ကြက္ကဒိန်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ကြက္ကဒိန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>463</id>
    <revision>
      <id>56149</id>
      <parentid>46253</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T01:23:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mehm Kaye Sorn</username>
        <id>5478</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>56149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35340" sha1="o1p9livmew3ct601bd49jm75818vlxb" xml:space="preserve">[[File:Hindu calendar 1871-72.jpg|thumb|A Hindu almanac (pancanga) for the year 1871/2 from Rajasthan (Library of Congress, Asian Division)]]

'''ကြက္ကဒိန်''' ({{Lang-en| Calendar}}, Burmese: ပြက္ခဒိန်) ဂှ် ဒှ်သၞောတ် မဒက်ပ္တန်လဝ် တ္ၚဲဂမၠိုင် သွက်ဂကောံမၞိဟ်၊ ကွေတ်ဘာသာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပကင်ရင်ဂွံ ရပ်စပ်စၟတ်သမ္တီ ဖျေဟ်အပိုင်အခြာရ၊၊ ကြက္ကဒိန်ဂှ် ကၠောန်လဝ် နကဵုမခုတ်ခဴ အပိုင်အခြာအခိင် ဗွဲတၟေင် တ္ၚဲ၊ သတ္တဟ၊ ဂိတု၊ သၞာံ ကေုာံ (ကာတ္ၚဲ)ဂမၠိုင်ရ၊၊ မွဲစၟတ်တ္ၚဲ (date) ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတစၟတ်သမ္တီ (၁) တ္ၚဲ အပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဂှ်ရ၊၊ ကြက္ကဒိန်ဂှ် သီုဒှ် ရုပ်ဒြပ် (ဗွဲမဂၠိုင် မကၠောန်လဝ် နကဵုစက္ခော) မွဲ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သွက်သၞောတ်ဂှ်ရ၊၊ ကြက္ကဒိန်ဂှ် သီုဒှ် စရင်မထ္ၜး အခါသမယ သဘင်၊ စၟတ်သမ္တီမွဲမွဲကီုရ၊၊ 

သၞောတ်ကြက္ကဒိန် ဂှ် မွဲအခေတ်ကဵုမွဲအခေတ်၊ မွဲဒေသကဵုမွဲဒေသ ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ၊၊ အရာ မတၞဟ်ခြာတအ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ် မဒုင်သဇိုင် တၞဟ်ခြာရ၊၊ လ္ၚဵုဒုင်သဇိုင် ကဵုတ္ၚဲ၊ လ္ၚဵုဒုင်သဇိုင် ကဵုဂိတု ကေုာံ သၞံင်နက္ခတ်ဂမၠိုင် ကေုာံ လညာတ်သမ္တီ မဆေင်ကဵု ရုပ္ပဗေဒ မဆေင်ကဵု မတၟော်လၟိဟ်ဂမၠိုင်တၞဟ်ခြာတုဲ သၞောတ်ကြက္ကဒိန် တၞဟ်ခြာရ၊၊ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် သၞောတ်ကြက္ကဒိန် မသုင်စောဲဒၟံင် နွံၜိုတ် (၄၀)ပြင်ဏီရ၊၊ ဗွဲမဂၠိုင် သၞောတ်ကြက္ကဒိန်တအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုဂိတုဂှ် ညးကော်စ ကြက္ကဒိန်ဂိတု (Lunar Calenders) ကြက္ကဒိန်တ္ၚဲ (Solar calenders)၊ (ကြက္ကဒိန်သၞံင်) သီုဂိတု သီုတ္ၚဲ ၜါမဖျပ်ဗစိုပ်လဝ်တုဲ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ဂှ် ကြက္ကဒိန်ဂိတုတ္ၚဲ (Lunisolar Calenders) ရ၊၊ ကြက္ကဒိန်အင်္ဂလိက် ပိုဲမကော်ဒၟံင် မဒှ်ကြက္ကဒိန် မစကာဂၠးတိ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကူကြက္ကဒိန်ဂိတုတ္ၚဲမွဲတုဲ ကြက္ကဒိန်မန်မစကာဒၟံင်လၟုဟ်လေဝ် လုပ်လၟိဟ် ဂကူကြက္ကဒိန်ဂိတုတ္ၚဲကီုရ၊၊

=='''ဝင် ကေုာံ ဗီုမစၟတ်သမ္တီကၠုင်'''==

ကြက္ကဒိန် (ဝါ) အရာမစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မဆက်စပ် ကုသဘာဝ ရာသဳဥတု ဒၞာဲဂၠးတိဏအ် မဂွံဓါတ်ဂမ္တဴ ဓါတ်ဂံက် ဗြဲဍာ်ကီုတုဲ ဒှ်ကၠုင် အရာကိစ္စဇၞော်မွဲ သွက်ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ၊၊ အတိုင်မဂွံဆဵုကေတ် နူပွမလ္ၚတ်တိရစ္ဆာန်တအ်တုဲ ဒဒှ်ရ ကြက္ကဒိန်ဏအ်ဂှ် သွက်တိရစ္ဆာန် ဗွဲတၟေင် ဂစေံ ကေုာံ သတ်ဂြိပ် မပြံင်လှာဲဒေသတအ်လေဝ် ကိစ္စဇၞော်ကီုရ၊၊ စိုပ်ဂိတုလဵု တ္ၚဲလဵုမ္ဂး ဒးစတိတ်နူ ဒၞာဲဏအ်တုဲ စိုပ်ဂိတုလဵု တ္ၚဲလဵုမ္ဂး ညံင်ဂွံစိုပ် ဒၞာဲတေအ် ဗီုဗီုဏအ် ပ္ဍဲဍေဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီကၠုင် နွံကီုရ၊၊ ညံင်ရဴတိရစ္ဆာန်တအ်ကီု ဂကူမၞိဟ်လေဝ် စိုပ်အခိင်တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး ဒးပလေဝ်စ သွက်ဂွံဇိက်ဗ္ၚ၊ စိုပ်တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး ဒးဖျေဟ်မ ကာလဂှ်ဟေင် တၞံသြောအ်/ဂျာင် တအ် ဂွံဂတာပ် ဍာ်၊ ဂွံဂတာပ် ဓါတ်ဂမ္တဴတုဲ ဂွံပ္တိတ်ကဵု ခိုဟ်ဟ်မာန်ရ၊၊ အရာဏအ်ဂှ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသဂဂံက်တအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ကွေဟ်ရ၊၊ ဥပမာ ပ္ဍဲဒေသဂဂံက် (သကေန်ဒိနေဗိယျာ/ဒိန်မက်၊ သွိတ်ဒေန်၊ နဝ်ဝေ)တအ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ဂံက်မ္ဂး ဟိုတ်နူလျးတ္ၚဲ အခိင်ဂၠေအ်ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဗတံ သၞံင်ဂှ် စမံက်ကၠုင်မ္ဂး (အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ် စိုပ်အခိင်ကညင်၊ ဓါတ်ဂမ္တဴ ခြာဟွံလအ် စိုပ်ကၠုင်ရောင်) ညးတအ် စရပ်ကမၠောန် သွက်ဂွံတဵုဂျာင်ရ၊၊ 

မစၟတ်သမ္တီ မွဲသၞာံဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုရာသဳဥတု မကလေင်စိုပ် ဒၞာဲတြေံပၠန်ရ၊၊ ဟိုတ်နူ ဒေသမွဲကုမွဲ မကတဵုဒှ် ဟွံတုပ်တုဲ သၞာံမံက် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်မွဲ ကဵုမွဲလေဝ် ဟွံတုပ်ကီုရ၊၊ ဥပမာ ပ္ဍဲဒေသမန်ပိုဲမ္ဂး အခိင်ကညင်အိုတ် ပ္ဍဲမကၠောအ်စိုပ် အခိင်ဗြဲပၠန်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ အခိင်မကလေင်စိုပ် ဒၞာဲတြေံပၠန်ရ၊၊ စိုပ်အခိင်ဗြဲမ္ဂး ပရေင်တဵုလွဳလေဝ် စကၠောန်ဂွံကီု၊ ကၚုဲလေဝ် ဂၠိုင်ကီုတုဲ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် သွက်ဂွံဂျိုင်ဂှ် ကလေင်စ ဘဝတၟိပၠန်ရ၊၊ ပ္ဍဲဒေသဂဂံက် ဗီုကဵုရးယူရောပ်တအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုတ္ၚဲရ၊၊ ဥပမာ ပ္ဍဲဒေသဂံက်က်၊ ဂိတုဒဳဇြေန်ဘာ ၂၂ ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ တ္ၚဲဂၠေအ်အိုတ်တုဲ ဂတဂှ်မ္ဂး လျးတ္ၚဲ စကလေင်တၟး ဂၠိုင်တိုန်ပၠန်ရ၊၊ လျးတ္ၚဲမတၟးတိုန်ဂှ် ဒှ်သွက်ဂွံ ကလေင်တဵုလွဳဂွံပၠန်တုဲ သၞာံစ ပ္ဍဲဂိတု ဇန္နဝါရဳရ၊၊ အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် မဆေင်ကဵု ဗီုတ္ၚဲမဂေတ်ဒၟံင်ဖအိုတ်ရ၊၊ ဆဂး အခိင်လၟုဟ် ပိုဲတအ်ဂွံတီကေတ် ဂၠးတိပိုဲ ဂေတ်ဒၟံင်တ္ၚဲ ဂွံမွဲဗဂေတ်တုဲ ပိုဲကလေင်စတၟိရ၊၊

=='''ကြက္ကဒိန်ဂိတု/စန္ဒရမာသ (Lunar calendars)'''==

[[File:The-Bronze-Age Calender.jpg|thumb|ဗီုရုပ်ကြက္ကဒိန် ခေတ်ဗရိုတ် မဂွံဆဵုကေတ် နူ နေဗရာ Νebra ဍုင်ဂျာမနဳ နူကဵု ၃၆၀၀ သၞာံတေအ်၊၊ ပ္ဍဲဂတှ်ေဗရိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် စက်တ္ၚဲ၊ ဂိတုစွေက်၊ သၞံင် ၃၂မ၊၊ သၞံင်ထပှ်မ မကောံဒၟံင် မွဲဒၞာဲဂှ် ဒှ်သၞံင် Pleiades အခိင်ကၠာတေအ် ညံင်တအ် ရံင်သၞံင်ဏအ်တုဲ အခိင်လဵု ညးတအ် စပတံသြောအ်ဂျာင်၊ သၞံင်ဂှ် စိုပ်ဒၞာဲလဵုမ္ဂး အခိင်ဂံက် အခိင်လဗိုတ်ကျာစိုပ်ရောင် မဒှ်အခိင် ညးတအ် ဒးတံင်ပၠောပ်ဂၠုင်က္ၜင် ပ္ဍဲသၞေဟ်]]

ကြက္ကဒိန်ဂိတုဂှ် ဗက်အာ အတိုင်လၟေင်ဂိတု မမံက် စွေက်တုဲ ရိုဟ်အာတ္ၚဲရ၊၊ အတိုင်သက်သဳဝင်မ္ဂး ကြက္ကဒိန်ဂိတု မခရက်လဝ် လတူဇုတ် နူအဖရိက ကဵု ယူရောပ် မဂွံဆဵုကေတ် နူသၞာံ (ၜိုတ် ၂၅.၀၀၀ ဘဳသဳ)တေအ်ရ၊၊ ဆဂး ဗွဲကြဴ မဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ကြက္ကဒိန်ဂိတုဂှ် ဟွံကိတ်ညဳကဵု အခိင်ရာသဳဥတုကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ သွက်ဂကောံမၞိဟ် မမံင်ကြပ် ကုအဳကွေတာတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူမကလိဂွံဒၟံင် လျးတ္ၚဲဗွဲမရုံဂပ်တွဵုတုဲ ကိစ္စဟွံဇၞော်ကွေဟ်ဟ်ကီုလေဝ် သွက်ဒေသဂဂံက် မသ္ၚောဲကဵု အဳကွေတာတအ် မဂွံလျးတ္ၚဲပေင်င် ကၠိုဟ်သၞာံဟွံသေင်ဂှ် ကြက္ကဒိန်ဂိတုဂှ် ဟွံကိတ်ညဳ ကုရာသဳဥတုရ၊၊

=='''ကြက္ကဒိန်တ္ၚဲ သူရိယမာသ (Solar calender)'''==

ကြက္ကဒိန်တ္ၚဲဂှ် ဒုင်သဇိုင်ကဵု တ္ၚဲမတိုန်စှ်ေတုဲ မစၟတ်သမ္တီရ၊၊ ကုဒေသ မစၟတ်သမ္တီ နကဵုလျးတ္ၚဲ ဗွဲတၟေင် ဒေသယူရောပ်တအ်ဂှ် ရိုဟ်လၟိဟ် မူစိတ္ၚဲမ္ဂး တ္ၚဲကလေင်စိုပ် ဒၞာဲဂှ်ဓဝ်ဓဝ်ရ၊၊ ဥပမာ ပ္ဍဲဝင်ပြဝေဏဳဂၠးတိ ပ္ဍဲအင်ဂလာန် မကော်ဒၟံင် လဇံက်တၟအ် (Stoneheng) ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဒိန်မက် ဒၞာဲမကၠောန်သဘင်တ္ၚဲ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် မဂွံဆဵုကေတ် မဂၠိုင်ကဵုဒၞာဲဂှ် ပ္ဍဲမွဲသၞာံ မွဲအခိင်ဓဝ် လျးတ္ၚဲပန်လုပ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ဓဝ်ဓဝ်ရ၊၊ နူတ္ၚဲဂှ် ယးသၞာံ ဂွံစိုပ်တ္ၚဲဂှ်ပၠန် နွံမူစိတ္ၚဲ ညးတအ်ပကောံတုဲ ပိုင်ခြာလၟိဟ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲမွဲသၞာံရ၊၊ 

လၟုဟ် ကြက္ကဒိန် မဒုင်သဇိုင် ကဵုဂိတုသက်သက်လေဝ် ဟွံမဲရ၊၊ ညံင်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ကြက္ကဒိန် မဒုင်သဇိုင် ကုတ္ၚဲသက်သက်လေဝ် ဟွံမဲကီုရ၊၊ သၞောတ်ၜါဂှ် ပံင်နှဴတုဲ စၟတ်သမ္တီလဝ် ကြက္ကဒိန်ခေတ်လၟုဟ် သီုကဵုကြက္ကဒိန်မန်ရ၊၊

=='''ကြက္ကဒိန်မန်တ္ၚဲဏအ်''' ==

ကြက္ကဒိန်မန် မစကာဒၟံင်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်ကြက္ကဒိန် မပံင်နှဴ ကြက္ကဒိန်ဂိတု ကဵု ကြက္ကဒိန်တ္ၚဲ ဟီုမာန်ရ၊၊ ဗက်အာ အတိုင်လၟေင်ကြက္ကဒိန်ဂိတုတုဲ တ္ၚဲမယအ်တအ်ဂှ် ထပ်ဗပေင်စုတ် နကဵုဗီုပြင် ထပ်[[ဒဂိုန်၊ ဂိတု|ဒဂိုန်]]ဂှ် ဒှ်အရာ မဗက်အတိုင်လၟေင် ကြက္ကဒိန်တ္ၚဲရ၊၊ 

ဒုင်သဇိုင် ကုလျးဂိတု မမံက် မစွေက် ပေင်ၜိုတ် (၁၂) အလန်တုဲ ရာသဳဥတု ကလေင်စိုပ် ဒၞာဲတြေံပၠန်တုဲ ကြက္ကဒိန်ခေတ်တြေံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်သဇိုင်ကု ဂိတု ၁၂ ဂိတုရ၊၊ မွဲမွဲဂိတုဂှ် နွံဒၟံင် အကြာ ၂၉ တ္ၚဲ ကဵု ၃၀ တ္ၚဲတုဲ ပ္ဍဲကဵု ကြက္ကဒိန်မန်ဂှ် စၟတ်သမ္တီထောအ် ဂိတုမဍိုက်ပေင် ၃၀ မွဲဂိတု၊ ဂိတု မဟွံဍိုက်ပေင် နွံ ၂၉ တ္ၚဲဂှ် မွဲဂိတုရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ (စဲ ဟွံဍိုက်၊ ပသာ် ဍိုက်၊) ဗီုဗီုဏအ် ညးစၟတ်သမ္တီလဝ်ရ၊၊ (ဂိတု ၂၉ တ္ၚဲ ဂှ် နွံ ၆ ဂိတု၊ ဂိတု ၃၀ တ္ၚဲဂှ် နွံ ၆ ဂိတုတုဲ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် နွံ ၃၅၄ တ္ၚဲရ၊၊) ဟိုတ်နူ တရဴဂၠံင်မိလ်ကဳ (Milky Way) မဒှ်ဂၠံင် ဂိတုကဵုဂၠးတိ မဂေတ်လန်ဒၟံင် တ္ၚဲဂှ် ထဍမ်ညဳဒၟံင် ဟွံသေင်၊ ထၜါဲဂၠိင်ဒၟံင်ညိတုဲ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် (၃၆၅.၂၅ တ္ၚဲ) မွဲမွဲသၞာံ ယအ်ဒၟံင် ၜိုတ် (၁၁) တ္ၚဲ၊၊ သွက် (၁၁) တ္ၚဲဏအ် ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် ပေင်ပိသၞာံ ဂွံ (၃၃) တ္ၚဲ၊ တုဲ ညးထပ်စုတ် ဒုတိယ ဒဂိုန်မွဲဂိတု (ပထမ ဒဂိုန် ကဵု ဒုတိယဒဂိုန်)၊၊ ပ္ဍဲကဵု ဂိတုဒဂိုန် ဓမ္မတာမ္ဂး ဒှ်ဂိတုဟွံဍိုက် - ၂၉ တ္ၚဲတုဲ ဟွံပေင်ဏီရ၊၊ ပ္ဍဲသၞာံလ္ၚဵု ညးစၟတ်သမ္တီ ဒဂိုန်အိုတ် ၁၅ စွေက် (၃၀ တ္ၚဲ) သၞာံလ္ၚဵု ဒဂိုန်အိုတ် ၁၄ စွေက် (၂၉ တ္ၚဲ)၊၊ ပ္ဍဲဒဂိုန်မအိုတ် ၁၅ စွေက်ဂှ် ညးကော်စ ဒဂိုန်ဇၞော်၊ ဒဂိုန်မအိုတ် ၁၄ စွေက်ဂှ် ညးကော်စ ဒဂိုန်ဍောတ်ရ၊၊

အရာ သဘာဝ မချဳဓရာင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ဗီုကဵု ဍာ်တိုန် ဍာ်စှ်ေကီု၊ အရီုအၚောပ်စိုတ်သတ်တအ်ကီု ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဓါတ်ဓရောတ် နူကဵုဂိတု ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ သၞောတ်ကြက္ကဒိန်ဂိတုဏအ်ဂှ် သွက်တရဴဍာ်ကီု၊ သွက်မဂွံလွဳယဲကီု ကိတ်ညဳ ကုသဘာဝ မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲပွဳပွူပိုဲတအ်ရ၊၊

သၞောတ် ကြက္ကဒိန်မန်ဏအ်ဂှ် ရံင်ကဵု ယၟုဂိတုတ္ၚဲတအ်တုဲ မန်ပိုဲ ကလိဂွံ နူအိန္ဒိယ ကြက္ကဒိန်ဟိန္ဒူ (Hindu calendar) ညးမကော်စ ၐလိဝဟနၐက (Shalivahana Shaka) နူဒေသ အိန္ဒိယလပါ်သၠုင်ကျာ ဒှ်မာန်ရ၊၊ ကြက္ကဒိန်ဟိန္ဒူဂှ် ကၠုင်နူကြက္ကဒိန် ရာမ မဒှ်တမ် ကြက္ကဒိန်ဂၠးတိ တ္ၚဲဏအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအိန္ဒိယဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ကြက္ကဒိန်နာနာသာ် ပ္ဍဲဒေသလဒေါဝ် ကေုာံ သၟဝ်ကျာအိန္ဒိယဂှ် ညးစကာ ဝိကြမသံဝစ္ဆရ် (Vikram Samvat) ကြက္ကဒိန်ဏအ်လေဝ် မန်တအ် ကေင်စကာလဝ်ကီုရ၊၊ ကြက္ကဒိန်တမေလ် (Tamil calender) စကာ ပ္ဍဲဒေသတမေလ်နဒူ၊ ကြက္ကဒိန်ဗေင်္ဂလဳ (Bengali calendar) မစကာဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသဗေင်္ဂါ၊၊ ကြက္ကဒိန်တအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် စေန်ဆက်ကၠုင် နူယေန်သၞာင်မၞိဟ်တြေံ ဗီုကဵု ဗဗဳလဳယောန် (Babylonian Calender) မဒှ်သၞောတ် နူကဵုဘဳသဳ ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ (သၞာံ ၜိုတ် ၅၀၀၀) တေအ်ဒှ်မာန်ရ၊၊

=='''ကြက္ကဒိန်ဂၠးတိ (Gregorian calendar)'''==

ကြက္ကဒိန်ဂၠးတိ မစကာဒၟံင် တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်ကြက္ကဒိန်ရောမ မဒှ်ဂကူကြက္ကဒိန်ဂိတုတ္ၚဲ သၞောတ်ၜါ မပံင်နှဴမွဲကီုရ၊၊ ကြက္ကဒိန်ဝွံ ပြံင်လှာဲကၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်ကဵုအလန်ရ၊၊ အခိင် မပြံင်လှာဲအဓိကတအ်ဂှ် ချူဗၟံက်အာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ၊၊

==='''ကြက္ကဒိန်ရဝ်မူလုသ် (၇၅၃ ဘဳသဳ)'''===

ကြက္ကဒိန်မစကာ နဒဒှ်ကြက္ကဒိန်ဂၠးတိ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ်ကြက္ကဒိန်ရောမ စကၠုင် နူကဵု ဨကရာဇ်ရောမ ကၠာအိုတ် မဟိမု ရဝ်မူလုသ် (Romulus) နူဘဳသဳ ၇၅၃ တေအ်ရ၊၊ ညးဒုင်သဇိုင် ကဵုသၞောတ်ကြက္ကဒိန်ဂိတု ကဵု သၞောတ်ကြက္ကဒိန်တ္ၚဲ သီုၜါဂှ် ပံင်တုဲ ညးဖန်လဝ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဒေသရောမ ဂိတုမာတ်ဂှ် မဒှ်အခိင် တမ်သၞာံ (ကၠာကညင်) မဒှ်အခိင်တုဲ သၞာံညးတအ်စ ပ္ဍဲဂိတုမာတ်ရ၊၊ သီုဖအိုတ် နွံ (၁၀) ဂိတု (၃၀၄) တ္ၚဲ၊၊ သၟေဟ် (၆၁) တ္ၚဲဂှ် ဒှ်အခိင် ဂံက် (Winter) တုဲ ဒှ်အခိင် မ္ၚးသၞာံရ၊၊ ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ရောမတအ် ဒးဂၞပ် ဂၞန်(၁၀) ဟိုတ်နူမရိုဟ်စလောဲ ပ္ဍဲမၞိဟ်မွဲ လပုဟ်တဲ နွံစှ်၊၊ ဗက်ကဵုကြက္ကဒိန်ဂိတု မွဲဂိတု နွံ ၂၉-၃၀ တ္ၚဲ၊ တုဲပၠန် ဒးစိုတ် ဂၞန် (၁၀) တှ်ေ ကာလကၠောန် ကြက္ကဒိန် သၞောတ်မပံင်နှဴဂှ် ဒှ်အာ စှ်ဂိတု တ္ၚဲသၟေဟ် မဒှ်အခိင်ဂံက် မုလေဝ် ကၠောန်စဟွံဂွံဂှ် စွံလဝ် တ္ၚဲမ္ၚးဂိတုဂမၠိုင်ရ၊၊ ကြက္ကဒိန်ဏအ်ဂှ် ညးကော်စ ကြက္ကဒိန်သၟိင်ရဝ်မူလုသ်၊၊

ဂိတုတအ်ဂှ် ညးတအ် ကဵုယၟု ဂိတုကၠာအိုတ် ပန်ဂိတုဂှ် နကဵုယၟုကျာ်ရောမညးတအ်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် လၟိဟ်ဂၞန် မရနုက်ကဵုဂိတုဂှ်ရ၊၊

Martius - Mars, မာတ် ယၟုကျာ်ပၞာန် (၃၁ တ္ၚဲ)

Aprilis - Aperire, ဨပြဳ (ဒဒှ်မပံက်) ယၟုကျာ်မပံက်ကဵု ဓဝ်ဆာန်၊ ကျေဝ်ဂေါဝ် (၃၀ တ္ၚဲ)

Maius - Maia, မေ ယၟုကျာ်ဒေဝဳ (၃၁ တ္ၚဲ)

Lunius - juno, ဂျူနဝ်/ဂျောန် ယၟုကျာ်ဒေဝဳ (၃၀ တ္ၚဲ)

Quintilis - ပဉ္စမ (မရနုက်ကဵုမသုန်) (၃၁ တ္ၚဲ)

Sextilis - ဆဋ္ဌမ (မရနုက်ကဵုတြဴ) (၃၀ တ္ၚဲ)

September- သတ္တမ (မရနုက်ကဵုထပှ်) (၃၀ တ္ၚဲ)

October - အဋ္ဌမ (မရနုက်ကဵုဒစာံ) (၃၁ တ္ၚဲ)

November - နဝမ (မရနုက်ကဵုဒစိတ်) (၃၀ တ္ၚဲ)

December - ဒဿမ (မရနုကဵုစှ်) (၃၀ တ္ၚဲ)

သှ်ေဒၟံင် ၆၁ တ္ၚဲဂှ် စွံလဝ်တ္ၚဲမ္ၚးဂိတု ၁၀၊၊ 

==='''ကြက္ကဒိန်နုမာ (၇၁၃ ဘဳသဳ)'''===

စိုပ်လက်ထက် သၟိင်ရောမ မရနုက်ကဵုၜါ သၟိင်နုမာ (Numa) ဘဳသဳ ၇၁၃ ဂှ် သွက်တ္ၚဲ (၆၁) မၞုံမ္ၚးဂိတုဂမၠိုင်ဂှ် ညးဖန်ဗဒှ်ပတိုန် ၜါဂိတုပၠန်တုဲ ဂိတုဇန်နဝါရဳ ကဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ၊၊ ညးဟွံဒးစိုတ် ဂၞန် (၃၀) တုဲ ဒၞာဲ ဂၞန် (၃၀) ဂှ် ညးစွံဖျေဟ် (၂၉)၊၊ သီုဖအိုတ် ဂွံအာ ၃၅၅ တ္ၚဲ၊၊ တ္ၚဲသၟေဟ်တအ်ဂှ် ထပ်ဂိတု၊၊ ကြက္ကဒိန်ဏအ်ဂှ် ညးကော်စ ကြက္ကဒိန်နုမာ၊၊

Ianuarius - ၂၉ တ္ၚဲ

Februarius - ၂၈ တ္ၚဲ (သၞာံထပ်ဂိတု ၂၃ (ဟွံ) ၂၄ တ္ၚဲ) 

Mercedonius - (၂၇ တ္ၚဲ၊ ဆပ္ဍဲသၞာံ မထပ်ဂိတုဟေင်)

Martius - ၃၁ တ္ၚဲ

Aprilis - ၂၉ တ္ၚဲ 

Maius - ၃၁ တ္ၚဲ

Iunius - ၂၉ တ္ၚဲ

Quintilis - ၃၁ တ္ၚဲ

Sextilis  - ၂၉ တ္ၚဲ

September - ၂၉ တ္ၚဲ 

October - ၃၁ တ္ၚဲ

November ၂၉ တ္ၚဲ

December- ၂၉ တ္ၚဲ

သီုဖအိုတ် နွံ ၃၅၅ + လဆောဝ် ထပ်ဂိတု 

==='''ကြက္ကဒိန်ဂျူလဳယာ (၃၅ ဘဳသဳ)'''===

စိုပ် ဘဳသဳ ၄၆-၄၅ ဂှ် ဨကရာဇ် ဂျူလဳယာ သဳသာ (Julian Caesar) ညးညာတ်ကေတ် ထပ်ဂိတုဂှ် ဟွံခိုဟ်၊၊ တုဲပၠန် သၞာံလဵု မထပ် သၞာံလဵုဟွံထပ် ဟွံမဲကဵုကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ညးပတိတ်ထောအ် သၞောတ်မထပ်ဂိတု၊ ဂိတုမဖျအ်ဖျေဟ်လဝ်တ္ၚဲ ၂၉ ဂှ် ကလေင်စွံ ၃၀ တ္ၚဲပၠန်၊ တုဲပၠန်ဂိတုလ္ၚဵုဂှ် ဓလိင်ပတိုန် မွဲတ္ၚဲ၊ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဇၟာပ်ပန်သၞာံမ္ဂး ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳဂှ် ဒှ်အာ ၂၉ တ္ၚဲ၊၊ ကြပ်တုပ်ကဵု သၞောတ်မစကာဒၟံင် အခိင်လၟုဟ်ရ၊၊ ဒၞာဲဂိတု မရနုက်ကဵုမသုန် Quintilis ဂှ် ညးသၠာဲထောအ် နကဵုယၟုညး lulius (ဂျူလာင်)ရ၊၊ ဟိုတ်ညးမဂွံ ဒးထပ် (၁) တ္ၚဲပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ဇၟာပ်ပန်သၞာံဂှ် ပ္ဍဲမွဲသၞာံမ္ဂး နွံဒၟံင် ၃၆၅ တ္ၚဲ ပြင်ညိ (၁၁ မိနေတ်？)၊၊ ပြင်ညိ ပံင်ပွိုင် ပန်သၞာံမ္ဂး ဂွံအာ မွဲတ္ၚဲရ၊၊ ပ္ဍဲကြက္ကဒိန်ဏအ်ဂှ် ညးကော်စ ကြက္ကဒိန်ဂျူလဳယာ၊၊

{| class=&quot;wikitable&quot;
|ဂိတု
|လၟိဟ်တ္ၚဲ ကၠုင် ဘဳသု ၄၅
|လၟိဟ်တ္ၚဲ ကြဴနူ ဘဳသဳ ၄၅ 
|-
|Ianuarius
|29 
|31
|-
|Februarius
|28 (သၞာံထပ်ဂိတု ၂၃ (ဟွံ) ၂၄)
|28 (သၞာံထပ်တ္ၚဲ ၂၉)
|-
|Mercedonius
|0 (သၞာံထပ်ဂိတု ၂၇)
|ပလီုထောအ်
|-
|Martius
|31
|31
|-
|Aprilis
|29
|30
|-
|Maius
|31
|31
|-
|Iunius
|29
|30
|-
|Quintilis/lulius
|31
|31
|-
|Sextilis
|29
|31
|-
|September
|29
|30
|-
|October
|31
|31
|-
|November 
|29
|30
|-
|December
|29
|31
|-
|
|
|= 365 တ္ၚဲ + ထပ်တ္ၚဲ ဇၟာပ် ၄ သၞာံ မွဲဝါ၊၊
|}

ဂျူလဳယာသဳသာလေဝ် ဟိုတ်နူမပလေဝ်ထောအ် သၞောတ်ကြက္ကဒိန်တုဲ မထပ်စုတ် ယၟုဇကု ပ္ဍဲဂိတုဂှ် ဂတဂှ်ၜါသၞာံ ညးတေအ် ဒးဒုင်ၜုက်တက်ဂစိုတ် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ၊၊ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး နကဵုကျာ်ဟေင် မဂွံကဵုယၟု ဂိတုထေက်ရ၊၊ ယၟုဇကု မစုတ် ပ္ဍဲဂိတုဂှ် မတုပ်တဴကဵု ဇကုမပတဝ်ပၞး ကဵုကျာ်ရ၊၊

==='''ကြက္ကဒိန်သြဂုတ်သတုသ် (၈ ဘဳသဳ)'''===

ဂျူလဳယာသဳသာ ဒးဒုင်ဂစိုတ်တုဲ သၞောတ်မထပ်ဂိတုဂှ် ကလေင်ဒှ်ကၠုင်ပၠန်၊၊ ဆဂး သၞာံလဵုထပ်ဂိတုခိုဟ်၊ သၞာံလဵုလ္ပထပ်ဂှ် ထုဲထံင်ဒၟံင်ရ၊၊ ဂတဂှ် ၜိုတ် ၃၀ သၞာံ

စိုပ်လက်ထက်သၟိင် သြဂုတ်သတုသ် ပ္ဍဲဘဳသဳ ၈ ဂှ် ညးတေအ် ကလေင်ကေတ် နဲကဲဂျူလဳယာပၠန်၊၊ ညးပတိတ်ထောအ် ထပ်ဂိတု၊ ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတု Sextilis မဂွံအဓိပ္ပါယ် မရနုက်ကဵု တြဴဂှ် ညးစုတ်သၠာဲထောအ် နကဵုယၟုညး Augustus တုဲ တ္ၚဲဏအ် ပိုဲမကော်စ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ရ၊၊ 

ကြက္ကဒိန်ရောမဂှ် ညးတအ် ဒုင်သဇိုင် ကုဂိတုပေင်တုဲ ညးတအ် မကော်စ တ္ၚဲတအ်ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ တ္ၚဲဂိတုမွဲမံက်ဂှ် ညးကော်စ Kalends မဂွံအဓိပ္ပါယ် မွဲမံက်ရ၊၊ မဒုင်သဇိုင် ကုမအရေဝ်ဏအ်တုဲ မအရေဝ် Calendar ပ္ဍဲအရေဝ်ဂကူယူရောပ်ဂမၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ၊၊ အဓိပ္ပါယ် Calendar ဂှ် မဗၟံက် တ္ၚဲဂိတုမမံက်ရ၊၊ ညးတအ် ဒုင်သဇိုင်ကု တ္ၚဲဂိတုပေင်တုဲ နကဵုအခိုက်ရောမမ္ဂး ရိုဟ်ကၠုင် နူလပါ်ကြဴတုဲ ဥပမာ မသုန်မံက်ဂှ် ညးကော်စ Nones မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒစိတ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူညးတအ် မရိုဟ် လပါ်ကလေင်တုဲ အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ကၠာဂိတုဟွံပေင် ဒစိတ်တ္ၚဲရ၊၊ တ္ၚဲပန်မံက်ဂှ် Pridie Nones Feb (ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲဒစိတ်)၊ တ္ၚဲဂိတုပေင်ဂှ် ညးကော်စ Ides တှ်ေ၊ တ္ၚဲတိင်ဂိတုပေင်ဂှ် ညးကော်စ Pridie Ides Feb (ကၠာဗဗေင်ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ)၊၊ နူကဵု တြဴမံက် စဵုကဵုစိုပ် ဂိတုဂှ်မ္ဂး ဒုင်သဇိုင်ကဵု တ္ၚဲဂိတုပေင်တုဲ မကော်ရိုဟ်အာ လပါ်ကလေင်ရ၊၊ ဥပမာ ၁၂ မံက်ဂှ်မ္ဂး IV Id. Feb တ္ၚဲပန်ဗဗေင်ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ၊၊ 

==='''ကောန်သတေန်တာင် (Constantine I) AD 321'''===

ကာလစိုပ်ခေတ် သၟိင်ကောန်သတေန်တာင် မဒှ် သၟိင်ဇၞော် ကၠာအိုတ် ညးမရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲအေန်ပါယာရောမ်ဂှ် ညးဖန်ဖဒှ်ပတိုန် ထပှ်တ္ၚဲ မွဲသတ္တဟ၊ တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် မဒှ်တ္ၚဲသဳလ် (တ္ၚဲပရဲ holy day) ရ၊၊

=='''ကြက္ကဒိန်အစာကရေင်ဏဳ'''==

ကြက္ကဒိန် အစာကရေင်ဏဳဂှ် ဂွံကေတ် နူလိက်စၠောအ်ချူကေတ်လဝ် လိက်သၠရိုတ် နူ တိုက်ပိဋကတ်ဗာနာတ် ရ၊၊ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး မူသၠရိုတ်ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံ နူဘာလကျာ် ကွာန်ခဒုင်သှ်ေ၊ ပွိုင်ဍုင်ပံင်၊ ခရိုင်သဓီု နူကျာ်ဇၞော် ဇောတိပါလ ရ၊၊ မူလိက်ဂှ် အစာဇၞော် [[ထဝ်သောန်၊ နာဲ|နာဲထဝ်သောန်]] (နာဲထောန်သိင်) လ္ၚတ်တုဲ ညးရံင်လေပ်အာရ၊၊ ဒုင်သဇိုင် ကုကြက္ကဒိန်အစာကရေင်ဏဳတုဲ ဒဒှ်ရ ကြက္ကဒိန်မန် မဗကိတ် ကဵုစၟတ်တ္ၚဲအင်္ဂလိက် စဵုကဵုလ္ၚီသၞာံ လပါ်လက္ကရဴဂှ် ကၠောန်ဂွံရောင် ညးဟီုလဝ်ရ၊၊ 

ကြက္ကဒိန်အစာကရေင်ဏဳဂှ် ပွိုင်မွဲသၞာံဂှ် နွံဆ သ္ၚိအင်မွဲဂတှ်ေဍောတ်ရတုဲ ယဝ်ရဟွံဂွံလ္ၚတ်လဝ်မ္ဂး ရံင်ဟွံလေပ်ရ၊၊ အစာထဝ်သောန် ညးပတိတ်ဒြဟတ်တုဲ ညးရံင်လေပ်အာ ဂိတု မံက်စွေက် ကေုာံ တ္ၚဲရ၊၊ သၟေဟ်ဂၞန်တၞဟ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗီုကဵု ဂြိုဟ်၊ နက္သတ်တအ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ် မၞိဟ်မတီကေတ် ဟွံမဲဏီရ၊၊

==ဆက်ဗှ်==
[[သက္ကရာဇ်|သက္ကရာဇ်]]

==နိဿဲ==

Dr. Donna Carroll, Lecturer of Physics, Tuesday 23 February 2016, Maastricht University. &lt;br&gt;

https://my.wikipedia.org/wiki/ပြက္ခဒိန်&lt;br&gt;
https://en.wikipedia.org/wiki/Calendar&lt;br&gt;

[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
[[Category:ကာလ]]


{{DEFAULTSORT:ကြက္ကဒိန်}}</text>
      <sha1>o1p9livmew3ct601bd49jm75818vlxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပါန်သာ၊ နာဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4628</id>
    <revision>
      <id>56148</id>
      <parentid>46085</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T01:22:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mehm Kaye Sorn</username>
        <id>5478</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>56148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53511" sha1="g5c211zutekq06anxp5ff0kms6thdgq" xml:space="preserve">{{ Infobox person
| honorific_prefix = သၟာတဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်
| name = နာဲပါန်သာ
| honorific_suffix = သၟာတဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်
| image = 
 &lt;!-- filename only, no &quot;File:&quot; or &quot;Image:&quot; prefix, and no enclosing [[brackets]] --&gt;
| image_upright = 
| landscape = &lt;!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --&gt;
| alt = ဗီုရုပ် &lt;!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --&gt;
| caption            = 
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| pronunciation      = 
| birth_name = &lt;!-- only use if different from name --&gt;
| birth_date = {{Birth date|1922|08|27}}&lt;!-- for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. --&gt;
| birth_place = ကွာန်ဝါဂၠံင်
| baptised           = &lt;!-- will not display if birth_date is entered --&gt;
| disappeared_date  = &lt;!-- {{Disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --&gt;
| disappeared_place  = 
| disappeared_status = 
| death_date = {{Death date and age|2005|06|04|1922|08|27}}
| death_place        = လ္ဂုင်
| death_cause        = အာယုက်ဇၞော်
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --&gt;
| burial_place = &lt;!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays &quot;Burial place&quot; as label) --&gt;
| burial_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --&gt;
| monuments          = 
| nationality = {{Flag|Mon}}မန်
| other_names        = 
| siglum             = 
| citizenship = {{Flag|Myanmar}}ကောန်ဍုင်ဗၟာ
| education = 
| alma_mater = 
| occupation = 
| years_active       = 
| era                = 
| employer  = 
| organization = ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
| agent = &lt;!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source --&gt;
| known_for          = 
| notable_works      = &lt;!-- produces label &quot;Notable work&quot;; may be overridden by |credits=, which produces label &quot;Notable credit(s)&quot;; or by |works=, which produces label &quot;Works&quot;; or by |label_name=, which produces label &quot;Label(s)&quot; --&gt;
| style              = 
| home_town          = 
| net_worth          = &lt;!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --&gt;
| height             = &lt;!-- &quot;X cm&quot;, &quot;X m&quot; or &quot;X ft Y in&quot; plus optional reference (conversions are automatic) --&gt;
| television         = 
| title              = &lt;!-- Formal/awarded/job title. The parameter |office=may be used as an alternative when the label is better rendered as &quot;Office&quot; (e.g. public office or appointments) --&gt;
| term               = 
| predecessor        = 
| successor          = 
| party = ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဒေါအ်ဇူ)
| movement = 
| opponents          = 
| boards             = 
| criminal_charges   = &lt;!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --&gt;
| criminal_penalty   =  
| criminal_status    = 
| spouse = မိထောန်ကျဳ
| partner            = &lt;!-- (unmarried long-term partner) --&gt;
| children = ကောန်ၜါ၊ ကောန်ဝုတ်မွဲ၊ ကောန်တြုဟ်ၜါ
| mother = မိပုလုံ &lt;!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays &quot;Parent(s)&quot; as label) --&gt;
| father = နာဲဖေ &lt;!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays &quot;Parent(s)&quot; as label) --&gt;
| relatives          = 
| family             = 
| callsign           = 
| awards = 
| website            = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| signature          = 
| signature_size     = 
| signature_alt      = 
| footnotes          = 
}}
'''နာဲပါန်သာ''' (၂၇ အဝ်ဂေတ် ၁၉၂၂ - ၄ ဂျောန် ၂၀၀၅ ) ဝွံ ဒှ်သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်ပစ္စုပ္ပန် မပါလုပ် ပ္ဍဲသၟတ်မလုပ်ပေါဲဗတိုက် နကဵုလွဟ်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပေါဲဗတိုက်သီလွဟ် ဒပ်ဗၠာဲသၟိင် ကွာန်ထဝ်ပၠင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်တုဲ ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် ကမၠောန်ဖိုလ်ဂကူမန် စဵုကဵုကၞောတ်လအိတ်အာယုက်ရ။ နာဲပါန်သာဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ဇာတိကွာန်ဝါဂၠံင်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ခမဳ (လၟုဟ် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု)၊ ကြဴနူ မအံင်စှ်တန်တုဲ လုပ်ကမၠောန် နဒဒှ်အစာဘာ ပ္ဍဲကွာန်တၟအ်ကၞေင်၊ ဗွဲကြဴ တၞဟ်နဂကူမန်တအ် သ္ဂောအ်ကလိဂွံ အခေါင်ဂကူဇကုတုဲ ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန် ကၞောတ်တဲ ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳဖဆပလ ဟွံစၟတ်သမ္တီကဵု အခေါင်ဂကူမန်တုဲ ဂကူမန်တအ် ဒးဒက်ပ္တန် ဒပ်လွပ်လွဟ် သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကဵုအလဵုအသဳဖဆပလ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၁၉ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၀ ဂိတုခ္ဍဲသဳပေင်) အခိင်နူဂယး ၆း၃၀ မိနေတ်ဂှ် နာဲပါန်သာ နဒဒှ် မၞိဟ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကေုာံ သၟတ်မန် ၂၇ တၠ လုပ်သီကေတ် ဒပ်ဗၠာဲသၟိင် ကွာန်ထဝ်ပၠင် ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်ရ။ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ဂကူမန်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် စဵုကဵုအခိင်လၟုဟ်ရ။

==ပထမ အဝဲ==
နာဲပါန်သာဝွံ ဒှ်ကောန် နာဲဖေ၊ မိပုလုံ (မိပုလုံး) က္တဵုဒှ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂၇၊ ၁၉၂၂ ပ္ဍဲကွာန်ဝါဂၠံင် ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ခမဳ (လၟုဟ် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု)။ ကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ် နွံ ၉ တၠ။ ညးဒှ် ကောန်မရနုက် ကုပန်၊ ၝောဲ ၃၊ ဒေအ်ညးဗြဴၜါ၊ ဒေအ်ညးတြုဟ်မွဲ။ သၞာံ ၁၉၃၅ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် ၇ တန် နူဘာလကျာ်ကွာန်ကြုက်ပိ၊ တုဲ ဆက်မံင် ဘာလဒေါဝ်ဍုင် ဍုင်ကျာ်ခမဳ၊ သၞာံ ၁၉၃၈ ကွးဘာထ္ၜးဆန္ဒဂှ် နဒဒှ် က္ဍိုက်သကိုပ်ကွးဘာမွဲ ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ်ရ။ သၞာံ ၁၉၄၁ ဂှ် အံင်ကေတ် ၁၀ တန်တုဲ၊ တိုန် ဘာအစာတုဲ လုပ်ကၠောန် ကမၠောန်အစာဘာ ပ္ဍဲကွာန်ကြုင်ကဍာ် (ကျုံကဒတ်)၊ အဃောဂှ် ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယ က္တဵုဒှ်။ ပ္ဍဲကဵု ခေတ်ဂျပါန်ဂှ် ညးပဒၟံင် အစာဘာ တန်မူလ ပ္ဍဲကွာန်တၟအ်ကၞေင်၊ စဵုကဵုသၞာံ ၁၉၄၈ ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နဒဒှ် ဂဥုပ်ဘာဂှ်ရ။&lt;ref name=kothu&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNaingPannThar%2Fposts%2Fpfbid0z3jXj33YhpSJYNYjicDgmXnrMjJpx7Ec9scrgGj879ArcVcF5Tzd6onbcqfcKaQWl&amp;show_text=true&amp;width=500|title=တော်လှန်ရေး ရဲဘော်တစ်ယောက်ရဲ့ အကျိုးခံစားခွင့်ဟာ အနစ်နာခံခြင်းဘဲ |last=သူ |first=နိုင်ကို |date=04 June 2022 |website=နိုင်ပန်းသာ - Naing Pann Thar |publisher=Open |access-date=10 August 2022|quote=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=kothu2&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNaingPannThar%2Fposts%2Fpfbid02iyiyfs13Xn7y7Ki9boTQGdyLjRw9CGPcNDDd2qbRtwDVF62rkZosLiAHWeDmQD6Yl&amp;show_text=true&amp;width=500|title=၇၅ ကြိမ်မြောက် မွန်တော်လှန်ရေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အနေနဲ့ အဖိုး နိုင်ပန်းသာ ရုပ်ထုကိုလုပ်ပြီး မွေးရပ်မြေမှာ ခမ်းနားစွာကျင်းပ |last=သူ |first=နိုင်ကို |date10 August 2022 |website=နိုင်ပန်းသာ - Naing Pann Thar |publisher=Open |access-date=10 August 2022|quote=}}&lt;/ref&gt;
သၞာံ ၁၉၄၈ ဂှ် ကွာန်ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဂမၠိုင်တအ်ဂှ် ဒက်ပတန် ဂကောံသၟတ်အိုတ်ရ။ နာဲပါန်သာ နဒဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကောံသၟတ် ကွာန်လၟိုင်၊ နာဲထောန်ခေန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ကွာန်တၟအ်ကၞေင်၊ နာဲ(ဖိုးမျှင်)ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ကွာန်တံင်မောံ၊ နာဲနေထောန် ကဵု နာဲထောန်င္ၚိုဲဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ကွာန်ကအ်ဍောတ်။ ဂကောံတအ်ဂှ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံစၟတ်သမ္တီ ကုဗော်သွးမန်အလုံဍုင်ရာမညတုဲ အာတ်မိက်ဂှ် နကဵုဗော်သွး ဂကောံသၟတ်တအ်ဂှ် ပစၟတ်သမ္တီ ပြံင်လှာဲထောအ် နဒဒှ် ဗော်သွးမန်အလုံဍုင်ရာမည ဒေသကွာန်တအ်ရ။&lt;ref name=Pann&gt;{{cite book |last=သာ |first=နိုင်ပန်း |author-link= |date=2016 |title=ခေတ်သစ်ကာလ မွန်အမျိုးသားလှုပ်ရှားမှုးသမိုင်း နှင့် နိုင်ရွှေကျင်အကြောင်း သိကောင်းစရာ |edition=2nd|publisher=ဇင်ရတနာစောစာပေ |location=အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့|isbn= |pages=23-27}}&lt;/ref&gt; ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ရ နာဲပါန်သာ သွက်ဂွံလုပ်ချဳဓရာင် ကမၠောန်ကောန်ဂကူ ဗွဲမလှဲလးမာန်တုဲ နုက်တိတ် နူကမၠောန်အစာဘာဂှ်ရ။&lt;ref name=kothu/&gt;

နာဲပါန်သာ ဒက်သ္ၚိကၟိန် ကုမိထောန်ကျဳ (မိထွန်းကြည်) တုဲ ကလိဂွံ ကောန်ပိ၊ ကောန်ဗြဴမွဲ၊ ကောန်တြုဟ်ၜါ။&lt;ref name=kothu/&gt;

==ကမၠောန်ပရေင်ဂကူမန်==
===ဗော်သွးမန်အလုံဍုင်ရာမည ===
နူကဵု မဒက် ဂကောံသၟတ် ကွာန်လၟိုင်ဂှ် ဂကောံသၟတ်ဂှ် ပြံင်ဒှ်အာ ဗော်သွးမန်အလုံဍုင်ရာမည။&lt;ref name=Pann/&gt; နာဲပါန်သာ တိတ်နူကမၠောန်အစာဘာတုဲ လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲကမၠောန်ကောန်ဂကူ ဗွဲလှဲလးရ။&lt;ref name=kothu/&gt; နာဲပါန်သာ ဂွံရုဲစှ် နဒဒှ် ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု ဗော်သွးမန်အလုံဍုင်ရာမည မပံက်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ်ရ။&lt;ref name=Pann/&gt;

===ဗော်မန်ဗၠးၜး ကေုာံ ဗော်ကေင်ကာမန်===
ကြဴနူ သဘင်မာဲ စၠတ်ထဝ်ပတန်ဍုင် သၞာံ၁၉၄၇တုဲ ဟိုတ်နူ ဟွံကလိဂွံ ဒေသဆန္ဒမာဲ[[မန်]]တၞဟ်ခြာကီု၊ မၞိဟ်စၞးဂကူမန် ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ် ဟွံဂွံတိုန်စိုပ်တုဲ က္ဍိုပ်သကိုပ်မန်တအ် ဒက်ပ္တန် ဗော်မန်ဗၠးၜး (မွန်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့) မွဲရ။ ပ္ဍဲဂှ် နာဲဘလောန် (နာဲယှိုဲကျေန်) ဥက္ကဋ္ဌ၊ နာဲစံသူ ညးအုပ်ကာနာနာ၊ မိဟံသာ၊ နာဲလှမောင်၊ နာဲယျ၊ နာဲသိင်မောင်၊ နာဲသာဟာန်၊ နာဲထောန်တေန်၊ နာဲသိင်ထောန် (ခၟိုင်)၊ နာဲသိင်ထောန် (ဘာခတဵု)၊ နာဲသာအံင် (ဖအံက်)၊ နာဲဖဝ်ကံင် (ကၠအ်သတ်)၊ နာဲပန်သာ (လၟိုင်)၊ နာဲဘညောအ် နကဵုကမ္မတဳ ၁၅ တၠဂှ် ဒက်ပတန်လဝ်ရ။ နကဵုဗော်ဏအ် ချပ်ဂၞန်ရေင်သကအ်တုဲ ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ် မၞိဟ်စၞးမန် ဟွံမဲကီုလေဝ် အခေါင်တၟေင် သွက်ဂကူမန် ၇ တင်ဂှ် ပ္ဍဲသၞောဝ် ဒးပစၟတ်သမ္တီကဵုရောင်။ စှ်ေစိုတ်တုဲ နကဵု ဥက္ကဋ္ဌ နာဲဘလောန်၊ ကလေင် ချပ်ဂၞန် ကုနာဲဖဝ်ချိုဝ်တုဲ နကဵု ဗော်မန်ကောန်ဍုင်အရင်လေဝ် တုပ်စိုတ်တုဲ သွက်ဂွံ အာဆဵု ကု ညးဇမၞော်ဗၟာဖဆပလဂှ် ရုဲစှ် မၞိဟ်၄ တၠ။ အခိင်ဂှ် ဗိုလ်အံင်သာန် ဒးဒုင်ဂစိုတ်လဝ် မုဟွံလအ် ကွေဟ်ကွေဟ်ဏီတုဲ ဒးအာဆဵု ကုဥူနုရ။ ပ္ဍဲကဵု မအာတ်မိက်ဂှ် နကဵုအလဵုအသဳဥူနု ဟွံပစၟတ်သမ္တီတုဲ ဆဵုတုဲ ခြာဟွံလအ်ဂှ် နကဵု ဥူနု ဟီုပ္ဍဲ သဘင်ပသောင်ပရိုင် &quot;မန် ကဵု ဗၟာ တုပ်တုပ်ရ အခေါင်တၟေင် သွက်ဂွံကဵု မန်တအ် ဟွံမဲ&quot;။ ဟိုတ်နူဏအ်ဂှ် နကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော်မန်ဗၠးၜး ကဵု ဗော်မန်ကောန်ဍုင်အရင် ပံင်ကောံတုဲ ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲဝှ်ပေင်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠောန်သဘင်ထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဗလးကျာ်သာန်လာန်မွဲ၊ ဗော်ၜါ ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်အာ ဗော်ကေင်ကာမန် (မွန်လူမျိုးရေးရာအဖွဲ့ချုပ်) ဗော်ဂှ် ဒက်ပ္တန်အာ နကဵု ဂကောံကေင်ကာဗဟဵု ၉ တၠ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝှ်ပေင်ဂှ် လလောင်တြး ဗော်ကေင်ကာမန်၊ ဥက္ကဋ္ဌဂှ် နာဲလှမောင်၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌဂှ် နာဲအံင်ထောန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာဂှ် နာဲဘလောန် (နာဲဲယှိုဲကျေန်)။ ဖက်ဆော ညးအုပ်ကာနာနာဂှ် နာဲဆာန်မန်။ ပ္ဍဲဂကောံဏအ် နာဲပါန်သာ လုပ်ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵုမွဲတၠကီုရ။&lt;ref name=Pann1&gt;{{cite book |last=သာ |first=နိုင်ပန်း |author-link= |date=2016 |title=ခေတ်သစ်ကာလ မွန်အမျိုးသားလှုပ်ရှားမှုးသမိုင်း နှင့် နိုင်ရွှေကျင်အကြောင်း သိကောင်းစရာ |edition=2nd|publisher=ဇင်ရတနာစောစာပေ |location=အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့|isbn= |pages=41-50}}&lt;/ref&gt; 

၁၉၄၈ ဇာန်နဝါရဳ ၄ ဂှ် အင်္ဂလိက် ပ္အပ်ကဵု ဍုင်ဗၠးၜး ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဗၟာတအ်ရ။ အလဵုအသဳဥူနုဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳပၟင်ပၟဲသ္ၚိ ဟွံသေင်ရ၊ ဒှ်အာ အလဵုအသဳကၟိန်ဍုင်ဗၟာရ။ နကဵုမန်တအ်လေဝ် ညံင်ဂွံဂွံ တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၄ ဂှ် အာတ်မိက် ထ္ၜးဆန္ဒဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ ဆဂး နကဵုအလဵုအသဳဗၟာ ဟွံစၟတ်သမ္တီတုဲ သၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတုဨပြဳ ၂၃ ဂှ် မန်တအ် ကၠောန်သဘင်သဳကၠဳဇၞော်မွဲတုဲ ပ္ဍဲဂှ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ပထမဂှ် &quot;တၞဟ်နဂကူမန်တအ် ဂွံတိတ်ဗၠး နူဘဲဍဵုဍိုက်ပမာန်တုဲ ဍုင်မန်ဂှ် နဲမကလိဂွံဂှ် သ္ဒးကၠောန်ရောင်ရ။&quot; တုဲပၠန် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ကောန်ဂကူမန်တအ်တုဲ ဒးဒက်ပတိုန် ဂကောံဒစဵုဒၞာကောန်ဂကူမန် (Mon National Defence Organization) မွဲရောင်။&lt;ref name=Pann1/&gt; 

ကၠောန်သဘင်သဳကၠဳကောန်ဂကူမွဲတုဲ ပ္ဍဲသဘင်ဂှ်[[င္ၚိုဲသိင်၊ နာဲ|နာဲင္ၚိုဲသိင်]] ပ္တိုန်ဂလာန် ဒဒှ်ရ နကဵု ဂကူမန် ဒးဒက်ပ္တန် ဒပ်ဒစဵုဒၞာကောန်ဂကူမန်မွဲရောင်တုဲ မၞိဟ်မတိုန်စိုပ်တအ် သီုဖအိုတ် တုပ်စိုတ်တုဲ ရုဲစှ် မၞိဟ်ကောပ်ကာဲဒပ်ဂှ် [[င္ၚိုဲသိင်၊ နာဲ|နာဲင္ၚိုဲသိင်]] ဒှ်ညးတာလျိုင်ဒပ်၊ နာဲသာန်တူဂှ် ဒုညးလျိုင်ဒပ်။ နာဲသိန်းမောင်ဂှ် ညးလျိုင်ဒပ် ခရိုင်သဓီု၊ နာဲပါန်သာဂှ် ညးလျိုင်ဒပ် ခရိုင်မတ်မလီုရ။ သွက်ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင်ဂှ် ဆက်ရုဲစှ် နာဲချေတ်သိင်ဂှ်ညးလျိုင်ကွာန်ထဝ်ပၠင်၊ နာဲကြောင် (ဗိုလ်တေဇာ) ဂှ် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်သၠုင်ကျာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်သၟဝ်ကျာဂှ် နာဲသာအံင်၊ ဒေသတကအ်ခၟိုင်ဂှ် နာဲသောင်းရှိန် (သက္ကော)၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဂှ် နာဲယော မြဴသာ်ဝွံ ရုဲစှ် မၞိဟ်တာလျိုင်ဒပ်ဂမၠိုင်ရ။ သွက်ဂွံဒက်ပတန် ဒပ်ဂှ် ပ္ဍဲတဲသေနာတ်ဟွံမဲ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နာဲမောင်သိန်း ကောန်ပၞာန်ဗၟာ (ပြည်သူ့ရဲဘော်) နူခရိုင်မတ်မလီု ဂကူမန် လုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒပ်ဒစဵုဒၞာကောန်ဂကူမန်တုဲ သွက်ဂွံပ္ကောံလွဟ်ဂှ် ကဵုတာလျိုင် ကု နာဲပါန်သာ ကဵု နာဲမောင်သိန်း၊ နာဲစိန်ထွန်းဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မဗိုင်ကၠောန်။ ပ္ဍဲဂိတုခ္ဍဲသဳမမံက်ဂှ် ညးတအ် ကလေင်ချပ်စပၠန်တုဲ နာဲမောင်သိန်းဂှ် ခပတိုန် နဒဒှ် ဒုညးလျိုင်ပရေင်ပၞာန်။ ပ္ဍဲကာလဂှ် နာဲမောင်သိန်း ပ္ကောံဂွံလဝ် သေနာတ်ရာ်ဖေဝ် ၄ ဇကိုအ်၊ သေနာတ်ပေစ္စတဝ် ၁ ဇကိုအ်၊ သေနာတ်တေန်ဂါန် ၁ ဇကိုအ်။ နူကဵု နာဲသာနှင်းဂှ် ဂွံလဝ် သေနာတ်ရာ်ဖေဝ် ၁ ဇကိုအ်၊ သေနာတ်ကမ်တြဴ ၁ ဇကိုအ်၊ နိုင်ပါန်သာဂှ် ပ္ကောံဂွံလဝ် ပေစ္စတဝ် ၁ ဇကိုအ်၊ နာဲယျဂှ် သေနာတ်ရာ်ဖေဝ် ၁ ဇကိုအ်၊ သီုဖအိုတ် နွံ ၉ ဇကိုအ်။ ဒပ်ဂှ် နာဲမောင်သိန်း ဒှ်မၞိဟ် က္ဍိုက်က္ဍိုပ်၊ နာဲပါန်သာဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မကေတ်တာလျိုင် သွက်ဂွံဖျေဟ်ဒၞာဲဗီုပြင် မဂွံသီလွဟ်။ တုဲပၠန် ခ္ဍဲသဳ ၈ မမံက်ဂှ် ညံင်ဂွံကလေင်ဆဵု ညးသကအ် မွဲဝါပၠန်ဂှ် ဆိင်ဖာပ်လဝ်ရ။ လွဟ်တအ် ညံင်ဂွံစိုပ် ကွာန်ကအ်နှာတ်ဂှ် နာဲမောင်သိန်း ကေတ်လျိုင်တုဲ လွဟ်တအ် သီုဖအိုတ် စိုပ်အိုတ်တုဲ ပံင်တောဲ ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဒပ်ဒစဵုဒၞာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ကအ်နှာတ် နာဲအောင်ရှိန်တုဲ ၜါဒပ်ဂှ် ပံင်ကောံ။ နာဲပါန်သာဂှ် သွက်ဂွံလုပ်သီလွဟ်ဂှ် ဖျေဟ်ဗီုပြင်တိဍာ်။ ကဵုကသပ် စသီနူ လပါ်ဗမံက်ပလိုတ်ကွာန်ကၠာ။ အတိုင်မဆိင်လဝ်ဂှ် ဒပ်နာဲမောင်သိန်း စိုပ်ကွာန်ထဝ်ပၠင် ပ္ဍဲခ္ဍဲသဳ ၁၄ မမံက် အခိင်ဗတံ ၁၀ နာဍဳ၊ ကောန်ပၞာန်မန် မနွံ ပ္ဍဲကွာန်ထဝ်ပၠင် ၃၀ ပြင်၊ ကဵု ဒပ်နာဲအောင်ရှိန် နူကအ်နှာတ် ပံင်ကောံတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၀ ဂိတုခ္ဍဲသဳပေင် အခိင်ဂယး ၆း၀၀ ဂှ် စလုပ်သီသေနာတ် သ္ၚိညးဇၞော်ကွာန် နာဲ(ကြယ်) ဂွံသေနာတ် ၁၀ ဇကိုအ်၊ သြင်လပါ်ပလိုတ်ဂှ် သီဂွံ ၁၇ ဇကိုအ်၊ နူကအ်ကျာ် ၄ ဇကိုအ်၊ ကြုင်ဘာ ၆ ဇကိုအ်၊ သီုဖအိုတ် ကလိဂွံ သေနာတ် ၃၇ ဇကိုအ်ရ။ နူဂှ် တ္ၚဲတၟး ၈း၀၀ က္ၜင်မကၠုင် နူကြုင်ဒဵု က္ၜင်စေစောဘာ ၜါထပ် ကဵု ဂၠုင်စက် ၆ ဖ္ဍိုက် မဒေါအ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသၞေဟ်ထဝ်ပၠင်ဂှ် သီကေတ်ဖအိုတ်ရ။ နူဂှ် ဆက်အာ သီကေတ် လွဟ်မနွံပ္ဍဲ ကွာန်ကြေဝ်နာဂှ် ဂွံ ၃၁ ဇကိုအ်၊ ကအ်လၟုဂှ် ဂွံ ၄ ဇကိုအ်၊ ကအ်ဗိန်ဂှ် ဂွံ ၁၂ ဇကိုအ်၊ ကအ်ပံက် ဂွံ ၈ ဇကိုအ်၊ ကလိဂွံ လွဟ်တအ်ဂှ်တုဲ ဒက်ပ္တန် ကဆံင်ဒပ်ဒမၠုမွဲ မာန်ကၠုင်ရ။ ခ္ဍဲသဳ ၁ စွေက်ဂှ် ကွာန်ကအ်ပၞဟ်၊ ကအ်ဒုန်၊ ဘာခတဵု၊ ဖာပေါန်၊ ထံင်အာင်။ တ္ၚဲယးဂှ်ပၠန် ကအ်လှိုင်၊ ကအ်ကျာ်၊ ကအ်မင်ဂၠန်၊ (ကင်းရွာ)၊ ဝါဇၞော်တအ်ဂှ် ဆက်သီကေတ်လွဟ်တုဲ ဇူမွဲတ္ၚဲ တ္ၚဲယးဂှ်ပၠန် ဆက်သီကေတ်အာ [[သာံလှေဝ်၊ ကွာန်|သာံလှေဝ်]]၊ ခယျးပ္ဍဲ၊ ခယျးမ္ၚးတုဲ ဖျေဟ်ဗဒိုပ် ပ္ဍဲကွာန်ထံင်အာင်ရ။ ဥက္ကဋ္ဌ နာဲလှမောင်ဟီု သေနာတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကလေင်ပအပ်ကဵုတုဲ သၟေဟ်ဂှ် ဂိုင်ဒေပ်လဝ် ပၞုက်လဝ် ခိုဟ်ဟ်ရ။ အတိုင်ကသပ်ဂှ် ညးတအ် တုပ်စိုတ်တုဲ ဖန်ကဵုရ။ တ္ၚဲယးဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော်မန်ဗၠးၜး နာဲဘလောန်၊ နာဲင္ၚိုဲ၊ နာဲသာန်သူ၊ နာဲစိင်ထောန်၊ နာဲဖဝ်အံင်၊ နာဲသာအံင်တအ် ဒးဒုင်ရပ် ကုဗၠာဲသၟိင်တအ်တုဲ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်အိုတ်ရ။&lt;ref name=Pann2&gt;{{cite book |last=သာ |first=နိုင်ပန်း |author-link= |date=2016 |title=ခေတ်သစ်ကာလ မွန်အမျိုးသားလှုပ်ရှားမှုးသမိုင်း နှင့် နိုင်ရွှေကျင်အကြောင်း သိကောင်းစရာ |edition=2nd|publisher=ဇင်ရတနာစောစာပေ |location=အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့|isbn= |pages=51-60}}&lt;/ref&gt;

ဂကောံနာဲပါန်သာတအ် မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲထံင်အာင်ဂှ် ဒးပန် ကုဂကောံဒမၠုသဵုယှေဝ်လေတ် (သိုရှယ်လစ်ပြောက်ကျားအဖွဲ့) တုဲ နူဂှ် ဂွံအဆက် ကုဒပ်ကရေင်အေအေန်ယူ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်မန်တအ် ဒးဒုင်ရပ် ကြိုင်လဝ်အိုတ်ရတုဲ အကာဲအရာလက်ကြဴ ဗီုလဵုမကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ဂှ် ကေတ်ဟွံဒးတုဲ ကၟောန်လဝ်အဆက် ကုဒပ်ကရေင်။ နူကဵု ဒပ်ကရေင် ဖဒဝ်ဘထောန် မဒှ်သကိုပ်ဒပ် မၞိဟ်ၜိုတ် ၅၀ ဂှ် ကၠုင်ပံင် ကုဒပ်မန်ဂှ်ရ။ ဒပ်ဒမၠုက် နာဲပါန်သာတအ်ဂှ် အာဖျေဟ်လဝ် ဗဒိုပ် ပ္ဍဲကွာန် (နတ်ကျွန်း)ရ။ သၞာံ ၁၉၄၈ အဝ်ဂေတ် ၂၉ ဂှ် ဒပ်မန် ကဵု ဒပ်ကရေင် ပံင်တောဲတုဲ လုပ်သီ ဍုင်ဖာအင်။ ဖျေဟ်အလာံကၟိန်ဍုင်တုဲ စၞးဂှ် ပတိုန်အလာံမန် ကေုာံ အလာံကရေင်။ သိမ်ဂွံဍုင်တုဲ သွက်ဂွံပကင်ရင်ဍုင်ဂှ် ညးတာလျိုင် လပါ်မန်ဂှ် သွာင်ပကင်ရင်ဂှ် နာဲ(သာဒွန်းအောင်) ကေတ်တာလျိုင် သွာင်ပၞာန်ဂှ် ဗိုလ်သိန်း ကေတ်တာလျိုင်ရ။ နာဲပါန်သာဂှ် ဒးကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲခရိုင်မတ်မလီု။&lt;ref name=Pann3&gt;{{cite book |last=သာ |first=နိုင်ပန်း |author-link= |date=2016 |title=ခေတ်သစ်ကာလ မွန်အမျိုးသားလှုပ်ရှားမှုးသမိုင်း နှင့် နိုင်ရွှေကျင်အကြောင်း သိကောင်းစရာ |edition=2nd|publisher=ဇင်ရတနာစောစာပေ |location=အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့|isbn= |pages=62-70}}&lt;/ref&gt;

===ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်===
၁၉၅၄ ဒက်ပတန် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ဂှ် နာဲပါန်သာ ပါလုပ်ပ္ဍဲကမ္မတဳဗဟဵု။ သၞာံ ၁၉၅၅ဂှ် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲကမ္မတဳခရိုင်သဓီု။ ၁၉၅၈ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် ဖျေဟ်လွဟ်ဂှ် နဒဒှ်ကမ္မတဳခရိုင်သဓီုဂှ် နာဲပါန်သာ ဖျေဟ်လွဟ် ကရောမ်ကောန်ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်တၞဟ်တအ်ကီုရ။

စိုပ်သၞာံ ၁၉၅၉ ဂှ် နုက်တိတ် နူဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ရ။

သၞာံ ၁၉၆၀ ဂှ် နာဲပါန်သာ ကေုာံ ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညးဂှ် ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်တုဲ လိင်မံင်ဒၟံင် အခန်သ္ၚိမွဲရ။ ညးကၠောန်စ ကမၠောန်သြိုင်ခၞံ (ပိသုကာ)၊ သမ္ဘာညးဂှ် ဇိင်စပလောအ်ရ။ သွက်ကောန်ဝုတ် ဂွံမံင်ဘာ ၁၀ တန်ဂှ် နာဲင္ၚိုဲသိင် ထံက်ကဵု။&lt;ref name=kothu/&gt; ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နာဲပါန်သာ ဆက်ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် မၞိဟ်ဓလုက် အပ္ဍဲဍုင် သွက်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။&lt;ref name=kothu2/&gt; 

===ဗော်ဍုင်မန်တၟိ===
သၞာံ ၁၉၇၁ ဂိတုဨပြဳ ၁၁ ဂှ် နာဲယှိုဲကျေန် အာတ်မိက်ကော်တုဲ နာဲပါန်သာ ကေုာံ ဂကောံကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် တိတ်အာဂြိုပ် ဌာန်တိပၠန်ဂတးရ။&lt;ref name=kothu2/&gt; နာဲပါန်သာ သီုဟွံလဴ ဟွံချပ်စ ကုသမ္ဘာကောန်ဇာတ်ဇကုမွဲသာ် ဆမချူစွံလဝ် လိက်မွဲကရေက် &quot;အဲကလေင်အာ ဒၞာဲတြေံရ&quot; တုဲ တိတ်အာဂြိပ် ဇရေင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။ အခိင်ဂှ် ကောန်တြုဟ်ဇၞော်ဂှ် ဂွံ ၈ တန်၊ ကောန်ခဒေအ်ဂှ် ဂွံ ၄ တန်။ နာဲပါန်သာ တိတ်အာဂြိပ်တုဲ ကောန်တြုဟ်ဇၞော်ဂှ် ဒးတိတ်နူဘာတုဲ ဒးကၠောန်ကမၠောန်ရ။&lt;ref name=kothu/&gt;

နာဲပါန်သာ စိုပ်[[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]တုဲ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၁ ဂိတုအဝ်ဂါတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင် သဘင်သဳကၠဳ က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ အလန်ပထမတုဲ ဒက်ပတန် သီုကဵု “ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်” မာန်တိုန်ကၠုင်ရ။ နာဲပါန်သာ ဂွံဒှ် ညးအုပ်ကာ ဂကောံက္ဍိုက်ပ်ပၞာန် ဗဟဵုရ။&lt;ref name=shwe&gt;{{cite web |url=https://voice-ml.blogspot.com/p/1913-1-kio-1_4.html|title=အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲယှိုဲကျေန် ဗွဲခမၞန် |last= |first= |date= |website=Voice of Mother land |publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၁၉၇၅ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သဳကၠဳ ကမ္မတဳဗဟဵုက္ဍိုက်ပ် အလန်တတိယတုဲ နကဵုဂကောံကေင်ကာဗဟဵုပၠန်ဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် ဥက္ကဋ္ဌ နာဲယှိုဲကျေန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ နာဲနလ္လာ၊ ကောန်ဂကောံဂမၠိုင် နာဲပါန်သာ၊ နာဲထေန်၊ နာဲရဿ၊ နာဲတၠမန်၊ နာဲထဝ်မန် တအ်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၆ - ၇၇ဂှ် နာဲပါန်သာ ညးမဒှ် ကမ္မတဳဗဟဵု ဒးဒုင်ကေတ်အရေဝ် နကဵုဒုဟ် ဖံက်ပကဝ် စေဝ်ပၞောန်ဗော်ဂှ် ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ တိတ်ထောအ် နူဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲ အာပံင်ထောအ်ကဵု ဂကောံပါ်တိတ် နူဗော်တအ်ရ။&lt;ref name=shwe/&gt;

သၞာံ ၁၉၈၁ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ထ္ကးအာ ၜါကရေက်ဂှ် နာဲပါန်သာ ဗက်အာ လပါ်နာဲယှိုဲကျေန်တုဲ ကေတ် တာလျိုင် သွာင်ပၞာန်။ ကာလဗော်ၜါ ကလေင်ကောံပၠန်ဂှ် ဆက်ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲက္ဍိုက်ပ်ပၞာန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဗော် ၁၉၈၉ ဂှ် ကလိဂွံတာလျိုင် ညးလျိုင်သကိုပ်စန်ဒက်ရ။ သၞာံ ၁၉၉၀ ဂိတုဨပြဳဂှ် ဒေါအ်ဇူ နူကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲ ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲပယျဵုဂှ် ပွိုင် ၂ သၞာံတုဲ သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် အာပအပ်ဇကု ကုအလဵုအသဳဗၟာ&lt;ref name=kothu/&gt;&lt;ref name=kothu2/&gt; ပ္ဍဲရုင်ကလုတ်ဗၟာ ဍုင်က္ၜင်ကံက်ရ။

==ဘဝကြဴနူ သၟာပၠန်ဂတး==
နာဲပါန်သာ ပအပ်ဇကု ကုအလဵုအသဳနဝတတုဲ ဒးဒုင်ကြိုင်လဝ် ပ္ဍဲဒၞာဲစၟဳစၟတ် (ရေကြည်အိုင်) ဍုင်လ္ဂုင် ပွိုင် ၃ ဂိတုတုဲ ညးတအ် ပလံင်ဖျဴနင် သ္ၚိဇကုရ။ နာဲပါန်သာ က္လေင်စိုပ်သ္ၚိတုဲ သမ္ဘာညး မိထောန်ကျဳဂှ် ဟွံဟီုအရေဝ် ဟီုရံင်မုက်ညးလးလးရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး အခိင်ညးမကလေင်တိတ်အာဂြိုပ် အလန်ဒုတိယဂှ် သီုဟွံဟီုလဴ ကုသမ္ဘာဇကု၊ တုဲပၠန် မုပရိုင်လေဝ် ဟွံကဵု၊ နကဵု မိထောန်ကျဳမွဲဓဝ် ဒးရုန်ဂစာန်ဒၟံင် ဘဝသ္ၚိကၟိန် ကဵုကောန်ပိဂှ်ရ။ သ္ၚိဇကုလေဝ် ဟွံမဲ၊ ဒးဗဒမံင် သ္ၚိညးတၞဟ်။ စဵုကဵုလအိတ်လမျီုဂှ် မိထောန်ကျဳ ဟွံဟီုအရေဝ် ကုညးရ။&lt;ref name=kothu/&gt;

သၞာံ ၁၉၉၄ ဂှ် ကလိဂွံ အဆက် ကုနာဲခေန်မောင်၊ နာဲဖေတေန်တအ်တုဲ ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံပညဳပညပ် ၜိုဟ်လလံ အကြာအလဵုအသဳ ကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲ သၞာံ ၁၉၉၅ ဂှ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေတ်ဒေါအ်ပွန်ပွောဟ် ကုအလဵုအသဳနဝတရ။&lt;ref name=kothu/&gt;

သၞာံ ၁၉၉၆ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၅၈ ဝှ် ၁၄ စွေက်)ဂှ် နာဲပါန်သာ လုပ်ပခမဳတုဲ က္လိဂွံ ယၟုခမဳ သြဘာသ။ ပ္ဍဲဘဝခမဳဂှ် အာဂဇအ်ဓဝ် ပ္ဍဲဘာမဟာစဳ (မဟာစည်)၊ ကွာန်လာံသဴတအ် ဒှ်တမ်ရ။&lt;ref name=kothu/&gt;&lt;ref name=kothu2/&gt;

==လအိတ်ဘဝ==
ကလိဂွံ ဘဝခမဳ ၆ ဝှ်တုဲ သၞာံ ၂၀၀၃ဂှ် ဟိုတ်နူပရေင်ထတ်ယုက်ဟွံခိုဟ်ကွေဟ်ကွေဟ် တၞဟ်နမဂွံတိုန် ရုင်ဂဥုဲဇၞော်လ္ဂုင်တုဲ ရာံနူဘဝခမဳရ။ ပ္ဍဲအခိင်သၠး ချူလိက် ဝင်ပၠန်ဂတးမန်တအ်ရ။ ဆဂး လိက်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်မဂျိုင်ဒၟံင်လမျီုဂှ် ဟွံဒှ်ပ္တိတ်။ စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၅ ဂိတုဂျောန် ၄ ဂှ် ယီုဝါတ်တိုန် မွဲတဲဓဝ်တုဲ ကလိဂွံအာယုက် ၈၅ သၞာံ လမျီုတိတ်အာ လတူတဲ ကောန်စဴဇကု နာဲကဝ်တူရ။ လိက်ညးမချူလဝ်တအ်ဂှ် နကဵု ကောန်စဴဇကု နာဲကဝ်တူဂှ်ရ ပ္တိတ်သြန်တုဲ ဗွဲကြဴ တက်ပ္တိတ်ကဵုလဝ်ရ။&lt;ref name=kothu/&gt;&lt;ref name=kothu2/&gt;

==လိက်ကၞပ်ဂမၠိုင်==
* မွန်နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှု သမိုင်းအတွေ့အကြုံ (၂၀၁၄ ခုနှစ်)
* ခေတ်သစ်ကာလ မွန်အမျိုးသားလှုပ်ရှားမှုသမိုင်း နှင့် နိုင်ရွှေကျင်အကြောင်း သိကောင်းစရာ (၂၀၁၅ ခုနှစ်)
* ရာမညနိကာယဂိုဏ်း သမိုင်း နှင့် မွန်သာသနာ (၂၀၁၆ ခုနှစ်)
* မွန်လူမျိုး တိမ်ကောခြင်း နှင့် ပြန်လည်ရှင်သန်လာခြင်း (၂၀၁၇ ခုနှစ်)


==လက်ကြဴ==
===ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ်အစာနာဲပါန်သာ===
တၞဟ်နမဂွံပတိုန်ဂုဏ်စရာဲ နာဲပါန်သာကီု ရန်တၟအ်ကဵု အနာဂတ်သၟတ်တအ် ဂွံတီဝင်ပၠန်ဂတးမန် ဂွံတီစိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ ဆီဇာတိမာန်ဇာတိ ညံင်ဂွံင္ၚုဟ်ကတဵုကၠုင်တုဲ ကောန်ကွာန်ဝါဂၠံင်တအ် ဒက်ပ္တန် ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ် နာဲပါန်သာမွဲတုဲ ရုပ်နာဲပါန်သာဂှ် သွက်ဂွံ စွံပ္တန်အာ ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်စေတဳထဝ် ကွာန်ဝါဂၠံင်ရ။&lt;ref name=committee&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2F110861288058140%2Fphotos%2Fa.110875384723397%2F136204385523830%2F%3Ftype%3D3&amp;show_text=true&amp;width=500|title=လိက်လလောင်တြး ဒက်ပ္တန်ရုပ် အ္စာနာဲပါန်သာ |last= |first= |date=14 January 2022 |website=ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ် - အ္စာနာဲပါန်သာ|publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;
ညးတာလျိုင်ကမ္မတဳဂှ် &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid02VrrhfsmDah4BnFaDCjzxxdhisn97VwrgKyChyfb9enTh26BBED9LeZbuHuxQp4dYl%26id%3D110861288058140&amp;show_text=true&amp;width=500|title=ညးတာလျိုင် ပ္ဍဲကဵု ကမ္မတဳဒက်ပ္တန် ရုပ် - အ္စာနာဲပါန်သာဂမၠိုင်|last= |first= |date=29 October 2022 |website=ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ် - အ္စာနာဲပါန်သာ|publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

# နာဲချိုဝ်၊ နာယက
# နာဲသဳဟအိန် နာယက
# နာဲအံင်ဗာန် နာယက
# နာဲအံင်တီ နာယက
# နာဲအံက် နာယက
# နာဲတၠဆာန် ညးမကဵုကသပ်
# နာဲပျူ ညးမကဵုကသပ်
# နာဲလျးရတ် ဥက္ကဋ္ဌ
# နာဲသိုက်လျး ညးအုပ်ကာ
# နာဲသိုက်ရတ် ညးအုပ်ကာ
# နာဲလျးမန် စန်ဒက်
# နာဲသတိမန် စၟတ်စရင်
# နာဲမန်အိန် သ္ကိုပ်ဘဏ္ဍာ
# မာံကောန်ဆာန်နန် လလောင်ပရိုင်
# မာံသမလအာဲနန် လလောင်ပရိုင်
# နာဲဇဝ်မန် ကေင်ကာ
# နာဲတိုင်ပ္ကဴ ကေင်ကာ
# နာဲလွဳမန် ကေင်ကာ
# မာံဆာန်အံင် ကေင်ကာ
# မာံအဗၠာဲ ကေင်ကာ

သၞာံ ၂၀၂၁ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ မြေက္ကသဵု ၂ စွေက်) တ္ၚဲစန် ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် ဒၞာဲသွက်ဂွံဒက်ပတန် ရုပ်အစာနာဲပါန်သာ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid03LCPNUZZNitqyfDgwrNewpTsPzPUvYMg1TtTiDb6YKuuw8NK6PQuLgrHWqjKCaJfl%26id%3D110861288058140&amp;show_text=true&amp;width=500|title=ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် ဒၞာဲသွက်ဂွံဒက်ပတန် ရုပ်အစာနာဲပါန်သာ|last= |first= |date=29 October 2022 |website=ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ် - အ္စာနာဲပါန်သာ|publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=သက္ကရာဇ်ဍုင် (၁၃၈၃)သၞာံ၊ ဂိတုမြေက္ကသ်ု (၂)စွေက်၊ တ္ၚဲစန်
(20.12.2021) ဖျေံလဝ်ရိုဟ်ကနက် ဒၞာဲသွက်ဂွံဒက်ပတန်ရုပ် အာစာနာဲပန်သာ မဒှ်ရ။ ဌာန-စေတီကျာ်ထဝ် ၊ကွာန်ဝါဂၠံင် ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ။}}&lt;/ref&gt; သၞာံ ၂၀၂၂ ဇာန်နဝါရဳ ၁၄ ဂကောံကမ္မတဳတအ် ဗက်ဒုင်ဒါန်ဂေတ်ကွာန်ဝါဂၠံင်တုဲ ကလိဂွံ သြန်၉၂၀,၀၀၀ ဒကေဝ်။ ဒုင်ဒါန်ဂေတ်ကွာန် အလန်ဒုတိယဂှ် ကလိဂွံသြန် ၁,၂၉၉,၅၀၀၊ ကျာ်ဇၞော်အစာဂမၠိုင် ထံက်ပင်ကဵု ၁,၇၀၀,၀၀၀၊ နူကဵု ဂကောံနာဲယှိုဲကျေန်ဖောင်ဒေရှင် ထံက်ပင်ကဵု ၁,၀၀၀,၀၀၀ ဒကေဝ် ပါဲနူဂှ်တုဲ သြန်နူညးမဆာန်ဂကူတအ် ကဵုဒါန် နူဍုင်သေံ ၁,၉၀၅,၀၀၀၊ နူသင်္ကာပူရ် ၄၉၀,၀၀၀၊ နူကအ်သံင် ၄၀၀,၀၀၀၊ ဂကောံပရဟိတနုဂ္ဂဟ ကွာန်ဝါဂၠံင် ကဵုဒါန် ၃၀၀,၀၀၀၊ သၟေဟ်နူဂှ် နူကဵု ညးတၠစေတနာနာနာ သီုဖအိုတ် ကလိဂွံသြန် ၉,၅၄၁,၀၀၀ ဒကေဝ်။ ကၠောန်ရုပ်သၟးဂှ် ဒးကဵု င္ၚုဟ် ၂,၀၀၀,၀၀၀ ဒကေဝ်၊ င္ၚုဟ်စမြိုင် ၃,၀၉၀,၄၅၀ ဒကေဝ်၊ ခရိတ်ဂၠံင် ခရိတ်ကၠေင်နာနာ ၂၂၀,၀၀၀ ဒကေဝ်၊ ခရိတ်ပလေဝ်ပလေတ်ဒၞာဲ ၁၀၈,၅၀၀ ဒကေဝ်၊ ခရိတ်သၟာကမၠောန် ၄၂၅,၀၀၀ ဒကေဝ်၊ ခရိတ်ဒုင်ကၟုဲ ၃၄၀,၅၀၀ ကေုာံ ခရိတ်သောဲသောဲဗြောဲဗြောဲဂမၠိုင် ၁၉၉,၅၀၀ ဒကေဝ်။ သီုဖအိုတ် အိုတ်အာ သြန် ၆,၂၈၆,၃၀၀ ဒကေဝ်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid02TDXUn6UYK1fSSNeVqCkbX8KxDjU7XwKZeQ5BtTbbj6GxheJj1qduKReFMJpnWyzel%26id%3D110861288058140&amp;show_text=true&amp;width=500|title=ဒါန်ညးတၠစေတနာ|website=ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ် - အ္စာနာဲပါန်သာ။ |publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=သက္ကရာဇ်(၁၃၈၃)သ္နာံ၊ဂိတုပုဟ် (၁၃)မံက်၊တ္ၚဲသိုက် (14.1.2022) နူက်ုကမ္မတီ ဒက်ပ္တန်ရုပ်အ္စာနာဲပါန်သာ တအ်ညးဂမ္လိုင် ဒုင်ဒါန်သြန်ဂေတ်ကွာန်အလုံကွာန်ဝါဂ္လံင်တုဲ ကလိဂွံသြန် (၉၀၀,၀၀၀) မဒှ်ရ။}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid02Y1FLgiQWzas3Ak33CDLoKH3y4XiJVSEB19LCGmo5ozFPeRGD1u4BCFz7SVz9WiN5l%26id%3D110861288058140&amp;show_text=true&amp;width=500|title=ဒါန်တၠစေတနာ|website=ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ် - အ္စာနာဲပါန်သာ။ |publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid02k7aVW579Ld2kVm4xL9bFwiC9HTXbKm2xbYQ575u6mw4D17TRJKWx9fAP5h6spLdQl%26id%3D110861288058140&amp;show_text=true&amp;width=500|title=နာဲယှိုဲကျေန်ဖောင်ဒေရှေန်|website=ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ် - အ္စာနာဲပါန်သာ။ |publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=သက္ကရာဇ်ဍုင်(၁၃၈၃)သၞာံ၊ဂိတုကထိုန် (၄)မံက်၊ (7.11.2021)
သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ရုပ်-အာစာနာဲပါန်သာ နူက်ုဂကောံနာဲယှိုဲကျေန်
ဖောင်ဒေရှင် ကၠုင်ထံက်ပင်က်ုလဝ်ဒါန်သြန် (၁၀)ကိုဋ် မဒှ်ရ ။}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid036GtsYPT5nchSLxmzua8A6uxi4teWhXHKurtLuEWGc14YWyEc8Cs67xUq7TzYVsA3l%26id%3D100079493057542&amp;show_text=true&amp;width=500|title=စရင်သြန်လုပ်/တိတ်|website=ကမ္မတဳဒက်ပ္တန်ရုပ် - အ္စာနာဲပါန်သာ။ |publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

ရုပ်ဂှ်ကၠောန်အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ ကၠောန်သဘင်မ္ၚဵုပံက်ဗီုရုပ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၂ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၁၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခ္ဍဲသဳ ၁၄ မမံက်) &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid0MnTSHrc1EeTw3BvzUiTto9WhrXwbLPxouz7ofpeJtgqka4aFgCXaEqFobt2ag8VSl%26id%3D100074238076236&amp;show_text=true&amp;width=500|title=မ္ၚဵုပံက်ဗီုရုပ် အစာနာဲပါန်သာ|last= |first= |date=14 January 2022 |website=Kominmin's Facebook|publisher=Open |access-date=10 August 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

==နိဿဲ==
{{Reflist}}
[[Category:ဂကူမန်]]</text>
      <sha1>g5c211zutekq06anxp5ff0kms6thdgq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကွာန်င္ၚာင်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4703</id>
    <revision>
      <id>56150</id>
      <parentid>47732</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T11:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39574-80</username>
        <id>5480</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ယၟု</comment>
      <origin>56150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2523" sha1="9p5a1y1ahchscboa28iqiyqbbwb9qp6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = ကွာန်င္ၚာင်
|official_name = 
|pushpin_label_position = bottom
|settlement_type = ကွာန်
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = ဒၞာဲကွာန်င္ၚာင် မၞုံ
|subdivision_type = ကၟိန်ဍုင်
|subdivision_name = {{Flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = တွဵုရး
|subdivision_name1 = {{Flag|Mon}}[[တွဵုရးဍုင်မန်|တွဵုရးဍုင်မန်]]
|subdivision_type2 = ခရိုင်
|subdivision_name2 = ခရိုင်မတ်မလီု
|subdivision_type3 = ပွိုင်ဍုင်
|subdivision_name3 = ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
|unit_pref = Imperial
|area_total_km2 = 
|population_total =
|population_urban =
|population_rural =
|population_as_of =
|population_footnotes =
|population_density_km2 = auto
|coordinates = 
|coordinates = {{Coord|16.333839|97.794647|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = အခိင်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''ကွာန်င္ၚာင်'''({{Lang-en|Kwan Ngine}}၊ {{Lang-my|ကွမ်ငန်းရွာ}})ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ [[ခရိုင်မတ်မလီု]]၊ [[ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်]]၊ ဂကောံင္ၚာင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၀၂၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံင္ၚာင် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၄၉၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၃၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၈၈၇ တၠရ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|accessdate=2020-12-20|archivedate=2020-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes}}&lt;/ref&gt;


== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်]]

{{ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်}}{{တွဵုရးဍုင်မန်}}</text>
      <sha1>9p5a1y1ahchscboa28iqiyqbbwb9qp6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>