ။
* '''ပရေင် ကၠးဖ္ဍး (Transparency):''' ဟိုတ်နူ ညးတအ် တက် ပတိတ် လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ စရင် သြန် ဒါန တအ် လတူ လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ကၠးဖ္ဍး လတူ လၟေင်ကမၠောန် ရုင် သင် ရ။
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive):''' လိက် ကေုာံ ဗီုရုပ် မပတိုန် လဝ် ပ္ဍဲ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် မသီစွံ လဝ် သမ္တီ ဝင် ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive) ခိုဟ် အိုတ် မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရုင်ရာမညနိကာယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Office of Ramonnya Nikaya (ရုင်ရာမညနိကာယ)، မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် လုပ်သၞောဝ်။
[[Category:ရုင်ရာမညနိကာယ]] [[Category:ရာမညနိကာယ]] [[Category:ဂကောံသင်မန်]] [[Category:သာသနာမန်]] [[Category:မဳဒဳယာ မန်]]
avaftncdap2syx6vzb1r9znebf65iv4
54123
54122
2026-05-05T03:18:23Z
Aue Nai
24
54123
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website|name=မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ|native_name=Office of Rāmañña Nikāya (RNO)|logo=|screenshot=|caption=မုက်လိက် လုပ်သၞောဝ် သွက် ရုင်ရာမညနိကာယ|url=[https://www.facebook.com/officeoframonnyanikaya/ Office of Ramonnya Nikaya]|type=မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Page)|language=[[ဘာသာမန်]]|owner=[[ရုင်ရာမညနိကာယ]] (ဂကောံရာမညနိကာယ သလိုင်ဒယိုင်သာသနာ)|launched=|current_status=ပံက် လဝ် ကေုာံ ချဳဓရာင် လၟိုန်}}'''မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ''' မကော်စ ခမၞောန် '''အာရ်အေန်အဝ်''' ({{lang-en|Office of Ramonnya Nikaya Facebook Page}} - '''RNO''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် လုပ်သၞောဝ် (Official social media page) မွဲ မပံက် လဝ် နကဵု ဌာန [[ရုင်ရာမညနိကာယ]] ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဒှ် ပရေင် ဆက်စၠောအ် အဓိက သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင်၊ လိက်အမိင် ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နာနာ မဆေင်ကဵု ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကု ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် ကွတ်ပညာ မဳဒဳယာ အေန်တာနဲ ပြာကတ် ကၠုင် ဂှ်، ဌာန ရုင်ရာမညနိကာယ (မၞုံ သဇိုင် ပ္ဍဲ [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]၊ ဍုင်မတ်မလီု) ဂှ် ပံက် လဝ် မုက်လိက် "Office of Ramonnya Nikaya" ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ပရိုင် လုပ်သၞောဝ် (Official news source) သွက် [[ရာမညနိကာယ|ဂကောံသင် ရာမညနိကာယ]] အလုံ ဒေသ မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] ကေုာံ လိက်အမိင် သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ ပရူပရာ မပတိုန်ထ္ၜးဂမၠိုင် (Content and Publications) ==
မုက်လိက် RNO ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် ကေုာံ လိက် တင်သမ္တီ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''လိက် လလောင်တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်:''' လိက် လလောင် တြး နူကဵု ကောံဓရီု သင်ရုင် (ဥပမာ - လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပါ်ပရအ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အံင်ဇၞး လိက်)။
၂။ '''ပရိုင် ပေါဲ သွဟ် လိက် ပရိယတ္တိ:''' အစဳအဇန် အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သွဟ် လိက်၊ လၟိဟ် သင် မလုပ် သွဟ် လိက်၊ ကေုာံ တင် လလောင် တြး စရင် ယၟု သင် မအံင်ဇၞး လဝ် ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''အစဳအဇန် အခန်ကၞာ ကေုာံ ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်:''' ဗီုရုပ် တင်သမ္တီ ဝင် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခန်ကၞာ ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပေါဲ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ၊ ကောံဓရီု သံဃနာယက ကေုာံ သြဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်။
၄။ '''စရင် စၟတ်သမ္တီ ဒါန:''' ပရေင် ဒုင် တၠုင် ဒါန သြန် နူကဵု ဒါယကာ ညးမသ္ပ ကုသဵု ကု ဂကောံရာမညနိကာယ တအ် ကေုာံ လိက် ဒုင် တင်ဂုဏ် တအ်။
== ၃။ ဖဵုစရာဲ ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ်:''' မုက်လိက် ဏအ် ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော်ကၠး သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ဘာလကျာ် မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ရး နာနာ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု ဟွံဒး စကာ လိက် စက္ခော နဲကဲ တြေံ သၟး ရ။
* '''ပရေင် ကၠးဖ္ဍး (Transparency):''' ဟိုတ်နူ ညးတအ် တက် ပတိတ် လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ စရင် သြန် ဒါန တအ် လတူ လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ကၠးဖ္ဍး လတူ လၟေင်ကမၠောန် ရုင် သင် ရ။
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive):''' လိက် ကေုာံ ဗီုရုပ် မပတိုန် လဝ် ပ္ဍဲ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် မသီစွံ လဝ် သမ္တီ ဝင် ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive) ခိုဟ် အိုတ် မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရုင်ရာမညနိကာယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Office of Ramonnya Nikaya (ရုင်ရာမညနိကာယ)، မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် လုပ်သၞောဝ်။
[[Category:ရုင်ရာမညနိကာယ]] [[Category:ရာမညနိကာယ]] [[Category:ဂကောံသင်မန်]] [[Category:သာသနာမန်]] [[Category:မဳဒဳယာ မန်]]
5hmfzpof7czwt53ohiw87wh1xjvn3vx
54124
54123
2026-05-05T03:19:07Z
Aue Nai
24
54124
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website|name=မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ|native_name=Office of Rāmañña Nikāya (RNO)|logo=|screenshot=|caption=မုက်လိက် လုပ်သၞောဝ် သွက် ရုင်ရာမညနိကာယ|url=[https://www.facebook.com/officeoframonnyanikaya/ Office of Ramonnya Nikaya]|type=မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Page)|language=[[ဘာသာမန်]]|owner=[[ရုင်ရာမညနိကာယ]] (ဂကောံရာမညနိကာယ သလိုင်ဒယိုင်သာသနာ)|launched=|current_status=ပံက် လဝ် ကေုာံ ချဳဓရာင် လၟိုန်}}'''မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ရုင်ရာမညနိကာယ''' မကော်စ ခမၞောန် '''အာရ်အေန်အဝ်''' ({{lang-en|Office of Rāmañña Nikāya Facebook Page}} - '''RNO''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် လုပ်သၞောဝ် (Official social media page) မွဲ မပံက် လဝ် နကဵု ဌာန [[ရုင်ရာမညနိကာယ]] ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဒှ် ပရေင် ဆက်စၠောအ် အဓိက သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင်၊ လိက်အမိင် ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နာနာ မဆေင်ကဵု ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကု ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲ ခေတ် ကွတ်ပညာ မဳဒဳယာ အေန်တာနဲ ပြာကတ် ကၠုင် ဂှ်، ဌာန ရုင်ရာမညနိကာယ (မၞုံ သဇိုင် ပ္ဍဲ [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]၊ ဍုင်မတ်မလီု) ဂှ် ပံက် လဝ် မုက်လိက် "Office of Ramonnya Nikaya" ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ပရိုင် လုပ်သၞောဝ် (Official news source) သွက် [[ရာမညနိကာယ|ဂကောံသင် ရာမညနိကာယ]] အလုံ ဒေသ မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] ကေုာံ လိက်အမိင် သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ လလောင် တြး စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် ပေါဲသဘင် ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ ပရူပရာ မပတိုန်ထ္ၜးဂမၠိုင် (Content and Publications) ==
မုက်လိက် RNO ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် ကေုာံ လိက် တင်သမ္တီ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''လိက် လလောင်တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်:''' လိက် လလောင် တြး နူကဵု ကောံဓရီု သင်ရုင် (ဥပမာ - လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပါ်ပရအ် တာလျိုင် သွက် ပေါဲသဘင် အံင်ဇၞး လိက်)။
၂။ '''ပရိုင် ပေါဲ သွဟ် လိက် ပရိယတ္တိ:''' အစဳအဇန် အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သွဟ် လိက်၊ လၟိဟ် သင် မလုပ် သွဟ် လိက်၊ ကေုာံ တင် လလောင် တြး စရင် ယၟု သင် မအံင်ဇၞး လဝ် ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''အစဳအဇန် အခန်ကၞာ ကေုာံ ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်:''' ဗီုရုပ် တင်သမ္တီ ဝင် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ အခန်ကၞာ ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ပေါဲ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ၊ ကောံဓရီု သံဃနာယက ကေုာံ သြဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်။
၄။ '''စရင် စၟတ်သမ္တီ ဒါန:''' ပရေင် ဒုင် တၠုင် ဒါန သြန် နူကဵု ဒါယကာ ညးမသ္ပ ကုသဵု ကု ဂကောံရာမညနိကာယ တအ် ကေုာံ လိက် ဒုင် တင်ဂုဏ် တအ်။
== ၃။ ဖဵုစရာဲ ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ်:''' မုက်လိက် ဏအ် ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော်ကၠး သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ဘာလကျာ် မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ရး နာနာ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု ဟွံဒး စကာ လိက် စက္ခော နဲကဲ တြေံ သၟး ရ။
* '''ပရေင် ကၠးဖ္ဍး (Transparency):''' ဟိုတ်နူ ညးတအ် တက် ပတိတ် လိက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ စရင် သြန် ဒါန တအ် လတူ လပှ်ကျာ တုဲ၊ ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ကၠးဖ္ဍး လတူ လၟေင်ကမၠောန် ရုင် သင် ရ။
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive):''' လိက် ကေုာံ ဗီုရုပ် မပတိုန် လဝ် ပ္ဍဲ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် မသီစွံ လဝ် သမ္တီ ဝင် ကေင်ကာ သာသနာ မန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Archive) ခိုဟ် အိုတ် မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရုင်ရာမညနိကာယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Office of Ramonnya Nikaya (ရုင်ရာမညနိကာယ)، မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် လုပ်သၞောဝ်။
[[Category:ရုင်ရာမညနိကာယ]] [[Category:ရာမညနိကာယ]] [[Category:ဂကောံသင်မန်]] [[Category:သာသနာမန်]] [[Category:မဳဒဳယာ မန်]]
0bmm9gilaqllwgw1a0ghci2sq3dcfbr
မုက်လိက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ
0
10694
54128
2026-05-05T03:26:31Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox website | name = မုက်လိက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ | native_name = Rāmaññanikāya Saņgha Association Website | logo = | screenshot = | caption = မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ | url = [https://ramonnyanikaya.com/ ramonnyanikaya.com] | type = မုက်လိက် ကေင..."
54128
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| name = မုက်လိက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ
| native_name = Rāmaññanikāya Saņgha Association Website
| logo =
| screenshot =
| caption = မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ
| url = [https://ramonnyanikaya.com/ ramonnyanikaya.com]
| type = မုက်လိက် ကေင်ကာ သာသနာ ကေုာံ ပရိုင်
| language = [[ဘာသာမန်]]
| owner = [[ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]] (Rāmaññanikāya Saņgha Association)
| launched =
| current_status = ချဳဓရာင် လၟိုန်
}}
'''မုက်လိက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' ({{lang-en|Rāmaññanikāya Saņgha Association Website}} - '''ramonnyanikaya.com''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် အေန်တာနဲ တရာဝ်ဝင် (Official Website) မပံက် လဝ် နကဵု ဗဟဵု '''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' သွက်ဂွံ ယိုက်ဂၠေင် ကေင်ကာ သာသနာ ကေုာံ ပရေင် ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ခမဳသင် မန် တအ် ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် ဝင် သာသနာ၊ လိက်အမိင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ်၊ ကေုာံ စရင် ပရေင် ပညာ ပရိယတ္တိ မန် နကဵု သၞောတ်ဝ် ဒဳဂျဳတဴ (Digital format) သွက် ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဂွံ လ္ၚတ် ဗွဲမလောဲသွာ ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ==
'''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ - Rāmaññanikāya Saņgha Association''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂကောံသင် မန် ဇၞော် အိုတ် မွဲ မၞုံ ကု လၟိဟ် ဘာလကျာ် ကေုာံ ခမဳသင် ဗွဲမဂၠိုင် အလုံ မွဲ ဒေသ ရး မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင် ရ။ သွက်ဂွံ ကောပ်ကာဲ လၟေင် ကမၠောန် သာသနာ ညံင် ဂွံ ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ဂှ်၊ ဂကောံသၚ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် (Website) ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် တိုက် လိက် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Library & Archive) မသိမ်းဆည်း လဝ် ဝင် ကေုာံ လိက်ပတ် ရာမညနိကာယ။
* သွက်ဂွံ တြး ပရိုင် လိက်အမိင် ကေုာံ သြဝါဒ နူကဵု ဂကောံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ ပတိုန် ထ္ၜး ကဵု စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် သာသနာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ အခန်ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ မုက်လိက် ''ramonnyanikaya.com'' ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပါ် လဝ် အခန်ကဏ္ဍ အဓိက နာနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''ပရိုင် သာသနာ ကေုာံ လိက်အမိင် (News & Statements):''' ဒၞာဲ မပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် လၟေင် တ္ၚဲ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မန်၊ လိက် လလောင် တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] တအ်။
၂။ '''ပရေင် ပညာ ပရိယတ္တိ (Pariyatti Education):''' အခန်ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ကိစ္စဇၞော် လောန် တုဲ ဍေံ ပတိုန် ထ္ၜး ကဵု လၟေင် အစဳအဇန် ပေါဲ သွဟ် လိက် လၟေင် သၞာံ၊ စရင် ယၟု သင် မလုပ် သွဟ် လိက် ကေုာံ လိက် လလောင် တြး စရင် သင် မအံင်ဇၞး ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''ဝင် ကေုာံ လိက်ပတ် (History & Literature):''' ဒၞာဲ မပကောံ လဝ် ဝင် မက္တဵုဒှ် ကၠုင် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ၊ ဝင် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀၊ ကေုာံ ထေရုပ္ပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညးမယိုက်ဂၠေင် လဝ် ဓုရ သာသနာ တအ်။
၄။ '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် (Contact & Directories):''' စရင် လၟိဟ် ဘာလကျာ် မန်၊ စရင် ယၟု ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲ ရုင် သင် ကေုာံ လိက် ဆက်စၠောအ် သွက် ဒါယကာ တအ် ဂွံ သ္ပ ကုသဵု ဒါန။
== ၃။ ပရေင် ဆက်စပ် ကု မုက်လိက် မဳဒဳယာ တၞဟ် ==
မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ကု မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် တရာဝ်ဝင် ဂကောံသၚ် ရ။ မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ဂှ် စကာ သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင် မပြဟ်ပြေဟ် (Quick updates) ကု မၞိဟ် မစကာ လပှ်ကျာ တအ် တုဲ၊ မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် (Website) ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ဒတန် သမ္တီ ဝင် မခိုင်ကၠိုက် (Permanent Archive) မဟွံ လေင် ဗၠိုက် အာ အကြာ ပရိုင် တၞဟ်ဟ် ရ။
== ၄။ အကျိုးကျေးဇူး ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ကောန်ဂကူ:''' မုက်လိက် ဏအ် ဒှ် ဒတန် သမ္တီ ဝင် သာသနာ မန် မွဲ မၞုံ ကု ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ မာန် ရ။
* '''ပရေင် လောဲသွာ ကု ဒါယကာ ဂၠးကဝ်:''' ခမဳသင် မန် ကေုာံ ဒါယကာ မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင် သၟာင် ဗီုကဵု ဍုင်သေံ၊ မလေယှာ၊ ကေုာံ အမေရိကာန် တအ် ဂွံ လ္ၚတ် တီ ကေတ် အကာဲအရာ သာသနာ မန် ကေုာံ ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ရ။
* '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင် ဂၠးကဝ် (International Standard):''' ပွမနွံ ကု မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် တရာဝ်ဝင် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ထ္ၜး ကဵု ဒဒှ်ရ '''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' ဝွံ ကွာ် ဗက် အာ ဒၟံင် သၞောတ်ဝ် လၟေင် ကမၠောန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ မတုပ် ကု ဂကောံ ဂၠးကဝ် တၞဟ်တၞဟ် တအ် ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Rāmaññanikāya Saņgha Association Official Website ([https://ramonnyanikaya.com/ ramonnyanikaya.com]).
[[Category:ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]]
[[Category:မုက်လိက် အေန်တာနဲဂမၠိုင်]]
[[Category:မဳဒဳယာ မန်]]
[[Category:သာသနာမန်]]
t7puybbp2xa1607qhbpls6uda4jurcu
54129
54128
2026-05-05T03:26:55Z
Aue Nai
24
/* ၄။ အကျိုးကျေးဇူး ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် */
54129
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| name = မုက်လိက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ
| native_name = Rāmaññanikāya Saņgha Association Website
| logo =
| screenshot =
| caption = မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ
| url = [https://ramonnyanikaya.com/ ramonnyanikaya.com]
| type = မုက်လိက် ကေင်ကာ သာသနာ ကေုာံ ပရိုင်
| language = [[ဘာသာမန်]]
| owner = [[ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]] (Rāmaññanikāya Saņgha Association)
| launched =
| current_status = ချဳဓရာင် လၟိုန်
}}
'''မုက်လိက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' ({{lang-en|Rāmaññanikāya Saņgha Association Website}} - '''ramonnyanikaya.com''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် အေန်တာနဲ တရာဝ်ဝင် (Official Website) မပံက် လဝ် နကဵု ဗဟဵု '''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' သွက်ဂွံ ယိုက်ဂၠေင် ကေင်ကာ သာသနာ ကေုာံ ပရေင် ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ခမဳသင် မန် တအ် ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် ဝင် သာသနာ၊ လိက်အမိင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ်၊ ကေုာံ စရင် ပရေင် ပညာ ပရိယတ္တိ မန် နကဵု သၞောတ်ဝ် ဒဳဂျဳတဴ (Digital format) သွက် ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဂွံ လ္ၚတ် ဗွဲမလောဲသွာ ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ==
'''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ - Rāmaññanikāya Saņgha Association''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂကောံသင် မန် ဇၞော် အိုတ် မွဲ မၞုံ ကု လၟိဟ် ဘာလကျာ် ကေုာံ ခမဳသင် ဗွဲမဂၠိုင် အလုံ မွဲ ဒေသ ရး မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင် ရ။ သွက်ဂွံ ကောပ်ကာဲ လၟေင် ကမၠောန် သာသနာ ညံင် ဂွံ ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ဂှ်၊ ဂကောံသၚ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် (Website) ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် တိုက် လိက် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Library & Archive) မသိမ်းဆည်း လဝ် ဝင် ကေုာံ လိက်ပတ် ရာမညနိကာယ။
* သွက်ဂွံ တြး ပရိုင် လိက်အမိင် ကေုာံ သြဝါဒ နူကဵု ဂကောံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ ပတိုန် ထ္ၜး ကဵု စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် သာသနာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ အခန်ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ မုက်လိက် ''ramonnyanikaya.com'' ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပါ် လဝ် အခန်ကဏ္ဍ အဓိက နာနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''ပရိုင် သာသနာ ကေုာံ လိက်အမိင် (News & Statements):''' ဒၞာဲ မပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် လၟေင် တ္ၚဲ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မန်၊ လိက် လလောင် တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] တအ်။
၂။ '''ပရေင် ပညာ ပရိယတ္တိ (Pariyatti Education):''' အခန်ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ကိစ္စဇၞော် လောန် တုဲ ဍေံ ပတိုန် ထ္ၜး ကဵု လၟေင် အစဳအဇန် ပေါဲ သွဟ် လိက် လၟေင် သၞာံ၊ စရင် ယၟု သင် မလုပ် သွဟ် လိက် ကေုာံ လိက် လလောင် တြး စရင် သင် မအံင်ဇၞး ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''ဝင် ကေုာံ လိက်ပတ် (History & Literature):''' ဒၞာဲ မပကောံ လဝ် ဝင် မက္တဵုဒှ် ကၠုင် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ၊ ဝင် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀၊ ကေုာံ ထေရုပ္ပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညးမယိုက်ဂၠေင် လဝ် ဓုရ သာသနာ တအ်။
၄။ '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် (Contact & Directories):''' စရင် လၟိဟ် ဘာလကျာ် မန်၊ စရင် ယၟု ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲ ရုင် သင် ကေုာံ လိက် ဆက်စၠောအ် သွက် ဒါယကာ တအ် ဂွံ သ္ပ ကုသဵု ဒါန။
== ၃။ ပရေင် ဆက်စပ် ကု မုက်လိက် မဳဒဳယာ တၞဟ် ==
မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ကု မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် တရာဝ်ဝင် ဂကောံသၚ် ရ။ မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ဂှ် စကာ သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင် မပြဟ်ပြေဟ် (Quick updates) ကု မၞိဟ် မစကာ လပှ်ကျာ တအ် တုဲ၊ မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် (Website) ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ဒတန် သမ္တီ ဝင် မခိုင်ကၠိုက် (Permanent Archive) မဟွံ လေင် ဗၠိုက် အာ အကြာ ပရိုင် တၞဟ်ဟ် ရ။
== ၄။ ဖဵုစရာဲ ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ကောန်ဂကူ:''' မုက်လိက် ဏအ် ဒှ် ဒတန် သမ္တီ ဝင် သာသနာ မန် မွဲ မၞုံ ကု ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ မာန် ရ။
* '''ပရေင် လောဲသွာ ကု ဒါယကာ ဂၠးကဝ်:''' ခမဳသင် မန် ကေုာံ ဒါယကာ မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင် သၟာင် ဗီုကဵု ဍုင်သေံ၊ မလေယှာ၊ ကေုာံ အမေရိကာန် တအ် ဂွံ လ္ၚတ် တီ ကေတ် အကာဲအရာ သာသနာ မန် ကေုာံ ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ရ။
* '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင် ဂၠးကဝ် (International Standard):''' ပွမနွံ ကု မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် တရာဝ်ဝင် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ထ္ၜး ကဵု ဒဒှ်ရ '''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' ဝွံ ကွာ် ဗက် အာ ဒၟံင် သၞောတ်ဝ် လၟေင် ကမၠောန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ မတုပ် ကု ဂကောံ ဂၠးကဝ် တၞဟ်တၞဟ် တအ် ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Rāmaññanikāya Saņgha Association Official Website ([https://ramonnyanikaya.com/ ramonnyanikaya.com]).
[[Category:ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]]
[[Category:မုက်လိက် အေန်တာနဲဂမၠိုင်]]
[[Category:မဳဒဳယာ မန်]]
[[Category:သာသနာမန်]]
fflrx32pwd6v0wz20lulb5cmmilqmqf
54130
54129
2026-05-05T03:27:17Z
Aue Nai
24
54130
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| name = မုက်လိက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ
| native_name = Rāmaññanikāya Saņgha Association Website
| logo =
| screenshot =
| caption = မုက်လိက် တရာဝ်ဝင် သွက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ
| url = [https://ramonnyanikaya.com/ ramonnyanikaya.com]
| type = မုက်လိက် ကေင်ကာ သာသနာ ကေုာံ ပရိုင်
| language = [[ဘာသာမန်]]
| owner = [[ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]] (Rāmaññanikāya Saņgha Association)
| launched =
| current_status = ချဳဓရာင် လၟိုန်
}}
'''မုက်လိက် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' ({{lang-en|Rāmaññanikāya Saņgha Association Website}} - '''ramonnyanikaya.com''') ဝွံ ဍေံ ဒှ် မုက်လိက် အေန်တာနဲ လုပ်သၞောဝ် (Official Website) မပံက် လဝ် နကဵု ဗဟဵု '''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' သွက်ဂွံ ယိုက်ဂၠေင် ကေင်ကာ သာသနာ ကေုာံ ပရေင် ဆက်စၠောအ် ပရိုင် အကြာ ခမဳသင် မန် တအ် ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဒတန် သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံ ပြဒ္ဒညာ လဝ် ဝင် သာသနာ၊ လိက်အမိင် တင်သ္ဂုတ်သွာတ်၊ ကေုာံ စရင် ပရေင် ပညာ ပရိယတ္တိ မန် နကဵု သၞောတ်ဝ် ဒဳဂျဳတဴ (Digital format) သွက် ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ ဂၠးကဝ် တအ် ဂွံ လ္ၚတ် ဗွဲမလောဲသွာ ရ။
== ၁။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ==
'''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ - Rāmaññanikāya Saņgha Association''' ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂကောံသင် မန် ဇၞော် အိုတ် မွဲ မၞုံ ကု လၟိဟ် ဘာလကျာ် ကေုာံ ခမဳသင် ဗွဲမဂၠိုင် အလုံ မွဲ ဒေသ ရး မန် ကေုာံ ဍုင် သၟာင် ရ။ သွက်ဂွံ ကောပ်ကာဲ လၟေင် ကမၠောန် သာသနာ ညံင် ဂွံ ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ ကၠးဖ္ဍး ဂှ်၊ ဂကောံသၚ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် (Website) ဏအ် နကဵု တင်ရန်တၟအ်-
* သွက်ဂွံ ဒှ် တိုက် လိက် ဒဳဂျဳတဴ (Digital Library & Archive) မသိမ်းဆည်း လဝ် ဝင် ကေုာံ လိက်ပတ် ရာမညနိကာယ။
* သွက်ဂွံ တြး ပရိုင် လိက်အမိင် ကေုာံ သြဝါဒ နူကဵု ဂကောံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သံဃနာယက တအ်။
* သွက်ဂွံ ပတိုန် ထ္ၜး ကဵု စရင် အံင်ဇၞး လိက်ပရိယတ္တိ ကေုာံ အစဳအဇန် သာသနာ နာနာ အခိင် ကဵု အခိင်။
== ၂။ အခန်ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ မုက်လိက် ''ramonnyanikaya.com'' ဏအ် ဝွံ ညးတအ် ပါ် လဝ် အခန်ကဏ္ဍ အဓိက နာနာ မပ္တံကဵု-
၁။ '''ပရိုင် သာသနာ ကေုာံ လိက်အမိင် (News & Statements):''' ဒၞာဲ မပတိုန် ထ္ၜး ပရိုင် လၟေင် တ္ၚဲ မဆက်စပ် ကု ကေင်ကာ သာသနာ မန်၊ လိက် လလောင် တြး ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ [[ကောံဓရီု သင်ရုင်]] တအ်။
၂။ '''ပရေင် ပညာ ပရိယတ္တိ (Pariyatti Education):''' အခန်ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ကိစ္စဇၞော် လောန် တုဲ ဍေံ ပတိုန် ထ္ၜး ကဵု လၟေင် အစဳအဇန် ပေါဲ သွဟ် လိက် လၟေင် သၞာံ၊ စရင် ယၟု သင် မလုပ် သွဟ် လိက် ကေုာံ လိက် လလောင် တြး စရင် သင် မအံင်ဇၞး ပ္ဍဲ တန် တၞဟ်ဟ် (တန်မူလ၊ တန်ခုဒ္ဒက၊ တန်မဇ္ဈိမ၊ တန်မဟာ၊ တန်ဓမ္မာစရိယ)။
၃။ '''ဝင် ကေုာံ လိက်ပတ် (History & Literature):''' ဒၞာဲ မပကောံ လဝ် ဝင် မက္တဵုဒှ် ကၠုင် ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ၊ ဝင် ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀၊ ကေုာံ ထေရုပ္ပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ညးမယိုက်ဂၠေင် လဝ် ဓုရ သာသနာ တအ်။
၄။ '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် (Contact & Directories):''' စရင် လၟိဟ် ဘာလကျာ် မန်၊ စရင် ယၟု ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲ ရုင် သင် ကေုာံ လိက် ဆက်စၠောအ် သွက် ဒါယကာ တအ် ဂွံ သ္ပ ကုသဵု ဒါန။
== ၃။ ပရေင် ဆက်စပ် ကု မုက်လိက် မဳဒဳယာ တၞဟ် ==
မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ကု မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် လုပ်သၞောဝ် ဂကောံသၚ် ရ။ မုက်လိက် ဖေတ်ဗောက် ဂှ် စကာ သွက်ဂွံ လလောင် တြး ပရိုင် မပြဟ်ပြေဟ် (Quick updates) ကု မၞိဟ် မစကာ လပှ်ကျာ တအ် တုဲ၊ မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် (Website) ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ဒတန် သမ္တီ ဝင် မခိုင်ကၠိုက် (Permanent Archive) မဟွံ လေင် ဗၠိုက် အာ အကြာ ပရိုင် တၞဟ်ဟ် ရ။
== ၄။ ဖဵုစရာဲ ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
* '''ဒတန် သမ္တီ ဝင် ကောန်ဂကူ:''' မုက်လိက် ဏအ် ဒှ် ဒတန် သမ္တီ ဝင် သာသနာ မန် မွဲ မၞုံ ကု ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ မာန် ရ။
* '''ပရေင် လောဲသွာ ကု ဒါယကာ ဂၠးကဝ်:''' ခမဳသင် မန် ကေုာံ ဒါယကာ မန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင် သၟာင် ဗီုကဵု ဍုင်သေံ၊ မလေယှာ၊ ကေုာံ အမေရိကာန် တအ် ဂွံ လ္ၚတ် တီ ကေတ် အကာဲအရာ သာသနာ မန် ကေုာံ ကဵု အရီုအဗင် ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ရ။
* '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ ကဆံင် ဂၠးကဝ် (International Standard):''' ပွမနွံ ကု မုက်လိက် ဝက်ဘ်သာ် လုပ်သၞောဝ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ထ္ၜး ကဵု ဒဒှ်ရ '''ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ''' ဝွံ ကွာ် ဗက် အာ ဒၟံင် သၞောတ်ဝ် လၟေင် ကမၠောန် ကဆံင် ဒဳဂျဳတဴ မတုပ် ကု ဂကောံ ဂၠးကဝ် တၞဟ်တၞဟ် တအ် ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀]]
== နိဿဲ ==
* Rāmaññanikāya Saņgha Association Official Website ([https://ramonnyanikaya.com/ ramonnyanikaya.com]).
[[Category:ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ]]
[[Category:မုက်လိက် အေန်တာနဲဂမၠိုင်]]
[[Category:မဳဒဳယာ မန်]]
[[Category:သာသနာမန်]]
nl6vupofpejww03fnp2qlu542llp6dm
NVivo''' (အေန်ဗဳဗဝ်) ကေုာံ '''ATLAS.ti
0
10695
54131
2026-05-05T07:05:03Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox software|name=NVivo ကေုာံ ATLAS.ti|logo=|screenshot=|caption=သော့ဝဲ ကောမ်ပျူတာ-မရီုဗင် ပရေင်ပါ်ပါဲ တင်နင် သုတေသန (CAQDAS) မပြာကတ် ၜါ|developer=QSR International (NVivo) / Scientific Software Development GmbH (ATLAS.ti)|operating_system=[[Windows]], [[macOS]]|type=သော့ဝဲ ပါ..."
54131
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox software|name=NVivo ကေုာံ ATLAS.ti|logo=|screenshot=|caption=သော့ဝဲ ကောမ်ပျူတာ-မရီုဗင် ပရေင်ပါ်ပါဲ တင်နင် သုတေသန (CAQDAS) မပြာကတ် ၜါ|developer=QSR International (NVivo) / Scientific Software Development GmbH (ATLAS.ti)|operating_system=[[Windows]], [[macOS]]|type=သော့ဝဲ ပါ်ပါဲ တင်နင် သုတေသန (Qualitative Data Analysis)|license=သွံရာန် (Commercial)|website=[https://www.qsrinternational.com/nvivo NVivo] <br> [https://atlasti.com/ ATLAS.ti]}}'''NVivo''' (အေန်ဗဳဗဝ်) ကေုာံ '''ATLAS.ti''' (အေတ်တလာတ်-တဳအာင်) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သော့ဝဲ ကောမ်ပျူတာ အဓိက ၜါ မလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံ CAQDAS (Computer-Assisted Qualitative Data Analysis Software) မစကာ သွက်ဂွံ ရီုဗင် ပ္ဍဲ ပရေင် ပါ်ပါဲ ကေုာံ ကောပ်ကာဲ တင်နင် သုတေသန ဂုဏ်သတ္တိ (Qualitative Data Analysis) ရ။ သော့ဝဲ ၜါ ဏအ် ဝွံ တၠပညာ သုတေသန ကေုာံ ကွးဘာ ကဆံင် Ph.D. တအ် စကာ ဂၠိုင် အိုတ် သွက်ဂွံ ပါ်ပါဲ အဓိပ္ပါယ် လိက်၊ သမ္တီ ရမ္သာင် (Audio)၊ ဗဳဒဳယော (Video) ကေုာံ ဗီုရုပ် တအ် သွက် ပရေင် လ္ၚတ် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ကေုာံ ဘာသာစိတ္တဗေဒ တအ် ရ။
== ၁။ သော့ဝဲ NVivo ==
'''NVivo''' ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် နူကဵု ကမ္ပဏဳ QSR International တုဲ ဍေံ ပြာကတ် လောန် ပ္ဍဲ ပရေင် ပကောံပကေဝ် တင်နင် (Data management) မဂၠိုင်ကဵု သာ် ရ။
* '''အရာ မခိုဟ် တၟေင်:''' NVivo ဂှ် ဍေံ ဆက်စၠောအ် လုပ် ကမၠောန် မွဲ စွံ ကု သော့ဝဲ ထိင်ဒဝ် စရင် နိဿဲ (Reference managers) ဗီုကဵု '''[[EndNote]]''', Mendeley ကေုာံ Zotero တအ် ဂွံ ဗွဲမခိုဟ် တုဲ، ဍေံ သၟဟ်အစောံ သွက်ဂွံ ကၠောန် ပရေင် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် (Literature Review) ဗွဲမလောဲသွာ ရ။
* '''ပရေင် ကောပ်ကာဲ:''' ဍေံ ကဵု အခေါင် သွက်ဂွံ ပၠုပ် စုတ် (Import) တင်နင် နူကဵု မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social media) ဗီုကဵု Facebook, Twitter ကေုာံ စရင် Survey တအ် လောဲလောဲ မာန် ရ။
== ၂။ သော့ဝဲ ATLAS.ti ==
'''ATLAS.ti''' ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဂျာမနဳ တုဲ ဍေံ ပြာကတ် ပ္ဍဲ ပရေင် ထ္ၜး ဗီုပြင် မတ် (Visual-first approach) ကေုာံ လၟေင် ကမၠောန် မကဵု ကောဒ် (Coding process) ရ။
* '''အရာ မခိုဟ် တၟေင်:''' ဍေံ နွံ ကု ဒၞာဲ စၞောန် မုက်လိက် လပါ် ဇိုင် (Margin area) မထ္ၜး ကဵု ကောဒ် မစုတ် လဝ် တအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး တုဲ ညံင်ရဴ ပိုယ် စၟတ် တင်သမ္တီ လတူ လိက် စက္ခော ဍာံဍာံ ကီု ရ။
* '''ပရေင် ထ္ၜး ဗီုပြင် ရုပ် (Visual Networks):''' ATLAS.ti ဝွံ ခိုဟ် လောန် သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ထ္ၜး ကဵု ဗီုပြင် ဇာတ်ဝိုင် (Network diagrams) အကြာ ကောဒ် မွဲ ကဵု မွဲ တုဲ၊ ရီုဗင် ကဵု သွက်ဂွံ သြိုင် ခၞံ လဒက်ပ္တန် သဘဴဓရ် (Conceptual frameworks) သုတေသန ရ။
== ၃။ ပရေင် တၞဟ်ခြာ ကေုာံ ပတောအ် ၜတ် ==
ၜိုန်ရ သော့ဝဲ ၜါ ဏအ် ဍိုက်ပေင် ကု ကဆံင် သုတေသန တုပ်ပ် ကီု လေဝ်၊ ပရေင် သုင်စောဲ ဍေံ တၞဟ်ခြာ ဒၟံင် ညိည ရ-
{| class="wikitable"
!အရာ မပတောအ် ၜတ်
!NVivo
!ATLAS.ti
|-
|'''ဗီုပြင် မုက်ရုင် (Interface)'''
|ဗီုပြင် တုပ် ဒၟံင် ကု Microsoft Office (Ribbon style) တုဲ ညးမစကာ လဝ် Microsoft ဂၠိုင် တအ် လ္ၚတ် လောဲ ရ။
|မုက်ရုင် လောဲသွာ တုဲ ကဵု အခေါင် ပံက် လဝ် မုက်လိက် (Documents) ကေုာံ ကောဒ် ဗွဲမဂၠိုင် မွဲ စွံ (Split screens) ဂွံ။
|-
|'''လၟေင် ကဵု ကောဒ် (Coding)'''
|စကာ သၞောတ်ဝ် Nodes ကေုာံ Cases သွက်ဂွံ ဖျေဟ် လၟေင် ကောဒ်။
|စကာ သၞောတ်ဝ် လောဲလောဲ နကဵု လိက် ကေုာံ Margin area မညာတ် ကၠး မတ်။
|-
|'''ပံင်ကောံ ကၠောန် (Collaboration)'''
|နွံ ပၟိက် သော့ဝဲ တၞဟ် (NVivo Collaboration Server/Cloud) သွက်ဂွံ ကၠောန် မွဲ စွံ မဂၠိုင် ကု မၞိဟ်။
|သၞောတ်ဝ် Cloud-based ပံင်ကောံ ကၠောန် မွဲ စွံ ကၠောန် လောဲသွာ နူကဵု ဒၞာဲ နာနာ။
|-
|'''စရင် နိဿဲ (Literature)'''
|စၠောအ် လုပ် EndNote/Mendeley ခိုဟ် အိုတ် သွက် Literature Review။
|သုင်စောဲ ဂွံ ကီု လေဝ် ပရေင် ပံင်ကောံ (Integration) ဟွံ ဍိုက်ပေင် ညံင် NVivo ဏီ။
|}
== ၄။ လဵု ဂွံ ရုဲစှ် သုင်စောဲ ရော? ==
* ရုဲစှ် '''[[NVivo]]''' ယဝ်ရ နာဲ ဒး ကောပ်ကာဲ တင်နင် သဇိုင် ဗွဲမဂၠိုင် (ဥပမာ - မၞိဟ် သွဟ် လဝ် သၟာန် ၅၀ ပြင်င်)၊ ဒး ဆက်စၠောအ် လုပ် စရင် နိဿဲ နူ EndNote၊ ကေုာံ ဒး ကၠောန် သုတေသန မပံင်နှဴ (Mixed-methods) ရ။
* ရုဲစှ် '''ATLAS.ti''' ယဝ်ရ နာဲ ဒး သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက် မွဲ ပ္ဍဲ မွဲ အခိင် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် (Grounded theory)၊ ဒးဂၞပ် ဗီုပြင် မတ် မထ္ၜး Network ဂမၠိုင် ကေုာံ မိက်ဂွံ စကာ သၞောတ်ဝ် ကဵု ကောဒ် မလောဲသွာ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သုတေသန]]
* [[သုတေသန ဂုဏ်သတ္တိ]] (Qualitative research)
* [[EndNote]]
* [[APA in-text citation]]
== နိဿဲ ==
* Bazeley, P., & Jackson, K. (2013). ''Qualitative data analysis with NVivo''. SAGE publications.
* Friese, S. (2019). ''Qualitative data analysis with ATLAS.ti''. SAGE publications.
* Silver, C., & Lewins, A. (2014). ''Using software in qualitative research: A step-by-step guide''. SAGE.
c3usrdvnvkkx2aveduqzfbs9drjyv7f
54132
54131
2026-05-05T07:05:26Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54132
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox software|name=NVivo ကေုာံ ATLAS.ti|logo=|screenshot=|caption=သော့ဝဲ ကောမ်ပျူတာ-မရီုဗင် ပရေင်ပါ်ပါဲ တင်နင် သုတေသန (CAQDAS) မပြာကတ် ၜါ|developer=QSR International (NVivo) / Scientific Software Development GmbH (ATLAS.ti)|operating_system=[[Windows]], [[macOS]]|type=သော့ဝဲ ပါ်ပါဲ တင်နင် သုတေသန (Qualitative Data Analysis)|license=သွံရာန် (Commercial)|website=[https://www.qsrinternational.com/nvivo NVivo] <br> [https://atlasti.com/ ATLAS.ti]}}'''NVivo''' (အေန်ဗဳဗဝ်) ကေုာံ '''ATLAS.ti''' (အေတ်တလာတ်-တဳအာင်) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သော့ဝဲ ကောမ်ပျူတာ အဓိက ၜါ မလုပ် လၟိဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံ CAQDAS (Computer-Assisted Qualitative Data Analysis Software) မစကာ သွက်ဂွံ ရီုဗင် ပ္ဍဲ ပရေင် ပါ်ပါဲ ကေုာံ ကောပ်ကာဲ တင်နင် သုတေသန ဂုဏ်သတ္တိ (Qualitative Data Analysis) ရ။ သော့ဝဲ ၜါ ဏအ် ဝွံ တၠပညာ သုတေသန ကေုာံ ကွးဘာ ကဆံင် Ph.D. တအ် စကာ ဂၠိုင် အိုတ် သွက်ဂွံ ပါ်ပါဲ အဓိပ္ပါယ် လိက်၊ သမ္တီ ရမ္သာင် (Audio)၊ ဗဳဒဳယော (Video) ကေုာံ ဗီုရုပ် တအ် သွက် ပရေင် လ္ၚတ် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ကေုာံ ဘာသာစိတ္တဗေဒ တအ် ရ။
== ၁။ သော့ဝဲ NVivo ==
'''NVivo''' ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် နူကဵု ကမ္ပဏဳ QSR International တုဲ ဍေံ ပြာကတ် လောန် ပ္ဍဲ ပရေင် ပကောံပကေဝ် တင်နင် (Data management) မဂၠိုင်ကဵု သာ် ရ။
* '''အရာ မခိုဟ် တၟေင်:''' NVivo ဂှ် ဍေံ ဆက်စၠောအ် လုပ် ကမၠောန် မွဲ စွံ ကု သော့ဝဲ ထိင်ဒဝ် စရင် နိဿဲ (Reference managers) ဗီုကဵု '''[[EndNote]]''', Mendeley ကေုာံ Zotero တအ် ဂွံ ဗွဲမခိုဟ် တုဲ، ဍေံ သၟဟ်အစောံ သွက်ဂွံ ကၠောန် ပရေင် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပတ် (Literature Review) ဗွဲမလောဲသွာ ရ။
* '''ပရေင် ကောပ်ကာဲ:''' ဍေံ ကဵု အခေါင် သွက်ဂွံ ပၠုပ် စုတ် (Import) တင်နင် နူကဵု မဳဒဳယာ ပရေင်မၞိဟ် (Social media) ဗီုကဵု Facebook, Twitter ကေုာံ စရင် Survey တအ် လောဲလောဲ မာန် ရ။
== ၂။ သော့ဝဲ ATLAS.ti ==
'''ATLAS.ti''' ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဂျာမနဳ တုဲ ဍေံ ပြာကတ် ပ္ဍဲ ပရေင် ထ္ၜး ဗီုပြင် မတ် (Visual-first approach) ကေုာံ လၟေင် ကမၠောန် မကဵု ကောဒ် (Coding process) ရ။
* '''အရာ မခိုဟ် တၟေင်:''' ဍေံ နွံ ကု ဒၞာဲ စၞောန် မုက်လိက် လပါ် ဇိုင် (Margin area) မထ္ၜး ကဵု ကောဒ် မစုတ် လဝ် တအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍး တုဲ ညံင်ရဴ ပိုယ် စၟတ် တင်သမ္တီ လတူ လိက် စက္ခော ဍာံဍာံ ကီု ရ။
* '''ပရေင် ထ္ၜး ဗီုပြင် ရုပ် (Visual Networks):''' ATLAS.ti ဝွံ ခိုဟ် လောန် သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ထ္ၜး ကဵု ဗီုပြင် ဇာတ်ဝိုင် (Network diagrams) အကြာ ကောဒ် မွဲ ကဵု မွဲ တုဲ၊ ရီုဗင် ကဵု သွက်ဂွံ သြိုင် ခၞံ လဒက်ပ္တန် သဘဴဓရ် (Conceptual frameworks) သုတေသန ရ။
== ၃။ ပရေင် တၞဟ်ခြာ ကေုာံ ပတောအ် ၜတ် ==
ၜိုန်ရ သော့ဝဲ ၜါ ဏအ် ဍိုက်ပေင် ကု ကဆံင် သုတေသန တုပ်ပ် ကီု လေဝ်၊ ပရေင် သုင်စောဲ ဍေံ တၞဟ်ခြာ ဒၟံင် ညိည ရ-
{| class="wikitable"
!အရာ မပတောအ် ၜတ်
!NVivo
!ATLAS.ti
|-
|'''ဗီုပြင် မုက်ရုင် (Interface)'''
|ဗီုပြင် တုပ် ဒၟံင် ကု Microsoft Office (Ribbon style) တုဲ ညးမစကာ လဝ် Microsoft ဂၠိုင် တအ် လ္ၚတ် လောဲ ရ။
|မုက်ရုင် လောဲသွာ တုဲ ကဵု အခေါင် ပံက် လဝ် မုက်လိက် (Documents) ကေုာံ ကောဒ် ဗွဲမဂၠိုင် မွဲ စွံ (Split screens) ဂွံ။
|-
|'''လၟေင် ကဵု ကောဒ် (Coding)'''
|စကာ သၞောတ်ဝ် Nodes ကေုာံ Cases သွက်ဂွံ ဖျေဟ် လၟေင် ကောဒ်။
|စကာ သၞောတ်ဝ် လောဲလောဲ နကဵု လိက် ကေုာံ Margin area မညာတ် ကၠး မတ်။
|-
|'''ပံင်ကောံ ကၠောန် (Collaboration)'''
|နွံ ပၟိက် သော့ဝဲ တၞဟ် (NVivo Collaboration Server/Cloud) သွက်ဂွံ ကၠောန် မွဲ စွံ မဂၠိုင် ကု မၞိဟ်။
|သၞောတ်ဝ် Cloud-based ပံင်ကောံ ကၠောန် မွဲ စွံ ကၠောန် လောဲသွာ နူကဵု ဒၞာဲ နာနာ။
|-
|'''စရင် နိဿဲ (Literature)'''
|စၠောအ် လုပ် EndNote/Mendeley ခိုဟ် အိုတ် သွက် Literature Review။
|သုင်စောဲ ဂွံ ကီု လေဝ် ပရေင် ပံင်ကောံ (Integration) ဟွံ ဍိုက်ပေင် ညံင် NVivo ဏီ။
|}
== ၄။ လဵု ဂွံ ရုဲစှ် သုင်စောဲ ရော? ==
* ရုဲစှ် '''[[NVivo]]''' ယဝ်ရ နာဲ ဒး ကောပ်ကာဲ တင်နင် သဇိုင် ဗွဲမဂၠိုင် (ဥပမာ - မၞိဟ် သွဟ် လဝ် သၟာန် ၅၀ ပြင်င်)၊ ဒး ဆက်စၠောအ် လုပ် စရင် နိဿဲ နူ EndNote၊ ကေုာံ ဒး ကၠောန် သုတေသန မပံင်နှဴ (Mixed-methods) ရ။
* ရုဲစှ် '''ATLAS.ti''' ယဝ်ရ နာဲ ဒး သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက် မွဲ ပ္ဍဲ မွဲ အခိင် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် (Grounded theory)၊ ဒးဂၞပ် ဗီုပြင် မတ် မထ္ၜး Network ဂမၠိုင် ကေုာံ မိက်ဂွံ စကာ သၞောတ်ဝ် ကဵု ကောဒ် မလောဲသွာ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သုတေသန]]
* [[သုတေသန ဂုဏ်သတ္တိ]] (Qualitative research)
* [[EndNote]]
* [[APA in-text citation]]
== နိဿဲ ==
* Bazeley, P., & Jackson, K. (2013). ''Qualitative data analysis with NVivo''. SAGE publications.
* Friese, S. (2019). ''Qualitative data analysis with ATLAS.ti''. SAGE publications.
* Silver, C., & Lewins, A. (2014). ''Using software in qualitative research: A step-by-step guide''. SAGE.
[[Category:သော့ဝဲဂမၠိုင်]] [[Category:ပရေင် သုတေသန]] [[Category:ပညာ သုတေသန]]
c8kgmgt3hip5nb0guadpqyi0dcqb8ev
သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ
0
10696
54133
2026-05-05T08:33:52Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ (Galactic Polity) | image = | caption = လညာတ် အလဵုအသဳ မကောပ်ကာဲ အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy) | field = [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction), ပရေင် အုပ်ဓုပ် အာကာသ (Astropo..."
54133
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ (Galactic Polity)
| image =
| caption = လညာတ် အလဵုအသဳ မကောပ်ကာဲ အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy)
| field = [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction), ပရေင် အုပ်ဓုပ် အာကာသ (Astropolitics)
| origin = လိက် ဝတ္ထု ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် သိပ္ပံ အာကာသဂမၠိုင်
| related_concepts = [[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]] (Kardashev scale), အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ (Galactic Empire), ပြသၞာ ဖေရ်မဳ (Fermi paradox)
}}
'''သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဂါလက်တေတ် ပဝ်လဳတဳ''' ({{lang-en|Galactic polity}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် မဆေင်ကဵု ပရေင် အုပ်ဓုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳ မွဲ မယိုက်ဂၠေင် ကောပ်ကာဲ အုပ်ဓုပ် လတူ သၞောတ်ဝ် သၞံင် (Star systems) ဂမၠိုင် ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy) မွဲ ရ။ လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် လောန် ပ္ဍဲကဵု လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံ (Science fiction) ကေုာံ ပရေင် လ္ၚတ် သုတေသန အနာဂတ် (Futurology) တအ် တုဲ، ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အကာဲအရာ ကောန်မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကူ သတ္တဝါ အာကာသ တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် စဵုကဵု ကဆံင် မအုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ မာန် ရ။
== ၁။ သဇိုင် အင်္ဂလက္ခဏာ ကေုာံ နွံပၟိက်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ မွဲ မာန် ဂှ်၊ နွံ ပၟိက် ကွတ်ပညာ ကေုာံ အကာဲအရာ မသၠုင် ပြဲ ဗွဲမလောန် ရ-
* '''ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး (Faster-than-light - FTL travel):''' ဟိုတ်နူ ဂၠးအာကာသ မွဲ ကဵု မွဲ သ္ၚောဲ လောန် တုဲ، သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် မာန် ဂှ် ဒး နွံ ကု ကွတ်ပညာ က္ၜင် အာကာသ မအာ ဂွံ ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး (FTL) ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်ဝ် ပါင်တြင် အာကာသ (Wormholes) တအ် ရ။
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ် (Interstellar communication):''' ဒး နွံ ကု သၞောတ်ဝ် ဆက်စၠောအ် ပရိုင် ညံင် ဂွံ စိုပ် ဓဝိင် (Real-time) အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ သွက်ဂွံ လလောင် တြး လိက်အမိင် ကေုာံ သၞောဝ် ဥပဒေ တအ် ရ။
* '''ကဆံင် ဒြဟတ် တၟေင် (Energy output):''' အတိုင် သၞောတ်ဝ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ် '''[[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]]''' (Kardashev scale) မ္ဂး، အလဵုအသဳ ဂၠးအာကာသ မွဲ ဂှ် ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ ကဆံင် "Type III Civilization" မဒှ် ကဆံင် မထိင်ဒဝ် စကာ မာန် ဒြဟတ် အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ ရ။
== ၂။ ဗီုပြင် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု လညာတ် သိပ္ပံ မ္ဂး، သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ တအ် ဂှ် ပါ် ထ္ၜး လဝ် နကဵု ဗီုပြင် နာနာ သာ် ရ-
၁။ '''အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ (Galactic Empire):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မအုပ်ဓုပ် နကဵု အာဏာပိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဨကရာဇ် မွဲ ဇကု ဓဝ် ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံ ကောပ်ကာဲ နကဵု ဒပ် ပၞာန် မကြံင်မ္ၚုဟ် တုဲ အုပ်ဓုပ် လဝ် ဂၠးတိ ကေုာံ သၞံင် နာနာ တအ် ရ။ (ဥပမာ - အေန်ပါယာ ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား Star Wars)။
၂။ '''ဖေဝ်ဒရေဝ်ရှေန် ဟွံသေင်မ္ဂး ရဳပပ်ဗလေတ် (Galactic Federation / Republic):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ မပံင်ကောံ လဝ် နူကဵု ဂၠးတိ နာနာ တအ် ရ။ ဂၠးတိ မွဲ ကဵု မွဲ နွံ ကု အခေါင် သၠးပွး ညိည တုဲ၊ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နကဵု လွှတ်တော် (Senate) ရ။ (ဥပမာ - ရဳပပ်ဗလေတ် ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား Star Wars၊ United Federation of Planets ပ္ဍဲ Star Trek)။
၃။ '''ဂကောံ မဟာမိတ် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် (Trade Alliance / Hegemony):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မဒက်ပ္တန် လဝ် သွက် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၞိက် အကြာ သၞံင် တအ် ဟေင် ရ။
== ၃။ လညာတ် ပရေင် အနာဂတ် ကေုာံ သိပ္ပံ ==
* '''ပြသၞာ ဖေရ်မဳ (Fermi Paradox):''' တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် သၟာန် ဒၟံင် ဒဒှ်ရ "ယဝ်ရ ဂၠးအာကာသ ဏအ် ဇၞော် လောန် တုဲ သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ တအ် မဒး နွံ ထေက် မ္ဂး၊ မုဟိုတ် ပိုယ် တအ် ဟွံဂွံ ဆဵု ကေတ် သမ္တီ ညးတအ် ဏီ ရော?"။ တင် သၟာန် ဏအ် ဂှ် ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပရေင် လ္ၚတ် သတ္တဝါ အာကာသ (Extraterrestrial intelligence) ရ။
* '''ပရေင် ပြံင်လှာဲ ယေန်သၞာင် (Cultural Homogenization):''' ယဝ်ရ သၞောတ်ဝ် ဏအ် က္တဵုဒှ် ဍာံ မ္ဂး، ဂကူ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နူ ဂၠးတိ တၞဟ်ဟ် တအ် သ္ဒး ပံင်နှဴ အာ မွဲ စွံ တုဲ က္တဵုဒှ် ယေန်သၞာင် ဇၞော် မွဲ (Pan-galactic culture) မာန် ရ။
== ၄။ ဥပမာ ပ္ဍဲ လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံ မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==
* '''Star Wars (သတာ ဝေါရ်):''' ထ္ၜး လဝ် ပရူ ပဋိပက္ခ အကြာ Galactic Republic (သၞောတ်ဝ် ရဳပပ်ဗလေတ်) ကေုာံ Galactic Empire (သၞောတ်ဝ် အေန်ပါယာ) မပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ရုပ်ဒမျိုင် ရ။
* '''Foundation (ဖံင်ဒေရှေန်):''' လိက် ဝတ္ထု မချူ လဝ် နကဵု အ္စာ Isaac Asimov မထ္ၜး လဝ် ပရူ ပရေင် သရိုဟ်လီု (Fall) အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ ဇၞော် မွဲ ကေုာံ ပရေင် ကလေင် ဒက်ပ္တန် တၟိ ရ။
* '''Star Trek (သတာ ထရက်):''' ထ္ၜး လဝ် ပရူ "United Federation of Planets" မဒှ် ဂကောံ မဟာမိတ် မပံင်ကောံ လဝ် နူ ဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင် သွက် ပရေင် ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သုတေသန။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]] (Kardashev scale)
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction)
* [[အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ]] (Galactic Empire)
== နိဿဲ ==
* Asimov, Isaac (1951). ''Foundation''. Gnome Press.
* Kardashev, Nikolai (1964). "Transmission of Information by Extraterrestrial Civilizations". ''Soviet Astronomy''.
* Galactic empire, [[Wikipedia]].
[[Category:ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]
[[Category:သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]]
[[Category:လညာတ် သဘဴဓရ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ပရေင် အာကာသ]]
l4zhk4d31m55nm3hcladlgo2ty4a1ym
ပညာ သုတေသန အနာဂတ်
0
10697
54134
2026-05-05T08:39:55Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ (Galactic Polity)|image=|caption=လညာတ် အလဵုအသဳ မကောပ်ကာဲ အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy)|field=[[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction), ပရေင် အုပ်ဓုပ် အာကာသ (Astropolitics)|origin=..."
54134
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ (Galactic Polity)|image=|caption=လညာတ် အလဵုအသဳ မကောပ်ကာဲ အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy)|field=[[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction), ပရေင် အုပ်ဓုပ် အာကာသ (Astropolitics)|origin=လိက် ဝတ္ထု ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် သိပ္ပံ အာကာသဂမၠိုင်|related_concepts=[[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]] (Kardashev scale), အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ (Galactic Empire), ပြသၞာ ဖေရ်မဳ (Fermi paradox)}}
'''သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဂါလက်တေတ် ပဝ်လဳတဳ''' ({{lang-en|Galactic polity}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် မဆေင်ကဵု ပရေင် အုပ်ဓုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳ မွဲ မယိုက်ဂၠေင် ကောပ်ကာဲ အုပ်ဓုပ် လတူ သၞောတ်ဝ် သၞံင် (Star systems) ဂမၠိုင် ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy) မွဲ ရ။ လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် လောန် ပ္ဍဲကဵု လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံ (Science fiction) ကေုာံ ပရေင် လ္ၚတ် သုတေသန အနာဂတ် (Futurology) တအ် တုဲ، ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အကာဲအရာ ကောန်မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကူ သတ္တဝါ အာကာသ တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် စဵုကဵု ကဆံင် မအုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ မာန် ရ။
== ၁။ သဇိုင် အင်္ဂလက္ခဏာ ကေုာံ နွံပၟိက်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ မွဲ မာန် ဂှ်၊ နွံ ပၟိက် ကွတ်ပညာ ကေုာံ အကာဲအရာ မသၠုင် ပြဲ ဗွဲမလောန် ရ-
* '''ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး (Faster-than-light - FTL travel):''' ဟိုတ်နူ ဂၠးအာကာသ မွဲ ကဵု မွဲ သ္ၚောဲ လောန် တုဲ، သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် မာန် ဂှ် ဒး နွံ ကု ကွတ်ပညာ က္ၜင် အာကာသ မအာ ဂွံ ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး (FTL) ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်ဝ် ပါင်တြင် အာကာသ (Wormholes) တအ် ရ။
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ် (Interstellar communication):''' ဒး နွံ ကု သၞောတ်ဝ် ဆက်စၠောအ် ပရိုင် ညံင် ဂွံ စိုပ် ဓဝိင် (Real-time) အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ သွက်ဂွံ လလောင် တြး လိက်အမိင် ကေုာံ သၞောဝ် ဥပဒေ တအ် ရ။
* '''ကဆံင် ဒြဟတ် တၟေင် (Energy output):''' အတိုင် သၞောတ်ဝ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ် '''[[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]]''' (Kardashev scale) မ္ဂး، အလဵုအသဳ ဂၠးအာကာသ မွဲ ဂှ် ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ ကဆံင် "Type III Civilization" မဒှ် ကဆံင် မထိင်ဒဝ် စကာ မာန် ဒြဟတ် အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ ရ။
== ၂။ ဗီုပြင် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု လညာတ် သိပ္ပံ မ္ဂး، သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ တအ် ဂှ် ပါ် ထ္ၜး လဝ် နကဵု ဗီုပြင် နာနာ သာ် ရ- ၁။ '''အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ (Galactic Empire):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မအုပ်ဓုပ် နကဵု အာဏာပိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဨကရာဇ် မွဲ ဇကု ဓဝ် ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံ ကောပ်ကာဲ နကဵု ဒပ် ပၞာန် မကြံင်မ္ၚုဟ် တုဲ အုပ်ဓုပ် လဝ် ဂၠးတိ ကေုာံ သၞံင် နာနာ တအ် ရ။ (ဥပမာ - အေန်ပါယာ ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား Star Wars)။ ၂။ '''ဖေဝ်ဒရေဝ်ရှေန် ဟွံသေင်မ္ဂး ရဳပပ်ဗလေတ် (Galactic Federation / Republic):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ မပံင်ကောံ လဝ် နူကဵု ဂၠးတိ နာနာ တအ် ရ။ ဂၠးတိ မွဲ ကဵု မွဲ နွံ ကု အခေါင် သၠးပွး ညိည တုဲ၊ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နကဵု လွှတ်တော် (Senate) ရ။ (ဥပမာ - ရဳပပ်ဗလေတ် ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား Star Wars၊ United Federation of Planets ပ္ဍဲ Star Trek)။ ၃။ '''ဂကောံ မဟာမိတ် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် (Trade Alliance / Hegemony):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မဒက်ပ္တန် လဝ် သွက် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၞိက် အကြာ သၞံင် တအ် ဟေင် ရ။
== ၃။ လညာတ် ပရေင် အနာဂတ် ကေုာံ သိပ္ပံ ==
* '''ပြသၞာ ဖေရ်မဳ (Fermi Paradox):''' တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် သၟာန် ဒၟံင် ဒဒှ်ရ "ယဝ်ရ ဂၠးအာကာသ ဏအ် ဇၞော် လောန် တုဲ သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ တအ် မဒး နွံ ထေက် မ္ဂး၊ မုဟိုတ် ပိုယ် တအ် ဟွံဂွံ ဆဵု ကေတ် သမ္တီ ညးတအ် ဏီ ရော?"။ တင် သၟာန် ဏအ် ဂှ် ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပရေင် လ္ၚတ် သတ္တဝါ အာကာသ (Extraterrestrial intelligence) ရ။
* '''ပရေင် ပြံင်လှာဲ ယေန်သၞာင် (Cultural Homogenization):''' ယဝ်ရ သၞောတ်ဝ် ဏအ် က္တဵုဒှ် ဍာံ မ္ဂး، ဂကူ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နူ ဂၠးတိ တၞဟ်ဟ် တအ် သ္ဒး ပံင်နှဴ အာ မွဲ စွံ တုဲ က္တဵုဒှ် ယေန်သၞာင် ဇၞော် မွဲ (Pan-galactic culture) မာန် ရ။
== ၄။ ဥပမာ ပ္ဍဲ လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံ မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==
* '''Star Wars (သတာ ဝေါရ်):''' ထ္ၜး လဝ် ပရူ ပဋိပက္ခ အကြာ Galactic Republic (သၞောတ်ဝ် ရဳပပ်ဗလေတ်) ကေုာံ Galactic Empire (သၞောတ်ဝ် အေန်ပါယာ) မပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ရုပ်ဒမျိုင် ရ။
* '''Foundation (ဖံင်ဒေရှေန်):''' လိက် ဝတ္ထု မချူ လဝ် နကဵု အ္စာ Isaac Asimov မထ္ၜး လဝ် ပရူ ပရေင် သရိုဟ်လီု (Fall) အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ ဇၞော် မွဲ ကေုာံ ပရေင် ကလေင် ဒက်ပ္တန် တၟိ ရ။
* '''Star Trek (သတာ ထရက်):''' ထ္ၜး လဝ် ပရူ "United Federation of Planets" မဒှ် ဂကောံ မဟာမိတ် မပံင်ကောံ လဝ် နူ ဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင် သွက် ပရေင် ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သုတေသန။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]] (Kardashev scale)
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction)
* [[အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ]] (Galactic Empire)
== နိဿဲ ==
* Asimov, Isaac (1951). ''Foundation''. Gnome Press.
* Kardashev, Nikolai (1964). "Transmission of Information by Extraterrestrial Civilizations". ''Soviet Astronomy''.
* Galactic empire, [[Wikipedia]].
3c27mmv8x20atwj7oplpm4cm7nzdemy
54135
54134
2026-05-05T08:40:13Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54135
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ (Galactic Polity)|image=|caption=လညာတ် အလဵုအသဳ မကောပ်ကာဲ အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy)|field=[[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction), ပရေင် အုပ်ဓုပ် အာကာသ (Astropolitics)|origin=လိက် ဝတ္ထု ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် သိပ္ပံ အာကာသဂမၠိုင်|related_concepts=[[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]] (Kardashev scale), အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ (Galactic Empire), ပြသၞာ ဖေရ်မဳ (Fermi paradox)}}
'''သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဂါလက်တေတ် ပဝ်လဳတဳ''' ({{lang-en|Galactic polity}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် မဆေင်ကဵု ပရေင် အုပ်ဓုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳ မွဲ မယိုက်ဂၠေင် ကောပ်ကာဲ အုပ်ဓုပ် လတူ သၞောတ်ဝ် သၞံင် (Star systems) ဂမၠိုင် ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy) မွဲ ရ။ လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် လောန် ပ္ဍဲကဵု လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံ (Science fiction) ကေုာံ ပရေင် လ္ၚတ် သုတေသန အနာဂတ် (Futurology) တအ် တုဲ، ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အကာဲအရာ ကောန်မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကူ သတ္တဝါ အာကာသ တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် စဵုကဵု ကဆံင် မအုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ မာန် ရ။
== ၁။ သဇိုင် အင်္ဂလက္ခဏာ ကေုာံ နွံပၟိက်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ မွဲ မာန် ဂှ်၊ နွံ ပၟိက် ကွတ်ပညာ ကေုာံ အကာဲအရာ မသၠုင် ပြဲ ဗွဲမလောန် ရ-
* '''ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး (Faster-than-light - FTL travel):''' ဟိုတ်နူ ဂၠးအာကာသ မွဲ ကဵု မွဲ သ္ၚောဲ လောန် တုဲ، သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် မာန် ဂှ် ဒး နွံ ကု ကွတ်ပညာ က္ၜင် အာကာသ မအာ ဂွံ ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး (FTL) ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်ဝ် ပါင်တြင် အာကာသ (Wormholes) တအ် ရ။
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ် (Interstellar communication):''' ဒး နွံ ကု သၞောတ်ဝ် ဆက်စၠောအ် ပရိုင် ညံင် ဂွံ စိုပ် ဓဝိင် (Real-time) အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ သွက်ဂွံ လလောင် တြး လိက်အမိင် ကေုာံ သၞောဝ် ဥပဒေ တအ် ရ။
* '''ကဆံင် ဒြဟတ် တၟေင် (Energy output):''' အတိုင် သၞောတ်ဝ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ် '''[[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]]''' (Kardashev scale) မ္ဂး، အလဵုအသဳ ဂၠးအာကာသ မွဲ ဂှ် ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ ကဆံင် "Type III Civilization" မဒှ် ကဆံင် မထိင်ဒဝ် စကာ မာန် ဒြဟတ် အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ ရ။
== ၂။ ဗီုပြင် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု လညာတ် သိပ္ပံ မ္ဂး، သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ တအ် ဂှ် ပါ် ထ္ၜး လဝ် နကဵု ဗီုပြင် နာနာ သာ် ရ- ၁။ '''အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ (Galactic Empire):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မအုပ်ဓုပ် နကဵု အာဏာပိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဨကရာဇ် မွဲ ဇကု ဓဝ် ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံ ကောပ်ကာဲ နကဵု ဒပ် ပၞာန် မကြံင်မ္ၚုဟ် တုဲ အုပ်ဓုပ် လဝ် ဂၠးတိ ကေုာံ သၞံင် နာနာ တအ် ရ။ (ဥပမာ - အေန်ပါယာ ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား Star Wars)။ ၂။ '''ဖေဝ်ဒရေဝ်ရှေန် ဟွံသေင်မ္ဂး ရဳပပ်ဗလေတ် (Galactic Federation / Republic):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ မပံင်ကောံ လဝ် နူကဵု ဂၠးတိ နာနာ တအ် ရ။ ဂၠးတိ မွဲ ကဵု မွဲ နွံ ကု အခေါင် သၠးပွး ညိည တုဲ၊ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နကဵု လွှတ်တော် (Senate) ရ။ (ဥပမာ - ရဳပပ်ဗလေတ် ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား Star Wars၊ United Federation of Planets ပ္ဍဲ Star Trek)။ ၃။ '''ဂကောံ မဟာမိတ် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် (Trade Alliance / Hegemony):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မဒက်ပ္တန် လဝ် သွက် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၞိက် အကြာ သၞံင် တအ် ဟေင် ရ။
== ၃။ လညာတ် ပရေင် အနာဂတ် ကေုာံ သိပ္ပံ ==
* '''ပြသၞာ ဖေရ်မဳ (Fermi Paradox):''' တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် သၟာန် ဒၟံင် ဒဒှ်ရ "ယဝ်ရ ဂၠးအာကာသ ဏအ် ဇၞော် လောန် တုဲ သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ တအ် မဒး နွံ ထေက် မ္ဂး၊ မုဟိုတ် ပိုယ် တအ် ဟွံဂွံ ဆဵု ကေတ် သမ္တီ ညးတအ် ဏီ ရော?"။ တင် သၟာန် ဏအ် ဂှ် ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပရေင် လ္ၚတ် သတ္တဝါ အာကာသ (Extraterrestrial intelligence) ရ။
* '''ပရေင် ပြံင်လှာဲ ယေန်သၞာင် (Cultural Homogenization):''' ယဝ်ရ သၞောတ်ဝ် ဏအ် က္တဵုဒှ် ဍာံ မ္ဂး، ဂကူ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နူ ဂၠးတိ တၞဟ်ဟ် တအ် သ္ဒး ပံင်နှဴ အာ မွဲ စွံ တုဲ က္တဵုဒှ် ယေန်သၞာင် ဇၞော် မွဲ (Pan-galactic culture) မာန် ရ။
== ၄။ ဥပမာ ပ္ဍဲ လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံ မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==
* '''Star Wars (သတာ ဝေါရ်):''' ထ္ၜး လဝ် ပရူ ပဋိပက္ခ အကြာ Galactic Republic (သၞောတ်ဝ် ရဳပပ်ဗလေတ်) ကေုာံ Galactic Empire (သၞောတ်ဝ် အေန်ပါယာ) မပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ရုပ်ဒမျိုင် ရ။
* '''Foundation (ဖံင်ဒေရှေန်):''' လိက် ဝတ္ထု မချူ လဝ် နကဵု အ္စာ Isaac Asimov မထ္ၜး လဝ် ပရူ ပရေင် သရိုဟ်လီု (Fall) အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ ဇၞော် မွဲ ကေုာံ ပရေင် ကလေင် ဒက်ပ္တန် တၟိ ရ။
* '''Star Trek (သတာ ထရက်):''' ထ္ၜး လဝ် ပရူ "United Federation of Planets" မဒှ် ဂကောံ မဟာမိတ် မပံင်ကောံ လဝ် နူ ဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင် သွက် ပရေင် ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သုတေသန။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]] (Kardashev scale)
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction)
* [[အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ]] (Galactic Empire)
== နိဿဲ ==
* Asimov, Isaac (1951). ''Foundation''. Gnome Press.
* Kardashev, Nikolai (1964). "Transmission of Information by Extraterrestrial Civilizations". ''Soviet Astronomy''.
* Galactic empire, [[Wikipedia]].
[[Category:ပညာ သုတေသန အနာဂတ်]] [[Category:သိပ္ပံ မၞိဟ်]] [[Category:လညာတ် သဘဴဓရ်ဂမၠိုင်]] [[Category:သုတေသန]]
eqzhjvy84qf9clsekddi9q9h72ucw8t
54136
54135
2026-05-05T08:45:30Z
Aue Nai
24
/* ၁။ သဇိုင် အင်္ဂလက္ခဏာ ကေုာံ နွံပၟိက်ဂမၠိုင် */
54136
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ (Galactic Polity)|image=|caption=လညာတ် အလဵုအသဳ မကောပ်ကာဲ အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy)|field=[[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction), ပရေင် အုပ်ဓုပ် အာကာသ (Astropolitics)|origin=လိက် ဝတ္ထု ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် သိပ္ပံ အာကာသဂမၠိုင်|related_concepts=[[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]] (Kardashev scale), အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ (Galactic Empire), ပြသၞာ ဖေရ်မဳ (Fermi paradox)}}
'''သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဂါလက်တေတ် ပဝ်လဳတဳ''' ({{lang-en|Galactic polity}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် မဆေင်ကဵု ပရေင် အုပ်ဓုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳ မွဲ မယိုက်ဂၠေင် ကောပ်ကာဲ အုပ်ဓုပ် လတူ သၞောတ်ဝ် သၞံင် (Star systems) ဂမၠိုင် ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ (Galaxy) မွဲ ရ။ လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် လောန် ပ္ဍဲကဵု လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံ (Science fiction) ကေုာံ ပရေင် လ္ၚတ် သုတေသန အနာဂတ် (Futurology) တအ် တုဲ، ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အကာဲအရာ ကောန်မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကူ သတ္တဝါ အာကာသ တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် စဵုကဵု ကဆံင် မအုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ မာန် ရ။
== ၁။ သဇိုင် အင်္ဂလက္ခဏာ ကေုာံ နွံပၟိက်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ မွဲ မာန် ဂှ်၊ နွံ ပၟိက် ကွတ်ပညာ ကေုာံ အကာဲအရာ မသၠုင် ပြဲ ဗွဲမလောန် ရ-
* '''[[ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး]] (Faster-than-light - FTL travel):''' ဟိုတ်နူ ဂၠးအာကာသ မွဲ ကဵု မွဲ သ္ၚောဲ လောန် တုဲ، သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် မာန် ဂှ် ဒး နွံ ကု ကွတ်ပညာ က္ၜင် အာကာသ မအာ ဂွံ ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး (FTL) ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်ဝ် ပါင်တြင် အာကာသ (Wormholes) တအ် ရ။
* '''ပရေင် ဆက်စၠောအ် မပြဟ်ပြေဟ် (Interstellar communication):''' ဒး နွံ ကု သၞောတ်ဝ် ဆက်စၠောအ် ပရိုင် ညံင် ဂွံ စိုပ် ဓဝိင် (Real-time) အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ သွက်ဂွံ လလောင် တြး လိက်အမိင် ကေုာံ သၞောဝ် ဥပဒေ တအ် ရ။
* '''ကဆံင် ဒြဟတ် တၟေင် (Energy output):''' အတိုင် သၞောတ်ဝ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ် '''[[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]]''' (Kardashev scale) မ္ဂး، အလဵုအသဳ ဂၠးအာကာသ မွဲ ဂှ် ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ ကဆံင် "Type III Civilization" မဒှ် ကဆံင် မထိင်ဒဝ် စကာ မာန် ဒြဟတ် အလုံ မွဲ ဂၠးအာကာသ ရ။
== ၂။ ဗီုပြင် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု လညာတ် သိပ္ပံ မ္ဂး، သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ တအ် ဂှ် ပါ် ထ္ၜး လဝ် နကဵု ဗီုပြင် နာနာ သာ် ရ- ၁။ '''အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ (Galactic Empire):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မအုပ်ဓုပ် နကဵု အာဏာပိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဨကရာဇ် မွဲ ဇကု ဓဝ် ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံ ကောပ်ကာဲ နကဵု ဒပ် ပၞာန် မကြံင်မ္ၚုဟ် တုဲ အုပ်ဓုပ် လဝ် ဂၠးတိ ကေုာံ သၞံင် နာနာ တအ် ရ။ (ဥပမာ - အေန်ပါယာ ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား Star Wars)။ ၂။ '''ဖေဝ်ဒရေဝ်ရှေန် ဟွံသေင်မ္ဂး ရဳပပ်ဗလေတ် (Galactic Federation / Republic):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ မပံင်ကောံ လဝ် နူကဵု ဂၠးတိ နာနာ တအ် ရ။ ဂၠးတိ မွဲ ကဵု မွဲ နွံ ကု အခေါင် သၠးပွး ညိည တုဲ၊ ဖျေဟ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် နကဵု လွှတ်တော် (Senate) ရ။ (ဥပမာ - ရဳပပ်ဗလေတ် ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား Star Wars၊ United Federation of Planets ပ္ဍဲ Star Trek)။ ၃။ '''ဂကောံ မဟာမိတ် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် (Trade Alliance / Hegemony):''' ဒှ် သၞောတ်ဝ် မဒက်ပ္တန် လဝ် သွက် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၞိက် အကြာ သၞံင် တအ် ဟေင် ရ။
== ၃။ လညာတ် ပရေင် အနာဂတ် ကေုာံ သိပ္ပံ ==
* '''ပြသၞာ ဖေရ်မဳ (Fermi Paradox):''' တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် သၟာန် ဒၟံင် ဒဒှ်ရ "ယဝ်ရ ဂၠးအာကာသ ဏအ် ဇၞော် လောန် တုဲ သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ တအ် မဒး နွံ ထေက် မ္ဂး၊ မုဟိုတ် ပိုယ် တအ် ဟွံဂွံ ဆဵု ကေတ် သမ္တီ ညးတအ် ဏီ ရော?"။ တင် သၟာန် ဏအ် ဂှ် ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပရေင် လ္ၚတ် သတ္တဝါ အာကာသ (Extraterrestrial intelligence) ရ။
* '''ပရေင် ပြံင်လှာဲ ယေန်သၞာင် (Cultural Homogenization):''' ယဝ်ရ သၞောတ်ဝ် ဏအ် က္တဵုဒှ် ဍာံ မ္ဂး، ဂကူ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နူ ဂၠးတိ တၞဟ်ဟ် တအ် သ္ဒး ပံင်နှဴ အာ မွဲ စွံ တုဲ က္တဵုဒှ် ယေန်သၞာင် ဇၞော် မွဲ (Pan-galactic culture) မာန် ရ။
== ၄။ ဥပမာ ပ္ဍဲ လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံ မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==
* '''Star Wars (သတာ ဝေါရ်):''' ထ္ၜး လဝ် ပရူ ပဋိပက္ခ အကြာ Galactic Republic (သၞောတ်ဝ် ရဳပပ်ဗလေတ်) ကေုာံ Galactic Empire (သၞောတ်ဝ် အေန်ပါယာ) မပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ရုပ်ဒမျိုင် ရ။
* '''Foundation (ဖံင်ဒေရှေန်):''' လိက် ဝတ္ထု မချူ လဝ် နကဵု အ္စာ Isaac Asimov မထ္ၜး လဝ် ပရူ ပရေင် သရိုဟ်လီု (Fall) အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ ဇၞော် မွဲ ကေုာံ ပရေင် ကလေင် ဒက်ပ္တန် တၟိ ရ။
* '''Star Trek (သတာ ထရက်):''' ထ္ၜး လဝ် ပရူ "United Federation of Planets" မဒှ် ဂကောံ မဟာမိတ် မပံင်ကောံ လဝ် နူ ဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင် သွက် ပရေင် ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သုတေသန။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဆံင် ကာဒါရှေပ်]] (Kardashev scale)
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] (Science fiction)
* [[အေန်ပါယာ ဂၠးအာကာသ]] (Galactic Empire)
== နိဿဲ ==
* Asimov, Isaac (1951). ''Foundation''. Gnome Press.
* Kardashev, Nikolai (1964). "Transmission of Information by Extraterrestrial Civilizations". ''Soviet Astronomy''.
* Galactic empire, [[Wikipedia]].
[[Category:ပညာ သုတေသန အနာဂတ်]] [[Category:သိပ္ပံ မၞိဟ်]] [[Category:လညာတ် သဘဴဓရ်ဂမၠိုင်]] [[Category:သုတေသန]]
fs165grtkih7xm9mxtkhdayjsty2qwl
ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး
0
10698
54137
2026-05-05T08:45:49Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး|native_name=Faster-than-light (FTL)|image=|caption=|field=[[ရူပဗေဒ]] သဘဴဓရ်, [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]|concepts=[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]], [[Wormhole]], [[Warp drive]]|obstacles=ပြသၞာ ဟိုတ်-ဖဵု (Causality),..."
54137
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး|native_name=Faster-than-light (FTL)|image=|caption=|field=[[ရူပဗေဒ]] သဘဴဓရ်, [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]|concepts=[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]], [[Wormhole]], [[Warp drive]]|obstacles=ပြသၞာ ဟိုတ်-ဖဵု (Causality), ဒြဟတ် ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter)}}
'''ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အက်ဖ်-တဳ-အေဝ်''' ({{lang-en|Faster-than-light - FTL travel}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် ကသပ် သိပ္ပံ မွဲ မဆေင်ကဵု ပရေင် တွိုန် တရဴ ပ္ဍဲ အာကာသ မအာ ဂွံ ပြဟ် နူကဵု ဇြဟတ် လျး (Speed of light, $c$) မာန် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက် ဝတ္ထု ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် သိပ္ပံ အာကာသ (Science fiction) တအ် မ္ဂး၊ ကွတ်ပညာ FTL ဏအ် ဒှ် အရာ အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ဟွံသေင်မ္ဂး အုပ်ဓုပ် သၞံင် ကေုာံ ဂၠးအာကာသ ဗွဲမသ္ၚောဲ တအ် ရ။ ၜိုန်ဂှ် လေဝ် ပ္ဍဲကဵု လောက သိပ္ပံ ဍာံဍာံ မ္ဂး၊ ပွမအာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး ဂှ် ဍေံ ဒစဵုဒစး ဒၟံင် ကု သၞောတ်ဝ် သဘဴဓရ် ရူပဗေဒ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
== ၁။ သဇိုင် သိပ္ပံ ကေုာံ အရာ စဵုဒၞာဂမၠိုင် ==
အတိုင် '''[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ တၟေင်]]''' (Special Relativity) နူကဵု အ္စာ ရူပဗေဒ အာလ်ဗတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) မ္ဂး-
* ဇြဟတ် လျး ($c$) မအာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ အာကာသ သၠး (Vacuum) ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၃၀၀,၀၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ ပ္ဍဲ မွဲ စက္က ရ။
* ဒြပ်ဝတ္ထု မၞုံ ကု လျိုင် (Mass) သီုဖအိုတ် ဂှ် ယဝ်ရ ဍေံ ဒြေပ် ပြဟ် တိုန် ဇိုင် ဇြဟတ် လျး ဏအ် မ္ဂး၊ လျိုင် ဍေံ ဇၞော် တိုန် ကၠုင် တုဲ ဍေံ နွံ ပၟိက် ဒြဟတ် (Energy) ဟွံမွဲ ကု အပိုဒ်အခြာ (Infinite energy) သွက်ဂွံ ဆက် ဒြေပ် အာ ရ။
* ဟိုတ်ဂှ်ရ ကွဳစက် ဟွံသေင်မ္ဂး က္ၜင် အာကာသ လဵု မွဲ လေဝ် ဒြေပ် တုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး ဟွံမာန် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ဓမ္မတာ ဏအ် ရ။
== ၂။ လညာတ် သဘဴဓရ် သွက် FTL (Theoretical FTL) ==
ၜိုန်ရ သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ကၟာတ် လဒဵု လဝ် ကီု လေဝ်၊ တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် လညာတ် သဘဴဓရ် (Hypothetical concepts) မမာန် က္တဵုဒှ် ဍာံ ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ- ၁။ '''ကွတ်ပညာ ဝါပ် (Alcubierre Warp Drive):''' လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု တၠပညာ ရူပဗေဒ Miguel Alcubierre ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၄ ရ။ နဲကဲ ဏအ် ဂှ် က္ၜင် အာကာသ ဏအ် ဍေံ ဟွံ ဒြေပ် အာ သြာဲသြာဲ ရ၊ ဍေံ က္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် ဖျေဟ် အာကာသ မၞုံ ဂတ ဍေံ တုဲ ပၠး ဇၞော် ပတိတ် အာကာသ မၞုံ လက္ကရဴ ဍေံ ရ။ သွက်ဂွံ ကၠောန် ဂွံ ဗီု ဏအ် ဂှ် နွံ ပၟိက် "ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင်" (Exotic matter) မၞုံ ကု ဒြဟတ် မဟွံသေင် ကတ္တု (Negative energy) ရ။ ၂။ '''ပါင်တြင် အာကာသ (Wormholes / Einstein-Rosen bridges):''' ဒှ် ဒၞာဲ မဆက်စၠောအ် လဝ် ဒၞာဲ ၜါ ပ္ဍဲ အာကာသ သ္ၚောဲသ္ၚောဲ သွက်ဂွံ အာ ဂၠံင် ဖြတ် (Shortcut) ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် လေဝ် နွံ ပၟိက် ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် သွက်ဂွံ ပံက် လဝ် ပါင်တြင် ဏအ် လၟိုန် ညံင် ဟွံဂွံ ကလေင် သရိုဟ် ပေက် အာ ရ။
== ၃။ FTL ပ္ဍဲ လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံ ချူ ဇာတ်ကား အာကာသ ဇၞော်ဇၞော် ဂွံ မ္ဂး၊ အ္စာ ချူ လိက် တအ် သ္ဒး စကာ လညာတ် FTL ဏအ် လၟိုန် ရ-
* '''Star Trek (သတာ ထရက်):''' စကာ ကွတ်ပညာ '''Warp drive''' မသ္ပ ညံင် အာကာသ ဂွံ က္ဍောတ် လွိင် အာ တုဲ က္ၜင် အာကာသ တအ် ဒြေပ် အာ ပြဟ် နူ လျး မာန် ရ။
* '''Star Wars (သတာ ဝေါရ်):''' စကာ ကွတ်ပညာ '''Hyperspace''' (ဟာင်ပါသပေတ်)၊ မဒှ် ဒၞာဲ အာကာသ ဇိုင် တၞဟ် မွဲ မကဵု အခေါင် အာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး။ က္ၜင် အာကာသ တအ် သ္ဒး "ခုင် ဂစာ်" (Jump) လုပ် အာ ပ္ဍဲ Hyperspace ဏအ် ရ။
== ၄။ ပြသၞာ အခိင် ကေုာံ ဟိုတ်-ဖဵု (Causality Paradox) ==
ပြသၞာ ဇၞော် အိုတ် မဆေင်ကဵု FTL ဂှ် ဍေံ သရိုဟ် ပလီု သၞောတ်ဝ် '''ဟိုတ် ကဵု ဖဵု''' (Causality) ရ။ အတိုင် သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပိုယ် အာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး မာန် မ္ဂး၊ ဍေံ တုပ် သၟဟ် ကု ပွမ '''အာ တရဴ အခိင် ဇရေင် အတိတ်''' (Time travel to the past) ကီု ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပြသၞာ မပ္တံကဵု ဒဒှ်ရ ပိုယ် မာန် ကလေင် ပလီု သရိုဟ် အတိတ် ဇကု ပိုယ် က္တဵုဒှ် မာန် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]]
* [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ]]
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]
== နိဿဲ ==
* Alcubierre, Miguel (1994). "The warp drive: hyper-fast travel within general relativity". ''Classical and Quantum Gravity''.
* Einstein, Albert (1905). "On the Electrodynamics of Moving Bodies". ''Annalen der Physik''.
* Faster-than-light, [[Wikipedia]].
mk1mu9c4bawrzsjtxa58orjvuanssgo
54138
54137
2026-05-05T08:46:18Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54138
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး|native_name=Faster-than-light (FTL)|image=|caption=|field=[[ရူပဗေဒ]] သဘဴဓရ်, [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]|concepts=[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]], [[Wormhole]], [[Warp drive]]|obstacles=ပြသၞာ ဟိုတ်-ဖဵု (Causality), ဒြဟတ် ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter)}}
'''ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အက်ဖ်-တဳ-အေဝ်''' ({{lang-en|Faster-than-light - FTL travel}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် ကသပ် သိပ္ပံ မွဲ မဆေင်ကဵု ပရေင် တွိုန် တရဴ ပ္ဍဲ အာကာသ မအာ ဂွံ ပြဟ် နူကဵု ဇြဟတ် လျး (Speed of light, $c$) မာန် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက် ဝတ္ထု ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် သိပ္ပံ အာကာသ (Science fiction) တအ် မ္ဂး၊ ကွတ်ပညာ FTL ဏအ် ဒှ် အရာ အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ဟွံသေင်မ္ဂး အုပ်ဓုပ် သၞံင် ကေုာံ ဂၠးအာကာသ ဗွဲမသ္ၚောဲ တအ် ရ။ ၜိုန်ဂှ် လေဝ် ပ္ဍဲကဵု လောက သိပ္ပံ ဍာံဍာံ မ္ဂး၊ ပွမအာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး ဂှ် ဍေံ ဒစဵုဒစး ဒၟံင် ကု သၞောတ်ဝ် သဘဴဓရ် ရူပဗေဒ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
== ၁။ သဇိုင် သိပ္ပံ ကေုာံ အရာ စဵုဒၞာဂမၠိုင် ==
အတိုင် '''[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ တၟေင်]]''' (Special Relativity) နူကဵု အ္စာ ရူပဗေဒ အာလ်ဗတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) မ္ဂး-
* ဇြဟတ် လျး ($c$) မအာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ အာကာသ သၠး (Vacuum) ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၃၀၀,၀၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ ပ္ဍဲ မွဲ စက္က ရ။
* ဒြပ်ဝတ္ထု မၞုံ ကု လျိုင် (Mass) သီုဖအိုတ် ဂှ် ယဝ်ရ ဍေံ ဒြေပ် ပြဟ် တိုန် ဇိုင် ဇြဟတ် လျး ဏအ် မ္ဂး၊ လျိုင် ဍေံ ဇၞော် တိုန် ကၠုင် တုဲ ဍေံ နွံ ပၟိက် ဒြဟတ် (Energy) ဟွံမွဲ ကု အပိုဒ်အခြာ (Infinite energy) သွက်ဂွံ ဆက် ဒြေပ် အာ ရ။
* ဟိုတ်ဂှ်ရ ကွဳစက် ဟွံသေင်မ္ဂး က္ၜင် အာကာသ လဵု မွဲ လေဝ် ဒြေပ် တုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး ဟွံမာန် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ဓမ္မတာ ဏအ် ရ။
== ၂။ လညာတ် သဘဴဓရ် သွက် FTL (Theoretical FTL) ==
ၜိုန်ရ သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ကၟာတ် လဒဵု လဝ် ကီု လေဝ်၊ တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် လညာတ် သဘဴဓရ် (Hypothetical concepts) မမာန် က္တဵုဒှ် ဍာံ ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ- ၁။ '''ကွတ်ပညာ ဝါပ် (Alcubierre Warp Drive):''' လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု တၠပညာ ရူပဗေဒ Miguel Alcubierre ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၄ ရ။ နဲကဲ ဏအ် ဂှ် က္ၜင် အာကာသ ဏအ် ဍေံ ဟွံ ဒြေပ် အာ သြာဲသြာဲ ရ၊ ဍေံ က္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် ဖျေဟ် အာကာသ မၞုံ ဂတ ဍေံ တုဲ ပၠး ဇၞော် ပတိတ် အာကာသ မၞုံ လက္ကရဴ ဍေံ ရ။ သွက်ဂွံ ကၠောန် ဂွံ ဗီု ဏအ် ဂှ် နွံ ပၟိက် "ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင်" (Exotic matter) မၞုံ ကု ဒြဟတ် မဟွံသေင် ကတ္တု (Negative energy) ရ။ ၂။ '''ပါင်တြင် အာကာသ (Wormholes / Einstein-Rosen bridges):''' ဒှ် ဒၞာဲ မဆက်စၠောအ် လဝ် ဒၞာဲ ၜါ ပ္ဍဲ အာကာသ သ္ၚောဲသ္ၚောဲ သွက်ဂွံ အာ ဂၠံင် ဖြတ် (Shortcut) ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် လေဝ် နွံ ပၟိက် ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် သွက်ဂွံ ပံက် လဝ် ပါင်တြင် ဏအ် လၟိုန် ညံင် ဟွံဂွံ ကလေင် သရိုဟ် ပေက် အာ ရ။
== ၃။ FTL ပ္ဍဲ လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံ ချူ ဇာတ်ကား အာကာသ ဇၞော်ဇၞော် ဂွံ မ္ဂး၊ အ္စာ ချူ လိက် တအ် သ္ဒး စကာ လညာတ် FTL ဏအ် လၟိုန် ရ-
* '''Star Trek (သတာ ထရက်):''' စကာ ကွတ်ပညာ '''Warp drive''' မသ္ပ ညံင် အာကာသ ဂွံ က္ဍောတ် လွိင် အာ တုဲ က္ၜင် အာကာသ တအ် ဒြေပ် အာ ပြဟ် နူ လျး မာန် ရ။
* '''Star Wars (သတာ ဝေါရ်):''' စကာ ကွတ်ပညာ '''Hyperspace''' (ဟာင်ပါသပေတ်)၊ မဒှ် ဒၞာဲ အာကာသ ဇိုင် တၞဟ် မွဲ မကဵု အခေါင် အာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး။ က္ၜင် အာကာသ တအ် သ္ဒး "ခုင် ဂစာ်" (Jump) လုပ် အာ ပ္ဍဲ Hyperspace ဏအ် ရ။
== ၄။ ပြသၞာ အခိင် ကေုာံ ဟိုတ်-ဖဵု (Causality Paradox) ==
ပြသၞာ ဇၞော် အိုတ် မဆေင်ကဵု FTL ဂှ် ဍေံ သရိုဟ် ပလီု သၞောတ်ဝ် '''ဟိုတ် ကဵု ဖဵု''' (Causality) ရ။ အတိုင် သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပိုယ် အာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး မာန် မ္ဂး၊ ဍေံ တုပ် သၟဟ် ကု ပွမ '''အာ တရဴ အခိင် ဇရေင် အတိတ်''' (Time travel to the past) ကီု ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပြသၞာ မပ္တံကဵု ဒဒှ်ရ ပိုယ် မာန် ကလေင် ပလီု သရိုဟ် အတိတ် ဇကု ပိုယ် က္တဵုဒှ် မာန် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]]
* [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ]]
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]
== နိဿဲ ==
* Alcubierre, Miguel (1994). "The warp drive: hyper-fast travel within general relativity". ''Classical and Quantum Gravity''.
* Einstein, Albert (1905). "On the Electrodynamics of Moving Bodies". ''Annalen der Physik''.
* Faster-than-light, [[Wikipedia]].
[[Category:ရူပဗေဒ]] [[Category:ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] [[Category:ပရေင် အာကာသ]]
elbv4r4h9u8n8glfhei390fmo2e3drg
54139
54138
2026-05-05T09:01:57Z
Aue Nai
24
/* ၂။ လညာတ် သဘဴဓရ် သွက် FTL (Theoretical FTL) */
54139
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး|native_name=Faster-than-light (FTL)|image=|caption=|field=[[ရူပဗေဒ]] သဘဴဓရ်, [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]|concepts=[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]], [[Wormhole]], [[Warp drive]]|obstacles=ပြသၞာ ဟိုတ်-ဖဵု (Causality), ဒြဟတ် ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter)}}
'''ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အက်ဖ်-တဳ-အေဝ်''' ({{lang-en|Faster-than-light - FTL travel}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် ကသပ် သိပ္ပံ မွဲ မဆေင်ကဵု ပရေင် တွိုန် တရဴ ပ္ဍဲ အာကာသ မအာ ဂွံ ပြဟ် နူကဵု ဇြဟတ် လျး (Speed of light, $c$) မာန် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက် ဝတ္ထု ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင် သိပ္ပံ အာကာသ (Science fiction) တအ် မ္ဂး၊ ကွတ်ပညာ FTL ဏအ် ဒှ် အရာ အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ဟွံသေင်မ္ဂး အုပ်ဓုပ် သၞံင် ကေုာံ ဂၠးအာကာသ ဗွဲမသ္ၚောဲ တအ် ရ။ ၜိုန်ဂှ် လေဝ် ပ္ဍဲကဵု လောက သိပ္ပံ ဍာံဍာံ မ္ဂး၊ ပွမအာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး ဂှ် ဍေံ ဒစဵုဒစး ဒၟံင် ကု သၞောတ်ဝ် သဘဴဓရ် ရူပဗေဒ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
== ၁။ သဇိုင် သိပ္ပံ ကေုာံ အရာ စဵုဒၞာဂမၠိုင် ==
အတိုင် '''[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ တၟေင်]]''' (Special Relativity) နူကဵု အ္စာ ရူပဗေဒ အာလ်ဗတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) မ္ဂး-
* ဇြဟတ် လျး ($c$) မအာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ အာကာသ သၠး (Vacuum) ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၃၀၀,၀၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ ပ္ဍဲ မွဲ စက္က ရ။
* ဒြပ်ဝတ္ထု မၞုံ ကု လျိုင် (Mass) သီုဖအိုတ် ဂှ် ယဝ်ရ ဍေံ ဒြေပ် ပြဟ် တိုန် ဇိုင် ဇြဟတ် လျး ဏအ် မ္ဂး၊ လျိုင် ဍေံ ဇၞော် တိုန် ကၠုင် တုဲ ဍေံ နွံ ပၟိက် ဒြဟတ် (Energy) ဟွံမွဲ ကု အပိုဒ်အခြာ (Infinite energy) သွက်ဂွံ ဆက် ဒြေပ် အာ ရ။
* ဟိုတ်ဂှ်ရ ကွဳစက် ဟွံသေင်မ္ဂး က္ၜင် အာကာသ လဵု မွဲ လေဝ် ဒြေပ် တုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး ဟွံမာန် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ဓမ္မတာ ဏအ် ရ။
== ၂။ လညာတ် သဘဴဓရ် သွက် FTL (Theoretical FTL) ==
ၜိုန်ရ သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ကၟာတ် လဒဵု လဝ် ကီု လေဝ်၊ တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် လညာတ် သဘဴဓရ် (Hypothetical concepts) မမာန် က္တဵုဒှ် ဍာံ ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
၁။ '''ကွတ်ပညာ ဝါပ် (Alcubierre Warp Drive):''' လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု တၠပညာ ရူပဗေဒ Miguel Alcubierre ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၄ ရ။ နဲကဲ ဏအ် ဂှ် က္ၜင် အာကာသ ဏအ် ဍေံ ဟွံ ဒြေပ် အာ သြာဲသြာဲ ရ၊ ဍေံ က္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် ဖျေဟ် အာကာသ မၞုံ ဂတ ဍေံ တုဲ ပၠး ဇၞော် ပတိတ် အာကာသ မၞုံ လက္ကရဴ ဍေံ ရ။ သွက်ဂွံ ကၠောန် ဂွံ ဗီု ဏအ် ဂှ် နွံ ပၟိက် "ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင်" (Exotic matter) မၞုံ ကု ဒြဟတ် မဟွံသေင် ကတ္တု (Negative energy) ရ။
၂။ '''ပါင်တြင် အာကာသ (Wormholes / Einstein-Rosen bridges):''' ဒှ် ဒၞာဲ မဆက်စၠောအ် လဝ် ဒၞာဲ ၜါ ပ္ဍဲ အာကာသ သ္ၚောဲသ္ၚောဲ သွက်ဂွံ အာ ဂၠံင် ကရတ် (Shortcut) ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် လေဝ် နွံ ပၟိက် ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် သွက်ဂွံ ပံက် လဝ် ပါင်တြင် ဏအ် လၟိုန် ညံင် ဟွံဂွံ ကလေင် သရိုဟ် ပေက် အာ ရ။
== ၃။ FTL ပ္ဍဲ လိက် ဝတ္ထု သိပ္ပံဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံ ချူ ဇာတ်ကား အာကာသ ဇၞော်ဇၞော် ဂွံ မ္ဂး၊ အ္စာ ချူ လိက် တအ် သ္ဒး စကာ လညာတ် FTL ဏအ် လၟိုန် ရ-
* '''Star Trek (သတာ ထရက်):''' စကာ ကွတ်ပညာ '''Warp drive''' မသ္ပ ညံင် အာကာသ ဂွံ က္ဍောတ် လွိင် အာ တုဲ က္ၜင် အာကာသ တအ် ဒြေပ် အာ ပြဟ် နူ လျး မာန် ရ။
* '''Star Wars (သတာ ဝေါရ်):''' စကာ ကွတ်ပညာ '''Hyperspace''' (ဟာင်ပါသပေတ်)၊ မဒှ် ဒၞာဲ အာကာသ ဇိုင် တၞဟ် မွဲ မကဵု အခေါင် အာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး။ က္ၜင် အာကာသ တအ် သ္ဒး "ခုင် ဂစာ်" (Jump) လုပ် အာ ပ္ဍဲ Hyperspace ဏအ် ရ။
== ၄။ ပြသၞာ အခိင် ကေုာံ ဟိုတ်-ဖဵု (Causality Paradox) ==
ပြသၞာ ဇၞော် အိုတ် မဆေင်ကဵု FTL ဂှ် ဍေံ သရိုဟ် ပလီု သၞောတ်ဝ် '''ဟိုတ် ကဵု ဖဵု''' (Causality) ရ။ အတိုင် သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပိုယ် အာ တရဴ ပြဟ် နူ လျး မာန် မ္ဂး၊ ဍေံ တုပ် သၟဟ် ကု ပွမ '''အာ တရဴ အခိင် ဇရေင် အတိတ်''' (Time travel to the past) ကီု ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပြသၞာ မပ္တံကဵု ဒဒှ်ရ ပိုယ် မာန် ကလေင် ပလီု သရိုဟ် အတိတ် ဇကု ပိုယ် က္တဵုဒှ် မာန် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]]
* [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဂၠးအာကာသ]]
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]
== နိဿဲ ==
* Alcubierre, Miguel (1994). "The warp drive: hyper-fast travel within general relativity". ''Classical and Quantum Gravity''.
* Einstein, Albert (1905). "On the Electrodynamics of Moving Bodies". ''Annalen der Physik''.
* Faster-than-light, [[Wikipedia]].
[[Category:ရူပဗေဒ]] [[Category:ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] [[Category:ပရေင် အာကာသ]]
jolnf1pluapkgf0cr005hjjirzvnl7j
ကွတ်ပညာ ဝါပ် အာလ်ကူဗဳယေရ်
0
10699
54140
2026-05-05T09:07:10Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=ကွတ်ပညာ ဝါပ် အာလ်ကူဗဳယေရ်|native_name=Alcubierre Warp Drive|image=|caption=ဗီုပြင် ပူဖံင် ဝါပ် မက္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် အာကာသ ဂတ တုဲ ပၠး ဇၞော် အာကာသ လက္ကရဴ|field=[[ရူပဗေဒ]] သဘဴဓရ်, ပရေင် အာကာသ|c..."
54140
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ကွတ်ပညာ ဝါပ် အာလ်ကူဗဳယေရ်|native_name=Alcubierre Warp Drive|image=|caption=ဗီုပြင် ပူဖံင် ဝါပ် မက္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် အာကာသ ဂတ တုဲ ပၠး ဇၞော် အာကာသ လက္ကရဴ|field=[[ရူပဗေဒ]] သဘဴဓရ်, ပရေင် အာကာသ|creator=မဳဂူအဲ အာလ်ကူဗဳယေရ် (Miguel Alcubierre)|year=၁၉၉၄|concepts=[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]], ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter), [[ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး]]}}
'''ကွတ်ပညာ ဝါပ် အာလ်ကူဗဳယေရ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး ကော်စ ခမၞောန် '''ဝါပ် ဒရိုက်ဖ်''' ({{lang-en|Alcubierre Warp Drive}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် ကွတ်ပညာ တွိုန် တရဴ အာကာသ မွဲ မဖန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု တၠပညာ ရူပဗေဒ ဂကူ မက်သဳကဝ် မၞုံ ယၟု မဳဂူအဲ အာလ်ကူဗဳယေရ် (Miguel Alcubierre) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၄ ရ။ လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သွဟ် သင်္ချာ မွဲ မကိတ်ညဳ ကု သၞောတ်ဝ် '''[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ တၟေင်]]''' နူကဵု အာင်သတာင် တုဲ၊ ဍေံ ထ္ၜး ကဵု နဲကဲ သွက် က္ၜင် အာကာသ မွဲ ဂွံ အာ တရဴ ပြဟ် နူကဵု ဇြဟတ် လျး (Faster-than-light) မာန် နကဵု ပရေင် က္ဍောတ် လွိင် ဖျေဟ် အာကာသ ရ။
== ၁။ သဘဴဓရ် ကေုာံ လၟေင် ကမၠောန် ==
အတိုင် သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ဓမ္မတာ မ္ဂး၊ ဒြပ်ဝတ္ထု လဵု မွဲ လေဝ် ဍေံ ဒြေပ် ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး ပ္ဍဲ အာကာသ ဟွံမာန် ရ။ ဆဂး ကွတ်ပညာ Alcubierre ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဟွံ ကဵု က္ၜင် အာကာသ ဒြေပ် သြာဲသြာဲ ရ။
* '''ပူဖံင် ဝါပ် (Warp Bubble):''' သၞောတ်ဝ် ဏအ် ဍေံ ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် "ပူဖံင်" မွဲ မပူ ဗိုင် လဝ် က္ၜင် အာကာသ ဂှ် ရ။ ပ္ဍဲ အပ္ဍဲ ပူဖံင် ဂှ် အာကာသ ဍေံ တန်ကြန် တန်တဴ ဒၟံင် (Flat spacetime) ဓမ္မတာ ရ။
* '''ပရေင် က္ဍောတ် လွိင် အာကာသ:''' စက် ဏအ် ဂှ် ဍေံ က္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် ဖျေဟ် (Contract) ဒၞာဲ အာကာသ မၞုံ ဂတ က္ၜင် ဂှ် တုဲ၊ ဍေံ ပၠး ဇၞော် ပတိတ် (Expand) အာကာသ မၞုံ လက္ကရဴ က္ၜင် ဂှ် ရ။
* '''အကျိုး ဖဵု:''' ညံင်ရဴ မၞိဟ် မွဲ တန်တဴ ဒၟံင် လတူ လှော်ကား (Surfing board) တုဲ လပှ် ဍာ် ဒြဟတ် မယိုက် ပလံင် ဏာ ဂှ် ကီု၊ က္ၜင် အာကာသ ဂှ် တန်တဴ ဒၟံင် ထာဝရ ကီု လေဝ် "အာကာသ" ဇကု ဍေံ ဂှ် ပြံင် ပဆုဲ ဏာ ဍေံ ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး မာန် ရ။
== ၂။ အရာ နွံ ပၟိက်ဂမၠိုင် (Requirements) ==
သွက်ဂွံ ကၠောန် ပတိတ် ပူဖံင် ဝါပ် ဏအ် မာန် ဂှ် နွံ ပၟိက် ဒြပ်ဝတ္ထု မဟွံ ဓမ္မတာ တအ် ရ-
* '''ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter):''' ဒး နွံ ကု ဒြပ်ဝတ္ထု မၞုံ ကု '''ဒြဟတ် အနုတ်''' (Negative energy) ရ။ ဒြဟတ် ဓမ္မတာ ဂှ် ဍေံ ဓရေတ် ဇြဟတ် (Gravity) တုဲ، ဒြဟတ် အနုတ် ဂှ် ဍေံ ပၠး ဇၞော် ထဍေင် ပတိတ် အာကာသ ရ။ စဵုကဵု လၟုဟ် တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် ဟွံဂွံ ဆဵု ကေတ် ဒြပ်ဝတ္ထု ဗီု ဏအ် နကဵု လၟိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ဏီ ရ။
* '''လၟိဟ် ဒြဟတ် မဇၞော်လောန် (Massive energy):''' ပ္ဍဲ စၟတ်သမ္တီ တြေံ မ္ဂး၊ သွက်ဂွံ ဒြေပ် က္ၜင် ဍောတ်တ် မွဲ ဂှ် နွံ ပၟိက် ဒြဟတ် အနုတ် မတုပ် သၟဟ် ကု လျိုင် ဂၠးအာကာသ ဇၞော် မွဲ ဓဝ် ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲ သၞာံ လက္ကရဴ ဏအ် (ဥပမာ နူကဵု တၠပညာ NASA Harold White) တအ် ပလေဝ် ဂွံ သွဟ် သင်္ချာ ဏအ် တုဲ လၟိဟ် ဒြဟတ် နွံ ပၟိက် ဂှ် ဖအောန် ဖျေဟ် စဵုကဵု ၜိုတ် လျိုင် ဂြိုဟ် ကြာသပတေး (Jupiter) မာန် ကၠုင် ရ။
== ၃။ ပြသၞာ ကေုာံ အရာ စဵုဒၞာ (Challenges) ==
ၜိုန်ရ သွဟ် သင်္ချာ ဏအ် ကိတ်ညဳ ဒၟံင် ကီု လေဝ် က္တဵုဒှ် ပြသၞာ သိပ္ပံ ဂၠိုင်ကဵု သာ် ရ- ၁။ '''ပြသၞာ ဒြဟတ် အနုတ်:''' စဵုကဵု လၟုဟ် မၞိဟ် တအ် ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ဒြဟတ် အနုတ် ဏအ် နကဵု လၟိဟ် ဂၠိုင်င် ဟွံမာန် ဏီ ရ။ ၂။ '''ဘဲအန္တရာဲ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ စိုပ်:''' အခိင် က္ၜင် ဂှ် ဒြေပ် လတူ လပှ် အာကာသ မ္ဂး၊ ဍေံ ပကောံ ဒလောတ် ဏာ ဓါတ် ရေဒဳယဝ် (Radiation) ကေုာံ ခၟောံ လျး ပ္ဍဲ ဂတ ဍေံ ရ။ အခိင် ဍေံ ရပ် ဇြဟတ် (Stop) ပ္ဍဲ ဒၞာဲ တိုင်ပ္ကဴ ဂှ် မ္ဂး، ဓါတ် ရေဒဳယဝ် တအ် သီုဖအိုတ် ဂှ် က္တဵုဒှ် ခတိုဟ် တိတ် အာ တုဲ ဍေံ မာန် သရိုဟ် ပလီု ထောအ် ဂၠးတိ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞံင် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ တိုင်ပ္ကဴ ဂှ် မာန် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]]
* [[ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး]] (FTL)
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]
== နိဿဲ ==
* Alcubierre, Miguel (1994). "The warp drive: hyper-fast travel within general relativity". ''Classical and Quantum Gravity''.
* White, Harold (2011). "Warp Field Mechanics 101". ''NASA Technical Reports Server''.
1fsin9ukijkwjosfeo5cy2f8nnf22v8
54141
54140
2026-05-05T09:07:30Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54141
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ကွတ်ပညာ ဝါပ် အာလ်ကူဗဳယေရ်|native_name=Alcubierre Warp Drive|image=|caption=ဗီုပြင် ပူဖံင် ဝါပ် မက္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် အာကာသ ဂတ တုဲ ပၠး ဇၞော် အာကာသ လက္ကရဴ|field=[[ရူပဗေဒ]] သဘဴဓရ်, ပရေင် အာကာသ|creator=မဳဂူအဲ အာလ်ကူဗဳယေရ် (Miguel Alcubierre)|year=၁၉၉၄|concepts=[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]], ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter), [[ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး]]}}
'''ကွတ်ပညာ ဝါပ် အာလ်ကူဗဳယေရ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး ကော်စ ခမၞောန် '''ဝါပ် ဒရိုက်ဖ်''' ({{lang-en|Alcubierre Warp Drive}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် ကွတ်ပညာ တွိုန် တရဴ အာကာသ မွဲ မဖန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု တၠပညာ ရူပဗေဒ ဂကူ မက်သဳကဝ် မၞုံ ယၟု မဳဂူအဲ အာလ်ကူဗဳယေရ် (Miguel Alcubierre) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၄ ရ။ လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သွဟ် သင်္ချာ မွဲ မကိတ်ညဳ ကု သၞောတ်ဝ် '''[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ တၟေင်]]''' နူကဵု အာင်သတာင် တုဲ၊ ဍေံ ထ္ၜး ကဵု နဲကဲ သွက် က္ၜင် အာကာသ မွဲ ဂွံ အာ တရဴ ပြဟ် နူကဵု ဇြဟတ် လျး (Faster-than-light) မာန် နကဵု ပရေင် က္ဍောတ် လွိင် ဖျေဟ် အာကာသ ရ။
== ၁။ သဘဴဓရ် ကေုာံ လၟေင် ကမၠောန် ==
အတိုင် သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ဓမ္မတာ မ္ဂး၊ ဒြပ်ဝတ္ထု လဵု မွဲ လေဝ် ဍေံ ဒြေပ် ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး ပ္ဍဲ အာကာသ ဟွံမာန် ရ။ ဆဂး ကွတ်ပညာ Alcubierre ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဟွံ ကဵု က္ၜင် အာကာသ ဒြေပ် သြာဲသြာဲ ရ။
* '''ပူဖံင် ဝါပ် (Warp Bubble):''' သၞောတ်ဝ် ဏအ် ဍေံ ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် "ပူဖံင်" မွဲ မပူ ဗိုင် လဝ် က္ၜင် အာကာသ ဂှ် ရ။ ပ္ဍဲ အပ္ဍဲ ပူဖံင် ဂှ် အာကာသ ဍေံ တန်ကြန် တန်တဴ ဒၟံင် (Flat spacetime) ဓမ္မတာ ရ။
* '''ပရေင် က္ဍောတ် လွိင် အာကာသ:''' စက် ဏအ် ဂှ် ဍေံ က္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် ဖျေဟ် (Contract) ဒၞာဲ အာကာသ မၞုံ ဂတ က္ၜင် ဂှ် တုဲ၊ ဍေံ ပၠး ဇၞော် ပတိတ် (Expand) အာကာသ မၞုံ လက္ကရဴ က္ၜင် ဂှ် ရ။
* '''အကျိုး ဖဵု:''' ညံင်ရဴ မၞိဟ် မွဲ တန်တဴ ဒၟံင် လတူ လှော်ကား (Surfing board) တုဲ လပှ် ဍာ် ဒြဟတ် မယိုက် ပလံင် ဏာ ဂှ် ကီု၊ က္ၜင် အာကာသ ဂှ် တန်တဴ ဒၟံင် ထာဝရ ကီု လေဝ် "အာကာသ" ဇကု ဍေံ ဂှ် ပြံင် ပဆုဲ ဏာ ဍေံ ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး မာန် ရ။
== ၂။ အရာ နွံ ပၟိက်ဂမၠိုင် (Requirements) ==
သွက်ဂွံ ကၠောန် ပတိတ် ပူဖံင် ဝါပ် ဏအ် မာန် ဂှ် နွံ ပၟိက် ဒြပ်ဝတ္ထု မဟွံ ဓမ္မတာ တအ် ရ-
* '''ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter):''' ဒး နွံ ကု ဒြပ်ဝတ္ထု မၞုံ ကု '''ဒြဟတ် အနုတ်''' (Negative energy) ရ။ ဒြဟတ် ဓမ္မတာ ဂှ် ဍေံ ဓရေတ် ဇြဟတ် (Gravity) တုဲ، ဒြဟတ် အနုတ် ဂှ် ဍေံ ပၠး ဇၞော် ထဍေင် ပတိတ် အာကာသ ရ။ စဵုကဵု လၟုဟ် တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် ဟွံဂွံ ဆဵု ကေတ် ဒြပ်ဝတ္ထု ဗီု ဏအ် နကဵု လၟိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ဏီ ရ။
* '''လၟိဟ် ဒြဟတ် မဇၞော်လောန် (Massive energy):''' ပ္ဍဲ စၟတ်သမ္တီ တြေံ မ္ဂး၊ သွက်ဂွံ ဒြေပ် က္ၜင် ဍောတ်တ် မွဲ ဂှ် နွံ ပၟိက် ဒြဟတ် အနုတ် မတုပ် သၟဟ် ကု လျိုင် ဂၠးအာကာသ ဇၞော် မွဲ ဓဝ် ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲ သၞာံ လက္ကရဴ ဏအ် (ဥပမာ နူကဵု တၠပညာ NASA Harold White) တအ် ပလေဝ် ဂွံ သွဟ် သင်္ချာ ဏအ် တုဲ လၟိဟ် ဒြဟတ် နွံ ပၟိက် ဂှ် ဖအောန် ဖျေဟ် စဵုကဵု ၜိုတ် လျိုင် ဂြိုဟ် ကြာသပတေး (Jupiter) မာန် ကၠုင် ရ။
== ၃။ ပြသၞာ ကေုာံ အရာ စဵုဒၞာ (Challenges) ==
ၜိုန်ရ သွဟ် သင်္ချာ ဏအ် ကိတ်ညဳ ဒၟံင် ကီု လေဝ် က္တဵုဒှ် ပြသၞာ သိပ္ပံ ဂၠိုင်ကဵု သာ် ရ- ၁။ '''ပြသၞာ ဒြဟတ် အနုတ်:''' စဵုကဵု လၟုဟ် မၞိဟ် တအ် ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ဒြဟတ် အနုတ် ဏအ် နကဵု လၟိဟ် ဂၠိုင်င် ဟွံမာန် ဏီ ရ။ ၂။ '''ဘဲအန္တရာဲ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ စိုပ်:''' အခိင် က္ၜင် ဂှ် ဒြေပ် လတူ လပှ် အာကာသ မ္ဂး၊ ဍေံ ပကောံ ဒလောတ် ဏာ ဓါတ် ရေဒဳယဝ် (Radiation) ကေုာံ ခၟောံ လျး ပ္ဍဲ ဂတ ဍေံ ရ။ အခိင် ဍေံ ရပ် ဇြဟတ် (Stop) ပ္ဍဲ ဒၞာဲ တိုင်ပ္ကဴ ဂှ် မ္ဂး، ဓါတ် ရေဒဳယဝ် တအ် သီုဖအိုတ် ဂှ် က္တဵုဒှ် ခတိုဟ် တိတ် အာ တုဲ ဍေံ မာန် သရိုဟ် ပလီု ထောအ် ဂၠးတိ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞံင် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ တိုင်ပ္ကဴ ဂှ် မာန် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]]
* [[ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး]] (FTL)
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]
== နိဿဲ ==
* Alcubierre, Miguel (1994). "The warp drive: hyper-fast travel within general relativity". ''Classical and Quantum Gravity''.
* White, Harold (2011). "Warp Field Mechanics 101". ''NASA Technical Reports Server''.
[[Category:ရူပဗေဒ]] [[Category:ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] [[Category:ပရေင် အာကာသ]]
60zut8m24tncyg62q2qso1liofaeegm
54142
54141
2026-05-05T09:08:48Z
Aue Nai
24
/* ၃။ ပြသၞာ ကေုာံ အရာ စဵုဒၞာ (Challenges) */
54142
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=ကွတ်ပညာ ဝါပ် အာလ်ကူဗဳယေရ်|native_name=Alcubierre Warp Drive|image=|caption=ဗီုပြင် ပူဖံင် ဝါပ် မက္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် အာကာသ ဂတ တုဲ ပၠး ဇၞော် အာကာသ လက္ကရဴ|field=[[ရူပဗေဒ]] သဘဴဓရ်, ပရေင် အာကာသ|creator=မဳဂူအဲ အာလ်ကူဗဳယေရ် (Miguel Alcubierre)|year=၁၉၉၄|concepts=[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]], ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter), [[ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး]]}}
'''ကွတ်ပညာ ဝါပ် အာလ်ကူဗဳယေရ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး ကော်စ ခမၞောန် '''ဝါပ် ဒရိုက်ဖ်''' ({{lang-en|Alcubierre Warp Drive}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် ကွတ်ပညာ တွိုန် တရဴ အာကာသ မွဲ မဖန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု တၠပညာ ရူပဗေဒ ဂကူ မက်သဳကဝ် မၞုံ ယၟု မဳဂူအဲ အာလ်ကူဗဳယေရ် (Miguel Alcubierre) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၄ ရ။ လညာတ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သွဟ် သင်္ချာ မွဲ မကိတ်ညဳ ကု သၞောတ်ဝ် '''[[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ တၟေင်]]''' နူကဵု အာင်သတာင် တုဲ၊ ဍေံ ထ္ၜး ကဵု နဲကဲ သွက် က္ၜင် အာကာသ မွဲ ဂွံ အာ တရဴ ပြဟ် နူကဵု ဇြဟတ် လျး (Faster-than-light) မာန် နကဵု ပရေင် က္ဍောတ် လွိင် ဖျေဟ် အာကာသ ရ။
== ၁။ သဘဴဓရ် ကေုာံ လၟေင် ကမၠောန် ==
အတိုင် သၞောတ်ဝ် ရူပဗေဒ ဓမ္မတာ မ္ဂး၊ ဒြပ်ဝတ္ထု လဵု မွဲ လေဝ် ဍေံ ဒြေပ် ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး ပ္ဍဲ အာကာသ ဟွံမာန် ရ။ ဆဂး ကွတ်ပညာ Alcubierre ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဟွံ ကဵု က္ၜင် အာကာသ ဒြေပ် သြာဲသြာဲ ရ။
* '''ပူဖံင် ဝါပ် (Warp Bubble):''' သၞောတ်ဝ် ဏအ် ဍေံ ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် "ပူဖံင်" မွဲ မပူ ဗိုင် လဝ် က္ၜင် အာကာသ ဂှ် ရ။ ပ္ဍဲ အပ္ဍဲ ပူဖံင် ဂှ် အာကာသ ဍေံ တန်ကြန် တန်တဴ ဒၟံင် (Flat spacetime) ဓမ္မတာ ရ။
* '''ပရေင် က္ဍောတ် လွိင် အာကာသ:''' စက် ဏအ် ဂှ် ဍေံ က္ဍောတ် ဖ္ဍိုတ် ဖျေဟ် (Contract) ဒၞာဲ အာကာသ မၞုံ ဂတ က္ၜင် ဂှ် တုဲ၊ ဍေံ ပၠး ဇၞော် ပတိတ် (Expand) အာကာသ မၞုံ လက္ကရဴ က္ၜင် ဂှ် ရ။
* '''ဖဵုအဆက်:''' ညံင်ရဴ မၞိဟ် မွဲ တန်တဴ ဒၟံင် လတူ လှော်ကား (Surfing board) တုဲ လပှ် ဍာ် ဒြဟတ် မယိုက် ပလံင် ဏာ ဂှ် ကီု၊ က္ၜင် အာကာသ ဂှ် တန်တဴ ဒၟံင် ထာဝရ ကီု လေဝ် "အာကာသ" ဇကု ဍေံ ဂှ် ပြံင် ပဆုဲ ဏာ ဍေံ ပြဟ် နူ ဇြဟတ် လျး မာန် ရ။
== ၂။ အရာ နွံ ပၟိက်ဂမၠိုင် (Requirements) ==
သွက်ဂွံ ကၠောန် ပတိတ် ပူဖံင် ဝါပ် ဏအ် မာန် ဂှ် နွံ ပၟိက် ဒြပ်ဝတ္ထု မဟွံ ဓမ္မတာ တအ် ရ-
* '''ဒြပ်ဝတ္ထု တၟေင် (Exotic matter):''' ဒး နွံ ကု ဒြပ်ဝတ္ထု မၞုံ ကု '''ဒြဟတ် အနုတ်''' (Negative energy) ရ။ ဒြဟတ် ဓမ္မတာ ဂှ် ဍေံ ဓရေတ် ဇြဟတ် (Gravity) တုဲ، ဒြဟတ် အနုတ် ဂှ် ဍေံ ပၠး ဇၞော် ထဍေင် ပတိတ် အာကာသ ရ။ စဵုကဵု လၟုဟ် တၠပညာ သိပ္ပံ တအ် ဟွံဂွံ ဆဵု ကေတ် ဒြပ်ဝတ္ထု ဗီု ဏအ် နကဵု လၟိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ဏီ ရ။
* '''လၟိဟ် ဒြဟတ် မဇၞော်လောန် (Massive energy):''' ပ္ဍဲ စၟတ်သမ္တီ တြေံ မ္ဂး၊ သွက်ဂွံ ဒြေပ် က္ၜင် ဍောတ်တ် မွဲ ဂှ် နွံ ပၟိက် ဒြဟတ် အနုတ် မတုပ် သၟဟ် ကု လျိုင် ဂၠးအာကာသ ဇၞော် မွဲ ဓဝ် ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲ သၞာံ လက္ကရဴ ဏအ် (ဥပမာ နူကဵု တၠပညာ NASA Harold White) တအ် ပလေဝ် ဂွံ သွဟ် သင်္ချာ ဏအ် တုဲ လၟိဟ် ဒြဟတ် နွံ ပၟိက် ဂှ် ဖအောန် ဖျေဟ် စဵုကဵု ၜိုတ် လျိုင် ဂြိုဟ် ကြာသပတေး (Jupiter) မာန် ကၠုင် ရ။
== ၃။ ပြသၞာ ကေုာံ အရာ စဵုဒၞာ (Challenges) ==
ၜိုန်ရ သွဟ် သင်္ချာ ဏအ် ကိတ်ညဳ ဒၟံင် ကီု လေဝ် က္တဵုဒှ် ပြသၞာ သိပ္ပံ ဂၠိုင်ကဵု သာ် ရ-
၁။ '''ပြသၞာ ဒြဟတ် အနုတ်:''' စဵုကဵု လၟုဟ် မၞိဟ် တအ် ဖန်ဗဒှ် ပတိတ် ဒြဟတ် အနုတ် ဏအ် နကဵု လၟိဟ် ဂၠိုင်င် ဟွံမာန် ဏီ ရ။
၂။ '''ဘဲအန္တရာဲ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ စိုပ်:''' အခိင် က္ၜင် ဂှ် ဒြေပ် လတူ လပှ် အာကာသ မ္ဂး၊ ဍေံ ပကောံ ဒလောတ် ဏာ ဓါတ် ရေဒဳယဝ် (Radiation) ကေုာံ ခၟောံ လျး ပ္ဍဲ ဂတ ဍေံ ရ။ အခိင် ဍေံ ရပ် ဇြဟတ် (Stop) ပ္ဍဲ ဒၞာဲ တိုင်ပ္ကဴ ဂှ် မ္ဂး، ဓါတ် ရေဒဳယဝ် တအ် သီုဖအိုတ် ဂှ် က္တဵုဒှ် ခတိုဟ် တိတ် အာ တုဲ ဍေံ မာန် သရိုဟ် ပလီု ထောအ် ဂၠးတိ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞံင် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ တိုင်ပ္ကဴ ဂှ် မာန် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သဘဴဓရ် ရေလဳတဳဗဳတဳ]]
* [[ပရေင် တွိုန် တရဴ မပြဟ် နူ လျး]] (FTL)
* [[ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]]
== နိဿဲ ==
* Alcubierre, Miguel (1994). "The warp drive: hyper-fast travel within general relativity". ''Classical and Quantum Gravity''.
* White, Harold (2011). "Warp Field Mechanics 101". ''NASA Technical Reports Server''.
[[Category:ရူပဗေဒ]] [[Category:ပညာ သိပ္ပံ လညာတ်ကသပ်]] [[Category:ပရေင် အာကာသ]]
clcwgacsduc2d2skdjs03mltnazc224
မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည
0
10700
54143
2026-05-05T09:23:38Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည|native_name=Symbiotic patronage model|image=|caption=ဗီုပြင် မဆက်စပ် ထံက်ပင် အကြာ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံ သာသနာ မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ်|field=[[လူမှုဗေဒ]] (Sociology), သိပ္ပံ ပရေင်..."
54143
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည|native_name=Symbiotic patronage model|image=|caption=ဗီုပြင် မဆက်စပ် ထံက်ပင် အကြာ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံ သာသနာ မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ်|field=[[လူမှုဗေဒ]] (Sociology), [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political science), လူမှုဗေဒ သာသနာ|related_concepts=သၞောတ်ဝ် ဥပထမ္ဘက (Patron-client relationship), ပရေင် စၟတ်သမ္တီ အဝဵု (Political legitimacy), ဝင် သာသနာ ကေုာံ ဍုင်}}
'''မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သၞောတ်ဝ် ဥပထမ္ဘက မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ်''' ({{lang-en|Symbiotic patronage model}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် သုတေသန မွဲ ပ္ဍဲကဵု ပညာ [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ ပညာ လူမှုဗေဒ သာသနာ (Sociology of religion) ရ။ လညာတ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ထ္ၜး ကဵု ဗီုပြင် ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ အာဏာပိုင် ဍုင် (State) ကေုာံ ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religious institutions) တအ် မထံက်ပင် ရီုဗင် ဒၟံင် ရေင်သကအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အကျဵုအီ မတန်တဴ လအ် ၜါ လပါ် ရ။
== ၁။ သဇိုင် သဘဴဓရ် (Theoretical Basis) ==
မအရေဝ် "Symbiotic" (အညမည) ဝွံ ဍေံ ကၠုင် နူကဵု ပညာ ဇဳဝဗေဒ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ သတ္တဝါ ၜါ ဂကူ တန်တဴ မံင် မွဲ စွံ တုဲ ကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လူမှုဗေဒ မ္ဂး، ဍေံ ရန်တၟအ် ကဵု ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကောံ ၜါ မၞုံ ကု သတ္တိ တၞဟ်ခြာ တုဲ မထံက်ပင် ဒၟံင် ရေင်သကအ် ရ-
* '''Patron (ညးမထံက်ပင် / ဥပထမ္ဘက):''' ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဒှ် အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် မၞုံ ကု အဝဵု ကေုာံ ဒြပ်ရတ်။
* '''Client (ညးမဒုင် ထံက်ပင်):''' ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဒှ် ဂကောံ သာသနာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ။
ၜိုန်ရ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် သၟဝ် ကဵု လတူ (Hierarchical) ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ "Symbiotic patronage" ဏအ် မ္ဂး ဂကောံ ၜါ ဏအ် ဟွံမွဲ ရေင်သကအ် ဟွံဂွံ (Interdependent) ရ။
== ၂။ လၟေင် ကမၠောန် မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ် ==
ပ္ဍဲကဵု မဝ်ဒယ် ဏအ်၊ ဂကောံ ၜါ ဂှ် ညးတအ် သၠာဲဂတး ကေတ် အကျဵုအီ အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
=== (က) မု အရာ အလဵုအသဳ ကဵု ကု သာသနာ ရော? ===
အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး အာဏာပိုင် တအ် (State) ဂှ် ညးတအ် ထံက်ပင် ကဵု- ၁။ '''ဒြပ်ရတ် ကေုာံ ဘဏ္ဍာ (Material Resources):''' ကဵု ဒါန သြန်၊ သြိုင် ဘာ၊ သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ထံက်ပင် ပရေင် ပညာ သာသနာ။ ၂။ '''ပရေင် စဵုဒၞာ သၞောဝ် (Legal Protection):''' ပတိတ် ကဵု သၞောဝ် ဥပဒေ မစဵုဒၞာ ကဵု ဂကောံ သာသနာ၊ ကဵု အခေါင် တၟေင် (Privileges) ကေုာံ ပလီု သရိုဟ် ကဵု ဂကောံ သာသနာ မဒစဵုဒစး တအ် (Sectarian rivals)။
=== (ခ) မု အရာ သာသနာ ကဵု ကု အလဵုအသဳ ရော? ===
စၞး ဂှ် ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religion) တအ် ညးတအ် ကလေင် ထံက်ပင် ကဵု- ၁။ '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ လတူ အဝဵု (Moral Legitimacy):''' သာသနာ တအ် တွဟ် ဓရ် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ ကဵု ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳ တအ် ဂှ် ဒှ် "သၟိင် မစောဲ မင် ဓရ်" တုဲ နွံ အခေါင် အုပ်ဓုပ် ဍုင် အတိုင် သဘာဝ ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ကဵု ဒြဟတ် ဗွဲမလောန် သွက် အလဵုအသဳ ဂွံ တန်တဴ အာ လအ်လ မာန် ရ။ ၂။ '''ပရေင် ညဳသာ ဂကောံမၞိဟ် (Social Cohesion):''' သင် တအ် ဟွံသေင်မ္ဂး အ္စာ ဓရ် တအ် ဖျေဟ် ကဵု ဒ္ဂေတ် လၟေတ် ကု ညးဍုင်ကွာန် ညံင် ဂွံ မံင် ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် တုဲ ဍေံ ဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင် ပုန်ကလိုက် လတူ အလဵုအသဳ ရ။
== ၃။ ဥပမာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ (Southeast Asia) ==
လညာတ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဵု ပရေင် ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာယှ အဂၞဲ ရ-
* '''ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ (Thailand):''' သၞောတ်ဝ် အကြာ သၟိင် ဨကရာဇ် သေံ (Monarchy) ကေုာံ ဂကောံသင် သံဃနာယက သေံ (Sangha Supreme Council) ဂှ် ဒှ် ဥပမာ ထေက်တန် မွဲ ရ။ ဍုင် ကဵု လဝ် အခေါင်အရာ ကေုာံ ဘဏ္ဍာ ကု သင် တအ် တုဲ، သင် တအ် ကလေင် တွဟ် ထ္ၜး ကဵု ဒဒှ်ရ သၟိင် ဨကရာဇ် ဂှ် ဒှ် ညးမင်မွဲ သာသနာ (Defender of the Faith) ရ။
* '''ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar):''' နူကဵု ခေတ် သၟိင် မန် ဗၟာ တမၠာ စဵုကဵု ခေတ် အလဵုအသဳ ပၞာန် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဂစာန် ကၠောန် ဒါန ဇၞော်ဇၞော် (ဥပမာ - သြိုင် ကျာ် စေတဳ၊ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ထံက်ပင် နူကဵု ဂကောံသင် တအ် ရ။
== ၄။ ပရေင် ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ပြသၞာ ==
ၜိုန်ရ မဝ်ဒယ် ဏအ် ခိုင်ကၠိုက် လောန် ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ ခေတ် ကောန်မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ ကၠုင် ဏအ် မ္ဂး ဍေံ မလေပ် က္တဵုဒှ် ပြသၞာ မာန် ရ-
* '''ပရေင် ဒစဵုဒစး (Loss of Legitimacy):''' ယဝ်ရ အလဵုအသဳ မွဲ ဍဵုဍိုက် ညးဍုင်ကွာန် လောန် အာ မ္ဂး၊ ဂကောံ သာသနာ တအ် ဒး ဒုင် ဖျေဟ် အစောံ ကီု တုဲ ညးတအ် မလေပ် ပါ် တိတ် နူကဵု သၞောတ်ဝ် ဏအ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ယၟု သာသနာ ရ (ဥပမာ - ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု သင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၇)။
* '''သၞောတ်ဝ် ခေတ် တၟိ (Secularization):''' ပ္ဍဲ ဍုင် မပါ် လဝ် ဍုင် ကဵု သာသနာ သ္ၚောဲသ္ၚောဲ (Secular states) တအ် မ္ဂး သၞောတ်ဝ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဍေံ ဇြိုတ် သ္ၚေက် အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံမွဲ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[လူမှုဗေဒ]] (Sociology)
* [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]] (Political systems)
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Buddhism and politics)
== နိဿဲ ==
* Tambiah, S. J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Suksamran, S. (1982). ''Buddhism and Politics in Thailand''. Institute of Southeast Asian Studies.
* Patron-client systems, [[Wikipedia]].
ejqcrf0cx24v45s2rxpwe90e5lz178y
54144
54143
2026-05-05T09:24:02Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54144
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည|native_name=Symbiotic patronage model|image=|caption=ဗီုပြင် မဆက်စပ် ထံက်ပင် အကြာ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံ သာသနာ မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ်|field=[[လူမှုဗေဒ]] (Sociology), [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political science), လူမှုဗေဒ သာသနာ|related_concepts=သၞောတ်ဝ် ဥပထမ္ဘက (Patron-client relationship), ပရေင် စၟတ်သမ္တီ အဝဵု (Political legitimacy), ဝင် သာသနာ ကေုာံ ဍုင်}}
'''မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သၞောတ်ဝ် ဥပထမ္ဘက မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ်''' ({{lang-en|Symbiotic patronage model}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် သုတေသန မွဲ ပ္ဍဲကဵု ပညာ [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ ပညာ လူမှုဗေဒ သာသနာ (Sociology of religion) ရ။ လညာတ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ထ္ၜး ကဵု ဗီုပြင် ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ အာဏာပိုင် ဍုင် (State) ကေုာံ ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religious institutions) တအ် မထံက်ပင် ရီုဗင် ဒၟံင် ရေင်သကအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အကျဵုအီ မတန်တဴ လအ် ၜါ လပါ် ရ။
== ၁။ သဇိုင် သဘဴဓရ် (Theoretical Basis) ==
မအရေဝ် "Symbiotic" (အညမည) ဝွံ ဍေံ ကၠုင် နူကဵု ပညာ ဇဳဝဗေဒ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ သတ္တဝါ ၜါ ဂကူ တန်တဴ မံင် မွဲ စွံ တုဲ ကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လူမှုဗေဒ မ္ဂး، ဍေံ ရန်တၟအ် ကဵု ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကောံ ၜါ မၞုံ ကု သတ္တိ တၞဟ်ခြာ တုဲ မထံက်ပင် ဒၟံင် ရေင်သကအ် ရ-
* '''Patron (ညးမထံက်ပင် / ဥပထမ္ဘက):''' ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဒှ် အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် မၞုံ ကု အဝဵု ကေုာံ ဒြပ်ရတ်။
* '''Client (ညးမဒုင် ထံက်ပင်):''' ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဒှ် ဂကောံ သာသနာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ။
ၜိုန်ရ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် သၟဝ် ကဵု လတူ (Hierarchical) ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ "Symbiotic patronage" ဏအ် မ္ဂး ဂကောံ ၜါ ဏအ် ဟွံမွဲ ရေင်သကအ် ဟွံဂွံ (Interdependent) ရ။
== ၂။ လၟေင် ကမၠောန် မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ် ==
ပ္ဍဲကဵု မဝ်ဒယ် ဏအ်၊ ဂကောံ ၜါ ဂှ် ညးတအ် သၠာဲဂတး ကေတ် အကျဵုအီ အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
=== (က) မု အရာ အလဵုအသဳ ကဵု ကု သာသနာ ရော? ===
အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး အာဏာပိုင် တအ် (State) ဂှ် ညးတအ် ထံက်ပင် ကဵု- ၁။ '''ဒြပ်ရတ် ကေုာံ ဘဏ္ဍာ (Material Resources):''' ကဵု ဒါန သြန်၊ သြိုင် ဘာ၊ သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ထံက်ပင် ပရေင် ပညာ သာသနာ။ ၂။ '''ပရေင် စဵုဒၞာ သၞောဝ် (Legal Protection):''' ပတိတ် ကဵု သၞောဝ် ဥပဒေ မစဵုဒၞာ ကဵု ဂကောံ သာသနာ၊ ကဵု အခေါင် တၟေင် (Privileges) ကေုာံ ပလီု သရိုဟ် ကဵု ဂကောံ သာသနာ မဒစဵုဒစး တအ် (Sectarian rivals)။
=== (ခ) မု အရာ သာသနာ ကဵု ကု အလဵုအသဳ ရော? ===
စၞး ဂှ် ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religion) တအ် ညးတအ် ကလေင် ထံက်ပင် ကဵု- ၁။ '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ လတူ အဝဵု (Moral Legitimacy):''' သာသနာ တအ် တွဟ် ဓရ် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ ကဵု ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳ တအ် ဂှ် ဒှ် "သၟိင် မစောဲ မင် ဓရ်" တုဲ နွံ အခေါင် အုပ်ဓုပ် ဍုင် အတိုင် သဘာဝ ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ကဵု ဒြဟတ် ဗွဲမလောန် သွက် အလဵုအသဳ ဂွံ တန်တဴ အာ လအ်လ မာန် ရ။ ၂။ '''ပရေင် ညဳသာ ဂကောံမၞိဟ် (Social Cohesion):''' သင် တအ် ဟွံသေင်မ္ဂး အ္စာ ဓရ် တအ် ဖျေဟ် ကဵု ဒ္ဂေတ် လၟေတ် ကု ညးဍုင်ကွာန် ညံင် ဂွံ မံင် ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် တုဲ ဍေံ ဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင် ပုန်ကလိုက် လတူ အလဵုအသဳ ရ။
== ၃။ ဥပမာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ (Southeast Asia) ==
လညာတ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဵု ပရေင် ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာယှ အဂၞဲ ရ-
* '''ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ (Thailand):''' သၞောတ်ဝ် အကြာ သၟိင် ဨကရာဇ် သေံ (Monarchy) ကေုာံ ဂကောံသင် သံဃနာယက သေံ (Sangha Supreme Council) ဂှ် ဒှ် ဥပမာ ထေက်တန် မွဲ ရ။ ဍုင် ကဵု လဝ် အခေါင်အရာ ကေုာံ ဘဏ္ဍာ ကု သင် တအ် တုဲ، သင် တအ် ကလေင် တွဟ် ထ္ၜး ကဵု ဒဒှ်ရ သၟိင် ဨကရာဇ် ဂှ် ဒှ် ညးမင်မွဲ သာသနာ (Defender of the Faith) ရ။
* '''ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar):''' နူကဵု ခေတ် သၟိင် မန် ဗၟာ တမၠာ စဵုကဵု ခေတ် အလဵုအသဳ ပၞာန် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဂစာန် ကၠောန် ဒါန ဇၞော်ဇၞော် (ဥပမာ - သြိုင် ကျာ် စေတဳ၊ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ထံက်ပင် နူကဵု ဂကောံသင် တအ် ရ။
== ၄။ ပရေင် ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ပြသၞာ ==
ၜိုန်ရ မဝ်ဒယ် ဏအ် ခိုင်ကၠိုက် လောန် ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ ခေတ် ကောန်မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ ကၠုင် ဏအ် မ္ဂး ဍေံ မလေပ် က္တဵုဒှ် ပြသၞာ မာန် ရ-
* '''ပရေင် ဒစဵုဒစး (Loss of Legitimacy):''' ယဝ်ရ အလဵုအသဳ မွဲ ဍဵုဍိုက် ညးဍုင်ကွာန် လောန် အာ မ္ဂး၊ ဂကောံ သာသနာ တအ် ဒး ဒုင် ဖျေဟ် အစောံ ကီု တုဲ ညးတအ် မလေပ် ပါ် တိတ် နူကဵု သၞောတ်ဝ် ဏအ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ယၟု သာသနာ ရ (ဥပမာ - ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု သင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၇)။
* '''သၞောတ်ဝ် ခေတ် တၟိ (Secularization):''' ပ္ဍဲ ဍုင် မပါ် လဝ် ဍုင် ကဵု သာသနာ သ္ၚောဲသ္ၚောဲ (Secular states) တအ် မ္ဂး သၞောတ်ဝ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဍေံ ဇြိုတ် သ္ၚေက် အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံမွဲ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[လူမှုဗေဒ]] (Sociology)
* [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]] (Political systems)
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Buddhism and politics)
== နိဿဲ ==
* Tambiah, S. J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Suksamran, S. (1982). ''Buddhism and Politics in Thailand''. Institute of Southeast Asian Studies.
* Patron-client systems, [[Wikipedia]].
[[Category:လူမှုဗေဒ]] [[Category:သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] [[Category:လညာတ် သဘဴဓရ်ဂမၠိုင်]] [[Category:သာသနာ ကေုာံ ဍုင်]]
2n3e4emru234k7ol8yz9oucihy021tp
54145
54144
2026-05-05T09:26:55Z
Aue Nai
24
54145
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည|native_name=Symbiotic patronage model|image=|caption=ဗီုပြင် မဆက်စပ် ထံက်ပင် အကြာ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံ သာသနာ မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ်|field=[[ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political science), ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် သာသနာ|related_concepts=သၞောတ်ဝ် ဥပထမ္ဘက (Patron-client relationship), ပရေင် စၟတ်သမ္တီ အဝဵု (Political legitimacy), ဝင် သာသနာ ကေုာံ ဍုင်}}
'''မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သၞောတ်ဝ် ဥပထမ္ဘက မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ်''' ({{lang-en|Symbiotic patronage model}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် သုတေသန မွဲ ပ္ဍဲကဵု ပညာ [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ ပညာ ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် သာသနာ (Sociology of religion) ရ။ လညာတ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ထ္ၜး ကဵု ဗီုပြင် ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ အာဏာပိုင် ဍုင် (State) ကေုာံ ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religious institutions) တအ် မထံက်ပင် ရီုဗင် ဒၟံင် ရေင်သကအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အကျဵုအီ မတန်တဴ လအ် ၜါ လပါ် ရ။
== ၁။ သဇိုင် သဘဴဓရ် (Theoretical Basis) ==
မအရေဝ် "Symbiotic" (အညမည) ဝွံ ဍေံ ကၠုင် နူကဵု ပညာ ဇဳဝဗေဒ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ သတ္တဝါ ၜါ ဂကူ တန်တဴ မံင် မွဲ စွံ တုဲ ကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး، ဍေံ ရန်တၟအ် ကဵု ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကောံ ၜါ မၞုံ ကု သတ္တိ တၞဟ်ခြာ တုဲ မထံက်ပင် ဒၟံင် ရေင်သကအ် ရ-
* '''Patron (ညးမထံက်ပင် / ဥပထမ္ဘက):''' ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဒှ် အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် မၞုံ ကု အဝဵု ကေုာံ ဒြပ်ရတ်။
* '''Client (ညးမဒုင် ထံက်ပင်):''' ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဒှ် ဂကောံ သာသနာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ။
ၜိုန်ရ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် သၟဝ် ကဵု လတူ (Hierarchical) ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ "Symbiotic patronage" ဏအ် မ္ဂး ဂကောံ ၜါ ဏအ် ဟွံမွဲ ရေင်သကအ် ဟွံဂွံ (Interdependent) ရ။
== ၂။ လၟေင် ကမၠောန် မကလိဂွံ အကျဵု ၜါ လပါ် ==
ပ္ဍဲကဵု မဝ်ဒယ် ဏအ်၊ ဂကောံ ၜါ ဂှ် ညးတအ် သၠာဲဂတး ကေတ် အကျဵုအီ အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
=== (က) မု အရာ အလဵုအသဳ ကဵု ကု သာသနာ ရော? ===
အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး အာဏာပိုင် တအ် (State) ဂှ် ညးတအ် ထံက်ပင် ကဵု- ၁။ '''ဒြပ်ရတ် ကေုာံ ဘဏ္ဍာ (Material Resources):''' ကဵု ဒါန သြန်၊ သြိုင် ဘာ၊ သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ထံက်ပင် ပရေင် ပညာ သာသနာ။ ၂။ '''ပရေင် စဵုဒၞာ သၞောဝ် (Legal Protection):''' ပတိတ် ကဵု သၞောဝ် ဥပဒေ မစဵုဒၞာ ကဵု ဂကောံ သာသနာ၊ ကဵု အခေါင် တၟေင် (Privileges) ကေုာံ ပလီု သရိုဟ် ကဵု ဂကောံ သာသနာ မဒစဵုဒစး တအ် (Sectarian rivals)။
=== (ခ) မု အရာ သာသနာ ကဵု ကု အလဵုအသဳ ရော? ===
စၞး ဂှ် ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religion) တအ် ညးတအ် ကလေင် ထံက်ပင် ကဵု- ၁။ '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ လတူ အဝဵု (Moral Legitimacy):''' သာသနာ တအ် တွဟ် ဓရ် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ ကဵု ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳ တအ် ဂှ် ဒှ် "သၟိင် မစောဲ မင် ဓရ်" တုဲ နွံ အခေါင် အုပ်ဓုပ် ဍုင် အတိုင် သဘာဝ ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ကဵု ဒြဟတ် ဗွဲမလောန် သွက် အလဵုအသဳ ဂွံ တန်တဴ အာ လအ်လ မာန် ရ။ ၂။ '''ပရေင် ညဳသာ ဂကောံမၞိဟ် (Social Cohesion):''' သင် တအ် ဟွံသေင်မ္ဂး အ္စာ ဓရ် တအ် ဖျေဟ် ကဵု ဒ္ဂေတ် လၟေတ် ကု ညးဍုင်ကွာန် ညံင် ဂွံ မံင် ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် တုဲ ဍေံ ဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင် ပုန်ကလိုက် လတူ အလဵုအသဳ ရ။
== ၃။ ဥပမာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ (Southeast Asia) ==
လညာတ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဵု ပရေင် ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာယှ အဂၞဲ ရ-
* '''ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ (Thailand):''' သၞောတ်ဝ် အကြာ သၟိင် ဨကရာဇ် သေံ (Monarchy) ကေုာံ ဂကောံသင် သံဃနာယက သေံ (Sangha Supreme Council) ဂှ် ဒှ် ဥပမာ ထေက်တန် မွဲ ရ။ ဍုင် ကဵု လဝ် အခေါင်အရာ ကေုာံ ဘဏ္ဍာ ကု သင် တအ် တုဲ، သင် တအ် ကလေင် တွဟ် ထ္ၜး ကဵု ဒဒှ်ရ သၟိင် ဨကရာဇ် ဂှ် ဒှ် ညးမင်မွဲ သာသနာ (Defender of the Faith) ရ။
* '''ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar):''' နူကဵု ခေတ် သၟိင် မန် ဗၟာ တမၠာ စဵုကဵု ခေတ် အလဵုအသဳ ပၞာန် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဂစာန် ကၠောန် ဒါန ဇၞော်ဇၞော် (ဥပမာ - သြိုင် ကျာ် စေတဳ၊ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ထံက်ပင် နူကဵု ဂကောံသင် တအ် ရ။
== ၄။ ပရေင် ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ပြသၞာ ==
ၜိုန်ရ မဝ်ဒယ် ဏအ် ခိုင်ကၠိုက် လောန် ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ ခေတ် ကောန်မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ ကၠုင် ဏအ် မ္ဂး ဍေံ မလေပ် က္တဵုဒှ် ပြသၞာ မာန် ရ-
* '''ပရေင် ဒစဵုဒစး (Loss of Legitimacy):''' ယဝ်ရ အလဵုအသဳ မွဲ ဍဵုဍိုက် ညးဍုင်ကွာန် လောန် အာ မ္ဂး၊ ဂကောံ သာသနာ တအ် ဒး ဒုင် ဖျေဟ် အစောံ ကီု တုဲ ညးတအ် မလေပ် ပါ် တိတ် နူကဵု သၞောတ်ဝ် ဏအ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ယၟု သာသနာ ရ (ဥပမာ - ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု သင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၇)။
* '''သၞောတ်ဝ် ခေတ် တၟိ (Secularization):''' ပ္ဍဲ ဍုင် မပါ် လဝ် ဍုင် ကဵု သာသနာ သ္ၚောဲသ္ၚောဲ (Secular states) တအ် မ္ဂး သၞောတ်ဝ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဍေံ ဇြိုတ် သ္ၚေက် အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံမွဲ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)
* [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]] (Political systems)
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Buddhism and politics)
== နိဿဲ ==
* Tambiah, S. J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Suksamran, S. (1982). ''Buddhism and Politics in Thailand''. Institute of Southeast Asian Studies.
* Patron-client systems, [[Wikipedia]].
[[Category:ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ်]] [[Category:သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] [[Category:လညာတ် သဘဴဓရ်ဂမၠိုင်]] [[Category:သာသနာ ကေုာံ ဍုင်]]
jnpljz4wbq1v0w3adtgr80u4mrchs5h
54146
54145
2026-05-05T09:27:18Z
Aue Nai
24
54146
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည|native_name=Symbiotic patronage model|image=|caption=ဗီုပြင် မဆက်စပ် ထံက်ပင် အကြာ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံ သာသနာ မကလိဂွံ ဖဵု ၜါ လပါ်|field=[[ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political science), ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် သာသနာ|related_concepts=သၞောတ်ဝ် ဥပထမ္ဘက (Patron-client relationship), ပရေင် စၟတ်သမ္တီ အဝဵု (Political legitimacy), ဝင် သာသနာ ကေုာံ ဍုင်}}
'''မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သၞောတ်ဝ် ဥပထမ္ဘက မကလိဂွံ ဖဵု ၜါ လပါ်''' ({{lang-en|Symbiotic patronage model}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် သုတေသန မွဲ ပ္ဍဲကဵု ပညာ [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ ပညာ ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် သာသနာ (Sociology of religion) ရ။ လညာတ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ထ္ၜး ကဵု ဗီုပြင် ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ အာဏာပိုင် ဍုင် (State) ကေုာံ ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religious institutions) တအ် မထံက်ပင် ရီုဗင် ဒၟံင် ရေင်သကအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဖဵုအီ မတန်တဴ လအ် ၜါ လပါ် ရ။
== ၁။ သဇိုင် သဘဴဓရ် (Theoretical Basis) ==
မအရေဝ် "Symbiotic" (အညမည) ဝွံ ဍေံ ကၠုင် နူကဵု ပညာ ဇဳဝဗေဒ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်ရ သတ္တဝါ ၜါ ဂကူ တန်တဴ မံင် မွဲ စွံ တုဲ ကလိဂွံ ဖဵု ၜါ လပါ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး، ဍေံ ရန်တၟအ် ကဵု ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကောံ ၜါ မၞုံ ကု သတ္တိ တၞဟ်ခြာ တုဲ မထံက်ပင် ဒၟံင် ရေင်သကအ် ရ-
* '''Patron (ညးမထံက်ပင် / ဥပထမ္ဘက):''' ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဒှ် အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် မၞုံ ကု အဝဵု ကေုာံ ဒြပ်ရတ်။
* '''Client (ညးမဒုင် ထံက်ပင်):''' ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ဒှ် ဂကောံ သာသနာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ။
ၜိုန်ရ ဍေံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် သၟဝ် ကဵု လတူ (Hierarchical) ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ "Symbiotic patronage" ဏအ် မ္ဂး ဂကောံ ၜါ ဏအ် ဟွံမွဲ ရေင်သကအ် ဟွံဂွံ (Interdependent) ရ။
== ၂။ လၟေင် ကမၠောန် မကလိဂွံ ဖဵု ၜါ လပါ် ==
ပ္ဍဲကဵု မဝ်ဒယ် ဏအ်၊ ဂကောံ ၜါ ဂှ် ညးတအ် သၠာဲဂတး ကေတ် ဖဵုအီ အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-
=== (က) မု အရာ အလဵုအသဳ ကဵု ကု သာသနာ ရော? ===
အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး အာဏာပိုင် တအ် (State) ဂှ် ညးတအ် ထံက်ပင် ကဵု- ၁။ '''ဒြပ်ရတ် ကေုာံ ဘဏ္ဍာ (Material Resources):''' ကဵု ဒါန သြန်၊ သြိုင် ဘာ၊ သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ထံက်ပင် ပရေင် ပညာ သာသနာ။ ၂။ '''ပရေင် စဵုဒၞာ သၞောဝ် (Legal Protection):''' ပတိတ် ကဵု သၞောဝ် ဥပဒေ မစဵုဒၞာ ကဵု ဂကောံ သာသနာ၊ ကဵု အခေါင် တၟေင် (Privileges) ကေုာံ ပလီု သရိုဟ် ကဵု ဂကောံ သာသနာ မဒစဵုဒစး တအ် (Sectarian rivals)။
=== (ခ) မု အရာ သာသနာ ကဵု ကု အလဵုအသဳ ရော? ===
စၞး ဂှ် ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religion) တအ် ညးတအ် ကလေင် ထံက်ပင် ကဵု- ၁။ '''ပရေင် စၟတ်သမ္တီ လတူ အဝဵု (Moral Legitimacy):''' သာသနာ တအ် တွဟ် ဓရ် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ ကဵု ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳ တအ် ဂှ် ဒှ် "သၟိင် မစောဲ မင် ဓရ်" တုဲ နွံ အခေါင် အုပ်ဓုပ် ဍုင် အတိုင် သဘာဝ ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ကဵု ဒြဟတ် ဗွဲမလောန် သွက် အလဵုအသဳ ဂွံ တန်တဴ အာ လအ်လ မာန် ရ။ ၂။ '''ပရေင် ညဳသာ ဂကောံမၞိဟ် (Social Cohesion):''' သင် တအ် ဟွံသေင်မ္ဂး အ္စာ ဓရ် တအ် ဖျေဟ် ကဵု ဒ္ဂေတ် လၟေတ် ကု ညးဍုင်ကွာန် ညံင် ဂွံ မံင် ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် တုဲ ဍေံ ဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင် ပုန်ကလိုက် လတူ အလဵုအသဳ ရ။
== ၃။ ဥပမာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ (Southeast Asia) ==
လညာတ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဵု ပရေင် ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာယှ အဂၞဲ ရ-
* '''ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ (Thailand):''' သၞောတ်ဝ် အကြာ သၟိင် ဨကရာဇ် သေံ (Monarchy) ကေုာံ ဂကောံသင် သံဃနာယက သေံ (Sangha Supreme Council) ဂှ် ဒှ် ဥပမာ ထေက်တန် မွဲ ရ။ ဍုင် ကဵု လဝ် အခေါင်အရာ ကေုာံ ဘဏ္ဍာ ကု သင် တအ် တုဲ، သင် တအ် ကလေင် တွဟ် ထ္ၜး ကဵု ဒဒှ်ရ သၟိင် ဨကရာဇ် ဂှ် ဒှ် ညးမင်မွဲ သာသနာ (Defender of the Faith) ရ။
* '''ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar):''' နူကဵု ခေတ် သၟိင် မန် ဗၟာ တမၠာ စဵုကဵု ခေတ် အလဵုအသဳ ပၞာန် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဂစာန် ကၠောန် ဒါန ဇၞော်ဇၞော် (ဥပမာ - သြိုင် ကျာ် စေတဳ၊ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တအ်) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ထံက်ပင် နူကဵု ဂကောံသင် တအ် ရ။
== ၄။ ပရေင် ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ပြသၞာ ==
ၜိုန်ရ မဝ်ဒယ် ဏအ် ခိုင်ကၠိုက် လောန် ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ ခေတ် ကောန်မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ ကၠုင် ဏအ် မ္ဂး ဍေံ မလေပ် က္တဵုဒှ် ပြသၞာ မာန် ရ-
* '''ပရေင် ဒစဵုဒစး (Loss of Legitimacy):''' ယဝ်ရ အလဵုအသဳ မွဲ ဍဵုဍိုက် ညးဍုင်ကွာန် လောန် အာ မ္ဂး၊ ဂကောံ သာသနာ တအ် ဒး ဒုင် ဖျေဟ် အစောံ ကီု တုဲ ညးတအ် မလေပ် ပါ် တိတ် နူကဵု သၞောတ်ဝ် ဏအ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ယၟု သာသနာ ရ (ဥပမာ - ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု သင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၇)။
* '''သၞောတ်ဝ် ခေတ် တၟိ (Secularization):''' ပ္ဍဲ ဍုင် မပါ် လဝ် ဍုင် ကဵု သာသနာ သ္ၚောဲသ္ၚောဲ (Secular states) တအ် မ္ဂး သၞောတ်ဝ် မဝ်ဒယ် ဏအ် ဍေံ ဇြိုတ် သ္ၚေက် အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံမွဲ ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)
* [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]] (Political systems)
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Buddhism and politics)
== နိဿဲ ==
* Tambiah, S. J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Suksamran, S. (1982). ''Buddhism and Politics in Thailand''. Institute of Southeast Asian Studies.
* Patron-client systems, [[Wikipedia]].
[[Category:ကတ်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ်]] [[Category:သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] [[Category:လညာတ် သဘဴဓရ်ဂမၠိုင်]] [[Category:သာသနာ ကေုာံ ဍုင်]]
61fb5k2idfaz0hyji2kj8k47yz8xcrh
ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
0
10701
54147
2026-05-05T09:30:00Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် | native_name = Buddhism and politics | image = | caption = ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ လညာတ် သာသနာ ကေုာံ အာဏာပိုင် အလဵုအသဳ | field = [[လူမှုဗေဒ]] သာသနာ, သိပ္ပံ ပရေင်ဍု..."
54147
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| native_name = Buddhism and politics
| image =
| caption = ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ လညာတ် သာသနာ ကေုာံ အာဏာပိုင် အလဵုအသဳ
| field = [[လူမှုဗေဒ]] သာသနာ, [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political science)
| related_concepts = [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]] (Symbiotic patronage), သၟိင် ဓမ္မရာဇာ, ဓရ် သၟိင် စှ် ပြကာ (ဒသရာဇဓမ္မ)
}}
'''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ({{lang-en|Buddhism and politics}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူပရာ မလ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကောံ သာသနာ (ဗွဲတၟေင် ခမဳသင်) ကေုာံ အာဏာပိုင် ဍုင် (State) တအ် ရ။ ၜိုန်ရ လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက ဂှ် ရန်တၟအ် လဝ် သွက်ဂွံ တိတ် ဗၠး နူ ဒဒိုက် သံသာ ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု ဝင် မက္တဵုဒှ် ကၠုင် ဍာံဍာံ မ္ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင် အုပ်ဓုပ် ဍုင် ဝွံ ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ရေင်သကအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ တအ် ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ သဇိုင် လညာတ် ==
ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဂှ် ဍေံ စတင် ပြာကတ် ကၠုင် နူကဵု ခေတ် '''သၟိင်အသောက''' (King Ashoka) မအုပ်ဓုပ် လဝ် အေန်ပါယာ အိန္ဒိယ ပ္ဍဲ ဘဳသဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံ တေအ် ရ-
* '''သၟိင် ဓမ္မရာဇာ (Dhammaraja):''' လညာတ် မဟီု မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် မွဲ ဂှ် ဒး အုပ်ဓုပ် ဍုင် နကဵု ဓရ် (Dhamma) တုဲ၊ ညး ဂှ် ဒှ် ညးမင်မွဲ သာသနာ (Defender of the Faith) ရ။
* '''ဓရ် သၟိင် စှ် ပြကာ (ဒသရာဇဓမ္မ):''' ပ္ဍဲ လိက်ပတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မ္ဂး ထ္ၜး လဝ် ဒ္ဂေတ် လၟေတ် သွက် ညးမအုပ်ဓုပ် ဍုင် တအ် သ္ဒး ဒ္ဂေတ် ဗက် မပ္တံကဵု ဒါန၊ သဳလ၊ ပရေင် သၠး ပွး (Pariccaga) ကေုာံ ပွမဟွံ ပလီုပလာ် (Ahimsa) တအ် ရ။
== ၂။ အကာဲအရာ ပ္ဍဲ ဍုင် ထေရဝါဒဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ ဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗၟာ ကေုာံ သဳရိလင်္ကာ တအ် မ္ဂး، ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂှ် ဍေံ ပါလုပ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် '''[[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]''' (Symbiotic patronage model) ရ-
* '''ဍုင်သေံ (Thailand):''' သၞောတ်ဝ် အလဵုအသဳ ကေုာံ သၟိင် ဨကရာဇ် သေံ ဂှ် ထံက်ပင် လဝ် ဂကောံ သံဃနာယက ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် တုဲ، သာသနာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် သဇိုင် အဓိက မွဲ သွက် ပရေင် ညဳသာ ကောန်ဂကူ သေံ (Nation-building) ရ။
* '''ဍုင်ဗၟာ (Myanmar):''' နူကဵု ခေတ် သၟိင် မန် ဗၟာ စဵုကဵု လၟုဟ်၊ အလဵုအသဳ တအ် ဂစာန် သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ခမဳသင် တအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ လတူ အဝဵု ညးတအ် (Political legitimacy) ရ။
== ၃။ ပရေင် ချဳဓရာင် သင် ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ==
ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် မ္ဂး ခမဳသင် တအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် တၞဟ်ဟ် သာ် ရ-
၁။ '''ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ်:''' ခမဳသင် ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပေါဲ ထ္ၜး ဆန္ဒ သွက် အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ (ဥပမာ - ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု သင် ဟွံသေင်မ္ဂး Saffron Revolution ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၇)။
၂။ '''ပရေင် စောဲဂကူ ဘာသာ (Buddhist Nationalism):''' ပ္ဍဲ လပါ် မွဲ သာ် ပၠန် ဂှ်၊ က္တဵုဒှ် ကၠုင် ဂကောံ ခမဳသင် မစောဲ မင် ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ လောန် အာ (ဥပမာ - ဂကောံ မဘသ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ၊ ကေုာံ Bodu Bala Sena ပ္ဍဲ ဍုင်သဳရိလင်္ကာ) တုဲ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပြသၞာ အကြာ ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ တၞဟ် တအ် ရ။
၃။ '''ပရေင် မင်မွဲ သဘာဝ ဝန်းကျင်:''' ခမဳသင် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယာ တအ် ကၠောန် ကမၠောန် မင်မွဲ ဂြိုဟ် ဆု (Ecology monks) နကဵု ပွမပ္တိုန် ဓရ် သ္ပ ပယျေဝ် ကု တၞံဆု ညံင် မၞိဟ် တအ် ဟွံဂွံ ဗာ် ပလီု ရ။
== ၄။ တင် ပါ်ပါဲ ကေုာံ နှိုင်းယှဉ် ==
ပရေင် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူ မဒး ဒုင် ပါ်ပါဲ ဒၟံင် လၟိုန် ရ။ တၠပညာ လ္ၚဵု တအ် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ခမဳသင် တအ် သ္ဒး မံင် သ္ၚောဲသ္ၚောဲ နူ အဝဵု ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တုဲ သ္ဒး ပတိုန် စိုတ် လတူ ပရေင် လ္ၚတ် ဓရ် သၟး ရ။ ဆဂး လညာတ် လ္ၚဵု ပၠန် ဂှ် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် ပညာ မဆေင်ကဵု ဘဝ မၞိဟ် မွဲ တုဲ، ပွမဗိုင် ရီုဗင် ညးဍုင်ကွာန် နူကဵု ဒဒိုက် ပရေင် အုပ်ဓုပ် (Social engagement) ဂှ် ဍေံ ဒှ် တာလျိုင် မေတ္တာ ကရုဏာ မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]
* [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[သာသနာ ကေုာံ ဍုင်]]
== နိဿဲ ==
* Harris, Ian (1999). ''Buddhism and Politics in Twentieth Century Asia''. Continuum.
* Tambiah, S. J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand''. Cambridge University Press.
* Buddhism and violence, [[Wikipedia]].
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:လူမှုဗေဒ]]
[[Category:ပရေင် ဝင်]]
f6ciybk7inb0jaor6d9o3035ldvxxgp
54148
54147
2026-05-05T09:31:08Z
Aue Nai
24
54148
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| native_name = Buddhism and politics
| image =
| caption = ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ လညာတ် သာသနာ ကေုာံ အာဏာပိုင် အလဵုအသဳ
| field = [[လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ်]] သာသနာ, [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political science)
| related_concepts = [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]] (Symbiotic patronage), သၟိင် ဓမ္မရာဇာ, ဓရ် သၟိင် စှ် ပြကာ (ဒသရာဇဓမ္မ)
}}
'''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ({{lang-en|Buddhism and politics}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူပရာ မလ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကောံ သာသနာ (ဗွဲတၟေင် ခမဳသင်) ကေုာံ အာဏာပိုင် ဍုင် (State) တအ် ရ။ ၜိုန်ရ လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက ဂှ် ရန်တၟအ် လဝ် သွက်ဂွံ တိတ် ဗၠး နူ ဒဒိုက် သံသာ ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု ဝင် မက္တဵုဒှ် ကၠုင် ဍာံဍာံ မ္ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင် အုပ်ဓုပ် ဍုင် ဝွံ ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ရေင်သကအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ တအ် ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ သဇိုင် လညာတ် ==
ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဂှ် ဍေံ စတင် ပြာကတ် ကၠုင် နူကဵု ခေတ် '''သၟိင်အသောက''' (King Ashoka) မအုပ်ဓုပ် လဝ် အေန်ပါယာ အိန္ဒိယ ပ္ဍဲ ဘဳသဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံ တေအ် ရ-
* '''သၟိင် ဓမ္မရာဇာ (Dhammaraja):''' လညာတ် မဟီု မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် မွဲ ဂှ် ဒး အုပ်ဓုပ် ဍုင် နကဵု ဓရ် (Dhamma) တုဲ၊ ညး ဂှ် ဒှ် ညးမင်မွဲ သာသနာ (Defender of the Faith) ရ။
* '''ဓရ် သၟိင် စှ် ပြကာ (ဒသရာဇဓမ္မ):''' ပ္ဍဲ လိက်ပတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မ္ဂး ထ္ၜး လဝ် ဒ္ဂေတ် လၟေတ် သွက် ညးမအုပ်ဓုပ် ဍုင် တအ် သ္ဒး ဒ္ဂေတ် ဗက် မပ္တံကဵု ဒါန၊ သဳလ၊ ပရေင် သၠး ပွး (Pariccaga) ကေုာံ ပွမဟွံ ပလီုပလာ် (Ahimsa) တအ် ရ။
== ၂။ အကာဲအရာ ပ္ဍဲ ဍုင် ထေရဝါဒဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ ဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗၟာ ကေုာံ သဳရိလင်္ကာ တအ် မ္ဂး، ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂှ် ဍေံ ပါလုပ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် '''[[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]''' (Symbiotic patronage model) ရ-
* '''ဍုင်သေံ (Thailand):''' သၞောတ်ဝ် အလဵုအသဳ ကေုာံ သၟိင် ဨကရာဇ် သေံ ဂှ် ထံက်ပင် လဝ် ဂကောံ သံဃနာယက ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် တုဲ، သာသနာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် သဇိုင် အဓိက မွဲ သွက် ပရေင် ညဳသာ ကောန်ဂကူ သေံ (Nation-building) ရ။
* '''ဍုင်ဗၟာ (Myanmar):''' နူကဵု ခေတ် သၟိင် မန် ဗၟာ စဵုကဵု လၟုဟ်၊ အလဵုအသဳ တအ် ဂစာန် သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ခမဳသင် တအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ လတူ အဝဵု ညးတအ် (Political legitimacy) ရ။
== ၃။ ပရေင် ချဳဓရာင် သင် ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ==
ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် မ္ဂး ခမဳသင် တအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် တၞဟ်ဟ် သာ် ရ-
၁။ '''ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ်:''' ခမဳသင် ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပေါဲ ထ္ၜး ဆန္ဒ သွက် အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ (ဥပမာ - ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု သင် ဟွံသေင်မ္ဂး Saffron Revolution ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၇)။
၂။ '''ပရေင် စောဲဂကူ ဘာသာ (Buddhist Nationalism):''' ပ္ဍဲ လပါ် မွဲ သာ် ပၠန် ဂှ်၊ က္တဵုဒှ် ကၠုင် ဂကောံ ခမဳသင် မစောဲ မင် ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ လောန် အာ (ဥပမာ - ဂကောံ မဘသ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ၊ ကေုာံ Bodu Bala Sena ပ္ဍဲ ဍုင်သဳရိလင်္ကာ) တုဲ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပြသၞာ အကြာ ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ တၞဟ် တအ် ရ။
၃။ '''ပရေင် မင်မွဲ သဘာဝ ဝန်းကျင်:''' ခမဳသင် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယာ တအ် ကၠောန် ကမၠောန် မင်မွဲ ဂြိုဟ် ဆု (Ecology monks) နကဵု ပွမပ္တိုန် ဓရ် သ္ပ ပယျေဝ် ကု တၞံဆု ညံင် မၞိဟ် တအ် ဟွံဂွံ ဗာ် ပလီု ရ။
== ၄။ တင် ပါ်ပါဲ ကေုာံ နှိုင်းယှဉ် ==
ပရေင် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူ မဒး ဒုင် ပါ်ပါဲ ဒၟံင် လၟိုန် ရ။ တၠပညာ လ္ၚဵု တအ် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ခမဳသင် တအ် သ္ဒး မံင် သ္ၚောဲသ္ၚောဲ နူ အဝဵု ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တုဲ သ္ဒး ပတိုန် စိုတ် လတူ ပရေင် လ္ၚတ် ဓရ် သၟး ရ။ ဆဂး လညာတ် လ္ၚဵု ပၠန် ဂှ် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် ပညာ မဆေင်ကဵု ဘဝ မၞိဟ် မွဲ တုဲ، ပွမဗိုင် ရီုဗင် ညးဍုင်ကွာန် နူကဵု ဒဒိုက် ပရေင် အုပ်ဓုပ် (Social engagement) ဂှ် ဍေံ ဒှ် တာလျိုင် မေတ္တာ ကရုဏာ မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]
* [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[သာသနာ ကေုာံ ဍုင်]]
== နိဿဲ ==
* Harris, Ian (1999). ''Buddhism and Politics in Twentieth Century Asia''. Continuum.
* Tambiah, S. J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand''. Cambridge University Press.
* Buddhism and violence, [[Wikipedia]].
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင် ဝင်]]
jgt7wi91mum76tf6veb8ld9piv2lvz8
54149
54148
2026-05-05T09:36:41Z
Aue Nai
24
/* ၄။ တင် ပါ်ပါဲ ကေုာံ နှိုင်းယှဉ် */
54149
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| native_name = Buddhism and politics
| image =
| caption = ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ လညာတ် သာသနာ ကေုာံ အာဏာပိုင် အလဵုအသဳ
| field = [[လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ်]] သာသနာ, [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political science)
| related_concepts = [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]] (Symbiotic patronage), သၟိင် ဓမ္မရာဇာ, ဓရ် သၟိင် စှ် ပြကာ (ဒသရာဇဓမ္မ)
}}
'''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ({{lang-en|Buddhism and politics}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူပရာ မလ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကောံ သာသနာ (ဗွဲတၟေင် ခမဳသင်) ကေုာံ အာဏာပိုင် ဍုင် (State) တအ် ရ။ ၜိုန်ရ လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက ဂှ် ရန်တၟအ် လဝ် သွက်ဂွံ တိတ် ဗၠး နူ ဒဒိုက် သံသာ ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု ဝင် မက္တဵုဒှ် ကၠုင် ဍာံဍာံ မ္ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင် အုပ်ဓုပ် ဍုင် ဝွံ ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ရေင်သကအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ တအ် ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ သဇိုင် လညာတ် ==
ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဂှ် ဍေံ စတင် ပြာကတ် ကၠုင် နူကဵု ခေတ် '''သၟိင်အသောက''' (King Ashoka) မအုပ်ဓုပ် လဝ် အေန်ပါယာ အိန္ဒိယ ပ္ဍဲ ဘဳသဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံ တေအ် ရ-
* '''သၟိင် ဓမ္မရာဇာ (Dhammaraja):''' လညာတ် မဟီု မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် မွဲ ဂှ် ဒး အုပ်ဓုပ် ဍုင် နကဵု ဓရ် (Dhamma) တုဲ၊ ညး ဂှ် ဒှ် ညးမင်မွဲ သာသနာ (Defender of the Faith) ရ။
* '''ဓရ် သၟိင် စှ် ပြကာ (ဒသရာဇဓမ္မ):''' ပ္ဍဲ လိက်ပတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မ္ဂး ထ္ၜး လဝ် ဒ္ဂေတ် လၟေတ် သွက် ညးမအုပ်ဓုပ် ဍုင် တအ် သ္ဒး ဒ္ဂေတ် ဗက် မပ္တံကဵု ဒါန၊ သဳလ၊ ပရေင် သၠး ပွး (Pariccaga) ကေုာံ ပွမဟွံ ပလီုပလာ် (Ahimsa) တအ် ရ။
== ၂။ အကာဲအရာ ပ္ဍဲ ဍုင် ထေရဝါဒဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ ဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗၟာ ကေုာံ သဳရိလင်္ကာ တအ် မ္ဂး، ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂှ် ဍေံ ပါလုပ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် '''[[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]''' (Symbiotic patronage model) ရ-
* '''ဍုင်သေံ (Thailand):''' သၞောတ်ဝ် အလဵုအသဳ ကေုာံ သၟိင် ဨကရာဇ် သေံ ဂှ် ထံက်ပင် လဝ် ဂကောံ သံဃနာယက ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် တုဲ، သာသနာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် သဇိုင် အဓိက မွဲ သွက် ပရေင် ညဳသာ ကောန်ဂကူ သေံ (Nation-building) ရ။
* '''ဍုင်ဗၟာ (Myanmar):''' နူကဵု ခေတ် သၟိင် မန် ဗၟာ စဵုကဵု လၟုဟ်၊ အလဵုအသဳ တအ် ဂစာန် သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ခမဳသင် တအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ လတူ အဝဵု ညးတအ် (Political legitimacy) ရ။
== ၃။ ပရေင် ချဳဓရာင် သင် ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ==
ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် မ္ဂး ခမဳသင် တအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် တၞဟ်ဟ် သာ် ရ-
၁။ '''ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ်:''' ခမဳသင် ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပေါဲ ထ္ၜး ဆန္ဒ သွက် အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ (ဥပမာ - ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု သင် ဟွံသေင်မ္ဂး Saffron Revolution ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၇)။
၂။ '''ပရေင် စောဲဂကူ ဘာသာ (Buddhist Nationalism):''' ပ္ဍဲ လပါ် မွဲ သာ် ပၠန် ဂှ်၊ က္တဵုဒှ် ကၠုင် ဂကောံ ခမဳသင် မစောဲ မင် ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ လောန် အာ (ဥပမာ - ဂကောံ မဘသ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ၊ ကေုာံ Bodu Bala Sena ပ္ဍဲ ဍုင်သဳရိလင်္ကာ) တုဲ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပြသၞာ အကြာ ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ တၞဟ် တအ် ရ။
၃။ '''ပရေင် မင်မွဲ သဘာဝ ဝန်းကျင်:''' ခမဳသင် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယာ တအ် ကၠောန် ကမၠောန် မင်မွဲ ဂြိုဟ် ဆု (Ecology monks) နကဵု ပွမပ္တိုန် ဓရ် သ္ပ ပယျေဝ် ကု တၞံဆု ညံင် မၞိဟ် တအ် ဟွံဂွံ ဗာ် ပလီု ရ။
== ၄။ တင် ပါ်ပါဲ ကေုာံ ၜတ်ကၞာတ် ==
ပရေင် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူ မဒး ဒုင် ပါ်ပါဲ ဒၟံင် လၟိုန် ရ။ တၠပညာ လ္ၚဵု တအ် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ခမဳသင် တအ် သ္ဒး မံင် သ္ၚောဲသ္ၚောဲ နူ အဝဵု ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တုဲ သ္ဒး ပတိုန် စိုတ် လတူ ပရေင် လ္ၚတ် ဓရ် သၟး ရ။ ဆဂး လညာတ် လ္ၚဵု ပၠန် ဂှ် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် ပညာ မဆေင်ကဵု ဘဝ မၞိဟ် မွဲ တုဲ، ပွမဗိုင် ရီုဗင် ညးဍုင်ကွာန် နူကဵု ဒဒိုက် ပရေင် အုပ်ဓုပ် (Social engagement) ဂှ် ဍေံ ဒှ် တာလျိုင် မေတ္တာ ကရုဏာ မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]
* [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[သာသနာ ကေုာံ ဍုင်]]
== နိဿဲ ==
* Harris, Ian (1999). ''Buddhism and Politics in Twentieth Century Asia''. Continuum.
* Tambiah, S. J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand''. Cambridge University Press.
* Buddhism and violence, [[Wikipedia]].
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင် ဝင်]]
tc9pto973m9317cek94rqzoau0po9sm
54150
54149
2026-05-05T09:41:16Z
Aue Nai
24
/* ၃။ ပရေင် ချဳဓရာင် သင် ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် */
54150
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept
| name = ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| native_name = Buddhism and politics
| image =
| caption = ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ လညာတ် သာသနာ ကေုာံ အာဏာပိုင် အလဵုအသဳ
| field = [[လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ်]] သာသနာ, [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political science)
| related_concepts = [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]] (Symbiotic patronage), သၟိင် ဓမ္မရာဇာ, ဓရ် သၟိင် စှ် ပြကာ (ဒသရာဇဓမ္မ)
}}
'''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ({{lang-en|Buddhism and politics}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူပရာ မလ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကောံ သာသနာ (ဗွဲတၟေင် ခမဳသင်) ကေုာံ အာဏာပိုင် ဍုင် (State) တအ် ရ။ ၜိုန်ရ လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက ဂှ် ရန်တၟအ် လဝ် သွက်ဂွံ တိတ် ဗၠး နူ ဒဒိုက် သံသာ ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု ဝင် မက္တဵုဒှ် ကၠုင် ဍာံဍာံ မ္ဂး ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင် အုပ်ဓုပ် ဍုင် ဝွံ ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ရေင်သကအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ တအ် ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ သဇိုင် လညာတ် ==
ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဂှ် ဍေံ စတင် ပြာကတ် ကၠုင် နူကဵု ခေတ် '''သၟိင်အသောက''' (King Ashoka) မအုပ်ဓုပ် လဝ် အေန်ပါယာ အိန္ဒိယ ပ္ဍဲ ဘဳသဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံ တေအ် ရ-
* '''သၟိင် ဓမ္မရာဇာ (Dhammaraja):''' လညာတ် မဟီု မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် မွဲ ဂှ် ဒး အုပ်ဓုပ် ဍုင် နကဵု ဓရ် (Dhamma) တုဲ၊ ညး ဂှ် ဒှ် ညးမင်မွဲ သာသနာ (Defender of the Faith) ရ။
* '''ဓရ် သၟိင် စှ် ပြကာ (ဒသရာဇဓမ္မ):''' ပ္ဍဲ လိက်ပတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မ္ဂး ထ္ၜး လဝ် ဒ္ဂေတ် လၟေတ် သွက် ညးမအုပ်ဓုပ် ဍုင် တအ် သ္ဒး ဒ္ဂေတ် ဗက် မပ္တံကဵု ဒါန၊ သဳလ၊ ပရေင် သၠး ပွး (Pariccaga) ကေုာံ ပွမဟွံ ပလီုပလာ် (Ahimsa) တအ် ရ။
== ၂။ အကာဲအရာ ပ္ဍဲ ဍုင် ထေရဝါဒဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ ဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗၟာ ကေုာံ သဳရိလင်္ကာ တအ် မ္ဂး، ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂှ် ဍေံ ပါလုပ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် '''[[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]''' (Symbiotic patronage model) ရ-
* '''ဍုင်သေံ (Thailand):''' သၞောတ်ဝ် အလဵုအသဳ ကေုာံ သၟိင် ဨကရာဇ် သေံ ဂှ် ထံက်ပင် လဝ် ဂကောံ သံဃနာယက ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် တုဲ، သာသနာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် သဇိုင် အဓိက မွဲ သွက် ပရေင် ညဳသာ ကောန်ဂကူ သေံ (Nation-building) ရ။
* '''ဍုင်ဗၟာ (Myanmar):''' နူကဵု ခေတ် သၟိင် မန် ဗၟာ စဵုကဵု လၟုဟ်၊ အလဵုအသဳ တအ် ဂစာန် သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ခမဳသင် တအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီ လတူ အဝဵု ညးတအ် (Political legitimacy) ရ။
== ၃။ ပရေင် ချဳဓရာင် သင် ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ==
ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် မ္ဂး ခမဳသင် တအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် တၞဟ်ဟ် သာ် ရ-
၁။ '''ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ်:''' ခမဳသင် ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပေါဲ ထ္ၜး ဆန္ဒ သွက် အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ (ဥပမာ - ပရေင် ကလိုက်ကၟဵု သင် ဟွံသေင်မ္ဂး Saffron Revolution ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၀၇)။
၂။ '''ပရေင် စောဲဂကူ ဘာသာ (Buddhist Nationalism):''' ပ္ဍဲ လပါ် မွဲ သာ် ပၠန် ဂှ်၊ က္တဵုဒှ် ကၠုင် ဂကောံ ခမဳသင် မစောဲ မင် ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ လောန် အာ (ဥပမာ - ဂကောံ မဘသ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ၊ ကေုာံ Bodu Bala Sena ပ္ဍဲ ဍုင်သဳရိလင်္ကာ) တုဲ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပြသၞာ အကြာ ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ တၞဟ် တအ် ရ။
၃။ '''ပရေင် မင်မွဲ သဘာဝ ဝန်းကျင်:''' ခမဳသင် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယာ တအ် ကၠောန် ကမၠောန် မင်မွဲ ဂြိုဟ် ဆု (Ecology monks) နကဵု ပွမပ္တိုန် ဓရ် သ္ပ ပယျေဝ် ကု တၞံဆု ညံင် မၞိဟ် တအ် ဟွံဂွံ ဗာ် ပလီု ရ။
== ၄။ တင် ပါ်ပါဲ ကေုာံ ၜတ်ကၞာတ် ==
ပရေင် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူ မဒး ဒုင် ပါ်ပါဲ ဒၟံင် လၟိုန် ရ။ တၠပညာ လ္ၚဵု တအ် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ခမဳသင် တအ် သ္ဒး မံင် သ္ၚောဲသ္ၚောဲ နူ အဝဵု ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တုဲ သ္ဒး ပတိုန် စိုတ် လတူ ပရေင် လ္ၚတ် ဓရ် သၟး ရ။ ဆဂး လညာတ် လ္ၚဵု ပၠန် ဂှ် ညာတ် ကေတ် ဒဒှ်ရ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂှ် ဍေံ ဒှ် ပညာ မဆေင်ကဵု ဘဝ မၞိဟ် မွဲ တုဲ، ပွမဗိုင် ရီုဗင် ညးဍုင်ကွာန် နူကဵု ဒဒိုက် ပရေင် အုပ်ဓုပ် (Social engagement) ဂှ် ဍေံ ဒှ် တာလျိုင် မေတ္တာ ကရုဏာ မွဲ ကီု ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]
* [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[သာသနာ ကေုာံ ဍုင်]]
== နိဿဲ ==
* Harris, Ian (1999). ''Buddhism and Politics in Twentieth Century Asia''. Continuum.
* Tambiah, S. J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand''. Cambridge University Press.
* Buddhism and violence, [[Wikipedia]].
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင် ဝင်]]
odkdx1tvuhvywuh3x5iauuvo8nm7hqn
သာသနာ ကေုာံ ဍုင်
0
10702
54151
2026-05-05T09:46:14Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=သာသနာ ကေုာံ ဍုင်|native_name=Religion and state|image=|caption=ပရေင် ဆက်စပ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် လဒက်ပ္တန် အကြာ အာဏာပိုင် ဍုင် ကေုာံ ဂကောံ သာသနာ|field=[[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]], [[လူမှုဗေဒ]]..."
54151
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=သာသနာ ကေုာံ ဍုင်|native_name=Religion and state|image=|caption=ပရေင် ဆက်စပ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် လဒက်ပ္တန် အကြာ အာဏာပိုင် ဍုင် ကေုာံ ဂကောံ သာသနာ|field=[[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]], [[လူမှုဗေဒ]] သာသနာ, သၞောဝ် ဥပဒေ အလုံ ဍုင်|related_concepts=ပရေင် ပါ်ခြာ ဍုင် ကေုာံ သာသနာ (Secularism), သာသနာ ဍုင် (State religion), [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]]}}
'''သာသနာ ကေုာံ ဍုင်''' ({{lang-en|Religion and state}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူပရာ မလ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religious institutions) ကေုာံ တၠအာဏာ အလဵုအသဳ ဍုင် (State authorities) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပညာ [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ ကတ်လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး၊ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ အရာ ၜါ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကိစ္စဇၞော် လောန် သွက်ဂွံ ဖျေဟ် လဒက်ပ္တန် ပရေင် စၟတ်သမ္တီ အဝဵု ဍုင် (Legitimacy)၊ သၞောဝ် ဥပဒေ ကေုာံ အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ။ လတူ ဂၠးတိ ဏအ် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဍုင် မွဲ ကဵု မွဲ ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဟွံ တုပ် ရေင်သကအ် တုဲ، ဍေံ တၞဟ်ခြာ အာ အတိုင် ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဒေသ ညး ကဵု ညး ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် ဇၞော်မောဝ် ==
* '''ခေတ် တမၠာ ကေုာံ လဒေါဝ် (Ancient and Medieval Eras):''' ပ္ဍဲ အခိင် ကိုပ်ကၠာ တေအ် မ္ဂး သာသနာ ကေုာံ ဍုင် ဝွံ ပါ် ခြာ လဝ် ဟွံမွဲ ရ။ သၟိင် ဨကရာဇ် တအ် ဂှ် ဒှ် ညးမရုဲစှ် လဝ် နကဵု ကျာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒှ် ဂကူ ကောန် ကျာ် (Divine right of kings) တုဲ အုပ်ဓုပ် လဝ် ဍုင် ရ။ ဥပမာ - ပ္ဍဲ အေန်ပါယာ ရဝ်မ ကေုာံ ဍုင် သၟိင် မန် ဗၟာ တမၠာ တအ် မ္ဂး သာသနာ ဂှ် ဒှ် အရာ မထိင်ဒဝ် လဝ် အဝဵု ဍုင် ရ။
* '''ခေတ် လၟုဟ် (Modern Era):''' စတမ် နူကဵု ခေတ် ပရေင် ညာဏ် ပညာ ကၠးဖ္ဍး (Enlightenment) ပ္ဍဲ ရး ဥရောပ တုဲ၊ လညာတ် မဟီု မ္ဂး "သာသနာ ကေုာံ ဍုင် သ္ဒး ပါ် ခြာ လဝ် သ္ၚောဲသ္ၚောဲ ရောင်" (Separation of church and state) ဂှ် က္တဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ ကဵု အခေါင် လွိင် ပရေင် ယိုက်ဂၠေင် သာသနာ ကု ညးဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ် ရ။
== ၂။ ဗီုပြင် ပရေင် ဆက်စပ် အဓိကဂမၠိုင် ==
လတူ ဂၠးတိ ဏအ် ဍုင် တအ် ပါ် လဝ် ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် နကဵု ဗီုပြင် အဓိက (၃) သာ် ရ-
၁။ '''ပရေင် ပါ်ခြာ ဍုင် ကေုာံ သာသနာ (Secular State):''' ဍုင် မစကာ သၞောတ်ဝ် ဏအ် မ္ဂး အလဵုအသဳ ဍုင် ဂှ် ဟွံ ယိုက်ဂၠေင် ဟွံ ထံက်ပင် ကဵု သာသနာ လဵု မွဲ တုဲ မံင် လဒေါဝ် ညဳညဳ (Neutrality) ရ။ သၞောဝ် ဥပဒေ ဍုင် ဂှ် လဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု လညာတ် လောကဳ သၟး ရ။ ဥပမာ - ဍုင် ပြင်သေတ်، ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန်။
၂။ '''သာသနာ ဍုင် တရာဝ်ဝင် (State Religion / Established Religion):''' ဍုင် မစကာ သၞောတ်ဝ် ဏအ် မ္ဂး ဍုင် ဂှ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် သာသနာ လဵု မွဲ မဒှ် သာသနာ တရာဝ်ဝင် အလုံ ဍုင် ရ။ အလဵုအသဳ တအ် ထံက်ပင် ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ကဵု အခေါင် တၟေင် ကု သာသနာ ဂှ် ရ။ ဥပမာ - ဘာသာ အေတ်သလာမ် ပ္ဍဲ ဍုင် မလေယှာ ကေုာံ ဍုင် အဳရန်، [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်|ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ပ္ဍဲ ဍုင် ကမ္ဗောဒဳယာ ကေုာံ ဍုင် သဳရိလင်္ကာ။
၃။ '''သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် နကဵု သာသနာ (Theocracy):''' ဒှ် ဍုင် မအုပ်ဓုပ် လဝ် နကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သာသနာ တအ် တိုက်ရိုက် ရ။ သၞောဝ် ဥပဒေ ဍုင် သီုဖအိုတ် ဂှ် ကၠုင် နူကဵု လိက်ပတ် သာသနာ သၟး ရ။ ဥပမာ - ဍုင် ဗာတဳကာန် (Vatican City) မအုပ်ဓုပ် နကဵု သင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး، ကေုာံ ဍုင် အဳရန် (မစကာ သၞောတ်ဝ် ၜါ ပံင်နှဴ)။
== ၃။ အကာဲအရာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ ==
ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာယှ အဂၞဲ (Southeast Asia) မ္ဂး ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဍေံ မလေပ် စကာ နကဵု ဗီုပြင် '''[[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]''' (Symbiotic patronage model) ဂၠိုင် ရ။
* အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် (ဥပမာ - ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ) တအ် ထံက်ပင် သြန်၊ သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ခမဳသင် တအ် ရ။
* စၞး ဂှ် ဌာန ဂကောံ သာသနာ ဂှ် ကလေင် တွဟ် ဓရ် ကေုာံ ပတိုန် စရာဲ ကဵု ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳ ဏအ် ဒှ် မၞိဟ် ခိုဟ် တုဲ ဍေံ ကဵု ပရေင် စၟတ်သမ္တီ အဝဵု (Legitimacy) ကု ဍုင် ရ။
== ၄။ ပြသၞာ ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ==
ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု အခေါင်အရာ မၞိဟ် ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ-
* '''အခေါင် လွိင် ပရေင် သာသနာ (Freedom of Religion):''' ပ္ဍဲ ဍုင် မၞုံ ကု သာသနာ ဍုင် တရာဝ်ဝင် တအ် မ္ဂး، မၞိဟ် မရှ်ေသှ်ေ ဘာသာ တၞဟ် တအ် ဍေံ မလေပ် ဒး ဒုင် အခေါင် အောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒး ဒုင် ဍဵုဍိုက် မာန် ရ။
* '''ပရေင် စောဲဂကူ ဘာသာ (Religious Nationalism):''' အခိင် ကာလ အလဵုအသဳ ဍုင် တအ် စကာ သာသနာ သွက် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂှ် မ္ဂး، ဍေံ မလေပ် က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် စောဲ မင် ဘာသာ လောန် အာ (Nationalism) တုဲ က္တဵုဗဒှ် ပြသၞာ ပဋိပက္ခ အကြာ ဂကူ နာနာ မာန် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
== နိဿဲ ==
* Fox, Jonathan (2015). ''Political Secularism, Religion, and the State: A Time Series Analysis of Worldwide Data''. Cambridge University Press.
* Stepan, Alfred (2000). "Religion, Democracy, and the "Twin Tolerations"". ''Journal of Democracy''.
* Separation of church and state, [[Wikipedia]].
gn6a4obx069rffsztbww50xr98llk1p
54152
54151
2026-05-05T09:46:50Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
54152
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox concept|name=သာသနာ ကေုာံ ဍုင်|native_name=Religion and state|image=|caption=ပရေင် ဆက်စပ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် လဒက်ပ္တန် အကြာ အာဏာပိုင် ဍုင် ကေုာံ ဂကောံ သာသနာ|field=[[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]], [[လူမှုဗေဒ]] သာသနာ, သၞောဝ် ဥပဒေ အလုံ ဍုင်|related_concepts=ပရေင် ပါ်ခြာ ဍုင် ကေုာံ သာသနာ (Secularism), သာသနာ ဍုင် (State religion), [[သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]]}}
'''သာသနာ ကေုာံ ဍုင်''' ({{lang-en|Religion and state}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရူပရာ မလ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဌာန ဂကောံ သာသနာ (Religious institutions) ကေုာံ တၠအာဏာ အလဵုအသဳ ဍုင် (State authorities) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပညာ [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ ကတ်လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး၊ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ အရာ ၜါ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကိစ္စဇၞော် လောန် သွက်ဂွံ ဖျေဟ် လဒက်ပ္တန် ပရေင် စၟတ်သမ္တီ အဝဵု ဍုင် (Legitimacy)၊ သၞောဝ် ဥပဒေ ကေုာံ အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် တအ် ရ။ လတူ ဂၠးတိ ဏအ် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် ဍုင် မွဲ ကဵု မွဲ ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဟွံ တုပ် ရေင်သကအ် တုဲ، ဍေံ တၞဟ်ခြာ အာ အတိုင် ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဒေသ ညး ကဵု ညး ရ။
== ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် ဇၞော်မောဝ် ==
* '''ခေတ် တမၠာ ကေုာံ လဒေါဝ် (Ancient and Medieval Eras):''' ပ္ဍဲ အခိင် ကိုပ်ကၠာ တေအ် မ္ဂး သာသနာ ကေုာံ ဍုင် ဝွံ ပါ် ခြာ လဝ် ဟွံမွဲ ရ။ သၟိင် ဨကရာဇ် တအ် ဂှ် ဒှ် ညးမရုဲစှ် လဝ် နကဵု ကျာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒှ် ဂကူ ကောန် ကျာ် (Divine right of kings) တုဲ အုပ်ဓုပ် လဝ် ဍုင် ရ။ ဥပမာ - ပ္ဍဲ အေန်ပါယာ ရဝ်မ ကေုာံ ဍုင် သၟိင် မန် ဗၟာ တမၠာ တအ် မ္ဂး သာသနာ ဂှ် ဒှ် အရာ မထိင်ဒဝ် လဝ် အဝဵု ဍုင် ရ။
* '''ခေတ် လၟုဟ် (Modern Era):''' စတမ် နူကဵု ခေတ် ပရေင် ညာဏ် ပညာ ကၠးဖ္ဍး (Enlightenment) ပ္ဍဲ ရး ဥရောပ တုဲ၊ လညာတ် မဟီု မ္ဂး "သာသနာ ကေုာံ ဍုင် သ္ဒး ပါ် ခြာ လဝ် သ္ၚောဲသ္ၚောဲ ရောင်" (Separation of church and state) ဂှ် က္တဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ ကဵု အခေါင် လွိင် ပရေင် ယိုက်ဂၠေင် သာသနာ ကု ညးဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ် ရ။
== ၂။ ဗီုပြင် ပရေင် ဆက်စပ် အဓိကဂမၠိုင် ==
လတူ ဂၠးတိ ဏအ် ဍုင် တအ် ပါ် လဝ် ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် နကဵု ဗီုပြင် အဓိက (၃) သာ် ရ-
၁။ '''ပရေင် ပါ်ခြာ ဍုင် ကေုာံ သာသနာ (Secular State):''' ဍုင် မစကာ သၞောတ်ဝ် ဏအ် မ္ဂး အလဵုအသဳ ဍုင် ဂှ် ဟွံ ယိုက်ဂၠေင် ဟွံ ထံက်ပင် ကဵု သာသနာ လဵု မွဲ တုဲ မံင် လဒေါဝ် ညဳညဳ (Neutrality) ရ။ သၞောဝ် ဥပဒေ ဍုင် ဂှ် လဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု လညာတ် လောကဳ သၟး ရ။ ဥပမာ - ဍုင် ပြင်သေတ်، ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန်။
၂။ '''သာသနာ ဍုင် တရာဝ်ဝင် (State Religion / Established Religion):''' ဍုင် မစကာ သၞောတ်ဝ် ဏအ် မ္ဂး ဍုင် ဂှ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် သာသနာ လဵု မွဲ မဒှ် သာသနာ တရာဝ်ဝင် အလုံ ဍုင် ရ။ အလဵုအသဳ တအ် ထံက်ပင် ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ကဵု အခေါင် တၟေင် ကု သာသနာ ဂှ် ရ။ ဥပမာ - ဘာသာ အေတ်သလာမ် ပ္ဍဲ ဍုင် မလေယှာ ကေုာံ ဍုင် အဳရန်، [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်|ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ပ္ဍဲ ဍုင် ကမ္ဗောဒဳယာ ကေုာံ ဍုင် သဳရိလင်္ကာ။
၃။ '''သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် နကဵု သာသနာ (Theocracy):''' ဒှ် ဍုင် မအုပ်ဓုပ် လဝ် နကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သာသနာ တအ် တိုက်ရိုက် ရ။ သၞောဝ် ဥပဒေ ဍုင် သီုဖအိုတ် ဂှ် ကၠုင် နူကဵု လိက်ပတ် သာသနာ သၟး ရ။ ဥပမာ - ဍုင် ဗာတဳကာန် (Vatican City) မအုပ်ဓုပ် နကဵု သင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး، ကေုာံ ဍုင် အဳရန် (မစကာ သၞောတ်ဝ် ၜါ ပံင်နှဴ)။
== ၃။ အကာဲအရာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှ အဂၞဲ ==
ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာယှ အဂၞဲ (Southeast Asia) မ္ဂး ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဍေံ မလေပ် စကာ နကဵု ဗီုပြင် '''[[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]''' (Symbiotic patronage model) ဂၠိုင် ရ။
* အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင် ဨကရာဇ် (ဥပမာ - ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ) တအ် ထံက်ပင် သြန်၊ သြိုင် ကျာ် ကေုာံ ကဵု လာဘ် တဆိပ်ကြာ ကု ခမဳသင် တအ် ရ။
* စၞး ဂှ် ဌာန ဂကောံ သာသနာ ဂှ် ကလေင် တွဟ် ဓရ် ကေုာံ ပတိုန် စရာဲ ကဵု ဒဒှ်ရ အလဵုအသဳ ဏအ် ဒှ် မၞိဟ် ခိုဟ် တုဲ ဍေံ ကဵု ပရေင် စၟတ်သမ္တီ အဝဵု (Legitimacy) ကု ဍုင် ရ။
== ၄။ ပြသၞာ ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ==
ပရေင် ဆက်စပ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု အခေါင်အရာ မၞိဟ် ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ-
* '''အခေါင် လွိင် ပရေင် သာသနာ (Freedom of Religion):''' ပ္ဍဲ ဍုင် မၞုံ ကု သာသနာ ဍုင် တရာဝ်ဝင် တအ် မ္ဂး، မၞိဟ် မရှ်ေသှ်ေ ဘာသာ တၞဟ် တအ် ဍေံ မလေပ် ဒး ဒုင် အခေါင် အောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒး ဒုင် ဍဵုဍိုက် မာန် ရ။
* '''ပရေင် စောဲဂကူ ဘာသာ (Religious Nationalism):''' အခိင် ကာလ အလဵုအသဳ ဍုင် တအ် စကာ သာသနာ သွက် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂှ် မ္ဂး، ဍေံ မလေပ် က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် စောဲ မင် ဘာသာ လောန် အာ (Nationalism) တုဲ က္တဵုဗဒှ် ပြသၞာ ပဋိပက္ခ အကြာ ဂကူ နာနာ မာန် ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[မဝ်ဒယ် ထံက်ပင် အညမည]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
== နိဿဲ ==
* Fox, Jonathan (2015). ''Political Secularism, Religion, and the State: A Time Series Analysis of Worldwide Data''. Cambridge University Press.
* Stepan, Alfred (2000). "Religion, Democracy, and the "Twin Tolerations"". ''Journal of Democracy''.
* Separation of church and state, [[Wikipedia]].
[[Category:သိပ္ပံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] [[Category:ဗေဒပရေင်မၞိဟ်]] [[Category:သာသနာ ကေုာံ ဍုင်]] [[Category:သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]]
go5bords93jdv1dz7lubv3bvfn6qx8t